Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 904 3982422 3835985 2026-08-19T21:39:05Z ~2026-45368-34 213675 3982422 wikitext text/x-wiki {{Civilitas}} [[Fasciculus:Suicide lucretia.jpg|thumb|Secundum [[Titus Livius|Livium]], Lucretia, a [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] violata, se interfecit. Imago in [[Museum Isabellae Stewart Gardner|Museo Isabellae Stewart Gardner]], [[Bostonia]]e, a [[Alexander Botticelli|Botticelli]] picta.]] '''Res publica''' ([[Graece]] {{lang|grc|πολιτεία}}) est forma [[rectio]]nis {{Creanda|en|Public|Publica|publicae}}. Huic verbo sunt duae [[significatio (linguistica)|significationes]]: # '''Res publica''' sensu lato regnum, ergo [[organizatio]] civium est super [[familia]]m et usitate super [[tribus (anthropologia)|tribum]]. Organi rei publicae exempli gratia sunt regens et administratio, [[miles|milites]], [[ius|iura]] et [[iurisprudentia]]. Et [[urbs]] ut [[Athenae]], [[Roma]] [[antiquitas|temporibus antiquis]], [[Hamburgum]] et [[Brema]] res publicae erant et sunt, aut [[imperium|imperia]] ut [[Imperium Romanum]], [[Imperium Britannicum]], et alia. Aliquando hoc [[vocabulum|vocabulo]] utimur ad vertendum [[lingua Anglica|Anglicum]] vocabulum ''commonwealth,'' quod etiam, sed rarius, sicuti [[consortio]] verti potest. # '''Res publica''' sensu stricto est res publica sine [[rex|rege]] (hoc est ''res publica libera'', Graece {{lang|grc|ἐλευθέρια πολιτεία}}), vel subtilius ab [[Aristoteles|Aristotele]] definita ut [[democratia]] quadam [[oligarchia]] temperata.<ref>Aristotelis, ''[[Politica (Aristoteles)|Politica]]'', 1293b: {{lang|grc|"νῦν δὲ δεικτέον ἡμῖν περὶ πολιτείας. φανερωτέρα γὰρ ἡ δύναμις αὐτῆς διωρισμένων τῶν περὶ ὀλιγαρχίας καὶ δημοκρατίας."}}</ref> Roma post [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinium Superbum]] regem fugitivum ultimi [[Libera res publica Romana| res publica libera]] fuit, [[Lucius Iunius Brutus|Bruto]] [[Lucius Tarquinius Collatinus|Collatino]]que primis [[consul]]ibus. == Notae == <references /> {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Dictator]] * [[De re publica (Cicero)|''De re publica'' (Cicero)]] * [[Forma administrationis]] * [[Politica]] * [[Republicanismus]] * [[Res publica (Plato)|''Res Publica'' (Plato)]] * [[Tyrannia]] * [[Ucrania|Res Bublica]] {{div col end}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Republic|rem publicam}} {{CommuniaCat|Republics|res publicas}} {{Victionarium|Republica|rem publicam}} {{Vicicitatio|Republic|rem publicam}} * [http://www.thelatinlibrary.com/cicero/repub1.shtml M. Tullii Ciceronis libri de re publica.] [[Categoria:Res publica|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Societas}} ci9ziymel4duflok184s1ty905fj785 3982425 3982422 2026-08-19T21:46:27Z Grufo 64423 Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-45368-34|~2026-45368-34]] ([[User talk:~2026-45368-34|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:IacobusAmor|IacobusAmor]] factam restitui 3835985 wikitext text/x-wiki {{Civilitas}} [[Fasciculus:Suicide lucretia.jpg|thumb|Secundum [[Titus Livius|Livium]], Lucretia, a [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinio Superbo]] violata, se interfecit. Imago in [[Museum Isabellae Stewart Gardner|Museo Isabellae Stewart Gardner]], [[Bostonia]]e, a [[Alexander Botticelli|Botticelli]] picta.]] '''Res publica''' ([[Graece]] {{lang|grc|πολιτεία}}) est forma [[rectio]]nis {{Creanda|en|Public|Publica|publicae}}. Huic verbo sunt duae [[significatio (linguistica)|significationes]]: # '''Res publica''' sensu lato regnum, ergo [[organizatio]] civium est super [[familia]]m et usitate super [[tribus (anthropologia)|tribum]]. Organi rei publicae exempli gratia sunt regens et administratio, [[miles|milites]], [[ius|iura]] et [[iurisprudentia]]. Et [[urbs]] ut [[Athenae]], [[Roma]] [[antiquitas|temporibus antiquis]], [[Hamburgum]] et [[Brema]] res publicae erant et sunt, aut [[imperium|imperia]] ut [[Imperium Romanum]], [[Imperium Britannicum]], et alia. Aliquando hoc [[vocabulum|vocabulo]] utimur ad vertendum [[lingua Anglica|Anglicum]] vocabulum ''commonwealth,'' quod etiam, sed rarius, sicuti [[consortio]] verti potest. # '''Res publica''' sensu stricto est res publica sine [[rex|rege]] (hoc est ''res publica libera'', Graece {{lang|grc|ἐλευθέρια πολιτεία}}), vel subtilius ab [[Aristoteles|Aristotele]] definita ut [[democratia]] quadam [[oligarchia]] temperata.<ref>Aristotelis, ''[[Politica (Aristoteles)|Politica]]'', 1293b: {{lang|grc|"νῦν δὲ δεικτέον ἡμῖν περὶ πολιτείας. φανερωτέρα γὰρ ἡ δύναμις αὐτῆς διωρισμένων τῶν περὶ ὀλιγαρχίας καὶ δημοκρατίας."}}</ref> Roma post [[Lucius Tarquinius Superbus|Tarquinium Superbum]] regem fugitivum ultimi [[Libera res publica Romana| res publica libera]] fuit, [[Lucius Iunius Brutus|Bruto]] [[Lucius Tarquinius Collatinus|Collatino]]que primis [[consul]]ibus. == Notae == <references /> {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Dictator]] * [[De re publica (Cicero)|''De re publica'' (Cicero)]] * [[Forma administrationis]] * [[Politica]] * [[Republicanismus]] * [[Res publica (Plato)|''Res Publica'' (Plato)]] * [[Tyrannia]] {{div col end}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Republic|rem publicam}} {{CommuniaCat|Republics|res publicas}} {{Victionarium|Republica|rem publicam}} {{Vicicitatio|Republic|rem publicam}} * [http://www.thelatinlibrary.com/cicero/repub1.shtml M. Tullii Ciceronis libri de re publica.] [[Categoria:Res publica|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Societas}} 85ubyhi1sv9e8ffwun3kudobbg1fs3z 0 3082 3982488 3956793 2026-08-20T08:14:00Z Rei Momo 58149 /* Mense Ianuario */ 3982488 wikitext text/x-wiki {{Decennium|194|MCMXXXVI}} == Eventa == === Mense Ianuario === * [[20 Ianuarii]] - [[Eduardus VIII (rex Britanniarum)|Eduardus VIII]] rex Britanniae patre mortuo (vide infra) proclamatus est. === Mense Februario === *[[6 Februarii]] (- [[16 Februarii]]) - [[1936 Olympia Hiemalia|Quarta Olympia Hiemalia]] oppido Garmisch-Partenkirchen in [[Germania]] habita sunt. === Mense Martio === * [[7 Martii]] - Germaniae exercitus [[Adolphus Hitler|Adolphi Hitler]] iussu [[Rhenania]]m occupavit, quod a anno [[1919]] vacua militibus Germanicis fuerat. * [[12 Martii]] - [[Unio Sovietica]] et [[Mongolia]] foedus de auxilio et amicitia signaverunt. === Mense Iunio === * [[19 Iunii]] - [[Axel Pehrsson-Bramstorp]] successor [[Petrus Albinus Hansson|Petri Albini Hansson]] praeses ministrorum Sueciae factus est. === Mense Iulio === * [[18 Iulii]] - [[Bellum civilis Hispanicum]] coepit. === Mense Augusto === * [[1 Augusti]] - [[1936 Olympia Aestiva|Ludi Olympiae XI]] coeperunt [[Berolinum|Berolini]]. *[[9 Augusti]] - [[Iesse Owens]], athleta [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]], in [[1936 Olympia Aestiva|Ludis Olympicis XI]] praemium aureum quater accepit. === Mense Septembri === * [[28 Septembris]] - [[Petrus Albinus Hansson]] successor [[Axel Pehrsson-Bramstorp|Alexandri Pehrsson-Bramstorp]] praeses ministrorum Sueciae factus est. * [[30 Septembris]] - [[Franciscus Franco]] legatus militum [[Hispania|Hispanicus]] praeses ministrorum huius civitatis nominatus est. === Mense Octobri === * [[25 Octobris]] - [[Italia]] et [[Germania]] foedus constituerunt nomine "[[Axis Berolinum-Roma]]" notum. === Mense Novembri === *[[1 Novembris]] - [[Mediolanum|Mediolani]] [[Benitus Mussolini]] dux [[Fascismus|Fascismi]] [[Italia]]e orationem habens primo tempore de "Axe Berolinum - Roma" dixit, de foedere duorum dictaturarum. *[[25 Novembris]] - [[Berolinum|Berolini]] [[Pactum Antikomintern]] inter [[Germania]]m et [[Iaponia]]m signatum est. === Mense Decembri === * [[10 Decembris]] - [[Eduardus VIII (rex Britanniarum)|Eduardus VIII]] rex [[Regnum Unitum|Britanniarum]] regno se abdicavit, ut liceret ei nubere mulieri Wallis Warfield, quae iam bis nupserat et divortium fecerat. Successor eius frater [[Georgius VI (rex Britanniarum)|Georgius VI]] rex [[Britannia]]e nominatus est. == Nati == === Mense Ianuario === * [[6 Ianuarii|6]] - [[Iulius Maria Sanguinetti]], ex-praeses [[Uruguaia]]e. * [[10 Ianuarii|10]] - [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque [[Belgia|Belgica]]; mortua est anno [[2026]]. * [[16 Ianuarii|16]] - [[Petrus Bares]], compositor [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[2014]]. * [[28 Ianuarii|28]] - [[Alanus Alda]], histrio [[CFA|Americanus]]. === Mense Februario === * [[4 Februarii|4]] - [[Claudius Nobs]], clararum festarum [[musica]]e ''[[Jazz]]'' in Montreux (''[[Montreux Jazz Festivals]]'' ) conditor [[Helvetia|Helveticus]]; mortuus est anno [[2013]]. * [[9 Februarii|9]] - [[Georgius Maximilianus Sterzinsky]], cardinalis [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[2011]]. * [[12 Februarii|12]] - [[Thorus Janson]], [[linguista]] [[Suecia|Suecicus]]. === Mense Martio === * [[1 Martii|1]] - [[Lucretia Jochimsen]], politicorum perita [[Germania|Germanica]]. * [[10 Martii|10]] **[[Iosephus Blatter]], praeses [[FIFA]]e. **[[Alfredo Zitarrosa]], [[cantor]], [[compositor]], [[poeta]], [[scriptor]] itaque [[Diarium|diurnarius]] [[Uruguaia]]nus; mortuus est anno [[1989]]. * [[11 Martii|11]] - [[Haroldus zur Hausen]], virorum studiosus [[Germania|Germanicus]], mortuus est anno [[2023]]. * [[12 Martii|12]] - [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[2026]]. * [[18 Martii|18]] - [[Fredericus Gulielmus de Klerk]], praeses [[Africa Australis|Africae Australis]]; mortuus est anno [[2021]]. * [[19 Martii|19]] - [[Ursula Andress]], actrix [[Helvetia|Helvetica]]. * [[28 Martii|28]] - [[Marius Vargas Llosa]], scriptor [[Peruvia]]nus; mortuus est anno [[2025]]. === Mense Aprili === * [[4 Aprilis|4]] - [[Eberhardus von Gemmingen]], [[iesuita]] et [[theologus]] [[Germania|Germanicus]]. * [[19 Aprilis|19]] - [[Wilfried Martens]], ex-primus minister [[Belgica]]e; mortuus est anno [[2013]]. * [[20 Aprilis|20]] - [[Patricius Roberts]], rerum politicarum peritus [[CFA|Americanus]] factionis [[Factio Republicana (CFA)|Republicanae]]. * [[29 Aprilis|29]] - [[Zubin Mehta]], concentus magister [[India|Indus]]. === Mense Maio === * [[9 Maii|9]] - [[Albertus Finney]], histrio [[Regnum Unitum|Britannicus]]. * [[14 Maii|14]] - [[Ricardus Ioannes Neuhaus]], [[presbyter]] (antea [[Martinus Lutherus|Lutheranus]], ab anno [[1990]] [[Ecclesia Catholica|Catholicus]]), [[theologus]], [[scriptor]] et [[diurnarius]] [[Canada|Canado]]-[[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[2009]]. * [[17 Maii|17]] - [[Dionysius Hopper]], histrio [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[2010]]. === Mense Iunio === * [[11 Iunii|11]] - [[Chad Everett]], [[histrio]] [[Civitates Foederatae Americae|Americanus]]; mortuus est anno [[2012]]. * [[14 Iunii|14]] - [[Georgius Hugo Niederauer]], [[archiepiscopus]] [[Franciscopolis]] (Archidioecesis Sancti Francisci). * [[23 Iunii|23]] - [[Constantinus Simites]], vir publicus [[Graecia|Graecus]]. * [[25 Iunii|25]] - [[Bacharuddin Iosephus Habibie]], praeses [[Indonesia]]e. * [[26 Iunii|26]] - [[Ioannes Claudius Turcotte]], [[cardinalis]] ac [[Archiepiscopus]] [[Mons Regius|Montis Regii]]. * [[27 Iunii|27]] - [[Iulius Beaucarne]], poeta ac cantor [[Belgica|belgicus]]. === Mense Iulio === * [[16 Iulii|16]] ** [[Yasuo Fukuda]], ex-primus minister [[Iaponia]]e. ** [[Carolus Manuel de Céspedes y García Menocal]], [[presbyter]] [[Ecclesia Catholica|catholicus]] et [[theologus]] [[Cuba]]nus; mortuus est anno [[2014]]. === Mense Augusto === * [[1 Augusti|1]] - [[Ivus Saint Laurent]], clarissimus sumptuosorum [[vestis|vestum]] factor et magister officinarum [[Francia|Francicus]]; mortuus est anno [[2008]]. * [[21 Augusti|21]] - [[Booth Gardner]], gubernator [[Vasingtonia]]e; mortuus est anno [[2013]]. * [[22 Augusti|22]] - [[Petrus Mladenov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]]; mortuus est anno [[2000]]. * [[29 Augusti|29]] - [[Ioannes McCain]], rerum politicorum peritus [[CFA|Americanus]]. === Mense Septembri === * [[1 Septembris|1]] - [[Robertus Franciscus List]], gubernator [[Nivata]]e. * [[3 Septembris|3]] - [[Zine El Abidine Ben Ali]], ex-praeses [[Tunesia]]e. * [[7 Septembris|7]] - [[Buddy Holly]], cantor [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[1959]]. * [[13 Septembris|13]] - [[Guarnerius Hollweg]], [[Theatrum lyricum|theatri lyrici]] moderator ac cantor accurate [[tenor]] [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[2007]]. * [[25 Septembris|25]] - [[Moussa Traoré]], vir publicus [[Malium|Malii]]. * [[27 Septembris|27]] - [[Sancho Gracia]], histrio [[Hispania|Hispanicus]]; mortuus est anno [[2012]]. * [[29 Septembris|29]] - [[Silvius Berlusconi]], vir publicus [[Italia|Italicus]]. === Mense Octobri === * [[1 Octobris|1]] - [[Michael Bell]], rerum politicarum peritus [[Hibernia|Hibernicus]] factionis Labour; mortuus est anno [[2011]]. * [[5 Octobris|5]] - [[Venceslaus Havel]], poeta et vir rerum politicarum peritus [[Cechia|Cechicus]]; mortuus est anno [[2011]]. * [[16 Octobris|16]] - [[Andreas Čikatilo]], homicida multorum hominum in [[Ucraina]] viventium; morte punitus est anno [[1994]]. * [[17 Octobris|17]] - [[Hasim al-Beblawi]], oeconomiae peritus et vir publicus [[Aegyptus|Aegypticus]]. * [[18 Octobris|18]] - [[Ioannes Monleon]], [[histrio]], cantor atque [[radio]] et [[televisio]]nis ductor [[Hispania|Hispanicus]]; mortuus est anno [[2009]]. * [[28 Octobris|28]] ** [[Paulus Rabitti]], [[Ferraria]]e (Archidioecesis Ferrariensis-Comaclensis) [[archiepiscopus]]. ** [[Eckart Höfling]], [[OFM|frater]] [[Franciscani|Franciscanus]] [[Germania|Germanicus]] qui inter alia pro pauperibus in [[Brasilia]] operam dedit; mortuus est anno [[2014]]. === Mense Novembri === *[[5 Novembris|5]] - [[Uwe Seeler]], pedilusor [[Germania|Theodiscus]]. === Mense Decembri === * [[4 Decembris|4]] **[[Gratia Napolitano]], femina rerum politicarum perita [[CFA|Americana]] factionis Democraticae. **[[Iacobus Perrier]], [[episcopus]] urbis [[Lapurdum|Lapurdi]] (Dioecesis Tarbiensis et Lourdensis). * [[17 Decembris|17]] **[[Nicolaus Kinkel]], vir publicus [[Germania]]e et sodalis [[Factio Democratica Liberalis Germaniae|Factionis Democraticae Liberalis Germaniae]]. **[[Franciscus (papa)|Franciscus]], papa [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] et ex-[[archiepiscopus]] [[Bonaëropolis]]. * [[19 Decembris|19]] - [[Abraham Iehoschua]], [[mythistoria]]rum scriptor [[Israel]]ianus. * [[25 Decembris|25]] - [[Ismail Merchant]], moderator cinematographicus [[India|Indo]]-[[Regnum Unitum|Britannicus]]. * [[27 Decembris|27]] - [[Michael Trovoada]], ex-praeses [[Insulae Sancti Thomae et Principis]]. * [[31 Decembris|31]] - [[Siw Malmkvist]], [[cantrix]] [[Suecia|Suecica]]. === Diebus ignotis === * [[Mustapha Ould Salek]], vir publicus [[Mauretania]]e. * [[Ioanna Moorehead]], actrix [[CFA|Americana]]. * [[Rudolphus Preimesberger]], historiae artis studiosus [[Austria]]cus == Mortui == === Mense Ianuario === * [[5 Ianuarii]] - [[Raimundus Maria del Valle-Inclán]], scaenicus [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1866]]. * [[20 Ianuarii]] - [[Georgius V (rex Britannicus)|Georgius V]] Britanniae et Hiberniae (septentrionalis) rex (natus [[1865]]). === Mense Februario === * [[1 Februarii]] - [[Georgius Condyles]], primus minister et regens [[Graecia]]e. === Mense Martio === * [[8 Martii]] - [[Ioannes Patou]], clarissimus sumptuosorum [[vestis|vestum]] factor [[Francia|Francicus]]. Natus est anno [[1887]]. * [[16 Martii]] - [[Margarita Durand]], actrix et diurnaria [[Francia|Francica]], quae pro [[ius|iuribus]] mulierum pugnavit; nata est anno [[1864]]. === Mense Aprili === * [[18 Aprilis]] - [[Ricardus Lipinski]], rerum politicarum peritus [[Germania|Theodiscus]]; natus est anno [[1867]]. * [[23 Aprilis]] - [[Gustavus Trunk]], vir publicus [[Badenia]]e et sodalis [[Centrum|Centri]] factionis; natus est anno [[1871]]. === Mense Maio === * [[8 Maii]] - [[Osvaldus Spengler]] historicus, rerum politicarum peritus. * [[29 Maii]] - [[Percivallus Dearmer]], [[presbyter]] [[Ecclesia Anglicana|Anglicanus]] et [[liturgia]]e peritus atque scriptor; natus est anno [[1867]]. === Mense Iunio === * [[14 Iunii]] - [[Gilbertus Keith Chesterton]], mythistoriarum criminalium [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]]; natus est anno [[1874]]. === Mense Iulio === *[[22 Iulii]] - [[Antonius Kurz]], rupium scansor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1913]]. === Mense Augusto === * [[15 Augusti]] - [[Maria Sacraria]], virgo monialis [[Carmelitae|Carmelitana]] martyr; nata est anno [[1881]]. === Mense Septembri === * [[15 Septembris]] - [[Alexander Zaimes]], primus minister et praeses [[Graecia]]e; natus est anno [[1855]]. === Mense Octobri === *[[29 Octobris]] - [[Otto Immisch]], sermonum antiquorum [[philologus]] [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1862]]. === Mense Decembri === *[[9 Decembris]] - [[Ioannes de la Cierva y Codorniú]], machinator atque ingeniarius [[Hispania|Hispanicus]]; natus est anno [[1895]]. *[[27 Decembris]] - [[Ioannes de Seeckt]], vir militaris ac publicus [[Germania|Theodiscus]]; natus est anno [[1862]]. c1su3eoo4iwnox39ntpmzjo26soszi3 0 3793 3982489 3981959 2026-08-20T08:15:42Z Rei Momo 58149 /* Mortui */ 3982489 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. * 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit. * 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui. * 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est. * 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur. * 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur. * 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit. * 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat. * 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit. * 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]]. * 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur. * 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt. * 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit. * 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit. * 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit. * 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur. * 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt. * 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]]. * [[24 Ianuarii]] ** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. ** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. * [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]]. * [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]]. * [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951. * [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]]. * [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928. * [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938. * [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930. * [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]]. * [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]]. * [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]]. * [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]]. * [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]]. * [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]]. * [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]]. * [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]]. * [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]]. * [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]]. * [[31 Iulii]]: [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]]. * [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943. * [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]]. * [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940. * [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936. * [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1960]] * [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948. bje2syl5p78u7vhtcf6gqehpmd3inrn 0 4345 3982516 3981708 2026-08-20T11:26:37Z Cyprianus Marcus 66550 3982516 wikitext text/x-wiki {{Scientia dubia}} {{Pagina polienda|Nonnulla nomina videntur esse ficticia, atque Vicipaedia Theodisca hic adhibita est fons; vide [[Vicipaedia:Noli fingere]].}} [[Fasciculus:Deutschland Flussgebietseinheiten.png|thumb|right|Praecipuorum [[Germania|Germanicorum]] fluminum graviores naves perferentium diagramma ([[Theodisce]]).]] [[Fasciculus:Rheinbrücke Konstanz bei Föhn.jpg|thumb|upright=0.8|left|Pons super [[Rhenus|Rhenum]] [[Constantia (Germania)|Constantiae]].]] [[Fasciculus:Elbe Bad Schandau.jpg|thumb|upright=0.8|right|Commune [[Vallis Ignominiosa]]<ref name="Schöttgen & Kreysig 1755">Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et scriptores historiae Germanicae medii aevi''. Altenburgi: Richter; et: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et Scriptores Historiae Germanicae Medii Aevi'' (Vol. 3, Appendices de provinciis Misnensibus et Saxonicis). Altenburgi: Officina Richteriana; et: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et Scriptores Historiae Germanicae Medii Aevi'' (Vol. 3, Diplomatarium Misnico-Voigtlandicum). Altenburgi: Officina Richteriana; et: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et Scriptores Historiae Germanicae Medii Aevi'' (Vol. 3, Appendices de Lusatia Superiore). Altenburgi: Officina Richteriana; et: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et scriptores historiae Germanicae medii aevi, cum sigillis aeri incisis'' (Vol. 3). Altenburgi: Officina Richteriana.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Schandau'') iuxta [[Albis|Albim]].]] [[Fasciculus:Aerials Deggendorf 16.06.2006.jpg|thumb|upright=0.8|right|Oppidum Deggendorfium<ref name="Deggendorfium">Vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10372085?p=485&cq=Candidus,%20Pantaleon&lang=de ''Chronica Bavaricae Capucinorum Provinciae : in brevem summam collecta a religionis institutione usque ad eius resuscitationem''], ubi dicitur "(...) P. Ludovicus Sedlmair Deggendorfensis confessarius semper ei propre esse debuit (...) Testes erant Monachium, Straubinga, Deggendorfium, Bulsanum (...)".</ref> iuxta [[Danuvius|Danuvium]].]] [[Fluvius|Fluvii]] [[Germania]]e se in [[Mare Balticum]], [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]], et [[Mare Germanicum]] effundunt. Praecipua sunt: * cum [[Ostium fluminis|ostio]] in [[Mare Balticum]], [[Viadrus]]; * cum ostio in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]], [[Danuvius]], cum suis praecipuis [[amnis influens|amnibus influentibus]] [[Aenus|Aeno]], [[Isara|Isarā]], et [[Licus|Lico]]; * cum ostio in [[Mare Germanicum]], [[Rhenus]], cum suis praecipuis amnibus influentibus [[Mosella|Mosellā]], [[Moenus|Moeno]] et [[Nicer|Nicro]]; [[Visurgis]]; et [[Albis]], cum suis praecipuis amnibus influentibus [[Habala|Habalā]] et [[Sala (flumen)|Salā]]. ==Secundum longitudinem== Insequentes indices fluvios Germaniae ordinant secundum totam eorum longitudinem (e fonte in ostium), quamquam eorum longitudo intra Germaniae fines minor sit. ===Flumina 200 chiliometra aut amplius longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina 200 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | Danuvius<ref>Vide articulum "Danuvius" apud Vicipaediam Anglicam, ubi dicitur "Danube -river in Europe; '''Danuvius'' in Latin".</ref> seu Ister<ref name="Hofmann"/> seu Hister<ref>[[Ovidius]], ''Epistulae ex Ponto'' 1.8.11: "urbs ripae vicina binominis Histri".</ref> | ''Donau'' | align="right" | 2850 | [[Pontus Euxinus]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | | ''Rhein'' | align="right" | 1233 | [[Mare Germanicum]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Alba<ref name=Gr/> seu Albea<ref name=Gr/> seu Albia<ref name=Gr/> seu Albius<ref name=Gr/> seu Alpia<ref name=Gr/> seu Alvea<ref name=Gr/> seu Heilba<ref name=Gr/> seu Helbia<ref name=Gr/> seu Herlba<ref name=Gr/> | ''Elbe'' | align="right" | 1094 | [[Mare Germanicum]] | [[Albis]]<ref name=Gr/> |- | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> | Viadus<ref name=Gr/> seu Odora<ref name=Gr/> seu Oder<ref name=Gr/> seu Odagra<ref name=Gr/> seu Odara<ref name=Gr/> seu Odra<ref name=Gr/> seu Odrita<ref name=Gr/> seu Adora<ref name=Gr/> seu Suevus Flavius<ref name=Gr/> seu Oddera<ref name="Elektroniczny słownik hydronimów Polski">[https://eshp.ijp.pan.pl/search/results/226313 Elektroniczny słownik hydronimów Polski] (Polonice), ubi dicitur "Oddere, Odere, Oddera, Oddore 992 RudnickiNO 21-3".</ref> seu Oddere<ref name="Elektroniczny słownik hydronimów Polski"/> seu Oddore<ref name="Elektroniczny słownik hydronimów Polski"/> seu Oddere<ref name="Elektroniczny słownik hydronimów Polski"/> | ''Oder'' | align="right" | 854 | [[Mare Balticum]] | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | Musella<ref name=Gr/> seu Mosula<ref name=Gr/> seu Musla<ref name=Gr/> | ''Mosel'' | align="right" | 544 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | Mogonus<ref name=Gr/> seu Manus<ref name=Gr/> seu Moius<ref name=Gr/> seu Mogus<ref name=Gr/> seu Moino<ref name=Gr/> | ''Main'' | align="right" | 524 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | Enus<ref name=Gr/> seu Oenus<ref name=Gr/> seu Inus<ref name=Gr/> seu Hinus<ref name=Gr/> seu Innus<ref name=Gr/> | ''Inn'' | align="right" | 517 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | Wesera seu Wisara seu Wisuraha<ref name=Gr/> seu Wisora<ref name=Gr/> seu Wisura<ref name=Gr/> seu Visera<ref name=Gr/> seu Visara<ref name=Gr/> seu Wissula<ref name=Gr/> seu Wirraha<ref name=Gr/> | ''Weser'' | align="right" | 451 | [[Mare Germanicum]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | | ''Saale'' | align="right" | 413 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | Neccarus<ref name="Hofmann"/><ref name=Gr/> seu Nechara<ref name=Gr/> seu Nectara<ref name=Gr/> seu Necorus<ref name=Gr/> | ''Neckar'' | align="right" | 384 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | Sprea<ref>{{Mundt}}</ref> seu Spreve<ref name=Gr/> seu Sprewe <ref name=Gr/> seu Sprewa<ref name="Tractatus de duabus...">[https://la.wikisource.org/wiki/Tractatus_de_duabus_Sarmatiis_Europiana_et_Asiana_et_de_contentis_in_eis Tractatus de duabus Sarmatiis Europiana et Asiana et de contentis in eis], ubi dicitur "(...) penes fluvium Sueuum Teutonice Spre seu Sprewa dictum, (...)".</ref> seu Spre<ref name="Tractatus de duabus..."/> seu Suevus<ref>"Suevus", "... ad Suevum" etc. {{Google Books|KRg_AAAAcAAJ|p. 578 et passim}}</ref><ref name="Tractatus de duabus..."/> | ''Spree'' | align="right" | 382 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | Emisa<ref name="Emisa">[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/2/10/Mueller*.html Karl Müller's Apparatus and Notes to Ptolemy, Book II, Chapter 10: Germania Magna], ubi dicitur "(...) Amisis vel Amissis codd. Plinii 4, 100; Ἀμασίας Strabo 7, 1, 3; germanice olim Emisa fl. et Emisgow regio, nunc Ems fl. (...)".</ref> seu Amissis<ref name="Emisa"/> seu Amisis<ref name="Emisa"/> seu Amisus<ref name=Gr/> seu Amasis<ref name=Gr/> seu Amasius<ref name=Gr/> seu Emesa<ref name=Gr/> seu Amera<ref name=Gr/> | ''Ems'' | align="right" | 371 | [[Sinus Dollarius]]<ref>[https://books.google.es/books?id=O6deAAAAcAAJ&pg=PA675&lpg=PA675&dq=%22dollert%22+sinus&source=bl&ots=gvKfvPBBEJ&sig=ACfU3U1HLVN-1obH4z02czxdQrkKEeQdtA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjf-M714PSGAxWJVPEDHeCwAEcQ6AF6BAgfEAM#v=onepage&q=%22dollert%22%20sinus&f=false Allgemeinnütziges Geschicht- und Staaten-Wörterbuch], ubi dicitur "Dollart, Dollert, Sinus Dollarius vel Emdanus (...)".</ref> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Habala]]<ref name=Gr/> | Habola<ref name=Gr/> seu Havila<ref name=Gr/> seu Labola<ref name=Gr/> seu Albola<ref name=Gr/> | ''Havel'' | align="right" | 325 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | Werra<ref name=Gr/> seu Wirra<ref name=Gr/> seu Wirraha<ref name=Gr/> seu Vagarna<ref name=Gr/> seu Vierra<ref name=Gr/> | ''Werra'' | align="right" | 298 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | Isura<ref name=Gr/> seu Isarus<ref name=Gr/> seu Ysera<ref name=Gr/> | ''Isar'' | align="right" | 292 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Agara]]<ref name=Gr/> | Agira<ref name=Gr/> seu Agra<ref name=Gr/> seu Egra<ref name=Gr/> seu Oegra<ref name=Gr/> seu Ogra<ref name=Gr/> seu Agria<ref name=Gr/> | ''Eger'' | align="right" | 291 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Layna]]<ref name=Gr/> | Leinus<ref name=Gr/> seu Lynius<ref name=Gr/> seu Lagina<ref name=Gr/> | ''Leine'' | align="right" | 281 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/Aller_(Germany) hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur "The river's name, which was recorded in 781 as ''Alera'', in 803 as ''Elera'', in 1096 as ''Alara'' (...)".</ref> | Alera<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> seu Elera<ref name="Aller"/> seu Aelara<ref name=Gr/> seu Alra<ref name=Gr/> | ''Aller'' | align="right" | 263 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Alestra]]<ref name="Alestra">Documentum 68, in: Carolus H. Lampe (Ed.): Urkundenbuch der Deutschordensballei Thüringen, 1. Bd., p. 68.</ref> | Elstera<ref>[https://archive.is/20121129132241/bv-moeckernwahren.de/via/Viadukt_25.pdf DIE BÜRGERZEITUNG FÜR MÖCKERN UND WAHRENDIE WEISSE ELSTER - ein vergessener Fluß?]</ref><ref>{{Graesse}}</ref> seu Elstera Albus<ref>[http://books.google.de/books?id=9ZHWEx8N9OUC&pg=RA1-PA44&lpg=RA1-PA44&dq=Elstera+alba&source=bl&ots=4VyINmTTBp&sig=PywVNQzENKElHEKmuCw_rgrRjks&hl=de&sa=X&ei=0VZnT7jFEMeH4gSTxdCLCA&ved=0CC8Q6AEwAjgK#v=onepage&q=Elstera%20alba&f=false Lexicon manuale, geographiam antiquam et mediam cum latine tum germanice ... von Johann Wilhelm Ferdinand Müller]</ref> | ''Weiße Elster'' | align="right" | 257 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | Lippia<ref name=Gr/> seu Lippa<ref name=Gr/> seu Libia<ref name=Gr/> seu Luppia<ref name=Gr/> seu Lyppia<ref name=Gr/> | ''Lippe'' | align="right" | 255 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nissa (flumen)|Nissa]]<ref name=Gr/> | Nysa<ref name=Gr/> seu Nyza<ref name=Gr/> seu Nycza<ref name=Gr/> seu Nysensis<ref name=Gr/> | ''Neiße'' | align="right" | 254 | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Licus]]<ref name=Gr/> | Lica<ref>[http://books.google.com/books?id=V-oKH5yTvyAC&pg=PA82-IA1&lpg=PA82-IA1&dq=Lica+Lech&source=bl&ots=k2mj676gV4&sig=_V0jmBjlhnU4yI5oMRn5LnrsmlA&hl=en&ei=WnlITbiBCYjHswaGvJCCAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CBcQ6AEwAQ#v=onepage&q=Lica%20Lech&f=false Poesies: Llibres I i II By Venantius Honorius Clementianus Fortunatus]</ref> seu Lichus<ref name=Gr/> seu Lecha<ref name=Gr/> seu Licoas<ref name=Gr/> seu Lycus<ref name=Gr/> seu Lechus<ref name=Gr/> seu Lemannus<ref name=Gr/> seu Lemannius<ref name=Gr/> seu Lehhae<ref name=Gr/> | ''Lech'' | align="right" | 248 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | Sarra<ref name=Gr/> seu Sara<ref name=Gr/> seu Sangona<ref name=Gr/> seu Saora<ref name=Gr/> seu Saroa<ref name=Gr/> | ''Saar'' | align="right" | 246 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | Loganus<ref>[http://www.dilibri.de/rlb/content/thumbview/63151 ''37 - (46) - Lahnstenium (ubi Loganum Rhenus suscipit) Confluentia venienti || Lhaanstein, komende van Koblenz - +â+ôbersicht - Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz'' apud www.dilibri.de] "Lahnstenium ubi Loganum Rhenus suscipit."</ref> seu Lahna<ref>[http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Full text of "Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome : (in continuation of papers presented to the Parliament, March 27, 1851)"'' apud www.archive.org] "[[Limburgum ad Lahnam]]"</ref> seu Lagana<ref name=Gr/> seu Logana<ref name=Gr/> seu Lona<ref name=Gr/> seu Lanus<ref name=Gr/> seu Lana<ref name=Gr/> seu Lahana<ref name=Gr/> | ''Lahn'' | align="right" | 242 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | Alcmon<ref name=Gr/> seu Alcmona<ref name=Gr/> seu Alcmonia<ref name=Gr/> seu Alamona<ref name=Gr/> seu Alemo<ref name=Gr/> seu Alemannus<ref name=Gr/> seu Almuna<ref name=Gr/> seu Almonus<ref name=Gr/> | ''Altmühl'' | align="right" | 227 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Salzaha]]<ref name=Gr/> | Salsa<ref name=Gr/> seu Ivarus<ref name=Gr/> seu Iuvarus<ref name=Gr/> | ''Salzach'' | align="right" | 225 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | Fulda<ref name=Gr/> seu Vultaha<ref name=Gr/> seu Wulda<ref name=Gr/> | ''Fulda'' | align="right" | 218 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rura]]<ref name=Gr/> | Rurinna<ref name=Gr/> | ''Ruhr'' | align="right" | 217 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Elda (flumen)|Elda]]<ref>Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Elde#Flussnamen articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung fand 786 als ''in Eldam'' statt" (...).</ref> | | ''Elde'' | align="right" | 208 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ===Flumina inter 199 et 100 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 199 et 100 chiliometra longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis">Vide articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Anglicam, ubi dicitur "n 575, the river was attested as the ''Onestrudis'', in the 7th century it was referred to as the ''Unestrude'', and in 994 as the ''Vnstruod''".</ref> | Unstroda<ref name=Gr/> seu Unstrada<ref name=Gr/> seu Unstraha<ref name=Gr/> seu Unstravia<ref name=Gr/> seu Unstrota<ref name=Gr/> seu Unestrude<ref name="Onestrudis"/> seu Unstruod<ref name="Onestrudis"/> | ''Unstrut'' | align="right" | 192 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Jagst'' | align="right" | 190 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hunta]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Hunte'' | align="right" | 189 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Egdor]]<ref name="Egdor">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Eider hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Eider (lateinisch Egdor (...) Der Name der Eider leitet sich mit einer gewissen Wahrscheinlichkeit von ''Egidor'' (Fluttor, Schreckenstor) ab und spielt auf den germanischen Meerriesen Ægir an, der für Fluten und damit verbundene Schrecken verantwortlich gemacht wurde. Die nach Volker Schmidt erste lateinische Erwähnung als ''Flumen Egidora'' legt diese Annahme nahe. Weitere Namen der Eider wie ''Egidorae fluminis'' (9. Jh. Reichsannalen), ''fluminis Eydori'' (12. Jh. Saxo Grammaticus), ''Eidera'' (1148 Urkunde Heinrich des Löwen) und ''Eydaer'' (1235 im Erdbuch König Waldemars II.) geben Aufschluss über die Herleitung zum heutigen Namen. ".</ref> | Eidora<ref name="Egdor"/> seu Egidor<ref name="Egdor"/> seu Eydorus<ref name="Egdor"/> seu Egidona<ref name="Hofmann"/> seu Eidera<ref name="Hofmann"/><ref name="Egdor"/> seu Eydaer<ref name="Egdor"/> | ''Eider'' | align="right" | 188 | [[Mare Germanicum]] | [[Egdor]]<ref name="Egdor"/> |- | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | | ''Amper'' seu ''Ammer'' | align="right" | 185 | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra">[http://books.google.de/books?id=uMPJ7iscKDoC&pg=PA93&lpg=PA93&dq=Alstera+Elster&source=bl&ots=O6jtjv6YLV&sig=zdBuo9mf6Qv4E__kzibsux-uQn0&hl=de&sa=X&ei=P1NnT-HHJYnOswa108jiBQ&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=Alstera%20Elster&f=false Ortsnamenbuch des Mittelelbegebietes von Inge Bily]</ref> | Elstera Niger<ref>[http://books.google.de/books?id=9ZHWEx8N9OUC&pg=RA1-PA44&lpg=RA1-PA44&dq=Elstera+alba&source=bl&ots=4VyINmTTBp&sig=PywVNQzENKElHEKmuCw_rgrRjks&hl=de&sa=X&ei=0VZnT7jFEMeH4gSTxdCLCA&ved=0CC8Q6AEwAjgK#v=onepage&q=Elstera%20alba&f=false Lexicon manuale, geographiam antiquam et mediam cum latine tum germanice ... von Johann Wilhelm Ferdinand Müller]</ref> seu Altsra<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Schwarze Elster'' | align="right" | 179 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Adrana]]<ref name="Adrana">[https://la.wikisource.org/wiki/Ab_excessu_divi_Augusti_(Annales)/Liber_I#LVI Taciti ''Ab excessū dovo Augusti/Liber I, caput LVI] ubi dicitur "(...) iuventus flumen Adranam nando tramiserat (...)".</ref> | Adarna<ref name=Gr/> seu Aderna<ref name=Gr/> seu Ederna<ref name=Gr/> seu Ethrina<ref name=Gr/> seu Adrina<ref>Sperber, Rüdiger (1996). "Die Nebenflüsse von Werra und Fulda bis zum Zusammenfluß". ''Hydronymia Germaniae''. Reihe A, Lief. 5. Steiner, Wiesbaden. ISBN 978-3515006453.</ref> | ''Eder'' | align="right" | 177 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sura (Mosella)|Sura Mosellae]]<ref name=Gr/> | | ''Sauer'' | align="right" | 173 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hassa]]<ref name="Hassa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hase_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Jahr 763 wird der Fluss erstmals urkundlich erwähnt (secus fluvium Hassa) (...)".</ref> | Hasa<ref name=Gr/> seu Asa<ref name=Gr/> seu Assa<ref name=Gr/> | ''Hase'' | align="right" | 170 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Boda]]<ref name=Gr/> | Bada<ref name=Gr/> seu Botum<ref name=Gr/> seu Buda<ref name=Gr/> | ''Bode'' | align="right" | 169 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Regana]]<ref name="Regana">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/Regen_(river)#Etymology hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur " The Romans called the river variously ''Regana'' (feminine gender), ''Reganus'' (masculine), and ''Reganum'' (neuter)".</ref> | Reganus<ref name="Regana"/> seu Reganum<ref name="Regana"/> | ''Regen'' | align="right" | 169 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Cochera]]<ref name="Cochera">[https://books.google.es/books?id=bHVBAAAAcAAJ&pg=RA3-PA63&lpg=RA3-PA63&dq=cochera+fluvius+Kocher&source=bl&ots=9heufonibr&sig=ACfU3U1qKFXUcAKG4YdC_4Y2JchLVTDjZw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi359OEkvWGAxVfbvEDHcChAggQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=cochera%20fluvius%20Kocher&f=false Mercurius Gallobelgicus M. Gothardo Arthusio succenturiatus], ubi dicitur "ibique in Cochera (...) fluvius Kocher".</ref> | Cochara<ref name=Gr/> seu Kocher<ref name="Cochera"/> | ''Kocher'' | align="right" | 168 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seyna Minor]]<ref name="Sayn">Fingitur hoc nomen ex vocibus "Seyna" aut "Zeina", quae apparent in {{Graesse}} referentes ad oppidulum Germanicum Theodisce nuncupatum "Sayn", cuius nomen e flumine homonymo derivatur, etiam nuncupato Theodisce ''Saynbach'', quod vicissim dat nomen alio flumini ''Kleiner Saynbach''</ref> | Zeina Minor<ref name="Sayn"/> | ''Kleiner Saynbach'' | align="right" | 167 | [[Seyna (flumen)|Seyna]]<ref name="Sayn"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vidrus]]<ref name=Gr/> | Vaconna<ref name=Gr/> seu Vechta<ref name=Gr/> seu Vedrus<ref name=Gr/> | ''Vechte'' | align="right" | 167 | [[Aqua Nigra (flumen)|Aqua Nigra]]<ref>[https://www.google.es/books/edition/Nederlandse_waternamen/HIEdAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=%22Zwarte+Water%22+%22aqua+nigra%22&dq=%22Zwarte+Water%22+%22aqua+nigra%22&printsec=frontcover Mauritii Schönfeld ''Nederlandse waternamen''], ubi dicitur "Wijdverbreid is ''Zwarte Water'' = lt. ''Aqua nigra'', engels ''Blackwater'' (...)".</ref> | [[Lacus Yssel]] |- | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ">Omnia haec nomina finguntur e nominibus Latinis quae {{Graesse}} dat flumini Theodisce ''Mulde'' nuncupato et e adiectivo "Zviccaviensis-e", in libro "Codex Statutorum Zviccaviensium" apparenti et referenti ad urbem [[Cygnea]]m.</ref> | Milda Zviccaviensis<ref name="MZ"/> seu Milla Zviccaviensis<ref name="MZ"/> seu Mulda Zviccaviensis<ref name="MZ"/> seu Mylda Zviccaviensis<ref name="MZ"/> seu Mlidava Zviccaviensis<ref name="MZ"/> | ''Zwickauer Mulde'' | align="right" | 166 | [[Mulda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Naab#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die frühesten Belege sind ''Nabas'' (700), ''Napa'' (885), ''Naba'' (885), ''Nabe'' (1199) und ''Nab'' (1245), (...)".</ref> | Nabas<ref name="Naba"/> seu Napa<ref name="Naba"/> seu Nabe<ref name="Naba"/> seu Nab<ref name="Naba"/> | ''Naab'' | align="right" | 165 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | | ''Rur'' | align="right" | 164 | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schleichgraben]] | | ''Schleichgraben'' | align="right" | 155 | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sega]]<ref name=Gr/> | Segaha<ref name=Gr/> seu Siga<ref name=Gr/> | ''Sieg'' | align="right" | 155 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Osta (flumen)|Osta]]<ref name=Gr/> | Hosta<ref name=Gr/> | ''Oste'' | align="right" | 153 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wertaha]]<ref name=Gr/> | Werdaha<ref name=Gr/> seu Virdo<ref name=Gr/> seu Vinda<ref name=Gr/> seu Vindex<ref name=Gr/> | ''Wertach'' | align="right" | 150 | [[Licus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Iller hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Ihr lateinischer Name war '''Hilaria''' oder auch ''Hilara'' (...)".</ref> | Hilara<ref name="Hilaria"/><ref name=Gr/> seu Ilara<ref name=Gr/> seu Ilaris<ref name=Gr/> seu Hylarus<ref name=Gr/> seu Ylarus<ref name=Gr/> seu Ilargus<ref name=Gr/> | ''Iller'' | align="right" | 147 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Mulda|Mulda Albis]]<ref name=Gr/> | Milda<ref name=Gr/> seu Milla<ref name=Gr/> seu Mylda<ref name=Gr/> seu Mlidava<ref name=Gr/> | ''Mulde'' | align="right" | 147 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Penus]]<ref name=Gr/> | Pena<ref name=Gr/> seu Penes<ref name=Gr/> seu Pana<ref name=Gr/> seu Penis<ref name=Gr/> seu Peanis<ref name=Gr/> | ''Peene'' | align="right" | 136 | [[Lutense]]<ref name="Lutense">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lutense" Lutense"] apud Vicipaediam Theodiscam.</ref> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Ilmena]]<ref name=Gr/> | Ilma<ref name=Gr/> | ''Ilm'' | align="right" | 134 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Parra (flumen)|Parra]]<ref name="Bavarikon"/> | | ''Paar'' | align="right" | 134 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Rhinus]]<ref name="Bavarikon"/> | | ''Rhin'' | align="right" | 133 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Werenza]]<ref name=Gr/> | Warinza<ref name=Gr/> seu Werna<ref name=Gr/> | ''Wörnitz'' | align="right" | 132 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Tuberus]]<ref name=Gr/> | Tubaris<ref name=Gr/> seu Tubara<ref name=Gr/> | ''Tauber'' | align="right" | 131 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Varnova]]<ref name="Hofmeister II 1891">Hofmeister, A. (1891). ''Die Matrikel der Universität Rostock: Vol. 2''. (Mich. 1499 - Ost. 1611). Stiller'sche Hofbuchhandlung.</ref> | [[Warnou]]<ref name="Warnou">Vide [https://www.fs-warnemuende.de/ www.fs-warnemuende], ubi dicitur "(...) Das Gewässer, das nördlich von Parchim entspringt, ist erstmals 1160 als Warnou flumen und 1186 als aqua Warnow urkundlich erwähnt (...).</ref>, Warnow<ref name="Warnou"/> | ''Warnow'' | align="right" | 130 | [[Mare Balticum]] | [[Chalusus]]<ref name=Gr/> |- | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lenne_(Ruhr)#Namehoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Fluss wird im 13. Jh. erstmals schriftlich erwähnt (supra oder super Lenam)".</ref> | | ''Lenne'' | align="right" | 129 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kila]]<ref name=Gr/> | Kylia<ref name=Gr/> seu Belgis<ref name=Gr/> | ''Kyll'' | align="right" | 128 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590">Albinus, P. (1590). ''Meisnischer Land- und Berg-Chronica: In welcher ein volkommene Beschreibung des Landes Meißen, desselben Gelegenheit, Flüsse, Städt, Schlösser''... (Tomus I). Lorentz Seuberlich.</ref> | | ''Zschopau'' | align="right" | 128 | [[Mulda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lapara Wissingensis]]<ref name="Lapara">Secundum [https://books.google.es/books?id=i-_gDwAAQBAJ&pg=PA21&lpg=PA21&dq=%22Kleine+Laber+%22+flumen&source=bl&ots=sJegxM7pNX&sig=ACfU3U3SJzaPgZCEumBJptUz_l_4myXnmg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj-4uiTsraHAxW_Q_EDHcZbBxYQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&q=%22Kleine%20Laber%20%22%20flumen&f=false ''Historischer Atlas von Bayern''], ubi dicitur "(...) Die Große und die Kleine Laber sind um 790 als "Lapara" belegt (...)", nomen Latinum "Lapara" ad flumina Theodisce ''Große Laber'' et ''Kleine Laber'' nuncupata refert. Ergo, adhibitur adiectivum "parva" seu "magna" seu "alba" seu "Wissingensis" seu "Breitenbrunnensis" historico nomini Latino ut distinguantur haec flumina.</ref> | | ''Wissinger Laber'' | align="right" | 127 | [[Lapara Breitenbrunnensis]]<ref name="Lapara"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898">Fabricius, W. (1898). ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Zweiter Band. Die Karte von 1789''. Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> | Naha<ref name=Gr/> | ''Nahe'' | align="right" | 125 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A4nkische_Saale#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Erstmals erwähnt wurde die Fränkische Saale im Jahr 716 als super fluvio Sala in pago Salvense (am Fluss Sala im Saalgau). Im Jahr 777 schrieb man in einem Fuldaer Urkundenbuch: in pago Salecgauio super fluvio Sala (...)".</ref> | | ''Fränkische Saale'' | align="right" | 125 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF">Omnia haec nomina finguntur e nominibus Latinis quae {{Graesse}} dat flumini Theodisce ''Mulde'' nuncupato et e adiectivo "Fribergensis-e", referenti ad urbem [[Friberga]]m.</ref> | Milda Fribergensis<ref name="MF"/> seu Milla Fribergensis<ref name="MF"/> seu Mylda Fribergensis<ref name="MF"/> seu Mlidava Fribergensis<ref name="MF"/> | ''Freiberger Mulde'' | align="right" | 124 | [[Mulda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | Wimma<ref name=Gr/> | ''Wümme'' | align="right" | 121 | [[Lesmonia]]<ref name="Lesum">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lesum#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Fluss wurde im Jahr 1331 als ''ultra Lesmoniam'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Nersa]]<ref name=Gr/> | | ''Niers'' | align="right" | 118 | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bercla]]<ref name="Bercla">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Berkel#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Fluss tritt 1322 erstmals urkundlich in Erscheinung (''bercla'') (...)".</ref> | | ''Berkel'' | align="right" | 115 | [[Isala]]<ref name="Isala">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/IJssel hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur "(...) The Romans knew the river as '''Isala''' (...)".</ref> | [[Isala]]<ref name="Isala"/> |- | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | | ''Wupper'' | align="right" | 115 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Liubasa]]<ref name="Liubasa">Vide articulum [https://fr.wikipedia.org/wiki/Loisach#%C3%89tymologie hoc de flumine apud Vicipediam Francicam], ubi dicitur "(...) Les formes antérieures de noms sont Liubasa (1003), Lyubasa (environ 1052), Liubisaha (1148-1155), Livbisaha (12e siècle), Liubsaha (1258), Leusach (1332), Leusach (1348) (...)".</ref> | Lyubasa<ref name="Liubasa"/><ref name=Gr/> seu Liubisaha<ref name="Liubasa"/><ref name=Gr/> seu Liubsaha<ref name="Liubasa"/> seu Leusach<ref name="Liubasa"/> seu Loysa<ref name=Gr/> | ''Loisach'' | align="right" | 114 | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nida (flumen)|Nida Saravi]]<ref name="Nida">Vide articulum [https://fr.wikipedia.org/wiki/Nied#Hydronymie hoc de flumine apud Vicipediam Francicam], ubi dicitur "Dénommé ''Nida'' dans les inscriptions romaines (...) Anciennes mentions: Neda (1121), Nidden (1200), Nithen (1364) (...)".</ref> | Neda<ref name="Nida"/> seu Nidden<ref name="Nida"/> seu Nithen<ref name="Nida"/> seu Nita Germanica<ref name="Hofmann"/> | ''Nied'' | align="right" | 114 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Trabena]]<ref name=Gr/> | Travea<ref name=Gr/> seu Travenna<ref name=Gr/> seu Travena<ref name=Gr/> seu Chalusus<ref name=Gr/> | ''Trave'' | align="right" | 114 | [[Mare Balticum]] | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Pagantia]]<ref name=Gr/> | Pegnesus<ref name=Gr/> | ''Pegnitz'' | align="right" | 113 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Peschsiefen]] | | ''Peschsiefen'' | align="right" | 113 | [[Ankerbacum (Rhenus)|Ankerbacum]]<ref name="-bacum">Germanica toponyma cum suffixo ''-bach'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bacum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Enze]]<ref name="Enze">Vide [https://ia601601.us.archive.org/23/items/bub_gb_G-4IAAAAQAAJ/bub_gb_G-4IAAAAQAAJ.pdf ''Beiträge zur gallo-keltisch... Namenkunde''], ubi dicitur "(...) die ''Enz'' (in den Neckar), c. 1150 Enze fluvius (d i. *Antia) (...)".</ref> | | ''Enz'' | align="right" | 112 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dimel]]<ref name="Dimel">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Diemel#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "In historischen Quellen wird die Diemel ebenfalls als ''Dimel, Dymel, Dimella, Dimola, Timella'' (...)".</ref> | Dymel<ref name="Dimel"/> seu Dimella<ref name="Dimel"/> seu Dimola<ref name="Dimel"/> Timella<ref name="Dimel"/> | ''Diemel'' | align="right" | 111 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rota (Aenus)|Rota Aeni]]<ref name=Gr/> | | ''Rott'' | align="right" | 111 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ilmena (Albis)|Ilmena]]<ref name=Gr/> | Ilma<ref name=Gr/> | ''Ilmenau'' | align="right" | 109 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Vilisa|Vilisa Danubii]]<ref name=Gr/><ref name="Bavarikon"/> | Vilsa<ref name=Gr/><ref name="Bavarikon"/> seu Vilusa<ref name=Gr/> seu Quintanica<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> seu Filisa<ref name="Bavarikon"/> seu Filusa<ref name="Bavarikon"/> seu Filsa<ref name="Bavarikon"/> seu Philisa<ref name="Bavarikon"/> seu Vilosa<ref name="Bavarikon"/> seu Vilusa<ref name="Bavarikon"/> | ''Vils'' | align="right" | 109 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sala (Salzaha)|Sala Danubii]]<ref name="Saalach">Vide [https://books.google.es/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA455&lpg=PA455&dq=Saalach+%22flumen%22&source=bl&ots=ujlRsntsPa&sig=ACfU3U0SU_fvCyOKvGtwJZrcYzb3TFBxYg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiP45KImveGAxX9RP4FHTzeBMoQ6AF6BAgmEAM#v=onepage&q=Saalach%20%22flumen%22&f=false Deutsches Gewässernamenbuch], ubi dicitur "''''Saalach''', '''die''' (...) ''iuxta fluvium Sala, iuxta fluvio Sala (...)".</ref> | | ''Saalach'' | align="right" | 106 | [[Salzaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Redera]]<ref name="Riedel 1863">Riedel, A. F., auctore (1863). ''Codex Diplomaticus Brandenburgensis''. Berolini: F.H. Morin.</ref> | | ''Große Röder'' | align="right" | 105 | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Oker hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Sie wurde 747 das erste Mal als Ovacra in Zusammenhang mit dem Okerübergang in Ohrum erwähnt, (...)".</ref><ref>[https://www.dmgh.de/mgh_ss_rer_germ_6/index.htm#page/7/mode/1up Annales regni Francorum (MGH SS rer. Germ. 6)], ubi dicitur "(...) super fluvium Ovacra in loco, qui dicitur Orheim, (...)".</ref> | Obacro<ref>[https://la.wikisource.org/wiki/Annales_regni_Francorum Annales regni Francorum (Vicifons)], ubi dicitur "(...) supra fluvium Obacro in loco, qui dicitur Orhaim".</ref> | ''Oker'' | align="right" | 105 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Arnefa]]<ref name="Arnefa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Erft#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wurde die Erft im Jahre 496/506 vom Geographen von Ravenna als Arnefa. Sie hieß zunächst „Arnapa“, später „Arnefe“ und „Arlefe“. Schließlich fand man 1320 den Namen „Arfe“. Der Name ist eine Komposition aus dem Hydronym -apa und dem germanischen Wort *arna-/*arni- mit der Bedeutung 'sicher, energisch, tüchtig' (...)".</ref> | Arnapa<ref name="Arnefa"/> seu Arnefe<ref name="Arnefa"/> seu Arlefe<ref name="Arnefa"/> seu Arfe<ref name="Arnefa"/> seu [[Arphta]]<ref name="Lacomblet 1840">Lacomblet, T. J. (1840). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln''. H. Voss.</ref> | ''Erft'' | align="right" | 103 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Misa (flumen Germanicum)|Misa]]<ref name="Misa">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/M%C5%BEe#Etymology hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur "(...) Originally, the entire stream including the Berounka was called Mže (Latin: ''Misa'', German: ''Mies'') and the name first appeared in the 12th century in Chronica Boemorum. The name was written as ''Mse'', ''Msa'' and ''Mzye'' (...)".</ref> | Mse<ref name="Misa"/> seu Msa<ref name="Misa"/> seu Mzye<ref name="Misa"/> | ''Mies'' | align="right" | 103 | [[Berounka]]<ref name="Berounka">Vide [https://bibdigital.rjb.csic.es/medias/4f/42/18/bd/4f4218bd-603a-4e29-9aa1-5794dcc5fcde/files/Cavan_Alt_02.pdf Asiento para un atlas corológico de la flora occidental, 25], ubi dicitur "in rivo Berounka haud procul a pago Zadní Trebáñ".</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ora (Albis)|Ora Albis]]<ref name=Gr/> | Ara<ref name=Gr/> seu Oraha<ref name=Gr/> seu Hora<ref name=Gr/> | ''Ohre'' | align="right" | 103 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ach (Blavius)|Ach Blavii]] | | ''Ach'' | align="right" | 102 | [[Blavius]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Vida]]<ref name="Schaltenbrand II 1923">Schaltenbrand, J. (Ed.) (1923). ''Registrum bonorum et redituum archidioecesis Coloniensis ex saeculo XIV'' (Vol. 2). Typis Academicis. </ref> | [[Wida (flumen)|Wida Rheni]]<ref name="Wida">Helmut Priewer, Mathias Priewer, Gerhard Hachenberg: Warum ist die Wied eine Witt? In: Heimat-Jahrbuch des Landkreises Neuwied 2011, ISBN 3-9809797-8-4, S. 232–235.</ref> seu Vidua<ref name="Stramberg V 1856">Stramberg, C. von. (1856). ''Das Rheinische Antiquarius: Mittelrhein, Der Rheingau'' (Vol. 5). R. F. Hergt.</ref> seu Weda<ref name="Stramberg V 1856">Stramberg, C. von. (1856). ''Das Rheinische Antiquarius: Mittelrhein, Der Rheingau'' (Vol. 5). R. F. Hergt.</ref> seu Vieda<ref name="Fabricius II 1898"/> | ''Wied'' | align="right" | 102 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ach Frewbergense]]<ref name="Frewberga">Adiectivo "Frewbergensis-e" vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Friedberger Ach'' | align="right" | 100 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Blesa (tributarius Saravi)|Blesa]]<ref name="Blesa">Hadrianus Vallesius, ''Notitia Galliarum ordine litterarum digesta'', [[Lutetia|Parisiis]], 1675, apud Fredericum Leonard, p. 89.</ref> | | ''Blies'' | align="right" | 100 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fuhse]] | | ''Fuhse'' | align="right" | 100 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Indistra]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref><ref name="Indistra">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Innerste#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Innerste (frühere Formen lauten auch Inste (1805) oder Inster(-Fluß) (1780[9] und 1742[10]), Inderste (1567), Indistria (1313), Entrista (1065) und Indrista (1013)), könnte auf die indogermanische Wurzel oid = schwellend, kräftig zurückgehen (...)".</ref> | Inderste<ref name="Indistra"/> seu Indistria<ref name="Indistra"/> seu Entrista<ref name="Indistra"/> | ''Innerste'' | align="right" | 100 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |} ===Flumina inter 99 et 85 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 99 et 75 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Naba silvatica|Naba Silvatica]]<ref name="Naba silvatica">Fingitur hoc nomen e flumine Nabā (cui vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Naab#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die frühesten Belege sind ''Nabas'' (700), ''Napa'' (885), ''Naba'' (885), ''Nabe'' (1199) und ''Nab'' (1245), (...)") et versione adiectivo praeposito ''Wald-'' (cui vide [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wald?wb=gross&nr=1 Navigium], ubi dicitur "'''silvāticus a um''' (''a/o-Deklination'') Wald-, zum Wald gehörig").</ref> | Nabas Silvatica<ref name="Naba silvatica"/> seu Napa Silvatica<ref name="Naba silvatica"/> seu Nabe Silvaticum<ref name="Naba silvatica"/> seu Nab Silvaticum<ref name="Naba silvatica"/> | ''Waldnaab'' | align="right" | 99 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ukera]]<ref name="Ukera">Vide [https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110338591.551/html?lang=en degruyter.com], ubi dicitur "(...) '''Ucker, die''' (in Brandenburg)", '''Uecker''' (in Mecklenburg-Vorpommern) (...) 1168 ''fluminis ucrensis,'' 1235 (Kopie) ''parte aque'' (...) ''ukera, trans ukeram,'' (...) ''prope ukram'' (...).</ref> | Ukara<ref name="Ukera"/> seu Ukra<ref name="Ukera"/> seu Flumen Ucrense<ref name="Ukera"/> seu Ucra<ref name="Bratring 1805">Bratring, F. W. A., auctore (1805). ''Statistisch-topographische Beschreibung der gesammten Mark Brandenburg''. Berolini: Friedrich Maurer.</ref> | ''Uecker'' | align="right" | 98 | [[Lacus maritimus Stettinensis]]<ref name="LMS">De hoc nomine, confer urbem [[Stettinum]].</ref> | [[Ukera]]<ref name="Ukera"/> |- | [[Alanda (fluvius)|Alanda]]<ref name="Riedel 1841"/> | | ''Aland'' seu ''Milde'' seu ''Biese'' seu ''Milde-Biese-Aland'' | align="right" | 97 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sualmanaha]]<ref name="Sualmanaha">Vide [https://www.hna.de/lokales/schwalmstadt/schwalmstadt-ort68394/der-nebelfluss-und-seine-geschichte-90881979.html hna.de], ubi dicitur "(...) In der älteren Wissenschaft wird behauptet, im 8. und 9. Jahrhundert habe der Fluss „Sualmanaha“, „Suualmanaha“ und „Swalmanaha“ gelautet, was Dampfwasser oder Nebelfluss oder Nebelgewässer bedeutete (...)".</ref> | Suvalmanaha<ref name="Sualmanaha"/> seu Swalamanaha<ref name="Sualmanaha"/> | ''Schwalm'' | align="right" | 97 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Oura (Sura)|Oura]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1831). ''Die alte und neue Erzdiözese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung'' (Vol. 2). Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann. </ref> | Ura<ref name="Beyer 1860">Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden Mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). Hölscher.</ref> | ''Our'' seu ''Ur'' | align="right" | 96 | [[Sura (Mosella)|Sura Mosellae]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dame]]<ref name="Dame">Confer [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA86#v=snippet&q=1440&f=false Deutsches Gewässernamenbuch] de regione homonymā, ubi dicitur "(...) provincia, que Dame dicitur (...)".</ref> | | ''Dahme'' | align="right" | 95 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Swarza]]<ref name="Swarza">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzach_(Naab) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Bereits 1250 wurde die „Swarza“ erwähnt (...)".</ref> | | ''Schwarzach'' | align="right" | 95 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Wippera (Onestrudis)|Wippera]]<ref name="Wippera Onestrudis">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Theodisce ''Wipper''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Wipper'' | align="right" | 95 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Doxa (flumen)|Doxa]]<ref name="Doxa">Vide [https://web.archive.org/web/20241226123407/https://library.oapen.org/bitstream/id/5ca0240d-cb67-447b-838c-e448c1f84200/1003655.pdf Beiträge zur Geschichte der Besiedlung Nord- und Mitteldeutschlands mit Balkanslaven], ubi dicitur "(...) Das ausschlaggebende Grundwort bei den bereits erwähnten und noch zu erwähnenden Formen scheint der Name der ''Dosse'', ein es Nebenflusses der Havel in der Prignitz. zu sein . Die frühesten, im Grunde jedoch spät einsetzenden Belege dieses Hydronyms sind: 1172 ''iuxta...Doxam'' (Helmold 40); 1274 ''dossa''; 1284 ''infra dosam'' (...)".</ref> | Dossa<ref name="Doxa"/> seu Dosa<ref name="Doxa"/> | ''Dosse'' | align="right" | 94 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Kinzig_(Rhein)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1099: ''ad Chinzechun; ad aliam Chinzichun''[6] 1128: ''flumen'' [Fluss] ''Kinzicha, flumen Kynzichun, ad aliam Kynzicham'' (...)".</ref> | Chinzichun<ref name="Chinzechun"/> seu Kinzicha<ref name="Chinzechun"/> seu Kynzichun<ref name="Chinzechun"/> seu Kynzicha<ref name="Chinzechun"/> | ''Kinzig'' | align="right" | 93 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Kinzig'' | align="right" | 92 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nagalda (flumen)|Nagalda]]<ref name=Gr/> | Nagalta<ref name=Gr/> seu Nagaltha<ref name=Gr/> seu Naglatensis<ref name=Gr/> | ''Nagold'' | align="right" | 91 | [[Enze]]<ref name="Enze"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Premantia]]<ref name="Premantia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Prims#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Eine lateinische Urkunde Karls des Großen von 802 erwähnt den Namen Premantia. Der Flussname Premantia oder Bhrimantia (von „wallen“/„summen“) dürfte der keltischen Epoche entstammen (...)".</ref> | Bhrimantia | ''Prims'' | align="right" | 91 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Glana (Nava)|Glana]]<ref name="Fabricius 1891">Fabricius, W. (1891). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. Bonnae: Behrend & Co.</ref> | Glan<ref name="Glan Navae">Vide [https://books.google.es/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA177&lpg=PA177&dq=%22flumen+Glan%22&source=bl&ots=ujmIwlysO7&sig=ACfU3U23l5Qidd06sYVb0KVJREd8YLFvDQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwji5bbFwZ-HAxXgQvEDHdb5ClsQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=%22flumen%20Glan%22&f=false Deutsches Gewässernamenbuch], ubi dicitur "(...) Glan, der r.z. Nahe (z. Rhein) bei Odernheim am Glan (...) ''super flumen Glan'' (...)".</ref> seu Glanus<ref name="">Widder, J. C. (1788). ''Versuch einer vollständigen geographisch-historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz'' (Vol. 3). [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti ad Moenum]].</ref> | ''Glan'' | align="right" | 90 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Helzaha]]<ref name="Helzaha">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Elz_(Rhein)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Nach Berger (1999) sind die Namen ''Helzaha fluvium'' (763), ''Elzach'' (1234) und ''Elza'' (1335) urkundlich belegt (...)".</ref> | Elsach<ref name="Helzaha"/> seu Elza<ref name="Helzaha"/> seu Alisontia<ref name=Gr/> | ''Elz'' | align="right" | 90 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida Moeni">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Nidda_(Fluss)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name ''Nidda'' gehört zu den ältesten Gewässernamen Europas. Die im 1. Jahrhundert an der Nidda errichtete Römerstadt Nida deutet darauf hin, dass die Römer den Flussnamen bereits vorfanden. Die älteste mittelalterliche Erwähnung findet sich in einer Urkunde des Lorscher Codex aus dem Jahr 782 (...)".</ref> | | ''Nidda'' | align="right" | 90 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Plissa]]<ref name=Gr/> | | ''Pleiße'' | align="right" | 90 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Vutahe]]<ref name="Vutahe">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Wutach articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Wutach wird im Jahr 1122 urkundlich erstmals genannt als ''Vutahe'' (...)".</ref> | | ''Wutach'' seu ''Gutach'' | align="right" | 90 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aach Zwiveltense]]<ref name="AZ">De adiectivo Zwiveltense, confer articulum de [[Zwiveltum|urbe Zwivelto]].</ref> | | ''Zwiefalter Aach'' | align="right" | 89 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Dinkel (flumen)|Dinkel]] | | ''Dinkel'' | align="right" | 89 | [[Vidrus]]<ref name=Gr/> | [[Lacus Yssel]] |- | [[Raxa]]<ref name=Gr/> | | ''Recknitz'' | align="right" | 88 | [[Mare Balticum]] | [[Raxa]]<ref name=Gr/> |- | [[Lapara magna|Lapara Magna]]<ref name="Lapara"/> | | ''Große Laber'' | align="right" | 87 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Stora]]<ref name=Gr/> | Stura<ref name=Gr/> seu Sturia<ref name=Gr/> seu Stihira<ref name=Gr/> | ''Stör'' | align="right" | 87 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Abrinca<ref name="Vergleichendes"/> seu Abricca<ref name="Vergleichendes">[http://books.google.de/books?id=NvYRAAAAYAAJ&pg=PA6&lpg=PA6&dq=Abricca&source=bl&ots=eTCBImcOgu&sig=u6nCfXmVmg2Y28LgxVTT_TFVIf4&hl=de&ei=mzfBTpGBMe754QSxqJyoBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CCMQ6AEwATge#v=onepage&q=Abricca&f=false Vergleichendes wörterbuch der alten, mittleren und neuen geographie von Friedrich Heinrich Theodor Bischoff, Johann Heinrich Möller]</ref> | ''Ahr'' | align="right" | 85 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hiera]]<ref name="Hiera">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Gera_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name des Flusses war Erfes (auch Erphes, Erfis oder Erphis), von dem der Name der Thüringer Landeshauptstadt Erfurt abstammt. Der Name Gera als Flussbezeichnung ist seit 1108 (Gerahe) belegt (...) Die lateinische Bezeichnung Hiera für Gera findet sich auch in der Benennung der alten Universität Erfurt als „Hierana“ (die an der Gera gelegene) (...)".</ref> | Gera<ref name="Hiera"/> seu Erfes<ref name="Hiera"/> seu Erphes<ref name="Hiera"/> seu Erfis<ref name="Hiera"/> seu Erphis<ref name="Hiera"/> seu Gerahe<ref name="Hiera"/> | ''Gera'' | align="right" | 85 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Prumia (flumen)|Prumia]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Prüm'' | align="right" | 85 | [[Sura (Mosella)|Sura Mosellae]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Osterbek]] | | ''Osterbek'' | align="right" | 85 | [[Alstria]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Adiectivo "magnum" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur.</ref> | Audan Magnum<ref name="Owe Magnum"/> | ''Große Aue'' | align="right" | 85 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Schipbeek]] | | ''Schipbeek'' | align="right" | 85 | [[Isala]]<ref name="Isala"/> | [[Isala]]<ref name="Isala"/> |- | [[Wippera (Sala)|Wippera Salae]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Wipper'' | align="right" | 85 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Zuda (flumen)|Zuda]]<ref name="Bavarikon"/> | | ''Sude'' | align="right" | 85 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ===Flumina inter 84 et 75 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 84 et 75 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Amsara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Amsaris<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> seu Hemiscara<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> seu Eimscherna<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Emscher'' | align="right" | 84 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Stepenitz (Albis)|Stepenitz Albis]]<ref name="Stepenitz">Vide ''Usus aquarum, Interdisziplinäre Studien zur Nutzung und Bedeutung von Gewässern im Mittelalter'', , ubi dicitur "(...) 1264) 1570 ''fluuii Stepenitz'' (...)".</ref> | | ''Stepenitz'' | align="right" | 84 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aisca]]<ref name="Aisca">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aisch#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Früher wurde fälschlicherweise angenommen, dass die Herkunft des Namens Aisch (karolingisch Eisce und Eisge, in einer Urkunde von 1129 Aisca[6]) in seiner ursprünglichen Konnotation fischreich bedeutet (...)".</ref> | Eisce<ref name="Aisca"/> seu Eisge<ref name="Aisca"/> | ''Aisch'' | align="right" | 83 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wazowniza]]<ref name="Wesenitz">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Wesenitz#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In der Oberlausitzer Grenzurkunde wurde der Fluss 1241 mehrfach als ''Wazowniza''⁷ genannt (...)".</ref> | | ''Wesenitz'' | align="right" | 83 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Isala Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae|Isala Vetus]]<ref name="Hofmann"/> | Sala<ref name="Hofmann"/> | ''Issel'' | align="right" | 82 | [[Isala]]<ref name="Isala"/> | [[Isala]]<ref name="Isala"/> |- | [[Duria (Danubius)|Duria Danubii]]<ref name="Duria">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Zusam#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Eine Landschaftsbezeichnung von 898 in pago Dúria („im Gau Dúria“) enthält den alten Namen des Flusses. Dieser stammt vermutlich vom keltisch/gallischen Wort *durā, *duriā, was so viel wie 'Flusslauf' bedeutet.[4] 1268 tritt der Name als Zvsma, 1269 als Zvsem, 1284 als Zeusme (...)".</ref> | Zusma<ref name="Duria"/> seu Zusem<ref name="Duria"/> seu Zeusme<ref name="Duria"/> | ''Zusam'' | align="right" | 81 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Helmana]]<ref name=Gr/> | Elmena<ref name=Gr/> | ''Helme'' | align="right" | 81 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Isana (Aenus)|Isana Aeni]]<ref name=Gr/> | Isia<ref name=Gr/> seu Isinisca<ref name=Gr/> | ''Isen'' | align="right" | 81 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Helbe]]<ref name="Helbe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Helbe#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...)Im Jahr 1267 taucht der Fluss als ''aquam … Helbe'' erstmals in den schriftlichen Urkunden auf (...)".</ref> | | ''Helbe'' | align="right" | 80 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Itessa]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Ichesa<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Itz'' | align="right" | 80 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aha (flumen)|Aha]]<ref name="Aha">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783258481142_A43727966/preview-9783258481142_A43727966.pdf FLüsse der Alpen: Vielfalt in Natur und Kultur], ubi dicitur "(...) ''ad Ahae fluvii'' (...)".</ref> | | ''Großache'' seu ''Kitzbüheler Ache'' seu ''Jochberger Ache'' seu ''Kössener Ache'' seu ''Tiroler Achen'' | align="right" | 79 | [[Lacus Chiemensis]]<ref name="Chiemensis">Gerhard Lorenz, [https://www.bavarikon.de/search?terms=Prior+von+Tegernsee&lang=en&facet=creator.name_str%3AGerhard%2C+Lorenz%3B+Verfasser "Brevis Bavariae geographia" (Herbipoli: 1844).]</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Murga (Nigra silva septentrionalis)|Murga Nigra silva septentrionalis]]<ref name=Gr/> | | ''Murg'' | align="right" | 79 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wiesent]]<ref name="Wiesent">Vide [https://books.google.es/books?id=6QkAAAAAQAAJ&pg=PA648&lpg=PA648&dq=%22amnis+Wiesent%22&source=bl&ots=ll6FFVN8hL&sig=ACfU3U3LV2O7iOzTO3ktkkn5305tf_T6fw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwijsom6v7iHAxWwfKQEHRnRD_4Q6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=%22amnis%20Wiesent%22&f=false ''Bryologia universa seu Systematica ad novam methodum dispositio'', Vol. II], ubi dicitur "(...) In lapidicinis et ad ripa amnis Wiesent prope Erlangam (...)".</ref> | | ''Wiesent'' | align="right" | 79 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Filisa (Naba)|Filisa Nabae]]<ref name="Bavarikon"/> | Vilsa<ref name="Bavarikon"/> | ''Vils'' | align="right" | 78 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Mintela]]<ref name=Gr/> | | ''Mindel'' | align="right" | 78 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Remisus]]<ref name="Remisus">Vide [https://books.google.de/books?id=FuwzkvZmlVAC&pg=RA2-PT353&lpg=RA2-PT353&dq=Rems+fluvius&source=bl&ots=pqKYOU-Qfo&sig=ACfU3U0iTPhkv6wzJUq8mkuntYSbzkgUaw&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwi04PX82dvmAhVKK5oKHUwGAR8Q6AEwAXoECAcQAQ#v=onepage&q=Rems%20fluvius&f=false FONS LATINITATIS CORVINIANUS BICORNIS, auctore Christophoro Giglingio].</ref> | Remsa<ref name="Remisus"/> seu Ramasia<ref>[https://books.google.de/books?id=bmITAAAAIAAJ&q=Ramasia&dq=Ramasia&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjX3v-KyNvmAhXQLVAKHZyABysQ6AEIXDAH Fons nominis in ''Heinrich Bebels Facetien drei Bücher'', 1931, pag. 199]</ref> | ''Rems'' | align="right" | 78 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Frimida]]<ref name="Frimida">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Pfreimd_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ältesten Belege des Namens Pfreimd sind ''Frimida'' (1022/23), ''Frima'' (1024–1031), ''Phrime'' (um 1130; mit der alten Schreibung <ph> für <pf>) und ''Phrimede'' (1156) (...)".</ref> | Frima<ref name="Frimida"/> seu Phrime<ref name="Frimida"/> seu Phrimede<ref name="Frimida"/> | ''Pfreimd'' | align="right" | 76 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Smuttura]]<ref name=Gr/> | | ''Schmutter'' | align="right" | 76 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ilma (Bavaria)|Ilma]]<ref name=Gr/><ref name="Ilma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ilm_(Abens)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Jahre 821 schrieb man ''Ilma'', 890 ''Ilminam'', 920 ''Ilmim'' und seit 1322 ''Ilm'' (...)".</ref> | Ilmina<ref name="Ilma"/> seu Ilmin<ref name="Ilma"/> seu Ilm<ref name="Ilma"/> | ''Ilm'' | align="right" | 75 | [[Abia (Danubius)|Abia Danubii]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lade]]<ref name="Lade">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Leda_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Nennung (fluuium Lade) stammt aus der ersten Hälfte des 9. Jahrhunderts (...)".</ref> | | ''Leda'' | align="right" | 75 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Murga (Neoburgum)|Murga Neoburgensis]]<ref name="Murga NB">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lauter_(Rhein,_Neuburg)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Lauter hieß am Unterlauf in keltisch-römischer Zeit Murga (...)".</ref> | Lutra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Lauter'' seu ''Wieslauter'' | align="right" | 75 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tribula (Penus)|Tribula Peni]]<ref name="Tribula">Vide [https://mvdok.lbmv.de/mjbrenderer?id=mvdok_document_00002847 Die slavischen Ortsnamen in Meklenburg], ubi dicitur "(...) Trebel, Fluß, unterhalb Demmin in die Peene, 1285 aqva, que Tribula dicitur, 1292 supra Treble, 1298 fluvius Trebele (...)".</ref> | Treble<ref name="Tribula"/> | ''Trebel'' | align="right" | 75 | [[Penus]]<ref name=Gr/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |} ===Flumina inter 74 et 60 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 74 et 60 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Kambeloch]]<ref name="Kambeloch">Vide [https://epub.uni-regensburg.de/31392/1/Katalog%20der%20romanischen%20Ortsnamen%20in%20Bayern.pdf ''Katalog der romanischen Ortsnamen in Bayern''], ubi dicitur "(...) '''Kammel''', Fluss links zur Mindel (z.Donau), ON. Kammlach (Lkr. Unterallgäu), 1243 ''Kambeloch'', < FlN. (kelt.) *''Kambal''- (+ ahd. -''aha'') (...)".</ref> | | ''Kammel'' seu ''Kammlach'' | align="right" | 74 | [[Mintela]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lesura (flumen Germanicum)|Lesura]]<ref name="Lesura">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lieser_(Mosel)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name des Baches ist keltischen Ursprungs.[4] Die früheste Erwähnung der Lieser als ''Lesura'' findet sich in dem um 371 entstandenen Gedicht Mosella von Ausonius.[5] In Vers 365 steht: „Praetereo exilem Lesuram“ (die armselige Lieser übergehe ich).[6] In einem Testament aus dem Dezember 634 wird von Weingütern an der Lieser berichtet, die der Eigentümer besitzt: „Vineas ad Lesuram … quas possedi“.[7] Seit dem späten 8. Jahrhundert wandelt sich das e im Flussnamen ''Lesura'' zu ''i'' oder y, wobei auch der Name Lisera vorkommt. Der heutige Name ''Lieser'' ist erstmals in einer Urkunde aus dem Jahr 1357 beleg (...)".</ref> | Lisera | ''Lieser'' | align="right" | 74 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Iesne]]<ref name="Iesne">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Jeetzel#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird um das Jahr 1014 als Jesne erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Jeetzel'' | align="right" | 73 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Treya]]<ref name=Gr/> | | ''Treene'' | align="right" | 73 | [[Egdor]]<ref name="Egdor"/> | [[Egdor]]<ref name="Egdor"/> |- | [[Mogus rufus|Mogus Rufus]]<ref name=Gr/> | | ''Roter Main'' | align="right" | 72 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Soeste]] | | ''Soeste'' | align="right" | 72 | [[Iummium (flumen)|Iummium]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Wachna]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Waharna<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Werre'' | align="right" | 72 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Abia (Danubius)|Abia]]<ref name=Gr/> | | ''Abens'' | align="right" | 71 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Böhme (flumen)|Böhme]] | | ''Böhme'' | align="right" | 71 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Vesa]]<ref name="Vesa">Vide [https://books.google.es/books?id=ELmR13uk8BwC&pg=PA1792&lpg=PA1792&dq=Vesdre+%22Vesa%22&source=bl&ots=dWgI2GF9n1&sig=ACfU3U3Fu4SstiopCZsYdLFXxKIkWlO_Qg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiUvcSP-rWHAxX3RPEDHdwiBGY4ChDoAXoECB0QAw#v=onepage&q=Vesdre%20%22Vesa%22&f=false ''Dictionnaire Géographique Et Statistique Sur Un Plan Entièrement Nouveau, Volume 2''], ubi dicitur "(...) '''VESDRE''', lat. ''Vesa'', riv. d'Europe affl. dr. de l'Ourte à Chênée (...)".</ref> | | ''Weser'' | align="right" | 71 | [[Urta]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Agger (flumen)|Agger]] | | ''Agger'' | align="right" | 70 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sura (Rhenus)|Sura Rheni]]<ref name=Gr/> | | ''Sauer'' | align="right" | 70 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Arguna Inferior]]<ref name="ArgInf">Fingitur hoc nomen Latino e nomine fluminis Argunae (Theodisce ''Argen'') et versione adiectivi ''Untere'', "inferior-ius". </ref> | | ''Untere Argen'' | align="right" | 69 | [[Arguna]]<ref name="Arguna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hase_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...)Der Fluss wird 839 erstmals als ''ad Argunam'' schriftlich erwähnt. Er bedeutete ursprünglich 'hell, glänzend, (blitz)schnell' (...)".</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Haidenaab]] | | ''Haidenaab'' | align="right" | 69 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nidder]]<ref name="Nidder">Vide [https://geschichtsvereinhoechst.de/wp-content/uploads/2020/05/Hoechster-Geschichtsverein-Geschichtshefte-1978-heft-30-31-kurmainische-schloss-zu-hoechst-am-main.pdf ''Das kurmainzische Schloß zu Höchst am Main''], ubi dicitur "(...) Moenus fluvius, Nidder fluvius (...)".</ref> | | ''Nidder'' | align="right" | 69 | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sinna (flumen)|Sinna Salae Moeni]]<ref name=Gr/> | | ''Sinn'' | align="right" | 69 | [[Sala (Moeni)|Sala Moeni]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Weteraha]]<ref name="Weteraha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hase_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 772 als „Wetteraha“ erstmals schriftlich erwähnt.[5] Weitere Namensformen sind „Weteraha“, „Wettera“, „Wetera“ und „Weter“ (...)".</ref> | Wettera<ref name="Weteraha"/> seu Wetera<ref name="Weteraha"/> seu Weter<ref name="Weteraha"/> | ''Wetter'' | align="right" | 69 | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tollense]]<ref name="Tollense">Vide [https://books.google.es/books?id=THpYAAAAcAAJ&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22flumen+Tollense%22&source=bl&ots=CdYxZN4qYZ&sig=ACfU3U3_0MiH2yDFIhsR5LpriED48tJvfw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjsgNbVl7aHAxXJYPEDHUnIA9cQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&q=%22flumen%20Tollense%22&f=false ''Georgii Tertii ... Regis Magnae Britanniae, Franciae, Hiberniae defensoris''], ubi dicitur "(...) quorum illos LAacus et flumen Tollense Stargardiae et Pomeraniae exteriori vindicant (...)".</ref> | | ''Tollense'' | align="right" | 68 | [[Penus]]<ref name=Gr/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Flöha]] | | ''Flöha'' | align="right" | 67 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Huna]]<ref name="Huna">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_naa002197301_01/_naa002197301_01_0003.php ''Naamkunde. Jaargang 5''] ubi dicitur "(...) De '''Haune''', rechterbijrivier van de Fulda te Bad Hersfeld (Land Hessen, Reg.-Bez. Kassel, Landkr. en AG Hersfeld): 747 (onecht stuk, waarschijnlijk van 822-24; hs. kort na het midden der XIIe e.) ''in australem Hûnam ... in Hunam'', 789 (k. kort na het midden der XIIe e. van k. 828) ''fluvii, quae vocatur Huna''(40); ...; 980 (or.) ''in fluvium Huna vocatum ... in Hunaha, de Hunaha''(41). (...)".</ref> | Hunaha | ''Haune'' | align="right" | 67 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Labere]]<ref name="Labere">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hase_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals schriftlich erwähnt wurde der Fluss etwa um 1150 als Labere (...)".</ref> | | ''Schwarze Laber'' seu ''Schwarze Laaber'' | align="right" | 67 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Schwarzer Schöps]] | | ''Schwarzer Schöps'' | align="right" | 67 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Werse]]<ref name="Werse">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Werse#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der älteste urkundliche Beleg des Namens der Werse stammt aus dem Jahr 1189 als ''Werse'', und aus dem Jahr 1279 stammt die Form ''de Wersa''. Für das Jahr 1316 erscheint in Lateinisch der Eintrag ''molendino dicto Wersa'', also ein Mühlort, beziehungsweise eine Wassermühle die (an der) Werse genannt wird (...)".</ref> | Wersa<ref name="Werse"/> | ''Werse'' | align="right" | 67 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Löcknitz]] | | ''Löcknitz'' | align="right" | 66 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bilena]]<ref name=Gr/> | Billena<ref name=Gr/> | ''Bille'' | align="right" | 65 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bunaha (flumen)|Bunaha]]<ref name="Bunaha">Fingitur nomen huius fluminis ex [[Baunach|oppido homonymo]]. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://www.yumpu.com/de/document/read/5481494/sankt-oswald-baunach-pfarrei-st-oswald-baunach ''Sankt Oswald Baunach''], ubi dicitur "(...) ad Bunaha ubi ecclesia edificata erat (...)".</ref> | | ''Baunach'' | align="right" | 65 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ilissus]]<ref name=Gr/> | Ilsus<ref name=Gr/> seu Iltsa<ref name=Gr/> seu Iltza<ref name=Gr/> | ''Ilz'' | align="right" | 65 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lapara parva|Lapara Parva]]<ref name="Lapara"/> | | ''Kleine Laber'' seu ''Kleine Laaber'' | align="right" | 65 | [[Lapara magna|Lapara Magna]]<ref name="Lapara"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nuthe|Nuthe Habalae]]<ref name="Nuthe">Vide [https://books.google.es/books?id=Y-VGAQAAMAAJ&pg=PA497&lpg=PA497&dq=%22fluvius+nuthe%22&source=bl&ots=ew4OufOUqY&sig=ACfU3U1NZgQzw_R5Ctg_Z4y-xjPnhODopA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwje1uS7p7aHAxWFQvEDHTzqD6sQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=%22fluvius%20nuthe%22&f=false ''Cornelii Taciti opera quae supersunt''], ubi dicitur "(...) Nuithones, populus Germaniae in comitatu Marchiae Mediae, ubi fluvius ''Nuthe'' (...)".</ref> | | ''Nuthe'' | align="right" | 65 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Möhne]] | | ''Möhne'' | align="right" | 65 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nister (flumen)|Nister]]<ref name="Nister">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/cellarius1/cellariushistoria.html CHRISTOPHORI CELLARII HISTORIA UNIVERSALIS BREVITER AC PERSPICVE EXPOSITA IN ANTIQUAM, ET MEDII AEV AC NOVAM DIVISA, CUM NOTIS PERPETVIS EDITIO XI. AD NOSTRA USQUE TEMPORA CONTINVATA ET SUMMARIIS AUCTA], ubi dicitur "(...) ''Cochin vocatur castellum ad fluvium Nister, quod pacificatione post hanc victoriam Walachorum principi a Polonis restitutum fuit'' (...)".</ref> | | ''Nister'' | align="right" | 64 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rezat]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz">Vide [https://books.google.es/books?id=bqhMAAAAcAAJ&pg=PP12&lpg=PP12&dq=amnis+,+Rezat+feu+Redniz+,+olim+Radiantia+dictus&source=bl&ots=CXb6OXVZC-&sig=ACfU3U0rrGccL2eu9TSN4x0nIlOWdLfgUA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiPxaDRwraHAxVdVPEDHcn8C2wQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&q=amnis%20%2C%20Rezat%20feu%20Redniz%20%2C%20olim%20Radiantia%20dictus&f=false ''Natalem vicesimum septimum serenissimae principis ac dominae''], ubi dicitur "(...) Rezat seu Redniz, olim Radiantia dictus (...)". Quamquam, secundum hunc librum, nomina "Radiantia" et "Rezat" et "Redniz" synonyma olim erant, eligitur "Rezat" flumini hodie Theodisce ''Fränkische Rezat'' nuncupato; nomen "Radiantia" flumini hodie Theodisce ''Regnitz'' nuncupato; nomen "Redniz" flumini hodie Theodisce ''Rednitz'' nuncupato. Flumini hodie Theodisce ''Schwäbische Rezat'' nuncupato, eligitur nomen "Radentia", secundum articulum de hoc flumine apud Vicipaediam Theodiscam, ubi dicitur "(...) Im Jahr 793 wurde der Fluss erstmals als „Radentia“ erwähnt (...)".</ref> | | ''Fränkische Rezat'' | align="right" | 64 | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salica (flumen)|Salica]]<ref name=Gr/> | | ''Selke'' | align="right" | 64 | [[Boda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wenkbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wenkbach'' | align="right" | 64 | [[Par-Allna]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alzus]]<ref name="Alzus">Vide [http://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf ''Lexicon Latinum Hodiernum Lucusaltianum''], ubi dicitur "(...) '''Alz,''' f ''Alzus, i, m'' [ORB p.63]; ''Alezussa, ae, f'' [ORB p.59]; ''Alzissa, ae, f'' [ORB p.63]; ''Alszista, ae, f'' [ORB p.63]; ''Alasa, ae, f'' [ORB p.57]; ''Alaza, ae, f'' [ORB p.57]; ''Alsa, ae,'' f [ORB p.61]; ''Alza, ae, f'' [ORB p.63]; ''Acha, ae, f'' [ORB p.53]; ''Achsa, ae,'' f [ORB p.53]; ''Achza, ae, f'' [ORB p.53] {flumen Germanicum, quod in Aeno influit} (...)".</ref> | Alezussa,<ref name="Alzus"/> Alzissa,<ref name="Alzus"/> Alszista,<ref name="Alzus"/> Alasa,<ref name="Alzus"/> Alaza,<ref name="Alzus"/> Alsa,<ref name="Alzus"/> Alza,<ref name="Alzus"/> Acha,<ref name="Alzus"/> Achsa,<ref name="Alzus"/> Achza<ref name="Alzus"/> | ''Alz'' | align="right" | 63 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Saletio (flumen)|Saletio]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | Salia<ref name="Chytraeus 1599">Chytraeus, D. (1599). ''Saxonia, ab anno Christi 1500 usque ad MDXCIX recognita, et ad hoc usque praesentem annum MDC continuata''. [[Lipsia]]e: Impensis Henningi Grosii.</ref> | ''Selz'' | align="right" | 63 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salmona]]<ref name="Hofmann"/> | Salma<ref name="Hofmann"/> | ''Salm'' | align="right" | 63 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vilisa (Nicer)|Vilisa Niceri]]<ref name=Gr/> | | ''Fils'' | align="right" | 63 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Werma]]<ref name="Werma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Wern#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Den Namen schrieb man im 8. Jahrhundert ''Werma'' und um das Jahr 1015 ''Werina'' (...)".</ref> | | ''Wern'' | align="right" | 63 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Emmera]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Ambra<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Emmer'' | align="right" | 62 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Escheda]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Esta<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Este'' | align="right" | 62 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Milnitz]]<ref name="Milnitz">Vide [https://mvdok.lbmv.de/mjbrenderer?id=mvdok_document_00002847 ''Die slavischen Ortsnamen in Meklenburg''], ubi dicitur "(...) Mildenitz, Nebenfluß der Warnow, 1237 die bach Milnitz, 1256 usque Milnitz fluuium, 1272 aqua Mildenizce (...)".</ref> | Mildenizce | ''Mildenitz'' | align="right" | 62 | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> |- | [[Ursena]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Ursene<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Örtze'' | align="right" | 62 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Scuzina]]<ref name=Gr/> | | ''Schussen'' | align="right" | 62 | [[Lacus Bodamicus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zwentine]]<ref name="Zwentine">Vide [https://books.google.es/books?id=JusDAAAAYAAJ&pg=PA690&lpg=PA690&dq=%22Zwentina%22+Schwentine&source=bl&ots=NShweEDAaE&sig=ACfU3U1QJPxuSMkZU_e946z20Z2AyCu0Cg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwieo7P51LaHAxXW1QIHHRflAKkQ6AF6BAgcEAM#v=onepage&q=%22Zwentine%22%20&f=false ''Urkundensammlung der Schledswig-holstein-lauenburgischen ..., Volume 1''], ubi dicitur "(...) Cujus termini sunt in aquilonari parte a Zwentine usque ad Lapides (...) situm in Zwentina fluvio prope clautrum (...)".</ref> | Zwentina<ref name="Zwentine"/><ref name="Zwentina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwentine#Historisches hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Auch Namensformen wie Zwentina, Zuentina, Suentana sind historisch belegt (...)".</ref> seu Zuentina<ref name="Zwentina"/> seu Suentana<ref name="Zwentina"/> | ''Schwentine'' | align="right" | 62 | [[Lacus Parvus Ploenensis]]<ref name="LPP">Fingitur huius lacūs nomen (Theodisce ''Kleiner Plöner See'') adiacenti ex urbe [[Ploena|Ploenā]]. Latino de huius urbis nomine, vide {{Graesse}}</ref> | [[Zwentine]]<ref name="Zwentine"/> |- | [[Nemesa]]<ref name="Nemesa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Nims#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Nims wird bereits in römischer Zeit vom Dichter Decim(i)us Magnus Ausonius in seinem Werk "Mosella" als ''Nemesa'' erwähnt (...)".</ref> | | ''Nims'' | align="right" | 61 | [[Prumia (flumen)|Prumia]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Plana (Habala)|Plana]]<ref name="Plana">Riedel, A. F., auctore (1849). ''Codex Diplomaticus Brandenburgensis''. Praecipua pars 1, Volumen 8. Berolini: F.H. Morin.</ref> | | ''Plane'' | align="right" | 61 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Amana (flumen)|Amana]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Ohm'' | align="right" | 60 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ardaha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Arda<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Aar'' | align="right" | 60 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kraichbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kraichbach'' seu ''Kraich'' | align="right" | 60 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Locha (flumen Germanicum)|Locha]]<ref name="Locha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lauchert#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In den ersten schriftlichen Nennungen des 13. Jh. heißt der Fluss ''Locha'' (...)".</ref><ref name="Locha2">Vide [https://archive.org/stream/wirtembergische02staagoog/wirtembergische02staagoog_djvu.txt ''Wirtembergisches urkundenbuch; herausgegeben von dem Königlichen staatsarchiv in Stuttgart''], ubi dicitur "(...) qui ex arce nostra Altenburg ad flumen, quod Locha dicitur (...)".</ref> | | ''Lauchert'' | align="right" | 60 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nebula (flumen Germanicum)|Nebula]]<ref name="Nebula">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Nebel_(Fluss)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Nebel ist 1189 als ''Nebula'' ersturkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Nebel'' | align="right" | 60 | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> |- | [[Phunzin]]<ref name="Phunzin">Vide [https://books.google.es/books?id=Z2oAAAAAcAAJ&pg=PA69&lpg=PA69&dq=%22Pfinz%22+fluvius&source=bl&ots=ivgR20gcuE&sig=ACfU3U0GvdH1J3wBfLY8Wl4IQyDP8hsMsA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjn4OGb7LaHAxWlR_EDHQmmDRAQ6AF6BAgaEAM#v=onepage&q=%22Pfinz%22%20fluvius&f=false ''Geographia pagorum vetustae Germaniae cisrhenanorum''], ubi dicitur "(...) PHUNZIN fl. (h. ''Pfin'') a quo pagellus nomen traxit, oritur non longe a Portâ Hercininiae (...)".</ref> | | ''Pfinz'' | align="right" | 60 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pulsnicia (fluvius)|Pulsnicia]]<ref name="Müller 1715">Müller, C. (1715). ''Saxoniae Electoralis Descriptio Historico-Geographica''. Lipsiae: Officina Gleditschiana.</ref> | Polsniza<ref name="Posse 1883">Posse, O. (Ed.) (1883). ''Codex Diplomaticus Saxoniae Regiae: Haupttheil I, Band 3. Urkunden der Markgrafen von Meißen y Landgrafen von Thüringen (1196–1234)''. Lipsiae: Giesecke & Devrient.</ref> seu Polsnicz<ref name="">Gersdorf, E. G. (Ed.) (1864). ''Urkundenbuch del Hochstifts Meißen (Band 1)''. Lipsiae: Giesecke & Devrient.</ref> | ''Pulsnitz'' | align="right" | 60 | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Spira (Rhenus)|Spira Rheni]]<ref name="Spira">Vide [https://books.google.es/books?id=FwLmPwST_TIC&pg=PA36&lpg=PA36&dq=%22Speyerbach%22+flumen&source=bl&ots=MMu5IpjCnq&sig=ACfU3U1UUwmNCx1XsPxoC3xBNCcwKc0JDA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwigoozG6LaHAxUpR_EDHZYBDiUQ6AF6BAgYEAM#v=onepage&q=%22Speyerbach%22%20flumen&f=false ''Der Kaiser-Dom zu Speyer: eine topographisch-historische Monographie, Volume 1''], ubi dicitur "(...) inde autem ad flumen Spira (Speyerbach) dictum (...)".</ref> | | ''Speyerbach'' seu ''Speyer'' seu ''Speierbach'' | align="right" | 60 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |} ===Flumina inter 59 et 50 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 59 et 50 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Alisontia (Mosella)|Alisontia]]<ref name=Gr/> | | ''Elzbach'' seu ''Elz'' | align="right" | 59 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Almana]]<ref name=Gr/> | Aliso<ref name=Gr/> | ''Alme'' | align="right" | 59 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fona]]<ref name=Gr/> | | ''Fuhne'' | align="right" | 59 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nitasa]]<ref name="Bavarikon"/> | | ''Nette'' | align="right" | 59 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | Rekinzi<ref name="Rekinzi">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Regnitz#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Es ist erstmals in einer lateinischen Urkunde von 1160 als „Rekinzi“ erwähnt (...)".</ref> | ''Regnitz'' | align="right" | 59 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wiscoz]]<ref name="Wiscoz">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Weschnitz#Flussname hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Auf die Weschnitz wird mit Wiscoz, Wisgots[4] oder ähnlichen Schreibweisen in zahlreichen Urkunden des Lorscher Codex als Referenz für die Lage des Klosters Lorsch Bezug genommen. Auch in anderen lateinischen Publikationen erscheint dieser Name.[5] (...)".</ref> | Wisgots | ''Weschnitz'' | align="right" | 59 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lubetowe]]<ref name="Lubetowe">Vide [https://www.sorabicon.de/kulturlexikon/artikel/prov_urb_tjk_d3b/ ''Gewässernamen''], ubi dicitur "(...) danach benannt ist das ''Löbauer Wasser'', das aber 1228/1241 ''Lubotna'' hieß, 1268 ''flumen Lubetowe'' (...)".</ref> | | ''Löbauer Wasser'' | align="right" | 58 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Luya|Luya Ilmenae]]<ref name=Gr/> | Lia<ref name=Gr/> | ''Luhe'' | align="right" | 58 | [[Ilmena (Albis)|Ilmena]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Manachfialta]]<ref name="Manachfialta">Vide [https://www.bayerische-landesbibliothek-online.de/lc-de-en-liste2.html ''Liber...censualium: Digitale Edition - Nachträge und Einbindungen fol. 39 - 43v''], ubi dicitur "(...) Haienperch totum in circuito inde inter flumina Manachfialta et Slieraha usque ad Hesilintal (...) (...) ''Manachfialta'': TF Mangfall (...) de Hesilintal sursum iuxta Slieraha usque ad Rotenpach inde usque ad cacumen Citolfesecca inde usque ad medietatem Manachvalte. inde iusum iuxta Manachvalta usque ad Hesilental (...) ''Manachvalta'': TF Mangfall (...)".</ref> | Manachvalta<ref name="Manachfialta"/> | ''Mangfall'' | align="right" | 58 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Parda (flumen)|Parda]]<ref name="Bavarikon">Vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=224&cq=Novigrad%20%E2%9D%ACIstrien%E2%9D%AD%20=%20Cittanova%20d%27Istria&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N - Z''].</ref> | | ''Parthe'' | align="right" | 58 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schuntra]]<ref name=Gr/> | Scontra<ref name=Gr/> seu Scuntra<ref name=Gr/> | ''Schunter'' | align="right" | 58 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Secunda Alestra]]<ref name="Secunda Alestra">Vide [https://nlp.fi.muni.cz/projekty/ahisto/portal/fulltext.php?docid=635&search=Kleine+Elster Monumenta Egrana I], ubi dicitur "(...) die secunda Alestra sicher gleich mit der Elstra minor (der kleinen Elster) einer nicht viel späteren Urkunde (...)".</ref> | Elstra Minor<ref name="Secunda Alestra"/> | ''Kleine Elster'' | align="right" | 59 | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Stibarna]]<ref name="Stibarna">Vide [https://archive.org/stream/grndungsgeschic00tibugoog/grndungsgeschic00tibugoog_djvu.txt ''Gründungsgeschichte der stifter, pfarrkirchen, klöster und kapellen im bereiche des alten bisthums Münster, mit ausschluss des ehemaligen friesischen theils''], ubi dicitur "(...) Sülfen Tiegt naͤmlich unweit des Steverfluffes (Stibarna, Stivarna, Stiburna) (...) h „iuxta Stibarna“ bezeichnet wird (...)".</ref> | Stivarna<ref name="Stibarna"/> seu Stiburna<ref name="Stibarna"/> | ''Stever'' | align="right" | 58 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tannbacum (Sala)|Tannbacum Salae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Tannbach'' | align="right" | 58 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wundreb (flumen)|Wundreb]]<ref name="Wundreb">Fingitur huius fluminis nomen e Latino homonymi oppiduli nomine, secundum [https://archive.org/stream/bub_gb_8rY-AAAAYAAJ/bub_gb_8rY-AAAAYAAJ_djvu.txt ''Regesta sive rerum boicarum autographa ad annum usque MCCC''], ubi dicitur "(...) Ulricua judex de Wundreb (...)".</ref> | | ''Wondreb'' | align="right" | 58 | [[Agara]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Darmbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Darmbach'' | align="right" | 57 | [[Rivulus Niger Ginsheimensis Rhenanus]]<ref name="Rivulus Niger"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lein (Cochera)|Lein]] | Leyn<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Lein'' | align="right" | 57 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Owe Burgdorfiense]]<ref name="Owe Burgd.">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan" et adiectivo "Burgdorfiense". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". De adiectivo "Burgdorfiensis-e", vide {{Graesse}}.</ref> | Audan Burgdorfiense<ref name="Owe Burgd."/> | ''Burgdorfer Aue'' | align="right" | 57 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Reineche]]<ref name="Reineche">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Rench#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Rench wurde 1291 erwähnt als ''rivus Reineche'' (...)".</ref> | | ''Rench'' | align="right" | 57 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Simmerbach]]<ref name="Simmerbach">Vide [https://books.google.es/books?id=wBQ-AAAAcAAJ&pg=PA22&lpg=PA22&dq=%22rivus+Simmerbach%22&source=bl&ots=cYl1hMp3vI&sig=ACfU3U1uPmMXEYefVbUd15wXK5KAd9wPJg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjmufD1vbmHAxWlBNsEHc5MBDEQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=%22rivus%20Simmerbach%22&f=false ''De Tauni montis parte Transrhenana''], ubi dicitur "(...) propagatum rivus Simmerbach transit (...)".</ref> | | ''Simmerbach'' | align="right" | 57 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ulster (flumen)|Ulster]] | | ''Ulster'' | align="right" | 57 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Vurmicus|Vurmicus Rurae]]<ref name=Gr/> | Vurmnis<ref name=Gr/> | ''Wurm'' | align="right" | 57 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wyda (flumen)|Wyda]]<ref name="Wyda">Fingitur nomen huius fluminis ex [[Wyda|oppido homonymo]]. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | Weida<ref name="Wyda"/> seu Weitaha<ref name="Wyda"/> seu Wida<ref name="Wyda"/> seu Weyda<ref name="Wyda"/> | ''Weida'' | align="right" | 57 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Alpha (Isala Vetus)|Alpha Isalae Veteris]]<ref name=Gr/> | | ''Bocholter Aa'' | align="right" | 56 | [[Isala Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae|Isala Vetus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Isala]]<ref name="Isala"/> |- | [[Alstria]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Alstra<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> seu Halstera<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> seu Affalstria<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Alster'' | align="right" | 56 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ebera]]<ref name="Ebera">Vide [https://web.archive.org/web/20221231091120/http://ebersberger-historie.de/assets/jb_2_web.pdf Weitere Eber-Namen in Deutschland], ubi dicitur "(...) Reiche Ebrach (l. zur Regnitz, 1069 Ebera) (...)".</ref> | |''Reiche Ebrach'' | align="right" | 56 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hursilla]]<ref name="Hursilla">Vide [https://collections.thulb.uni-jena.de/receive/HisBest_cbu_00084275 ''Collections@Urmel''], ubi dicitur "(...) 979 in fluvio quodam Hursilla vocat qui fluit in Lupinzgovve (...) 1014 de capella ad Hûrselen (...)".</ref> | Hurselen | ''Hörsel'' | align="right" | 56 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Odera (Ruma)|Odera Rumae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Oder'' | align="right" | 56 | [[Ruma (flumen)|Ruma]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Schuttera]]<ref name="Bavarikon"/> | | ''Schutter'' | align="right" | 56 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Swareza]]<ref name="Bavarikon"/> | Swartza<ref name="Bavarikon"/> seu Swarza<ref name="Bavarikon"/> | ''Schwarzach'' | align="right" | 56 | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dillena]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Dill'' | align="right" | 55 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Guntia (flumen)|Guntia]]<ref name="Hofmann"/> | Gontia<ref name="Gontia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCnz#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name wird in der Antike schon im 2./3. Jahrhundert inschriftlich erwähnt (Gontiae sacr(um)). (...)".</ref> | ''Günz'' | align="right" | 55 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Horone]]<ref name="Horone">Vide articulum [https://fr.wikipedia.org/wiki/Horn_(Schwarzbach)#Hydronymie hoc de flumine apud Vicipediam Francicam], ubi dicitur "(...) Ancienne mention : ''Hornsbach¹'' (1150). D'après l'aha, « ''zuo deru hoawinum bacha'' ». Une deuxième Horn, appelée maintenant Breidenbach, a formé les localités d'Althorn et Neuhorn qui s'écrivent en 783 « ''in marca Horone''¹ ». (...)".</ref> | Hornsbach<ref name="Horone"/> | ''Horn'' seu ''Hornsbach'' | align="right" | 55 | [[Burchalben]]<ref name="Burchalben"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schlinge (flumen)|Schlinge]] | | ''Schlinge'' | align="right" | 55 | [[Bielheimerbeek]] | [[Isala]]<ref name="Isala"/> |- | [[Wiese (flumen)|Wiese]]<ref name="Wiese">Vide [https://www.e-periodica.ch/cntmng?pid=bhl-001%3A1913%3A22%3A%3A276 ''Über das Vorkommen von Teesdalia und Subularia in der Schweiz''], ubi dicitur "(...) ad flumen Wiese (...)".</ref> | | ''Wiese'' | align="right" | 55 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wisinta]]<ref name="Wisinta">Vide [https://archive.org/details/thringischeges10vereuoft/page/172/mode/2up?view=theater&q=wisinta https://archive.org/details/thringischeges10vereuof]</ref> | Wisenta<ref name="Wisenta">Vide [https://www.bergfex.de/sommer/thueringen/touren/wanderung/1008459,wandern-um-die-talsperre-loessau/ ''Wandern um die Talsperre Lössau''], ubi dicitur "(...) Im Jahr 1071 wird das Flüsschen erstmals erwähnt, das Gebiet, das sie durchfließt wird als „terra Wisenta“ = Wisentaland bezeichnet (...).</ref> | ''Wisenta'' | align="right" | 55 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Woblitz]] | | ''Woblitz'' | align="right" | 55 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Acher]] | | ''Acher'' | align="right" | 54 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Inda (flumen)|Inda]]<ref name="Inda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Inde_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Name der Inde ist als ''Inda'' zuerst belegt für die Zeit der Jahre 496 bis 506 n. Chr. in einer Handschrift des 13./14. Jahrhunderts, welche ihrerseits eine aus dem 7./8. Jahrhundert stammende Kopie der ''Cosmographia'' (4, 24) des Geographen von Ravenna kopiert. Der Ortsname der Klostergründung der Reichsabtei Kornelimünster im frühen 9. Jahrhundert, der zuerst ebenfalls kurz ''Inda'' lautete, erscheint bis 855 als ''Sancti Corneli ad Indam'' (...)".</ref> | | ''Inde'' | align="right" | 54 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Köhntop]] | | ''Köhntop'' | align="right" | 54 | [[Ukera]]<ref name="Ukera"/> | [[Ukera]]<ref name="Ukera"/> |- | [[Rota (Danubius)|Rota Danubii]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Rot<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rott<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rote<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Rot'' | align="right" | 54 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Truna (Alzus|Truna Alzensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Traun'' | align="right" | 54 | [[Alzus]]<ref name="Alzus"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Vurmicus (Nagalda)|Vurmicus Nagaldae]]<ref name="Vurmicus Nagalda">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Würm'' | align="right" | 54 | [[Nagalda (flumen)|Nagalda]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Elisinza]]<ref name="Elisinza">Vide [http://www.arbre-celtique.com/encyclopedie/alisantia-alisontia-elsenz-16628.htm Encyclopédie de l'Arbre Celtique], ubi dicitur "(...) Nom antique de l'Elsenz, rivière affluente du Neckar (...). Cet hydronyme apparaît ensuite sous les formes ''Elisinza fluvius, sursum Elizinza'' et ''Elisenza'' dans un Acte du roi Otton III, daté du 1^er janvier 988 (...).</ref> | Elizinza<ref name="Elisinza"/> seu Elisenza<ref name="Elisinza"/> | ''Elsenz'' | align="right" | 53 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ferum Bistrice]]<ref name="Ferum Bistrice">Fingitur hoc hydronymum ex adiectivo "ferum" (Theodisce ''Wilde'') et nomine Latino "Bistrice". De hoc ultimo, vide [https://de.wikisource.org/wiki/Zur_Geschichte_der_Besiedelung_der_Dresdner_Gegend Zur Geschichte der Besiedelung der Dresdner Gegend], ubi dicitur "Buistrizi ist der urkundliche, mit dem Flußnamen der Weißeritz (Wisteritz, 1206 flumen Bistrice, 1366 Wistricz) zusammenhängende Name des Burgwards (...)".</ref> | Ferum Buistrizi<ref name="Ferum Bistrice"/> seu Februm Wisteritz<ref name="Ferum Bistrice"/> seu Ferum Wistricz<ref name="Ferum Bistrice"/> | ''Wilde Weißeritz'' | align="right" | 53 | [[Bistrice]]<ref name="Bistrice"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Radaha]]<ref name=Gr/> | | ''Rodach'' | align="right" | 53 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schwarza (Sala)|Schwarza Salae]] | | ''Schwarza'' | align="right" | 53 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schwarzach (Alcmana)|Schwarzach Alcmanae]] | | ''Schwarzach'' seu ''Schwarza'' | align="right" | 53 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Steinbacum (Herbipolis)|Steinbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Steinbach'' | align="right" | 53 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aach Linzgauviense]]<ref name="Lizgauviense">Gentilicium "Linzgauviense" ad Linzgauvia refertur. Hoc de toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Linzgau#Mittelalter eius articulum apud Vicipaaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''in pago Linzgauvia'' (...)".</ref> | | ''Linzer Aach'' | align="right" | 52 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alf (flumen)|Alf]] | | ''Alf'' | align="right" | 52 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brancia (flumen)|Brancia]]<ref name="Brancia">Vide [https://epub.uni-regensburg.de/31392/1/Katalog%20der%20romanischen%20Ortsnamen%20in%20Bayern.pdf ''Die romanischen Ortsnamen in Bayern''], ubi dicitur "(...) '''Brenz''', Fluss links zur Donau, mündet zwischen Faimingen und Lauingen (Lkr. Dillingen an der Donau), um 774 ''fluvium Brancia'', < (kelt.) *''Brandisa'' (...).</ref> | | ''Brenz'' | align="right" | 52 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Murrensis]]<ref name="Murrensis">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Murr_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Er ist bereits in der Bezeichnung der römerzeitlichen Ansiedlung vicus murrensis belegt, die ein bei Benningen oder bei Murrhardt gelegenes Lagerdorf war (...)". Quo ex vico, fingitur Latinum huius fluminis nomen.</ref> | | ''Murr'' | align="right" | 52 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nesse (Hursilla)|Nesse Hursillae]] | | ''Nesse'' | align="right" | 52 | [[Hursilla]]<ref name="Hursilla"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Queicha]]<ref name="Remling 1852">Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe von Speyer: Vol. I. Aetates antiquiores et medii aevi''. Kirchheim & Schott.</ref> | Queich<ref name="Queich">Vide [https://books.google.es/books?id=1ikVoFz9F-MC&pg=PA70&lpg=PA70&dq=%22Queich%22+flumen&source=bl&ots=dVXN9_IKSb&sig=ACfU3U3lXPV-apGeopoOVaDcEsxRaPxROw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjz9LzMuruHAxWXcaQEHbD9DMoQ6AF6BAgqEAM#v=onepage&q=%22Queich%22%20flumen&f=false ''Atlas novus exhibens orbem terraqueum per naturae (...)''], ubi dicitur "(...) LANDAW ''Landavia'' V. satis ampla & nunc egregiè ''munita'' olim ''Imperialis,'' ad Flumen ''Queich'' (...).</ref> | ''Queich'' | align="right" | 52 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rognitzium (flumen)|Rognitzium]]<ref name="Chytraeus 1593">Chytraeus, D. (1593). ''Chronicon Saxoniae et vicinarum aliquot gentium: ab anno Christi 1500 usque ad 1593''. Impensis haeredum Iacobi Lucii.</ref> | | ''Rögnitz'' | align="right" | 52 | [[Zuda (flumen)|Zuda]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rota (Danubius)|Rota Danubii]]<ref name="Rota Danubii">Fingitur hoc nomen ex homonymis oppidis Theodisce ''Roth''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Roth'' seu ''Roth am Sand'' seu ''Roth bei Nürnberg'' | align="right" | 52 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Snudra]]<ref name="Snudra">Vide [https://www.philol.uni-leipzig.de/fileadmin/Fakult%C3%A4t_Philo/Namenberatungsstelle/NBS_Webseite/Onomastica_Lipsiensia_Band07_Alt-Leipzig_und_das_Leipziger_Land_2010.pdf ''Alt-Leipzig und das Leipziger Land''], ubi dicitur "(...) '''Schnauder''', die, r → Weißen Elster sö. Groitzsch. 1104 ''infra Wiram et Snudram'', (...).</ref> | | ''Schnauder'' | align="right" | 52 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Stepenitz (Trabena)|Stepenitz Trabenae]] | | ''Stepenitz'' | align="right" | 52 | [[Trabena]]<ref name=Gr/> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Welse (Viadrus)|Welse Viadri]] | | ''Welse'' | align="right" | 52 | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Alba (Rhenus superior)|Alba Rheni Superioris]]<ref name="Alba">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur "(...) '''Alb, die''' – 1Alb, Obere~, r.z. Rhein (...) 983 ''ortus Albae,'' 1018 ''Alba'', 1065 ''influit Albam, ad ortum Albae, Alba'' (...)".</ref> | | ''Alb'' | align="right" | 51 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Chambe]]<ref name="Chambe">Vide [https://www.ffw-hof.de/chronik/entstehung-der-ortschaft-hof.html ''Entstehung der Ortschaft Hof''], ubi dicitur "(...) “Cella ad Chambe super regnum flumen“ (Klösterlein bei Chamb am Regenfluss) (...)".</ref> | | ''Chamb'' | align="right" | 51 | [[Regana]]<ref name="Regana"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Eltingmuhlebacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Eltingmühlenbach'' | align="right" | 51 | [[Glane (Amisia)|Glane]] | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Gaspentia]]<ref name=Gr/> | Gaspenza<ref name=Gr/> | ''Gersprenz'' | align="right" | 51 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sinckalta]]<ref name="Sinckalta">Vide [https://books.google.es/books?id=8d5lAAAAcAAJ&pg=PA77&lpg=PA77&dq=flumen+%22Singold%22&source=bl&ots=qEiD_QX4Mw&sig=ACfU3U1wTsemX_SdGib3RWUmMUyhhHHpqQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiS3-qvnb6HAxXkVfEDHXWxB40Q6AF6BAgqEAM#v=onepage&q=flumen%20%22Singold%22&f=false ''Jahrs-Bericht des historischen Vereins im Oberdonau-Kreise''], ubi dicitur "(...) Inde ad flumen ''Sinckalta'' (...)".</ref> | | ''Singold'' | align="right" | 51 | [[Wertaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Alasenza (flumen)|Alasenza]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | Alisinza<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | ''Alsenz'' | align="right" | 50 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Arguna Superior]]<ref name="ArgSup">Fingitur hoc nomen Latino e nomine fluminis Argunae (Theodisce ''Argen'') et versione adiectivi ''Untere'', "superior-ius". </ref> | | ''Obere Argen'' | align="right" | 50 | [[Arguna]]<ref name="Arguna"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Burchalben]]<ref name="Burchalben">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html ''Deutsches Gewässernamenbuch: ''], ubi dicitur "(...) Schwarzbachs, l.z. Blies (z. Saar z. Mosel z. Rhein). – 1180 Burchalben, (...)" et [https://books.google.es/books?id=I-9aAAAAcAAJ&pg=PA351&lpg=PA351&dq=Burchalben&source=bl&ots=vXYbdT7nPZ&sig=ACfU3U2vjL9nMi7VLCnfIdvQe0tDfpo3tw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiPv6n0x76HAxUMVKQEHVe7F04Q6AF6BAgfEAM#v=onepage&q=Burchalben&f=false ''Subsidia diplomatica ad selecta juris ecclesiastici Germaniae et...''], ubi dicitur "(...) in confinio ''Vosagi'' situm, rivulis scilicet: ''Hermanesbach, Mosalben, & Burchalben'' (...)".</ref> | | ''Schwarzbach'' seu ''Burgalb'' | align="right" | 50 | [[Blesa (tributarius Saravi)|Blesa]]<ref name="Blesa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Clana (Ambra)|Clana Ambrae]]<ref name="Clana Ambrae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Glonn_(Amper)#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Ihren Namen hat der Fluss aus dem keltischen: „Glanos“, das heißt rein und glänzend, oder „glana“, was so viel wie die „Reine, Heilige“ bedeutet. Die Römer haben diesen Namen übernommen. In Urkunden um das Jahr 770 wurde der Fluss mit „Clana“ bezeichnet (...)".</ref> | | ''Glonn'' | align="right" | 50 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Delvunda]]<ref name=Gr/> | | ''Delvenau'' | align="right" | 50 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Deya]]<ref name="Deya">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Eyach_(Neckar)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Auch in älteren Berichten findet sich die Bezeichnung „Deya“, so in der Topographia Sueviae von Matthäus Merian von 1643/1656 (...)".</ref> | | ''Eyach'' | align="right" | 50 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hisne]]<ref name="Hisne">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ise_(Aller)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals wird die Ise im Jahr 786 (''in ortum Hisne'') urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Ise'' | align="right" | 50 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hollerbacum (Morre)|Hollerbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hollerbach'' | align="right" | 50 | [[Morre (Billbach)|Morre]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mosacus (Isara)|Mosacus]]<ref name=Gr/> | Mosa<ref name=Gr/> | ''Moosach'' | align="right" | 50 | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nemaninga]]<ref name="Mümling"/> | Mimilingum<ref name="Mümling"/> seu Mimelinga<ref name="Mümling"/> seu Mimininga<ref name="Mümling"/> seu Mimelingen<ref name="Mümling"/> seu Minimingaha<ref name="Mümling"/> | ''Mümling'' seu ''Mömling'' | align="right" | 50 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nethe (Visurgis)|Nethe]] | | ''Nethe'' | align="right" | 50 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Nieplitz]] | | ''Nieplitz'' | align="right" | 50 | [[Nuthe]]<ref name="Nuthe"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Riussaia]]<ref name="Riussaia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Riousiaoua#Etymologisches "Riousiaoua"] apud Vicipaediam Theodiscam, ubi dicitur "(...) Albrecht Greule setzt den Namen mit dem Flussnamen Riß gleich, der in den ältesten Erwähnungen als ''Riussaiam'' (anno 1293) erscheint. (...)".</ref> | | ''Riß'' | align="right" | 50 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Salzaha (Rhenus)|Salzaha Rheni]]<ref name="Saalbach Salzaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Saalbach_(Rhein)#Namen_und_Definitionen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Lorscher Codex wird das Gewässer 769 ''fluvius Salzaha'' genannt (...)".</ref> | | ''Saalbach'' seu ''Salbach'' | align="right" | 50 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Urdefa (flumen)|Urdefa]]<ref name="Urdefa">Vide [http://www.lateinboard.de/topic,4345,-uebersetzung-von-latein-in-deutsch-einer-schenkungsurkunde-vo.html ''Übersetzung von latein in deutsch einer Schenkungsurkunde vo''], ubi dicitur "(...) usque ad locum ubi Urdefa (der Fluss Urft; derVerfasser) cadit (...)".</ref> | | ''Urft'' | align="right" | 50 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ursna]]<ref name="Bavarikon"/> | Orsna<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Ahse'' | align="right" | 50 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Volme]] | | ''Volme'' | align="right" | 50 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zenna (flumen)|Zenna]]<ref name="Zenna">Nomen homonymo ex oppidulo apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=224&cq=Novigrad%20%E2%9D%ACIstrien%E2%9D%AD%20=%20Cittanova%20d%27Istria&lang=de Bavarikon].</ref> | | ''Zenn'' | align="right" | 50 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |} ===Flumina inter 49 et 40 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 49 et 40 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Ersene]]<ref name="Ersene">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Aue_und_Erse#Geschichte articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Die Erse wird 1335 zum ersten Mal schriftlich genannt (''in fluvio Ersene'') (...)".</ref> | | ''Aue'' seu ''Erse'' | align="right" | 49 | [[Fuhse]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Erubris]]<ref name="Erubris">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Ruwer articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Die '''Ruwer''' (lat.: ''Erubris, Rubora'') (...)".</ref> | Rubora<ref name="Erubris"/> | ''Ruwer'' | align="right" | 49 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gennach (flumen)|Gennach]] | | ''Gennach'' | align="right" | 49 | [[Wertaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hamma (flumen)|Hamma]]<ref name="Hamma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hamme_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Jahr 1331 (a flumine Hamma) erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Hamme'' | align="right" | 49 | [[Lesmonia]]<ref name="Lesum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Mohelnice]]<ref name="Mohelnice">Vide [https://nlp.fi.muni.cz/projekty/ahisto/portal/book/1244?lpage=84&search=mohelnice Codex diplomaticus et epistolaris Regni Bohemiae], ubi dicitur "(...) Fortasse Žadlovice apud Loštice, a Mohelnice (Müglitz) meridiem versus (...)".</ref> | Müglitz<ref name="Mohelnice"/> | ''Müglitz'' | align="right" | 49 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nigra Aqua (Mulda Zviccaviensis)|Nigra Aqua Muldae]]<ref name="Nigra Aqua">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui ultimo, vide [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/000914/2016-09-26/ Neirivue], ubi dicitur "Ehemalige politische Gemeinde FR, Bezirk Greyerz, am linken Saaneufer. 2002 mit Albeuve, Lessoc und Montbovon zur neuen Gemeinde Haut-Intyamon fusioniert. 1277 ''Nigra aqua'', früher dt. ''Schwarzwasser'' (...)".</ref> | |''Schwarzwasser'' | align="right" | 49 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sülz (flumen)|Sülz]] | | ''Sülz'' | align="right" | 49 | [[Agger (flumen)|Agger]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Uchte]] | |''Uchte'' | align="right" | 49 | [[Alanda (fluvius)|Alanda]]<ref name="Riedel 1841">Riedel, A. F. (1841). ''Codex Diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften für die Geschichte der Mark Brandenburg und ihrer Regenten'' (Haupttheil I, Band 1). F. H. Morin.</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ussbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Üßbach'' seu ''Ueßbach'' seu ''Üssbach'' | align="right" | 49 | [[Alf (flumen)|Alf]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bilerna]]<ref name="Bühler">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/B%C3%BChler_(Fluss)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Die Bühler wird 1024 als ''Bilerna'' erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | |''Bühler'' | align="right" | 48 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dreisima]]<ref name="Dreisima">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Dreisam#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Die ersten urkundlichen Erwähnungen sind von 864 (''Dreisima'') und 1008 (''Treisama'') (...)".</ref> | Treisama<ref name="Dreisima"/> |''Dreisam'' | align="right" | 48 | [[Helzaha]]<ref name="Helzaha"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gugelitz]]<ref name="Gugelitz">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/J%C3%A4glitz_(Prignitz)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Der schriftliche Erstbeleg stammt aus dem Jahr 1259 (''aquam … Gugelitz'') (...)".</ref> | | ''Jäglitz'' | align="right" | 48 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Karthana]]<ref name="Karthana">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Karthane#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Erstmals urkundlich erwähnt wird der Fluss im Jahr 1274 (''supra karthanam'') (...)".</ref> | |''Karthane'' | align="right" | 48 | [[Stepenitz (Albis)|Stepenitz Albis]]<ref name="Stepenitz"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ruma (Layna)|Ruma]]<ref name="Ruma">Vide [https://www.cloeser.org/gewaesser/Gewaesser_Harz_0.8.pdf cloeser.org], ubi dicitur "(...) die Ausgangsform ist aufgrund des erst ab dem 12. Jahrhundert in Form von „Ruma“ urkundlich überlieferten Namens nicht bestimmbar (...)".</ref> | |''Rhume'' | align="right" | 48 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Stregus]]<ref name="Stregus">Vide [https://de.wiktionary.org/wiki/Striegis Victionarium Theodiscum], ubi dicitur "(...) Herkunft: (über Stregus, Striguz (...)".</ref> | Striguz<ref name="Stregus"/> |''Große Striegis'' seu ''Striegis'' | align="right" | 48 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Eberbach|Eberbach Radiantiae]]<ref name="Eberbach">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Rauhe Ebrach, l.z. Regnitz (z. Main), 1297 gegen die Ebrach; Eberbach (indirekt z. Unteren Murg z. Rhein), 1355 ripa Eberbach (...)".</ref> | |''Rauhe Ebrach'' | align="right" | 47 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gliniza]]<ref name="Gliniza">Confer [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=43a98bb4673fd18f&sca_upv=1&sxsrf=ADLYWIIODv_ebdbY2kK1Pfejy7VR1TeitQ:1726352083389&q=%22Glinizam%22+Glems&sa=X&ved=2ahUKEwib8b_VusOIAxWBQPEDHRUMCUoQ5t4CegQIGxAB&biw=1280&bih=587&dpr=1.5 hos exitūs] e [[Google|Gugulā]], ubi dicitur "(...) usque in Glinizam locum,. 1172 (Kopie 19. Jh ... Glems, die r.z. Enz (z. Neckar z. Rhein) ... der Glems, GauN. 769 (Kopie 12. Jh.) Glemisgouwe (...)".</ref> | | ''Glems'' | align="right" | 47 | [[Enze]]<ref name="Enze"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Holtemna]]<ref name="Holtemna">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Holtemme#Etymologie articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In den mittelalterlichen Urkunden wurde der Fluss ''Holtemna'' (ca. 1050, 1184), ''Holtempna'' (ca. 1150, 1230, 1241, 1277), ''Holtemne'' (1373, 1378) (...)".</ref> | Holtempna<ref name="Holtemna"/> seu Holtemne<ref name="Holtemna"/> |''Holtemme'' | align="right" | 47 | [[Boda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nigra Aqua Hoyerswerdensis]]<ref name="Nigra Aqua Hoyerswerdendis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui substantivo, vide [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/000914/2016-09-26/ Neirivue], ubi dicitur "Ehemalige politische Gemeinde FR, Bezirk Greyerz, am linken Saaneufer. 2002 mit Albeuve, Lessoc und Montbovon zur neuen Gemeinde Haut-Intyamon fusioniert. 1277 ''Nigra aqua'', früher dt. ''Schwarzwasser'' (...)"; cui autem adiectivo, confer [https://archive.org/stream/aeltereuniversi00friegoog/aeltereuniversi00friegoog_djvu.txt Aeltere universitäts matrikeln], ubi dicitur "(...) Martinas Sacreiz Hoyerswerdensis Lasatas (...)".</ref> | |''Hoyerswerdaer Schwarzwasser'' | align="right" | 47 | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Villa (flumen)|Villa]]<ref name="Villa">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Weil_(Lahn)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Weil ist wahrscheinlich vom lateinischen Wort ''villa'' (= Dorf) abgeleite (...)".</ref> | |''Weil'' | align="right" | 47 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aa Steinfurtensis]]<ref name="Aa Stein">Fingitur hoc nomen ex nomine fluminum Westphaliensium "Aa" apud {{Lexicon Universale}} et ex adiectivo derivato a toponymo "Steinfurtum" apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Steinfurter Aa'' | align="right" | 46 | [[Vidrus]]<ref name=Gr/> | [[Lacus Yssel]] |- | [[Brienna (flumen)|Brienna]]<ref name="Brienna">Vide [https://epub.uni-regensburg.de/31392/1/Katalog%20der%20romanischen%20Ortsnamen%20in%20Bayern.pdf Katalog der romanischen Ortsnamen in Bayern], ubi dicitur "(...) '''Prien''' am Chiemsee (Lkr. Rosenheim), Flussname ca.1130-ca.1150 ''iuxta Briennam riuolum'' < kelt. *''Brigesnā'' ‘Bergbach’. (...)".</ref> | |''Prien'' | align="right" | 46 | [[Lacus Chiemensis]]<ref name="Chiemensis"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hassenbeck]]<ref name="Hassenbeck">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Glenne#Geschichte_und_Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name „Haustenbach“ findet sich bereits als ''Hassenbeck flu.'' auf einer um 1620 entstandenen Karte des Kartographen Johannes Gigas (...)".</ref> | | ''Glenne'' seu ''Haustenbach'' | align="right" | 46 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pregin]]<ref name="Pregin">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Breg#Namensherkunft articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Die Breg wurde erstmals 1152/86 in einer lateinischen Quelle (''apud pregin'' „bei der Breg“) erwähnt, 1234 dann als „Brega“ (...)".</ref> | Brega<ref name="Pregin"/> | ''Breg'' | align="right" | 46 | [[Brichena]]<ref name="Brigach">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Brigach#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Fluss wird 1084 erstmals urkundlich genannt (''ab fontibus Brichena'') (...)".</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | Radantia<ref name="Radantia">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Rednitz#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In schriftlichen Quellen erschien der Fluss erstmals im 8. Jahrhundert mit der lateinischen Bezeichnung ''Radantia''. Im 11. Jahrhundert wurde der Name des Flusses als ''Ratenza'' bezeichne (...)".</ref> seu Ratenza<ref name="Radantia"/> |''Rednitz'' | align="right" | 46 | [[Radiantia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sualmus]]<ref name="Sualmus">Vide [https://web.archive.org/web/20240406062517/https://s852e6eb4f35541c9.jimcontent.com/ Nederlandse waternamen deel 1], ubi dicitur "(...) De Limburgse ''Zwalm'' is een zijrivier van de Mass, (...) welk dorp reeds in de 12de eeuw vermeld wordt als ''de Sualmo'' (...) a. 1238 als ''Salmen'' (...)".</ref> | Sualmum<ref name="Sualmus"/> seu Salmen<ref name="Sualmus"/> | ''Schwalm'' | align="right" | 46 | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bigge]]<ref name="Bigge">Vide [https://archive.org/stream/bub_gb_XpMOAAAAYAAJ_2/bub_gb_XpMOAAAAYAAJ_djvu.txt Quellen der westfälischen geschichte], ubi dicitur "(...) Ante portam in ipso flumine Bigge (...)".</ref> | | ''Bigge'' | align="right" | 45 | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bröl]] | | ''Bröl'' seu ''Brölbach'' seu ''Homburgische Bröl'' | align="right" | 45 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Delme (flumen)|Delme]] | | ''Delme'' | align="right" | 45 | [[Othmunda]]<ref name="Ochtum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hurwinaffa]]<ref name="Horloff">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Horloff#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Horloff leitet sich von althd. mit der Bedeutung horawin = sumpfig her. Weitere Namensformen sind „Hurwinaffa“ im 8. Jahrhundert und „Hurlyphe“ (1263).[4] Der Bestandteil -off gehört zur -apa-Namensgruppe. Alternative Etymologien gehen aufgrund der Nennungen wie „Hurnufa“ (951) oder „Hornipha“ (1183) (...)".</ref> | Hurlyphe,<ref name="Horloff"/> Hurnufa,<ref name="Horloff"/> Hornipha<ref name="Horloff"/> | ''Horloff'' | align="right" | 45 | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida Moeni"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kirnitzsch]] | | ''Kirnitzsch'' seu ''Kirnischt'' | align="right" | 45 | [[Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr/> |- | [[Malxe]] | | ''Malxe'' | align="right" | 45 | [[Nissa (flumen)|Nissa]]<ref name=Gr/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Ach (Ambra)|Ach Ambrae]] | | ''Ach'' seu ''Bärenbach'' seu ''Gitzenbach'' seu ''Glötzenbach'' | align="right" | 44 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Alba (Rhenus Altus)|Alba Altorhenana]]<ref name="Alba Altorhenana">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Albā Rheni Superioris. De cuius ultimi nomine, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur "(...) '''Alb, die''' – 1Alb, Obere~, r.z. Rhein (...) 983 ''ortus Albae,'' 1018 ''Alba'', 1065 ''influit Albam, ad ortum Albae, Alba'' (...)".</ref> | | ''Alb'' seu ''Hauensteiner Alb'' | align="right" | 44 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bega (Wachna)|Bega]] | | ''Bega'' | align="right" | 44 | [[Wachna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Fossa Nigra (Albis)|Fossa Nigra Albis]]<ref name="Fossa Nigra Albis">Substantivum "Fossa-ae" Theodiscam vocem ''Graben'' et adiectivum Latinum "niger nigra nigrum" Theodiscum ''Schwarzer'' vertit.</ref> | | ''Schwarzer Graben'' seu ''Schwarzer Bach'' seu ''Weinske'' | align="right" | 44 | [[Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr/> |- | [[Holzbacum (Wida)|Holzbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Holzbach'' | align="right" | 44 | [[Wida (flumen)|Wida Rheni]]<ref name="Wida"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lapara alba|Lapara Alba]]<ref name="Lapara"/> | | ''Weiße Laber'' | align="right" | 44 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Laz (flumen)|Laz]]<ref name="Laz">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lossa_(Unstrut)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Lossa'' wird 1140 als ''Laz'' erstmals urkundlich erwähnt. Im Mittelhochdeutschen bedeutet ''laz'' 'lasch, trage'. Der Name ist daher als „das träge Gewässer“ zu deute (...)".</ref><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Lazses<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Lazs<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Laze<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Lossa'' | align="right" | 44 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Mutdaha|Můtdaha]]<ref name="Mutdaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Modau#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wird die Modua 804 („iuxta fluvium Můtdaha“) (...)".</ref> | Modua<ref name="Mutdaha"/> | ''Modau'' | align="right" | 44 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotton]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Rotonus<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rotonum<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rotono<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rothemun<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu | ''Rottum'' | align="right" | 44 | [[Westernach]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sura (Salzaha)|Sura Salzahae]]<ref name=Gr/> | | ''Sur'' | align="right" | 44 | [[Salzaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Wiza]]<ref name="Wiza">Vide [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_2010_num_52_1_1535 Les hydronymes paléoeuropéens et la question de l'origine des Celtes], ubi dicitur "(...) ''Wiesbach''-> Nahe (XII^e siècle ''Wiza'') (...)".</ref> | | ''Wiesbach'' | align="right" | 44 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aa (Monasterium)|Aa Monasteriensis]]<ref name="Hofmann"/> | | ''Münstersche Aa'' | align="right" | 43 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Ilisina]]<ref name="Ilisina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ilse_(Oker)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals wird der Fluss im Jahr 1108 (Ilisina) urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Ilse'' | align="right" | 43 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lune (Visurgis)|Lune]] | | ''Lune'' | align="right" | 43 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Netha|Netha Indistrae]]<ref name="Netha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Nette_(Innerste)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1149 wurde der Fluss als „iuxta Netham“ erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Nette'' | align="right" | 43 | [[Indistra]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Primma]]<ref name="Primma">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Pfrimm, die l.z. Rhein (...) super fluvium Primma (...)".</ref> | | ''Pfrimm'' | align="right" | 43 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivulus Niger Ginsheimensis Rhenanus]]<ref name="Rivulus Niger"/> | | ''Schwarzbach'' | align="right" | 43 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Starzel (Nicer)|Starzel Niceri]]<ref name="Starzel Niceri">Vide [https://archive.org/stream/bub_gb_PLE_AAAAYAAJ/bub_gb_PLE_AAAAYAAJ_djvu.txt], ubi dicitur "(...) ad sinistram ripam Starzel rivi (...)".</ref> | Starzell Niceri<ref name="Starzel Niceri"/> | ''Starzel'' | align="right" | 43 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zuist]]<ref name="Zuist">Vide [https://de.wiktionary.org/wiki/Swist Victionarium Theodiscum], ubi dicitur "(...) Zuist (Anno 1180), Scuyst (Anno 1223), Zuist (Anno 1283), Zvist (...)".</ref> | Scuyst<ref name="Zuist"/> seu Zvist<ref name="Zuist"/> | ''Swist'' seu ''Swistbach'' | align="right" | 43 | [[Arnefa]]<ref name="Arnefa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Augraben (Tollense)|Augraben Tollensense]]<ref name="Augraben Tollensense">Vide [https://documente.bcucluj.ro/web/bibdigit/fg/BCUCLUJ_FG_115352_1907_004.pdf Ente Istorice], ubi dicitur "(...) in rivulum, qui dicitur Augraben, et in rivulo (...)".</ref> | | ''Augraben'' | align="right" | 42 | [[Tollense]]<ref name="Tollense"/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Breitaha|Breitaha Cocherae]]<ref name=Gr/> | | ''Brettach'' | align="right" | 42 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ennepe]]<ref name="Ennepe">Vide [https://www.gevelsberg.de/media/custom/3061_1280_1.PDF?1571846512 Gevelsberger Geschichte(n)], ubi dicitur "(...) iuxta flumen quod Ennepe dicitur (...)".</ref> | | ''Ennepe'' | align="right" | 42 | [[Volme]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fedarhaun (Alba)|Fedarhaun Albae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Federbach'' | align="right" | 42 | [[Alba (Rhenus superior)|Alba Rheni Superioris]]<ref name="Alba"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Feldaha (Weraha)|Feldaha]]<ref name="Feldaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Felda_(Werra)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Erstbeleg im Jahr 786 wird der Fluss ''Feldaha'' genanntt (...)".</ref> | | ''Felda'' | align="right" | 42 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Geeste (flumen)|Geeste]]<ref name="Geeste">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) ultra flumen Geeste (...)".</ref> | | ''Geeste'' | align="right" | 42 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Klosterbacum (Othmunda)|Klosterbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Klosterbach'' | align="right" | 42 | [[Othmunda]]<ref name="Ochtum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Linde (Tollense)|Linde]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Linne<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Linde'' | align="right" | 42 | [[Tollense]]<ref name="Tollense"/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Lutra (Danubius)|Lutra Danubii]]<ref name="Lutra">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Rhenano. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Lauter'' seu ''Große Lauter'' | align="right" | 42 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Naba Pinifera]]<ref name="Naba Pinifera">Fingitur hoc nomen e flumine Nabā (cui vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Naab#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die frühesten Belege sind ''Nabas'' (700), ''Napa'' (885), ''Naba'' (885), ''Nabe'' (1199) und ''Nab'' (1245), (...)") et versione adiectivo praeposito ''Fichtel-'' -ad [[Montes Piniferi|Montes Piniferos]] (Theodisce ''Fichtelgebirge''), secundum [https://de.wikipedia.org/wiki/Fichtelnaab#Name articulum hoc de flumini apud Vicipaediam Theodiscam], referente-.</ref> | | ''Fichtelnaab'' | align="right" | 42 | [[Naba silvatica|Naba Silvatica]]<ref name="Naba silvatica"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Piparodi]]<ref name="Piparodi">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Bibert#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 810 („duo flumina … Piparodi“) erstmals urkundlich erwähnt. Das altbairische ''Pipar-odi'' bedeutet „Einöde, in der sich Biber aufhalten“ (...)".</ref> | | ''Bibert'' | align="right" | 42 | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sevina]]<ref name="Sevina">Vide [https://web.archive.org/web/20240916021033/https://hrcak.srce.hr/file/36682 FOLIA ONOMASTICA CROATICA 12–13 (2003–2004)], ubi dicitur "(...) ''Seeve'' bei Hamburg, 1202 ''Sevinam'', 1203 ''vsque Seuinam'', 13. Jh. ''per Sevenam'' (...)".</ref> | Sevena<ref name="Sevina"/> |''Seeve'' | align="right" | 42 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Streu (Sala Moeni)|Streu]]<ref name="Streu">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Streu_(Fr%C3%A4nkische_Saale)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Streu wurde im 8. Jahrhundert „Streuue“ und um das Jahr 1030 „Strouua“ geschrieben (...) Auf einer Landkarte von 1628 trägt der gesamte Flusslauf bis Gemünden den Namen „Straÿ Flu“ (Streu Flumen) (...)".</ref> | Strewe<ref name="Streu"/> seu Strowa<ref name="Streu"/> seu Straÿ<ref name="Streu"/> |''Streu'' | align="right" | 42 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Utrana (Michelsbacum)|Utrana]]<ref name="Utrana">Confer [https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&sca_esv=5f79ce677043d4b2&sca_upv=1&sxsrf=ADLYWILyBcSCkYpeCCX-0ZFbac7ATwZ9zQ:1726433592791&q=Otterbach+%22Utrana%22&sa=X&ved=2ahUKEwjD_Zqo6sWIAxXQ2gIHHXBaCYsQ5t4CegQIFRAB&biw=1280&bih=546&dpr=1.5 hunc exitum] e [[Google|Gugulā]], ubi dicitur "(...) Utrana 'Otterbach' (...)".</ref> | | ''Otterbach'' | align="right" | 42 | [[Michelsbacum (Rhenus)|Michelsbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Chessel]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Kessel'' | align="right" | 41 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Elbbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Elbbach'' | align="right" | 41 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluvius Sanctus (Germania et Cechia)|Fluvius Sanctus]]<ref name="Schöttgen & Kreysig 1755"/> | Zuata<ref name="Zuata"/> seu Zvatowa<ref name="Zuata">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Zwota_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals wird das Gewässer als ''Zvatowa'' in der Weiheurkunde der Plauener St. Johanniskirche von 1122 erwähnt, darin ist sie Teil der Grenze des zugehörigen Kirchsprengels, des Dobnagaus, und damit gleichzeitig Südgrenze des Bistums Naumburg.[7][8] Ebenso wird die Zwota als ''Zuata'' in den Grenzbeschreibungen des Schönbacher Ländchens von 1181 und 1185 erwähn (...)".</ref> | ''Zwota'' seu ''Zwodau'' seu ''Zwotau'' | align="right" | 41 | [[Agara]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Mesna]]<ref name="Mesna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Mei%C3%9Fe#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Hydronym ist in einer lateinischen Urkunde von 1296 als mesnam erstmals verschriftlicht worden (...)".</ref> | | ''Meiße'' | align="right" | 41 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Pene (flumen)|Pene]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Ostpeene'' | align="right" | 41 | [[Penus]]<ref name=Gr/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Pinnavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Pinnau'' | align="right" | 41 | [[Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sulzach]]<ref name="Sulzach">Vide [https://archive.org/stream/bub_gb_wRssAAAAYAAJ/bub_gb_wRssAAAAYAAJ_djvu.txt Archiv des Historischen Vereins von Unterfranken und Aschaffenburg], ubi dicitur "(...) quidquid ex una parte fluvii Sulzach situm existit de pratis (...)".</ref> | | ''Sulzach'' | align="right" | 41 | [[Werenza]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Apula (fluvius)|Apula]]<ref name="Apula">Vide [https://www.gutenberg.org/files/35900/35900-h/35900-h.htm], ubi dicitur "(...) ''Germany''. Apula, 9th cent. The Appel(bach). (...)".</ref> | | ''Appelbach'' seu ''Appel'' | align="right" | 40 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aschaha]]<ref name="Aschaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ascha_(Schwarzach)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Ascha (ursprünglich: Aschaha, dann: Aschach) (...)".</ref> | Aschach<ref name="Aschaha"/> | ''Ascha'' | align="right" | 40 | [[Swarza]]<ref name="Swarza"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Atulla]]<ref name="Attel">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Attel#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Dorf Attel wurde bereits 806 als ''Atulla'' urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Attel'' | align="right" | 40 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Biverna (Amisia)|Biverna Amisiae]]<ref name="Biverna">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Beverna Amisiae<ref name="Biverna"/> | ''Bever'' | align="right" | 40 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Brichena]]<ref name="Brigach"/> | | ''Brigach'' | align="right" | 40 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dune (Wippera)|Důne]]<ref name="Dune">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Dh%C3%BCnn_(Wupper)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name (1295 ''Důne'') leitet sich vom ahd. Wort ''tuni'' für 'Dröhnen, Getöse' ab. Entsprechend war die ursprüngliche Bedeutung 'wo das Wasser tost' (...)".</ref> | | ''Dhünn'' | align="right" | 40 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ehle]] | | ''Ehle'' | align="right" | 40 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Eitraha]]<ref name="Eitraha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aitrach_(Iller)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss tritt erstmals im Jahr 838 als ''Eitraha'' schriftlich in Erscheinung, (...)".</ref> | | ''Aitrach'' | align="right" | 40 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Erphe]]<ref name="Erphe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Erf_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der schriftliche Erstbeleg der Erf fand 1234 als Erphe statt (...)".</ref> | | ''Erfa'' seu ''Erf'' | align="right" | 40 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluvius Nudus]]<ref name="Schöttgen & Kreysig 1755">Schöttgen, C., & Kreysig, G. C. (1755). ''Diplomataria et scriptores historiae Germanicae medii aevi''. Altenburgi: Richter.</ref> | Golz<ref name="Golz">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/G%C3%B6ltzsch#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name des Gewässers trat erstmals 1122 als „ad aquam Golz“ (...)".</ref> | ''Göltzsch'' seu ''Göltsch'' | align="right" | 40 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Gelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gelbach'' seu ''Gelber Bach'' seu ''Gehlbach'' | align="right" | 40 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hemisa]]<ref name="Hemisa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Emsbach_(Lahn,_Limburg)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ersten schriftlichen Erwähnungen nennen den Fluss ''Hemisa'' (Jahr 795) bzw. ''Emisa'' (805). (...)".</ref> | Emisa<ref name="Hemisa"/> | ''Emsbach'' seu ''Ems'' | align="right" | 40 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hessel]] | |''Hessel'' | align="right" | 40 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Mandavia]]<ref name="Mandavia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Mandau#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Damals gab es auch einen Zittauer Stadtteil Mandow und eine porta Mandauie = Mandau-Pforte (...)".</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | |''Mandau'' | align="right" | 40 | [[Nissa Lusatianus]]<ref name=Gr/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Motel (Schilde)|Motel]] | |''Motel'' | align="right" | 40 | [[Schilde (Scalen)|Schilde]] | [[Albis]]<ref name=Gr/> |- | [[Neffelbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Neffelbach'' | align="right" | 40 | [[Arnefa]]<ref name="Arnefa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Scalen]]<ref name="Scalen">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schaale#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Schaale wird in einer Urkunde von 1279 als ''Scalen'' erwähnt. (...)".</ref> | |''Schaale'' | align="right" | 40 | [[Zuda (flumen)|Zuda]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schilde (Scalen)|Schilde]] | |''Schilde'' | align="right" | 40 | [[Scalen]]<ref name="Scalen"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Stederavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Stederau'' seu ''Bokeler Bach'' seu ''Röhrser Bach'' seu ''Aue'' | align="right" | 40 | [[Ilmena (Albis)|Ilmena]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Tuistina (Dimel)|Tuistina Dimelensis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref><ref name="Twista Dimelensis">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Arlau (...) prope Twistam (...) Tuistai, (963–1037, Kopie 15. Jh.) (...) Tuistina (...) in Tuista, 1127 in Tviste, 1235 (Kopie) de Twiste, 1240 HG.A.14, S. 419. (Kopie 14./15. Jh.) de Tuiste, 1251 in Thuiste, de Thuiste, 1257 de Twiste (und weitere Belege), 1310 in Twer- ¢ quer-. Duiste, (um 1350) prope tuisten (...)".</ref> | Twista Dimelensis seu Tuistai Dimelenses seu Tuista Dimelensis seu Twiste Dimelense seu Tuiste Dimelense seu Thuiste Dimelense seu Tuisten Dimelense |''Twiste'' | align="right" | 40 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Tussale]]<ref name="Tussale">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCssel#Etymologie articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Um 1065 wird der Bach als ''Tussale'' (die Brausende, Rauschende, Tosende) bezeichnet (...)".</ref> | |''Düssel'' | align="right" | 40 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wipfra (flumen)|Wipfra]] | |''Wipfra'' | align="right" | 40 | [[Hiera]]<ref name="Hiera"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wirma|Wirma Ambrae]]<ref name="Wirma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%BCrm_(Amper)#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Streu wurde im 8. Jahrhundert „Streuue“ und um das Jahr 1030 „Strouua“ geschrieben (...) Der Flussname Würm ist erstmals bezeugt als Uuirma im Jahre 772 und später als Wirmiseo ‚Würmsee‘ (910), Vuirama (956/957), Wirmina (1056), (...)".</ref> | Wirama<ref name="Wirma"/> seu Wirmina<ref name="Wirma"/> |''Würm'' | align="right" | 40 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Zurrega (flumen)|Zurrega]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Zorga<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Zorge<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Zorge'' | align="right" | 40 | [[Helmana]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ===Flumina inter 39 et 35 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 39 et 35 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Aitra (Danubius)|Aitra Danubii]]<ref name="Aitra">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Aiterach'' seu ''Aitrach'' | align="right" | 39 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Andrefa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Antrafa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Antrefa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Antreffa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Antrift'' seu ''Antreff'' | align="right" | 39 | [[Sualmanaha]]<ref name="Sualmanaha"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Eckbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Eckbach'' seu ''Leinbach'' seu ''Neugraben'' seu ''Leininger Graben'' seu ''Eck'' | align="right" | 39 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Elantia]]<ref name="Elantia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Elz_(Neckar)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die römische Auxiliareinheit „Numerus Brittonum Elantiensium“ beinhaltet die erste belegte Nennung des Namens Elz (...)".</ref> | | ''Elz'' seu ''Elzbach'' | align="right" | 39 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra (Glanis)|Lutra Glanensis]]<ref name=Gr/> | Ludra,<ref name=Gr/> Luterata,<ref name=Gr/> Hlutraha,<ref name=Gr/> Hlutra<ref name=Gr/> |''Lauter'' | align="right" | 39 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mittelradde]] | | ''Mittelradde'' | align="right" | 39 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Nuthe (Albis)|Nuthe Albis]] | |''Nuthe'' | align="right" | 39 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Owe Bocense]]<ref name="Owe Bocense">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan" et adiectivo "Bocensis-e". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". De adiectivo "Bocensis-e", vide {{Graesse}}.</ref> | Audan Bocense<ref name="Owe Bocense"/> |''Bückeburger Aue'' seu ''Aue'' | align="right" | 39 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rotbacum (Arnefa)|Rotbacum Arnefae]]<ref name="-bacum"/> | |''Rotbach'' seu ''Nöthener Siefen'' seu ''Schliebach'' seu ''Mühlenbach'' seu ''Bruchbach'' | align="right" | 39 | [[Arnefa]]<ref name="Arnefa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schwartavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Szwartowe<ref name="Szwartowe">Vide [https://archive.org/details/bub_gb_2TwOAAAAQAAJ Codex diplomaticus Lubecensis], ubi dicitur "(...) quoque in szwartowe a nobis (...)".</ref><ref name="Szw">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwartauhoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam]{{Nexus deficit|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung findet sich in einer Urkunde des dänischen Königs Waldemar aus dem Jahr 1215 (''szwartowe'') (...)".</ref> |''Schwartau'' | align="right" | 39 | [[Trabena]]<ref name=Gr/> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Zwonitium (flumen)|Zwonitium]]<ref name="Mencke 1728">Mencke, J. B. (1728). ''Scriptores rerum Germanicarum, praecipue Saxonicarum, in quibus scriptores aliquot rariotes nusquam adhuc editi''. [[Lipsia]]e: E. Martini; et: Mencke, J. B. (1728). ''Scriptores rerum Germanicarum, praecipue Saxonicarum'' (Tomus I). Lipsiae: Ioannes Christianus Martinus; et: Mencke, J. B. (1728). ''Scriptores rerum Germanicarum, praecipue Saxonicarum'' (Vol. 2). Sumptibus Ioannis Christiani Martini.</ref> | |''Zwönitz'' seu ''Zwönitzbach'' | align="right" | 39 | [[Caminizi rivus]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aach Stockense]]<ref name="ASto">Gentilicium "Stockense" ad [[Stockach|Stockam]] refertur.</ref> | | ''Stockacher Aach'' | align="right" | 38 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Angel (flumen)|Angel]] | | ''Angel'' | align="right" | 38 | [[Werse]]<ref name="Werse"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Bobritzsch (flumen)|Bobritzsch]] | | ''Bobritzsch'' | align="right" | 38 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Chira (fluvius)|Chira]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> | Kira<ref name="Orbis Latinus A-D"/> |''Hahnenbach'' seu ''Meinbach'' seu ''Altbach'' seu ''Idarbach'' | align="right" | 38 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Clingbacus (Michelsbacum)|Clingbacus]]<ref name="Kremer 1769">Kremer, C. J. (1769). ''Origines Naborenses sive documenta ad illustrandam historiam palatinam''. Ex Typographia Electorali.</ref> | Klingbacus<ref name="Kremer 1769"/> seu Clingbach<ref name="AETP III 1775">Academia Electoralis Theodoro-Palatina. (1775). Historia et commentationes Academiae electoralis scientiarum et elegantiorum literarum Theodoro-Palatinae: Tomus III. Typis Academicis.</ref> seu Klingbach<ref name="AETP III 1775"/> |'' Klingbach'' | align="right" | 38 | [[Michelsbacum (Rhenus)|Michelsbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ephisa]]<ref name="Codex diplomaticus Fuldensis">Dronke, E. F. J. (Ed.). (1844). ''Codex diplomaticus Fuldensis''. Theodor Fischer. </ref> | [[Effese]]<ref name="Effese">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Efze#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Mittelalter wurde die Efze als Effese bezeichne (...)".</ref><ref name="Effese2">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) 240 Effese, 1250 ad fluvium … Effese (...)".</ref> |''Efze'' | align="right" | 38 | [[Sualmanaha]]<ref name="Sualmanaha"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Eschach (Nicer)|Eschach Niceri]] | |''Eschach'' | align="right" | 38 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Glatta (Rhenus)|Glatta Rheni]]<ref name="Glatta">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo Helvetico apud {{Graesse}}.</ref> | |''Glatt'' | align="right" | 38 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Großer Dieckfluss]] | |''Großer Dieckfluss'' | align="right" | 38 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Isina]]<ref name="Isina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Eisbach_(Rhein)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals schriftlich erwähnt wurde die Eis in einer Urkunde des Lorscher Codex aus dem Jahre 766, wo sie ''Isina'' heißt (...)".</ref> | |''Eisbach'' seu ''Eis'' seu ''Altbach'' | align="right" | 38 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lachte]] | |''Lachte'' | align="right" | 38 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Leimbacum (Rhenus, Bruowele)|Leimbacum Rheni Bruowelense]]<ref name="-bacum"/><ref name="Bruowelense">Gentilicium "Bruowelense" ad oppidum [[Brühl (Badenia)|Bruowele]] refertur.</ref> | | ''Leimbach'' seu ''Bettelbach'' | align="right" | 38 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Orcana]]<ref name="Orcana">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Orke#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1486 als die Orcken erstmals schriftlich erwähnt. Die gleichnamigen Orte Nieder- bzw. Oberorke erscheinen in den schriftlichen Aufzeichnungen schon im Jahr 1016 als Orcana. Die Deutung des Namens ist unsicher (...)".</ref> | | ''Orke'' | align="right" | 38 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Regana Alba]]<ref name="Regana Alba">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/Regen_(river)#Etymology hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur " The Romans called the river variously ''Regana'' (feminine gender), ''Reganus'' (masculine), and ''Reganum'' (neuter)". Adiectivum Latinum "albus-a-um" Theodiscum ''Weißer'' vertit.</ref> | Reganus Albus<ref name="Regana Alba"/> seu Reganum Album<ref name="Regana Alba"/> | ''Weißer Regen'' seu ''Seebach'' | align="right" | 38 | [[Regana]]<ref name="Regana"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Russella|Russella Saravi]]<ref name=Gr/> | Musella Saravi<ref name=Gr/> seu Roussella<ref name="Rousella">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Rossel_(Saar)#Namen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Ältere Namen des Flusses sind Roussella (1268), Russella, Rusella (1544) (...)".</ref> seu Rusella |''Rossel'' | align="right" | 38 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sosa (flumen)|Sosa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Söse'' | align="right" | 38 | [[Ruma (Layna)|Ruma]]<ref name="Ruma"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Vechne]] | |''Vehne'' | align="right" | 38 | [[Owe (Lacus Zwischenahnensis)|Owe Zwischenahnense]]<ref name="Owe de Bad Zwischenahn">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Adiectivum "Zwischenahnense" homonymum ad lacum [[Aquae Zwischenahnenses|Aquas Zwischenahnenses]] attingentem refert.</ref> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Ad Lunam]]<ref name="Ad Lunam">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lone#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In der Römerzeit wurde ein Kastell nach dem Fluss benannt („Ad Lunam“) (...)".</ref> | |''Lone'' | align="right" | 37 | [[Hurwin]]<ref name="Hürbe">Vide [https://elib.uni-stuttgart.de/bitstream/11682/5853/1/Uni_63.pdf Ortsnamenforschung in Südwestdeutschland], ubi dicitur "(...) Hürbe, z. Brenz z. Donau, 1171 ''de Hurwin'' (...)".</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Agira (Werenza)|Agira Werenzae]]<ref name="Agira">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Eger_(W%C3%B6rnitz)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung findet die Eger im Jahr 760 als ''Agira'' (...)".</ref> | |''Eger'' | align="right" | 37 | [[Werenza]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Arlau (...) 218 silva que iuncta est Arle (...)".</ref> | |''Arlau'' | align="right" | 37 | [[Mare Germanicum]] | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> |- | [[Berste]] | |''Berste'' | align="right" | 37 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bibara (Danubius)|Bibara]]<ref name="Bibara Danubii">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui ultimo, vide [https://search.ortsnamen.ch/de/record/5029908 ortsnamen.ch], ubi dicitur "(...) et inde sinistrorsum per plateam usque Rammesheim in fluvium Bibara (...)".</ref> | Bibera<ref name="Bibera Danubii">Fingitur hoc nomen homonymis e fluviis. De quorum ultimorum nomine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Biber&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''] (...)".</ref> seu Biberaha<ref name="Bibera Danubii"/> |''Biber'' | align="right" | 37 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Caminizi rivus]]<ref name=Gr/> | |'' Chemnitz'' | align="right" | 37 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Glotyr]]<ref name="Glotyr">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) n valle Glotern, 1297 vallem Glotyri, (...)".</ref> | Glotyrus<ref name="Glotyr"/> seu Glotyrum<ref name="Glotyr"/> seu Glotern<ref name="Glotyr"/> | ''Glotter'' seu ''Glotterbach'' | align="right" | 37 | [[Dreisima]]<ref name="Dreisima"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lethe (Hunta)|Lethe]] | | ''Lethe'' | align="right" | 37 | [[Hunta]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Nuhne]] | |''Nuhne'' | align="right" | 37 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Raodhaha|Raodhaha Cocherae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch">Vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch], auctore Alberto Greule.</ref> | Rotaha Cocherae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Rota<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Fichtenberger Rot'' | align="right" | 37 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seemenbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Seemenbach'' | align="right" | 37 | [[Nidder]]<ref name="Nidder"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Selbitz]] | |''Selbitz'' | align="right" | 37 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Tribisa]]<ref name=Gr/> | |''Triebisch'' | align="right" | 37 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ach Cassiliacense]]<ref name="Cassiliacum">Gentilicium "Cassiliacensis-e" ad urbem Cassiliacum refertur. Huic Latino toponymo, vide [articulum huius urbis apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste Besiedlung bereits in der Steinzeit ist durch Funde an der Iller bei Ferthofen belegt.^[7] Erste Baufunde stammen aus der Römerzeit. Vermutlich befand sich dort ein kleiner Wacht- und Siedlungsposten. Hierfür kommen zwei Namen, ''Cassiliacum''^[8] oder ''Viaca'' (...)".</ref> | |''Memminger Ach'' | align="right" | 36 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Angere (Rhenus)|Angere Rheni]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Angeren Rheni<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Angera Rheni<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Anger Rheni<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Angero Rheni<ref name="Angero">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Anger_(Rhein)#Namen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die früheste bekannte urkundliche Erwähnung unter dem Namen ''Angero'' stammt aus dem Jahr 875 (...)".</ref> |''Angerbach'' seu ''Anger'' | align="right" | 36 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Drahonum]]<ref name="Drahonum">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Dhron#Namehoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ersten schriftlichen Nennungen sind: Drahonum (Ende 4. Jh.) Drona (752) Troganus (802) Drogana (949) (...)".</ref> | Drona<ref name="Drahonum"/> seu Troganus<ref name="Drahonum"/> seu Drogana<ref name="Drahonum"/> seu Trogona<ref name="Gudenus 1743">Gudenus, V. F. (1743). ''Codex diplomaticus: exhibens anecdota Moguntiaca, iura, provincias, et adiacentes regiones'' (Vol. 1). Typis Ioannis Baptistae.</ref> |''Dhron'' | align="right" | 36 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Isana (Rhenus)|Isana Rhenana]]<ref name=Gr/> | |''Isenach'' seu ''Morschbach'' | align="right" | 36 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Luder (flumen)|Luder]]<ref name="Luder">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCder_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 820 (''flumen … luder'') erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | |''Lüder'' seu ''Lüderbach'' | align="right" | 36 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Meisaha]]<ref name="Meisaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Maisach_(Amper)#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Maisach, 853 erstmals erwähnt als ''Meisaha'', setzt sich zusammen aus althochdeutsch aha ‚Wasser, Wasserlauf, Fluss (...)".</ref> | |''Maisach'' | align="right" | 36 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Milize]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Militz<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Milizza<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Milze<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Milizi<ref name="Milizi">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | ''Milz'' | align="right" | 36 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nigra Aqua (Alara)|Nigra Aqua Alarae]]<ref name="Nigra Aqua Alarae">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui substantivo, vide [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/000914/2016-09-26/ Neirivue], ubi dicitur "Ehemalige politische Gemeinde FR, Bezirk Greyerz, am linken Saaneufer. 2002 mit Albeuve, Lessoc und Montbovon zur neuen Gemeinde Haut-Intyamon fusioniert. 1277 ''Nigra aqua'', früher dt. ''Schwarzwasser'' (...)".</ref> | |''Schwarzwasser'' | align="right" | 36 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rivulus Molendinarius Fredersdorfensis]]<ref name="Mühlenfließ">Theodisca vox ''Mühlenfließ'' in Latinam "Rivulus Molendinarius" verti solet. V.gr. vide: Hoffmann, C. G., auctore (1734). ''Scriptores Rerum Lusaticarum''. Lipsiae & Budissae: David Richter.</ref> | | ''Fredersdorfer Mühlenfließ'' seu ''Senitz'' | align="right" | 36 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rubrum Bistrice]]<ref name="Rubrum Bistrice">Fingitur hoc hydronymum ex adiectivo "rubrum" (Theodisce ''Rote'') et nomine Latino "Bistrice". De hoc ultimo, vide [https://de.wikisource.org/wiki/Zur_Geschichte_der_Besiedelung_der_Dresdner_Gegend Zur Geschichte der Besiedelung der Dresdner Gegend], ubi dicitur "Buistrizi ist der urkundliche, mit dem Flußnamen der Weißeritz (Wisteritz, 1206 flumen Bistrice, 1366 Wistricz) zusammenhängende Name des Burgwards (...)".</ref> | Rubrum Buistrizi<ref name="Rubrum Bistrice"/> seu Rubrum Wisteritz<ref name="Rubrum Bistrice"/> seu Rubrum Wistricz<ref name="Rubrum Bistrice"/> |''Rote Weißeritz'' | align="right" | 36 | [[Bistrice]]<ref name="Bistrice"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Steina (Vutahe)|Steina Vutahis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Steina'' seu ''Steinach'' | align="right" | 36 | [[Vutahe]]<ref name="Vutahe"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vilisa (Licus)|Vilisa Lici]]<ref name="Vilisa Lici">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Vilisā Danubii. De cuius ultimi nomine, vide {{Graesse}}.</ref> | Vilsa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Vilusa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Filisa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Filusa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Filsa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Philisa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Vilosa<ref name="Vilisa Lici"/> seu Vilusa<ref name="Vilisa Lici"/> |''Vils'' | align="right" | 36 | [[Licus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Wehre (Weraha)|Wehre Werahae]] | |''Wehre'' seu ''Wohra'' | align="right" | 36 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Bardia (flumen)|Bardia]]<ref name="Bardia">Vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=21&cq=d&lang=en bavarikon.de], ubi dicitur "(...) '''Bardia fluvius:''' Barthe, Fl. in Deutschland, Mü: Barther Bodden (...)".</ref> | |''Barthe'' | align="right" | 35 | [[Bodden Bardense]] | [[Bardia (flumen)|Bardia]] |- | [[Else]] | | ''Else'' | align="right" | 35 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Glane (Amisia)|Glane]] | | ''Glane'' | align="right" | 35 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Buckavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Buckau'' | align="right" | 35 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hasela]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Haselach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Haslach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Haßlach'' | align="right" | 35 | [[Radaha]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutaraha]]<ref name="Lutaraha">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://www.yumpu.com/de/document/read/5481494/sankt-oswald-baunach-pfarrei-st-oswald-baunach ''Sankt Oswald Baunach''], ubi dicitur "(...) Eine erste geschichtliche Erwähnung unter dem Namen „Lutaraha“ fand man aus dem Jahr 853 (...)".</ref> | |''Lauterach'' | align="right" | 35 | [[Filisa (Naba)|Filisa Nabae]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nibalgaunensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Nibalgavia<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Nibalcoge<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Nibulgauva<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Nibilgouwe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Eschach'' seu ''Niebel'' seu ''Nibel'' | align="right" | 35 | [[Aitra (Danubius)|Aitra Danubii]]<ref name="Aitra"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Orlah]]<ref name="Orlah">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Orla#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1192 als Orlah erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Orla'' seu ''Orlah'' seu ''Orlau'' | align="right" | 35 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Scutara]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Scutura<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Schutter'' | align="right" | 35 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sevena (Odera)|Sevena Oderae]]<ref name="Sevena">Vide [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_2010_num_52_1_1535 Les hydronymes paléoeuropéens et la question de l'origine des Celtes], ubi dicitur "(...) ''Sieber,'' lieu et fleuve de la Harz, 1287 ''inter ... Oderam et Sevenam'' (...)".</ref> | | ''Sieber'' | align="right" | 35 | [[Odera (Ruma)|Odera Rumae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Thuite]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Dhute<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Düte'' | align="right" | 35 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Wipperavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Wipperau'' | align="right" | 35 | [[Ilmena (Albis)|Ilmena]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ===Flumina inter 34 et 30 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 34 et 30 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Acarse]]<ref name="Acarse">Vide [https://web.archive.org/web/20240919231438/http://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3286 Köbler, Gerhard,as in der deutschen Ortsgeschichte, 2016], ubi dicitur "(...) Axtbach (M.) bzw. Beilerbach-Ems, 11. Jh., bei Beelen bei Warendorf, F1-60 AK (?) Acarse, Acarse Erh. Nr. 917 (um 1030) (...)".</ref> | | ''Axtbach'' | align="right" | 34 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Aphilste]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Apphilste<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Apphelste<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Apphilstede<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Aphelste<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Appelste<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Apfelstädt'' | align="right" | 34 | [[Hiera]]<ref name="Hiera"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Auma]] | | ''Auma'' | align="right" | 34 | [[Wyda (flumen)|Wyda]]<ref name="Wyda"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Erlenbacum (Michelsbacum)|Erlenbacum Michelsbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Erlenbach'' | align="right" | 34 | [[Michelsbacum (Rhenus)|Michelsbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Eymese]]<ref name="Eymese">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ems_(Eder)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 1401 zum ersten Mal schriftlich erwähnt (''Eymese'') (...)".</ref> | |''Ems'' | align="right" | 34 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Glatta (Nicer)|Glatta Niceri]]<ref name="Glatta">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo Helvetico apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Glatt'' | align="right" | 34 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gotlavia]]<ref name="Gotlavia">Vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Gottleuba-Berggie%C3%9Fh%C3%BCbel#Gottleuba homonymo de oppido apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur "(...) Gottleuba was first mentioned in 1363 as ''Gotlavia'' (...)".</ref> | | ''Gottleuba'' | align="right" | 34 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hotepe]]<ref name="Hotepe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hoppecke#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Am Erstbeleg des Ortes Hoppecke von 1113 als ''Hotepe'' wird ersichtlich (...)".</ref> | | ''Hoppecke'' | align="right" | 34 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Moraha]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Můraha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Murach'' | align="right" | 34 | [[Swarza]]<ref name="Swarza"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Radegast (Stepenitz)|Radegast]]<ref name="Radegast">Vide [https://mvdok.lbmv.de/mjbrenderer?id=mvdok_document_00002847 Die slavischen Ortsnamen in Meklenburg], ubi dicitur "(...) Radegast, Nebenfluß der Stepenitz, 1188, 1202 Radagost, 1255 aqua Radegast, 1258 fluuius Radegost, 1262 Rodogost, 1310 aqua Radagast, (...)".</ref> | Radagost seu Radegost seu Rodogost seu Radagast | ''Radegast'' | align="right" | 34 | [[Stepenitz (Trabena)|Stepenitz Trabenae]] | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Roda (Albis)|Roda]] | | ''Roda'' | align="right" | 34 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schleuse]] | | ''Schleuse'' | align="right" | 34 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Schlichem]] | | ''Schlichem'' | align="right" | 34 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Usa (Weteraha)|Usa]] | |''Usa'' seu ''Us'' seu ''Usbach'' | align="right" | 34 | [[Weteraha]]<ref name="Weteraha"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wara (Amana)|Wara]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Waraha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wohra'' | align="right" | 34 | [[Amana (flumen)|Amana]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Albis (Adrana)|Albis Adranae]]<ref name="Albis Adranae">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Theodisce ''Elbe'' dicto. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Elbe'' | align="right" | 33 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Alina]]<ref name="Alina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ellebach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Ersterwähnung des Ortes Ellen als ''Alina'' lässt den ursprünglichen Namen erahnen (...)".</ref> | | ''Ellebach'' seu ''Ellbach'' seu ''Elle'' | align="right" | 33 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Antiquus Viadrus]]<ref name="Antiquus Viadrus">Fingitur hoc hydronymum homonymis ex hydronymo "Viadrus" et variationibus et adiectivo "antiquus-a-um". De hydronymo "Viadrus" vide {{Graesse}} aut [https://eshp.ijp.pan.pl/search/results/226313 Elektroniczny słownik hydronimów Polski] (Polonice), ubi dicitur "Oddere, Odere, Oddera, Oddore 992 RudnickiNO 21-3". Adiectivo "antiquus-a-um" Theodiscum adiectivum "Alte" vertitur.</ref> | Antiquus Viadus<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Odora<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiquus Oder<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Odagra<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Odara<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Odra<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Odrita<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Adora<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiquus Suevus Flavius<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiqua Oddera<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiquum Oddere<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiquum Oddore<ref name="Antiquus Viadrus"/> seu Antiquum Oddere<ref name="Antiquus Viadrus"/> | ''Alte Oder'' | align="right" | 33 | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Armissia]]<ref name="Armissia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Erms hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die '''Erms''' (lat. ''Armissia'') (...) Der Name der Erms geht zurück auf das römische ''Armis(s)a'' (...)".</ref> | Armisa seu Armissa | ''Erms'' | align="right" | 33 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Guldenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Guldenbach'' | align="right" | 33 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hache (flumen)|Hache]] | | ''Hache'' | align="right" | 33 | [[Othmunda]]<ref name="Ochtum">Vide [https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110338591.383/html?lang=en De Gruyter], ubi dicitur "(...) '''Ochtum, die''' (...) 1158 ''inter Othmundam'' (lies ''Ohtmundam'') ''et Wisaram'', 1171 ''usque in Ohtmundam'' (...)".</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Heinbach]]<ref name="Heincbach">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hainbach_(Woogbach)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''super fluvio Heinbach'' (...)".</ref> | | ''Hainbach'' seu ''Heimbach'' seu ''Wooggraben'' seu ''Krebsbächel'' | align="right" | 33 | [[Woogbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hostrahun (Danubius)|Hostrahun Danubii]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Ostraha<ref name="Ostraha">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | ''Ostrach'' | align="right" | 33 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Huhnerbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hühnerbach'' | align="right" | 33 | [[Gennach (flumen)|Gennach]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hune]]<ref name="Hune">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6nne#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Um 1230 wird der Fluss als ''Hune'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Hönne'' | align="right" | 33 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ilmede]]<ref name="Ilmede">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ilme#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Ilme'' wird im Jahr 1322 (''Ilmede'') erstmals schriftlich genann (...)".</ref> | | ''Ilme'' | align="right" | 33 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Liuzenaha]]<ref name="Liuzenaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Leitzach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''usque in Liuzenaha'' (...)".</ref> | | ''Leitzach'' | align="right" | 33 | [[Manachfialta]]<ref name="Manachfialta"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lukavica]]<ref name="Lukavica">Vide [https://pdfcoffee.com/ivo-vukcevic-rex-german-or-um-populos-sclavorum-pdf-free.html Ivo Vukcevic Rex Germanorum populos Sclavorum], ubi dicitur "(...) Lukavica— Longawitzi, 1074 (Loquitz) (...)".</ref> | Longawitzi | ''Loquitz'' | align="right" | 33 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lure (flumen)|Lure]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Lauer'' | align="right" | 33 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nigra Pockavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Niger">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/niger?wb=gross&nr=1 Adiectivo "niger nigra nigrum" Theodiscum adiectivum ''Schwarze'' vertitur].</ref> | Nigrum Packaw<ref name="Nigrum Packaw">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Pockau#Geschichte]], ubi dicitur "(...) Die erstmalige Erwähnung des Ortes erfolgte im Jahre 1365 als „Packaw“ (...)". Adiectivo "nigrum" Theodiscum adiectivum ''Schwarze'' vertitur.</ref> | ''Schwarze Pockau'' | align="right" | 33 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nordradde]] | | ''Nordradde'' | align="right" | 33 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Oorana]]<ref name="Oorana">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ohrn#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 795 als „Oorana fluvius“ erstmals urkundlich erwähn (...)".</ref> | | ''Ohrn'' | align="right" | 33 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Radentia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | |''Schwäbische Rezat'' | align="right" | 33 | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tanger (flumen)|Tanger]]<ref name="Tanger">Vide [https://archive.org/stream/thietmarimersebu00thieuoft/thietmarimersebu00thieuoft_djvu.txt Thietmari Merseburgensis episcopi Chronicon, post editionem Ioh. M. Lappenbergii recognovit Fridericus Kurze"], ubi dicitur "(...) Tanger rivus, qui prope (...)".</ref> | | ''Tanger'' seu ''Vereinigten Tanger'' | align="right" | 33 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Trebe (Alestra)|Trebe]]<ref name="Trebe">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Trieb (Pöhl)#Geschichte|articulum Vicipaediae Theodiscae hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) Das Waldhufendorf Trieb wurde im Jahr 1441 erstmals urkundlich als „Trebe“ erwähnt. (...)".</ref> | | ''Trieb'' | align="right" | 33 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Warme]] | |''Warme'' seu ''Warmebach'' | align="right" | 33 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wietze (Alara)|Wietze Alarae]] | |''Wietze'' | align="right" | 33 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wila (Agger)|Wila]]<ref name="Wila">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Wiehl#Geschichte|articulum Vicipaediae Theodiscae hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) 1131 wurde Wiehl unter dem Namen Wila erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Wiehl'' | align="right" | 33 | [[Agger (flumen)|Agger]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wissaha (Bregenze)|Wissaha Bregenzensis]]<ref name="Wissaha">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Wissha Bregenzensis<ref name="Wissaha"/> |''Weißach'' | align="right" | 33 | [[Bregenze]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Abilach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Ablach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Ablach'' | align="right" | 32 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Boninaha]]<ref name="Boninaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Bina#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Bina wurde im Jahr 790 erstmals als ''Boninaha'' schriftlich genannt (...)".</ref> | |''Bina'' seu ''Binastorfer Mühlbach'' seu ''Gassauer Mühlbach'' | align="right" | 32 | [[Rota (Aenus)|Rota Aeni]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Calde (flumen)|Calde]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Kahl'' | align="right" | 32 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Cruofdero]]<ref name="Cruofdero">Vide [file:///C:/Users/34622/Downloads/Heidenkeller%20korrigiert.pdf Kultspuren aus der Zeit der Völkerwanderung im südlichen Taunus?], ubi dicitur "(...) ''Der Bach Kriftel ist auf keiner heutigen Karte mehr zu finden, statt dessen läufter unter den Namen Dattenbach, Goldbach, Schwarzbach von den Taunushöhen'' (...) ''Frühe Namensbelege sind: Cruofdero (1043), Kruftelam und Cruftele (um 1250/60), Krüftel (1355); als zugehörige Ortsnamen sind belegt'' Cruftera (780-802), Crufdera, Cruftere, Cruftero (um 800), Cruftero (890), Acruftele (Okriftel 1103), Cruftelo (1226) (...)".</ref> | Kruftela<ref name="Cruofdero"/> seu Cruftera<ref name="Cruofdero"/> seu Crufdera<ref name="Cruofdero"/><ref name="Cruofdero"/> seu Cruftere<ref name="Cruofdero"/> seu Cruftero<ref name="Cruofdero"/> seu Cruftero<ref name="Cruofdero"/> seu Acruftele<ref name="Cruofdero"/> seu Cruftelo<ref name="Cruofdero"/> |''Schwarzbach'' seu ''Dattenbach'' seu ''Goldbach'' | align="right" | 32 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dorsbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Dörsbach'' | align="right" | 32 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dürnach]] | |''Dürnach'' | align="right" | 32 | [[Westernach]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Elison]]<ref name="Elison">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Seseke hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der römische Geschichtsschreiber Cassius Dio nennt im Zusammenhang mit den Drusus-Feldzügen (12 bis 8 v. Chr.) einen Fluss namens „Elison“ (...)".</ref> | | ''Seseke'' seu ''Sisecke'' seu ''Sesike'' seu ''Zesik'' | align="right" | 32 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Iazaha (Sinna)|Iazaha]]<ref name="Iazaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Jossa_(Sinn)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde ursprünglich Jazaha^[6]und später Jos^[7] genannt (...)".</ref><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Ios<ref name="Iazaha"/> | ''Jossa'' seu ''Joßa'' | align="right" | 32 | [[Sinna (flumen)|Sinna]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lerna (flumen)|Lerna]]<ref name="Lerna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hase_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''In Lernam'' (786, Fälschung 12. Jh.) ''lerhna'' (um 1320) (...)".</ref> | Lerhna | ''Lehrde'' | align="right" | 32 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Luitra]]<ref name="Luitra">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lauter_(Rhein,_Gernsheim)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Für die Lauter wurden auch die Namen Ziegelbach und Luitra verwendet (...)".</ref> | | ''Lauter'' seu ''Winkelbach'' seu ''Ziegelbach'' | align="right" | 32 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Melia (flumen)|Melia]]<ref name="Melia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%B6hlin_(Rhein)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''iuxta fluvium Melia'' (...)".</ref> | | ''Möhlin'' | align="right" | 32 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Murge]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Radolfzeller Aach'' seu ''Hegauer Aach'' | align="right" | 32 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivulus Niger (Falconis petra)|Rivulus Niger Falconis Petrae]]<ref name="Rivulus Niger"/><ref name="Falkensteinerbach"/> | | ''Schwarzbach'' seu ''Schwartzbach'' | align="right" | 32 | [[Falconis petra (Cinzele)|Falconis Petra]]<ref name="Falkensteinerbach">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sala (Layna)|Sala Laynae]]<ref name="Sala Laynae">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Saale'' | align="right" | 32 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Südradde]] | | ''Südradde'' | align="right" | 32 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Aha Goetzingensis]]<ref name="Aha Goetzingensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783258481142_A43727966/preview-9783258481142_A43727966.pdf FLüsse der Alpen: Vielfalt in Natur und Kultur]. Gentilicio "Goetzingensis-e" Theodiscum gentilicium "Götzinger" vertitur.</ref> | |''Götzinger Achen'' seu ''Götzinger Ache'' | align="right" | 31 | [[Salzaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Brachtaha]]<ref name="Brachtaha">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Bracht'' seu ''Hundsbach'' seu ''Horstbach'' | align="right" | 31 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hilda (flumen)|Hilda]]<ref name="Hilda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ryck#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) „Hildam fluvium“ (...)".</ref> | | ''Ryck'' | align="right" | 31 | [[Sinus Gryphiswaldensis]]<ref name="Sinus Gryphiswaldensis">Confer [[Gryphiswalda|urbem]] apud hanc sinum.</ref> | [[Hilda (flumen)|Hilda]]<ref name="Hilda"/> |- | [[Scuntra (Sala Moeni)|Scuntra Salae Moeni]]<ref name=Gr/> | | ''Schondra'' | align="right" | 31 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sebnitium (flumen)|Sebnitium]]<ref name="-itium">Germanica toponyma cum suffixo ''-itz'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-itium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Rockelvitium]], [[Denheritium]], [[Groditium]], [[Oelsnitium (Terra Advocatorum)|Oelsnitium]], [[Olnitium (Montes Metalliferi)|Olnitium]], [[Racovitium]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|articulum de indice urbium et ommunium Saxoniae]].</ref> | |''Sebnitz'' | align="right" | 31 | [[Lachsbacum (Albis)|Lachsbacum Albis]]<ref name="-bacum"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sulz (Alcmana)|Sulz Alcmanae]] | | ''Sulz'' | align="right" | 31 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Veerse]] | | ''Veerse'' | align="right" | 31 | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wenne]] | |''Wenne'' | align="right" | 31 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wolf (flumen)|Wolf]] | | ''Wolf'' seu ''Wolfach'' | align="right" | 31 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alapa]]<ref name="Alapa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Alpe_(Aller)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der erste Namensbeleg lautete 788 ''Alapam'' (...)".</ref> | | ''Alpe'' | align="right" | 30 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Altefeld (flumen)|Altefeld]] | | ''Altefeld'' seu ''Schwarzer Fluss'' seu ''Schwarzbach'' seu ''Altfell'' | align="right" | 30 | [[Slyrepha (flumen)|Slyrepha]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Andolfspach]]<ref name="Andolfspach">Vide [https://archive.org/stream/zeitschriftfurdi2185unse/zeitschriftfurdi2185unse_djvu.txt Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins], ubi dicitur "(...) et pratum ad duas carratas feni in Andolfspach (...)".</ref> | | ''Andelsbach'' seu ''Andel'' seu ''Andelnbach'' | align="right" | 30 | [[Abilach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Aufseß (flumen)|Aufseß]] | |''Aufseß'' | align="right" | 30 | [[Wiesent]]<ref name="Wiesent"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Biverna (Osta)|Biverna Ostae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Beverna Ostae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Bever'' | align="right" | 30 | [[Osta (flumen)|Osta]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Branda (flumen)|Branda]]<ref name="Branda">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Brendlorenzen#Name articulum apud Vicipaediam Theodiscam].</ref> | Brande<ref name="Branda"/> seu Brente<ref name="Branda"/> seu Brante<ref name="Branda"/> seu Brenden<ref name="Branda"/> seu Brenten<ref name="Branda"/> seu Brent<ref name="Branda"/> | ''Brend'' | align="right" | 30 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Datze]] | | ''Datze'' | align="right" | 30 | [[Tollense]]<ref name="Tollense"/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |- | [[Dumna (flumen)|Dumna]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> | | ''Wustrower Dumme'' seu ''Dumme'' | align="right" | 30 | [[Iesne]]<ref name="Iesne"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Eberbach (Atulla)|Eberbach Atullae]]<ref name="Ebrach">Fingitur hoc hydronymum homonymis ex hydronymo "Eberbach". De hydronymo "Eberbach" vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Rauhe Ebrach, l.z. Regnitz (z. Main), 1297 gegen die Ebrach; Eberbach (indirekt z. Unteren Murg z. Rhein), 1355 ripa Eberbach (...)".</ref> | | ''Ebrach'' | align="right" | 30 | [[Atulla]]<ref name="Attel"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Eberbach Medium]]<ref name="Eberbach Medium">Fingitur hoc hydronymum homonymis ex hydronymo "Eberbach" et adiectivo "medius-a-um". De hydronymo "Eberbach" vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Rauhe Ebrach, l.z. Regnitz (z. Main), 1297 gegen die Ebrach; Eberbach (indirekt z. Unteren Murg z. Rhein), 1355 ripa Eberbach (...)". Adiectivo "medius-a-um" Theodiscum adiectivum "Mittlere" vertitur.</ref> | | ''Mittlere Ebrach'' seu ''Mittelebrach'' | align="right" | 30 | [[Eberbach]]<ref name="Eberbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ech]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | E<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Ehe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Aich'' | align="right" | 30 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Erlenbacum (Nida)|Erlenbacum Nidae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Erlenbach'' | align="right" | 30 | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida Moeni"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Feltchrucha]]<ref name=Gr/> | | ''Felda'' seu ''Katharinenbach'' seu ''Sengersbach'' | align="right" | 30 | [[Amana (flumen)|Amana]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluxus Tygelensis]]<ref name="Fluxus Tygelensis">Theodisca vox ''Fließ'' in Latinam linguam "fluxus-us" vertitur. De gentilicio "Tygelensis-e" vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Berlin-Tegel#Geschichte hunc articulum apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Tegel wird 1322 erstmals urkundlich erwähnt als Kirchdorf ''Tygel''(...)".</ref> | |''Tegeler Fließ'' | align="right" | 30 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Gerdavia (flumen)|Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Gherdou<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Gerdowe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Gherdowe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Gerdow<ref name="Gerdow">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Gerdau_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name Gerdau (1352 ''Gerdow'') (...)".</ref> seu Gerdauge<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Gerdau'' | align="right" | 30 | [[Ilmena (Albis)|Ilmena]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Gramma (flumen)|Gramma]]<ref name="Gramma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Gramme hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Jahr 1265 wird das Gewässer als Gramma erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | |''Gramme'' | align="right" | 30 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Grindaha]]<ref name="Grindaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Gr%C3%BCndau_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1173 als ''Grindaha'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | |''Gründau'' | align="right" | 30 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Helre]]<ref name="Helre">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Heller_(Sieg) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Bereits am 24. Juni 1350 wurde die Heller in einer Urkunde als „Helre“ erwähnt (...)".</ref> | |''Heller'' | align="right" | 30 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ileda]]<ref name="Ileda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ihle hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1114 erstmals urkundlich genannt (''Ileda'') (...)" </ref> | |''Ihle'' | align="right" | 30 | Fossa inter [[Habala]]m<ref name=Gr/> et [[Albis|Albem]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Kander (Rhenus)|Kander Rheni]] | | ''Kander'' | align="right" | 30 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ketzerbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Ketzerbach'' | align="right" | 30 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lumme]]<ref name="Lumme">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lumda_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Lumda'' wird 1339 als ''Lumme'' erstmals schriftlich erwähnt (...)" </ref> | |''Lumda'' | align="right" | 30 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Modenbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Modenbach'' | align="right" | 30 | [[Spira (Rhenus)|Spira Rheni]]<ref name="Spira"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salz]]<ref name="Salz">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) in loco, qui dicitur Salz (...)".</ref> | |''Salz'' seu ''Salzbach'' | align="right" | 30 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schiltahe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Schiltha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Schiltache<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Schiltach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Schiltach'' | align="right" | 30 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sprotte]] | |''Sprotte'' | align="right" | 30 | [[Plissa]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sura (Net Almanae)|Sura Netensis]]<ref name="Sura (Net Almanae)">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Theodisce. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Sauer'' | align="right" | 30 | [[Net (Almana)|Net Almanae]]<ref name="Altenau (Alme)">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) sursum usque Net (...)".</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vidaue]]<ref name="Vidaue">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) iuxta Vidaue (...) ponte iuxta Withaue (...)".</ref> | Withaue<ref name="Vidaue"/> |''Weihung'' | align="right" | 30 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Wahnbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wahnbach'' | align="right" | 30 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wisper]] | | ''Wisper'' | align="right" | 30 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Worpena]]<ref name="Worpena">Vide [https://web.archive.org/web/20240924125310/http://www.koeblergerhard.de/wikiling/?f=gold&page=3515 koeblergerhard.de], ubi dicitur "(...) Gewässernamen Wörpe (Worpena 1324) (...)".</ref> | | ''Wörpe'' | align="right" | 30 | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |} ===Flumina inter 29 et 25 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 29 et 25 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Altenavia (ALmana)|Altenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Net Almanae<ref name="Altenau (Alme)"/> | ''Altenau'' | align="right" | 29 | [[Almana]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Clana (Manachfialta)|Clana]]<ref name="Clana Manachfialtae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Glonn_(Mangfall)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name taucht 774 erstmals urkundlich auf (''Clana''). Er leitet sich vom keltischen Adjektiv *glano- für „rein, klar, glänzend“ ab (...)".</ref> | | ''Glonn'' | align="right" | 29 | [[Manachfialta]]<ref name="Manachfialta"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Guta (Chinzechun)|Gůta]]<ref name="Guta">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/krieger1904bd1/0422/image,info Topographisches Wörterbuch des Großherzogtums Baden], ubi dicitur "(...) ecclesia Gůta in decanatu Rotwil (...)".</ref> | | ''Gutach'' | align="right" | 29 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hostrahun (Hilaria)|Hostrahun Hilariae]]<ref name="Hostrahun">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio. De cuius ultimi nomine, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | |''Ostrach'' | align="right" | 29 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ilaha]]<ref name="Ilaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Illach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Jahr 1060 (''Ilaha'') erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Illach'' | align="right" | 29 | [[Licus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lotzmane]]<ref name="Lotzmane">Vide [https://www.rechtskarten.de/karten/kaufunger-wald/ Der Königsforst Kaufunger Wald], ubi dicitur "(...) ''silva que adiacet civitati inter Gelstram et Lotzmane amnes posita'', d.h. bis zur Gelster im Südosten und zur Losse im Südwesten (...)".</ref> | |''Losse'' | align="right" | 29 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Mare Steinhudense]]<ref name="Mare Steinhudense">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. De hoc flumine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Meerbach&f=false Etymologie der Gewässernamen], ubi dicitur "(...) '''Meerbach'' (...) riuum quendam effluentem de Stagno quod vocatur mare, 1250 mari (...)". Adiectivum "Steinhudense" refert vicinum ad oppidum Steinhude.</ref> | Mari Steinhudense<ref name="Mare Steinhudense"/> | ''Steinhuder Meerbach'' seu ''Aue'' seu ''Bäke'' | align="right" | 29 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Marka (flumen)|Marka]] | | ''Marka'' | align="right" | 29 | [[Amisia Sygeltrensis]]<ref name="Sagter Ems">Fingitur hoc hydronymum homonymo ex hydronymo "Amisia" et adiectivo "Sygeltrensis-es". De hydronymis "Amisia" vide {{Graesse}}. De adiectivo "Sygeltrensis-es", vide [articulum Vicipaediae Theodiscae "Saterland"], ubi dicitur "(...) Von der Grafschaft Sögel (''Comitia Sygeltra'') hat das Saterland („Sagelter Land“) auch seinen Namen (...)"</ref> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Panca]]<ref name="Riedel 1843">Riedel, Adolpho Friderico, auctore (1843). ''Codex Diplomaticus Brandenburgensis: Sammlung der Urkunden, Chroniken und sonstigen Quellenschriften''. Berolini: F.H. Morin.</ref> | [[Pankowe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Panke'' | align="right" | 29 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rehbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rehbach'' | align="right" | 29 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Röhr]] | | ''Röhr'' | align="right" | 29 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schlucht]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Schlüht<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Schlücht'' | align="right" | 29 | [[Vutahe]]<ref name="Vutahe"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schwülme]] | | ''Schwülme'' | align="right" | 29 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Secheimer (Iages)|Secheimer Iagis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Seccaher<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> Iagis seu Seggaha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> Iagis seu Sekaha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> Iagis |''Seckach'' | align="right" | 29 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sormitz]] | | ''Sormitz'' | align="right" | 29 | [[Lukavica]]<ref name="Lukavica"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wetschaft]] | | ''Wetschaft'' | align="right" | 29 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wirsenicz (Caminizi rivus)|Wirsenicz Caminizi rivi]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wersnicz Caminizi rivi<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Würschnitz'' seu ''Beuthenbach'' | align="right" | 29 | [[Caminizi rivus]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wuta|Wůta]]<ref name="Wůta">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Wilde_Gutach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird bei seiner Ersterwähnung im Jahr 1111 als Wůta bezeichnet (...)".</ref> | |''Wilde Gutach'' | align="right" | 29 | [[Helzaha]]<ref name="Helzaha"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zwinga (Albis)|Zwinga Albis]]<ref name="Zwinga Albis">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwinge_(Peene)#Geschichten articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In einer Urkunde des Herzogs Kasimir II. von 1219 wurde der Bach als „aqua molendini“ (Mühlengewässer) erwähnt.^[4] Die Erwähnung als „''Zwinga''“ erfolgte 1248 in einer Urkunde des Herzogs Wartislaw III. von Pommern-Demmin (...).</ref> | Aqua Molendini Albis<ref name="Zwinga Albis"/> |''Schwinge'' | align="right" | 29 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Amisia Sygeltrensis]]<ref name="Sagter Ems">Fingitur hoc hydronymum homonymo ex hydronymo "Amisia" et adiectivo "Sygeltrensis-es". De hydronymis "Amisia" vide {{Graesse}}. De adiectivo "Sygeltrensis-es", vide [articulum Vicipaediae Theodiscae "Saterland"], ubi dicitur "(...) Von der Grafschaft Sögel (''Comitia Sygeltra'') hat das Saterland („Sagelter Land“) auch seinen Namen (...)"</ref> | | ''Sagter Ems'' seu ''Sater Ems'' | align="right" | 28 | [[Lade]]<ref name="Lade"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Bist]] | | ''Bist'' seu ''Biest'' seu ''Bießt'' | align="right" | 28 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Breitaha|Breitaha Iagis]]<ref name="Breitaha Iagis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Brettach'' | align="right" | 28 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dumme Salzwitense]]<ref name="Salzwitense">Gemtilicium "Salzwitense" ad Salzwitam refert. Hoc de oppido, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Salzwedeler Dumme'' | align="right" | 28 | [[Iesne]]<ref name="Iesne"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Elera (Net)|Elera Netensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Elra Netensis<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Ellerbach'' seu ''Eller'' | align="right" | 28 | [[Net (Almana)|Net Almanae]]<ref name="Altenau (Alme)"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Esse (Dimel)|Esse Dimelis]] | |''Esse'' | align="right" | 28 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Garda (Nicer)|Garda]]<ref name="Garda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lein_(Neckar)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Früher hieß der Bach Gartach (988 ''fluvium Garda''), eine Bezeichnung, die sich außer im Namen einiger Orte am Lauf auch in dem des mittelalterlichen Gartachgaus wiederfindet (...)".</ref> | |''Lein'' seu ''Leinbach'' seu ''Schreckebach'' seu ''Seebach'' seu ''Gartach'' | align="right" | 28 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hale (Ruma)|Hale]]<ref name="Hale">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hahle_(Rhume)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''aquam ... hale'' (...)".</ref> | |''Hahle'' | align="right" | 28 | [[Ruma (Layna)|Ruma]]<ref name="Ruma"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Iutraha (Nicer)|Iutraha Niceri]]<ref name="Iutraha Niceri">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Itter_(Neckar)#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Itter'' wird im Jahr 628 (''Iutraha'') erstmals urkundlich erwähnt. Der Name enthielt ursprünglich die Endung -aha, was für „Fließgewässer“ steht. (...)".</ref><ref name=Gr/><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Yutra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Iutra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Iudra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Euteraha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Eutere<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Itter'' seu ''Euterbach'' seu ''Itterbach'' | align="right" | 28 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra (Slyphera)|Lutra Slypherae]]<ref name="Lutra"/> | |''Lauter'' | align="right" | 28 | [[Slyrepha (flumen)|Slyrepha]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Mercene]]<ref name="Mercene">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Merzbach#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Bei Röhe wurde eine römische Siedlung ausgegraben, die vermutlich ''*Marcianum'' hieß (‚Landgut des Marcius‘) und namensgebend für den Fluss und die Flur war. Der Name ist erstmals 1149 als ''Mercene'' verschriftlicht (...)".</ref> | Marcianum<ref name="Mercene"/> |''Merzbach'' | align="right" | 28 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mitrana]]<ref name="Mitrana">Vide [https://web.archive.org/web/20241007103209/https://www.bietigheim-bissingen.de/fileadmin/user_upload_stadtverwaltung/newsletter/2022/06_Juni_2022/2022_06_30/Anlage_zur_PM__QR-Naturerlebnispfad_Mettertal.pdf QR-Natur- & Kultur-Erlebnisrundgang Mettertal], ubi dicitur "(...) Der Name Metter ist seit der Römerzeit belegt. Die Römer nannten das Flüsschen „Matisa“ und „Fluvius Mitrana“ (...)".</ref> | Matisa | ''Metter'' | align="right" | 28 | [[Enze]]<ref name="Enze"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Netha|Netha Nersae]]<ref name="Netha Nersae">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Nette_(Innerste)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1149 wurde der Fluss als „iuxta Netham“ erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | |''Nette'' | align="right" | 28 | [[Nersa]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Olef]] | |''Olef'' | align="right" | 28 | [[Urdefa (flumen)|Urdefa]]<ref name="Urdefa"/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Owe Rodenbergense]]<ref name="Owe Rodenbergense">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Gentilicium "Rodenbergense" ad [https://de.wikipedia.org/wiki/Rodenberg#Geschichte Castrum Rodenbergum] refert.</ref> | |''Rodenberger Aue'' seu ''Aue'' | align="right" | 28 | [[Owe Occidentale]]<ref name="Westaue">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Adiectivo "Occidentale" Theodiscum praefixum ''West-'' vertitur.</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rivulus Niger (Elisinza)|Rivulus Niger Elisinzae]]<ref name="Rivulus Niger"/> | |''Schwarzbach'' | align="right" | 28 | [[Elisinza]]<ref name="Elisinza"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Raodhaha Caeca]]<ref name="Raodhaha Caeca">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch]. Adiectivo "caecus-a-um" Theodiscum adiectivum "Blinde" vertitur.</ref> | Rotaha Caeca<ref name="Raodhaha Caeca"/> seu Rota Caeca <ref name="Raodhaha Caeca"/> |''Blinde Rot'' seu ''Adelmannsfelder Rot'' | align="right" | 28 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotaha (Moenus)|Rotaha Moeni]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Rodau'' | align="right" | 28 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salzbuide]]<ref name="Salzbuide">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Salzb%C3%B6de#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmalige Erwähnung erfährt die Bezeichnung Salzböde in einer Schenkungsurkunde aus dem 8. Jahrhundert, in der eine Edelfrau namens Adelburch ihre Besitzungen in der mündungsnahen Ortschaft „Salzbutine“ (Salzböden) dem Kloster Fulda überträgt. Im Landfriedensvertrag, den Bischof Wernher von Mainz 1265 mit hessischen Reichsstädten und benachbarten Territorialherren schloss, wird bei der Beschreibung der Grenze im Norden auch der Fluss Salzböde („..., ''et ab illa silva usque ad aquam, que dictur Salzbuide'',...“) (...)".</ref> | Salzbutine<ref name="Salzbuide"/> |''Salzböde'' | align="right" | 28 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sinna Angusta]]<ref name="Sinna angusta">Vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch], auctore Alberto Greule. Adiectivum "angustus-a-um", quo Theodiscum adiectivum "Schmale" vertitur, adhibetur ad distinguendum hoc flumen suo ex homonymo flumine.</ref> | Sinne Angustum<ref name="Sinna angusta"/> |''Schmale Sinn'' seu ''Hintere Sinn'' seu ''Kleine Sinn'' | align="right" | 28 | [[Sinna (flumen)|Sinna Salae Moeni]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aa Fera]]<ref name="Aa Fera">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Lexicon Universale}}. Adiectivo "ferus-a-um" Theodiscum adiectivum "Wilde" vertitur.</ref> | Alpha Fera<ref name="Alpha Fera">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}. Adiectivo "ferus-a-um" Theodiscum adiectivum "Wilde" vertitur.</ref> |''Wilde Aa'' seu ''Aar'' seu ''Ogge'' seu ''Wilde Ah'' seu ''Wilde Aar'' | align="right" | 27 | [[Orcana]]<ref name="Orcana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Aalbach (Moenus)|Aalbach Moeni]]<ref name="Aalbach Moeni">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | |''Aalbach'' seu ''Ahlbach'' seu ''Weidengraben'' seu ''Waldbüttelbrunner Augraben'' | align="right" | 27 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Barre]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Kleine Paar'' seu ''Holzheimerbach'' | align="right" | 27 | [[Ach Frewbergense]]<ref name="Frewberga">Adiectivo "Frewbergensis-e" vide {{Graesse}}.</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Cherse]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Koerse<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Kerse<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Körsch'' seu ''Sindelbach'' seu ''Aischbach'' | align="right" | 27 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Elera (Nava)|Elera Navae]]<ref name="Elera">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ellerbach_(Nahe)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''super fluuiolum Elera'' (...)".</ref> | | ''Ellerbach'' | align="right" | 27 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ghela]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Gehle'' | align="right" | 27 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hamel_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Jahr 1309 (Hamele) erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | |''Hamel'' | align="right" | 27 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lara (27 km)|Lara]]<ref name="Lara">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hafenlohr_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Jahr 772 war sie in der Markbeschreibung der Benediktinerabtei Neustadt am Main erstmals als ''super fluviolum Lara'' (...)".</ref> | | ''Hafenlohr'' | align="right" | 27 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivulus Niger Rhenanus Wittlaerensis]]<ref name="Rivulus Niger"/> | |''Schwarzbach'' | align="right" | 27 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tulba]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Thulba'' | align="right" | 27 | [[Sala (Moenus)|Sala in pago Salvense]]<ref name="Sala in pago"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wevene]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Wabe'' | align="right" | 27 | [[Schuntra]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wietze (Ursena)|Wietze Ursenae]] | | ''Wietze'' | align="right" | 27 | [[Ursena]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Withaa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Withaea<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Widaae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Hvidaae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wiedau'' seu ''Mehlandsbach'' seu ''Delmser Bach'' | align="right" | 27 | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Bära]] | | ''Bära'' | align="right" | 26 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Canalis (Rura)|Canalis Rurae]]<ref name="Canalis">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Kallbach_(Urft)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name könnte sich vom rheinischen Wort Kall(e) für 'Wasserrinne, Straßenrinne' (< lateinisch ''canalis'') herleiten (...).</ref> | | ''Kall'' | align="right" | 26 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Cupfere]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Kuppher<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Chupher<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Kupfer'' | align="right" | 26 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ekkerne]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Ecker'' | align="right" | 26 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Erpe (Tuistina)|Erpe]] | | ''Erpe'' | align="right" | 26 | [[Tuistina (Dimel)|Tuistina]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Extera]]<ref name="Piderit 1846">Piderit, F. C. G. (1846). ''Geschichte der Lippe'schen Lande''. Detmoldae: Meyer.</ref> | | ''Exter'' | align="right" | 26 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hardna]]<ref name="Hardna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aa_(Werre)#Bezeichnung hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Im Mittelalter trug die Aa den Namen „Hardna“, welcher sich vom mittelniederdeutschen Wort hart für 'Bergwald, waldiger Höhenzug' ableite (...)".</ref> | [[Aa (Wachna)|Aa Wachnae]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | ''Aa'' seu ''Johannisbach'' seu ''Westfälische Aa'' | align="right" | 26 | [[Wachna]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hasalaha (flumen)|Hasalaha Werahae]]<ref name="Hasalaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hasel_(Werra)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Jahr 824 als Hasalaha erstmals schriftlich genannt (...)".</ref> | | ''Hasel'' | align="right" | 26 | [[Weraha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Kessach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Kessha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Chessa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Kessach'' seu ''Berolzheimer Kästle'' seu ''Schillingstadter Kästle'' | align="right" | 26 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra (Nicer)|Lutra Niceri]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' seu ''Lenninger Lauter'' | align="right" | 26 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutturu (Amisia)|Lutturu Amisiae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Lutteru Amisiae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Lutter'' | align="right" | 26 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Lutturu (Lachte)|Lutturu Lachtense]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Lutteru Lachtense<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Lutter'' | align="right" | 26 | [[Lachte]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Luya (Naba)|Luya Nabae]]<ref name="Luya Nabae">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Lia<ref name="Luya Nabae"/> | ''Luhe'' | align="right" | 26 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Miele (flumen)|Miele]] | | ''Miele'' | align="right" | 26 | [[Mare Germanicum]] | [[Miele (flumen)|Miele]] |- | [[Mosalbe]]<ref name="Mosalbe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Moosalbe_(Schwarzbach)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 1180 erstmals urkundlich erwähnt (''Mosalbe'') (...)".</ref> | | ''Moosalbe'' seu ''Moosalb'' | align="right" | 26 | [[Burchalben]]<ref name="Burchalben"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nisa (flumen)|Nisa]]<ref name="Nisa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Niese_(Emmer)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 1005 als ''Nisa'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Niese'' | align="right" | 26 | [[Emmera]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Othmunda]]<ref name="Ochtum"/> | | ''Ochtum'' | align="right" | 26 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rotina (Itessa)|Rotina Itessae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Rotene Itessae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Röthen'' seu ''Röden'' | align="right" | 26 | [[Itessa]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Scherkonde]] | | ''Scherkonde'' | align="right" | 26 | [[Laz (flumen)|Laz]]<ref name="Laz"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schoza]]<ref name="Schoza">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) aput Schozam (...)".</ref> | | ''Schozach'' | align="right" | 26 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Steinlach]] | | ''Steinlach'' | align="right" | 26 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Stobrava]]<ref name="Stobrava">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/St%C3%B6bber#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''fluuium qui Stoborov nuncupatur'' (...) ''super Stobravam'' (...)".</ref> | Stoborov<ref name="Stobrava"/> | ''Stöbber'' seu ''Stobber'' seu ''Stobberow'' | align="right" | 26 | [[Antiquus Viadrus]]<ref name="Antiquus Viadrus"/> | [[Viadrus]]<ref name=Gr/> |- | [[Sulmana (flumen)|Sulmana]]<ref name="Sulmana">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Sulm_(Neckar)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''villa sulmana'' (...)".</ref> | | ''Sulm'' | align="right" | 26 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Weraha (Rhenus)|Weraha Rheni]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Werra Rheni<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wehra'' | align="right" | 26 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wieste]] | | ''Wieste'' | align="right" | 26 | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Altenavia Guelpherbytensis]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Guelpherbytensis-e">Gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refert.</ref> | Net Guelpherbytense<ref name="Net Guelpherbytense">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) sursum usque Net (...)". Gentilicium "Guelpherbytense" ad [[Guelpherbytum]] refert.</ref> | ''Altenau'' | align="right" | 25 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Aqua Kotitzensis]]<ref name="Aqua Kotitzensis">Nomine "Aqua" Theodiscum nomen ''Wasser'' et gentilicio "Kotitzensis-e" Theodiscum gentilicium "Kotitzer" vertitur.</ref> | | ''Kotitzer Wasser'' | align="right" | 25 | [[Lubetowe]]<ref name="Lubetowe"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aschavia (Lachte)|Aschavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Aschau'' | align="right" | 25 | [[Lachte]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Avia Soholmensis]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Soholmense">Gentilicio "Soholmensis-e" Theodiscum gentilicium "Soholmer" vertitur.</ref> | | ''Soholmer Au'' | align="right" | 25 | [[Canalis Bongsielensis]]<ref name="Bongsielensis">Gentilicio "Bongsielensis-e" Theodiscum gentilicium "Bongsieler" vertitur.</ref> | [[Canalis Bongsielensis]]<ref name="Bongsielensis">Gentilicio "Bongsielensis-e" Theodiscum gentilicium "Bongsieler" vertitur.</ref> |- | [[Bresnica]]<ref name="Bresnica">Vide [https://core.ac.uk/download/pdf/268003452.pdf Historisches Ortsnamenbuch von Sachsen], ubi dicitur "(...) Beispiele hierfür sind Ortsnamen wie 11. Jh. ''Bresnica'' Prießnitz, (...)".</ref> | | ''Prießnitz'' | align="right" | 25 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Elsava]] | | ''Elsava'' | align="right" | 25 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gerstenbacum (Plissa)|Gerstenbacum Plissae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gerstenbach'' | align="right" | 25 | [[Plissa]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Gimmlitium]]<ref name="-itium"/> | | ''Gimmlitz'' | align="right" | 25 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Heimbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Heimbach'' | align="right" | 25 | [[Glatta (Rhenus)|Glatta Rheni]]<ref name="Glatta">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo Helvetico apud {{Graesse}}.</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kossavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Kossau'' | align="right" | 25 | [[Lacus Tresdorfensis]]<ref name="Tresdorfensis">Hoc de gentilicio, confer scientificum epithetum "Tresdorfensis".</ref> | [[Kossavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> |- | [[Luppa (flumen)|Luppa]]<ref name="Luppa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Luppe_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 1216 als „Luppa fluvio“ erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Luppe'' | align="right" | 25 | [[Sala (flumen)|Sala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Muda (flumen)|Muda]]<ref name="Billbach"/> | | ''Mud'' seu ''Mudau'' seu ''Mudbach'' | align="right" | 25 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ohe Magnum]]<ref name="Große">Adiectivo "magnus-a-um" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur.</ref> | | ''Große Ohe'' | align="right" | 25 | [[Ilissus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Osa (flumen)|Osa]]<ref name="Osa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Oos_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wird der Fluss im 9. Jahrhundert als ''Osa fluvio'' (...)".</ref> | | ''Oos'' seu ''Oosbach'' | align="right" | 25 | [[Murga (Nigra silva septentrionalis)|Murga Nigra silva septentrionalis]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Purnitium]]<ref name="-itium"/> | | ''Purnitz'' seu ''Kleine Jeetze'' | align="right" | 25 | [[Iesne]]<ref name="Iesne"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Russella (Albis)|Russella Albis]]<ref name="Russella Albis">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Rossel'' | align="right" | 25 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schmalkalde]] | | ''Schmalkalde'' | align="right" | 25 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Seidewitium (flumen)|Seidewitium]]<ref name="-itium"/> | | ''Seidewitz'' | align="right" | 25 | [[Gotlavia]]<ref name="Gotlavia"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Smiehe]]<ref name="Smiehe">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Schmiech, die, l.z. Donau, entspringt oberhalb von Springen (Gundershofen, Stadt Schelklingen, AlbDonau-Kreis, B.-W., D) aus einer ergiebigen Karstquelle, mündet südlich von Ehingen (Alb-DonauKreis). – 1298 fluvium … Smiehe (...)".</ref> | | ''Schmiech'' | align="right" | 25 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Steina (Mogus Rufus)|Steina Mogi Rufi]]<ref name="Steina Calida">Fingitur hoc nomen ex adiectivo "calidus-a-um" -Theodiscum adiectivum ''Warme'' vertente- et homonymo flumine Theodisce ''Steinach''. De hoc ultimo, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Steina&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | | ''Warme Steinach'' | align="right" | 25 | [[Mogus rufus|Mogus Rufus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Stillach]] | | ''Stillach'' | align="right" | 25 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Swarza Bavarica]]<ref name="Swarza Bavarica">Fingitur hoc hydronymum homonymo ex hydronymo "Swarza". Hoc de hydronymo ultimo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzach_(Naab) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Bereits 1250 wurde die „Swarza“ erwähnt (...)". Gentilicum "Bavaricus-a-um" Theodiscum ''Bayerische'' vertit.</ref> | | ''Bayerische Schwarzach'' | align="right" | 25 | [[Swarza]]<ref name="Swarza"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Trierbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Trierbach'' | align="right" | 25 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tymanize]]<ref name="Tymanize">Vide [https://mvdok.lbmv.de/mjbrenderer?id=mvdok_document_00002845 Jahrbücher des Vereins für meklenburgische Geschichte und Alterthumskunde], ubi dicitur "(...) Temnitz, Bach bei Netzeband, 1232 super Tymanize fluuium (...)".</ref> | |''Temnitz'' seu ''Hellbach'' seu ''Sandfurthgraben'' | align="right" | 25 | [[Plane (flumen)|Plane]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Verse]] | | ''Verse'' | align="right" | 25 | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Waldaha]]<ref name="Waldaha">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) iuxta Waldaha (...)".</ref> | | ''Waldach'' | align="right" | 25 | [[Nagalda (flumen)|Nagalda]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Warne]] | | ''Warne'' | align="right" | 25 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wesebach]]<ref name="Wesebach">Confer [https://www.google.com/search?q=+%22Wesebach+et+campo+Gallendal+%22&client=firefox-b-d&sca_esv=a5db118e05c2ad26&biw=1275&bih=280&ei=pZkCZ-SEMre7i-gP-JWo0Q8&ved=0ahUKEwik6-nn9vmIAxW33QIHHfgKKvoQ4dUDCA8&uact=5&oq=+%22Wesebach+et+campo+Gallendal+%22&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiHyAiV2VzZWJhY2ggZXQgY2FtcG8gR2FsbGVuZGFsICJIpzdQ6QNY6xhwAXgAkAEAmAG4AaABmwqqAQMwLjm4AQPIAQD4AQL4AQGYAgGgAsQBwgIFECEYoAGYAwCIBgGSBwMwLjGgB8wI&sclient=gws-wiz-serp hos exitūs] e [[Google|Gugulā]], ubi dicitur "(...) Wesebach et campo Gallendal et termini earum der Speyrer Domkirche (...)".</ref> | | ''Wesebach'' seu ''Wese'' | align="right" | 25 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ziethe]] | | ''Ziethe'' | align="right" | 25 | [[Fona]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ===Flumina inter 24 et 20 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 24 et 20 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Affata]]<ref name="Affata">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Afte#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Erstbeleg von 1306 lautet ''inter fluvium Affatam'' (...)".</ref> | | ''Afte'' seu ''Wiele'' | align="right" | 24 | [[Almana]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Berentraph (flumen)|Berentraph]]<ref name="Berentraph">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Ferndorf_(Kreuztal)#Geschichte articulum de hoc oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wurde der Ort unter dem Namen „Berentraph“ bereits 1067 und ist somit einer der ältesten Orte des Siegerlandes (...)".</ref> | | ''Ferndorfbach'' seu ''Ferndorf'' | align="right" | 24 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brenza]]<ref name="Brenza">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Brettenbach r.z. Elz (z. Rhein) (...) super fluvium Brancia, (1143) aquam Bretten (...) super fluvium Brenze, lich), /br˛edebax/, 1317–41 an der Brettennun, iuxta (um 774, Original) super fluvium Brancia, (1143) aquam Bretten, (...) prope fluvium Brenza (...)".</ref> | Brancia<ref name="Brenza"/> seu Bretten<ref name="Brenza"/> seu Brenze<ref name="Brenza"/> | ''Brettenbach'' | align="right" | 24 | [[Helzaha]]<ref name="Helzaha"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Chivirinis]]<ref name="Chivirinis">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Kieferbach#Namensdeutung hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Bach tritt im 13. Jh. mit der Form ''ad locum … Chivirinis Ursprinch'' („Quelle des Kieferbachs“) erstmals urkundlich in Erscheinung (...)".</ref> | | ''Kieferbach'' seu ''Thierseer Ache'' seu ''Klausbach'' seu ''Klausenbach'' | align="right" | 24 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Dellina]]<ref name="Dellina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Dalke#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung des Flusses stammt aus dem Jahr 1001. Die „Dellina“ bzw. „Delchana“ bildete die Grenze des Paderborner Forstbannes (...)".</ref> | Delchana |''Dalke'' seu ''Dalkebach'' seu ''Bullerbach'' | align="right" | 24 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Dietsulze]]<ref name="Dietsulze">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Dietzh%C3%B6lze#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1048 noch als Dietsulze bezeichnet, wurde der Name in der Neuzeit zu Dietzhölze umgedeutet (...)".</ref> | Dietsulza<ref name="Dietsulza">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Kyrorsum Dietsulzam (...)".</ref> | ''Dietzhölze'' | align="right" | 24 | [[Dillena]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Erlenbacum Bieringenense|Erlenbacum Bieringenense]]<ref name="-bacum"/><ref name="Bieringen">Gentilicium "Bieringense" ad oppidum Bieringen refertur.</ref> | | ''Erlenbach'' | align="right" | 24 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fehntjer Tief]] | | ''Fehntjer Tief'' | align="right" | 24 | [[Amisia]]<ref name=Gr/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Gohbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Gohbach'' | align="right" | 24 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Gundbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gundbach'' seu ''Hengstbach'' | align="right" | 24 | [[Rivulus Niger Ginsheimensis Rhenanus]]<ref name="Rivulus Niger"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Herloga]]<ref name="Herloga">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Harle_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss tritt in dem Gaunamen ''pagus Herloga'' um das Jahr 1100 erstmals urkundlich in Erscheinung (...)".</ref> | | ''Harle'' | align="right" | 24 | [[Mare Germanicum]] | [[Herloga]]<ref name="Herloga"/> |- | [[Hlunia]]<ref name="Hlunia">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lenne_(Weser)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde im Jahr 1007 als ''in Hluniam'' zum ersten Mal schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Lenne'' | align="right" | 24 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Klingengraben (Vutahe)|Klingengraben Vutahense]] | |''Klingengraben'' | align="right" | 24 | [[Vutahe]]<ref name="Vutahe"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lockwitzbacum (Albis)|Lockwitzbacum Albis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lockwitzbach'' | align="right" | 24 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lungwitzbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lungwitzbach'' seu ''Lungwitz'' | align="right" | 24 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Maior Strigus]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Maior Striguz<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Striguz<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Strigucz<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Kleine Striegis'' | align="right" | 24 | [[Stregus]]<ref name="Stregus"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nassaha (Moenus)|Nassaha Moeni]]<ref name="Nassaha">Fingitur nomen huius fluminis ex homonymo oppido. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Nassach'' | align="right" | 24 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pleisa]]<ref name="Pleisa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Pleisbach#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Gewässer wurde im Jahr 948 als ''pleisa'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Pleisbach'' seu ''Pleissbach'' | align="right" | 24 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Praitahe]]<ref name="Praitahe">Vide [https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/fulltext/VLB0067946/133/ Der Mittelberg. Geschichte, Landes- und Volkskunde des ehemaligen gleichnamigen Gerichtes], ubi dicitur "(...) Hinc sursum per illud flumen ilara usque ad ostium praitahe (Breitach.) (...)".</ref> | |''Breitach'' | align="right" | 24 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Rota (Redniz)|Rota Rednizensis]]<ref name="Rota Rednizensis">Fingitur hoc nomen ex homonymis oppidis Theodisce ''Roth''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Roth'' | align="right" | 24 | [[Redniz]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Scaflenze (Iages)|Scaflenze Iagis]]<ref name="Scaflenze Iagis">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo apud [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch].</ref> | Scaflenzen Iagis<ref name="Scaflenze Iagis"/> seu Scaflenza Iagis<ref name="Scaflenze Iagis"/> | ''Schefflenz'' | align="right" | 24 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Surdafalacha]]<ref name="Surdafalacha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Dietzh%C3%B6lze#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Unterlauf wird 793 als Surdafalacha (lat. surda ='die Taube') erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Fallbach'' | align="right" | 24 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wickera]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wykara<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wickere<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wickerbach'' | align="right" | 24 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wisilaffa]]<ref name="Wisilaffa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Wieslauf#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Wieslauf wird 1027 als ''Wisilaffa'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Wieslauf'' | align="right" | 24 | [[Remisus]]<ref name="Remisus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wiske]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wisicher<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wisicheim<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wisicha<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wiseche<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wiseke<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wyseche<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wieseck'' | align="right" | 24 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Achaza]]<ref name="Achaza">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Echaz#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 938 als Achaza erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Echaz'' | align="right" | 23 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alara Parva]]<ref name="Alara Parva">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine maiore. Cui ultimo, vide articulum [https://en.wikipedia.org/wiki/Aller_(Germany) hoc de flumine apud Vicipediam Anglicam], ubi dicitur "The river's name, which was recorded in 781 as ''Alera'', in 803 as ''Elera'', in 1096 as ''Alara'' (...)". Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur.</ref> | Alera Parva<ref name="Alara Parva"/> seu Elera Parva<ref name="Alara Parva"/> | ''Kleine Aller'' | align="right" | 23 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Alinde]]<ref name="Alinde">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Elte_(Fluss)#Namen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der erste Namensbeleg ist ''Alinde'' (1014) und im späteren Mittelalter wird er als „ellna“ bezeichnet (...) wurde erstmals 1075 „in Elenen“ erwähnt. 1121 war bereits von einer „capella in Elnde“ die Rede. 1138 wurde er als „Elendi“ und 1304 als „in Elende“ benannt (...)".</ref> | Ellna<ref name="Alinde"/> seu Elenen<ref name="Alinde"/> seu Elnde<ref name="Alinde"/> seu Elendi<ref name="Alinde"/> seu Elende<ref name="Alinde"/> | ''Elte'' | align="right" | 23 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ambera]]<ref name=Gr/> | Ambra<ref name=Gr/> | ''Ammer'' | align="right" | 23 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Boda Calida]]<ref name="Boda Calida">Fingitur hoc nomen ex adiectivo "calidus-a-um" -Theodiscum adiectivum ''Warme'' vertente- et homonymo flumine Theodisce ''Bode''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Warme Bode'' | align="right" | 23 | [[Boda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Garthe]]<ref name="Garthe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Garte#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Garte'' wird im Jahr 1325 erstmals urkundlich erwähnt (meatus fluuij … ''Garthe'') (...)".</ref> | | ''Garte'' | align="right" | 23 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Gisala]]<ref name="Meibom 1688">Meibom, Henrico, auctore (1688); ''Rerum Germanicarum Scriptores''. Helmaestadii: Typis & sumtibus Georgii Wolffgangi Hammii.</ref> | Geysla<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Geizle<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu [[Geisla]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Geisel'' | align="right" | 23 | [[Klia]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Henne (flumen)|Henne]] | |''Henne'' | align="right" | 23 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Holzape]] | | ''Holzape'' | align="right" | 23 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hombacum (Othmunda)|Hombacum Othmundae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hombach'' | align="right" | 23 | [[Othmunda]]<ref name="Ochtum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Iachna]]<ref name="Iachna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Jachen#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss Jachen wird 1313 als Jachna (...)".</ref> | | ''Jachen'' | align="right" | 23 | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Iazaha (Fuldaha)|Iazaha Fuldahae]]<ref name="Iazaha Fuldahae">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo. Homonymo de flumine, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Jossa_(Sinn)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde ursprünglich Jazaha^[6]und später Jos^[7] genannt (...)".</ref><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Jossa'' | align="right" | 23 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lara (23 km)|Lara]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Lohr'' | align="right" | 23 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Medemahem]]<ref name="Medemahem">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Medem_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung gab es im Jahr 860 als ''Medemahem'' (...)".</ref> | |''Medem'' | align="right" | 23 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Niusta]]<ref name="Niusta">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCst#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 980 als ''Niusta'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Nüst'' | align="right" | 23 | [[Huna]]<ref name="Huna"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sehma (flumen)|Sehma]] | | ''Sehma'' | align="right" | 23 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Steinebacum (Chinzechun)|Steinebacum Chinzechunis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Steinebach'' seu ''Steinaubach'' seu ''Steineaubach'' | align="right" | 23 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Umlach]] | |''Umlach'' | align="right" | 23 | [[Riussaia]]<ref name="Riussaia"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Uotenbach]]<ref name="Outenbach">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Odenbach_(Glan)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der namensgleiche Ort Odenbach wurde 841 als Uotenbach erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Odenbach'' | align="right" | 23 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wickriede]] | | ''Wickriede'' | align="right" | 23 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ascafa]]<ref name="Ascafa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aschaff#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name Ascafa (980) (...)".</ref> | | ''Aschaff'' | align="right" | 22 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Awinpach (Lara)|Awinpach Larae]]<ref name="Awinpach Larae">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | |''Aubach'' seu ''Wiesenbach'' | align="right" | 22 | [[Lara (23 km)|Lara]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bibers]]<ref name="Bibers">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Bibers#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(„in ripa … Bibers“) (...)".</ref> | |''Bibers'' | align="right" | 22 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Blavius]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | | ''Blau'' | align="right" | 22 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Bomlitium]]<ref name="-itium"/> | | ''Bomlitz'' | align="right" | 22 | [[Böhme (flumen)|Böhme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Dickelsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Dickelsbach'' | align="right" | 22 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Elbena]]<ref name="Elbena">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Elbbach_(Sieg) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''usque in Elbenam'' (...)".</ref> | | ''Elbbach'' | align="right" | 22 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Endert]] | | ''Endert'' seu ''Endertbach'' | align="right" | 22 | [[Mosella (flumen)|Mosella]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Finkenbacum (Laxbacum)|Finkenbacum Laxbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Finkenbach'' | align="right" | 22 | [[Laxbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fliedina]]<ref name="Fliedina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Fliede#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In den ersten schriftlichen Erwähnungen aus dem 9. Jahrhundert wird der Fluss ''Fliedina'' genannt (...)".</ref> | |''Fliede'' | align="right" | 22 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Geysaha]]<ref name="Geysaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Geisbach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals schriftlich genannt wird der ''Geisbach'' in einer gefälschten Urkunde, die vor dem Jahr 1057 erstellt wurde. In dieser wird der Fluss als ''Geysaha'' bezeichne (...)".</ref> | | ''Geisbach'' seu ''Geis'' | align="right" | 22 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Grintahe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Gerffe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Grintiffa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Grintafo<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Grintafus<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Grintafum<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Grintifa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Grenff'' seu ''Grenf'' | align="right" | 22 | [[Sualmanaha]]<ref name="Sualmanaha"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hiedraha]]<ref name="Hiedraha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Idarbach_(Nahe)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung fand im Jahr 897 (''Hiedraha'') statt (...)".</ref> | | ''Idarbach'' seu ''Idar'' | align="right" | 22 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Iatha]]<ref name="Iatha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Jade_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Wort ''Jade'' (1314: ''Jatha'') ist schwer zu deuten (...)".</ref> | | ''Jade'' | align="right" | 22 | [[Sinus Iathae]]<ref name="Iatha"/> | [[Iatha]]<ref name="Iatha"/> |- | [[Kropsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kropsbach'' seu ''Krebsbach'' seu ''Altenbach'' seu ''Mühlbachgraben'' seu ''Schlaggraben'' | align="right" | 22 | [[Spira (Rhenus)|Spira Rheni]]<ref name="Spira"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lamma]]<ref name="Lamma">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Lamme_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Nennung erfolgte im Jahr 1065 als ''Lamma'' (...)".</ref> | |''Lamme'' | align="right" | 22 | [[Indistra]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref><ref name="Indistra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lee (Vidrus)|Lee]] | | ''Lee'' seu ''Kleine Lee" | align="right" | 22 | [[Vidrus]]<ref name=Gr/> | [[Lacus Yssel]] |- | [[Livianum]]<ref name="Livianum">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Leibi#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name geht wohl auf einen römischen Ortsnamen Līviānum mit der Bedeutung (...)".</ref> | | ''Leibi'' | align="right" | 22 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Longna]]<ref name="Longna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Laugna_(Fluss)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche keltische Name „Longna“ wurde von den römischen Besatzern (15 v. Chr.) übernommen.[3] Um 890 wird der Fluss als ''Logena'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | Logena |''Laugna'' | align="right" | 22 | [[Duria (Danubius)|Duria Danubii]]<ref name="Duria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lutra (Bunaha)|Lutra Bunahae]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' | align="right" | 22 | [[Bunaha (flumen)|Bunaha]]<ref name="Bunaha"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Malefinkbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Malefinkbach'' seu ''Malefink'' | align="right" | 22 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mittweida Magna]]<ref name="Große">Adiectivo "magnus-a-um" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur.</ref> | | ''Große Mittweida'' seu ''Mitteweida'' | align="right" | 22 | [[Nigra Aqua (Mulda Zviccaviensis)|Nigra Aqua Muldae]]<ref name="Nigra Aqua"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Morre (Billbach)|Morre]] | | ''Morre'' seu ''Saubach'' | align="right" | 22 | [[Billbach (Muda)|Billbach]]<ref name="Billbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mota (flumen)|Mota]]<ref name="Mota">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Mehe#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 786 wird der Fluss als ''Motam'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | |''Mehe'' | align="right" | 22 | [[Osta (flumen)|Osta]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Murga (Nigra silva meridionalis)|Murga Nigra Silvae Meridionalis]]<ref name=Gr/> | |''Murg'' seu ''Hauensteiner Murg'' seu ''Obere Murg'' seu ''Murgbach'' | align="right" | 22 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Natergowe]]<ref name="Natergowe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Notter_(Unstrut)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Flussname erscheint erstmals im Jahr 997 als Gauname ''Natergowe'' (...)".</ref> | | ''Notter'' | align="right" | 22 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nava (Schleuse)|Nava Schleusensis]]<ref name="Nava Schleusensis">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo Rhenano. Hoc de ultimo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Nahe_(Rhein) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die '''Nahe''' (lateinisch ''Nava'', ursprünglich keltisch ''Wilder Fluss'') (...)".</ref> | | ''Nahe'' | align="right" | 22 | [[Schleuse]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Nigra Aqua (Presnitium)|Nigra Aqua Presnitzensis]]<ref name="Nigra Aqua Presnitzensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui ultimo, vide [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/000914/2016-09-26/ Neirivue], ubi dicitur "Ehemalige politische Gemeinde FR, Bezirk Greyerz, am linken Saaneufer. 2002 mit Albeuve, Lessoc und Montbovon zur neuen Gemeinde Haut-Intyamon fusioniert. 1277 ''Nigra aqua'', früher dt. ''Schwarzwasser'' (...)".</ref> | | ''Schwarzwasser'' | align="right" | 22 | [[Presnitium (flumen)|Presnitium]]<ref name="-itium"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Nyeste]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Nieste'' | align="right" | 22 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ostenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Na de Owe<ref name="Na de Owe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ostenau#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die ersten schriftlichen Namensbelege des Gewässers sind „na de Owe“ (1512) (...)".</ref> | ''Ostenau'' | align="right" | 22 | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> |- | [[Radaha Fera]]<ref name="Radaha Fera">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}. Adiectivo "ferus-a-um" Theodiscum adiectivum "Wilde" vertitur.</ref> | | ''Wilde Rodach'' | align="right" | 22 | [[Radaha]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotbacum (Rhenus)|Rotbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | |''Rotbach'' seu ''Vennbach'' seu ''Ebersbach'' | align="right" | 22 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotina (Mulda Zviccaviensis)|Rotina Muldae Zviccaviensis]]<ref name="Rotina Muldae Zviccaviensis">Fingitur hoc hydronymum homonymis ex hydronymis "Rotina" seu "Rotene". His de hydronymis, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Rödelbach Steinach (Lkr. Sonneberg, Thüringen, D), mündet in Rödental (Lkr. Coburg, Bayern). – /rü5dn/, ON. Mönchröden (Stadt Rödental, Lkr. Coburg), 1108 (Kopie 12. Jh.) Rotina, 1171 Rotene (...)".</ref> | Rotene Muldae Zviccaviensis | ''Rödelbach'' | align="right" | 22 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Savus Ferus]]<ref name="Savus Ferus">Fingitur hoc nomen suo ex paronymo flumine etymologice relato [[Savus|Savo]] seu Sao. Cui ultimo, vide [[:de:Wilde Sau (Fluss)#Name]], ubi dicitur "(...) Der Name ist wahrscheinlich slawischen Ursprungs, was auch die Namen benachbarter Elbezuflüsse nahelegen. Es könnte dieselbe sprachliche Wurzel wie bei dem Donauzufluss Sava/Save zugrunde liegen (...)". "Savus" est versio Latina Theodisci hydronymi ''Save''. Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum ''Kleine'' vertiturAdiectivo "ferus-a-um" Theodiscum adiectivum "Wilde" vertitur.</ref> | Saus Ferus<ref name="Savus Ferus"/> | ''Wilde Sau'' seu ''Saubach'' | align="right" | 22 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sechta Unterschneidheimensis]]<ref name="Unterschneidheimensis">Gentilicium "Unterschneidheimensis" ad oppidum [[Unterschneidheim]] refertur.</ref> | |''Schneidheimer Sechta'' | align="right" | 22 | [[Agira (Werenza)|Agira Werenzae]]<ref name="Agira"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Seebacum (Radiantia)|Seebacum Radiantiae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 22 | [[Canalis inter Moenum et Danubium]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Steinhaha (Neckarsteinach)|Steinhaha Neckarsteinachensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Steinaha Neckarsteinachensis<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Steinach'' | align="right" | 22 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sulaha (Weraha)|Sulaha Werahae]]<ref name="Sulaha">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Suhl, l.z. Werra (...) in fluvium Sulaha (...)".</ref> | | ''Suhl'' | align="right" | 22 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sydene]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Siede'' | align="right" | 22 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Watter]] | |''Watter'' | align="right" | 22 | [[Tuistina (Dimel)|Tuistina]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wida (Zurrega)|Wida Zurregae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Wieda'' | align="right" | 22 | [[Zurrega (flumen)|Zurrega]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Zaberkou]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Zabernahgouwe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Zabernogovi<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Zaberenkowe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Zaber'' | align="right" | 22 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ahbacum (Ara)|Ahbacum Arae]]<ref name="-bacum"/> | Alia nomina | ''Ahbach'' | align="right" | 21 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ana (flumen)|Ána]]<ref name="Ana">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ahne_(Fulda)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Erstbeleg des Namens stammt aus dem Jahr 1154 ''fluvium Ána'' (...)".</ref> | |''Ahne'' seu ''Ahna'' seu ''Ahnabach'' | align="right" | 21 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ardaha]]<ref name="Ardaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aar_(Dill)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Im Althochdeutschen noch als Ardaha (Erwähnung 856) bezeichnet, (...)".</ref> | |''Aar'' | align="right" | 21 | [[Dillena]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Asdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> | |''Asdorf'' seu ''Asdorfer Bach'' seu ''Weibe'' | align="right" | 21 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Beke]] | |''Beke'' | align="right" | 21 | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> |- | [[Beysa]]<ref name="Beysa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Beise_(Fulda)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1521 erstmals urkundlich genannt (''Beysa'') (...)".</ref> | |''Beise'' seu ''Beisebach'' | align="right" | 21 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Chinzechun Parvum]]<ref name="Chinzechun Parvum">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Kinzig_(Rhein)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1099: ''ad Chinzechun; ad aliam Chinzichun''[6] 1128: ''flumen'' [Fluss] ''Kinzicha, flumen Kynzichun, ad aliam Kynzicham'' (...)" Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur.</ref> | Chinzichun Parvum<ref name="Chinzechun Parvum"/> seu Kinzicha Parva<ref name="Chinzechun Parvum"/> seu Kynzichun Parvum<ref name="Chinzechun Parvum"/> seu Kynzicha Parva<ref name="Chinzechun Parvum"/> |''Kleine Kinzig'' seu ''Reinerzau'' | align="right" | 21 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Demester]]<ref name="Demester">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Emster_Kanal#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die mittelalterlichen Bezeichnungen für das Gewässer waren ''Demester'' (1351), ''Dempstar'' (1374), ''Demster'' (1380) und ''deinster'' (1441/45) (...)".</ref> | Dempstar seu Demster seu Deinster |''Emster Kanal'' seu ''Emster Gewässer'' seu ''Emster'' | align="right" | 21 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Elsanpah]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Elsinpah<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Elsenbach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Elsenpach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Elsinbach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Kaiserbach'' seu ''Kappelbach'' seu ''Elsenbach'' | align="right" | 21 | [[Clingbacus (Michelsbacum)|Clingbacus]]<ref name="Kremer 1769"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gilse]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Gilsa'' | align="right" | 21 | [[Sualmanaha]]<ref name="Sualmanaha"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Kerkerbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Kerkerbach'' seu ''Hüttenbach'' seu ''Fensterbach'' | align="right" | 21 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lossa (Mulda)|Lossa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Lossa'' | align="right" | 21 | [[Mulda|Mulda Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Muche]]<ref name="Muche">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Mauch_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird 1293 als Muche erstmals urkundlich erwähn (...)".</ref> | |''Mauch'' | align="right" | 21 | [[Agira (Werenza)|Agira Werenzae]]<ref name="Agira"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Navia (Danubius)|Navia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | |''Nau'' | align="right" | 21 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Odeborn]] | | ''Odeborn'' | align="right" | 21 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Phiopha]]<ref name="Phiopha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Pfieffe_(Fulda)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der gleichnamige Ort Pfieffe wird 1037 als ''Phiopha'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Pfieffe'' | align="right" | 21 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Pöhlwasser]] | |''Pöhlwasser'' | align="right" | 21 | [[Mittweida Magna]]<ref name="Große"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Prime]]<ref name="Prime">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Prim_(Neckar)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) („iuxta aquam … Prime“) (...)".</ref> | |''Prim'' | align="right" | 21 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Radavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Radowe<ref name="Radau"/> seu Radow<ref name="Radau"/> seu Radaw<ref name="Radau"/> seu Radau<ref name="Radau">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Radau_(Fluss)#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erwähnt wurde der Fluss 1308 bzw. 1325 als ''Radowe'', 1570 als ''Radow'', 1578 als ''Radaw'' und ebenfalls 1578 als ''Radau'' (...)".</ref> |''Radau'' | align="right" | 21 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rodava]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Rodawe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Rodau'' | align="right" | 21 | [[Withaa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rotach (Werenza)|Rotach Werenzae]] | | ''Rotach'' seu ''Rotbach'' seu ''Rothach'' | align="right" | 21 | [[Werenza]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ruda (flumen)|Ruda]]<ref name="Ruda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Rauda_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Gewässer wurde im Jahr 1266 als ''Ruda'' erstmals schriftlich genannt (...)".</ref> | |''Rauda'' | align="right" | 21 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rysele]]<ref name="Rysele">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aa_(Nethe)#Historische_Namen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die ''Aa'' hatte im Mittelalter den Namen ''Riesel''. So erscheint sie in ihrem ersten schriftlichen Beleg von 1326 als „in fluvius … Rysele“, (...)".</ref> | |''Aa'' | align="right" | 21 | [[Nethe (Visurgis)|Nethe]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Sall (flumen)|Sall]] | |''Sall'' | align="right" | 21 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sulzaha]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Solza<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Sulza<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Solz'' | align="right" | 21 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Suntraha]]<ref name="Suntraha">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Sontra (Werdorf, synkopiert > *Sorsdorf, vereinfacht > *S¯osdorf. – ra-Meißner-Kreis), 1232 Suntraha, 1269 Suntrahe, Sperber, HG.A.5, S. 90. 1271 Sunthra, 1273 Suntra (und weitere Belege), 14. Jh. Sontra (...)".</ref> | Suntrahe<ref name="Suntraha"/> seu Sunthra<ref name="Suntraha"/> seu Suntra<ref name="Suntraha"/> seu Sontra<ref name="Suntraha"/> |''Sontra'' | align="right" | 21 | [[Wehre (Weraha)|Wehre Werahae]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Terueke]]<ref name="Terueke">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Tarpenbek#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ältesten überlieferten urkundlichen Erwähnungen des Gewässers sind ''Terueke'' (1245 und 1263), ''Terveke'' (1266) und ''Terweke'' (1325), was sich über ''Tarwe'' zu ''Tarpe'' entwickelte (...)".</ref> | Terveke<ref name="Terueke"/> seu Terweke<ref name="Terueke"/> |''Tarpenbek'' | align="right" | 21 | [[Alstria]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Thidela]]<ref name="Thidela">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Deilbach#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Die ersten schriftlichen Belege des Deilbachs sind Thidela (875) und Thithelam (11. Jh.) (...)".</ref> | Thithela<ref name="Thidela"/> |''Deilbach'' | align="right" | 21 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Trotzbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Trotzbach'' seu ''Schledde'' | align="right" | 21 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wissaha (Tegarinseo)|Wissaha Tegarinseonensis]]<ref name="Wissaha">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Wissha<ref name="Wissaha"/> |''Weißach'' | align="right" | 21 | [[Tegarinseo]]<ref name="Tegernsee">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Tegernsee#Namensgebung hoc de lacū apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name des Sees ist erstmals in der Form Tegarinseo aus dem Jahr 796 überliefert, als die fürstlichen Brüder Oatkar und Adalbert ein Kloster am tegarin seo, das ist althochdeutsch und heißt großer See, gründeten (...)".</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Bada (Wippera)|Bada Wipperae]]<ref name="Bada">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Bode_(Wipper)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "Der Erstbeleg ist aus dem Jahr 749 (''Bada'') (...)".</ref> | |''Bode'' | align="right" | 20 | [[Wippera (Onestrudis)|Wippera]]<ref name="Wippera Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Barnitium]]<ref name="-itium"/> | |''Barnitz'' seu ''Sult'' | align="right" | 20 | [[Horbinstenon]]<ref name="Beste">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Beste hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Urkundlich wurde der Fluss erstmals bereits 1075 als ''Horbinstenon'' in einer Beschreibung des Limes Saxoniae erwähnt (...) Die erste schriftliche Erwähnung des Flusses fand 1263 als ''Bestene'' statt (...)".</ref> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Grobion]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Grob<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Verlorenwasser'' | align="right" | 20 | [[Buckavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hora (Aphilste)|Hora Aphilstensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Ora Aphilstensis<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Ohra'' | align="right" | 20 | [[Aphilste]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hospira]]<ref name="Hospira">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hochspeyerbach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der mittelalterliche Name ''Hospira'' des Hochspeyerbachs ist bereits im 10. Jahrhundert nachgewiesen; er leitete sich möglicherweise vom Speyerbach (''Spira, Spiraha'') ab (...)".</ref> | Spiraha |''Hochspeyerbach'' | align="right" | 20 | [[Spira (Rhenus)|Spira Rheni]]<ref name="Spira"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Huttenbacum (Naba)|Huttenbacum Nabae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hüttenbach'' | align="right" | 20 | [[Naba]]<ref name=Gr/><ref name="Naba"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ieckenbacus]]<ref name="Widder 1786">Widder, J. G. (1786). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine''.</ref> | Gekkinbach<ref name="Fabricius I 1898">Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrendt; et: Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz''. Behrend & Co.</ref> seu Geckenbach<ref name="Fabricius I 1898"/> |''Jeckenbach'' | align="right" | 20 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Iutraha (Rhenus)|Iutraha Rheni]]<ref name="Iutraha Rheni">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Itter_(Neckar)#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Itter'' wird im Jahr 628 (''Iutraha'') erstmals urkundlich erwähnt. Der Name enthielt ursprünglich die Endung -aha, was für „Fließgewässer“ steht. (...)" et {{Graesse}}.</ref><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Itter'' seu ''Itterbach'' | align="right" | 20 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lahe (flumen)|Lahe]] | |''Lahe'' seu ''Große Aue'' | align="right" | 20 | [[Soeste]] | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Maurine]] | | ''Maurine'' | align="right" | 20 | [[Stepenitium (Trabena)|Stepenitium Trabenae]]<ref name="-itium"/> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Netha|Netha Hassae]]<ref name="Netha Hassae">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Nette_(Innerste)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 1149 wurde der Fluss als „iuxta Netham“ erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Nette'' | align="right" | 20 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Oese (Hune)|Oese]] | |''Oese'' seu ''Gelmecke'' seu ''Heppingser Bach'' seu ''Sundwiger Bach'' seu ''Hemer-Bach'' | align="right" | 20 | [[Hune]]<ref name="Hune"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pernaffa]]<ref name="Pernaffa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Perf hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wird der Fluss im Jahre 913 als ''Pernaffa'', und er gab dem Perfgau (''pagus Pernaffa'') (...)".</ref> | |''Perf'' | align="right" | 20 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotbacum (Dreisima)|Rotbacum Dreisimae]]<ref name="-bacum"/> | |''Rotbach'' seu ''Zartenbach'' seu ''Löffeltalbach'' seu ''Höllenbach'' | align="right" | 20 | [[Dreisima]]<ref name="Dreisima"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sechta Rohilingenensis]]<ref name="Rohilingenensis">Gentilicium "Rohilingenensis" ad Rohilingen refertur. Hoc de toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6hlingen#Geschichte eius articulum apud Vicipaaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''in vico Rohilingen'' (...)".</ref> | |''Röhlinger Sechta'' seu ''Sechta'' | align="right" | 20 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sulza (Albis)|Sulza Albis]]<ref name="Sulza">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) ON. Sülze (Stadt Rösrath, Rheinisch-Bergiae. ge-sod ‘Gericht’, as. soth ‘Fleischbrühe’, afr. scher Kreis), mündet nach 24,7km bei Lohmar soth ‘Brühe’, ahd. ki-sod ‘Gericht’), metaphorische (Rhein-Sieg-Kreis, NRW). – 1182 molendina in Sulza (...)".</ref> | |''Sülze'' | align="right" | 20 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ziese]] | |''Ziese'' | align="right" | 20 | [[Lutense]]<ref name="Lutense"/> | [[Penus]]<ref name=Gr/> |} ===Flumina inter 19 et 15 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina inter 19 et 15 chiliometra aut amplius longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Aha Rordorfensis]]<ref name="Aha Rordorfensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783258481142_A43727966/preview-9783258481142_A43727966.pdf FLüsse der Alpen: Vielfalt in Natur und Kultur]. Gentilicio "Rordorfensis-e" ad [[Rodorfium]] (Theodisce ''Rodorf'') refertur. Cui ultimo toponymo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Rohrdorf_(am_Inn)#Geschichte hoc de oppido apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals urkundlich erwähnt wurde Rohrdorf 788 in der Notitia Arnonis, einer Aufstellung aller Güter und Besitzungen der Kirche Salzburg auf herzoglich-bayerischem Gebiet anlässlich der Eingliederung Bayerns in das Frankenreich Karls des Großen. Darin genannt sind auch die beiden heute eingemeindeten Dörfer Höhenmoos und Lauterbach, die seinerzeit ebenfalls bereits Kirchdörfer waren. Die damaligen Ortsbezeichnungen lauteten: Rordorf, (...)".</ref> | | ''Rohrdorfer Achen'' seu ''Achen'' seu ''Weißenbach'' | align="right" | 19 | [[Aenus (flumen)|Aenus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Alnaha (flumen)|Alnaha]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Allanaher<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Alnahe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Allna'' | align="right" | 19 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aqua Mutinensis]]<ref name="Aqua Mutinensis">Nomine "Aqua" Theodiscum nomen ''Wasser'' et gentilicio "Mutinensis-e" Theodiscum gentilicium "Mutzschener" vertitur. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Mutzschener Wasser'' | align="right" | 19 | [[Mulda|Mulda Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Audan (Layna)|Audan Laynae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Aue'' | align="right" | 19 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Bastavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Bastauwe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Bastau'' | align="right" | 19 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Fintavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Fintau'' | align="right" | 19 | [[Wemma]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hanfpach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Hanfbach'' seu ''Irmerother Bach'' | align="right" | 19 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Humme]] | | ''Humme'' | align="right" | 19 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Iutraha (Dimel)|Iutraha Dimelensis]]<ref name="Iutraha Dimelensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Itter'' seu ''Itterbach'' seu ''Itterbecke'' | align="right" | 19 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lisba (flumen)|Lisba]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Lisburnensis<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Liese'' | align="right" | 19 | [[Hassenbeck]]<ref name="Hassenbeck"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra (Itessa)|Lutra Itessae]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' seu ''Lauterbach'' | align="right" | 19 | [[Itessa]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Metime|Metimé]]<ref name="Metime">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Mettma#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Gewässer wurde 1111 als ''fluvii Metimé'' erstmals schriftlich erwähnt (...)".</ref> | |''Mettma'' | align="right" | 19 | [[Schlucht]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Muglbacum]]<ref name="-bacum"/> | Mohelnský seu Mohelenský |''Muglbach'' | align="right" | 19 | [[Wundreb (flumen)|Wundreb]]<ref name="Wundreb"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Munzbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Münzbach'' seu ''Loßnitzbach'' | align="right" | 19 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Orpe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Urppe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Orpe'' | align="right" | 19 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Owe Parvum Radense]]<ref name="Owe Parvum Radense">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Adiectivo "parvum" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur. Gentilicium "Radense" ad [[Radena]]m refertur; hoc de toponymo, vide: Büsching, A. F. (1768). ''A New System of Geography: Containing a Particular Description of the Quarters of the World''. Londinii: T. Lowndes; hoc de gentilicio, vide: Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1830). ''Die alte und neue Erzdiözese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung''. Simon Müller.</ref> | Audan Parvum Radense<ref name="Owe Parvum Radense"/> | ''Kleine Aue'' | align="right" | 19 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ramme (flumen)|Ramme]] | | ''Ramme'' | align="right" | 19 | [[Osta (flumen)|Osta]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rota (Ambra)|Rota Ambrae]]<ref name="Rota Ambrae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Rott_(Amper)#Namensherkunft hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Rott wird um 1065 in der Wessobrunner Gründungslegende als ''Rota'' bezeugt (...)".</ref> | |''Rott'' seu ''Rottgraben'' | align="right" | 19 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sorpe (Röhr)|Sorpe Röhrense]]<ref name="Sorpe">Vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) 1307 iuxta rivum … Sorpe (...)".</ref> | Suropo Röhrensis<ref name="Suropo"/> seu Sorbece Röhrense<ref name="Suropo"/> seu Sorp Röhrense<ref name="Suropo"/> | ''Sorpe'' | align="right" | 19 | [[Röhr]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sule (flumen)|Sule]] | | ''Sule'' | align="right" | 19 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wilstra]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wilstera<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilstere<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilstria<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wilsterau'' seu ''Wilster Au'' | align="right" | 19 | [[Stora]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Zahme Gera]] | | [[Zahme Gera]] | align="right" | 19 | [[Hiera]]<ref name="Hiera"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aha Berchtesgadenensis]]<ref name="Aha Berchtesgadenensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783258481142_A43727966/preview-9783258481142_A43727966.pdf FLüsse der Alpen: Vielfalt in Natur und Kultur]. Gentilicium "Berchtesgadenensis-e" ad [[Berchtesgaden]] refertur.</ref> | Albe Berchtesgadenense<ref name="Albe Berchtesgadenense">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Berchtesgadener_Ache hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Um 1815 wurde der Fluss noch als ''Albe'' (...)". Gentilicium "Berchtesgadenensis-e" ad [[Berchtesgaden]] refertur.</ref> |''Berchtesgadener Ache'' seu ''Königsseeache'' seu ''Alm'' seu ''Almbach'' seu ''Albe'' seu ''Niedere Al | align="right" | 18 | [[Salzaha]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ahle (Schwülme)|Ahle Schwülmense]] | |''Ahle'' | align="right" | 18 | [[Schwülme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Armuthsbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Armuthsbach'' seu ''Armutsbach'' | align="right" | 18 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Baarbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Baarbach'' | align="right" | 18 | [[Rura]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bahra (Gotlaviae)|Bahra Gotlaviae]] | |''Bahra'' | align="right" | 18 | [[Gotlavia]]<ref name="Gotlavia"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bekena (Lupia)|Bekena]]<ref name="Bekena">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Beke_(Lippe)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Mittelalter als ''Bekena'' bezeichnet (...)".</ref> | | ''Beke'' | align="right" | 18 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Belina (Albis)|Belina Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | |''Biela'' | align="right" | 18 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Boteburon]]<ref name="Boteburon">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Bottwar#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Es wird angenommen, dass der Name des Flusses von dem der Stadt Großbottwar abgeleitet ist, der bereits im Jahr 779 als ''Boteburon'' und 873 als ''Bodibura'' erwähnt wird. Erstmals 1260 wird der Fluss urkundlich ''Botebor'' genannt (...)".</ref> | Bodibura<ref name="Boteburon"/> seu Botebor<ref name="Boteburon"/> | ''Bottwar'' seu ''Auklingenbach'' | align="right" | 18 | [[Murrensis]]<ref name="Murrensis"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brugga (Dreisima)|Brugga Dreisimae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Nomen Theodiscum'' | align="right" | 18 | [[Dreisima]]<ref name="Dreisima"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Diesse]] | |''Dieße'' seu ''Diesse'' | align="right" | 18 | [[Ilmede]]<ref name="Ilmede"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Frioda (Weraha)|Frioda Werahae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Frieda'' | align="right" | 18 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Gelster]] | |''Gelster'' | align="right" | 18 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Hasalaha (Mintela)|Hasalaha Mintelae]]<ref name="Hasalaha Mintelae">Fingitur hoc hydronymum homonymo e hydronymo. Hoc de hydronymo, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hasel_(Werra)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird im Jahr 824 als Hasalaha erstmals schriftlich genannt (...)".</ref> | | ''Hasel'' | align="right" | 18 | [[Mintela]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Helere]]<ref name="Helere">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Haller_(Fluss)#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Schreibung: Helere (10.–11. Jahrhundert) (...)".</ref> | |''Haller'' | align="right" | 18 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lesnitz Magnum]]<ref name="Lesnitz Magnum">Fingitur hoc nomen ex homonymo urbe Theodisce ''Lößnitz''. De hoc ultimo, vide [https://core.ac.uk/download/pdf/268003452.pdf Historisches Ortsnamenbuch von Sachsen], ubi dicitur "(...) '''Lößnitz''' Stadt nö. Aue; Aue-Schwarzenberg (AKr. Aue) (1238) K 1533 Fridericus de Lesnitz (...)". Adiectivo "magnum" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur</ref> | | ''Große Lößnitz'' | align="right" | 18 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lutraha]]<ref name="Lutraha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCtter#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die ''Lütter'' wurde im Jahr 826 als ''Lutraha'' erstmals urkundlich genannt (...)".</ref> | | ''Lütter'' | align="right" | 18 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Owe Parvum Barenburgense]]<ref name="Owe Parvum Barenburgense">Fingitur hoc hydronymum homonymis e hydronymis "Owe" et "Audan". De hydronymis "Owe" et "Audan" vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ], ubi dicitur "(...) Aue, Name mehrerer Flüsse im Einzugsgebiet von Leine, Unter- und Mittelweser und Unterer Elbe, z. B. Aue (z. Ammersbek z. Alster z. Elbe), 1263 ''ad riuulum, qui dicutur Owe'' (...) Aue, r.z. Leine, entspringt bei Westerhof (Lkr. Northeim, Niedersachsen, D), mündet bei Kreiensen (Lkr. Northeim). – 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) ''in flumen Audan et sic per Audan,'' (...)". Adiectivo "parvum" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur. Gentilicium "Barenburgense" ad [[Barenburgum]] in [[Circulus Diepholz|Circulo Thefholte]] refertur.</ref> | Audan Parvum Barenburgense<ref name="Owe Parvum Barenburgense"/> | ''Kleine Aue'' | align="right" | 18 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Parthanus]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Parthanum<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Partanus<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Partanum<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Partnach'' | align="right" | 18 | [[Liubasa]]<ref name="Liubasa"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Perlenbacum]]<ref name="-bacum"/> | |''Perlenbach'' seu ''Schwalmbach'' seu ''Perlbach'' | align="right" | 18 | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivulus Niger Klingengrabenensis]]<ref name="Rivulus Niger"/> | |''Schwarzbach'' | align="right" | 18 | [[Klingengraben (Vutahe)|Klingengraben Vutahense]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ranschgraben]] | |''Ranschgraben'' seu ''Erbsengraben'' seu ''Waldgraben'' seu ''Bruchgraben'' | align="right" | 18 | [[Rehbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Raodhaha (Lein)|Raodhaha Leinensis]]<ref name="Raodhaha Leinensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymis fluminibus. Quibus ultimis, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch].</ref> | Rotaha Leinensis<ref name="Raodhaha Leinensis"/> seu Rota Leinensis<ref name="Raodhaha Leinensis"/> |''Rot'' | align="right" | 18 | [[Lein (Cochera)|Lein]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rinne Königseense|Rinne Königseënse]]<ref name="Königseënse">Gentilicium "Königseënse" ad oppidum [[Königsee]] in [[Circulus terrae Salfeldensis et Rudolphopolitanus|Circulo Salfeldensi-Rudolphopolitano]] refertur.</ref> | |''Königseer Rinne'' seu ''Rinne'' | align="right" | 18 | [[Schwarza (Sala)|Schwarza Salae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivus Nonensis]]<ref name="Rivus Nonensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Nonensis-e" ad oppidum [[Nona (Rhenania et Palatinatus)|Nonam]] refertur. Ultimo huic toponymo, vide: Browerus, C., & Masenius, J. (1670). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Henricus Dehmen; et: Browerus, C., & Masenius, J. (1670). Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV (Vol. 2). Coloniae Agrippinae: Joannis Wilhelmi Friessem.</ref> | |''Nohner Bach'' | align="right" | 18 | [[Trierbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rohrbacum (Fuldaha)|Rohrbacum Fuldahae]]<ref name="Rohrbacum Fuldahae">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | |''Rohrbach'' | align="right" | 18 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rohrbacum (Saravus)|Rohrbacum Saravi]]<ref name="Rohrbacum Saravi">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Rohrbach'' seu ''Scheidter Bach'' | align="right" | 18 | [[Saravus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schweinitium]]<ref name="-itium"/> | Svídnice |''Schweinitz'' | align="right" | 18 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Tribisa Parva]]<ref name="Tribisa Parva">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Theodisce ''Triebisch'' dicto. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}. Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur.</ref> | |''Kleine Triebisch'' | align="right" | 18 | [[Tribisa]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Tyra (flumen)|Tyra]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Thira<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Thyra'' | align="right" | 18 | [[Helmana]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Walhalben]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Walhalbin<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Walhalbe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Wallhalb'' seu ''Wallhalbe'' seu ''Wallalbe'' seu ''Wallalb'' | align="right" | 18 | [[Burchalben]]<ref name="Burchalben"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Warnavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Warnau'' seu ''Schneebach'' | align="right" | 18 | [[Böhme (flumen)|Böhme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Weiß (Sega)|Weiß]] | |''Weiß'' seu ''Weißbach'' | align="right" | 18 | [[Sega]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wiesaz]] | | ''Wiesaz'' | align="right" | 18 | [[Steinlach]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wilisch (flumen)|Wilisch]] | |''Wilisch'' | align="right" | 18 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Wizmoin]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wizmone<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wizmoune<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wizmoven<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Weismain'' | align="right" | 18 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wohlrose]] | |''Wohlrose'' | align="right" | 18 | [[Ilmena]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aschbacum (Werma)|Aschbacum Wermae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Aschbach'' | align="right" | 17 | [[Werma]]<ref name="Werma"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Augraben (Nebula)|Augraben Nebulae]]<ref name="Augraben Nebulae">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo. Cui ultimo, vide [https://documente.bcucluj.ro/web/bibdigit/fg/BCUCLUJ_FG_115352_1907_004.pdf Ente Istorice], ubi dicitur "(...) in rivulum, qui dicitur Augraben, et in rivulo (...)".</ref> | | ''Augraben'' | align="right" | 17 | [[Nebula (flumen Germanicum)|Nebula]]<ref name="Nebula"/> | [[Warnou]]<ref name="Warnou"/> |- | [[Biberaha (Kincicha)|Biberaha Kincichae]]<ref name="Biberaha Kincichae">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Bieber'' | align="right" | 17 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Biberaha (Rotaha)|Biberaha Rotahae]]<ref name="Biberaha Rotahae">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Bieber'' seu ''Bieberbach'' | align="right" | 17 | [[Rotaha (Moenus)|Rotaha Moeni]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Boda Frigida]]<ref name="Boda Frigida">Fingitur hoc nomen ex adiectivo "frigidus-a-um" -Theodiscum adiectivum ''Kalte'' vertente- et homonymo flumine Theodisce ''Bode''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Kalte Bode'' | align="right" | 17 | [[Boda]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Brombacum (Radentia)|Brombacum Radentiae]] | | ''Brombach'' | align="right" | 17 | [[Radentia]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bruchbacum (Alara)|Bruchbacum Alarae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Bruchbach'' seu ''Wittbeck'' seu ''Heidbach'' seu ''Grobebach'' | align="right" | 17 | [[Alara]]<ref name=Gr/><ref name="Aller"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Bruchgraben (Indistra)|Bruchgraben Indistrae]] | | ''Bruchgraben'' | align="right" | 17 | [[Indistra]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref><ref name="Indistra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ettebach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Etbach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Epbach'' | align="right" | 17 | [[Oorana]]<ref name="Oorana"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Katzenbacum (Nicer)|Katzenbacum Niceri]]<ref name="-bacum"/> | | ''Katzenbach'' | align="right" | 17 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lichte (flumen)|Lichte]] | | ''Lichte'' | align="right" | 17 | [[Schwarza (Sala)|Schwarza Salae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Natzschung]] | Načetínský | ''Natzschung'' seu ''Keilbach'' | align="right" | 17 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ovenbach (Glan)|Ovenbach Glanense]]<ref name="Ovenbach Glanense">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ohmbach_(Glan)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der gleichnamige Ort Ohmbach wurde im Jahr 977 als ''Ouenbach'' erstmals schriftlich genannt (...)".</ref> | | ''Ohmbach'' | align="right" | 17 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rankbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rankbach'' | align="right" | 17 | [[Vurmicus (Nagalda)|Vurmicus Nagaldae]]<ref name="Vurmicus Nagalda"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salzbacum (Murga)|Salzbacum Murgae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Salzbach'' seu ''Kröppenbach'' seu ''Buchbach'' seu ''Blümmelbach'' | align="right" | 17 | [[Murga (Neoburgum)|Murga Neoburgensis]]<ref name="Murga NB"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vretere]]<ref name="Vretere">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Fretterbach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) In den ersten urkundlichen Nennungen wird der Bach als Vretere (1338 und 1387) bezeichnet (...)".</ref> | |''Fretterbach'' | align="right" | 17 | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Waginstat (flumen)|Waginstat]]<ref name="Waginstat">Fingitur nomen huius fluminis ex valli homonymā. Latino de nomine huius vallis, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Wagensteig#Geschichte articulum apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Ort wurde erstmals im Jahr 1125 als ''Waginstat'' erwähnt, wobei es sich hier um einen Personennamen handeln soll (...)".</ref> | | ''Wagensteigbach'' | align="right" | 17 | [[Dreisima]]<ref name="Dreisima"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wahlebacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wahlebach'' seu ''Wahle'' seu ''Fahrenbach'' | align="right" | 17 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Welpia (Alapa)|Welpia]]<ref name="Wölpe">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Welepa<ref name="Wölpe"/><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilipia<ref name="Wölpe"/><ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilepa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilippia<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilpa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wilipa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Welpa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Welipa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Welepe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> |''Wölpe'' | align="right" | 17 | [[Alapa]]<ref name="Alapa"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wilde (Adrana)|Wilde Adranae]] | | ''Wilde'' seu ''Wölfte'' | align="right" | 17 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wuhle]] | | ''Wuhle'' | align="right" | 17 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Adenova]]<ref name="Adenova">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Adenauer_Bach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 992 als ''adenoua fluvius'' erstmals erwähnt, (...)".</ref> | | ''Adenauer Bach'' seu ''Breidscheider Bach'' | align="right" | 16 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bahre]] | | ''Bahre'' | align="right" | 16 | [[Seidewitium (flumen)|Seidewitium]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Biberaha (Huna)|Biberaha Hunae]]<ref name="Biberaha Hunae">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Bieber'' | align="right" | 16 | [[Huna]]<ref name="Huna"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Buchenbacum (Moenus)|Buchenbacum Moeni]]<ref name="-bacum"/> | | ''Buchenbach'' seu ''Mühlbach'' seu ''Riedgraben'' | align="right" | 16 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bunzavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Bünzau'' seu ''Bünzer Au'' seu ''Bünzener Au'' | align="right" | 16 | [[Stora]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Charbach (Moenus)|Charbach Moeni]]<ref name="Charbach Moeni">Fingitur hoc nomen homonymo e toponymo. De cuius ultimi nomine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Argen&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur "(...) 853 in loco ... Charbach, 1155 in Karebach, 13. Jh. Charebach (...)".</ref> | Karebach seu Charebach | ''Karbach'' seu ''Egerbach'' | align="right" | 16 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Chemnitzbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Chemnitzbach'' | align="right" | 16 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Daade]] | | ''Daade'' seu ''Daadenbach'' | align="right" | 16 | [[Helre]]<ref name="Helre"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Eitarhaha]]<ref name="Eitarhaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Aitrach_(Donau)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name tritt im Jahr 770 in Form eines Gaunamens (''pago Eitrahuntal'') und 806 als Fluss selbst (''super fluvium Eitarhaha'') erstmals schriftlich in Erscheinung (...)".</ref> | ''Eitrahuntal''<ref name="Eitarhaha"/> |''Aitrach'' seu ''Baaralb'' | align="right" | 16 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Elta (flumen)|Elta]] | | ''Elta'' | align="right" | 16 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Ette (flumen)|Ette]] | | ''Ette'' | align="right" | 16 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Espolde]] | | ''Espolde'' | align="right" | 16 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Grümpen]] | | ''Grümpen'' | align="right" | 16 | [[Itessa]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kehlbacum (Andolfspach)|Kehlbacum Andolfspachense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kehlbach'' | align="right" | 16 | [[Andolfspach]]<ref name="Andolfspach"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lempe]] | | ''Lempe'' | align="right" | 16 | [[Esse (Dimel)|Esse Dimelis]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lutra (Murrensis)|Lutra Murrensis]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' seu ''Spiegelberger Lauter'' seu ''Sommerlauter'' | align="right" | 16 | [[Murrensis]]<ref name="Murrensis"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra (Vilisa)|Lutra Vilisae]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' seu ''Degenfelder Lauter'' | align="right" | 16 | [[Vilisa (Nicer)|Vilisa Niceri]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Marsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Marsbach'' seu ''Morsbach'' | align="right" | 16 | [[Billbach (Muda)|Billbach]]<ref name="Billbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Oelsabacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Oelsabach'' | align="right" | 16 | [[Rubrum Bistrice]]<ref name="Rubrum Bistrice"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rigenbach (Glan)|Rigenbach Glanense]]<ref name="Rigenbach">Fingitur hoc nomen suis ex homonymis fluminibus. Quibus ultimis, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Reichenbach&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur "(...) '''Reichenbach''', r.z. Fils (...) in Richenbach (...) '''Reichenbach''' (z. Simmerbach (...) usque in Rigen-bach, an Rigenbach deorsum (...)".</ref> | Richenbach Glanense<ref name="Rigenbach"/> | ''Reichenbach'' | align="right" | 16 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Godesbergensis]]<ref name="Rivus Godesbergensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Godesbergensis-e" Theodiscum gentilicium ''Godesberger'' vertit.</ref> | | ''Godesberger Bach'' seu ''Arzdorfer Bach'' | align="right" | 16 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rottach (Hilaria, Rettenberg)|Rottach Hilariae Rettenbergense]]<ref name="Rettenbergensis">Gentilicium Latinum "Rettenbergensis-e" Theodiscum gentilicium ''Rettenberger'' vertit.</ref> | | ''Rottach'' | align="right" | 16 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Saidenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Saidenbach'' | align="right" | 16 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Seltenbacum (Niceri)|Seltenbacum Niceri]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seltenbach'' seu ''Sandegraben'' | align="right" | 16 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Suale]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Schwale'' | align="right" | 16 | [[Stora]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Trettach]] | | ''Trettach'' | align="right" | 16 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Welzbacum (Moenus)|Welzbacum Moeni]]<ref name="-bacum"/> | | ''Welzbach'' seu ''Pflaumbach'' | align="right" | 16 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ymene]]<ref name="Ymene">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ihme#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''supra aquam dictam Ymene'' (...)".</ref> | | ''Ihme'' | align="right" | 16 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Zarovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Zarow'' | align="right" | 16 | [[Lacuna Stetinensis]] | [[Zarovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> |- | [[Affeldrahe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Affalteren<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Affeltre<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Affeltere<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Effelder'' | align="right" | 15 | [[Itessa]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Alestra secunda|Alestra Secunda]]<ref name="Alestra Secunda">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzbach_(Wei%C3%9Fe_Elster)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) (''1122 Alestra secunda, 1165 Helstre inferius'') (...)".</ref> | Helstre Inferius<ref name="Alestra Secunda"/> | ''Schwarzbach'' seu ''Kleine Elster'' | align="right" | 15 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Amlake]]<ref name="Amlake">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Emmelke hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste schriftliche Erwähnung der Emmelke war 1185 als ''Amlake'' (...)".</ref> | | ''Emmelke'' | align="right" | 15 | [[Medemahem]]<ref name="Medemahem"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Angere (Ambra)|Angere Ambrae]]<ref name="Angere Ambrae">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Angere Rheni. De cuius ultimi nomine, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch'']</ref> | Angeren Ambrae<ref name="Angere Ambrae"/> seu Angera Ambrae<ref name="Angere Ambrae"/> seu Anger Ambrae<ref name="Angere Ambrae"/> seu Angero Ambrae<ref name="Angero Ambrae">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Angere Rheni. De cuius ultimi nomine, vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Anger_(Rhein)#Namen hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die früheste bekannte urkundliche Erwähnung unter dem Namen ''Angero'' stammt aus dem Jahr 875 (...)".</ref> | ''Angerbach'' seu ''Ramseer Bach'' seu ''Stadtbach'' | align="right" | 15 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Bramavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Bramau'' seu ''Stellau'' | align="right" | 15 | [[Stora]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Brunnisach]] | | ''Brunnisach'' | align="right" | 15 | [[Lacus Bodamicus]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Deinaha]]<ref name="Deinaha">Vide ''Acta Sanctorum. Index Topographicus'', ubi dicitur "(...) Deinaha ''Teinach'', flumen in Germania (...)".</ref> | | ''Teinach'' | align="right" | 15 | [[Nagalda (flumen)|Nagalda]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gauchsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gauchsbach'' | align="right" | 15 | [[Swareza]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gornitzbacum (Alestra)|Gornitzbacum Alestrae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Görnitzbach'' | align="right" | 15 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Halbleche]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | |''Halblech'' | align="right" | 15 | [[Licus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hardtbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hardtbach'' seu ''Der Alte Bach'' seu ''Dransdorfer Bach'' seu ''Rheindorfer Bach'' seu ''Mondorfer Bach'' | align="right" | 15 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hergstbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hergstbach'' seu ''Hergstgraben'' | align="right" | 15 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Horbinstenon]]<ref name="Beste"/> | Bestene<ref name="Beste"/> | ''Beste'' | align="right" | 15 | [[Trabena]]<ref name=Gr/> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |- | [[Hundem]] | | ''Hundem'' | align="right" | 15 | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Liersbacum (Ara)|Liersbacum Arae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Liersbach'' seu ''Rosensiefen'' | align="right" | 15 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lobbacum (Elisinza)|Lobbacum Elisinzae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lobbach'' seu ''Maienbach'' | align="right" | 15 | [[Elisinza]]<ref name="Elisinza"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Maade]] | | ''Maade'' | align="right" | 15 | [[Sinus Iathanus]]<ref name="Petrus Lucusaltianus">[http://www.lateinlexikon.com ''Lexicon Latinum Hodiernum vel Vocabularium Latinitatis Huius Aetatis''], auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo.</ref> | [[Maade]] |- | [[Mohrbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Mohrbach'' | align="right" | 15 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Morsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Morsbach'' | align="right" | 15 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Neyrthere (flumen)|Neyrthere]]<ref name="Neyrthere">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Neerdar_(Willingen)#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die älteste bekannte schriftliche Erwähnung von Neerdar erfolgte unter dem Namen ''Neyrthere'' im Jahr 1244.^[3] Ein ''Regenhardus de Neyrthere'' (...)".</ref> | | ''Neerdar'' | align="right" | 15 | [[Aa Fera]]<ref name="Aa Fera"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ösper]] | | ''Ösper'' | align="right" | 15 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Presnitz (flumen)|Presnitz]]<ref name="Presnitz">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Přísečnice#Geschichte|articulum Vicipaediae Theodiscae hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) quae ducit de oppido Presnitz (...)".</ref> | |''Preßnitz'' | align="right" | 15 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Raodhaha Rechenbergensis]]<ref name="Raodhaha Rechenbergensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch]. Gentilicio "Rechenbergensis-e" Theodiscum gentilicium "Rechenberger" vertitur.</ref> | Rotaha Rechenbergensis<ref name="Raodhaha Rechenbergensis"/> seu Rota Rechenbergensis<ref name="Raodhaha Rechenbergensis"/> | ''Rechenberger Rot'' seu ''Rotbach'' seu ''Gunzenbach'' seu ''Buchbach'' | align="right" | 15 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rhene (Dimel)|Rhene Dimelense]] | | ''Rhene'' | align="right" | 15 | [[Dimel]]<ref name="Dimel"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rivus Ahrenhorstensis]]<ref name="Rivus Ahrenhorstensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Ahrenhorstensis-e" Theodiscum gentilicium ''Ahrenhorster'' vertit.</ref> | | ''Ahrenhorster Bach'' | align="right" | 15 | [[Werse]]<ref name="Werse"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Rosenbacum (Filisa)|Rosenbacum Filisae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rosenbach'' | align="right" | 15 | [[Filisa (Naba)|Filisa Nabae]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Salzbacum (Rhenus)|Salzbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | Alia nomina | ''Salzbach'' seu ''Rambach'' | align="right" | 15 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sarna (flumen)|Sarna]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Sarno<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Sarnus<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Sarnum<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Sahrbach'' | align="right" | 15 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Strudelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Strudelbach'' | align="right" | 15 | [[Enze]]<ref name="Enze"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Twista (Osta)|Twista Ostae]]<ref name="Twista Ostae">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Theodisce ''Twiste''. De hoc ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Arlau (...) prope Twistam (...) Tuistai, (963–1037, Kopie 15. Jh.) (...) Tuistina (...) in Tuista, 1127 in Tviste, 1235 (Kopie) de Twiste, 1240 HG.A.14, S. 419. (Kopie 14./15. Jh.) de Tuiste, 1251 in Thuiste, de Thuiste, 1257 de Twiste (und weitere Belege), 1310 in Twer- ¢ quer-. Duiste, (um 1350) prope tuisten (...)".</ref> | Tuistina Ostae seu Tuistai Ostae seu Tuista Ostae seu Twiste Ostae seu Tuiste Ostae seu Thuiste Ostae seu Tuisten Ostae | ''Twiste'' | align="right" | 15 | [[Osta (flumen)|Osta]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Waldangelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Waldangelbach'' seu ''Angelbach'' | align="right" | 15 | [[Leimbach (Rhenus, Bruowele)|Leimbach Rheni Bruowelense]]<ref name="Bruowelense"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wellingbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wellingbach'' | align="right" | 15 | ? | ? |- | [[Wochniza]]<ref name="Wochniza">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Wakenitz hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Chronist Helmold von Bosau erwähnt sie Mitte des 12. Jahrhunderts in seiner ''Chronica Slavorum'' unter den Bezeichnungen ''wochniza'' oder ''wochenice'' (...)".</ref> | Wochenice<ref name="Wochniza"/> | ''Wakenitz'' | align="right" | 15 | [[Trabena]]<ref name=Gr/> | [[Trabena]]<ref name=Gr/> |} ===Flumina 14 et 10 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina 14 et 10 chiliometra longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Aabacum (Affata)|Aabacum Affatae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Aabach'' seu ''Aa'' seu ''Große Aa'' | align="right" | 14 | [[Affata]]<ref name="Affata"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ach Trauchgauense]]<ref name="Trauchgauense">Gentilicio "Trauchgauensis-e" Theodiscum gentilicium "Trauchgauer" vertitur.</ref> | | ''Trauchgauer Ach'' seu ''Ach'' | align="right" | 14 | [[Halbleche]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Aqua Crinitzensis]]<ref name="Aqua Crinitzensis">Substantivum "Aqua-ae" Theodiscum vocabulum ''Wasser'' vertit et gentilicium "Crinitzensis-e" Theodiscum gentilicium ''Crinitzer'' vertit.</ref> | | ''Crinitzer Wasser'' seu ''Crinitzbach'' | align="right" | 14 | [[Rotina (Mulda Zviccaviensis)|Rotina Muldae Zviccaviensis]]<ref name="Rotina Muldae Zviccaviensis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Awinpach (Elsava)|Awinpach Elsavae]]<ref name="Awinpach Elsavae">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110338591_A21718271/preview-9783110338591_A21718271.pdf ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | | ''Aubach'' | align="right" | 14 | [[Elsava]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bära Inferior]]<ref name="Bära Inferior">Adiectivo "inferior" Theodiscum adiectivum "Untere" vertitur.</ref> | | ''Untere Bära'' | align="right" | 14 | [[Bära]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Belina (Flöha)|Belina Flohae]]<ref name="Belina Flöhae">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Bielabach'' seu ''Biela'' | align="right" | 14 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bistrice]]<ref name="Bistrice">[https://de.wikisource.org/wiki/Zur_Geschichte_der_Besiedelung_der_Dresdner_Gegend Zur Geschichte der Besiedelung der Dresdner Gegend], ubi dicitur "Buistrizi ist der urkundliche, mit dem Flußnamen der Weißeritz (Wisteritz, 1206 flumen Bistrice, 1366 Wistricz) zusammenhängende Name des Burgwards (...)".</ref> | Buistrizi<ref name="Bistrice"/> seu Wisteritz<ref name="Bistrice"/> seu Wistricz<ref name="Bistrice"/> | ''Weißeritz'' seu ''Vereinigte Weißeritz'' | align="right" | 14 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Blabbergraben]] | | ''Blabbergraben'' | align="right" | 14 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bockavia Magna]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Große"/> | Bockau Magnum<ref name="Große"/> | ''Große Bockau'' | align="right" | 14 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Boye (flumen)|Boye]] | | ''Boye'' | align="right" | 14 | [[Amsara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Erle (flumen)|Erle]] | | ''Erle'' | align="right" | 14 | [[Nava (Schleuse)|Nava Schleusensis]]<ref name="Nava Schleusensis"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Fisgobah (Bilerna)|Fisgobah Bilernae]]<ref name="Fisgobah Bilernae">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_naa002198101_01/_naa002198101_01_0008.php Naamkunde. Jaargang 13], ubi dicitur "(...) 817 Fischach (passim) naast 890 Fisgobah (gen mv.) (...)".</ref> | | ''Fischach'' seu ''Alte Fischach'' | align="right" | 14 | [[Bilerna]]<ref name="Bühler"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fossa principalis Buckauensis|Fossa Principalis Buckauensis]]<ref name="Fossa Principalis Buckauensis">Substantivum Latinum "fossa-ae" Theodiscam vocem ''Graben'' et substantivum Latinum "principalis-e" Theodiscum praefixum ''Haupt-'' et gentilicium Latinum "Buckauensis-e" Theodiscum gentilicium ''Buckauer'' vertit.</ref> | | ''Buckauer Hauptgraben'' seu ''Kobser Bach'' | align="right" | 14 | [[Buckavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hene]]<ref name="Hene">Vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Schafbach_(Elbbach)#Name articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Bis 1270 trug der Bach den Namen Hene, wovon sich der Ortsname Höhn ableitet (...)".</ref> | | ''Schafbach'' | align="right" | 14 | [[Elbbach]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lautenbach (Flöha)|Lautenbach Flöha]]<ref name="Lautenbach">Fingitur huius fluminis nomen homonymo e toponymo. Hoc de topononymo, vide [file:///C:/Users/34622/Downloads/Pars%20III.%20Status%20ecclesiasticus%20regularis%20episcopatus%20Wirceburgensis.pdf ]Pars III. Status ecclesiasticus regularis episcopatus Wirceburgensis, ubi dicitur "(...) ibique abiurata fide et ducta uxore primo civium praetorem, dein praefectum in Lautenbach egit (...)".</ref> | | ''Lautenbach'' seu ''Pfützenbach'' | align="right" | 14 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Milzisa]]<ref name="Milzisa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%BClmisch#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der schriftliche Erstbeleg stammt vermutlich von einer im 11. Jh. gefälschten Urkunde, die in das Jahr 786 datiert wird. Hierin wird ein Fluss als ''Milzisa'' genannt (...)".</ref> | | ''Mülmisch'' | align="right" | 14 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Polava]] | Pöhlbach |''Pöhlbach'' | align="right" | 14 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivus Casleocanus]]<ref name="Rivus Casleocanus">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Casleocanus-a-um" ad oppidum [[Casleoca]]m refertur. Ultimo huic toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Kesseling#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Klosterzelle ''Casleoca'' war (...)".</ref> | | ''Kesselinger Bach'' seu ''Staffeler Bach'' seu ''Blasweiler Bach'' seu ''Auelbach'' seu ''Densbach'' seu ''Heckenbach'' | align="right" | 14 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Weesenensis]]<ref name="Rivus Weesenensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Weesenensis-e" Theodiscum gentilicium ''Weesener'' vertit.</ref> | | ''Weesener Bach'' seu ''Lutter'' seu ''Lutterbach'' | align="right" | 14 | [[Ursena]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | | [[Rottach (Hilaria, Cambodunum)|Rottach Hilariae Cambodunense]]<ref name="Cambodunense">Gentilicium Latinum "Cambodunensis-e" Theodiscum gentilicium ad [[Cambodunum]] refertur.</ref> | | ''Rottach'' | align="right" | 14 | [[Hilaria (flumen)|Hilaria]]<ref name="Hilaria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Schmerach]] | | ''Schmerach'' | align="right" | 14 | [[Bilerna]]<ref name="Bühler"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sconibrunno (Licus, Hohenfurch)|Sconibrunno Lici Hohenfurchensis]]<ref name="Sconibrunno Lici Hohenfurchensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) ON. Schonach (Schwarzwald971–um 977) iuxta fontem … Sconibrunno, 833 (Kopie Baar-Kreis, B.-W., D), 1275 Schonach, 1326 Schona, 12. Jh.) super fontem … Schonibrunno (...)".</ref> | Schonibrunno Lici Hohenfurchensis<ref name="Sconibrunno Lici Hohenfurchensis"/> seu Schonach Lici Hohenfurchensis<ref name="Sconibrunno Lici Hohenfurchensis"/> seu Schona Lici Hohenfurchensis<ref name="Sconibrunno Lici Hohenfurchensis"/> | ''Schönach'' | align="right" | 14 | [[Licus]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sindelbacum (Iages)|Sindelbacum Iagis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Sindelbach'' | align="right" | 14 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Talbacum (Glan)|Talbacum Glanense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Talbach'' | align="right" | 14 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ulfe (Suntraha)|Ulfe Suntrahae]] | | ''Ulfe'' | align="right" | 14 | [[Suntraha]]<ref name="Suntraha"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Waldaffa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Waldaphen<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Waldaffe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Walluf'' seu ''Wallufbach'' seu ''Waldaffa'' | align="right" | 14 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wieravia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Wierau'' | align="right" | 14 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Wirsenicz (Alestra)|Wirsenicz Alestrae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wersnicz Alestrae<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Würschnitzbach'' seu ''Würschnitz'' | align="right" | 14 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Yach (Ambrae)|Yach Ambrae]]<ref name="Yach Ambrae">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Yach in Enze influente. De cuius ultimi nomine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=H%C3%B6fen&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur " (...) 2Eyach, l.z. Enz (...) ad fluvium ... Yach (...)".</ref> | | ''Eyach'' | align="right" | 14 | [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Aranbach (Muda)|Aranbach Mudae]]<ref name="Aranbach Mudae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Ohrenbach_(Mud)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Bach wurde 1012 als ''Aranbach'' erstmals schriftlich genannt(...)".</ref> | | ''Ohrenbach'' seu ''Ohrnbach'' | align="right" | 13 | [[Muda (flumen)|Muda]]<ref name="Billbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Avia Wedelensis]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Wedelense">Gentilicium Latinum "Wedelensis-e" Theodiscum gentilicium ''Wedeler'' vertit.</ref> | | ''Wedeler Au'' seu ''Wedelbeck'' seu ''Wedelbek'' | align="right" | 13 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Beber (Ora)|Beber Orae]] | | ''Beber'' | align="right" | 13 | [[Ora (Albis)|Ora Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Birkigsbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Birkigsbach'' seu ''Auegraben'' seu ''Näßlichbach'' seu ''Alte Bach'' | align="right" | 13 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Eiderbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Eiderbach'' seu ''Eiderbachgraben'' seu ''Eiterbach'' | align="right" | 13 | [[Marsbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Farnthrapa]]<ref name="Farnthrapa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Felderbach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) 837 ''inter duo flumina ... farnthrapa'' (...)".</ref> | | ''Felderbach'' | align="right" | 13 | [[Thidela]]<ref name="Thidela"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluvius Molendinorum (Nicer, Sulza)|Fluvius Molendinorum Niceri]] [[Sulz am Neckar|Sulzae]]<ref name="Fluvius Molendinorum">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine [[Bauzanum|Bauzanensi]]. De hoc flumine, vide [https://www.schloesslmuehle.com/?page_id=2052 17 Mühlen in Bozen – die Geschichte der heutigen Schlösslmühle], ubi dicitur "(...) Die älteste bekannte urkundliche Nennung des Mühlbaches geschieht um 1180-90 und lautet „fluvius molendinorum“, was wörtlich übersetzt „der Wasserlauf der Mühlen“ oder kurz „Mühlbach“ bedeutet (...)". </ref> | Mühlbach<ref name="Mühlbach">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. De hoc flumine, vide www.documentacatholicaomnia.eu, ubi dicitur "(...) Hodie rivus Mühlbach, quem incolae vocant (...)".</ref> | ''Mühlbach'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Geraha (flumen)|Geraha]]<ref name="Geraha">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Neckargerach#Geschichte|articulum Vicipaediae Theodiscae hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) Neckargerach wurde im Jahr 976 erstmals als Geraha erwähnt, was eine gebräuchliche Bezeichnung für ein sprudelndes Gewässer war, und gleichermaßen den Ort als auch das ihn durchfließende Gewässer bezeichnete (...)".</ref> | | ''Seebach'' seu ''Gerach'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hehlenriede]] | |''Hehlenriede'' | align="right" | 13 | [[Canalis Alarae]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Fluvius Herschbacus|Herschbacus]]<ref name="Ahlfeldt Glossarium">Ahlfeldt, J. (Ed.). (s. f.). ''Glossarium: Latin-German Place Names''. Regnum Francorum Online.</ref> | Hergispach<ref name="Hergispach">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Herschbach#Geschichte articulum huius oppidi apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Es ist anzunehmen, dass dieses Areal schon früher besiedelt wurde, da in der Engerser Chronik 963 ein Ort namens ''Hergispach'' auftaucht. Der Ortsname entwickelt sich über 1267 ''Herincsbach'' (...)".</ref> seu Herincsbach<ref name="Hergispach"/> | ''Herschbach'' | align="right" | 13 | [[Rivus Casleocanus]]<ref name="Rivus Casleocanus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Horne (flumen)|Horne]] | | ''Horne'' seu ''Hornebach'' | align="right" | 13 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kerspe]] | | ''Kerspe'' | align="right" | 13 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lierbacum (Reineche)|Lierbacum Reinechense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lierbach'' | align="right" | 13 | [[Reineche]]<ref name="Reineche"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Luppa Nova]]<ref name="Luppa Nova">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Luppe_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 1216 als „Luppa fluvio“ erstmals urkundlich erwähnt (...)". Adiectivo "novus-a-um" Theodiscum adiectivum "Neu" vertitur.</ref> | | ''Neue Luppe'' seu ''Luppe-Kanal'' | align="right" | 13 | [[Alestra]]<ref name="Alestra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Mare (Wiscoz)|Mare Wiscozense]]<ref name="Mare Wiscozense">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. De hoc flumine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Meerbach&f=false Etymologie der Gewässernamen], ubi dicitur "(...) '''Meerbach'' (...) riuum quendam effluentem de Stagno quod vocatur mare, 1250 mari (...)".</ref> | Mari Wiscozense<ref name="Mare Wiscozense"/> | ''Meerbach'' seu ''Schliefenbach'' | align="right" | 13 | [[Wiscoz]]<ref name="Wiscoz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nesenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Nesenbach'' seu ''Vaihinger Bach'' seu ''Kaltentaler Bach'' seu ''Laisebach'' seu ''Furtbach'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Nevigisa]]<ref name="Nevigisa">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Hardenberger_Bach#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Ursprünglich hieß der Bach ''Neuigisa'' (875) bzw. ''Navigisa'' (10./11. Jh.) (...)".</ref> | Navigisa<ref name="Nevigisa"/> | ''Hardenberger Bach'' | align="right" | 13 | [[Thidela]]<ref name="Thidela"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ose (Nethe)|Ose Nethense]]<ref name="Ose Nethense">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%96se_(Nethe) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) „ab utraque parte fluvii Ose“ (...)".</ref> | | ''Öse'' seu ''Oese'' | align="right" | 13 | [[Nethe (Visurgis)|Nethe]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Owe Occidentale]]<ref name="Westaue"/> | | ''Westaue'' | align="right" | 13 | [[Layna]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Pobelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Pöbelbach'' | align="right" | 13 | [[Rubrum Bistrice]]<ref name="Rubrum Bistrice"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivulus Liberorum (flumen)|Rivulus Liberorum]]<ref name="Nietzschmann 2013">Nietzschmann, E. (2013). ''Die Freien auf dem Lande: Ehemalige deutsche Reichsdörfer und ihre Wappen''. [[Guelpherbytum|Guelpherbyti]]: Melchior.</ref> | | ''Freisbach'' | align="right" | 13 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivulus Niger (Amsara)|Rivulus Niger Amsarae]]<ref name="Rivulus Niger"/> | | ''Schwarzbach'' seu ''Mühlen Bach'' seu ''Preußische Uraufnahme'' | align="right" | 13 | [[Amsara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rota (Duria)|Rota Duriae]]<ref name="Rota Duriae">Fingitur hoc nomen ex homonymis oppidis Theodisce ''Roth''. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Roth'' | align="right" | 13 | [[Duria (Danubius)|Duria Danubii]]<ref name="Duria"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Slieraha]]<ref name="Bavarikon"/><ref name="Manachfialta"/> | | ''Schlierach'' | align="right" | 13 | [[Manachfialta]]<ref name="Manachfialta"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Slitisa (flumen)|Slitisa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Slidese<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Schlitz'' | align="right" | 13 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Steinalp]] | | ''Steinalp'' seu ''Steinalb'' | align="right" | 13 | [[Glan (Nava)|Glan Navae]]<ref name="Glan Navae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Steinhaha (Nicer, Nurtinga)|Steinhaha Niceri]] [[Nurtinga|Nurtingensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Steinaha Niceri Nurtingensis<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Steinach'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tiefenbacum (Nicer, Nurtinga)|Tiefenbacum Niceri]]<ref name="-bacum"/> [[Nurtinga|Nurtingense]] | | ''Tiefenbach'' seu ''Saubach'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ulmbacum (Kincicha)|Ulmbacum Kincichae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Ulmbach'' | align="right" | 13 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ulvina]]<ref name="Ulvina">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Kanzelbach#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Kanzelbach wurde erstmals im Jahre 772 als "Uluina", gesprochen [ˈylviːna], erwähnt (...)".</ref> | | ''Röschbach'' seu ''Altenbach'' seu ''Kanzelbach'' seu ''Kandelbach'' seu ''Ilbe'' | align="right" | 13 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Ursena Parva]]<ref name="Ursena Parva">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine maiore. Cui ultimo, vide articulum [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=%C3%96rtze&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch'']. Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum ''Kleine'' vertitur.</ref> | Ursene Parvum<ref name="Ursena Parva"/> | ''Kleine Örtze'' | align="right" | 13 | [[Ursena]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Werbe]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Werve<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Werbe'' | align="right" | 13 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Wilzsch]] | | ''Wilzsch'' | align="right" | 13 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Allerbeeke]] | | ''Allerbeeke'' | align="right" | 12 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Aquaeductus (Ovacra)|Aquaeductus Ovacrae]]<ref name="Aquaeductus Ovacrae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Abzucht_(Oker)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name leitet sich hierbei vom lat. Wort ''aquaeductus'' ab. So lautet die Ersterwähnung des Flusses im Jahr 1271 ''Agetucht'' (...)".</ref> | Agetucht Ovacrae | ''Abzucht'' seu ''Wintertalbach'' | align="right" | 12 | [[Ovacra]]<ref name="Ovacra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Banefe]] | Bannefe | ''Banfe'' seu ''Oberster Fischelbach'' seu ''Fischelbach'' | align="right" | 12 | [[Laugana]]<ref name="Murray"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Bibara (Schleuse)|Bibara Schleusensis]]<ref name="Bibara Schleusensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui ultimo, vide [https://search.ortsnamen.ch/de/record/5029908 ortsnamen.ch], ubi dicitur "(...) et inde sinistrorsum per plateam usque Rammesheim in fluvium Bibara (...)".</ref> | Bibera<ref name="Bibera Schleusensis">Fingitur hoc nomen homonymis e fluviis. De quorum ultimorum nomine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Biber&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''] (...)".</ref> seu Biberaha<ref name="Bibera Schleusensis"/> | ''Biber'' | align="right" | 12 | [[Schleuse]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Colmnitzbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Colmnitzbach'' | align="right" | 12 | [[Bobritzsch (flumen)|Bobritzsch]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Eschbach (Wippera)|Eschbach Wipperae]]<ref name="Eschbach Wipperae">Fingitur hoc hydronymum homonymo e hydronymo. Hoc de hydronymo, vide [https://www.geschichte-nieder-eschbach.de/startseite/nieder-eschbacher-chronik/ Heimat- und Geschichtesverein Nieder-Eschbach], ubi dicitur "(...) „Eschbach inferior“ (...)".</ref> | | ''Eschbach'' | align="right" | 12 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Eselsbacum (Lutra)|Eselsbacum Lutrae]]<ref name="-bacum">Germanica toponyma cum suffixo ''-bach'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bacum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Eselsbach'' | align="right" | 12 | [[Lutra (Glanis)|Lutra Glanensis]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Greifenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Greifenbach'' seu ''Rotes Wasser'' | align="right" | 12 | [[Scopa (flumen)|Scopa]]<ref name="Albinus 1590"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Haselbachium (Saidenbacum)|Haselbachium]]<ref name="Haselbach">Fingitur hoc hydronymum homonymo e toponymo. Hoc de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/calam1/calaminusrudolphottocarus.html ''RUDOLPHOTTOCARUS AUSTRIACA TRAGOEDIA GEORGIO CALAMINO SILESIO AUCTORE: ACTUS PRIMUS''], ubi dicitur "(...) et apud Haselbachium (...)".</ref> | | ''Haselbach'' | align="right" | 12 | [[Saidenbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Hedera (flumen)|Hedera]]<ref name="Hedera">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Heder#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Heder wird zwischen 836 und 840 erstmals schriftlich erwähnt (''Hedera'') (...)".</ref> | | ''Heder'' | align="right" | 12 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Iassaffa (Luder)|Iassaffa Luderensis]]<ref name="Iassaffa">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Jossa'' | align="right" | 12 | [[Luder (flumen)|Luder]]<ref name="Luder"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Itre]]<ref name="Itre">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Itter_(Eder)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) ''itre riuus'' (...)".</ref> | | ''Itter'' | align="right" | 12 | [[Adrana]]<ref name="Adrana"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Knochenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wiggenbach'' seu ''Berlebecke'' seu ''Knochenbach'' | align="right" | 12 | [[Wachna]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Krebsbacum (Tyra)|Krebsbacum Tyrae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Krebsbach'' | align="right" | 12 | [[Tyra (flumen)|Tyra]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Kuhbacum (Itre)|Kuhbacum Itrense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kuhbach'' | align="right" | 12 | [[Itre]]<ref name="Itre"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lache (Kincicha)|Lache Kincichae]] | | ''Lache'' seu ''Rodenbach'' | align="right" | 12 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- |- | [[Lutturu (Hardna)|Lutturu Hardnae]]<ref name="Lutturu Hardnae">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo apud [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Lutter&f=false Deutsches Gewässernamenbuch].</ref> | Lutteru Hardnae<ref name="Lutturu Hardnae"/> | ''Lutter'' seu ''Bielefelder Lutter'' seu ''Weser-Lutter'' seu ''Lutterbach'' | align="right" | 12 | [[Hardna]]<ref name="Hardna"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Michelsbacum (Rhenus)|Michelsbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | | ''Michelsbach'' | align="right" | 12 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mulahgowe]]<ref name="Mulahgowe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Maulach_(Fluss)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss tritt 846 im Gaunamen Maulachgau (''Mulahgouue'') erstmals schriftlich in Erscheinung (...)".</ref> | | ''Maulach'' | align="right" | 12 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Musbach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Muosbah<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Můsbach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Můsbahc<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Můspach<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Mußbach'' seu ''Muschbach'' | align="right" | 12 | [[Rehbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Otimot]]<ref name="Otimot">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Autmut#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name ist im 11. Jahrhundert in den Formen „Otimot“ und „Ottmuot“, im 17. Jahrhundert als „Ottnach“ belegt (...)".</ref> | Ottmuot<ref name="Otimot"/> | ''Autmut'' seu ''Autmutbach'' | align="right" | 12 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pfefferfließ]] | | ''Pfefferfließ'' | align="right" | 12 | [[Nieplitz]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Plohnbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Plohnbach'' | align="right" | 12 | [[Golz]]<ref name="Golz"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivus Antichensis]]<ref name="Rivus Antichensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Antichensis-e" ad oppidum [[Antiche]] refertur.</ref> | | ''Endenicher Bach'' seu ''Katzenlochbach'' seu ''Lengsdorfer Bach'' seu ''Villiper Bach'' | align="right" | 12 | [[Hardtbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Hachinger]]<ref name="Rivus">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit.</ref> | | ''Hachinger Bach'' | align="right" | 12 | [[Hüllgraben]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Rivus Hartmanstorphensis]]<ref name="Rivus Hartmanstorphensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Brunhiemensis-e" ad oppidum [[Hartmanstorph]] refertur. Ultimo huic toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Gro%C3%9Fhartmannsdorf#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die erste urkundliche Erwähnung erfolgte 1368 als Hartmanstorph (...)".</ref> | | ''Großhartmannsdorfer Bach'' | align="right" | 12 | [[Mulda Fribergensis]]<ref name="MF"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivus Sitzenrodaensis|Rivus Sitzenrodaënsis]]<ref name="Rivus Sitzenrodaënsis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Rivus Sitzenrodaënsis-e" Theodiscum gentilicium ''Sitzenrodaer'' vertit.</ref> | | ''Sitzenrodaer Bach'' seu ''Neumühlbach'' seu ''Neumühlbach'' seu ''Neumühlbach'' | align="right" | 12 | [[Heidebacum (Fossa Nigra)|Heidebacum Fossae Nigrae]]<ref name="-bacum"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Sandbacum (Presnitz)|Sandbacun Presnitzense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Sandbach'' | align="right" | 12 | [[Presnitz (flumen)|Presnitz]]<ref name="Presnitz"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schwarzenbacum (Naba silvatica)|Schwarzenbacum Nabae Silvaticae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Schwarzenbach'' | align="right" | 12 | [[Naba silvatica|Naba Silvatica]]<ref name="Naba silvatica"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Schweizerbacum (Remisus, Oenopolis)|Schweizerbacum Remisi]]<ref name="-bacum"/> [[Oenopolis|Oenopolitanum]]<ref>Vide [https://forum.ahnenforschung.net/forum/allgemeine-diskussionsforen/begriffserkl-rung-wortbedeutung-und-abk-rzungen/2932224-begriff-oenopoli-scabini ''forum.ahnenforschung.net''], ubi dicitur "(...) Ein scabinus war in etwa ein Ratsherr, und Oenopolis ist "Weinstadt" (...)".</ref> | | ''Schweizerbach'' | align="right" | 12 | [[Remisus]]<ref name="Remisus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Gädheim)|Seebach Gädheimense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 12 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Starzel (Prime)|Starzel Primensis]]<ref name="Starzel Primensis">Fingitur hydronymum homonymo ex hydronymo. Ultimo cui, vide [https://archive.org/stream/bub_gb_PLE_AAAAYAAJ/bub_gb_PLE_AAAAYAAJ_djvu.txt], ubi dicitur "(...) ad sinistram ripam Starzel rivi (...) Starzell diversorium in colle, ad rivulum in Wanpach fluentem (...)".</ref> | Starzell Primense<ref name="Starzel Primensis"/> | ''Starzel'' | align="right" | 12 | [[Prime]]<ref name="Prime"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Trebnitium]]<ref name="Trebnitium">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | Trebenezi<ref name="Trebnitium"/> seu Trebniczya<ref name="Trebnitium"/> seu Trebniczensis<ref name="Trebnitium"/> | ''Trebnitz'' seu ''Trebnitzbach'' | align="right" | 12 | [[Mohelnice]]<ref name="Mohelnice"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Westerbacum (Hasalana)|Westerbacum Hasalanae]]<ref name="-bacum"/> | ''Westerbach'' | align="right" | 12 | [[Hasalaha (Mintela)|Hasalana Mintelae]]<ref name="Hasalaha Mintelae"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Wetuffa]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Wettiffa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wetfa<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wetfhe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wetfe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Wettfe<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Wetzbach'' | align="right" | 12 | [[Laugana]]<ref name="Murray">{{Murray}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wildebacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wildebach'' seu ''Wildenbach'' | align="right" | 12 | [[Helre]]<ref name="Helre"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wirftbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Wirftbach'' | align="right" | 12 | [[Trierbacum]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zimmerbacum (Starzel)|Zimmerbacum Starzelense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Zimmerbach'' | align="right" | 12 | [[Starzel (Nicer)|Starzel Niceri]]<ref name="Starzel Niceri"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Aqua Cunewaldensis]]<ref name="Aqua Cunewaldensis">Substantivum "Aqua-ae" Theodiscum vocabulum ''Wasser'' vertit et gentilicium "Cunewaldensis-e" ad oppidum [[Cunewalde]] refertur. Ultimo huic toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Cunewalde#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Als Lokator der neuen Ansiedlung wird ein gewisser Henricus de Cunewalde angesehen, (...)".</ref> | | ''Cunewalder Wasser'' | align="right" | 11 | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Bewer]] | | ''Bewer'' | align="right" | 11 | [[Ilmede]]<ref name="Ilmede"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Biverna (Visurgis)|Biverna Visurgis]]<ref name="Biverna">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Beverna Visurgis<ref name="Biverna"/> | ''Bever'' | align="right" | 11 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Buhlertalbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Bühlertalbach'' | align="right" | 11 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Drusel]] | | ''Drusel'' seu ''Kleine Fulda'' | align="right" | 11 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Gablenzbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gablenzbach'' seu ''Stollberger Wasser'' | align="right" | 11 | [[Wirsenicz (Caminizi rivus)|Wirsenicz Caminizi rivi]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Grimmbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Grimmbach'' seu ''Steinach'' seu ''Grümbach'' | align="right" | 11 | [[Cochera]]<ref name="Cochera"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Haldenbacum (Remisus, Endersbacum)|Haldenbacum Remisi Endersbachense]]<ref name="-bacum"/><ref name="Endersbacense">Gentilicium "Endersbacensis-e" ad oppidum [[Endersbacum]] (Theodisce ''Endersbach'') refertur.</ref> | | ''Haldenbach'' seu ''Stettener Bach'' seu ''Alter Bach'' | align="right" | 11 | [[Remisus]]<ref name="Remisus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Helmbacum (Spira)|Helmbacum Spirae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Helmbach'' | align="right" | 11 | [[Spira (Rhenus)|Spira Rheni]]<ref name="Spira"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Huttenbacum (Swarza Bavarica)|Huttenbacum Swarzae Bavaricae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hüttenbach'' | align="right" | 11 | [[Swarza Bavarica]]<ref name="Swarza Bavarica"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Kampfelbacum (flumen)|Kampfelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kämpfelbach'' | align="right" | 11 | [[Phunzin]]<ref name="Phunzin"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lohrbacum (Awinpach)|Lohrbacum Awinpachense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lohrbach'' seu ''Heinrichsthaler Lohr'' | align="right" | 11 | [[Awinpach (Lara)|Awinpach Larae]]<ref name="Awinpach Larae"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mühlenwasser]] | | ''Mühlenwasser'' | align="right" | 11 | [[Erpe (Tuistina)|Erpe]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Nebelbeeke]] | | ''Nebelbeeke'' | align="right" | 11 | [[Warme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Orbaha]]<ref name="Orbaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Orb_(Kinzig)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Das Gewässer wird 1059 als ''Orbaha'' erstmals urkundlich erwähnt (...)".</ref> | | ''Orb'' seu ''Aubach'' | align="right" | 11 | [[Kincicha]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Pyra Magna]]<ref name="Große">Adiectivo "magnus-a-um" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur.</ref> | | ''Große Pyra'' seu ''Große Bühra'' | align="right" | 11 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Raodhaha (Lein, Voggenberger Sägmühle)|Raodhaha Leinensis de Voggenberger Sägmühle]]<ref name="Raodhaha Leinensis de Voggenberger Sägmühle">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. Cui ultimo, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Oberrot&f=false Deutsches Gewässernamenbuch].</ref> | Rotaha Leinensis de Voggenberger Sägmühle<ref name="Raodhaha Leinensis de Voggenberger Sägmühle"/> seu Rota Leinensis de Voggenberger Sägmühle<ref name="Raodhaha Leinensis de Voggenberger Sägmühle"/> | ''Rot'' seu ''Kaiserbacher Rot'' seu ''Mosbach'' seu ''Schwarze Rot'' | align="right" | 11 | [[Lein (Cochera)|Lein]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Brunheimensis Alfterensis]]<ref name="Rivus Brunheimensis Alfterensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Brunhiemensis-e" ad oppidum [[Brumheim]] refertur. Ultimo huic toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Bornheim_(Rheinland)#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird der Hauptort Bornheim als „Brunheim“ im Bonngau, in der Grafschaft des Grafen Ehrenfried, erstmals am 2. August 945 genannt (...)". Denique, Gentilicium Latinum "Alfterensis-e" Theodiscum ''Alfterer'' vertit.</ref> | | ''Alfterer Bornheimer Bach'' seu ''Mirbach'' seu ''Görresbach'' seu ''Roisdorfer'' seu ''Bornheimer Bach'' seu ''Mühlenbach'' | align="right" | 11 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Mielenheimensis]]<ref name="Rivus Mielenheimensis]]">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Mielenheimensis-e" ad oppidum [[Mielenheim]] refertur. Ultimo huic toponymo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Mehlem#Geschichte articulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Mehlem erstmals im April 804 als ''Mielenheim'' genannt, wo dem Bonner Cassiusstift ein Weingut geschenkt wird (...)".</ref> | | ''Mehlemer Bach'' seu ''Eichenackersbach'' seu ''Kernbach'' seu ''Züllighovener Bach'' | align="right" | 11 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schaafbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Schaafbach'' seu '' Schafbach'' seu ''Ahrmühle'' seu ''Eichholzbach'' | align="right" | 11 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Schweizerbacum (Remisus, Laurissa)|Schweizerbacum Remisi]]<ref name="-bacum"/> [[Lorch (Badenia-Virtembergia)|Laurissae]] | | ''Schweizerbach'' seu ''Wettenbach'' seu ''Mutlanger Haselbach'' seu ''Haselbach'' seu ''Tannbach'' seu ''Waldauer Bach'' seu ''Alfdorfer Haselbach'' seu ''Mühlbach'' | align="right" | 11 | [[Remisus]]<ref name="Remisus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sinisbach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Siesbach'' | align="right" | 11 | [[Nava (flumen)|Nava]]<ref name="Fabricius II 1898"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Solisbacum (Moenus)|Solisbacum Moeni]]<ref name="Solisbacum Moeni">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | Sultzbacum Moeni<ref name="Solisbacum Moeni"/> seu Zulsbacum Moeni<ref name="Solisbacum Moeni"/> seu Zultzbacum Moeni<ref name="Solisbacum Moeni"/> | ''Sulzbach'' | align="right" | 11 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sorbitz]] | | ''Sorbitz'' | align="right" | 11 | [[Schwarza (Sala)|Schwarza Salae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Speltach]] | | ''Speltach'' | align="right" | 11 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Sperrlutter]] | | ''Sperrlutter'' | align="right" | 11 | [[Odera (Ruma)|Odera Rumae]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Threne]] | | ''Threne'' | align="right" | 11 | [[Parda (flumen)|Parda]]<ref name="Bavarikon"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ulfe (Fuldaha)|Ulfe Fuldahae]] | | ''Ulfe'' | align="right" | 11 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Vesser (flumen)|Vesser]] | | ''Vesser'' | align="right" | 11 | [[Breitenbacum (Erle)|Breitenbacum Erlense]]<ref name="-bacum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Vischelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Vischelbach'' | align="right" | 11 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Vulle]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | | ''Fulde'' | align="right" | 11 | [[Böhme (flumen)|Böhme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Waldbacum (Gabelbacum)|Waldbacum Gabelbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Waldbach'' seu ''Mangelsbach'' seu ''Wattbach'' | align="right" | 11 | [[Gabelbacum (Muda)|Gabelbacum Mudae]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Walse]] | | ''Walse'' seu ''Sählenbach'' seu ''Beek'' | align="right" | 11 | [[Weraha|Weraha Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Weggentalbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Weggentalbach'' | align="right" | 11 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Zschampert]] | | ''Zschampert'' | align="right" | 11 | [[Luppa Vetus|Luppa Vetus]]<ref name="Alte Luppe">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Luppe_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wurde 1216 als „Luppa fluvio“ erstmals urkundlich erwähnt (...)". Adiectivo "vetus veteris" Theodiscum adiectivum "Alte" vertitur.</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Aalenbacum (Bilerna)|Aalenbacum Bilernae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Aalenbach'' seu ''Äulesbach'' | align="right" | 10 | [[Bilerna]]<ref name="Bühler"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Biverna (Wippera)|Biverna Wippera]]<ref name="Biverna">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}.</ref> | Beverna Wipperae<ref name="Biverna"/> | ''Bever'' | align="right" | 10 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brunavia (Ursena)|Brunavia Ursenae]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Brunau'' | align="right" | 10 | [[Ursena]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Dreisbacum (Ara)|Dreisbacum Arae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Dreisbach'' | align="right" | 10 | [[Ara (flumen)|Ara]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dammbacum (Elsava)|Dammbacum Elsavae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Dammbach'' | align="right" | 10 | [[Elsava]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Dusebacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Dusebach'' seu ''Duse'' seu ''Dause'' | align="right" | 10 | [[Mühlenwasser]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Fischbacum (Gaspentia)|Fischbacum Gaspentiae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Fischbach'' | align="right" | 10 | [[Gaspentia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Griessebacum (flumen)|Griessebacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Grießebach'' | align="right" | 10 | [[Humme]] | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Gronach]] | | ''Gronach'' | align="right" | 10 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hadoluespach]]<ref name="Hadoluespach">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Halsbach_(Alz) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Ort Halsbach wird ca. 790 als ''Hadoluespach'' erstmals urkundlich genannt. (...)".</ref> | | ''Halsbach'' | align="right" | 10 | [[Alzus]]<ref name="Alzus"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hetzbacum (Flöha)|Hetzbacum Flöhae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hetzbach'' | align="right" | 10 | [[Flöha]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Kappelbacum (Zurrega)|Kappelbacum Zurregae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kappelbach'' seu ''Hardtbach'' seu ''Krebsbach'' | align="right" | 10 | [[Zurrega (flumen)|Zurrega]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lossnitzbacum (Mulda Zviccaviensis)|Lossnitzbacum Muldae Zviccaviensis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lößnitzbach'' seu ''Affalterbach'' | align="right" | 10 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Mooslauter]] | | ''Mooslauter'' | align="right" | 10 | [[Lutra (Glanis)|Lutra Glanensis]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Mordgrundbacum]]<ref name="-bacum"/> | Slatina | ''Mordgrundbach'' seu ''Mordgrund'' | align="right" | 10 | [[Bahra (Gotlaviae)|Bahra Gotlaviae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Olepe]]<ref name="Olepe">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Olpe_(Bigge)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name tritt als ''Olepe'' 1120 erstmals urkundlich in Erscheinung (...)".</ref> | | ''Olpe'' seu ''Altenkleusheimer Bach'' seu ''Olpebach'' | align="right" | 10 | [[Bigge]]<ref name="Bigge"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rigenbach (Zahme Gera)|Rigenbach Zahmegerense]]<ref name="Rigenbach"/> | Richenbach Zahmegerense<ref name="Rigenbach"/> | ''Reichenbach'' | align="right" | 10 | [[Zahme Gera]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivus Belmensis]]<ref name="Rivus Belmensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Belmensis-e" ad commune [[Belmum]] (Theodisce ''Belm'') refertur. Ultimo huic toponymo, vide: Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae..</ref> | | ''Belmer Bach'' | align="right" | 10 | [[Hassa]]<ref name="Hassa"/> | [[Amisia]]<ref name=Gr/> |- | [[Rivus Berwangensis]]<ref name="Rivus Berwangensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et gentilicium "Berwangensis-e" ad oppidum [[Berwangen]] refertur. Ultimo huic gentilicium, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b5/Zeitschrift_f%C3%BCr_die_Geschichte_des_Oberrheins._Bd._038%2C_1885_%28IA_zeitschriftfurdi3818unse%29.pdf Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins], ubi dicitur "(...) Georgius Fridericus Taub, Berwangensis (...)".</ref> | | ''Berwanger Bach'' seu ''Feldgraben'' seu ''Birkenbach'' seu ''Alte Bach'' | align="right" | 10 | [[Elisinza]]<ref name="Elisinza"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Henrici]]<ref name="Rivus Henrici">Fingitur hydronymum hoc ex informatione de [https://de.wikipedia.org/wiki/Heinrichsbach_(Wachenbach) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Heinrichsbach ist wohl so benannt, weil Kaiser Heinrich IV. einige Zeit in der Umgebung lebte (...)".</ref> | | ''Heinrichswasser'' seu ''Heinrichsbach'' seu ''Cunerichswasser'' | align="right" | 10 | [[Wachenbacum (Lara)|Wachenbacum Larae]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rissbacum (Iages)|Rissbacum Iagis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rißbach'' seu ''Hollenbach'' | align="right" | 10 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rotelbacum (Iages)|Rotelbacum Iagis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rötelbach'' | align="right" | 10 | [[Iages]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rubra Pockavia]]<ref name="Ruber">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/ruber?wb=gross&nr=2 Adiectivo "rubrer rubra rubrum" Theodiscum adiectivum ''Rote'' vertitur.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | Rubrum Packaw<ref name="Rubrum Packaw">Fingitur hoc nomen ex homonymo oppido. De hoc ultimo, vide [[:de:Pockau#Geschichte|articulum Vicipaediae Theodiscae hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) Die erstmalige Erwähnung des Ortes erfolgte im Jahre 1365 als „Packaw“ (...)". Adiectivo "rubrum" Theodiscum adiectivum ''Rote'' vertitur.</ref> | ''Rote Pockau'' seu ''Halbmeilenbach'' | align="right" | 10 | [[Nigrum Packaw]]<ref name="Nigrum Packaw"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schlema (flumen)|Schlema]] | | ''Schlema'' | align="right" | 10 | [[Mulda Zviccaviensis]]<ref name="MZ"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Schobse]] | | ''Schobse'' | align="right" | 10 | [[Wohlrose]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Seebacum (Onestrudis)|Seebacum Onestrudis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 10 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Seebacum (Rhenus)|Seebacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 10 | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Suropo (Lena)|Suropo Lenae]]<ref name="Suropo">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo toponymo. Cui ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Obersorpe, Mittelsorpe, Niedersorpe (Stadt Schmallenberg), 1072, 1101–31 Suropo, 1122 Sorbece, 1281–1313, 14. Jh. Sorpe, 14. Jh. Sorp superior, Sorp inferior (...)".</ref> | Sorbece Lenae<ref name="Suropo"/> seu Sorpe Lenae<ref name="Suropo"/> seu Sorp Lenae<ref name="Suropo"/> | ''Sorpe'' | align="right" | 10 | [[Lena (Rura)|Lena]]<ref name="Lena"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Tonna (flumen)|Tonna]] | | ''Tonna'' | align="right" | 10 | [[Onestrudis]]<ref name="Onestrudis"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Ulsna|Ůlsna]]<ref name="Ulsna">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Oelze_(Fluss)#Geschichte hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss wird erstmals in einer Urkunde aus dem Jahre 1229 unter dem Namen Ůlsna erwähnt (...)".</ref> | | ''Oelze'' | align="right" | 10 | [[Schwarza (Sala)|Schwarza Salae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Waldbacum (Fossa Terrestris)|Waldbacum Fossae Terrestris]]<ref name="-bacum"/> | | ''Waldbach'' | align="right" | 10 | Fossa Terrestris<ref name="Landgraben">Substantivum "Fossa-ae" Theodiscam vocem ''Graben'' et adiectivum Latinum "terrestris-e" Theodiscum praefixum ''Land-'' vertit.</ref> | ? |} ===Flumina 9 et 5 chiliometra longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina 9 et 5 chiliometra longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Elera (Ruma)|Elera Rumae]]<ref name="Elera Rumae">Fingitur hoc nomen homonymo e fluvio Elerā in Net influente. De quo ultimo homonymo, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Elera&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''].</ref> | Elra Rumae<ref name="Elera Rumae"/> |''Eller'' | align="right" | 9 | [[Ruma (Layna)|Ruma]]<ref name="Ruma"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Finkenbacum (Hombacum)|Finkenbacum Hombacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Finkenbach'' | align="right" | 9 | [[Hombacum (Othmunda)|Hombacum Othmundae]]<ref name="-bacum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Grana (flumen)|Grana]]<ref name="Granae">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Grane_(Fluss) hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss tritt in seinen ersten urkundlichen Erwähnungen des 12. Jahrhunderts als ''Grana'' in Erscheinung (...)".</ref> | | ''Grane'' | align="right" | 9 | [[Indistra]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref><ref name="Indistra"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Linkenbacum (Aisca)|Linkenbacum Aiscae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Linkenbach'' | align="right" | 9 | [[Aisca]]e<ref name="Aisca"/> fossa inundatibilis | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Loufaha]] | Louffa | ''Laufach'' | align="right" | 9 | [[Ascafa]]<ref name="Ascafa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluvius Molendinorum (Saletio)|Fluvius Molendinorum Saletionis]]<ref name="Fluvius Molendinorum"/> | Mühlbach Saletionis<ref name="Mühlbach">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo flumine. De hoc flumine, vide www.documentacatholicaomnia.eu, ubi dicitur "(...) Hodie rivus Mühlbach, quem incolae vocant (...)".</ref> | ''Mühlbach'' | align="right" | 9 | [[Saletio (flumen)|Saletio]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Breitenbrunnensis]]<ref name="Rivus Breitenbrunnensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit. Gentilicium Latinum "Breitenbrunnensis-e" Theodiscum ''Breitenbrunner'' vertit.</ref> | | ''Breitenbrunner Bach'' seu ''Spitzerbach'' | align="right" | 9 | [[Rosenbacum (Filisa)|Rosenbacum Filisae]]<ref name="-bacum"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Eschbach (Nida)|Eschbach Nidae]]<ref name="Eschbach Nidae">Vide [https://www.geschichte-nieder-eschbach.de/startseite/nieder-eschbacher-chronik/ Heimat- und Geschichtesverein Nieder-Eschbach], ubi dicitur "(...) „Eschbach inferior“ (...)".</ref> | |''Eschbach'' | align="right" | 8 | [[Nida (Moenus)|Nida Moeni]]<ref name="Nida Moeni"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gabelbacum (Muda)|Gabelbacum Mudae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Gabelbach'' | align="right" | 8 | [[Muda (flumen)|Muda]]<ref name="Billbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Grunnelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Grunnelbach'' seu ''Grunnel-Bach'' | align="right" | 8 | [[Fuldaha]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rechtenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Rechtenbach'' seu ''Kaibach'' | align="right" | 8 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rohrbacum (Dürnach)|Rohrbacum Dürnachense]]<ref name="Rohrbacum Dürnachense">Fingitur nomen huius fluminis ex oppido homonymo. Latino de nomine huius oppidi, vide {{Graesse}}.</ref> | | ''Rohrbach'' | align="right" | 8 | [[Dürnach]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Sinse]]<ref name="Sinse">Fingitur hoc nomen homonymo e lacū. De cuius ultimi nomine, vide [https://books.google.de/books?id=rqboBQAAQBAJ&pg=PA381#v=snippet&q=Sims&f=false ''Albrecht Greule Deutsches Gewässernamenbuch''], ubi dicitur "(...) prope lacum Sinse (...)".</ref> | | ''Sims'' | align="right" | 8 | [[Aha Rordorfensis]]<ref name="Aha Rordorfensis"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Swelmenaha]]<ref name="Swelmenaha">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwelme hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Name ''Schwelme'' geht auf „Swelma auch Swelmna“ zurück. Aber auch vorher wurde der Name schon umgebildet, denn es hieß ursprünglich „Swelmenaha“ (...)".</ref> | Swelma<ref name="Swelmenaha"/> seu Swelmna<ref name="Swelmenaha"/> | ''Schwelme'' | align="right" | 8 | [[Wippera]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Beberbacum (Schuntra)|Beberbacum Schuntrae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Beberbach'' | align="right" | 7 | [[Schuntra]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Flotide (flumen)|Flotide]]<ref name="Flotide">Fingitur nomen huius fluminis ex [[Flöthe|oppido homonymo]]. Latino de nomine huius oppidi, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Fl%C3%B6the#Geschichte articulum hoc de flumine apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Alte Bezeichnungen des Ortes sind 780–802 Flathi</ref> | Flathi<ref name="Flotide"/> seu Vlothe<ref name="Flotide"/> seu Flatide<ref name="Flotide"/> seu Flothethe<ref name="Flotide"/> seu Vlothe<ref name="Flotide"/> seu Flotethe<ref name="Flotide"/> | ''Flöthe'' | align="right" | 7 | [[Owe Magnum]]<ref name="Owe Magnum"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Seebacum (Erlenbacum)|Seebacum Erlenbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 7 | [[Erlenbacum Bieringenense|Erlenbacum Bieringenense]]<ref name="-bacum"/><ref name="Bieringen"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Usa)|Seebacum Usae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 7 | [[Usa (Weteraha)|Usa]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Wublitz]] | | ''Wublitz'' | align="right" | 7 | [[Habala]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Brombacum (Nemaninga)|Brombacum Nemaningae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | align="right" | 6 | [[Nemaninga]]<ref name="Mümling">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCmling#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Die Römer nannten den Fluss ''Nemaninga'' (...) Die erste urkundliche Erwähnung als ''Mimilingum'' war im Jahre 741, die folgenden Schreibweisen sind dann 798 ''Mimelinga'' und ''Mimininga'', 819 ''Mimilingum'' und ''Mimelingen'', 1012 ''Minimingaha'' (...)".</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Goldbacum (Saletio)|Goldbacum Saletionis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Goldbach'' | align="right" | 6 | [[Saletio (flumen)|Saletio]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Grenzavia (Suale)|Grenzavia Sualensis]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Grenzau'' | align="right" | 6 | [[Suale]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Kapellenbacum (Wizmoin)|Kapellenbacum Wizmoinense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kapellenbach'' seu ''Kapellenbek'' seu ''Spannbek'' | align="right" | 6 | [[Wizmoin]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Meizenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Meizenbach'' seu ''Brombach'' | align="right" | 6 | [[Rotach (Werenza)|Rotach Werenzae]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Nahrenbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Nährenbach'' | align="right" | 6 | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Rivus Geesensis|Rivus Geësensis]]<ref name="Rivus Geësensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit. Gentilicium Latinum "Geësensis-e" Theodiscum ''Geeser'' vertit.</ref> | | ''Geeser Bach'' | align="right" | 6 | [[Kila]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Salzaha (Helmana)|Salzaha Helmanae]]<ref name="Salzaha">Fingitur hoc nomen ex homonymis toponymis Theodisce ''Salza''. De his ultimis, vide {{Graesse}}.</ref> | Salsa Helmanae | ''Salza'' | align="right" | 6 | [[Helmana]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Seebacum (Hene)|Seebacum Henense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 6 | [[Hene]]<ref name="Hene"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Swartzpach (Mittweida Magna)|Swartzpach Mittweidae Magnae]]<ref name="Swartzpach">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzbach_(Gro%C3%9Fe_Mittweida)#Etymologie hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der Fluss trägt denselben Namen wie die erstmals 1240 urkundlich als „Swartzpach“ erwähnte Siedlung (...)".</ref> | | ''Schwarzbach'' | align="right" | 6 | [[Mittweida Magna]]<ref name="Große"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Weysluthera]]<ref name="Weysluthera">Vide articulum [https://de.wikipedia.org/wiki/Westerbach_(Kahl)#Name hoc de flumine apud Vicipediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Gewässername ''Western'' (um 1282 ''Weysluthera'' genannt) (...)".</ref> | ''Westerbach'' seu ''Westernbach'' seu ''Westernkahl'' | align="right" | 6 | [[Calde (flumen)|Calde]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Gelbeke]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Gelenbeke<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Ghelenbeke<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Gelmke'' | align="right" | 5 | [[Aquaeductus (Ovacra)|Aquaeductus Ovacrae]]<ref name="Aquaeductus Ovacrae"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Lutra (Remisus)|Lutra Remisi]]<ref name="Lutra"/> | | ''Lauter'' | align="right" | 5 | [[Remisus]]<ref name="Remisus"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Isana)|Seebacum Isanae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 5 | [[Isana (Aenus)|Isana Aeni]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Seebacum (Ohe Magnum)|Seebacum Ohis Magni]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 5 | [[Ohe Magnum]]<ref name="Große">Adiectivo "magnus-a-um" Theodiscum adiectivum "Große" vertitur.</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Seebacum (Sala)|Seebacum Salae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 5 | [[Sala (Salzaha)|Sala Danubii]]<ref name="Saalach"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Westerbacum (Flotide)|Westerbacum Flotidense]]<ref name="-bacum"/> | ''Westerbach'' | align="right" | 5 | [[Flotide (flumen)|Flotide]]<ref name="Flotide"/> | [[Visurgis]]<ref name=Gr/> |- | [[Ziegelbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Ziegelbach'' seu ''Mühlbach'' | align="right" | 5 | [[Moenus]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |} ===Flumina 4 chiliometra aut minus longa=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina 4 chiliometra aut minus longa: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | Longitudo (km) ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Brombacum (Finkenbacum)|Brombacum Finkenbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | align="right" | 4 | [[Finkenbacum (Laxbacum)|Finkenbacum Laxbacense]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Buchbacum (Speltach)|Buchbacum Speltachense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Buchbach'' | align="right" | 4 | [[Speltach]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Himmelsbacum (Wiese)|Himmelsbacum Wiesense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Himmelsbach'' | align="right" | 4 | [[Wiese (flumen)|Wiese]]<ref name="Wiese"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Hofbacum (Rivulus Liberorum)|Hofbacum Rivuli Liberorum]]<ref name="-bacum"/><ref name="Nietzschmann 2013"/> | | ''Hofbach'' | align="right" | 4 | [[Rivulus Liberorum (flumen)|Rivulus Liberorum]]<ref name="Nietzschmann 2013"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Lutra Alba|Lutra Alba]]<ref name="Lutra Alba">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Rhenano. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}. Adiectivum Latinum "albus-a-um" Theodiscum ''Weiße'' vertit.</ref> | | ''Weiße Lauter'' | align="right" | 4 | [[Lutra (Nicer)|Lutra Niceri]]<ref name="Lutra"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Patra]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | Patris<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Pathera<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padhera<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padhre<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padera<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padre<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> seu Padra<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | ''Pader'' | align="right" | 4 | [[Lupia]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Rivus Asbachensis]]<ref name="Rivus Asbachensis">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit. Gentilicium Latinum "Asbachensis-e" Theodiscum ''Asbacher'' vertit.</ref> | | ''Asbacher Bach'' | align="right" | 4 | [[Longna]]<ref name="Longna"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Seebacum (Isara)|Seebacum Isarae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 4 | [[Isara (Bavaricus)|Isara]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Seebacum (Loufaha)|Seebacum Loufahae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 4 | [[Loufaha]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Steinlach)|Seebacum Steinlachense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 4 | [[Steinlach]] | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Billbach (Muda)|Billbach]]<ref name="Billbach">Vide [https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/17.August.html Acta Sanctorum der Bollandisten], ubi dicitur "(...) Locum ipsum duo rivi, unus a meridie, ab incolis '''Muda (die Mud)''' alter ab oriente, vulgo '''Billbach''' dictus, præterfluunt (...)".</ref> | | ''Billbach'' | align="right" | 3 | [[Muda (flumen)|Muda]]<ref name="Billbach"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- [[Brombacum (Hemisa)|Brombacum Hemisae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | align="right" | 3 | [[Hemisa]]<ref name="Hemisa"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Echtbacum (Aalenbacum)|Echtbacum Aalenbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Echtbach'' seu ''Hilpertsklingenbach'' | align="right" | 3 | [[Aalenbacum (Bilerna)|Aalenbacum Bilernae]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Erlenbacum (Chinzechun)|Erlenbacum Chinzechunense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Erlenbach'' | align="right" | 3 | [[Chinzechun]]<ref name="Chinzechun"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Huttenbacum (Seebacum)|Huttenbacum Seebacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hüttenbach'' | align="right" | 3 | [[Seebacum (Hene)|Seebacum Henense]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kapellenbacum (Bunzavia)|Kapellenbacum Bunzaviense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kapellenbach'' seu ''Kapellenbek'' seu ''Spannbek'' | align="right" | 3 | [[Bunzavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Lachsbacum (Albis)|Lachsbacum Albis]]<ref name="-bacum"/> | | ''Lachsbach'' | align="right" | 3 | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Seebacum (Rezat)|Seebacum Rezatense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 3 | [[Rezat]]<ref name="Radiantia, Rezat, Redniz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Fluvius Molendinorum (Liubasa)|Fluvius Molendinorum Liubasae]]<ref name="Fluvius Molendinorum"/> | | ''Mühlbach'' | align="right" | 2 | [[Liubasa]]<ref name="Liubasa"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Hosewasch]] | Hoswaschbacum<ref name="-bacum"/> seu Hosewaschbacum<ref name="-bacum"/> | ''Hosewasch'' seu ''Hoswaschbach'' seu ''Hosewaschbach'' | align="right" | 2 | [[Sala (Salzaha)|Sala Danubii]]<ref name="Saalach"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Lutra Nigra]]<ref name="Lutra Nigra">Fingitur hoc nomen ex homonymo flumine Rhenano. De hoc ultimo, vide {{Graesse}}. Adiectivum Latinum "niger nigra nigrum" Theodiscum ''Schwarze'' vertit.</ref> | | ''Schwarze Lauter'' | align="right" | 2 | [[Lutra (Nicer)|Lutra Niceri]]<ref name="Lutra"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Buchbacum)|Seebacum Buchbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 2 | [[Buchbacum (Speltach)|Buchbacum Speltachense]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Murga)|Seebacum Murgae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 2 | [[Murga (Neoburgum)|Murga Neoburgensis]]<ref name="Murga NB"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Biske]] | | ''Biske'' | align="right" | 1 | [[Elera (Net)|Elera Netensis]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Braunsel]] | | ''Braunsel'' | align="right" | 1 | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Bründelgraben]] | | ''Bründelgraben'' | align="right" | 1 | [[Scutara]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Fluvius Molendinorum (Alcmana)|Fluvius Molendinorum Alcmanae]]<ref name="Fluvius Molendinorum"/> | | ''Mühlbach'' | align="right" | 1 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Huttenbacum (Himmelsbacum)|Huttenbacum Himmelsbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Hüttenbach'' | align="right" | 1 | [[Himmelsbacum (Wiese)|Himmelsbacum Wiesense]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kesselbacum (Aach Zwiveltense)|Kesselbacum in Aach Zwiveltense]] | | ''Kesselbach'' seu ''Kessel Aach'' | align="right" | 1 | [[Aach Zwiveltense]]<ref name="AZ"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Laxbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Laxbach'' seu ''Lachsbach'' | align="right" | 1 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Seebacum (Echtbacum)|Seebacum Echtbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Seebach'' | align="right" | 1 | [[Echtbacum (Aalenbacum)|Echtbacum Aalenbacense]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Urspring]] | | ''Urspring'' | align="right" | 1 | [[Ach (Blavius)|Ach Blavii]] | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Weihermuhlbacum]]<ref name="-bacum"/> | | ''Weihermühlbach'' | align="right" | 1 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Pfeffer (rivus)|Pfeffer]] | | ''Pfeffer'' | align="right" | 0.5 | [[Brancia (flumen)|Brancia]]<ref name="Brancia"/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Brunnbacensis (Nicer)|Brunnbacensis Niceri]]<ref name="Brunnbacensis">Fingitur hoc nomen homonymo e monasterio. De hoc ultimo, vide [https://de.wikipedia.org/wiki/Pockau#Geschichte articulum Vicipaediae Theodiscae de huius monasterii oppido]], ubi dicitur "(...) (lateinisch ''Monasterium Brunnbacensis'') (...)".</ref> | | ''Bronnbach'' | align="right" | < 0.5 | [[Nicer]]<ref name="Hofmann"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Kapellenbacum (Alcmana)|Kapellenbacum Alcmanae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Kapellenbach'' | align="right" | < 0.5 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Rivus de Tosingen]]<ref name="Rivus de Tosingen">Substantivum "Rivus-i" Theodiscum vocabulum ''Bach'' vertit et [[Syntagma (grammaticum)|syntagma]] "de Tosingen" ad oppidum [[Tosingen]] refertur. Ultimo huic gentilicium, vide [[:de:Deising (Riedenburg)|articulum apud Vicipaediam Theodiscam hoc de oppido]], ubi dicitur "(...) Das Auftreten eines Ortsadels lässt sich mit dem zwischen 1147 und 1160 auftretenden „Ainwic de Tosingen“ (...)".</ref> | | ''Deisinger Bach'' | align="right" | < 0.5 | [[Alcmana]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Springe (rivus)|Springe]] | | ''Springe'' | align="right" | < 0.5 | [[Smiehe Parvum]]<ref name="Smiehe Parvum">Fingitur hoc hydronymum homonymo ex hydronymo. Cui ultimo, vide [https://dokumen.pub/deutsches-gewssernamenbuch-etymologie-der-gewssernamen-und-der-zugehrigen-gebiets-siedlungs-und-flurnamen-9783110338591-9783110190397-9783110578911.html dokumen.pub], ubi dicitur "(...) Schmiech, die, l.z. Donau, entspringt oberhalb von Springen (Gundershofen, Stadt Schelklingen, AlbDonau-Kreis, B.-W., D) aus einer ergiebigen Karstquelle, mündet südlich von Ehingen (Alb-DonauKreis). – 1298 fluvium … Smiehe (...)". Adiectivo "parvus-a-um" Theodiscum adiectivum "Kleine" vertitur.</ref> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |} ===Flumina adhuc ignotā cum longitudine=== Inferiori in tabulā, solum apparent flumina adhuc ignotā cum longitudine: {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | [[Fluvius]] ! scope="col" | Alia nomina [[lingua Latina|Latina]] ! scope="col" | Nomen [[lingua Theodisca|Theodiscum]] ! scope="col" | [[Ostium fluminis|Ostium]] ! scope="col" | [[Systema fluviorum|Systema]] |- | [[Brombacum (Hofbacum)|Brombacum Hofbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Hofbacum (Rivulus Liberorum)|Hofbacum Rivuli Liberorum]]<ref name="-bacum"/><ref name="Nietzschmann 2013"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brombacum (Nagalda)|Brombacum Nagaldae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Nagalda (flumen)|Nagalda]]<ref name=Gr/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brombacum (Rota)|Brombacum Rotae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Rota (Aenus)|Rota Aeni]]<ref name=Gr/> | [[Danubius]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}</ref> |- | [[Brombacum (Rura)|Brombacum Rurae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Rura (Eiflensis)|Rura Eiflensis]]<ref name=Gr/> | [[Mosa]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brombacum (Sinisbach)|Brombacum Sinisbacense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Sinisbach]]<ref name="Deutsches Gewässernamenbuch"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brombacum (Wiscoz)|Brombacum Wiscozense]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brombach'' | [[Wiscoz]]<ref name="Wiscoz"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Brumbacum (Wippera)|Brumbacum Wipperae]]<ref name="-bacum"/> | | ''Brumbach'' seu ''Brombach'' | [[Wippera (Sala)|Wippera Salae]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Grenzavia (Arle)|Grenzavia Arlensis]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> | | ''Grenzau'' | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> |- | [[Imme]] | | ''Imme'' | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> | [[Arle (flumen)|Arle]]<ref name="Arle"/> |- | [[Nigra Aqua (Ruhland)|Nigra Aqua Ruhlandensis]]<ref name="Nigra Aqua Ruhlandensis">Fingitur hoc nomen suo ex homonymo Helvetico. Cui ultimo, vide [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/000914/2016-09-26/ Neirivue], ubi dicitur "Ehemalige politische Gemeinde FR, Bezirk Greyerz, am linken Saaneufer. 2002 mit Albeuve, Lessoc und Montbovon zur neuen Gemeinde Haut-Intyamon fusioniert. 1277 ''Nigra aqua'', früher dt. ''Schwarzwasser'' (...)". Gentilicium "Ruhlandensis-e" Theodiscum ''Ruhlander'' vertit.</ref> | | ''Ruhlander Schwarzwasser'' | [[Elstra nigra|Elstra Nigra]]<ref name="Elstra Nigra"/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Olbe]] | | ''Olbe'' | [[Beber (Ora)|Beber Orae]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivulus Niger (Gohhusia)|Rivulus Niger Gohhusiae]]<ref name="Rivulus Niger Gohhusiae">Theodisca vox ''Schwarzbach'' in Latinam "Rivulus Niger" verti solet. V.gr. vide: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C., auctoribus (1730). ''Diplomataria et Scriptores Historiae Germanicae Medii Aevi''. [[Altenburgum in Misnia|Altenburgi]]: Richter. De toponymo "Gohhusia", vide [https://de.wikipedia.org/wiki/J%C3%BCchsen#Geschichtearticulum hoc de oppido apud Vicipaediam Theodiscam], ubi dicitur "(...) Erstmals wurde der Ort unter dem Namen ''Gohhusia'' im Jahr 758 erwähnt (...)"</ref> | | ''Schwarzbach'' | ? | ? |- | [[Rivulus Niger (Mulda)|Rivulus Niger Muldae]]<ref name="Rivulus Niger"/> | | ''Schwarzbach'' | [[Mulda|Mulda Albis]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Rivulus Niger (Rotbacum)|Rivulus Niger Rotbacensis]]<ref name="Rivulus Niger">Theodisca vox ''Schwarzbach'' in Latinam "Rivulus Niger" verti solet. V.gr. vide: Schöttgen, C., & Kreysig, G. C., auctoribus (1730). ''Diplomataria et Scriptores Historiae Germanicae Medii Aevi''. [[Altenburgum in Misnia|Altenburgi]]: Richter.</ref> | | ''Schwarzbach'' | [[Rotbacum (Rhenus)|Rotbacum Rheni]]<ref name="-bacum"/> | [[Rhenus]]<ref name="Hofmann"/> |- | [[Struga (flumen)|Struga]] | | ''Struga'' | [[Spreha]]<ref name=Gr/> | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |- | [[Veerde]] | | ''Veerde'' | ? | ? |- | [[Weißer Schöps]] | | ''Weißer Schöps'' | [[Schwarzer Schöps]] | [[Albis]]<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> |} ==Notae== <references /> [[Categoria:Flumina Germaniae| ]] [[Categoria:Indices fluminum|Germania]] ab10ek6uy0j0ue5uw3o4uuszucp2a0q 0 5372 3982423 3954228 2026-08-19T21:40:51Z ~2026-45368-34 213675 3982423 wikitext text/x-wiki {{latinitas}} {{Capsa civitatis Vicidatorum}} {{res|Ucraina}}<ref>{{lexfons}}; {{Egger SL|79}}</ref> ([[Ucrainice]] Україна, [[translitteratio|tr.]] ''Ukrajina'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] sita. A [[Russia]] in [[oriens|oriente]] et boreoriente, [[Ruthenia Alba]] in boreoccidente, [[Polonia]], [[Slovacia]], et [[Hungaria]] in [[occidens|occidente]], [[Romania]] et [[Respublica Moldavica|Republica Moldavica]] in meridioccidente, et [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]] et [[Palus Maeotis|Palude Maeotis]] in [[meridies|meridie]] et meridioriente circumventa est. [[Area (geometria)|Area geographica]] est 603&thinsp;628 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]], secunda [[civitas]] confinis in [[continens|continente]] [[Europa]]ea, post Foederationem Russicam.<ref>Richard Chin, [http://books.google.com/books?id=owsHh0v-QT4C&pg=PA345&dq=second+largest+European+country+after+%22Russian+federation%22&hl=nl&sa=X&ei=CXJKT4KvCOis0QW9oJWmDg&ved=0CGcQ6AEwCQ#v=onepage&q=second%20largest%20European%20country%20after%20%22Russian%20federation%22&f=false ''Global Clinical Trials,''] (Elsevier, 2011, ISBN 0123815371), 345.</ref><ref>Chandler Evans, [http://books.google.com/books?id=JXPK9Qp8Yu8C&pg=PT88&dq=Ukraine+second+largest+country+Europe+after+Russia&hl=nl&sa=X&ei=u3NKT6LYNeWe0QWDkoGlDg&ved=0CG8Q6AEwCQ#v=onepage&q=Ukraine%20second%20largest%20country%20Europe%20after%20Russia&f=false ''Future of Google Earth,''] (BookSurge Publishing, 2008, ISBN 1419689037), 174.</ref><ref name="UKRCONSUL">{{cite web|title=Basic facts about Ukraine|url=http://www.ukrconsul.org/BASIC_FACTS.htm|publisher=Ukrainian consul in NY|accessdate=[[29 Martis]] [[2013]]}}.</ref> [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Kiovia]]. [[Lingua publica]] est [[lingua Ucrainica]]. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Ucrainae pacificae a [[Russia]] [[Invasio in Ucrainam Russica (2022)|bellum indictum]] est.<ref>https://www.morgenpost.de/politik/article234656481/ukraine-russland-kriegserklaerung-angriff-putin-rede-entnazifizierung.html</ref>. Res Publica Ucrainica etiam dicitur "Res Bublica". == Nomen == Antiqua Ucrainae terra nomine [[Lingua Latina|Latino]] classico ''[[Sarmatia]]'' ac etiam ex parte ''[[Scythia]]'' cognita est. Saeculis [[medium aevum|mediaevalibus]] nomina ''[[Russia Kioviensis|Russia]],'' ''[[Ruthenia]],'' et ''[[Roxolania]],'' ipso vulgo ''Rus' '' (Русь), ut designationes terrae [[Slavi|Slavorum]] orientalium (i.e. territoriorum Ucrainae, Rutheniae Albae, et partis [[Russia Europaea|Russiae Europaeae]] nostri temporis) introducta sunt, et sensu stricto saepe denotationes solum terrarum Ducatuum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensis]], [[Czernihovia|Czernihoviensis]], et [[Halicia]]e [[Volhynia]]eque (i.e. territorii, nunc ad Ucrainam pertinentis), cum terrae Rutheniae Albae in Lituania et ducatus Ruthenici partium aquilonis in [[Moscovia]] comprehenderentur.<ref name="franco">Н. Яковенко, [https://web.archive.org/web/20090224140517/http://history.franko.lviv.ua/yak_intro.htm ''Нарис Історії України з найдавніших часів до кінця XVII,''] (К., 1997).</ref> Nomen ''Ucrainae'' primo anno [[1187]] in annalibus Kioviensibus,<ref name="Україна">[http://uk.wikisource.org/wiki/Україна «Україна» в Вікіджерелах.]</ref> quale appellatio territorii [[Ducatus Pereaslaviensis]], apparuit (qui cum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensi]] et [[Ducatus Czernihoviensis|Czernihoviensi]] ad nucleum [[historia|historicum]] civitatus Russicae antiquae pertinebat). Idem nomen apud annales Russicos (Ruthenicos) annis [[1189]], [[1213]], [[1280]], et [[1282]]<ref name="Україна"/>, [[Halicia]]m, [[Volhynia]]m occidentalem, [[Chelmia]]m, et [[Podlachia]]m significabat. In annalibus litterisque publicis Polonicis et Lituanicis saeculorum [[saeculum 14|quattuordecimi]]–[[saeculum 17|septindecimi]], nomine ''Ucrainae'' {{Scholium|inspicitur=latinitas|Quando?|sensu latiore}} terrae [[Ruthenia|Ruthenicae]] Haliciae, Volhyniae, Kioviae, [[Podolia]]e, et [[Braczlavia]]e, {{dubium|sensu limito sane}} territorium {{Scholium|inspicitur=latinitas|“Usque ad”? “Prope”?|ad}} flumen {{dubium|medium}} [[Danapris]] indicabantur.<ref name="franco"/> Eadem significatio etiam a medio [[Saeculum 17|saeculi septindecimi]], post creationem [[civitas|civitatis]] [[Cosaci]]cae [[Exercitus Zaporoviensis]], servabatur. Cum Ucraina ad regnum Russicum Moscoviense (dein [[Imperium Russicum]]) adnexa esset, appellatio ''Ucrainae'' connecta est cum [[regio]]ne prope Danaprim, nomine ''Russiae Minoris''<ref> I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl, [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&fip=eayaxsqrseayaqrsxseayaenewqxdsydsdaseaya&no=&seite=538 ''Orbis Latinus,''] 3:538.</ref> vel ''Parvae''<ref name="Graesse">I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl,[http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&nativeno=296 ''Orbis Latinus'',] 3:296.</ref> (opposito appellationi ''Russiae Magnae'' vel ''Maioris'',<ref name="Graesse" /> [[Foederatio Russica|Foederationem Russicam]] significanti) – saepe terras prope [[Charcovia]]m includendo. In ''[[Lexicon Universale|Lexico Universali]]'' [[Iohannes Iacobus Hofmannus|Iohannis Hofmanni]], anno [[1698]] edito, Ucraina descripta est provincia Poloniae ("Vocatur aliter ''Volhinia inferior'' seu [[Palatinatus Kioviensis]], ab eius urbe primaria Kiovia, & Braczlaviensis")<ref name="hofmannucr1">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale ...''. - Leiden, 1698. - tom. 4. – p. 577]</ref> et Moscoviae.<ref name="hofmannucr2">I. I. Hofmannus,[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html ''Lexicon universale''] (Leiden, 1698), 4:578.</ref> Inter secundam dimidiam saeculi [[saeculum 19|undevicesimi]] et initium saeculi [[saeculum 20|vicesimi]] nomen ''Ucrainae'' {{dubium|significationem suam ut nomen terrae suae}}, quae olim ''[[Ruthenia]]'' vocabatur, amplificavit, et ipsum nomen gentile ''[[Ucraini|Ucrainorum]]'' (українці, [[translitteratio|tr.]] ''ukrajinci'') in locum ''[[Russi|Russorum]]'' (русини, [[translitteratio|tr.]] ''rusyny'') seu ''[[Rutheni|Ruthenorum]]'' gradatim substitutum est.<ref name="franco"/> Anno [[1917]], declarata est prima civitas, se 'Ucrainicam' publice vocans (Res Publica Popularis ''Ucrainica''). [[Etymologia]] nominis ''Ucrainae'' est obscura. Opinio divulgata a 'limite', 'margine', seu 'fine extremo' eam ducit (confer Russicum окраина, [[translitteratio|tr.]] ''okraina'' cum hac notione). Exempli gratia, secundum explanationem ''Lexici Universalis'' Hofmanni, Ucraina Poloniae "sic dicitur tanquam posita in limite Moscoviae et Tartariae minoris,"<ref name="hofmannucr1"/> Ucraina Moscoviae est "sic dicta quasi limes, quia posita est in limite Tartariae minoris seu Precopensis."<ref name="hofmannucr2"/> Complures autem Ucraini nostri temporis talem opinionem refutant, et etymologiae favent quae vocabulum ''Ucrainae'' seu vulgo ''Ukrajina'' (Україна) a unione [[nomen substantivum|nominum substantivorum]] ''krajina'' (країна) vel ''kraj'' (край), 'terra', et ''u'' (у), 'suum', ducit. Ergo, ''Ucraina'' vero 'terram suam' (oppositam 'terrae alienae') denotet.<ref>[http://litopys.org.ua/ukrmova/um123.htm Русанівський, В. М. Українська мова / Енциклопедія «Українська мова»] (К., 2000).], [http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm Григорій Півторак, Г. «Україна» — це не «окраїна» / Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов].</ref> == Historia == :''Pagina principalis: [[Historia Ucrainae]]'' [[Fasciculus:Фрагменты Пекторали.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Aurum|Aureum]] [[pectoral]] [[Scythia]]num, ex [[Tumulus|tumulo]] regali in [[Pokrov (Ucraina)|Pokrov]], ex [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]]]] [[Fasciculus:Marten's Poltava.jpg|thumb|Victoria Russica contra [[Carolus XII (rex Sueciae)|Carolum XII Sueciae]] et [[Ioannes Mazepa|Ioannem Mazepam]] socium in [[Proelium Poltavense|Proelio Poltavensi]] (1709) [[autonomia]]m Cosacorum destruxit.]] [[Fasciculus:Конституція України 2021 01.jpg|thumb|upright|Prima pagina [[Constitutio Philippi Orlyk|Constitutionis Benderianae]]. Quod exemplum, Latine scriptum, a [[Philippus Orlyk|Philippo Orlyk]] hetman scriptum esse videtur, et in [[Archiva Nationalia Suecica|Archivis Nationalibus Suecicis]] conservatur.]] [[Homo|Homines]] primi in terra Ucrainica circa 900–800 milia annorum retrorsum [[habitatio|habitabant]], cum homines speciei ''[[Homo sapiens]]'' circa 40–35 milia annorum retro formati sunt. Inter [[cultura|culturas]] [[archaeologia|archaeologicas]] in Ucraina inventas, notandae sunt Trypilliensis (4000–2100 a.C.n.), ''Jamna'' (2800–2300 a.C.n.) et ''Srubna'' (1700–1300 a.C.n.). Cum iam in [[antiquitas|antiquitate]] in terra Ucrainae hodiernae regna [[Scythae|Scytharum]], [[Sarmatae|Sarmatarum]], [[Gothi|Gothorum]], ac gentium aliarum exsistebat, initium verum civitatis et culturae Ucrainicae [[Russia Kioviensis]] saeculorum [[saeculum 9|noni]]–[[saeculum 13|tredecimi]] putatur,<ref>Яковенко Н. Нарис історії України з найдавніших часів до кінця XVIII ст (Київ: Ґенеза, 1997).</ref> e cuius successoribus fuit [[Regnum Russiae]], quod saeculis tredecimo–quattuordecimo in terris Ucrainae occidentalis nostri temporis exsistebat. Postea terrae Ucrainicae comprehensae sunt in [[Polonia|Regno Polonico]] et [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magno Ducatu Lituaniae]], qui saeculo [[saeculum 16|sedecimo]] regnum foederale formaverunt. Formatio civitatis Ucrainicae hodiernae conecta est cum [[bellum|bello]] annis [[1648]]–[[1657]] contra regnum Poloniae et Lituaniae a [[Bohdanus Chmielnicius|Bohdano Chmielnicio]] ducto.<ref>Сисин Ф. Хмельниччина та її роль в утворенні модерної української нації / Український історичний журнал (1995) 4:67–76.</ref> Belli causa, civitas [[Cosaci|Cosacorum]] [[Cosaci Zaporovienses|Zaporoviensium]] in Ucraina formata est, dein inter Poloniam et Russiam divisa. In [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] terrae Cosacorum Ucrainensium ad dimidium secundum saeculi [[saeculum 18|duodevicesimi]] autonomiam certam habebant, quo tempore, post divisiones regni Polono-Lituanici, terrae Ucrainae occidentalis in [[Imperium Austriacum]] comprehensae sunt, cum Ucraina media et orientalis vero pars Russiae essent. Annis ab [[1917]] ad [[1918]], post [[Res Novae Russiae (1917)|res novas Russicas]], creatae sunt nonnullae res publicae Ucrainicae, inter quas [[Res Publica Popularis Ucrainica]], [[Civitas Ucrainica]], [[Res Publica Popularis Ucrainica Occidentalis]]. Anno [[1917]] declarata et anno [[1919]] de facto firmata est [[Res Publica Sovietica Socialistica Ucrainica]], quae maiorem terrarum Ucrainicarum partem comprehendit, et anno [[1922]] pars [[URSS|Unionis Sovieticae]] facta est. Ucraina occidentalis, tempore [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Belli Orbis Terrarum II]], pars RSS Ucrainicae facta est, et [[Crimaea]] ad eam adiuncta est anno [[1954]]. Unione Sovietica dissoluta, Ucraina anno [[1991]] [[res publica]] [[sui iuris]] facta est. In [[praeses|praesidis]] [[suffragium|suffragio]] anni [[2004]] [[Instrumenta divulgationis|instrumentis divulgationis]] nomine [[Revolutio Aurantia|revolutionis aurantiae]] appellato [[Victor Juščenko]], qui Ucrainam civitatibus occidentalibus admovere studuit, electus est. Anno [[2010]] autem cives spe rerum meliorum amissa [[Victor Juščenko|Victorem Juščenko]] praesidem eligerunt, qui regimini [[Russia|Russico]] favit. Mense Novembri [[2013]] homines, postquam foedus, quo Ucraina [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] associata esset, suspensum est, adversam voluntatem in foro [[Kiovia]]e "Maidan" dicto occupando declarabant. Mense Februarii [[2014]], cum conciliatio inter factiones adeptus esset, pristina [[constitutio]], quae usque ad mensem Septembrem [[2010]] in usu erat, redintegrata est, Victor Janukovyč autem potentia pulsus est. === 2022: Incursio Russica === {{Ad profundiora|de=bello recenti|Incursio Russica in Ucrainam (2022)}} Eodem anno [[Russia]] contra [[ius internationale]] [[Crimaea]]m peninsulam occupavit et in regionibus Ucrainae orientalibus secessionem sustentavit, ex quo pugnae ortae sunt, quae usque ad hunc diem perdurant. Die [[21 Februarii]] [[2022]] [[Vladimirus Putin]] decreto [[Res publica popularis Donetskensis|rem publicam popularis Donetskensis]] et [[Res publica popularis Luganskensis|rem publicam popularis Luganskensis]] liberas ac solutas esse declaravit. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Russia Ucrainam contra ius internationale a pluribus partibus [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|aggressa est]]: a Vladimiro Putin signo dato, russicus exercitus, a [[Crimea]], a oriente et a [[Ruthenia Alba]] ingressus, in multis urbis proelium commisit. Die [[25 Februarii]] [[2022]] etiam Kiovia, Ucrainae caput, oppugnata est. == Institutio publica == Ucraina est res publica democratica, cuius [[constitutio Ucrainae|constitutio hodierna]] anno [[1996]] accepta est. [[Potestas executiva]] in Ucraina repraesentata est a Praeside et Grapheo Ministrorum. Institutum legum latoris reipublicae est [[parlamentum]], Concilium Publicum Ucrainae (Верховна Рада України, [[translitteratio|tr.]] ''Verchovna Rada Ukrajiny'') vocatur. == Divisio administrativa == :''Pagina principalis: [[Divisio administrativa Ucrainae]]'' {{Charta Ucrainae designata}} Ucraina 24 [[regio]]nes (in sg., область, [[translitteratio|tr.]] ''oblast’'') comprehendit. [[Kiovia]] metropolis est urbs dignitatis civitatis. Praeterea, secundum positionem officialem Ucrainae (quae a multis aliis civitatibus mundi sustinetur) partes eius de iure sunt res publica autonoma [[Crimaea]] et urbs dignitatis civitatis [[Sebastopolis]] (quum terrae illae de facto inclusae sunt in Foederationem Russicam, mense Martio anno [[2014]]). == Geographia == [[Fasciculus:Synevyrlake.jpg|thumb|left|[[Lacus Synevir]] est maximus [[lacus]] in [[Montes Carpatici|montibus Carpaticis]] Ucrainis.]] [[Fasciculus:Ukraine_topo_en.jpg|thumb|Tabula topographica Ucrainae.]] Ucraina in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] patet, inter [[Polonia]]m, [[Ruthenia Alba|Rutheniam Albam]], [[Russia]]m, [[Respublica Moldavica|Moldaviam]], [[Romania]]m, [[Hungaria]]m, et [[Slovacia]]m sita. [[Regio]]nes vastaeque plerumque Ucrainae occupant. Fere 95 centesimae terrae sunt [[planities]]. [[Mons|Montes]] [[Carpates]]<ref name="Carpates">{{Graesse}}</ref> in [[occidens|occidentali]] Ucrainae parte siti sunt. Maria, litora Ucrainae e meridie alluentes, sunt [[Pontus Euxinus]] ([[Mare Nigrum]]) et [[Palus Maeotis]] ([[Mare Asoviense]]). Ucraina plus quam 63 milia [[flumen|fluminum]] rivorumque habet, quorum maxima sunt [[Danapris]] ([[Borysthenes]]), [[Tyras|Danastris (Tyras)]], [[Danubius]], [[Pripetius]]. Multae [[urbs|urbes]] in Ucraina sunt, quarum [[Kiovia]], [[Charcovia]], et [[Odessa]] (statu [[2013]]) plus decies centena milia incolarum habent. Euroregiones ad quas nonnullae terrae Ucrainicae pertinent sunt Buga, Carpathia, Prut Superior, et Danubius Inferior. == Biodiversitas == Ucrainae sunt permulta [[species (taxinomia)|species]] [[animalia|animalium]], [[fungi|fungorum]], [[microorganismus|micoorganismorum]], [[plantae|plantarum]]. === Animalia === [[Fasciculus:Spermophilus suslicus2.JPG|thumb|''[[Spermophilus suslicus]]'' est in [[tesqua|steppis]] Ucrainae orientalis [[endemismus|endemicus]].]] {{Vide etiam|Index piscium in Ucraina|Indicem piscium Ponti Euxini}} Ucraina plerumque dividitur in duas [[regio]]nes [[zoologia|zoologicas]], quarum una, in oriente [[civitas|civitatis]] inventa, in finientibus [[Europa]]e terris consistit, ubi sunt usitatae [[silva]]rum mixtarum species, atque in alia, in Ucraina orientali, species [[tesqua|steppas]] amantes vigent. In silvestribus civitatis regionibus, [[lynx]]es, [[lupus|lupi]], [[sus scrofa|sus scrofi]], [[martes]], et [[species]] similes usitate inveniuntur, praecipue in [[mons|montibus]] [[Carpates|Carpaticis]],<ref name="Carpates"/> ubi multa [[mammalia]] [[praedator]]ia [[habitatio|habitant]], cum variis [[Ursus arctos|ursis brunnis]]. Circa [[lacus]] et [[flumen|flumina]], [[fiber|castores]], [[lutrinae]], [[Mustela lutreola|mustelaeque Russicae]] habitant, dum [[Cyprinidae]], ''[[Abramis brama]],'' et [[Siluriformes]] sunt [[piscis|pisces]] saepissime inventi. In mediis et [[oriens|orientalibus]] civitatis regionibus, permulta [[Rodentia]], inter quae [[Cricetinae]] et [[Marmotini]], habitant. === Fungi === Plus quam 6600 specierum [[fungi|fungorum]], inter quas species [[lichen]]ata creantes, in Ucraina descriptae sunt,<ref>D. W. Minter et I. O. Dudka, ''Fungi of Ukraine: A Preliminary Checklist'' (CAB International, 1996).</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cybertruffle.org.uk/robigalia/eng/index.htm |title=Cybertruffle's Robigalia: Observations of fungi and their associated organisms |publisher=cybertruffle.org.uk |accessdate=[[13 Iulii]] [[2011]]}}.</ref> sed hic numerus est imperfectus. Vera specierum fungorum in Ucraina summa, inter quas species non iam descriptae, veri simile est multo maior, quia aestimantur solum circa 7 centesimae omnium [[tellus|orbis terrarum]] fungorum iam inventae esse.<ref>P. M. Kirk, P. F. Cannon, D. W. Minter, et J. Stalpers, ''Dictionary of the Fungi,'' ed. 10a (CABI, 2008).</ref> == Demographia == === Multitudo === [[Census]] civium, anno [[2001]] perfectus, 48&thinsp;457 milia incolarum in Ucraina notavit.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/ Перепис населення України 2001 року: офіційний сайт].</ref> Anno [[2013]] tamen aestimantur 45&thinsp;495&thinsp;252 hominum Ucrainam incolere.<ref>[http://www.ukrstat.gov.ua Державна служба статистики].</ref> (locus tricensimus in mundo). E censu anni 2001, 32.5 milia (67.2%) incolarum Ucrainae in [[urbs|urbibus]] [[habitatio|habitant]], et numerus [[mulier]]um (53.7%) maior est quam numerus [[vir]]orum (46.3%). === Gentes === Secundum [[census|censum]] anni [[2001]], maior pars (77.8%) civium Ucrainae sunt gente [[Ucraini]], gentes minores autem sunt [[Russi]] (17.3%), [[Rutheni Albi]] (0.6%), [[Moldaviani]] (0.5%), [[Tatari Crimenses]] (0.5%), [[Bulgari]] (0.4%), [[Hungari]] (0.3%), [[Dacoromani]] (0.3%), [[Poloni]] (0.3%), [[Iudaei]] (0.2%), [[Armeni]] (0.2%), [[Graeci]] (0.2%), [[Tatari]] (0.2%).<ref>Національний склад населення: [http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/] ''Державний комітет статистики.''</ref> === Linguae === [[Constitutio]] Ucrainae [[lingua Ucrainica|linguam Ucrainicam]] ut publicam civitatis linguam statuit, adiumentum ei suppenditans. Possibilitas usus liberi et protectio [[Lingua Russica|linguae Russicae]] et aliarum linguarum gentium minorium etiam declaratae sunt in Constitutione Ucrainica .<ref>http://www.rada.gov.ua/konst/CONST1.HTM#r1 Конституція України, Розділ I, Стаття 10</ref> Secundum censum anni 2001, Ucrainica est lingua natalis pro 67.5 centesimis, Russica vero pro 29.6 centesimis populationis Ucrainae.<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/ Мовний склад населення України за даними Всеукраїнського перепису населення 2001 року</ref>. Illic circa 53 centesimas civium Ucrainae Ucrainice et 45 centesimae [[Russice]] inter se communicant.<ref>[https://web.archive.org/web/20140408171319/http://tsn.ua/ukrayina/opituvannya-bilshist-ukrayinciv-spilkuyutsya-vdoma-ukrayinskoyu-movoyu.html Опитування: більшість українців спілкуються вдома українською мовою]</ref> Lingua Ucrainica in occidente, medio et oriente septentrionali Ucrainae praevalet, Russica tamen in oriente meridiano et meridie (e.g., in Crimaea) huius terrae dominatur.<ref>[http://uabooks.info/ua/book_market/analytics/?pid=2386 Мовний баланс України (Пункт «Мова, якою громадяни спілкуються у родині в залежності від регіону»)].</ref> Lex anni 2012, nota ut ''[[lex Kivalov et Kolesničenko]]'', secundum [[Charta Europaea pro linguis regionalibus et minoritatis|Chartam Europaeam pro linguis regionalibus]], 18 linguas regionales Ucrainae enumerabat: {{div col|3}} * [[lingua Ruthenica Alba|Albaruthenicam]] * [[lingua Armenia|Armenicam]] * [[lingua Bulgarica|Bulgaricam]] * [[lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]] * [[lingua Gagausica|Gagausicam]] * [[lingua Hebraica|Hebraicam]] * [[lingua Hungarica|Hungaricam]] * [[lingua Iudaica Taurica|Iudaicam Tauricam]] * [[lingua Karaitica|Karaiticam]] * [[Moldavice|Moldavicam]] * [[lingua Polonica|Polonicam]] * [[lingua Neograeca|Neograecam]] ([[lingua Pontica|Ponticam]]) * [[lingua Russica|Russicam]] * [[lingua Rusinica|Russinicam]] * [[lingua Slovacica|Slovacicam]] * [[lingua Tatarica Taurica|Tataricam Tauricam]] * [[lingua Theodisca|Theodiscam]] * [[lingua Zingarica|Zingaricam]]{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=Sed {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Suržik|''Suržik''|uk|qid=Q430396}}, dialectus Ucrainico-Russica mixta, qua 10-20% populi Ucrainae utitur, nec in hac lege memorabatur.|2=Q430396}} {{div col end}} A die 23 Februarii anno 2014, praeside Ianukovič pulso, lex Kivalov et Kolesničenko vi carere habebatur, anno 2018 et omnino abnegata est. === Religio === [[Fasciculus:Дзвіниця собору Святої Софії в Києві, Україна.jpg|thumb|[[Ecclesia cathedralis]] [[Sancta Sophia (Kiovia)|Sanctae Sophiae]] [[Kiovia]]e in urbe.]] Ucraina est terra publice saecularis, ubi constitutio libertatem [[Libertas sentiendi|sentiendi]] declarat. Principalis [[religio]] in Ucraina est [[Religio Christiana|Christiana]] [[Ecclesia Orthodoxa|Orthodoxa]], hodie ibi divisa inter ecclesias duas: [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainae]] et [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainica (Patriarchatus Moscuensis)|Ecclesia Orthodoxa Ucrainica]] [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Patriarchatus Moscuensis]]. Locum secundum numero secutorum suorum [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]] tenet. Circa decies centena milia hominum (2.19% omnium) in Ucraina sunt [[Ecclesia Catholica|Catholici]] (ut plurimum, Poloni et Hungari gente).<ref>[https://web.archive.org/web/20041204115821/http://www.derzhkomrelig.gov.ua/info_zvit_2003.html State Department of Ukraine on Religious].</ref> [[Protestantes]] Ucrainici totinem<!--?--> numerant. Praeterea, circiter 500 milia [[Religio Islamica|Musulmanorum]] in Ucraina colunt, quarum fere 250 milia sunt Tatari Crimenses.<ref>[http://www.migrationinformation.org/USFocus/display.cfm?ID=365 Caught Between East and West, Ukraine Struggles with Its Migration Policy].</ref> == Cultura == {{main|Cultura Ucrainae}} [[Cultura]] Ucrainae origine sua conecta est cum cultura [[Ruthenia|Ruthenica]] antiqua, ubi [[saeculum 10|saeculo decimo]] sumptio [[Christianismus|religionis Christianae]] accidit, quae momentum magni valoris in evolutione culturae fuit. Quia terrae Ucrainicae in dicione aliorum [[regnum|regnorum]] comprehendebantur, [[nobilitas|nobiles]] Ucraini a [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] culturam [[Polonia|Polonicam]], a [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] vero [[Russia|Russicam]] large acceperunt. Idcirco fundamenta culturae Ucrainicae propriae cultura hominum rusticorum ([[agricola (munus)|agricolarum]], [[cosaci|cosacorum]], [[faber|fabrorum]]) facta sunt. Ex hominibus Ucrainicis in cultura emeritis sunt, inter quos [[Gregorius Skovoroda]], [[philosophus]], [[scriptor]], [[musicus]]; [[Ioannes Kotljarevs'kyj]] [[poeta]] dramaticus; [[Nicolaus Gogol]], scriptor; [[Tarasius Ševčenko]], poeta et [[pictor]]; [[Nicolaus Kostomarov]] [[historicus]] et scriptor; [[Alexander Potebnja]], [[philologus]] et philosophus; [[Elias Repin]], pictor; scriptores [[Ioannes Franko]] et [[Michael Kocjubyns'kyj]]; [[poetria]] [[Lesja Ukrajinka]]; [[Vladimirus Vernadskij]], rerum naturae investigator et philosophus; [[Ioannes Poddubnyj]], [[athleta]]; [[Antonius Makarenko]] et [[Basilius Suchomlyns'kyj]], [[paedagogus|paedagogi]] et scriptores; [[Georgius Kondratjuk]] et [[Sergius Korolëv]], eruditi ac [[inventor]]es; [[Alexander Dovženko]], [[Alexander Ptuško]], et [[Sergius Bondarčuk]], [[moderator cinematographicus|moderatores cinematographici]]; [[Ioannes Kozlovs'kyj]] et [[Demetrius Hnatjuk]] [[cantores]]. Sed idcirco Ucraina olim parte sua maxima ad [[Imperium Russicum]] et dein ad [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] pertinebat, Ucraini noti (nonnumquam ad Russiam [[immigratio|migrantes]] et opera sua Russice creantes, ut, e.g., Gogol) saepe inter homines claros Russicos seu Sovieticos numerantur. [[Fasciculus:Stamp of Ukraine s145.jpg|thumb|upright=0.8|[[Pittacium cursuale|Pittacium]] [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Diei Constitutionis Ucrainae]].]] === Dies festi === Ucrainici [[dies festus|dies festi]] sunt: * [[28 Iunii]] — [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Dies Constitutionis Ucrainae]] * [[23 Augusti]] — [[Dies Nationalis Vexilli Ucrainae]] * [[24 Augusti]] — [[Dies Libertatis Ucrainae]] ([[Acta Declarationis Libertatis Ucrainae]] diei 24 Augusti [[1991]]) == Politica == Ucrainae [[res publica semipraesidentalis|systema semipraesidentale]] est: Praeses Ucrainae secundum primum ministrum et consistorium exstat. Rami [[Potestas legifera|potestatis legislativae]], [[Potestas exsecutiva|exsecutivae]], velut [[Potestas iudicialis|iudicialis]] in operibus sunt. [[Constitutio Ucrainae]] ([[Ucrainice]]: ''Конституція України'') post [[dissolutio Unionis Sovieticae|dissolutionem Unionis Sovieticae]] capitulis quindecim fabrefacta est, die [[28 Iunii]] [[1996]] declaratus. [[Fasciculus:Petro Poroshenko on Day of Constitution of Ukraine 2016-06-28 16.jpg|thumb|Parlamentum Ucrainae, Supremum Concilium (''Verchovna Rada'') vocitatur]] Parlamentum Ucrainae 450 legatis electum est, in [[Kiovia]]e aedificio ''Verchovna Rada'' (Supremum Concilium) situm est. His temporibus factiones politicae decem in parlamento electae sunt, numerus maxima est factio ''CH'' (Ucrainice: ''Слуга народу'', Latine: SN, [[Servus Nationis (factio Ucrainica|Servi Nationis]]), cum sedibus 240. == Oeconomia == [[Proventus domesticus grossus]], ratione [[par acquirendi potestas|paritatis potestatis emptionis]] habita, aestimatione anno [[2019]] facta, est $408 [[milliardum|milliarda]]; itaque Ucraina est quadragesima septima inter civitates orbis terrarum. Proventus domesticus grossus per capita est ${{formatnum:9743}}; secundum hanc mensuram Ucraina est centesima undecima inter omnes civitates.<ref>[https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=25&pr.y=10&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= "World Economic Outlook Database, April 2019"], IMF, 7 Maii 2019.</ref> Aestimatione anno 2017 facta, 12.2% haec summae ex agricultura, 28.6% ex industria, 60% ex [[apparitio]]ne provenit.<ref name=CIA>[https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html Ukraine], ''The World Factbook'', CIA, 2019.</ref> Producta agriculturae maximi momenti sunt [[frumentum|frumenta]], [[beta]]e saccharinae, semina [[helianthus|helianthi]], [[olus|olera]], [[bubula]], [[lac]]. Magnae industriae sunt fodinae [[carbo]]nariae et [[metallum|metallicae]], [[electricitas]], [[machina]]e industriales, machinae vecturae, opera [[chemia|chemica]], ac fabricatio cibaria.<ref name=CIA/> [[Moneta (pecunia)|Moneta]] Ucrainae est [[grivna]] (Ucrainice {{lang|uk|гривня}}, ''hryvnja''). {{NexInt}} *[[Bibliotheca Nationalis Ucrainae Vernadskiana]] *[[Hymnus Ucrainae]] *[[Ruthenia Subcarpathanea]] *[[1709 Ukraina]] == Notae == <references/> == Bibliographia == === Generalia === *Boeckh, Kathrin, et Ekkehard Völkl. [[2007]]. ''Ukraine: Von der Roten zur Orangenen Revolution.'' Regensburg. ISBN 9783791720500. *[http://www.bpb.de/publikationen/5X9VPM,0,0,Nachbarn_im_Osten%3A_Ukraine_und_Belarus.html ''Nachbarn im Osten: Ukraine und Belarus'']. Bundeszentrale für politische Bildung, 1 Novembris 2006. *Rainer Lindner. [http://www.swp-berlin.org/de/common/get_document.php?asset_id=3219 ''Das Ende von Orange: Die Ukraine in der Transformationskrise.''] Studie der Stiftung Wissenschaft und Politik. *[http://www.buergerimstaat.de/4_05/bis04_05.pdf Landeszentrale für politische Bildung Baden-Württemberg: ''Nach der „Orangenen Revolution“.''] (PDF; 1,60 MB). Der Bürger im Staat, 4. 2005. Aufsätze zur Entwicklung von Politik und Wirtschaft in der Ukraine, Russland und Weißrussland. *Böhme, Britta. [[1999]]. ''Grenzland zwischen Mythos und Realität: Real- und Ideengeschichte des ukrainischen Territoriums.'' Lemberg. ISBN 3931703339. *Губарев, В. К. [[2008]]. ''Історія України: універсальний ілюстрований довідник.'' Донецьк: БАО. *Jobst, Kerstin S. [[2010]]. ''Geschichte der Ukraine.'' Ditzingen: Reclam. ISBN 315018729X. *Kappeler, Andreas. [[1994]]. ''Kleine Geschichte der Ukraine.'' Monaci: Beck. ISBN 3406374492. *Khiminets, Pavlo. [[2006]]. ''Protestantismus in der Ukraine: Rolle und Stellung des Protestantismus im soziokulturellen Kontext der Geschichte der Ukraine.'' Francofurti: Peter Lang. ISBN 3631557914. *Kravchuk, Robert. [[2002]]. ''Ukrainian Political Economy: The First Ten Years.'' Novi Eboraci: Palgrave Macmillan. *Reder, Christian, et Erich Klein, eds. [[2008]]. ''Graue Donau, Schwarzes Meer: Wien Sulina Odessa Jalta Istanbul.'' Recherchen, Gespräche, Essays. Vindobonae et Novi Eboraci: Edition Transfer bei Springer. ISBN 9783211754825. *Remer, Claus. [[1995]]. Zum Ukrainebild in Deutschland vom 19. zum 20. Jahrhundert. In ''Russland & Europa: Historische und kulturelle Aspekte eines Jahrhundertproblems,'' ed. Erhard Hexelschneider, 225-243. Lipsiae: Jenaer Forum für Bildung und Wissenschaft. ISBN 3929994445. *Simon, Gerhard. [[2002]]. ''Die neue Ukraine.'' ISBN 341212401X. *Timtschenko, Victor. [[2009]]. ''Ukraine: Einblicke in den neuen Osten Europas.'' Berolini: Ch. Links Verlag. ISBN 9783861534884. *Wilson, Andrew. [[2002]]. ''The Ukrainians: Unexpected Nation.'' ISBN 0300093098. *Кравчук П. А. [[2011]]. Книга рекордів природи. Луцьк: ПрАТ «Волинська обласна друкарня». ISBN 9789663616421. *Леонтьева Г. Г. [[2002]]. Економіка і соціальна географія. Україна: навч. посіб. Суми: Вид-во «Університетська книга». *Руденко В. П. [[1993]]. Довідник з географії природно-ресурсного потенціалу України. К.: Вища школа. *Рутинський М. [[2004]]. Географія туризму України: навч.-метод. посіб. К.: ЦНЛ. *Стехун Л. М. [[2000]]. Україна: короткий географічний огляд. Х.: Ранок. *Україна [Образотворчий матеріал] [[2007]]. авт.-упоряд.: В. Томазов, О. Ясь. К.: Мистецтво. *Хомяков, В. I., et І. В. Бакум. [[2009]]. Економіка сучасної України: навч. посіб. К.: Кондор. === Historia === *Boshyk, Yuri. [[1986]]. ''Ukraine During World War II: History and Its Aftermath.'' Canadian Institute of Ukrainian Studies. ISBN 0920862373. *Berkhoff, Karel C. [[2004]]. ''Harvest of Despair: Life and Death in Ukraine Under Nazi Rule.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. *Cliff, Tony. [[1984]]. ''Class Struggle and Women’s Liberation. Bookmarks. ISBN 0906224128.'' *Gross, Jan T. [[1988]]. ''Revolution from Abroad: The Soviet Conquest of Poland's Western Ukraine and Western Belorussia.'' *Hrushevsky, Michael. [[1986]]. ''A History of Ukraine.'' *Kohut, Zenon E., Bohdan Y. Nebesio, et Myroslav Yurkevich. [[2005]]. ''Historical Dictionary of Ukraine.'' Scarecrow Press. *Luckyj, George S. [[1996]]. ''Towards an Intellectual History of Ukraine: An Anthology of Ukrainian Thought from 1710 to 1995.'' *Lower, Wendy. [[2005]]. ''Nazi Empire-Building and the Holocaust in Ukraine.'' University of North Carolina Press. *Magocsi, Paul Robert. [[1996]]. ''A History of Ukraine.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802078206. *Overy, Richard. [[2004]]. ''The Dictators.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0393020304. *Piotrowski Tadeusz. [[1998]]. ''Poland's Holocaust: Ethnic Strife, Collaboration with Occupying Forces and Genocide in the Second Republic, 1918–1947.'' McFarland & Company. ISBN 0786403713. *Redlich, Shimon. [[2002]]. ''Together and Apart in Brzezany: Poles, Jews, and Ukrainians, 1919–1945.'' Bloomingtoniae: Indiana University Press. *Reid, Anna. [[2003]]. ''Borderland: A Journey Through the History of Ukraine.'' *Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0920862373. *Subtelny, Orest. [[1988]]. ''Ukraine: A History.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802083900. *Weiner, Amir. ''Making Sense of War: The Second World War and the Fate of the Bolshevik Revolution.'' Princeton University Press. ISBN 0691095434. *Zabarko, Boris, ed. [[2005]]. ''Holocaust in the Ukraine.'' Mitchell Vallentine & Co. *Ілюстрована енциклопедія історії України : в 3-х т. — Вид. перероб., доп. — К.: Спалах, 2004. *Губарев, В. К. [[2008]]. Iсторія України : універсальний ілюстрований довідник. Донецьк: БАО. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ukraine|Ucrainam}} {{Grc|Σαρματία}} {{Fontes geographici}} === Fontes Latini === *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 577 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Poloniae saeculi XVII] *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 578 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Moscoviae saeculi XVII] *[https://web.archive.org/web/20210515192904/https://www.wdl.org/en/item/79/ Delineatio generalis camporum desertorum, vulgo Ukraina, cum adiacentibus provinciis], 1648 === Generalia === * [http://www.encyclopediaofukraine.com Internet Encyclopedia of Ukraine] {{ling|Anglice}} * [http://esu.com.ua Енциклопедія Сучасної України] (Encyclopaeidiae Ucrainae hodiernae) {{ling|Ucrainice}} * [https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html De Ucraina] in ''The World Factbook'' ([[CIA]]) {{ling|Anglice}} * [https://www.bbc.com/news/world-europe-18018002 De Ucraina] apud [[BBC]] {{ling|Anglice}} === Administratio === *[https://www.president.gov.ua Praeses Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Russice|Anglice}} *[http://www.kmu.gov.ua/ Porta administrationis Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice}} *[http://rada.gov.ua/ Parlamentum Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice|Russice}} {{Europa}} {{Capsae collectae|Ucraina|politica|{{Praesides Ucrainae}}{{Primi ministri Ucrainae}}{{Ministri rerum externarum Ucrainici}}{{Ministri Ucrainici Hončaruk}}}} {{Capsae collectae|Ucraina|geographica|{{Divisio administrativa Ucrainae}}}} {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=title}} {{Appendicula de hac pagina| {{PagMens|02|2024}} }} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1917]] [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Ucraina|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} htyws0gvbc0woxdoa4h6nl7zi5m0986 3982424 3982423 2026-08-19T21:46:15Z Grufo 64423 Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-45368-34|~2026-45368-34]] ([[User talk:~2026-45368-34|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Grufo|Grufo]] factam restitui 3954228 wikitext text/x-wiki {{latinitas}} {{Capsa civitatis Vicidatorum}} {{res|Ucraina}}<ref>{{lexfons}}; {{Egger SL|79}}</ref> ([[Ucrainice]] Україна, [[translitteratio|tr.]] ''Ukrajina'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] sita. A [[Russia]] in [[oriens|oriente]] et boreoriente, [[Ruthenia Alba]] in boreoccidente, [[Polonia]], [[Slovacia]], et [[Hungaria]] in [[occidens|occidente]], [[Romania]] et [[Respublica Moldavica|Republica Moldavica]] in meridioccidente, et [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]] et [[Palus Maeotis|Palude Maeotis]] in [[meridies|meridie]] et meridioriente circumventa est. [[Area (geometria)|Area geographica]] est 603&thinsp;628 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]], secunda [[civitas]] confinis in [[continens|continente]] [[Europa]]ea, post Foederationem Russicam.<ref>Richard Chin, [http://books.google.com/books?id=owsHh0v-QT4C&pg=PA345&dq=second+largest+European+country+after+%22Russian+federation%22&hl=nl&sa=X&ei=CXJKT4KvCOis0QW9oJWmDg&ved=0CGcQ6AEwCQ#v=onepage&q=second%20largest%20European%20country%20after%20%22Russian%20federation%22&f=false ''Global Clinical Trials,''] (Elsevier, 2011, ISBN 0123815371), 345.</ref><ref>Chandler Evans, [http://books.google.com/books?id=JXPK9Qp8Yu8C&pg=PT88&dq=Ukraine+second+largest+country+Europe+after+Russia&hl=nl&sa=X&ei=u3NKT6LYNeWe0QWDkoGlDg&ved=0CG8Q6AEwCQ#v=onepage&q=Ukraine%20second%20largest%20country%20Europe%20after%20Russia&f=false ''Future of Google Earth,''] (BookSurge Publishing, 2008, ISBN 1419689037), 174.</ref><ref name="UKRCONSUL">{{cite web|title=Basic facts about Ukraine|url=http://www.ukrconsul.org/BASIC_FACTS.htm|publisher=Ukrainian consul in NY|accessdate=[[29 Martis]] [[2013]]}}.</ref> [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Kiovia]]. [[Lingua publica]] est [[lingua Ucrainica]]. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Ucrainae pacificae a [[Russia]] [[Invasio in Ucrainam Russica (2022)|bellum indictum]] est.<ref>https://www.morgenpost.de/politik/article234656481/ukraine-russland-kriegserklaerung-angriff-putin-rede-entnazifizierung.html</ref> == Nomen == Antiqua Ucrainae terra nomine [[Lingua Latina|Latino]] classico ''[[Sarmatia]]'' ac etiam ex parte ''[[Scythia]]'' cognita est. Saeculis [[medium aevum|mediaevalibus]] nomina ''[[Russia Kioviensis|Russia]],'' ''[[Ruthenia]],'' et ''[[Roxolania]],'' ipso vulgo ''Rus' '' (Русь), ut designationes terrae [[Slavi|Slavorum]] orientalium (i.e. territoriorum Ucrainae, Rutheniae Albae, et partis [[Russia Europaea|Russiae Europaeae]] nostri temporis) introducta sunt, et sensu stricto saepe denotationes solum terrarum Ducatuum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensis]], [[Czernihovia|Czernihoviensis]], et [[Halicia]]e [[Volhynia]]eque (i.e. territorii, nunc ad Ucrainam pertinentis), cum terrae Rutheniae Albae in Lituania et ducatus Ruthenici partium aquilonis in [[Moscovia]] comprehenderentur.<ref name="franco">Н. Яковенко, [https://web.archive.org/web/20090224140517/http://history.franko.lviv.ua/yak_intro.htm ''Нарис Історії України з найдавніших часів до кінця XVII,''] (К., 1997).</ref> Nomen ''Ucrainae'' primo anno [[1187]] in annalibus Kioviensibus,<ref name="Україна">[http://uk.wikisource.org/wiki/Україна «Україна» в Вікіджерелах.]</ref> quale appellatio territorii [[Ducatus Pereaslaviensis]], apparuit (qui cum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensi]] et [[Ducatus Czernihoviensis|Czernihoviensi]] ad nucleum [[historia|historicum]] civitatus Russicae antiquae pertinebat). Idem nomen apud annales Russicos (Ruthenicos) annis [[1189]], [[1213]], [[1280]], et [[1282]]<ref name="Україна"/>, [[Halicia]]m, [[Volhynia]]m occidentalem, [[Chelmia]]m, et [[Podlachia]]m significabat. In annalibus litterisque publicis Polonicis et Lituanicis saeculorum [[saeculum 14|quattuordecimi]]–[[saeculum 17|septindecimi]], nomine ''Ucrainae'' {{Scholium|inspicitur=latinitas|Quando?|sensu latiore}} terrae [[Ruthenia|Ruthenicae]] Haliciae, Volhyniae, Kioviae, [[Podolia]]e, et [[Braczlavia]]e, {{dubium|sensu limito sane}} territorium {{Scholium|inspicitur=latinitas|“Usque ad”? “Prope”?|ad}} flumen {{dubium|medium}} [[Danapris]] indicabantur.<ref name="franco"/> Eadem significatio etiam a medio [[Saeculum 17|saeculi septindecimi]], post creationem [[civitas|civitatis]] [[Cosaci]]cae [[Exercitus Zaporoviensis]], servabatur. Cum Ucraina ad regnum Russicum Moscoviense (dein [[Imperium Russicum]]) adnexa esset, appellatio ''Ucrainae'' connecta est cum [[regio]]ne prope Danaprim, nomine ''Russiae Minoris''<ref> I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl, [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&fip=eayaxsqrseayaqrsxseayaenewqxdsydsdaseaya&no=&seite=538 ''Orbis Latinus,''] 3:538.</ref> vel ''Parvae''<ref name="Graesse">I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl,[http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&nativeno=296 ''Orbis Latinus'',] 3:296.</ref> (opposito appellationi ''Russiae Magnae'' vel ''Maioris'',<ref name="Graesse" /> [[Foederatio Russica|Foederationem Russicam]] significanti) – saepe terras prope [[Charcovia]]m includendo. In ''[[Lexicon Universale|Lexico Universali]]'' [[Iohannes Iacobus Hofmannus|Iohannis Hofmanni]], anno [[1698]] edito, Ucraina descripta est provincia Poloniae ("Vocatur aliter ''Volhinia inferior'' seu [[Palatinatus Kioviensis]], ab eius urbe primaria Kiovia, & Braczlaviensis")<ref name="hofmannucr1">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale ...''. - Leiden, 1698. - tom. 4. – p. 577]</ref> et Moscoviae.<ref name="hofmannucr2">I. I. Hofmannus,[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html ''Lexicon universale''] (Leiden, 1698), 4:578.</ref> Inter secundam dimidiam saeculi [[saeculum 19|undevicesimi]] et initium saeculi [[saeculum 20|vicesimi]] nomen ''Ucrainae'' {{dubium|significationem suam ut nomen terrae suae}}, quae olim ''[[Ruthenia]]'' vocabatur, amplificavit, et ipsum nomen gentile ''[[Ucraini|Ucrainorum]]'' (українці, [[translitteratio|tr.]] ''ukrajinci'') in locum ''[[Russi|Russorum]]'' (русини, [[translitteratio|tr.]] ''rusyny'') seu ''[[Rutheni|Ruthenorum]]'' gradatim substitutum est.<ref name="franco"/> Anno [[1917]], declarata est prima civitas, se 'Ucrainicam' publice vocans (Res Publica Popularis ''Ucrainica''). [[Etymologia]] nominis ''Ucrainae'' est obscura. Opinio divulgata a 'limite', 'margine', seu 'fine extremo' eam ducit (confer Russicum окраина, [[translitteratio|tr.]] ''okraina'' cum hac notione). Exempli gratia, secundum explanationem ''Lexici Universalis'' Hofmanni, Ucraina Poloniae "sic dicitur tanquam posita in limite Moscoviae et Tartariae minoris,"<ref name="hofmannucr1"/> Ucraina Moscoviae est "sic dicta quasi limes, quia posita est in limite Tartariae minoris seu Precopensis."<ref name="hofmannucr2"/> Complures autem Ucraini nostri temporis talem opinionem refutant, et etymologiae favent quae vocabulum ''Ucrainae'' seu vulgo ''Ukrajina'' (Україна) a unione [[nomen substantivum|nominum substantivorum]] ''krajina'' (країна) vel ''kraj'' (край), 'terra', et ''u'' (у), 'suum', ducit. Ergo, ''Ucraina'' vero 'terram suam' (oppositam 'terrae alienae') denotet.<ref>[http://litopys.org.ua/ukrmova/um123.htm Русанівський, В. М. Українська мова / Енциклопедія «Українська мова»] (К., 2000).], [http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm Григорій Півторак, Г. «Україна» — це не «окраїна» / Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов].</ref> == Historia == :''Pagina principalis: [[Historia Ucrainae]]'' [[Fasciculus:Фрагменты Пекторали.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Aurum|Aureum]] [[pectoral]] [[Scythia]]num, ex [[Tumulus|tumulo]] regali in [[Pokrov (Ucraina)|Pokrov]], ex [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]]]] [[Fasciculus:Marten's Poltava.jpg|thumb|Victoria Russica contra [[Carolus XII (rex Sueciae)|Carolum XII Sueciae]] et [[Ioannes Mazepa|Ioannem Mazepam]] socium in [[Proelium Poltavense|Proelio Poltavensi]] (1709) [[autonomia]]m Cosacorum destruxit.]] [[Fasciculus:Конституція України 2021 01.jpg|thumb|upright|Prima pagina [[Constitutio Philippi Orlyk|Constitutionis Benderianae]]. Quod exemplum, Latine scriptum, a [[Philippus Orlyk|Philippo Orlyk]] hetman scriptum esse videtur, et in [[Archiva Nationalia Suecica|Archivis Nationalibus Suecicis]] conservatur.]] [[Homo|Homines]] primi in terra Ucrainica circa 900–800 milia annorum retrorsum [[habitatio|habitabant]], cum homines speciei ''[[Homo sapiens]]'' circa 40–35 milia annorum retro formati sunt. Inter [[cultura|culturas]] [[archaeologia|archaeologicas]] in Ucraina inventas, notandae sunt Trypilliensis (4000–2100 a.C.n.), ''Jamna'' (2800–2300 a.C.n.) et ''Srubna'' (1700–1300 a.C.n.). Cum iam in [[antiquitas|antiquitate]] in terra Ucrainae hodiernae regna [[Scythae|Scytharum]], [[Sarmatae|Sarmatarum]], [[Gothi|Gothorum]], ac gentium aliarum exsistebat, initium verum civitatis et culturae Ucrainicae [[Russia Kioviensis]] saeculorum [[saeculum 9|noni]]–[[saeculum 13|tredecimi]] putatur,<ref>Яковенко Н. Нарис історії України з найдавніших часів до кінця XVIII ст (Київ: Ґенеза, 1997).</ref> e cuius successoribus fuit [[Regnum Russiae]], quod saeculis tredecimo–quattuordecimo in terris Ucrainae occidentalis nostri temporis exsistebat. Postea terrae Ucrainicae comprehensae sunt in [[Polonia|Regno Polonico]] et [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magno Ducatu Lituaniae]], qui saeculo [[saeculum 16|sedecimo]] regnum foederale formaverunt. Formatio civitatis Ucrainicae hodiernae conecta est cum [[bellum|bello]] annis [[1648]]–[[1657]] contra regnum Poloniae et Lituaniae a [[Bohdanus Chmielnicius|Bohdano Chmielnicio]] ducto.<ref>Сисин Ф. Хмельниччина та її роль в утворенні модерної української нації / Український історичний журнал (1995) 4:67–76.</ref> Belli causa, civitas [[Cosaci|Cosacorum]] [[Cosaci Zaporovienses|Zaporoviensium]] in Ucraina formata est, dein inter Poloniam et Russiam divisa. In [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] terrae Cosacorum Ucrainensium ad dimidium secundum saeculi [[saeculum 18|duodevicesimi]] autonomiam certam habebant, quo tempore, post divisiones regni Polono-Lituanici, terrae Ucrainae occidentalis in [[Imperium Austriacum]] comprehensae sunt, cum Ucraina media et orientalis vero pars Russiae essent. Annis ab [[1917]] ad [[1918]], post [[Res Novae Russiae (1917)|res novas Russicas]], creatae sunt nonnullae res publicae Ucrainicae, inter quas [[Res Publica Popularis Ucrainica]], [[Civitas Ucrainica]], [[Res Publica Popularis Ucrainica Occidentalis]]. Anno [[1917]] declarata et anno [[1919]] de facto firmata est [[Res Publica Sovietica Socialistica Ucrainica]], quae maiorem terrarum Ucrainicarum partem comprehendit, et anno [[1922]] pars [[URSS|Unionis Sovieticae]] facta est. Ucraina occidentalis, tempore [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Belli Orbis Terrarum II]], pars RSS Ucrainicae facta est, et [[Crimaea]] ad eam adiuncta est anno [[1954]]. Unione Sovietica dissoluta, Ucraina anno [[1991]] [[res publica]] [[sui iuris]] facta est. In [[praeses|praesidis]] [[suffragium|suffragio]] anni [[2004]] [[Instrumenta divulgationis|instrumentis divulgationis]] nomine [[Revolutio Aurantia|revolutionis aurantiae]] appellato [[Victor Juščenko]], qui Ucrainam civitatibus occidentalibus admovere studuit, electus est. Anno [[2010]] autem cives spe rerum meliorum amissa [[Victor Juščenko|Victorem Juščenko]] praesidem eligerunt, qui regimini [[Russia|Russico]] favit. Mense Novembri [[2013]] homines, postquam foedus, quo Ucraina [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] associata esset, suspensum est, adversam voluntatem in foro [[Kiovia]]e "Maidan" dicto occupando declarabant. Mense Februarii [[2014]], cum conciliatio inter factiones adeptus esset, pristina [[constitutio]], quae usque ad mensem Septembrem [[2010]] in usu erat, redintegrata est, Victor Janukovyč autem potentia pulsus est. === 2022: Incursio Russica === {{Ad profundiora|de=bello recenti|Incursio Russica in Ucrainam (2022)}} Eodem anno [[Russia]] contra [[ius internationale]] [[Crimaea]]m peninsulam occupavit et in regionibus Ucrainae orientalibus secessionem sustentavit, ex quo pugnae ortae sunt, quae usque ad hunc diem perdurant. Die [[21 Februarii]] [[2022]] [[Vladimirus Putin]] decreto [[Res publica popularis Donetskensis|rem publicam popularis Donetskensis]] et [[Res publica popularis Luganskensis|rem publicam popularis Luganskensis]] liberas ac solutas esse declaravit. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Russia Ucrainam contra ius internationale a pluribus partibus [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|aggressa est]]: a Vladimiro Putin signo dato, russicus exercitus, a [[Crimea]], a oriente et a [[Ruthenia Alba]] ingressus, in multis urbis proelium commisit. Die [[25 Februarii]] [[2022]] etiam Kiovia, Ucrainae caput, oppugnata est. == Institutio publica == Ucraina est res publica democratica, cuius [[constitutio Ucrainae|constitutio hodierna]] anno [[1996]] accepta est. [[Potestas executiva]] in Ucraina repraesentata est a Praeside et Grapheo Ministrorum. Institutum legum latoris reipublicae est [[parlamentum]], Concilium Publicum Ucrainae (Верховна Рада України, [[translitteratio|tr.]] ''Verchovna Rada Ukrajiny'') vocatur. == Divisio administrativa == :''Pagina principalis: [[Divisio administrativa Ucrainae]]'' {{Charta Ucrainae designata}} Ucraina 24 [[regio]]nes (in sg., область, [[translitteratio|tr.]] ''oblast’'') comprehendit. [[Kiovia]] metropolis est urbs dignitatis civitatis. Praeterea, secundum positionem officialem Ucrainae (quae a multis aliis civitatibus mundi sustinetur) partes eius de iure sunt res publica autonoma [[Crimaea]] et urbs dignitatis civitatis [[Sebastopolis]] (quum terrae illae de facto inclusae sunt in Foederationem Russicam, mense Martio anno [[2014]]). == Geographia == [[Fasciculus:Synevyrlake.jpg|thumb|left|[[Lacus Synevir]] est maximus [[lacus]] in [[Montes Carpatici|montibus Carpaticis]] Ucrainis.]] [[Fasciculus:Ukraine_topo_en.jpg|thumb|Tabula topographica Ucrainae.]] Ucraina in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] patet, inter [[Polonia]]m, [[Ruthenia Alba|Rutheniam Albam]], [[Russia]]m, [[Respublica Moldavica|Moldaviam]], [[Romania]]m, [[Hungaria]]m, et [[Slovacia]]m sita. [[Regio]]nes vastaeque plerumque Ucrainae occupant. Fere 95 centesimae terrae sunt [[planities]]. [[Mons|Montes]] [[Carpates]]<ref name="Carpates">{{Graesse}}</ref> in [[occidens|occidentali]] Ucrainae parte siti sunt. Maria, litora Ucrainae e meridie alluentes, sunt [[Pontus Euxinus]] ([[Mare Nigrum]]) et [[Palus Maeotis]] ([[Mare Asoviense]]). Ucraina plus quam 63 milia [[flumen|fluminum]] rivorumque habet, quorum maxima sunt [[Danapris]] ([[Borysthenes]]), [[Tyras|Danastris (Tyras)]], [[Danubius]], [[Pripetius]]. Multae [[urbs|urbes]] in Ucraina sunt, quarum [[Kiovia]], [[Charcovia]], et [[Odessa]] (statu [[2013]]) plus decies centena milia incolarum habent. Euroregiones ad quas nonnullae terrae Ucrainicae pertinent sunt Buga, Carpathia, Prut Superior, et Danubius Inferior. == Biodiversitas == Ucrainae sunt permulta [[species (taxinomia)|species]] [[animalia|animalium]], [[fungi|fungorum]], [[microorganismus|micoorganismorum]], [[plantae|plantarum]]. === Animalia === [[Fasciculus:Spermophilus suslicus2.JPG|thumb|''[[Spermophilus suslicus]]'' est in [[tesqua|steppis]] Ucrainae orientalis [[endemismus|endemicus]].]] {{Vide etiam|Index piscium in Ucraina|Indicem piscium Ponti Euxini}} Ucraina plerumque dividitur in duas [[regio]]nes [[zoologia|zoologicas]], quarum una, in oriente [[civitas|civitatis]] inventa, in finientibus [[Europa]]e terris consistit, ubi sunt usitatae [[silva]]rum mixtarum species, atque in alia, in Ucraina orientali, species [[tesqua|steppas]] amantes vigent. In silvestribus civitatis regionibus, [[lynx]]es, [[lupus|lupi]], [[sus scrofa|sus scrofi]], [[martes]], et [[species]] similes usitate inveniuntur, praecipue in [[mons|montibus]] [[Carpates|Carpaticis]],<ref name="Carpates"/> ubi multa [[mammalia]] [[praedator]]ia [[habitatio|habitant]], cum variis [[Ursus arctos|ursis brunnis]]. Circa [[lacus]] et [[flumen|flumina]], [[fiber|castores]], [[lutrinae]], [[Mustela lutreola|mustelaeque Russicae]] habitant, dum [[Cyprinidae]], ''[[Abramis brama]],'' et [[Siluriformes]] sunt [[piscis|pisces]] saepissime inventi. In mediis et [[oriens|orientalibus]] civitatis regionibus, permulta [[Rodentia]], inter quae [[Cricetinae]] et [[Marmotini]], habitant. === Fungi === Plus quam 6600 specierum [[fungi|fungorum]], inter quas species [[lichen]]ata creantes, in Ucraina descriptae sunt,<ref>D. W. Minter et I. O. Dudka, ''Fungi of Ukraine: A Preliminary Checklist'' (CAB International, 1996).</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cybertruffle.org.uk/robigalia/eng/index.htm |title=Cybertruffle's Robigalia: Observations of fungi and their associated organisms |publisher=cybertruffle.org.uk |accessdate=[[13 Iulii]] [[2011]]}}.</ref> sed hic numerus est imperfectus. Vera specierum fungorum in Ucraina summa, inter quas species non iam descriptae, veri simile est multo maior, quia aestimantur solum circa 7 centesimae omnium [[tellus|orbis terrarum]] fungorum iam inventae esse.<ref>P. M. Kirk, P. F. Cannon, D. W. Minter, et J. Stalpers, ''Dictionary of the Fungi,'' ed. 10a (CABI, 2008).</ref> == Demographia == === Multitudo === [[Census]] civium, anno [[2001]] perfectus, 48&thinsp;457 milia incolarum in Ucraina notavit.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/ Перепис населення України 2001 року: офіційний сайт].</ref> Anno [[2013]] tamen aestimantur 45&thinsp;495&thinsp;252 hominum Ucrainam incolere.<ref>[http://www.ukrstat.gov.ua Державна служба статистики].</ref> (locus tricensimus in mundo). E censu anni 2001, 32.5 milia (67.2%) incolarum Ucrainae in [[urbs|urbibus]] [[habitatio|habitant]], et numerus [[mulier]]um (53.7%) maior est quam numerus [[vir]]orum (46.3%). === Gentes === Secundum [[census|censum]] anni [[2001]], maior pars (77.8%) civium Ucrainae sunt gente [[Ucraini]], gentes minores autem sunt [[Russi]] (17.3%), [[Rutheni Albi]] (0.6%), [[Moldaviani]] (0.5%), [[Tatari Crimenses]] (0.5%), [[Bulgari]] (0.4%), [[Hungari]] (0.3%), [[Dacoromani]] (0.3%), [[Poloni]] (0.3%), [[Iudaei]] (0.2%), [[Armeni]] (0.2%), [[Graeci]] (0.2%), [[Tatari]] (0.2%).<ref>Національний склад населення: [http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/] ''Державний комітет статистики.''</ref> === Linguae === [[Constitutio]] Ucrainae [[lingua Ucrainica|linguam Ucrainicam]] ut publicam civitatis linguam statuit, adiumentum ei suppenditans. Possibilitas usus liberi et protectio [[Lingua Russica|linguae Russicae]] et aliarum linguarum gentium minorium etiam declaratae sunt in Constitutione Ucrainica .<ref>http://www.rada.gov.ua/konst/CONST1.HTM#r1 Конституція України, Розділ I, Стаття 10</ref> Secundum censum anni 2001, Ucrainica est lingua natalis pro 67.5 centesimis, Russica vero pro 29.6 centesimis populationis Ucrainae.<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/ Мовний склад населення України за даними Всеукраїнського перепису населення 2001 року</ref>. Illic circa 53 centesimas civium Ucrainae Ucrainice et 45 centesimae [[Russice]] inter se communicant.<ref>[https://web.archive.org/web/20140408171319/http://tsn.ua/ukrayina/opituvannya-bilshist-ukrayinciv-spilkuyutsya-vdoma-ukrayinskoyu-movoyu.html Опитування: більшість українців спілкуються вдома українською мовою]</ref> Lingua Ucrainica in occidente, medio et oriente septentrionali Ucrainae praevalet, Russica tamen in oriente meridiano et meridie (e.g., in Crimaea) huius terrae dominatur.<ref>[http://uabooks.info/ua/book_market/analytics/?pid=2386 Мовний баланс України (Пункт «Мова, якою громадяни спілкуються у родині в залежності від регіону»)].</ref> Lex anni 2012, nota ut ''[[lex Kivalov et Kolesničenko]]'', secundum [[Charta Europaea pro linguis regionalibus et minoritatis|Chartam Europaeam pro linguis regionalibus]], 18 linguas regionales Ucrainae enumerabat: {{div col|3}} * [[lingua Ruthenica Alba|Albaruthenicam]] * [[lingua Armenia|Armenicam]] * [[lingua Bulgarica|Bulgaricam]] * [[lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]] * [[lingua Gagausica|Gagausicam]] * [[lingua Hebraica|Hebraicam]] * [[lingua Hungarica|Hungaricam]] * [[lingua Iudaica Taurica|Iudaicam Tauricam]] * [[lingua Karaitica|Karaiticam]] * [[Moldavice|Moldavicam]] * [[lingua Polonica|Polonicam]] * [[lingua Neograeca|Neograecam]] ([[lingua Pontica|Ponticam]]) * [[lingua Russica|Russicam]] * [[lingua Rusinica|Russinicam]] * [[lingua Slovacica|Slovacicam]] * [[lingua Tatarica Taurica|Tataricam Tauricam]] * [[lingua Theodisca|Theodiscam]] * [[lingua Zingarica|Zingaricam]]{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=Sed {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Suržik|''Suržik''|uk|qid=Q430396}}, dialectus Ucrainico-Russica mixta, qua 10-20% populi Ucrainae utitur, nec in hac lege memorabatur.|2=Q430396}} {{div col end}} A die 23 Februarii anno 2014, praeside Ianukovič pulso, lex Kivalov et Kolesničenko vi carere habebatur, anno 2018 et omnino abnegata est. === Religio === [[Fasciculus:Дзвіниця собору Святої Софії в Києві, Україна.jpg|thumb|[[Ecclesia cathedralis]] [[Sancta Sophia (Kiovia)|Sanctae Sophiae]] [[Kiovia]]e in urbe.]] Ucraina est terra publice saecularis, ubi constitutio libertatem [[Libertas sentiendi|sentiendi]] declarat. Principalis [[religio]] in Ucraina est [[Religio Christiana|Christiana]] [[Ecclesia Orthodoxa|Orthodoxa]], hodie ibi divisa inter ecclesias duas: [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainae]] et [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainica (Patriarchatus Moscuensis)|Ecclesia Orthodoxa Ucrainica]] [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Patriarchatus Moscuensis]]. Locum secundum numero secutorum suorum [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]] tenet. Circa decies centena milia hominum (2.19% omnium) in Ucraina sunt [[Ecclesia Catholica|Catholici]] (ut plurimum, Poloni et Hungari gente).<ref>[https://web.archive.org/web/20041204115821/http://www.derzhkomrelig.gov.ua/info_zvit_2003.html State Department of Ukraine on Religious].</ref> [[Protestantes]] Ucrainici totinem<!--?--> numerant. Praeterea, circiter 500 milia [[Religio Islamica|Musulmanorum]] in Ucraina colunt, quarum fere 250 milia sunt Tatari Crimenses.<ref>[http://www.migrationinformation.org/USFocus/display.cfm?ID=365 Caught Between East and West, Ukraine Struggles with Its Migration Policy].</ref> == Cultura == {{main|Cultura Ucrainae}} [[Cultura]] Ucrainae origine sua conecta est cum cultura [[Ruthenia|Ruthenica]] antiqua, ubi [[saeculum 10|saeculo decimo]] sumptio [[Christianismus|religionis Christianae]] accidit, quae momentum magni valoris in evolutione culturae fuit. Quia terrae Ucrainicae in dicione aliorum [[regnum|regnorum]] comprehendebantur, [[nobilitas|nobiles]] Ucraini a [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] culturam [[Polonia|Polonicam]], a [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] vero [[Russia|Russicam]] large acceperunt. Idcirco fundamenta culturae Ucrainicae propriae cultura hominum rusticorum ([[agricola (munus)|agricolarum]], [[cosaci|cosacorum]], [[faber|fabrorum]]) facta sunt. Ex hominibus Ucrainicis in cultura emeritis sunt, inter quos [[Gregorius Skovoroda]], [[philosophus]], [[scriptor]], [[musicus]]; [[Ioannes Kotljarevs'kyj]] [[poeta]] dramaticus; [[Nicolaus Gogol]], scriptor; [[Tarasius Ševčenko]], poeta et [[pictor]]; [[Nicolaus Kostomarov]] [[historicus]] et scriptor; [[Alexander Potebnja]], [[philologus]] et philosophus; [[Elias Repin]], pictor; scriptores [[Ioannes Franko]] et [[Michael Kocjubyns'kyj]]; [[poetria]] [[Lesja Ukrajinka]]; [[Vladimirus Vernadskij]], rerum naturae investigator et philosophus; [[Ioannes Poddubnyj]], [[athleta]]; [[Antonius Makarenko]] et [[Basilius Suchomlyns'kyj]], [[paedagogus|paedagogi]] et scriptores; [[Georgius Kondratjuk]] et [[Sergius Korolëv]], eruditi ac [[inventor]]es; [[Alexander Dovženko]], [[Alexander Ptuško]], et [[Sergius Bondarčuk]], [[moderator cinematographicus|moderatores cinematographici]]; [[Ioannes Kozlovs'kyj]] et [[Demetrius Hnatjuk]] [[cantores]]. Sed idcirco Ucraina olim parte sua maxima ad [[Imperium Russicum]] et dein ad [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] pertinebat, Ucraini noti (nonnumquam ad Russiam [[immigratio|migrantes]] et opera sua Russice creantes, ut, e.g., Gogol) saepe inter homines claros Russicos seu Sovieticos numerantur. [[Fasciculus:Stamp of Ukraine s145.jpg|thumb|upright=0.8|[[Pittacium cursuale|Pittacium]] [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Diei Constitutionis Ucrainae]].]] === Dies festi === Ucrainici [[dies festus|dies festi]] sunt: * [[28 Iunii]] — [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Dies Constitutionis Ucrainae]] * [[23 Augusti]] — [[Dies Nationalis Vexilli Ucrainae]] * [[24 Augusti]] — [[Dies Libertatis Ucrainae]] ([[Acta Declarationis Libertatis Ucrainae]] diei 24 Augusti [[1991]]) == Politica == Ucrainae [[res publica semipraesidentalis|systema semipraesidentale]] est: Praeses Ucrainae secundum primum ministrum et consistorium exstat. Rami [[Potestas legifera|potestatis legislativae]], [[Potestas exsecutiva|exsecutivae]], velut [[Potestas iudicialis|iudicialis]] in operibus sunt. [[Constitutio Ucrainae]] ([[Ucrainice]]: ''Конституція України'') post [[dissolutio Unionis Sovieticae|dissolutionem Unionis Sovieticae]] capitulis quindecim fabrefacta est, die [[28 Iunii]] [[1996]] declaratus. [[Fasciculus:Petro Poroshenko on Day of Constitution of Ukraine 2016-06-28 16.jpg|thumb|Parlamentum Ucrainae, Supremum Concilium (''Verchovna Rada'') vocitatur]] Parlamentum Ucrainae 450 legatis electum est, in [[Kiovia]]e aedificio ''Verchovna Rada'' (Supremum Concilium) situm est. His temporibus factiones politicae decem in parlamento electae sunt, numerus maxima est factio ''CH'' (Ucrainice: ''Слуга народу'', Latine: SN, [[Servus Nationis (factio Ucrainica|Servi Nationis]]), cum sedibus 240. == Oeconomia == [[Proventus domesticus grossus]], ratione [[par acquirendi potestas|paritatis potestatis emptionis]] habita, aestimatione anno [[2019]] facta, est $408 [[milliardum|milliarda]]; itaque Ucraina est quadragesima septima inter civitates orbis terrarum. Proventus domesticus grossus per capita est ${{formatnum:9743}}; secundum hanc mensuram Ucraina est centesima undecima inter omnes civitates.<ref>[https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=25&pr.y=10&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= "World Economic Outlook Database, April 2019"], IMF, 7 Maii 2019.</ref> Aestimatione anno 2017 facta, 12.2% haec summae ex agricultura, 28.6% ex industria, 60% ex [[apparitio]]ne provenit.<ref name=CIA>[https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html Ukraine], ''The World Factbook'', CIA, 2019.</ref> Producta agriculturae maximi momenti sunt [[frumentum|frumenta]], [[beta]]e saccharinae, semina [[helianthus|helianthi]], [[olus|olera]], [[bubula]], [[lac]]. Magnae industriae sunt fodinae [[carbo]]nariae et [[metallum|metallicae]], [[electricitas]], [[machina]]e industriales, machinae vecturae, opera [[chemia|chemica]], ac fabricatio cibaria.<ref name=CIA/> [[Moneta (pecunia)|Moneta]] Ucrainae est [[grivna]] (Ucrainice {{lang|uk|гривня}}, ''hryvnja''). {{NexInt}} *[[Bibliotheca Nationalis Ucrainae Vernadskiana]] *[[Hymnus Ucrainae]] *[[Ruthenia Subcarpathanea]] *[[1709 Ukraina]] == Notae == <references/> == Bibliographia == === Generalia === *Boeckh, Kathrin, et Ekkehard Völkl. [[2007]]. ''Ukraine: Von der Roten zur Orangenen Revolution.'' Regensburg. ISBN 9783791720500. *[http://www.bpb.de/publikationen/5X9VPM,0,0,Nachbarn_im_Osten%3A_Ukraine_und_Belarus.html ''Nachbarn im Osten: Ukraine und Belarus'']. Bundeszentrale für politische Bildung, 1 Novembris 2006. *Rainer Lindner. [http://www.swp-berlin.org/de/common/get_document.php?asset_id=3219 ''Das Ende von Orange: Die Ukraine in der Transformationskrise.''] Studie der Stiftung Wissenschaft und Politik. *[http://www.buergerimstaat.de/4_05/bis04_05.pdf Landeszentrale für politische Bildung Baden-Württemberg: ''Nach der „Orangenen Revolution“.''] (PDF; 1,60 MB). Der Bürger im Staat, 4. 2005. Aufsätze zur Entwicklung von Politik und Wirtschaft in der Ukraine, Russland und Weißrussland. *Böhme, Britta. [[1999]]. ''Grenzland zwischen Mythos und Realität: Real- und Ideengeschichte des ukrainischen Territoriums.'' Lemberg. ISBN 3931703339. *Губарев, В. К. [[2008]]. ''Історія України: універсальний ілюстрований довідник.'' Донецьк: БАО. *Jobst, Kerstin S. [[2010]]. ''Geschichte der Ukraine.'' Ditzingen: Reclam. ISBN 315018729X. *Kappeler, Andreas. [[1994]]. ''Kleine Geschichte der Ukraine.'' Monaci: Beck. ISBN 3406374492. *Khiminets, Pavlo. [[2006]]. ''Protestantismus in der Ukraine: Rolle und Stellung des Protestantismus im soziokulturellen Kontext der Geschichte der Ukraine.'' Francofurti: Peter Lang. ISBN 3631557914. *Kravchuk, Robert. [[2002]]. ''Ukrainian Political Economy: The First Ten Years.'' Novi Eboraci: Palgrave Macmillan. *Reder, Christian, et Erich Klein, eds. [[2008]]. ''Graue Donau, Schwarzes Meer: Wien Sulina Odessa Jalta Istanbul.'' Recherchen, Gespräche, Essays. Vindobonae et Novi Eboraci: Edition Transfer bei Springer. ISBN 9783211754825. *Remer, Claus. [[1995]]. Zum Ukrainebild in Deutschland vom 19. zum 20. Jahrhundert. In ''Russland & Europa: Historische und kulturelle Aspekte eines Jahrhundertproblems,'' ed. Erhard Hexelschneider, 225-243. Lipsiae: Jenaer Forum für Bildung und Wissenschaft. ISBN 3929994445. *Simon, Gerhard. [[2002]]. ''Die neue Ukraine.'' ISBN 341212401X. *Timtschenko, Victor. [[2009]]. ''Ukraine: Einblicke in den neuen Osten Europas.'' Berolini: Ch. Links Verlag. ISBN 9783861534884. *Wilson, Andrew. [[2002]]. ''The Ukrainians: Unexpected Nation.'' ISBN 0300093098. *Кравчук П. А. [[2011]]. Книга рекордів природи. Луцьк: ПрАТ «Волинська обласна друкарня». ISBN 9789663616421. *Леонтьева Г. Г. [[2002]]. Економіка і соціальна географія. Україна: навч. посіб. Суми: Вид-во «Університетська книга». *Руденко В. П. [[1993]]. Довідник з географії природно-ресурсного потенціалу України. К.: Вища школа. *Рутинський М. [[2004]]. Географія туризму України: навч.-метод. посіб. К.: ЦНЛ. *Стехун Л. М. [[2000]]. Україна: короткий географічний огляд. Х.: Ранок. *Україна [Образотворчий матеріал] [[2007]]. авт.-упоряд.: В. Томазов, О. Ясь. К.: Мистецтво. *Хомяков, В. I., et І. В. Бакум. [[2009]]. Економіка сучасної України: навч. посіб. К.: Кондор. === Historia === *Boshyk, Yuri. [[1986]]. ''Ukraine During World War II: History and Its Aftermath.'' Canadian Institute of Ukrainian Studies. ISBN 0920862373. *Berkhoff, Karel C. [[2004]]. ''Harvest of Despair: Life and Death in Ukraine Under Nazi Rule.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. *Cliff, Tony. [[1984]]. ''Class Struggle and Women’s Liberation. Bookmarks. ISBN 0906224128.'' *Gross, Jan T. [[1988]]. ''Revolution from Abroad: The Soviet Conquest of Poland's Western Ukraine and Western Belorussia.'' *Hrushevsky, Michael. [[1986]]. ''A History of Ukraine.'' *Kohut, Zenon E., Bohdan Y. Nebesio, et Myroslav Yurkevich. [[2005]]. ''Historical Dictionary of Ukraine.'' Scarecrow Press. *Luckyj, George S. [[1996]]. ''Towards an Intellectual History of Ukraine: An Anthology of Ukrainian Thought from 1710 to 1995.'' *Lower, Wendy. [[2005]]. ''Nazi Empire-Building and the Holocaust in Ukraine.'' University of North Carolina Press. *Magocsi, Paul Robert. [[1996]]. ''A History of Ukraine.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802078206. *Overy, Richard. [[2004]]. ''The Dictators.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0393020304. *Piotrowski Tadeusz. [[1998]]. ''Poland's Holocaust: Ethnic Strife, Collaboration with Occupying Forces and Genocide in the Second Republic, 1918–1947.'' McFarland & Company. ISBN 0786403713. *Redlich, Shimon. [[2002]]. ''Together and Apart in Brzezany: Poles, Jews, and Ukrainians, 1919–1945.'' Bloomingtoniae: Indiana University Press. *Reid, Anna. [[2003]]. ''Borderland: A Journey Through the History of Ukraine.'' *Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0920862373. *Subtelny, Orest. [[1988]]. ''Ukraine: A History.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802083900. *Weiner, Amir. ''Making Sense of War: The Second World War and the Fate of the Bolshevik Revolution.'' Princeton University Press. ISBN 0691095434. *Zabarko, Boris, ed. [[2005]]. ''Holocaust in the Ukraine.'' Mitchell Vallentine & Co. *Ілюстрована енциклопедія історії України : в 3-х т. — Вид. перероб., доп. — К.: Спалах, 2004. *Губарев, В. К. [[2008]]. Iсторія України : універсальний ілюстрований довідник. Донецьк: БАО. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ukraine|Ucrainam}} {{Grc|Σαρματία}} {{Fontes geographici}} === Fontes Latini === *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 577 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Poloniae saeculi XVII] *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 578 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Moscoviae saeculi XVII] *[https://web.archive.org/web/20210515192904/https://www.wdl.org/en/item/79/ Delineatio generalis camporum desertorum, vulgo Ukraina, cum adiacentibus provinciis], 1648 === Generalia === * [http://www.encyclopediaofukraine.com Internet Encyclopedia of Ukraine] {{ling|Anglice}} * [http://esu.com.ua Енциклопедія Сучасної України] (Encyclopaeidiae Ucrainae hodiernae) {{ling|Ucrainice}} * [https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html De Ucraina] in ''The World Factbook'' ([[CIA]]) {{ling|Anglice}} * [https://www.bbc.com/news/world-europe-18018002 De Ucraina] apud [[BBC]] {{ling|Anglice}} === Administratio === *[https://www.president.gov.ua Praeses Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Russice|Anglice}} *[http://www.kmu.gov.ua/ Porta administrationis Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice}} *[http://rada.gov.ua/ Parlamentum Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice|Russice}} {{Europa}} {{Capsae collectae|Ucraina|politica|{{Praesides Ucrainae}}{{Primi ministri Ucrainae}}{{Ministri rerum externarum Ucrainici}}{{Ministri Ucrainici Hončaruk}}}} {{Capsae collectae|Ucraina|geographica|{{Divisio administrativa Ucrainae}}}} {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=title}} {{Appendicula de hac pagina| {{PagMens|02|2024}} }} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1917]] [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Ucraina|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} huzxdw8z692yegqflqfx095dr0a5el2 0 5992 3982236 3982153 2026-08-19T12:19:49Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Etymologia */ 3982236 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Croatia'''<ref name=NSLO>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio sunda, 2009.</ref>, plenius '''Res publica Croatiae'''<ref>Vide e.g. [http://www.stkpula.hr/rektorat/doktorati/skupna.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (alia nomina: ''Chroaeia''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>, ''Chroatia''<ref name="Graesse" />, ''Chrobatia''<ref name="Graesse" />, ''Croacia''<ref name="Graesse" />, ''Gruacia''<ref name="Graesse" />) sive nomen antique '''Liburnia'''<ref name=NSLO/> ([[Croatice]] ''Republika Hrvatska''), est [[civitas]] [[Europa]]ea, ad finem [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]], [[Media Europa|Mediae Europae]], et [[Balcania]]e (antiqui ''Haemi'') iacens, [[caput (urbs)|capite]] [[Zagrabia]] (antiquo Andautonia). Septemtrione [[Slovenia]]e [[Hungaria]]eque, Boreoriente [[Serbia]]e, Oriente [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] et Meridie [[Mons Niger|Monti Nigro]] finitima est. Occidente [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] alluitur et maritimum limitem cum [[Italia]], [[Sinus Tergestinus|Sinu Tergestino]], possidet. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], saeculis [[saeculum 9|nono]] et [[saeculum 10|decimo]], Croatia fuit [[regnum]] [[civitas sui iuris|liberum]]; postea, per saecula [[saeculum 11|undecimum]] ad [[saeculum 14|quartum decimum]], subregnum in dicione Hungarica subiunctum. A saeculo [[saeculum 15|quinto decimo]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimo]], in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] fuit [[ducatus Croatiae et Slavoniae]], atque temporibus recentioribus ([[1918]]–[[1990]]), fuit una ex [[res publica|rebus publicis]] [[Iugoslavia]]e. Croatia socius [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Organizatio Securitati Cooperationique in Europa favendis|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], et [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] et praeterea candidatus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] intrandae est. == Etymologia == [[Ethnonymum]] Forma Latina “Croatus, -i” ex ethnonymo Croatico “Hrvat” per transitum ad formam “Chroat” atque deinde “Croat” originem trahit, cum sonus /v/ in Latino saepe omittatur. Nomen ''Hrvat'' (Latine: Croatus) primum occurrit in inscriptionibus Graecis (saeculo II p.C.n.) ex urbe Graeco‑Sarmatica ''Tanais''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tanais_Tablets</ref> (ad ostium fluminis ''Tanais''<ref>Tanais nomen antiquum classicum fluminis Don fuit.</ref> in Mare Azoviense), litteris Graecis scriptum formis ''Horouathos'' et ''Horoathos''. Plurimi linguistae censent hoc nomen originem Iranicam habere, cum aliae etymologiae probabilitate carent. Linguista Croata Ranko Matasović nomen “Hrvat” ex radice Iranica derivat, quae in lingua Ossetica (Alanicā) forma ''xurvæt'' apparet, significatione “custos”, quod legibus phonologicis et morphologicis congruit.<ref><nowiki><ref></nowiki>[https://hrcak.srce.hr/228825 Ranko Matasović, "Ime Hrvata", in: Jezik 66 (2019), 81–97.]</ref> Saeculis IX et X coetus Slavorum sub nomine Hrvati (''Hrovatoi, Hr’vati, Chrouati, Chrowati'' etc.) historice commemorantur in variis documentis, scriptis ethnographicis, chronicis atque inscriptionibus. Hi coetus testantur in regionibus '''hodiernae Ucrainae''' occidentalis (''Chronicon Nestoris''), in parte septentrionali‑orientali '''Bohemiae''' et '''meridionali Poloniae''' (documentum de fundatione episcopatus Pragensis apud Cosmam Praguensem, ''Chronica Boemorum''), '''in inscriptionibus lapideis Dalmatiae''' in lingua Latina, in opere regis Alfredi Magni exeunte saeculo IX (ubi ''Horiti'' inter Moraviam et Mazoviam memorantur), atque amplissime - de Croatis '''in regionibus hodiernae Croatiae et Bosniae et Herzegovinae''' - in opere ''De administrando imperio'' (capitula XXX et XXXI) a Constantino Porphyrogenito circa annum 950 conscripto. Toponyma nomen Croaticum continentia etiam in documentis saeculorum X et XI apparent '''in regionibus hodiernae Austriae''' '''meridianae''' (Theodisce: Kärnten), quae mediaevalis '''Carantania, Carentana sive Corinthia''' fuit, in latiore territorio circa urbem hodiernam Clagenfurtum; item nonnulla toponyma ad ethnonymum Croatum pertinentia reperta sunt '''in regionibus hodiernae Germaniae orientalis''' circa Lipsiam et Hallam. Praeterea hydronyma nomen Croaticum continentia inventa sunt ab oris Kioviae in Ucraina (flumen ''Horvatovka'') usque ad Croaticum Zagoriam (Croatiae septentrio-occidentalis, flumen ''Horvatska''). [[Latine]] "Croatus, -i" substantivum masculinum, "Croata, -ae" femininum, "Croatum, -i" neutrum et "Croaticus, -a, -um" adiectivum est. == Historia == [[Fasciculus:Bascanska ploca.jpg|thumb|left|220px|[[Tabula Bescanovensis]] ([[Croatice]]: ''Baščanska ploča''), antiquisimum [[Abecedarium Glagoliticum|Scriptionis Glagoliticae]] documentum.]] === Aevum praehistoricum === Praesentis Croatiae territorium e [[Aevum Praehistoricum|Praehistoria]] habitatum est. In [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] Medio, [[Homo neanderthalensis|Neanderthalenses]] [[Crapina]]e ([[Croatice]] ''Krapina'') erant. Ineunte [[Neolithicum|Neolithico]] [[cultura]]e [[Cultura Gerontopolitana|Gerontopolitana]] ([[Croatice]]: ''Starčevo''), [[Cultura Vintzae|Vintzaica]] ([[Croatice]] ''Vinča''), [[Cultura Pegepolitana|Pegepolitana]] ([[Croatice]]: ''Sopot''), [[Cultura Lycocoeladica|Lycocoeladica]] (Croatice ''Vučedol'') et [[Cultura Pharensis|Pharensis]] ([[Croatice]] ''Hvar'') per hanc regionem patebant. [[Aetas Ferrea]] [[cultura Hallstattica|culturae Hallstatticae]] (Proto-[[Illyrii|Illyricorum]]) et [[cultura Tenae|culturae Tenicae]] (Proto-[[Celtae|Celtarum]]) vestigia reliquit. === Aevum Antiquum === [[Fasciculus:Croatia Pula Amphitheatre interior BW 2014-10-11 10-03-10.jpg|300px|left|thumb|[[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Caesare Augusto]] [[imperator]]e, [[Roma antiqua|Romanum]] [[amphitheatrum]] in [[Pietas Iulia|Pietate Iulia]] aedificatum est.]] Croatiae hodiernae territorium in [[Aevum Antiquum|Aevo Antiquo]] [[Illyrii|gentibus Illyricis]] (sensu lato) plerumque incultum erat: [[Histrii]] in paeninsula [[Histria]], [[Liburni]] in [[Dalmatia]] septentrionali et insulis adiacentibus ([[Croatice]] ''Kvarner''), [[Delmatae]] in media Dalmatia, [[Iapodes]] in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica ''[[Iasi]]'' nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut [[Scordisci]] ad [[Savum]] flumen ([[Croatice]] ''Posavina'') et [[Boii]] in extremo boreali ad flumen [[Mura]]m. Etiam complures minores gentes cognitae sunt: [[Ortoplini]], [[Parentini]], [[Mannii]], [[Pleraei]], et aliae ad litus [[Mare Hadriaticum|Hadriaticum]], atque [[Colapiani]], [[Varciani]], [[Segestani]], [[Andizetes]], [[Breuci]], et aliae in Croatia media. [[Illyricum]] libera civitas erat usque ad [[Imperium Romanum|Romanam]] occupationem anno [[168 a.C.n.]]. === Medium aevum === [[Fasciculus:Oton Ivekovic, Nikola Subic Zrinski.jpg|thumb|upright=0.7|[[Nicolaus Serinius (1508-1566)|Nicolaus Serinius]], magnus Croaticus heros in bellis contra [[Imperium Ottomanicum|Ottomanos]].]] [[Fasciculus:Zadar Donat Forum.jpg|thumb|upright=0.6|left|Architectura Mediaevalis Croatiae, [[Iadera]]e.]] [[Fasciculus:Forteresse de Dubrovnik.jpg|thumb|upright=0.8|left|Moenia [[Ragusium|Ragusiensia]].]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperio Romano Occidentali]] collapso, provinciae [[Pannonia]]e et [[Dalmatia]]e ab [[Hunni]]s captae sunt et postea ab [[Ostrogothi]]s et a [[Imperium Romanum Orientale|Byzantinis]]. Praesentis [[Slavi|Slavae]] gentis maiores in Croatia [[saeculum 7|saeculo VII]] domicilium collocavere. Anno [[925]] tunc Dux [[Tomislav (rex Croatiae)|Tomislavus]] rex Croatorum coronatus est, dum regnum terras inter flumen [[Dravus|Dravum]] ([[Croatice]] ''Drava'') et [[Mare Hadriaticum]] ([[Croatice]] ''Jadransko more'') comprehendens creatum est. Hoc regnum usque ad exeuns [[saeculum 11|saeculum XI]] duravit, mortuo ultimo Croatorum rege, cum [[Hungari]] reges Croatiam regere coepissent. Ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanis]] [[Balcania]] capta, Croaticae terrae inter [[Religio Islamica|Musulmanicum]] et [[Religio Christiana|Christianum]] mundos finitimae factae sunt (cum Septemtrione Croaticis manibus et Meridie Ottomanicis manibus). === Praesens Aevum === A [[Germania Nazistica]] capta die [[6 Aprilis]] anni [[1941]], [[Iugoslavia]] scissa est et [[fascismus|fascista]] [[Antonius Pavelić]] libertatis Croaticae Civitatis dux factus est. Quo duce, centeni milium [[Serbia|Serbiorum]], [[Iudaei|Iudaeorum]], [[Zingari|Zingarorum]] et Croatorum adversorum regimini in [[Castra carceralia|campis concentrationis]]<ref>David Morgan, ''Lexicon Latinum/'' [http://www.culturaclasica.com/lingualatina/lexicon_latinum_morgan.pdf PDF.]</ref> deleti sunt. Finito [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]], [[Iosephus Broz Tito]] non solum [[Nazismus|Nazisticos]] invasores et suos complices vicerat sed etiam omnes Iugoslavicas respublicas circum [[communismus|communisticam]] civitatem coniunxerat. Saeculare odium inter Serbios et Croatos ab Iugoslavicis auctoritatibus reprimebatur. [[Iosephus Broz Tito|Iosepho Broz Tito]] mortuo, anno [[1980]], fragilizationis{{dubsig}} processus in Iugoslavicarum rerumpublicarum unione coepit. Hic status adhuc gravior cum [[oeconomia|oeconomica]] crisi in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] Communisticorum regiminum dissolutionem et oeconomiae mercatus adaptationis difficultates comitata factus est. Croatia, cum sua oeconomia evolutissima inter Iugoslavicas respublicas, Nationalistica voluptate communi cum omnibus Iugoslavicis rebuspublicisi non effugit. Die [[25 Iunii]] anni [[1991]], post plebiscita quae obruentem victoriam Separatistis dedere, Croati suam separationem ab [[Iugoslavia]] nuntiavere. Statim, Croaticum trritorium ab Exercitu Foederali invasum est, cuius dominium Serbii tunc habebant et qui pro Serbicis minoritatibus Croatiam incolentibus (circiter 10%) incolarum intervenit. Die [[23 Decembris]] 1991 Croatiae libertas a [[Germania]] probata est. Ob violentos conflictus inter Croatos et Serbios et Croaticum territorium a Serbicis militiis occupatum, [[Consociatio Nationum]] militariter ad pacem firmandam intervenere. Anno [[1992]], respublica libera agnita est. Anno [[1995]], in bene successa operatione militari, Croatia, sine adventicio auxilio, fere omnia sua a Serbiis occupata territoria recuperavit, quod fuit prima clades usque ad tunc terribilis invincibilisque [[Exercitus Popularis Iugoslavicus|Iugoslavici exercitus]] ([[Croatice]] ''Jugoslavenska narodna armija'' et [[Serbice]] Југословенска народна армија). Anno [[1998]], sub forti internationali pressione, Iugoslavia ultimum Croaticum territorium occupatum, [[Sclavonia]]m Orientalem, reddidit. [[Franciscus Tudjman|Francisci Tudjman]], primi praesidis electi, gubernatio controversa: dum suam nationem in libertatem ducebat et occupata territoria sine adventicio auxilio recuperabat et [[Bosnia|Bosnios]] et Croatos in lucta pro [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] libertate adiuvabat, de rei pressoriae censura et Serbiorum Croatiam incolentium expulsione accusabatur. Quo mortuo, eius administratio anno [[1999]] finivit. Ex illo tempore, quamquam problemata similia aliarum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] nationum eis oppetit, Croatia vehemens oeconomicum incrementum experitur, cuius processus in infrastructurae modernizatione et in iuridici systematis transformatione quae democratiam et ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] consolidet consistit. In praesenti, Croatia fortissimarum oeconomiarum unam inter antiquas Iugoslavicas respublicas et secundam in [[Balcania|Balcanica regione]], solum post [[Graecia]]m possidet. == Croatia Latina == [[Fasciculus:Tabula comitatus Zarensis et Sebenicensis.jpg|thumb|left|400px|Partes Dalmatiae anno [[1774]].]] In Regno Croatiae mediaevali, [[lingua Latina]] fuit [[lingua publica|publica]], et documenta publica atque [[inscriptio]]nes regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam [[scriptura Glagolitica|scripturam Glagoliticam]] et suam [[lingua Slava|linguam Slavam]] in forma archaica ''Chakaviana'' in usu habebat (haec sermo ''Chakaviana'' mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est). Postea, [[Domus Habsburgensis|Domo Habsburgensi imperante]] in ducatu Croatiae et Slavoniae saeculis [[saeculum 15|quinto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]] [[lingua Latina]] ut lingua publica servabatur, ne [[Lingua Theodisca|theodisca]] vel [[Lingua Hungarica|hungarica]] lingua in Croatia et [[Sclavonia]] introduceretur. Ideo in Croatia usque ad annum [[1848]] [[lingua Latina]] unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum [[1772]] in Lingua Latina editi sunt. Croatia [[Lingua Latina|linguam Latinam]] diutissime per totum millennium, id est a [[saeculum 9|saeculo nono]] usque ad [[saeculum 19|undevicensimo]], in usu publico perpetuo habuit. Postea, [[Lingua Neolatina|lingua neolatina]] aliquantulum mutata in Croatia in [[Ecclesia Catholica Romana]] perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]], propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur. Ab anno [[1918]], Croatia [[Iugoslavia]]e iuncta erat, et tum solum linguae Slavicae [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] permissae erant. In linguam hybridam Serbocroatam introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 20|vicensimo]]. Anno [[1972]], cum in Croatia systema educationis ministro Stephano Šuvar auctore secundum canones communisticos omnino reformatum sit, institutio [[Lingua Latina|linguae Latinae]] est abolita. Iugoslaviae post dissolutionem anno [[1991]] in Croatia libera scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie [[lingua Latina]] in hac civitate iterum addocta est. == Civilitas == [[Fasciculus:Hrvatski sabor.jpg|right|thumb|300px|Croaticum [[parlamentum]] sive [[Congregatio]] ([[Croatice]]: ''Sabor'').]] [[Constitutio]]ne anno [[1990]] decreta, Croatia est [[respublica]] [[democratia|democratica]]. Anno [[2000]], [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] gubernationis systema pro [[systema parlamentarium|parlamentarismo]] reliquit. Croatia [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Consociatio pro Securitate et Cooperatione in Europa|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Societas pro Pace|Societatis pro Pace]] et aliarum consociationum socia est. [[Praeses]] reipublicae ([[Croatice]]: ''predsjednik'') est [[dux Civitatis]], quinquenni mandato eligitus. Virum Armatorum [[archistrategus]] est, et etiam [[primus minister|primum ministrum]] nominaturus est, [[parlamentum|parlamento]] assentiente, et aliquod ponderis in externa civilitate habet. [[Parlamentum]] Croatiae sive [[Congregatio]] ([[Croatice]] ''Sabor'') corpus legisferum cum 160 [[deputatus|deputatorum]], qui populari suffragio ad quattuor annorum mandatum eliguntur, est. Sessiones plenariae [[Congregatio]]nis locum e [[15 Ianuarii]] ad [[15 Iulii|Idus Iulios]] et e [[15 Septembris]] ad [[15 Decembris]] habent. Gubernatio Croatiae ([[Croatice]]: ''Vlada''), a primo ministro ducta, a duobus primis ministris vicariis et a quattuordecim [[minister|ministris]] cum muneribus de particulares activitatis campos integratur. [[Potestas exsecutiva|Ramus exsecutivus]] est responsalis{{dubsig}} proponendarum legislationis sumptuumque existimationis, exsequendarum legum, et determinandarum externarum internarumque reipublicae rationum. Habet Croatia iudiciale trium graduum systema—in Tribunali Supremo, tribunalibus comitatus, et tribunalibus municipalibus consistens. Tribunale Constitutionale de rebus erga [[constitutio]]nem relatis decernit. == Geographia == [[Fasciculus:Vuka river.jpg|thumb|400px|Confluentia [[Ulca]]e et [[Danubius|Danubii]] [[Cornacum|Cornaci]].]] Croatia est [[Europa]]aea respublica cuius territorium peculiarem formam, similem soleae ferreae, ostendit considerabili cum vicinarum civitatum numero; [[Slovenia]], [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]] et [[Bosnia et Herzegovina]], praeter maritimum litus cum [[Italia]] in [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]]. Suum [[continens|continentale]] territorium in partes duas [[Portus Noumensis|Portu Noumensi]], in [[Bosnia et Herzegovina]], dividitur. [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] perfusum, litus Croaticum satis reductum est, cum [[paeninsula|paeninsulis]], sinibus et amplius milibus insularum quae topia paria [[Graecia|Graeco]] litori formant. Una harum insularum, [[Pelagusa]] ([[Croatice]]: ''Palagruža'') propior [[Italia]]e (revera aliquibus occasionibus Italici litoris luces videri possunt) quam Croatico litori est. Inter praecipuas Croaticas urbes [[Zagrabia]], [[Spalatum]], [[Tarsatica]], [[Mursa]], [[Ragusium]], et [[Carlostadium]] ([[Croatice]]: ''Karlovac'') excellunt. Inter Croatica flumina eminent: {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Longitudo intra Croatiam ([[chiliometrum|km]]) ! Longitudo tota ([[chiliometrum|km]]) ! Locus in quem influit |- | [[Savus]] | ''Sava'' | 562 | 945 | [[Danubius]] |- | [[Dravus]] | ''Drava'' | 305 | 749 | [[Danubius]] |- | [[Colapis]] | ''Kupa'' | 296 | 296 | [[Savus]] |- | [[Danubius]] | ''Dunav'' | 188 | 2860 | [[Pontus Euxinus]] |- | [[Bacuntius]] | ''Bosut'' | 143 | 186 | [[Savus]] |- | [[Bolia]] | ''Korana'' | 109 | 134 | [[Colapis]] |- | [[Bathinus]] | ''Bednja'' | 133 | 133 | [[Dravus]] |- | [[Lonia-Trebezum]] | ''Lonja-Trebež'' | 132 | 132 | [[Savus]] |- | [[Tzesma]] | ''Česma'' | 123 | 123 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] | ''Una'' | 120 | 120 | [[Savus]] |- | [[Ulca]] | ''Vuka'' | 112 | 112 | [[Danubius]] |- | [[Dobra]] | ''Dobra'' | 104 | 104 | [[Colapis]] |- | [[Tillurus]] | ''Cetina'' | 100 | 100 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Glina (flumen)|Glina]] | ''Glina'' | 82 | 100 | [[Colapis]] |- | [[Carasisa]] | ''Karašica'' | 91 | 91 | [[Dravus]] |- | [[Sutla]] | ''Sutla'' | 89 | 92 | [[Savus]] |- | [[Orliava]] | ''Orljava'' | 89 | 89 | [[Savus]] |- | [[Ilova]] | ''Ilova'' | 85 | 85 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Odagra]] | ''Odra'' | 83 | 83 | [[Colapis]] |- | [[Lica]] | ''Lika'' | 78 | 78 | |- | [[Crapina (flumen)|Crapina]] | ''Krapina'' | 75 | 75 | [[Savus]] |- | [[Titius (flumen)|Titius]] | ''Krka'' | 73 | 73 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Pacra]] | ''Pakra'' | 72 | 72 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Sunia (flumen)|Sunia]] | ''Sunja'' | 69 | 69 | [[Savus]] |- | [[Tedanius]] | ''Zrmanja'' | 69 | 69 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Mura]] | ''Mura'' | 67 | 483 | [[Dravus]] |- | [[Glogounisa]] | ''Glogovnica'' | 66 | 66 | [[Tzesma]] |- | [[Plitvisa]] | ''Plitvica'' | 65 | 65 | [[Dravus]] |- | [[Polanus]] | ''Mrežnica'' | 63 | 63 | [[Bolia]] |- | [[Cuptzina]] | ''Kupčina'' | 56 | 56 | [[Colapis]] |- | [[Quaetus]] | ''Mirna'' | 53 | 53 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Naro]] | ''Neretva'' | 20 | 213 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Oeneus]] | ''Rječina'' | 19 | 19 | [[Mare Hadriaticum]] |} Inter lacus [[Consaeptum Nationale Lacuum Plitvicensium|Lacus Plitvicenses]] ([[Croatice]]: ''Plitvička jezera'') excellunt. Inter duodecim maximos montes in Croatia eminent: [[Fasciculus:Velebit.jpg|thumb|300px|Longissima Croatica iuga, [[Montes Velebiti]] ([[Croatice]]: ''Velebit'').]] {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Altitudo ([[metrum|m]]) |- | [[Adrian Oros]] | ''Dinara'' | 1831 |- | [[Camesnica]] | ''Kamešnica'' | 1809 |- | [[Biocovo]] | ''Biokovo'' | 1762 |- | [[Montes Velebiti]] | ''Velebit'' | 1757 |- | [[Pliesevisa]] | ''Plješevica'' | 1657 |- | [[Magna Capella]] | ''Velika Kapela'' | 1533 |- | [[Risniacum]] | ''Risnjak'' | 1528 |- | [[Svilaia]] | ''Svilaja'' | 1508 |- | [[Snieznicum]] | ''Snježnik'' | 1506 |- | [[Visevisa]] | ''Viševica'' | 1428 |- | [[Mons Maior]] | ''Učka'' | 1396 |- | [[Mosor]] | ''Mosor'' | 1339 |} Inter [[archipelagus|archipelaga]] [[Celadussae]] insulae ([[Croatice]]: ''Kornati'') et [[Brevonae]] insulae ([[Croatice]]: ''Brijuni'') excellunt. === Nomina geographica classica et antiqua === [[Fasciculus:Croatia-Dalmatia.png|thumb|[[Dalmatia]] (obscurior picta) in tabula Croaticae.]] Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens). ==== Regiones geographicae maiores ==== * [[Borona]]<ref name="en.wp">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_geographic_names_in_Croatia en.wikipedia]</ref>, deinde [[Banovina]] (hodie [[Croatice]]: ''Banovina vel Banija'') * [[Dalmatia]] * [[Histria]]<ref name="en.wp" /> * [[Interamnia (Croatia)|Interamnia]]<ref name="en.wp" />, deinde [[Sclavonia]] * [[Iapudia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Lika'') * [[Liburnia]]<ref name="en.wp" /> * [[Quercia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Žumberak'') * [[Valeria (Croatia)|Valeria]]<ref name="en.wp" /> (deinde: [[Barania]]) (hodie [[Croatice]]: ''Baranja'') ==== Urbes et oppida ==== Vide etiam: [[Urbes Croatiae]] [[Fasciculus:Zadar_Forum.jpg|thumb|[[Forum]] [[Roma antiqua|Romanum]] [[Iadera]]e.]] {{div col|2}} * [[Ad Turres]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Crikvenica|Crikvenica]]'') * [[Andautonia classica]] ([[Zagrabia]] mediaevalis, hodie [[Croatice]]: ''Zagreb'', ''Dugo Selo'') * [[Aquae Iasae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Varaždinske Toplice|Varaždinske Toplice]]'') * [[Aqua Viva (Croatia)]], deinde [[Varasdinum]] * [[Arupium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Otočac|Otočac]]'') * [[Bellovarium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bjelovar|Bjelovar]]'') * [[Berulia]] * [[Bigeste]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vrgorac|Vrgorac]]'') * [[Bivium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ogulin|Ogulin]]'') * [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Karlovac|Karlovac]]'') * [[Cibalae]] * [[Cornacum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vukovar|Vukovar]]'') * [[Crapina]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Krapina|Krapina]]'') * [[Crisium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Križevci|Križevci]]'') * [[Cuccium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ilok|Ilok]]'') * [[Curcum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Korenica|Korenica]]'') * [[Diacovium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Đakovo|Đakovo]]'') * [[Epidaurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Cavtat|Cavtat]]'') * [[Halicanum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Čakovec|Čakovec]]'') * [[Iadera]] * [[Incerum]], deinde [[Posega]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Požega|Požega]]'') * [[Lentula (Regio Copriunisana-Crisiensis)|Lentula]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Legrad|Legrad]]'') * [[Marsonia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]'') * [[Muccurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Makarska|Makarska]]'') * [[Mursa]] * [[Narona]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Metković|Metković]]'') * [[Novae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Imotski|Imotski]]'') * [[Pietas Iulia]], deinde [[Pola]] * [[Varvaria]], etiam [[Raparia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bribir (Skradin)|Bribir]]'') * [[Romula]] classica * [[Salona]] * [[Scardona]] * [[Siscia]], [[Segestica]] * [[Senia]] (hodie [[Croatice]]: ''Senj'') * [[Servitium (urbs)|Servitium]] (hodie [[Croatice]] ''Stara Gradiška'') * [[Soetovio]] (hodie [[Croatice]] ''Sinj'') * [[Spalatum]] * [[Tarsatica]] * [[Tininum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Knin|Knin]]'') * [[Tragurium]] {{div col end}} ==== Flumina ==== [[Fasciculus:Murursprung01.JPG|thumb|250px|Scaturigo Murae.]] {{div col|2}} * [[Aquilis]] (hodie [[Croatice]]: ''Mirna'') * [[Arius (flumen Dalmatiae)|Arius]] (hodie [[Croatice]]: ''Ombla'') * [[Arsia]] (hodie [[Croatice]]: ''Raša'') * [[Bacuntius]] (hodie [[Croatice]]: ''Bosut'') * [[Bathinus]] (hodie [[Croatice]]: ''Bednja'') * [[Bolia]] (hodie [[Croatice]]: ''Korana'') * [[Colapis]] (hodie [[Croatice]]: ''Kupa'') * [[Dravus]] * [[Formia]] (hodie [[Croatice]]: ''Dragonja'') * [[Gudesca]] (hodie [[Croatice]]: ''Gacka'') * [[Murus (flumen)]] * [[Naro]] seu [[Narenta]] (hodie [[Croatice]]: ''Neretva'') * [[Nestus]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Odagra]] (hodie [[Croatice]]: ''Odra'') * [[Oeneus (flumen Croatiae)]] * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)]] seu [[Unna (flumen)]] * [[Polanus]] (hodie [[Croatice]]: ''Mrežnica'') * [[Savus]] * [[Tedanius]] (hodie [[Croatice]]: ''Zrmanja'') * [[Titius (flumen)]] (hodie [[Croatice]]: ''Krka'') * [[Tilurius]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> seu [[Tillurus]] (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Ulca]] (hodie [[Croatice]]: ''Vuka'') {{div col end}} ==== Insulae maiores incolonatae ==== [[Fasciculus:Kamen Brela 03.jpg|thumb|275px|Naturalis [[Berulia]]e res.]] [[Fasciculus:Brücke Krk-Festland.JPG|thumb|275px|[[Curicta]]e pons maximam Croaticam insulam continenti conectens.]] Vide etiam: '''[[Insulae Croatiae]]'''. * [[Aloepus]] (hodie [[Croatice]] ''Olib'') * [[Apsirtis]] * [[Arba]] * [[Brattia]] * [[Bucium]] (hodie [[Croatice]] ''Biševo'') * [[Celadussae]] (hodie [[Croatice]] ''Kornati'') * [[Cerosa]] (hodie [[Croatice]] ''Šipan'') * [[Choasa]] (hodie [[Croatice]] ''Sušac'') * [[Colentum]] (hodie [[Croatice]] ''Murter'') * [[Corcyra Nigra]] * [[Crexa]] * [[Curicta]] * [[Eucomium]] (hodie [[Croatice]] ''Susak'') * [[Issa]] * [[Augusta Insula]] vel [[Ladeste]] * [[Lumbricata]] (hodie [[Croatice]]: ''Vrgada'') * [[Melitussa]] * [[Olynta]] (hodie [[Croatice]]: ''Šolta'') * [[Pamodus]] (hodie [[Croatice]]: ''Pag'') * [[Pharus]] * [[Pirosima]] (hodie [[Croatice]]: ''Premuda'') * [[Portunata]] (hodie [[Croatice]]: ''Dugi'') * [[Proteras]] (hodie [[Croatice]]: Prvić) * [[Pullariae]] (hodie [[Croatice]]: Brijuni) * [[Lissa]] (hodie [[Croatice]]: Ugljan) == Divisiones administrativae == {{Vide-etiam|Regiones Croatiae}} Croatia divisa est in 21 [[comitatus]] sive [[regio]]nes ([[Croatice]]: ''županije'') qui sunt: {| class="wikitable" |- ! Regio [[Latine]] ! Regio [[Croatice]] ! Area<br />''km²''<ref>[https://web.archive.org/web/20171121091938/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2008/PDF/02-bind.pdf Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2008., str. 63]</ref> ! Numerus incolarum <ref>[https://web.archive.org/web/20090827225920/http://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_02/H01_01_02.html Popis stanovništva iz 2001., Izvor: http://www.dzs.hr]</ref> ! Caput Latine ! Caput Croatice ! Locus in Croatia |- valign="top" | [[Zagrabiensis (regio Croatiae)|Zagrabiae]] | ''Zagrebačka županija'' | align="center" | 3078 | align="center" | 309 696 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, Zagreb County.svg|150px|situs Zabrabiae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Crapinensis-Sagoriensis (regio Croatiae)|Crapina ac Zacoria]] | ''Krapinsko-zagorska županija'' | align="center" | 1230 | align="center" | 142 432 | [[Crapina]] | ''Krapina'' | [[Fasciculus:Croatia, Krapina-Zagorje County.svg|150px|situs Crapinae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sisciensis-Moslavinensis (regio Croatiae)|Siscia et Moslavina]] | ''Sisačko-moslavačka županija'' | align="center" | 4448 | align="center" | 185 387 | [[Siscia]] | ''Sisak'' | [[Fasciculus:Croatia, Sisak-Moslavina County.svg|150px|situs Sisciae et Moslavinae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Carolostadiensis (regio Croatiae)|Carolostadia]] | ''Karlovačka županija'' | align="center" | 3622 | align="center" | 141 787 | [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] | ''Karlovac'' | [[Fasciculus:Croatia, Karlovac County.svg|150px|situs Carlostadi in Croatia]] |- valign="top" | [[Varasdinensis (regio Croatiae)|Varasdina]] | ''Varaždinska županija'' | align="center" | 1260 | align="center" | 184 769 | [[Varasdinum]] | ''Varaždin'' | [[Fasciculus:Croatia, Varazdin County.svg|150px|situs Varasdini in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Copriunisana-Crisiensis (regio Croatiae)|Copriunisa et Crisium]] | ''Koprivničko-križevačka županija'' | align="center" | 1734 | align="center" | 124 467 | [[Copriunisa]] | ''Koprivnica'' | [[Fasciculus:Croatia, Koprivnica-Krizevci County.svg|150px|situs Copriunisae et Crisi in Croatia]] |- valign="top" | [[Bellovariensis-Bilogorensis (regio Croatiae)|Bellovar et Bilogora]] | ''Bjelovarsko-bilogorska županija'' | align="center" | 2638 | align="center" | 133&nbsp;084 | [[Bellovarium]] | ''Bjelovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Bjelovar-Bilogora County.svg|150px|situs Bellovaris et Bilogoris in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)|Litus et Mons]] | ''Primorsko-goranska županija'' | align="center" | 3590 | align="center" | 305&nbsp;505 | [[Tarsatica]] | ''Rijeka'' | [[Fasciculus:Croatia, Primorje-Gorski Kotar County.svg|150px|situs Litoris et Montis in Croatia]] |- valign="top" | [[Iapudiensis-Seniensis (regio Croatiae)|Iapudia et Senia]] | ''Ličko-senjska županija'' | align="center" | 5350 | align="center" | 53 677 | [[Gospitsum]] | ''Gospić'' | [[Fasciculus:Croatia, Lika-Senj County.svg|150px|situs Iaupdiae et Seniae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Veruciensis-Podravinensis (regio Croatiae)|Viroviticza et Podravina]] | ''Virovitičko-podravska županija'' | align="center" | 2021 | align="center" | 93 389 | [[Viroviticza]] | ''Virovitica'' | [[Fasciculus:Croatia, Virovitica-Podravina County.svg|150px|situs Varavizae in Croatia]] |- valign="top" | [[Posigiensis-Sclavonensis (regio Croatiae)|Posega et Sclavonia]] | ''Požeško-slavonska županija'' | align="center" | 1821 | align="center" | 85 831 | [[Posega]] | ''Požega'' | [[Fasciculus:Croatia, Pozega-Slavonia County.svg|150px|situs Posegae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Marsoniana-Posavina (regio Croatiae)|Marsonia et Posavina]] | ''Brodsko-posavska županija'' | align="center" | 2027 | align="center" | 176 765 | [[Marsonia]] | ''Slavonski Brod'' | [[Fasciculus:Croatia, Brod-Posavina County.svg|150px|situs Marsoniae in Croatia]] |- valign="top" | [[Iadrensis (regio Croatiae)|Iaderae]] | ''Zadarska županija'' | align="center" | 3643 | align="center" | 162 045 | [[Iadera]] | ''Zadar'' | [[Fasciculus:Croatia, Zadar County.svg|150px|situs Iaderae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Mursana-Valeriana (regio Croatiae)|Mursa et Valeria]] | ''Osječko-baranjska županija'' | align="center" | 4149] | align="center" | 330 506 | [[Mursa]] | ''Osijek'' | [[Fasciculus:Croatia, Osijek-Baranja County.svg|150px|situs Mursae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sibenicensis-Tininensis (regio Croatiae)|Sebenicum et Tininum]] | ''Šibensko-kninska županija'' | align="center" | 2994 | align="center" | 112 891 | [[Sebenicum]] | ''Šibenik'' | [[Fasciculus:Croatia, Sibenik-Knin County.svg|150px|situs Sebenici in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Cornacensis-Sirmiensis (regio Croatiae)|Cornacum et Sirmia]] | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | align="center" | 2448 | align="center" | 204 768 | [[Cornacum]] | ''Vukovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Vukovar-Syrmia County.svg|150px|situs Cornaci in Croatia]] |- valign="top" | [[Spalatensis-Dalmatica (regio Croatiae)|Spalatum et Dalmatia]] | ''Splitsko-dalmatinska županija'' | align="center" | 4524 | align="center" | 463 676 | [[Spalatum]] | ''Split'' | [[Fasciculus:Croatia, Split-Dalmatia County.svg|150px|situs Spalati in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Histriana (regio Croatiae)|Histria]] | ''Istarska županija'' | align="center" | 2813 | align="center" | 206 344 | [[Castrum Pisinium]] | ''Pazin'' | [[Fasciculus:Croatia, Istria County.svg|150px|situs Histriae in Croatia]] |- valign="top" | [[Ragusina-Narentina (regio Croatiae)|Ragusa et Naro]] | ''Dubrovačko-neretvanska županija'' | align="center" | 1782 | align="center" | 122 870 | [[Ragusa]] | ''Dubrovnik'' | [[Fasciculus:Croatia, Dubrovnik-Neretva County.svg|150px|situs Ragusae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Muraniensis Mediana (regio Croatiae)|Murania Media]] | ''Međimurska županija'' | align="center" | 730 | align="center" | 118 426 | [[Halicanum]] | ''Čakovec'' | [[Fasciculus:Croatia, Medimurje County.svg|150px|situs Muraniae Mediae in Croatia]] |- valign="top" | [[Zagrabia|Urbs Zagrabia]] | ''Grad Zagreb'' | align="center" | 640 | align="center" | 779 145 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, City of Zagreb County.svg|150px|situs urbis Zagrabiae in Croatia]] |- class="sortbottom" | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''TOTA CROATIA:''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''56 542''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''4 437 460''' | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Croatian National Bank.jpg|thumb|left|300px|[[Argentaria Nationalis Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska narodna banka'').]] Croatiae [[oeconomia]] in [[campus tertiarius|diaconiis]] et [[campus secundarius|industria]], praesertim in chemico, navali et metallo-mechanico campis, fundatur. [[Periegesis]] magnus redituum fons. [[Productus domesticus grossus]] pro capite anno [[2008]], pro [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]], 18 575 [[dollarium (CFA)|dollariorum Americanorum]] sive 63,2 centesimae mediae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], secundum [[Eurostat]], fuit. Post-[[Communismus|Communistica]] Croatica oeconomia est. Exeunte [[decennium 199|decennio 199]], ineunte oeconomicae [[transitio]]nis processu, eius status beneficiosus erat sed graviter bello, anno [[1995]] finito, nocitus est. Inter praecipua problemata structuralis [[inopia operarum]] et oeconomicarum emendationum quantitates quas aliquae oeconomistae insufficientes putant sunt quia publicam repugnantiam adspicit. Imprimis sollicitans obsoletum [[potestas iudicialis|systema iudiciale]] est, maxime in eo quod attinet ad possessionem agrorum publicatorum per Communisticum perihodon. Verumtamen, talia problemata magnarum mobilitationum propositum sunt ut per legales emendationes ambitu actionum ad intrandum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] eventas resolvantur. Ita natio oeconomicum incrementum rapidum experitur ad parandam adhaesionem Unioni Europaeae, quae iam Croatiae praecipua socia commercialis est, et Croatica oeconomia ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] evoluta (magni reditus) putatur. == Demographia == [[Fasciculus:Pyramide Croatie.PNG|thumb|Pyramis incolaria Croatiae.]] [[Fasciculus:Croatia-demography.png|thumb|upright=1.6|Incolarum numerus Croatiae, secundum data ex [[OAA]] anno [[2005]] (in milibus).]] In censu anni [[2001]] Croatia 4 437 460 incolarum habebat (numerus incolarum aestimatus Iunio anni [[2006]] 4 494 749 erat). E censis incolis, 4 399 364 (99.14 %) hominum ius civitatis Croaticum habebant, e quibus 44 340 (1%) duplex ius civitatis habebant. 17 902 (0.0%) hominum ius civitatis adventicium habebant, [[apolis|apolides]] 9811 (0.2 %) erant, dum e 10 383 (0.3%) hominum nationalitas ignorabatur. Croatica emigratio stabilis fuit, Croati peregre incolentes amplius duo milliones sunt, e quibus numerosissima communitas domicilium in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] habet (Croatice ''Hrvatska bratska zajednica'' nuncupata). Croatico in parlamento sive [[Congregatio]]ne aliqui deputati Croaticas communitates peregre (et Croatos [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] autochthones) repraesentantes sunt. * Fons datorum:<ref>[https://web.archive.org/web/20200515110629/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html World Factbook - Croatia]</ref> ;Structura per aetatem: * 0-14 annos nati: 16.2% (viri 373 638 / feminae 354 261) * 15-64 annos nati: 67% (viri 1 497 958 / feminae 1 515 314) * amplius 65 annos nati: 16,8% (viri 288 480 feminae 465 098) ;Index incrementum numeri incolarum: * -0,03% ;Index fecunditatis totius: * 1,4 natorum pro femina ;Natalitas: * 9,61 natorum pro 1000 incolarum ;Mortalitas: * 11,48 mortuorum pro 1000 incolarum ;Index migrationis integrae: * 1,58 immigrantium pro 1000 incolarum ;Mortalitas infantilis: * tota: 6,72 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * virorum: 6,7 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * feminarum: 6,74 mortuarum pro 1000 natarum vivarum ;Exspectatio vitae: * tota: 74,68 annorum * virorum: 71,03 annorum * feminarum: 78,53 annorum === Ethne === [[Fasciculus:Hrvatske etnije.gif|thumb|600px|Croatiae ethnica tabula. [[Ruber|Rubro colore]] Croati; [[Caeruleus|caeruleo colore]] [[Serbia|Serbii]]; [[Russus|russo colore]] [[Cechia|Cechi]]; [[fuchsia]] [[Hungari]] et [[Niger|nigro colore]] [[Italia|Itali]].]] Croati ([[Croatice]] ''Hrvati'') ad [[Slavi]]cam familiam pertinent. E praesentis [[Ucraina]]e area oriundi, Croati in hodiernam Croatiam circiter [[saeculum 7|saeculo septimo]] venerunt. Croaticae communitates autochthones etiam [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Hezegovinam]], [[Hungaria]]m, [[Slovenia]]m, [[Serbia]]m ([[Voivodina]]m), [[Mons Niger|Montem Nigrum]] ([[Sinus Risonicus|Sinum Risonicum]]) incolunt, praeterea historicae Croaticae coloniae in [[Austria]] ([[Burgenlandia]]) et in [[Italia]] ([[Molensis (regio)|Molensi regione]] sunt. Natio praesertim a [[Religio Catholica|Catholicae religionis]] Croatis (89.63%) incolitur. Inter allophylos [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxae religionis]] [[Serbia|Serbi]] (4,54%), ([[Religio Islamica|Islamicae religionis]] [[Bosnia]]ci (0.5%), [[Hungari]] (0.37%) et circiter 20 000 [[Italia|Italorum]] (scilicet 0.45% circa) excellunt qui inter [[Histria]]m, [[Tarsatica]]m, [[Dalmatia]]m ([[Iadera]]m, [[Spalatum]]), [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m), et [[Moslavina]]m ([[Siscia]]m) sparguntur, quod [[Italia|Italicae]] praesentiae reliquum est quae ante secundum bellum mundanum in praesentibus Croaticis terris circa 300 000 hominum consummabat. Serbi, aream e [[saeculum 16|saeculo XVI]] incolentes, in praeterito a [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] functionariis componebantur et militaris [[casta]]e genus reliquis incolis parce insertum constituebant. Saeculis consumptis, status mutatus est et Serbicum ethnos Croaticis incolis insertum est. Primo bello mundano finito regnum Serbiorum, Croatorum et Sloveniorum constitutum est, et ethne inter multas convixerunt simultates, sicut anno [[1928]] trium Croaticorum deputatorum in parlamento homicidium, quo facto omnes deputati Croatici cavaedium perpetue reliquerunt. Coniunctionum depravatio ad Serbiorum caedem per bellum mundanum secundum induxit, ubi libera Croatiae civitas, a dictatore [[ustasa]] [[Antonius Pavelić|Antonio Pavelić]] ducta, Serbicum ethnos insectata est. Ineuntibus ethnicis [[decennium 200|decennii 200]] bellis et Serbia et Monte Nigro Croatiam aggressis, Serbici incolae in [[Res publica Serbica Craenae|Craenae]] (Croatice ''Krajina'') et [[Sclavonia]]e zonis densabantur, et 12% totius numeri incolarum in Croatia constituebant. Craenae Serbii se liberae a Croatia proclamavere, eadem autodeterminationis iura exercere volere asserentes quae ad libertatis declarationem ipsius Croatiae induxerant. Recuperata Craena cum Operatione Tempestate, circiter 400 000 Serbiorum fugerunt, a Croaticis copiis instatorum et fabulis, aliquando praeconice inflatis, de caedibus a Croatico exercitu perpetratis conterritati. Ultimis Croaticae gubernationis annis, [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incitante, aliquae res effectae sunt ut Serbii e Croatia fugituri redeant. Serbiorum pars redivit sed Serbiorum percentatio in Croatia adhuc fere duas tertias partes diminuta est. [[Bosnia|Bosniam et Herzegovinam]] circiter 700 000 Croatorum incolunt, ubi trium ethniarum communitatum praecipuarum constituentiumque una sunt. '''Incolarum compositio secundum nationalitatem declaratam in census anni 2001''' {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="empty-cells:show; border-collapse:collapse" |- | align="right" | 1. | width="90" | Croati | align="right" | 3 977 171 | align="right" | (89,63%) | width="100" | | align="right" | 7. | width="90" | [[Slovenia|Slovenii]] | align="right" | 13 173 | align="right" | (0.30%) |- | align="right" | 2. | [[Serbia|Serbii]] | align="right" | 201 631 | align="right" | (4.54%) | | align="right" | 8. | [[Cechia|Cechi]] | align="right" | 10 510 | align="right" | (0,24%) |- | align="right" | 3. | [[Bosnia]]ci | align="right" | 20 755 | align="right" | (0,49%) | | align="right" | 9. | [[Zingari]] | align="right" | 9463 | align="right" | (0,21%) |- | align="right" | 4. | [[Italia|Itali]] | align="right" | 19 636 | align="right" | (0,44%) | | align="right" | 10. | [[Mons Niger|Montinigrani]] | align="right" | 4926 | align="right" | (0,11%) |- | align="right" | 5. | [[Hungari]] | align="right" | 16 595 | align="right" | (0.37%) | | align="right" | 11. | [[Slovacia|Slovaci]] | align="right" | 4712 | align="right" | (0.11%) |- | align="right" | 6. | [[Albania|Albani]] | align="right" | 15 082 | align="right" | (0,34%) | | align="right" | 12. | [[Macedonia|Macedones]] | align="right" | 4270 | align="right" | (0.10%) |} Fons: http://www.dzs.hr. === Itali in Croatia et alii [[linguae Romanicae|Romanice]] loquentes allophyli === Croatiam anno [[2001]] 20 000 civium ad ethnicum circulum [[Italia|Italicum]] pertinentium inhabitant (censu anni [[2001]] 19 636 talis nationalitatis et 20 521 cum [[patrius sermo|patrio sermone]] [[lingua Italica|Italico]] declarati sunt), qui 51 Communitatibus Nationalibus Italicis localibus{{dubsig}} vitam dant et in Unione Italica cum sede [[Tarsatica]]e dispositi sunt. Praesertim in [[Histria]]e, [[Tarsatica]]e, [[Sinus Liburnicus|Liburnicarum]] insularum, [[Dalmatia]]e areis domicilium habet. Solum in [[Histria]]e ([[Histriana (regio Croatiae)|regionis Histrianae]], quae nihilominus Boreorientalem paeninsularem partem non comprehendit,) parte, [[Tarsatica]]e et in [[Apsorus|Apsori]] archipelago ab aliquibus [[commune|communalibus]] statutis velut autochthonici incolae agnoscuntur, dum in ceteris [[Sinus Liburnicus|Liburnicis]] et [[Dalmatia|Dalmaticis]] terris eis nullum particularem statum agnoscuntur. In tali [[Italia|Italico]] ethnico circulo tum [[Lingua Veneta|Venetophoni]] autochthones incolae (in Boreoccidentali [[Histria]] et [[Dalmatia]]) tum [[lingua Histriotica|Histriotophoni]] (in Austroccidentali [[Histria]]no litore) adscribuntur. Per [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] considerabilis [[Italia|Italorum]] opificum numerus in [[Zagrebia]]m et in [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m) habitaturi iverunt ubi eorum descendentium multi in praesenti vivunt. Semper in [[Histria]] (in [[Vallis Arsiae|Valli Arsiae]] et in [[Seiane|Seiani]] ([[Croatice]]: ''Šušnjevica'' et ''Žejane,'' respective) parva [[Lingua Istroromanica|Istroromanorum]] ethnica communitas, e [[Romania]] oriunda, adest, cuius lingua, [[linguae Romanicae|Latinae originis]] [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicae]] similis, fere ob [[lingua Croata|Croaticam]] extincta est. Alius ethnicus circulus originarie [[linguae Romanicae|Romanice]] loquens [[Nigri Latini]] ([[Croatice]] ''Morlaci'') est, incolae consimiles Istroromanorum hodie solum ab aliqua parva communitate repraesentati, quorum lingua fere exstincta est. === Linguae === [[Lingua publica]] [[lingua Croatica|Croatica]], [[Linguae Slavicae|Slavica circuli Meridionalis lingua]] est, quae [[Abecedarium Latinum|abecedario Latino]] utitur. Quinque centesimae incolarum aliis linguis ([[lingua Serbica|Serbice]], [[lingua Hungarica|Hungarice]] et [[lingua Italica|Italice]]) loquitur. In [[Histriana (regio Croatiae)|Regione Histriana]], [[lingua Italica]] [[lingua publica|publica]] est, quamquam tutelae gradus [[Italia|Italici]] nationalis allophyli dissimillimus inter zonas est. === Religio === Praecipua religio [[Ecclesia Catholica Romana|Christiano-Catholica]] (73,53% secundum Catholica rationaria <ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/sc1.html Statistics by Country, by Catholic Population [Catholic-Hierarchy&#93;]</ref>) est, quem [[Ecclesiae Orthodoxae|Christiano-Orthodoxa]] (4.4%) et [[Religio Islamica|Islamo]]-[[Secta Sunnitica|Sunnitica]] (1.3%) sequuntur. [[Sanctus|Sancti]] [[patronus|patroni]] Croatorum [[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] et [[Sanctus Iosephus]] sunt. == Cultura == [[Fasciculus:Homar 3.jpg|thumb|150px|[[Coquina Mediterranea]] [[Dalmatia]]e.]] Croatica [[cultura]] in longa historia, tumultuosa et varia, fundatur e qua multa monumenta et [[ars|artificiosa]] [[Scientia (ratio)|scientificaque]] opera servavit. Croatia septem monumenta [[Patrimonium Mundanum Societatis Educativae, Scientificae, et Culturalis Consocietatis Nationum|Patrimonium Mundanum]] putata et octo [[consaeptum nationale|consaepta nationalia]] habet. [[Focale]] sive [[Focale Croatum|croata]], populare [[vestis|vestiarium]] frustulum, praecise e Croatia oritur. Croatia mundo multos praeclaros homines, [[litterae|scriptores]], [[musica|musicos]], [[pictura|pictores]], [[sculptura|sculptores]], [[architectura|architectos]], [[Scientia (ratio)|scientistas]], [[philosophia|philosophos]] et [[miles|milites]] dedit. Inter quos maximi ponderis sunt tres [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureati: [[Ivus Andrić]] [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemio Nobeliano Litterarum laureatus]] et [[Vladimirus Prelog]] [[Leopoldus Ruzicka|Leopoldusque Ruzicka]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Praemio Nobeliano Chemiae]] laureati. === Litterae === [[Fasciculus:Razvod.jpg|thumb|Textus [[Croatice]] e [[saeculum 13|saeculo tredecimo]] scriptus.]] Croaticae [[litterae]] longam decem saeculorum traditionem habent, inventis primis textibus [[saeculum 11|saeculo undecimo]], qui e [[Lingua Slavica Ecclesiastica|Slavonica lingua]] conversiones, [[Abecedarium Glagoliticum|Abecedario Glagolitico]] scriptae, ([[liturgia|liturgica]] scripta, [[hagiographia]]e et [[apocrypha]]) erant, in [[Linguae Slavicae|Slavicis]] et [[Imperium Byzantinum|Byzantinis]] [[Medium Aevum|Mediaevalibus]] litteris inspiratae, velut [[Missale Kioviense]] ([[saeculum 11|saeculo undecimo]]), [[Tabula Bescanovensis]] (anno [[1100]]) et [[Lex Vinodolensis]] (anno [[1288]]). Saeculo XV floruerunt poetae Latini Croatici praeclari: [[s:Scriptor:Ianus Pannonius|Ianus Pannonius,]] [[s:Scriptor:Georgius Sisgoreus|Georgius Sisgoreus]] (Croatice: Juraj Šižgorić), [[s:Scriptor:Carolus Pucicius|Carolus Pucicius]] (Croatice. Karlo Pucić), [[s:Scriptor:Aelius Lampridius de Crieva|Aelius Lampridius de Crieva]] (Croatice: Ilija Crijević). '''Pater litterarum Croaticarum''' habetur [[s:Scriptor:Marcus Marulus|Marcus Marulus]] Spalatensis (1450–1524), qui primum carmen epicum artis Croaticae, '''''Judita''''', anno '''1500''' lingua Croatica dialecto chakavica composuit. Marulus eo tempore etiam toto orbe notus erat ut scriptor Latine scribens, inter alia opere '''''De institutione bene vivendi''''' '''''per exempla sanctorum'''''. Saeculo XVI litteras renascentiae lingua Croatica excoluerunt: Petrus Zoranić Iadrensis, auctor primi romanzi Croatici '''''Planine'''''; poetae Petrus Hektorović et Hanibal Lucić Pharienses; Marinus Držić, comoediographus Ragusinus. Praestantissimus scriptor baroci Croatici habetur '''Ioannes''' (Croatice: Đivo seu Ivan) '''Gundulić''' (Ioannes Gondola), auctor carminis epici '''''Osman''''', comoediae pastoralis '''''Dubravka''''', atque poematis '''''Suze sina razmetnoga'''''. Lingua operum Gundulicianorum postea exemplum facta est quod maximi momenti fuit in conformanda norma linguae Croaticae saeculo XIX. Praestantissimus poeta lyricus baroci saeculi XVII existimatur '''Franciscus Christophorus comes de Frangipani''' (Croatice: [[:en:Fran_Krsto_Frankopan|Fran Krsto Frankopan]] ''',''' (1641 –1671). === [[Litterae Croaticae saeculis XIX et XX]] === Praecipui scriptores et poetae saeculi XIX fuerunt: Ludovicus Gaj (reformator orthographiae et linguae Croaticae), Antonius Mihanović (auctor textus hymni nationalis Croatici), Dimitrius Demeter (poeta, scriptor dramaticus et interpres), Petrus Preradović (officialis Austriacus, interpres et poeta), Stanko Vraz (poeta, diurnarius et moderator commentariorum), Ioannes Mažuranić (banus Croatiae annis 1873–1880, vir politicus, iurisconsultus et poeta), Augustus Šenoa (pater romani historici Croatici; poeta, criticus, moderator, diurnarius, scriptor dramaticus), Silvius Strahimir Kranjčević (poeta eminentissimus aetatis realisticae), Franciscus Rački (conditor historiographiae Croaticae modernae). Inter scriptores modernitatis Croaticae numeratur Antun Gustav Matoš, [[Ioannes Polić Kamov]] et Vladimir Vidrić. Praecipui scriptores et poetae saeculi XX fuerunt: Tin Ujević (consensu communi poeta eminentissimus saeculi XX; interpres gravis), Miroslaus Krleža (scriptor prosarum, poeta, dramaturgus, lexicographus; a multis habitus ut praestantissimus scriptor Croaticus saeculi XX), Antonius Branko Šimić (poeta et essayista), Ioannes Goran Kovačić (poeta; auctor poematis “Jama” atque collectionis dialecti Caicaviensis “Ognji i rože”), Ranko Marinković (scriptor; auctor romani “Kiklop”), Dobriša Cesarić et Dragutinus Tadijanović (poetae qui iam vivo tempore in scholas recepti sunt), Iurus Kaštelan (poeta et moderator commentariorum), Vesna Parun (poetissa inter praestantissimas habita), Ivana Brlić-Mažuranić (scriptrix fabularum puerilium et iuvenilium, ex fabulis et mythologia Slavicis derivatarum; “Priče iz davnine”). Poetae alterius dimidii saeculi XX — Slavko Mihalić, Ioannes Slamnig et Daniel Dragojević — proprietates postmodernismi in poesi ostendunt, et alii. De eo quod ad synchronas Croaticas litteras attinet, auctores excellere possunt velut: [[Drago Kekanovič]]; [[Petrus Budak]] ([[1919]]); [[Ioannes Aralica]] ([[1930]]); [[Marianus Matković]] ([[1915]]–[[1985]]), [[Realismus|Realistici]] [[Socialismus|Socialistici]] generis cum "Casus graduati Wagner" ([[Croatice]]: ''Slučaj maturanta Wagnera'', [[1953]]), "Saltatio circum mortem" (''Igra oko smrti'', [[1955]]), "Mercatus somniorum" ([[Croatice]]: ''Vašar snova'', [[1959]]), et "Dei etiam patiuntur" ([[Croatice]]: ''I bogovi pate''); et [[Georgius Ludovicus Borges|Borgesiani]] [[Goranus Babič]], [[Paulus Pavličić]] ([[1946]]), [[Stephanus Čuić]] ([[1945]]), [[Goranus Tribuson]] ([[1948]]), [[Vlatco Pavletić]] ([[1930]]), [[Ivus Frangeš]] ([[1920]]) et [[Sunimirio Majdak]] ([[1938]]). Inter poetas et scriptores primae partis saeculi XXI memoranda est cohors auctorum ad commentarios litterarum, artium scientiarumque '''''Riječi''''' (Latine: ''Verba'') pertinentes. Inter eos notandi sunt: Slavko Jendričko<ref>[https://poetryinternationalweb.org/pi/site/poet/item/10743/Slavko-Jendricko<nowiki> Slavko Jendričko, biographia et opera, Poetry International Web]</nowiki></ref>, Petra Sigur, [[wikisource:hr:Krunoslav Mrkoci|Krunoslav Mrkoci]] (Latine: [[s:Scriptor:Coronus_Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]])) aliique.<ref><ref>Vide periodicum ''Riječi'' (Latine: ''Verba''), editio electronica officialis: https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf</ref> === Hymnus === Croaticus [[hymnus nationalis]] ''[[Lijepa nasa domovino|Lijepa naša domovino]]'' ([[Latine]]: "O pulchra nostra patria") nominatur. Textus, [[Antonius Mihanović|Antonii Mihanović]], primum anno [[1835]] in [[chronographicon|chronographico]] ''[[Dánica]]'' ("[[Venus (planeta)|Luciferum]]" significante) cum titulo ''Hrvatska domovina'' ([[Latine]]: "patria Croatica") editus est. [[Musica]] [[decennium 185|decennio 185]] ab [[Iosephus Runjanin|Iosepho Runjanin]] scripta est. Postea, anno [[1861]], [[partitura]] varias parvas mutationes, ab [[Vatroslavus Lichtenegger|Vatroslavo Lichtenegger]] effectas, experta est. Anno [[1891]] cantio ut hymnus publica in expositione a [[Societas Oeconomica Croatico-Slavica|Societate Oeconomica Croatico-Slavica]] [[Zagrabia]]e perfecta canta est. Quia Croatia [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] partem formabat, sicut hymnum nationalem [[Austria]]cum habebat. [[29 Februarii|Pridie Kalendas Martias]] anni [[1972]] prima Constitutionis Croaticae emendatio hanc cantionem velut publicum reipublicae hymnum enuntiavit (quamquam in hoc momento temporis Croatia adhuc [[Iugoslavia]]e partem formabat). Croatiae libertate anno [[1990]] capta, textus levibus mutationibus adfectus est. === Feriae et diei festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et diei festi in Republica Croatica''' <ref>{{cite web |url=http://www.nn.hr/clanci/sluzbeno/2002/2194.htm |title=Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj (pročišćeni tekst) |work=Narodne novine 136/2002 |date=2002-11-21 }}</ref> |- bgcolor="#efefef" ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Croaticum |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] || [[Annus Novus]] || ''Nova godina'' |- | [[6 Ianuarii]] || [[Sancti Magi]] || ''Sveta tri kralja'' |- | Die post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Lunae dies Paschae]] || ''Uskrsni ponedjeljak'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] || [[Dies Laboris]] || ''Praznik rada'' |- | Die 60 post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Corpus Domini]] || ''Tijelovo'' |- | [[22 Iunii]] || [[Dies Pugnae Antifascisticae]] || ''Dan antifašističke borbe'' |- | [[25 Iunii]] || [[Dies Nationalis]] || ''Dan državnosti'' |- | [[5 Augusti|Nonis Augustis]] || [[Dies Victoriae et Gratias Agendi Nationalis]] || ''Dan pobjede i domovinske zahvalnosti'' |- | [[15 Augusti]] || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio Mariae]] || ''Velika Gospa'' |- | [[8 Octobris]] || [[Dies Libertatis]] || ''Dan neovisnosti'' |- | [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] || ''Svi sveti'' |- | [[25 Decembris|25]] et [[26 Decembris]] || [[Christi Natalis]] || ''Božićni blagdani'' |} === Ludus athleticus === [[Fasciculus:Davor Šuker.jpg|thumb|[[Davor Šuker]] (dextera), pedilusor cum maximo follium numero in porta in repraesentationis pediludicae Croaticae historia et cum Calceo Aureo in Certamine Mundano Pediludico anno 1998.]] [[Ludus athleticus|Ludi athletici]] populo gratissimi in Croatia sunt [[pediludium]], [[manufollium]], [[canistriludium]], [[alsulegia aquatica]] et [[teniludium]]. [[Turma nationalis pediludica Croatica|Repraesentatio pediludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska nogometna reprezentacija'') tertia in [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamine Mundano Pedilusorio anni 1998]] perfecit et [[Davor Šuker]] Calceum Aureum velut lusor cum maximo follium numero in porta consecutus est. Repraesentatio pediludica Croatica nuper quintum locum in [[Classificatio Mundana FIFA|Classificatione Mundana FIFA]] attigit, quamquam in praesenti decimo loco est. Civitas iuxta cum [[Hungaria]] in instruendo [[Campionatus Europaeus Pediludicus (2012)|Campionatu Europaeo Pediludico anni 2012]] defecit, ubi ad ultimum gradum advenit sed coniuncta petitio [[Polonia|Polono]]-[[Ucraina]]na electa est. Gradu societatum societas [[NK Dinamo Zagreb]] campio in [[Cantharus Expositionum]] perihodi [[1966]]–[[1967]] fuit. [[Fasciculus:Blanka Vlašić.jpg|thumb|left|200px|[[Blanca Vlašić]]]] [[Turma nationalis manufollica Croatica|Repraesentatio manufollica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska rukometna reprezentacija'') mundi campio anno [[2003]] fuit et bis victrix in [[1996 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1996]] et [[2004 Olympia Aestiva|anni 2004]]. [[Ioannes Balić]] multot optimus manufollii lusor in mundo putatus est. Societas [[RK Zagreb]] [[Europa]]e campio bis fuit et societas [[RK Bjelovar]] semel eodem campionatum consecuta est. [[Turma nationalis canistriludica Croatica|Repraesentatio canistriludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska košarkaška reprezentacija'') tertia in [[Campionatus Mundanus Canistriludicus (1994)|Campionatu Mundano Canistriludico anni 1994]], secunda in [[1992 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1992]] et tertia in [[Campionatus Europaeus Canistriludicus|Campionatu Europaeo Canistriludico]] annis [[1993]] et [[1995]] perfecit. Croaticae canistriludicae turmae quinquies campiones Europae coronatae sunt: ter societas [[KK Split]] et bis [[KK Cibona]]. Tertia celeberrima canistriludii societas [[KK Zadar]] est. [[Turma nationalis alsulegiae aquaticae Croatica|Repraesentatio alsulegiae aquaticae Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska vaterpolska reprezentacija'') praesens campio in mundo est. Societas [[Mladost (Croatia)|Mladost]] Europae campio septiens fuit et cum titulo Optimae Societatis Saeculi XX a [[Liga Europaea Natationis]] assignata est. [[Turma nationalis teniludica Croatica|Repraesentatio teniludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska teniska reprezentacija'') in [[Cantharus Davis|Cantharo Davis]] anno [[2005]] vicit. Tenilusor [[Goranus Ivanišević]] inclitissimorum lusorum unus anno [[2001]] [[Grande Slamum]] [[Campionatus Wimbledonensis|Wimbledonense]] vincens est, ut [[Iva Majoli]] victrix in [[Certamen Rolandi Garros|Certamine Rolandi Garros]] anno [[1997]] fuit. Alii praeclari lusores sunt: [[Ioanna Kostelić]] et [[Ivitsa Kostelić]] in [[nartatio]]ne; [[Blanca Vlašić]] in [[Ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campestri]]; [[Doimus Draganja]], [[Sania Jovanović]] et [[Durđitsa Bjedov]] in [[natatio]]ne; [[Drazenus Petrović]], [[Crasimir Ćosić]], [[Antonius Kukoč]] et [[Dino Rađa]] in [[canistriludium|canistriludio]]; [[Matthias Ljubek]] in [[caudica]]; [[Zelico Mavrović]] et [[Matthaeus Parlov]] in [[pugilatus|pugilatu]]; [[Branco Cikatić]] et [[Mirco Filipović]], "Cro Cop" celebriter nuncupati, in [[kick-boxing]]; [[Goranus Reljic]] in [[Artes martiales mixtae|artibus martialibus mixtis]]; et [[Tamara Boroš]] in [[Teniludium mensale|teniludio mensali]]. == Bibliographia == * [[Basilius Pandžić]]: ''A Review of Croatian History''. Cultural Publishing Center, Chicago 1954. (anglice)<ref>books.google.de: [https://books.google.de/books/about/A_Review_of_Croatian_History.html?id=nWvRAAAAMAAJ&redir_esc=y ''A Review of Croatian History''].</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Dalmatia]] * [[Historia Croatiae]] * [[Histria]] * [[Sclavonia]] * [[Urbes Croatiae]] * [[589 Croatia]] == Nexus externi == {{Communia|Hrvatska|Croatiam}} {{Grc|Χροατία}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20160525190733/http://www.sabor.hr/Default.aspx Parlamentum Croaticum] * [http://www.vlada.hr/en Croatiae Administrationis Portale] * [http://www.croatia.hr/English/default.aspx Turismus Croatiae] * [http://www.hrt.hr/ Radiotelevisia Croatica] * [http://www.ffzg.hr/klafil/croala/ Croatiae auctores Latini] {{Europa}} {{Unio Europaea}} ~ (10K){{Capsae collectae|Croatia|politica|{{Praesides Croatiae}}{{Primi ministri Croatiae}}{{Ministri rerum externarum Croatici}}{{Consilium Croaticum Plenković}}}} {{Capsae collectae|Croatia|geographica|{{Comitatus Croatiae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Croatia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Media]] [[Categoria:Respublicae]] rfs87n6rauqaermasanhyp2pm4fk27s 3982238 3982236 2026-08-19T12:29:34Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Etymologia */ 3982238 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Croatia'''<ref name=NSLO>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio sunda, 2009.</ref>, plenius '''Res publica Croatiae'''<ref>Vide e.g. [http://www.stkpula.hr/rektorat/doktorati/skupna.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (alia nomina: ''Chroaeia''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>, ''Chroatia''<ref name="Graesse" />, ''Chrobatia''<ref name="Graesse" />, ''Croacia''<ref name="Graesse" />, ''Gruacia''<ref name="Graesse" />) sive nomen antique '''Liburnia'''<ref name=NSLO/> ([[Croatice]] ''Republika Hrvatska''), est [[civitas]] [[Europa]]ea, ad finem [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]], [[Media Europa|Mediae Europae]], et [[Balcania]]e (antiqui ''Haemi'') iacens, [[caput (urbs)|capite]] [[Zagrabia]] (antiquo Andautonia). Septemtrione [[Slovenia]]e [[Hungaria]]eque, Boreoriente [[Serbia]]e, Oriente [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] et Meridie [[Mons Niger|Monti Nigro]] finitima est. Occidente [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] alluitur et maritimum limitem cum [[Italia]], [[Sinus Tergestinus|Sinu Tergestino]], possidet. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], saeculis [[saeculum 9|nono]] et [[saeculum 10|decimo]], Croatia fuit [[regnum]] [[civitas sui iuris|liberum]]; postea, per saecula [[saeculum 11|undecimum]] ad [[saeculum 14|quartum decimum]], subregnum in dicione Hungarica subiunctum. A saeculo [[saeculum 15|quinto decimo]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimo]], in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] fuit [[ducatus Croatiae et Slavoniae]], atque temporibus recentioribus ([[1918]]–[[1990]]), fuit una ex [[res publica|rebus publicis]] [[Iugoslavia]]e. Croatia socius [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Organizatio Securitati Cooperationique in Europa favendis|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], et [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] et praeterea candidatus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] intrandae est. == Etymologia == [[Ethnonymum]] Forma Latina “Croatus, -i” ex ethnonymo Croatico “Hrvat” per transitum ad formam “Chroat” atque deinde “Croat” originem trahit, cum sonus /v/ in Latino saepe omittatur. Nomen ''Hrvat'' (Latine: Croatus) primum occurrit in inscriptionibus Graecis (saeculo II p.C.n.) ex urbe Graeco‑Sarmatica ''Tanais''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tanais_Tablets</ref> (ad ostium fluminis ''Tanais''<ref>Tanais nomen antiquum classicum fluminis Don fuit.</ref> in Mare Azoviense<ref>Mare Azoviense nomen hodiernum est quod classice '''Maeotis Palus''' appellatur. </ref>), litteris Graecis scriptum formis ''Horouathos'' et ''Horoathos''. Plurimi linguistae censent hoc nomen originem Iranicam habere, cum aliae etymologiae probabilitate carent. Linguista Croata Ranko Matasović nomen “Hrvat” ex radice Iranica derivat, quae in lingua Ossetica (Alanicā) forma ''xurvæt'' apparet, significatione “custos”, quod legibus phonologicis et morphologicis congruit.<ref><nowiki><ref></nowiki>[https://hrcak.srce.hr/228825 Ranko Matasović, "Ime Hrvata", in: Jezik 66 (2019), 81–97.]</ref> Saeculis IX et X coetus Slavorum sub nomine Hrvati (''Hrovatoi, Hr’vati, Chrouati, Chrowati'' etc.) historice commemorantur in variis documentis, scriptis ethnographicis, chronicis atque inscriptionibus. Hi coetus testantur in regionibus '''hodiernae Ucrainae''' occidentalis (''Chronicon Nestoris''), in parte septentrionali‑orientali '''Bohemiae''' et '''meridionali Poloniae''' (documentum de fundatione episcopatus Pragensis apud Cosmam Praguensem, ''Chronica Boemorum''), '''in inscriptionibus lapideis Dalmatiae''' in lingua Latina, in opere regis Alfredi Magni exeunte saeculo IX (ubi ''Horiti'' inter Moraviam et Mazoviam memorantur), atque amplissime - de Croatis '''in regionibus hodiernae Croatiae et Bosniae et Herzegovinae''' - in opere ''De administrando imperio'' (capitula XXX et XXXI) a Constantino Porphyrogenito circa annum 950 conscripto. Toponyma nomen Croaticum continentia etiam in documentis saeculorum X et XI apparent '''in regionibus hodiernae Austriae''' '''meridianae''' (Theodisce: Kärnten), quae mediaevalis '''Carantania, Carentana sive Corinthia''' fuit, in latiore territorio circa urbem hodiernam Clagenfurtum; item nonnulla toponyma ad ethnonymum Croatum pertinentia reperta sunt '''in regionibus hodiernae Germaniae orientalis''' circa Lipsiam et Hallam. Praeterea hydronyma nomen Croaticum continentia inventa sunt ab oris Kioviae in Ucraina (flumen ''Horvatovka'') usque ad Croaticum Zagoriam (Croatiae septentrio-occidentalis, flumen ''Horvatska''). [[Latine]] "Croatus, -i" substantivum masculinum, "Croata, -ae" femininum, "Croatum, -i" neutrum et "Croaticus, -a, -um" adiectivum est. == Historia == [[Fasciculus:Bascanska ploca.jpg|thumb|left|220px|[[Tabula Bescanovensis]] ([[Croatice]]: ''Baščanska ploča''), antiquisimum [[Abecedarium Glagoliticum|Scriptionis Glagoliticae]] documentum.]] === Aevum praehistoricum === Praesentis Croatiae territorium e [[Aevum Praehistoricum|Praehistoria]] habitatum est. In [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] Medio, [[Homo neanderthalensis|Neanderthalenses]] [[Crapina]]e ([[Croatice]] ''Krapina'') erant. Ineunte [[Neolithicum|Neolithico]] [[cultura]]e [[Cultura Gerontopolitana|Gerontopolitana]] ([[Croatice]]: ''Starčevo''), [[Cultura Vintzae|Vintzaica]] ([[Croatice]] ''Vinča''), [[Cultura Pegepolitana|Pegepolitana]] ([[Croatice]]: ''Sopot''), [[Cultura Lycocoeladica|Lycocoeladica]] (Croatice ''Vučedol'') et [[Cultura Pharensis|Pharensis]] ([[Croatice]] ''Hvar'') per hanc regionem patebant. [[Aetas Ferrea]] [[cultura Hallstattica|culturae Hallstatticae]] (Proto-[[Illyrii|Illyricorum]]) et [[cultura Tenae|culturae Tenicae]] (Proto-[[Celtae|Celtarum]]) vestigia reliquit. === Aevum Antiquum === [[Fasciculus:Croatia Pula Amphitheatre interior BW 2014-10-11 10-03-10.jpg|300px|left|thumb|[[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Caesare Augusto]] [[imperator]]e, [[Roma antiqua|Romanum]] [[amphitheatrum]] in [[Pietas Iulia|Pietate Iulia]] aedificatum est.]] Croatiae hodiernae territorium in [[Aevum Antiquum|Aevo Antiquo]] [[Illyrii|gentibus Illyricis]] (sensu lato) plerumque incultum erat: [[Histrii]] in paeninsula [[Histria]], [[Liburni]] in [[Dalmatia]] septentrionali et insulis adiacentibus ([[Croatice]] ''Kvarner''), [[Delmatae]] in media Dalmatia, [[Iapodes]] in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica ''[[Iasi]]'' nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut [[Scordisci]] ad [[Savum]] flumen ([[Croatice]] ''Posavina'') et [[Boii]] in extremo boreali ad flumen [[Mura]]m. Etiam complures minores gentes cognitae sunt: [[Ortoplini]], [[Parentini]], [[Mannii]], [[Pleraei]], et aliae ad litus [[Mare Hadriaticum|Hadriaticum]], atque [[Colapiani]], [[Varciani]], [[Segestani]], [[Andizetes]], [[Breuci]], et aliae in Croatia media. [[Illyricum]] libera civitas erat usque ad [[Imperium Romanum|Romanam]] occupationem anno [[168 a.C.n.]]. === Medium aevum === [[Fasciculus:Oton Ivekovic, Nikola Subic Zrinski.jpg|thumb|upright=0.7|[[Nicolaus Serinius (1508-1566)|Nicolaus Serinius]], magnus Croaticus heros in bellis contra [[Imperium Ottomanicum|Ottomanos]].]] [[Fasciculus:Zadar Donat Forum.jpg|thumb|upright=0.6|left|Architectura Mediaevalis Croatiae, [[Iadera]]e.]] [[Fasciculus:Forteresse de Dubrovnik.jpg|thumb|upright=0.8|left|Moenia [[Ragusium|Ragusiensia]].]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperio Romano Occidentali]] collapso, provinciae [[Pannonia]]e et [[Dalmatia]]e ab [[Hunni]]s captae sunt et postea ab [[Ostrogothi]]s et a [[Imperium Romanum Orientale|Byzantinis]]. Praesentis [[Slavi|Slavae]] gentis maiores in Croatia [[saeculum 7|saeculo VII]] domicilium collocavere. Anno [[925]] tunc Dux [[Tomislav (rex Croatiae)|Tomislavus]] rex Croatorum coronatus est, dum regnum terras inter flumen [[Dravus|Dravum]] ([[Croatice]] ''Drava'') et [[Mare Hadriaticum]] ([[Croatice]] ''Jadransko more'') comprehendens creatum est. Hoc regnum usque ad exeuns [[saeculum 11|saeculum XI]] duravit, mortuo ultimo Croatorum rege, cum [[Hungari]] reges Croatiam regere coepissent. Ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanis]] [[Balcania]] capta, Croaticae terrae inter [[Religio Islamica|Musulmanicum]] et [[Religio Christiana|Christianum]] mundos finitimae factae sunt (cum Septemtrione Croaticis manibus et Meridie Ottomanicis manibus). === Praesens Aevum === A [[Germania Nazistica]] capta die [[6 Aprilis]] anni [[1941]], [[Iugoslavia]] scissa est et [[fascismus|fascista]] [[Antonius Pavelić]] libertatis Croaticae Civitatis dux factus est. Quo duce, centeni milium [[Serbia|Serbiorum]], [[Iudaei|Iudaeorum]], [[Zingari|Zingarorum]] et Croatorum adversorum regimini in [[Castra carceralia|campis concentrationis]]<ref>David Morgan, ''Lexicon Latinum/'' [http://www.culturaclasica.com/lingualatina/lexicon_latinum_morgan.pdf PDF.]</ref> deleti sunt. Finito [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]], [[Iosephus Broz Tito]] non solum [[Nazismus|Nazisticos]] invasores et suos complices vicerat sed etiam omnes Iugoslavicas respublicas circum [[communismus|communisticam]] civitatem coniunxerat. Saeculare odium inter Serbios et Croatos ab Iugoslavicis auctoritatibus reprimebatur. [[Iosephus Broz Tito|Iosepho Broz Tito]] mortuo, anno [[1980]], fragilizationis{{dubsig}} processus in Iugoslavicarum rerumpublicarum unione coepit. Hic status adhuc gravior cum [[oeconomia|oeconomica]] crisi in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] Communisticorum regiminum dissolutionem et oeconomiae mercatus adaptationis difficultates comitata factus est. Croatia, cum sua oeconomia evolutissima inter Iugoslavicas respublicas, Nationalistica voluptate communi cum omnibus Iugoslavicis rebuspublicisi non effugit. Die [[25 Iunii]] anni [[1991]], post plebiscita quae obruentem victoriam Separatistis dedere, Croati suam separationem ab [[Iugoslavia]] nuntiavere. Statim, Croaticum trritorium ab Exercitu Foederali invasum est, cuius dominium Serbii tunc habebant et qui pro Serbicis minoritatibus Croatiam incolentibus (circiter 10%) incolarum intervenit. Die [[23 Decembris]] 1991 Croatiae libertas a [[Germania]] probata est. Ob violentos conflictus inter Croatos et Serbios et Croaticum territorium a Serbicis militiis occupatum, [[Consociatio Nationum]] militariter ad pacem firmandam intervenere. Anno [[1992]], respublica libera agnita est. Anno [[1995]], in bene successa operatione militari, Croatia, sine adventicio auxilio, fere omnia sua a Serbiis occupata territoria recuperavit, quod fuit prima clades usque ad tunc terribilis invincibilisque [[Exercitus Popularis Iugoslavicus|Iugoslavici exercitus]] ([[Croatice]] ''Jugoslavenska narodna armija'' et [[Serbice]] Југословенска народна армија). Anno [[1998]], sub forti internationali pressione, Iugoslavia ultimum Croaticum territorium occupatum, [[Sclavonia]]m Orientalem, reddidit. [[Franciscus Tudjman|Francisci Tudjman]], primi praesidis electi, gubernatio controversa: dum suam nationem in libertatem ducebat et occupata territoria sine adventicio auxilio recuperabat et [[Bosnia|Bosnios]] et Croatos in lucta pro [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] libertate adiuvabat, de rei pressoriae censura et Serbiorum Croatiam incolentium expulsione accusabatur. Quo mortuo, eius administratio anno [[1999]] finivit. Ex illo tempore, quamquam problemata similia aliarum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] nationum eis oppetit, Croatia vehemens oeconomicum incrementum experitur, cuius processus in infrastructurae modernizatione et in iuridici systematis transformatione quae democratiam et ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] consolidet consistit. In praesenti, Croatia fortissimarum oeconomiarum unam inter antiquas Iugoslavicas respublicas et secundam in [[Balcania|Balcanica regione]], solum post [[Graecia]]m possidet. == Croatia Latina == [[Fasciculus:Tabula comitatus Zarensis et Sebenicensis.jpg|thumb|left|400px|Partes Dalmatiae anno [[1774]].]] In Regno Croatiae mediaevali, [[lingua Latina]] fuit [[lingua publica|publica]], et documenta publica atque [[inscriptio]]nes regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam [[scriptura Glagolitica|scripturam Glagoliticam]] et suam [[lingua Slava|linguam Slavam]] in forma archaica ''Chakaviana'' in usu habebat (haec sermo ''Chakaviana'' mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est). Postea, [[Domus Habsburgensis|Domo Habsburgensi imperante]] in ducatu Croatiae et Slavoniae saeculis [[saeculum 15|quinto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]] [[lingua Latina]] ut lingua publica servabatur, ne [[Lingua Theodisca|theodisca]] vel [[Lingua Hungarica|hungarica]] lingua in Croatia et [[Sclavonia]] introduceretur. Ideo in Croatia usque ad annum [[1848]] [[lingua Latina]] unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum [[1772]] in Lingua Latina editi sunt. Croatia [[Lingua Latina|linguam Latinam]] diutissime per totum millennium, id est a [[saeculum 9|saeculo nono]] usque ad [[saeculum 19|undevicensimo]], in usu publico perpetuo habuit. Postea, [[Lingua Neolatina|lingua neolatina]] aliquantulum mutata in Croatia in [[Ecclesia Catholica Romana]] perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]], propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur. Ab anno [[1918]], Croatia [[Iugoslavia]]e iuncta erat, et tum solum linguae Slavicae [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] permissae erant. In linguam hybridam Serbocroatam introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 20|vicensimo]]. Anno [[1972]], cum in Croatia systema educationis ministro Stephano Šuvar auctore secundum canones communisticos omnino reformatum sit, institutio [[Lingua Latina|linguae Latinae]] est abolita. Iugoslaviae post dissolutionem anno [[1991]] in Croatia libera scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie [[lingua Latina]] in hac civitate iterum addocta est. == Civilitas == [[Fasciculus:Hrvatski sabor.jpg|right|thumb|300px|Croaticum [[parlamentum]] sive [[Congregatio]] ([[Croatice]]: ''Sabor'').]] [[Constitutio]]ne anno [[1990]] decreta, Croatia est [[respublica]] [[democratia|democratica]]. Anno [[2000]], [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] gubernationis systema pro [[systema parlamentarium|parlamentarismo]] reliquit. Croatia [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Consociatio pro Securitate et Cooperatione in Europa|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Societas pro Pace|Societatis pro Pace]] et aliarum consociationum socia est. [[Praeses]] reipublicae ([[Croatice]]: ''predsjednik'') est [[dux Civitatis]], quinquenni mandato eligitus. Virum Armatorum [[archistrategus]] est, et etiam [[primus minister|primum ministrum]] nominaturus est, [[parlamentum|parlamento]] assentiente, et aliquod ponderis in externa civilitate habet. [[Parlamentum]] Croatiae sive [[Congregatio]] ([[Croatice]] ''Sabor'') corpus legisferum cum 160 [[deputatus|deputatorum]], qui populari suffragio ad quattuor annorum mandatum eliguntur, est. Sessiones plenariae [[Congregatio]]nis locum e [[15 Ianuarii]] ad [[15 Iulii|Idus Iulios]] et e [[15 Septembris]] ad [[15 Decembris]] habent. Gubernatio Croatiae ([[Croatice]]: ''Vlada''), a primo ministro ducta, a duobus primis ministris vicariis et a quattuordecim [[minister|ministris]] cum muneribus de particulares activitatis campos integratur. [[Potestas exsecutiva|Ramus exsecutivus]] est responsalis{{dubsig}} proponendarum legislationis sumptuumque existimationis, exsequendarum legum, et determinandarum externarum internarumque reipublicae rationum. Habet Croatia iudiciale trium graduum systema—in Tribunali Supremo, tribunalibus comitatus, et tribunalibus municipalibus consistens. Tribunale Constitutionale de rebus erga [[constitutio]]nem relatis decernit. == Geographia == [[Fasciculus:Vuka river.jpg|thumb|400px|Confluentia [[Ulca]]e et [[Danubius|Danubii]] [[Cornacum|Cornaci]].]] Croatia est [[Europa]]aea respublica cuius territorium peculiarem formam, similem soleae ferreae, ostendit considerabili cum vicinarum civitatum numero; [[Slovenia]], [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]] et [[Bosnia et Herzegovina]], praeter maritimum litus cum [[Italia]] in [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]]. Suum [[continens|continentale]] territorium in partes duas [[Portus Noumensis|Portu Noumensi]], in [[Bosnia et Herzegovina]], dividitur. [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] perfusum, litus Croaticum satis reductum est, cum [[paeninsula|paeninsulis]], sinibus et amplius milibus insularum quae topia paria [[Graecia|Graeco]] litori formant. Una harum insularum, [[Pelagusa]] ([[Croatice]]: ''Palagruža'') propior [[Italia]]e (revera aliquibus occasionibus Italici litoris luces videri possunt) quam Croatico litori est. Inter praecipuas Croaticas urbes [[Zagrabia]], [[Spalatum]], [[Tarsatica]], [[Mursa]], [[Ragusium]], et [[Carlostadium]] ([[Croatice]]: ''Karlovac'') excellunt. Inter Croatica flumina eminent: {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Longitudo intra Croatiam ([[chiliometrum|km]]) ! Longitudo tota ([[chiliometrum|km]]) ! Locus in quem influit |- | [[Savus]] | ''Sava'' | 562 | 945 | [[Danubius]] |- | [[Dravus]] | ''Drava'' | 305 | 749 | [[Danubius]] |- | [[Colapis]] | ''Kupa'' | 296 | 296 | [[Savus]] |- | [[Danubius]] | ''Dunav'' | 188 | 2860 | [[Pontus Euxinus]] |- | [[Bacuntius]] | ''Bosut'' | 143 | 186 | [[Savus]] |- | [[Bolia]] | ''Korana'' | 109 | 134 | [[Colapis]] |- | [[Bathinus]] | ''Bednja'' | 133 | 133 | [[Dravus]] |- | [[Lonia-Trebezum]] | ''Lonja-Trebež'' | 132 | 132 | [[Savus]] |- | [[Tzesma]] | ''Česma'' | 123 | 123 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] | ''Una'' | 120 | 120 | [[Savus]] |- | [[Ulca]] | ''Vuka'' | 112 | 112 | [[Danubius]] |- | [[Dobra]] | ''Dobra'' | 104 | 104 | [[Colapis]] |- | [[Tillurus]] | ''Cetina'' | 100 | 100 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Glina (flumen)|Glina]] | ''Glina'' | 82 | 100 | [[Colapis]] |- | [[Carasisa]] | ''Karašica'' | 91 | 91 | [[Dravus]] |- | [[Sutla]] | ''Sutla'' | 89 | 92 | [[Savus]] |- | [[Orliava]] | ''Orljava'' | 89 | 89 | [[Savus]] |- | [[Ilova]] | ''Ilova'' | 85 | 85 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Odagra]] | ''Odra'' | 83 | 83 | [[Colapis]] |- | [[Lica]] | ''Lika'' | 78 | 78 | |- | [[Crapina (flumen)|Crapina]] | ''Krapina'' | 75 | 75 | [[Savus]] |- | [[Titius (flumen)|Titius]] | ''Krka'' | 73 | 73 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Pacra]] | ''Pakra'' | 72 | 72 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Sunia (flumen)|Sunia]] | ''Sunja'' | 69 | 69 | [[Savus]] |- | [[Tedanius]] | ''Zrmanja'' | 69 | 69 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Mura]] | ''Mura'' | 67 | 483 | [[Dravus]] |- | [[Glogounisa]] | ''Glogovnica'' | 66 | 66 | [[Tzesma]] |- | [[Plitvisa]] | ''Plitvica'' | 65 | 65 | [[Dravus]] |- | [[Polanus]] | ''Mrežnica'' | 63 | 63 | [[Bolia]] |- | [[Cuptzina]] | ''Kupčina'' | 56 | 56 | [[Colapis]] |- | [[Quaetus]] | ''Mirna'' | 53 | 53 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Naro]] | ''Neretva'' | 20 | 213 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Oeneus]] | ''Rječina'' | 19 | 19 | [[Mare Hadriaticum]] |} Inter lacus [[Consaeptum Nationale Lacuum Plitvicensium|Lacus Plitvicenses]] ([[Croatice]]: ''Plitvička jezera'') excellunt. Inter duodecim maximos montes in Croatia eminent: [[Fasciculus:Velebit.jpg|thumb|300px|Longissima Croatica iuga, [[Montes Velebiti]] ([[Croatice]]: ''Velebit'').]] {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Altitudo ([[metrum|m]]) |- | [[Adrian Oros]] | ''Dinara'' | 1831 |- | [[Camesnica]] | ''Kamešnica'' | 1809 |- | [[Biocovo]] | ''Biokovo'' | 1762 |- | [[Montes Velebiti]] | ''Velebit'' | 1757 |- | [[Pliesevisa]] | ''Plješevica'' | 1657 |- | [[Magna Capella]] | ''Velika Kapela'' | 1533 |- | [[Risniacum]] | ''Risnjak'' | 1528 |- | [[Svilaia]] | ''Svilaja'' | 1508 |- | [[Snieznicum]] | ''Snježnik'' | 1506 |- | [[Visevisa]] | ''Viševica'' | 1428 |- | [[Mons Maior]] | ''Učka'' | 1396 |- | [[Mosor]] | ''Mosor'' | 1339 |} Inter [[archipelagus|archipelaga]] [[Celadussae]] insulae ([[Croatice]]: ''Kornati'') et [[Brevonae]] insulae ([[Croatice]]: ''Brijuni'') excellunt. === Nomina geographica classica et antiqua === [[Fasciculus:Croatia-Dalmatia.png|thumb|[[Dalmatia]] (obscurior picta) in tabula Croaticae.]] Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens). ==== Regiones geographicae maiores ==== * [[Borona]]<ref name="en.wp">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_geographic_names_in_Croatia en.wikipedia]</ref>, deinde [[Banovina]] (hodie [[Croatice]]: ''Banovina vel Banija'') * [[Dalmatia]] * [[Histria]]<ref name="en.wp" /> * [[Interamnia (Croatia)|Interamnia]]<ref name="en.wp" />, deinde [[Sclavonia]] * [[Iapudia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Lika'') * [[Liburnia]]<ref name="en.wp" /> * [[Quercia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Žumberak'') * [[Valeria (Croatia)|Valeria]]<ref name="en.wp" /> (deinde: [[Barania]]) (hodie [[Croatice]]: ''Baranja'') ==== Urbes et oppida ==== Vide etiam: [[Urbes Croatiae]] [[Fasciculus:Zadar_Forum.jpg|thumb|[[Forum]] [[Roma antiqua|Romanum]] [[Iadera]]e.]] {{div col|2}} * [[Ad Turres]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Crikvenica|Crikvenica]]'') * [[Andautonia classica]] ([[Zagrabia]] mediaevalis, hodie [[Croatice]]: ''Zagreb'', ''Dugo Selo'') * [[Aquae Iasae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Varaždinske Toplice|Varaždinske Toplice]]'') * [[Aqua Viva (Croatia)]], deinde [[Varasdinum]] * [[Arupium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Otočac|Otočac]]'') * [[Bellovarium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bjelovar|Bjelovar]]'') * [[Berulia]] * [[Bigeste]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vrgorac|Vrgorac]]'') * [[Bivium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ogulin|Ogulin]]'') * [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Karlovac|Karlovac]]'') * [[Cibalae]] * [[Cornacum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vukovar|Vukovar]]'') * [[Crapina]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Krapina|Krapina]]'') * [[Crisium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Križevci|Križevci]]'') * [[Cuccium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ilok|Ilok]]'') * [[Curcum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Korenica|Korenica]]'') * [[Diacovium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Đakovo|Đakovo]]'') * [[Epidaurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Cavtat|Cavtat]]'') * [[Halicanum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Čakovec|Čakovec]]'') * [[Iadera]] * [[Incerum]], deinde [[Posega]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Požega|Požega]]'') * [[Lentula (Regio Copriunisana-Crisiensis)|Lentula]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Legrad|Legrad]]'') * [[Marsonia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]'') * [[Muccurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Makarska|Makarska]]'') * [[Mursa]] * [[Narona]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Metković|Metković]]'') * [[Novae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Imotski|Imotski]]'') * [[Pietas Iulia]], deinde [[Pola]] * [[Varvaria]], etiam [[Raparia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bribir (Skradin)|Bribir]]'') * [[Romula]] classica * [[Salona]] * [[Scardona]] * [[Siscia]], [[Segestica]] * [[Senia]] (hodie [[Croatice]]: ''Senj'') * [[Servitium (urbs)|Servitium]] (hodie [[Croatice]] ''Stara Gradiška'') * [[Soetovio]] (hodie [[Croatice]] ''Sinj'') * [[Spalatum]] * [[Tarsatica]] * [[Tininum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Knin|Knin]]'') * [[Tragurium]] {{div col end}} ==== Flumina ==== [[Fasciculus:Murursprung01.JPG|thumb|250px|Scaturigo Murae.]] {{div col|2}} * [[Aquilis]] (hodie [[Croatice]]: ''Mirna'') * [[Arius (flumen Dalmatiae)|Arius]] (hodie [[Croatice]]: ''Ombla'') * [[Arsia]] (hodie [[Croatice]]: ''Raša'') * [[Bacuntius]] (hodie [[Croatice]]: ''Bosut'') * [[Bathinus]] (hodie [[Croatice]]: ''Bednja'') * [[Bolia]] (hodie [[Croatice]]: ''Korana'') * [[Colapis]] (hodie [[Croatice]]: ''Kupa'') * [[Dravus]] * [[Formia]] (hodie [[Croatice]]: ''Dragonja'') * [[Gudesca]] (hodie [[Croatice]]: ''Gacka'') * [[Murus (flumen)]] * [[Naro]] seu [[Narenta]] (hodie [[Croatice]]: ''Neretva'') * [[Nestus]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Odagra]] (hodie [[Croatice]]: ''Odra'') * [[Oeneus (flumen Croatiae)]] * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)]] seu [[Unna (flumen)]] * [[Polanus]] (hodie [[Croatice]]: ''Mrežnica'') * [[Savus]] * [[Tedanius]] (hodie [[Croatice]]: ''Zrmanja'') * [[Titius (flumen)]] (hodie [[Croatice]]: ''Krka'') * [[Tilurius]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> seu [[Tillurus]] (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Ulca]] (hodie [[Croatice]]: ''Vuka'') {{div col end}} ==== Insulae maiores incolonatae ==== [[Fasciculus:Kamen Brela 03.jpg|thumb|275px|Naturalis [[Berulia]]e res.]] [[Fasciculus:Brücke Krk-Festland.JPG|thumb|275px|[[Curicta]]e pons maximam Croaticam insulam continenti conectens.]] Vide etiam: '''[[Insulae Croatiae]]'''. * [[Aloepus]] (hodie [[Croatice]] ''Olib'') * [[Apsirtis]] * [[Arba]] * [[Brattia]] * [[Bucium]] (hodie [[Croatice]] ''Biševo'') * [[Celadussae]] (hodie [[Croatice]] ''Kornati'') * [[Cerosa]] (hodie [[Croatice]] ''Šipan'') * [[Choasa]] (hodie [[Croatice]] ''Sušac'') * [[Colentum]] (hodie [[Croatice]] ''Murter'') * [[Corcyra Nigra]] * [[Crexa]] * [[Curicta]] * [[Eucomium]] (hodie [[Croatice]] ''Susak'') * [[Issa]] * [[Augusta Insula]] vel [[Ladeste]] * [[Lumbricata]] (hodie [[Croatice]]: ''Vrgada'') * [[Melitussa]] * [[Olynta]] (hodie [[Croatice]]: ''Šolta'') * [[Pamodus]] (hodie [[Croatice]]: ''Pag'') * [[Pharus]] * [[Pirosima]] (hodie [[Croatice]]: ''Premuda'') * [[Portunata]] (hodie [[Croatice]]: ''Dugi'') * [[Proteras]] (hodie [[Croatice]]: Prvić) * [[Pullariae]] (hodie [[Croatice]]: Brijuni) * [[Lissa]] (hodie [[Croatice]]: Ugljan) == Divisiones administrativae == {{Vide-etiam|Regiones Croatiae}} Croatia divisa est in 21 [[comitatus]] sive [[regio]]nes ([[Croatice]]: ''županije'') qui sunt: {| class="wikitable" |- ! Regio [[Latine]] ! Regio [[Croatice]] ! Area<br />''km²''<ref>[https://web.archive.org/web/20171121091938/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2008/PDF/02-bind.pdf Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2008., str. 63]</ref> ! Numerus incolarum <ref>[https://web.archive.org/web/20090827225920/http://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_02/H01_01_02.html Popis stanovništva iz 2001., Izvor: http://www.dzs.hr]</ref> ! Caput Latine ! Caput Croatice ! Locus in Croatia |- valign="top" | [[Zagrabiensis (regio Croatiae)|Zagrabiae]] | ''Zagrebačka županija'' | align="center" | 3078 | align="center" | 309 696 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, Zagreb County.svg|150px|situs Zabrabiae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Crapinensis-Sagoriensis (regio Croatiae)|Crapina ac Zacoria]] | ''Krapinsko-zagorska županija'' | align="center" | 1230 | align="center" | 142 432 | [[Crapina]] | ''Krapina'' | [[Fasciculus:Croatia, Krapina-Zagorje County.svg|150px|situs Crapinae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sisciensis-Moslavinensis (regio Croatiae)|Siscia et Moslavina]] | ''Sisačko-moslavačka županija'' | align="center" | 4448 | align="center" | 185 387 | [[Siscia]] | ''Sisak'' | [[Fasciculus:Croatia, Sisak-Moslavina County.svg|150px|situs Sisciae et Moslavinae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Carolostadiensis (regio Croatiae)|Carolostadia]] | ''Karlovačka županija'' | align="center" | 3622 | align="center" | 141 787 | [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] | ''Karlovac'' | [[Fasciculus:Croatia, Karlovac County.svg|150px|situs Carlostadi in Croatia]] |- valign="top" | [[Varasdinensis (regio Croatiae)|Varasdina]] | ''Varaždinska županija'' | align="center" | 1260 | align="center" | 184 769 | [[Varasdinum]] | ''Varaždin'' | [[Fasciculus:Croatia, Varazdin County.svg|150px|situs Varasdini in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Copriunisana-Crisiensis (regio Croatiae)|Copriunisa et Crisium]] | ''Koprivničko-križevačka županija'' | align="center" | 1734 | align="center" | 124 467 | [[Copriunisa]] | ''Koprivnica'' | [[Fasciculus:Croatia, Koprivnica-Krizevci County.svg|150px|situs Copriunisae et Crisi in Croatia]] |- valign="top" | [[Bellovariensis-Bilogorensis (regio Croatiae)|Bellovar et Bilogora]] | ''Bjelovarsko-bilogorska županija'' | align="center" | 2638 | align="center" | 133&nbsp;084 | [[Bellovarium]] | ''Bjelovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Bjelovar-Bilogora County.svg|150px|situs Bellovaris et Bilogoris in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)|Litus et Mons]] | ''Primorsko-goranska županija'' | align="center" | 3590 | align="center" | 305&nbsp;505 | [[Tarsatica]] | ''Rijeka'' | [[Fasciculus:Croatia, Primorje-Gorski Kotar County.svg|150px|situs Litoris et Montis in Croatia]] |- valign="top" | [[Iapudiensis-Seniensis (regio Croatiae)|Iapudia et Senia]] | ''Ličko-senjska županija'' | align="center" | 5350 | align="center" | 53 677 | [[Gospitsum]] | ''Gospić'' | [[Fasciculus:Croatia, Lika-Senj County.svg|150px|situs Iaupdiae et Seniae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Veruciensis-Podravinensis (regio Croatiae)|Viroviticza et Podravina]] | ''Virovitičko-podravska županija'' | align="center" | 2021 | align="center" | 93 389 | [[Viroviticza]] | ''Virovitica'' | [[Fasciculus:Croatia, Virovitica-Podravina County.svg|150px|situs Varavizae in Croatia]] |- valign="top" | [[Posigiensis-Sclavonensis (regio Croatiae)|Posega et Sclavonia]] | ''Požeško-slavonska županija'' | align="center" | 1821 | align="center" | 85 831 | [[Posega]] | ''Požega'' | [[Fasciculus:Croatia, Pozega-Slavonia County.svg|150px|situs Posegae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Marsoniana-Posavina (regio Croatiae)|Marsonia et Posavina]] | ''Brodsko-posavska županija'' | align="center" | 2027 | align="center" | 176 765 | [[Marsonia]] | ''Slavonski Brod'' | [[Fasciculus:Croatia, Brod-Posavina County.svg|150px|situs Marsoniae in Croatia]] |- valign="top" | [[Iadrensis (regio Croatiae)|Iaderae]] | ''Zadarska županija'' | align="center" | 3643 | align="center" | 162 045 | [[Iadera]] | ''Zadar'' | [[Fasciculus:Croatia, Zadar County.svg|150px|situs Iaderae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Mursana-Valeriana (regio Croatiae)|Mursa et Valeria]] | ''Osječko-baranjska županija'' | align="center" | 4149] | align="center" | 330 506 | [[Mursa]] | ''Osijek'' | [[Fasciculus:Croatia, Osijek-Baranja County.svg|150px|situs Mursae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sibenicensis-Tininensis (regio Croatiae)|Sebenicum et Tininum]] | ''Šibensko-kninska županija'' | align="center" | 2994 | align="center" | 112 891 | [[Sebenicum]] | ''Šibenik'' | [[Fasciculus:Croatia, Sibenik-Knin County.svg|150px|situs Sebenici in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Cornacensis-Sirmiensis (regio Croatiae)|Cornacum et Sirmia]] | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | align="center" | 2448 | align="center" | 204 768 | [[Cornacum]] | ''Vukovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Vukovar-Syrmia County.svg|150px|situs Cornaci in Croatia]] |- valign="top" | [[Spalatensis-Dalmatica (regio Croatiae)|Spalatum et Dalmatia]] | ''Splitsko-dalmatinska županija'' | align="center" | 4524 | align="center" | 463 676 | [[Spalatum]] | ''Split'' | [[Fasciculus:Croatia, Split-Dalmatia County.svg|150px|situs Spalati in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Histriana (regio Croatiae)|Histria]] | ''Istarska županija'' | align="center" | 2813 | align="center" | 206 344 | [[Castrum Pisinium]] | ''Pazin'' | [[Fasciculus:Croatia, Istria County.svg|150px|situs Histriae in Croatia]] |- valign="top" | [[Ragusina-Narentina (regio Croatiae)|Ragusa et Naro]] | ''Dubrovačko-neretvanska županija'' | align="center" | 1782 | align="center" | 122 870 | [[Ragusa]] | ''Dubrovnik'' | [[Fasciculus:Croatia, Dubrovnik-Neretva County.svg|150px|situs Ragusae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Muraniensis Mediana (regio Croatiae)|Murania Media]] | ''Međimurska županija'' | align="center" | 730 | align="center" | 118 426 | [[Halicanum]] | ''Čakovec'' | [[Fasciculus:Croatia, Medimurje County.svg|150px|situs Muraniae Mediae in Croatia]] |- valign="top" | [[Zagrabia|Urbs Zagrabia]] | ''Grad Zagreb'' | align="center" | 640 | align="center" | 779 145 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, City of Zagreb County.svg|150px|situs urbis Zagrabiae in Croatia]] |- class="sortbottom" | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''TOTA CROATIA:''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''56 542''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''4 437 460''' | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Croatian National Bank.jpg|thumb|left|300px|[[Argentaria Nationalis Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska narodna banka'').]] Croatiae [[oeconomia]] in [[campus tertiarius|diaconiis]] et [[campus secundarius|industria]], praesertim in chemico, navali et metallo-mechanico campis, fundatur. [[Periegesis]] magnus redituum fons. [[Productus domesticus grossus]] pro capite anno [[2008]], pro [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]], 18 575 [[dollarium (CFA)|dollariorum Americanorum]] sive 63,2 centesimae mediae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], secundum [[Eurostat]], fuit. Post-[[Communismus|Communistica]] Croatica oeconomia est. Exeunte [[decennium 199|decennio 199]], ineunte oeconomicae [[transitio]]nis processu, eius status beneficiosus erat sed graviter bello, anno [[1995]] finito, nocitus est. Inter praecipua problemata structuralis [[inopia operarum]] et oeconomicarum emendationum quantitates quas aliquae oeconomistae insufficientes putant sunt quia publicam repugnantiam adspicit. Imprimis sollicitans obsoletum [[potestas iudicialis|systema iudiciale]] est, maxime in eo quod attinet ad possessionem agrorum publicatorum per Communisticum perihodon. Verumtamen, talia problemata magnarum mobilitationum propositum sunt ut per legales emendationes ambitu actionum ad intrandum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] eventas resolvantur. Ita natio oeconomicum incrementum rapidum experitur ad parandam adhaesionem Unioni Europaeae, quae iam Croatiae praecipua socia commercialis est, et Croatica oeconomia ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] evoluta (magni reditus) putatur. == Demographia == [[Fasciculus:Pyramide Croatie.PNG|thumb|Pyramis incolaria Croatiae.]] [[Fasciculus:Croatia-demography.png|thumb|upright=1.6|Incolarum numerus Croatiae, secundum data ex [[OAA]] anno [[2005]] (in milibus).]] In censu anni [[2001]] Croatia 4 437 460 incolarum habebat (numerus incolarum aestimatus Iunio anni [[2006]] 4 494 749 erat). E censis incolis, 4 399 364 (99.14 %) hominum ius civitatis Croaticum habebant, e quibus 44 340 (1%) duplex ius civitatis habebant. 17 902 (0.0%) hominum ius civitatis adventicium habebant, [[apolis|apolides]] 9811 (0.2 %) erant, dum e 10 383 (0.3%) hominum nationalitas ignorabatur. Croatica emigratio stabilis fuit, Croati peregre incolentes amplius duo milliones sunt, e quibus numerosissima communitas domicilium in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] habet (Croatice ''Hrvatska bratska zajednica'' nuncupata). Croatico in parlamento sive [[Congregatio]]ne aliqui deputati Croaticas communitates peregre (et Croatos [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] autochthones) repraesentantes sunt. * Fons datorum:<ref>[https://web.archive.org/web/20200515110629/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html World Factbook - Croatia]</ref> ;Structura per aetatem: * 0-14 annos nati: 16.2% (viri 373 638 / feminae 354 261) * 15-64 annos nati: 67% (viri 1 497 958 / feminae 1 515 314) * amplius 65 annos nati: 16,8% (viri 288 480 feminae 465 098) ;Index incrementum numeri incolarum: * -0,03% ;Index fecunditatis totius: * 1,4 natorum pro femina ;Natalitas: * 9,61 natorum pro 1000 incolarum ;Mortalitas: * 11,48 mortuorum pro 1000 incolarum ;Index migrationis integrae: * 1,58 immigrantium pro 1000 incolarum ;Mortalitas infantilis: * tota: 6,72 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * virorum: 6,7 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * feminarum: 6,74 mortuarum pro 1000 natarum vivarum ;Exspectatio vitae: * tota: 74,68 annorum * virorum: 71,03 annorum * feminarum: 78,53 annorum === Ethne === [[Fasciculus:Hrvatske etnije.gif|thumb|600px|Croatiae ethnica tabula. [[Ruber|Rubro colore]] Croati; [[Caeruleus|caeruleo colore]] [[Serbia|Serbii]]; [[Russus|russo colore]] [[Cechia|Cechi]]; [[fuchsia]] [[Hungari]] et [[Niger|nigro colore]] [[Italia|Itali]].]] Croati ([[Croatice]] ''Hrvati'') ad [[Slavi]]cam familiam pertinent. E praesentis [[Ucraina]]e area oriundi, Croati in hodiernam Croatiam circiter [[saeculum 7|saeculo septimo]] venerunt. Croaticae communitates autochthones etiam [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Hezegovinam]], [[Hungaria]]m, [[Slovenia]]m, [[Serbia]]m ([[Voivodina]]m), [[Mons Niger|Montem Nigrum]] ([[Sinus Risonicus|Sinum Risonicum]]) incolunt, praeterea historicae Croaticae coloniae in [[Austria]] ([[Burgenlandia]]) et in [[Italia]] ([[Molensis (regio)|Molensi regione]] sunt. Natio praesertim a [[Religio Catholica|Catholicae religionis]] Croatis (89.63%) incolitur. Inter allophylos [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxae religionis]] [[Serbia|Serbi]] (4,54%), ([[Religio Islamica|Islamicae religionis]] [[Bosnia]]ci (0.5%), [[Hungari]] (0.37%) et circiter 20 000 [[Italia|Italorum]] (scilicet 0.45% circa) excellunt qui inter [[Histria]]m, [[Tarsatica]]m, [[Dalmatia]]m ([[Iadera]]m, [[Spalatum]]), [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m), et [[Moslavina]]m ([[Siscia]]m) sparguntur, quod [[Italia|Italicae]] praesentiae reliquum est quae ante secundum bellum mundanum in praesentibus Croaticis terris circa 300 000 hominum consummabat. Serbi, aream e [[saeculum 16|saeculo XVI]] incolentes, in praeterito a [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] functionariis componebantur et militaris [[casta]]e genus reliquis incolis parce insertum constituebant. Saeculis consumptis, status mutatus est et Serbicum ethnos Croaticis incolis insertum est. Primo bello mundano finito regnum Serbiorum, Croatorum et Sloveniorum constitutum est, et ethne inter multas convixerunt simultates, sicut anno [[1928]] trium Croaticorum deputatorum in parlamento homicidium, quo facto omnes deputati Croatici cavaedium perpetue reliquerunt. Coniunctionum depravatio ad Serbiorum caedem per bellum mundanum secundum induxit, ubi libera Croatiae civitas, a dictatore [[ustasa]] [[Antonius Pavelić|Antonio Pavelić]] ducta, Serbicum ethnos insectata est. Ineuntibus ethnicis [[decennium 200|decennii 200]] bellis et Serbia et Monte Nigro Croatiam aggressis, Serbici incolae in [[Res publica Serbica Craenae|Craenae]] (Croatice ''Krajina'') et [[Sclavonia]]e zonis densabantur, et 12% totius numeri incolarum in Croatia constituebant. Craenae Serbii se liberae a Croatia proclamavere, eadem autodeterminationis iura exercere volere asserentes quae ad libertatis declarationem ipsius Croatiae induxerant. Recuperata Craena cum Operatione Tempestate, circiter 400 000 Serbiorum fugerunt, a Croaticis copiis instatorum et fabulis, aliquando praeconice inflatis, de caedibus a Croatico exercitu perpetratis conterritati. Ultimis Croaticae gubernationis annis, [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incitante, aliquae res effectae sunt ut Serbii e Croatia fugituri redeant. Serbiorum pars redivit sed Serbiorum percentatio in Croatia adhuc fere duas tertias partes diminuta est. [[Bosnia|Bosniam et Herzegovinam]] circiter 700 000 Croatorum incolunt, ubi trium ethniarum communitatum praecipuarum constituentiumque una sunt. '''Incolarum compositio secundum nationalitatem declaratam in census anni 2001''' {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="empty-cells:show; border-collapse:collapse" |- | align="right" | 1. | width="90" | Croati | align="right" | 3 977 171 | align="right" | (89,63%) | width="100" | | align="right" | 7. | width="90" | [[Slovenia|Slovenii]] | align="right" | 13 173 | align="right" | (0.30%) |- | align="right" | 2. | [[Serbia|Serbii]] | align="right" | 201 631 | align="right" | (4.54%) | | align="right" | 8. | [[Cechia|Cechi]] | align="right" | 10 510 | align="right" | (0,24%) |- | align="right" | 3. | [[Bosnia]]ci | align="right" | 20 755 | align="right" | (0,49%) | | align="right" | 9. | [[Zingari]] | align="right" | 9463 | align="right" | (0,21%) |- | align="right" | 4. | [[Italia|Itali]] | align="right" | 19 636 | align="right" | (0,44%) | | align="right" | 10. | [[Mons Niger|Montinigrani]] | align="right" | 4926 | align="right" | (0,11%) |- | align="right" | 5. | [[Hungari]] | align="right" | 16 595 | align="right" | (0.37%) | | align="right" | 11. | [[Slovacia|Slovaci]] | align="right" | 4712 | align="right" | (0.11%) |- | align="right" | 6. | [[Albania|Albani]] | align="right" | 15 082 | align="right" | (0,34%) | | align="right" | 12. | [[Macedonia|Macedones]] | align="right" | 4270 | align="right" | (0.10%) |} Fons: http://www.dzs.hr. === Itali in Croatia et alii [[linguae Romanicae|Romanice]] loquentes allophyli === Croatiam anno [[2001]] 20 000 civium ad ethnicum circulum [[Italia|Italicum]] pertinentium inhabitant (censu anni [[2001]] 19 636 talis nationalitatis et 20 521 cum [[patrius sermo|patrio sermone]] [[lingua Italica|Italico]] declarati sunt), qui 51 Communitatibus Nationalibus Italicis localibus{{dubsig}} vitam dant et in Unione Italica cum sede [[Tarsatica]]e dispositi sunt. Praesertim in [[Histria]]e, [[Tarsatica]]e, [[Sinus Liburnicus|Liburnicarum]] insularum, [[Dalmatia]]e areis domicilium habet. Solum in [[Histria]]e ([[Histriana (regio Croatiae)|regionis Histrianae]], quae nihilominus Boreorientalem paeninsularem partem non comprehendit,) parte, [[Tarsatica]]e et in [[Apsorus|Apsori]] archipelago ab aliquibus [[commune|communalibus]] statutis velut autochthonici incolae agnoscuntur, dum in ceteris [[Sinus Liburnicus|Liburnicis]] et [[Dalmatia|Dalmaticis]] terris eis nullum particularem statum agnoscuntur. In tali [[Italia|Italico]] ethnico circulo tum [[Lingua Veneta|Venetophoni]] autochthones incolae (in Boreoccidentali [[Histria]] et [[Dalmatia]]) tum [[lingua Histriotica|Histriotophoni]] (in Austroccidentali [[Histria]]no litore) adscribuntur. Per [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] considerabilis [[Italia|Italorum]] opificum numerus in [[Zagrebia]]m et in [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m) habitaturi iverunt ubi eorum descendentium multi in praesenti vivunt. Semper in [[Histria]] (in [[Vallis Arsiae|Valli Arsiae]] et in [[Seiane|Seiani]] ([[Croatice]]: ''Šušnjevica'' et ''Žejane,'' respective) parva [[Lingua Istroromanica|Istroromanorum]] ethnica communitas, e [[Romania]] oriunda, adest, cuius lingua, [[linguae Romanicae|Latinae originis]] [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicae]] similis, fere ob [[lingua Croata|Croaticam]] extincta est. Alius ethnicus circulus originarie [[linguae Romanicae|Romanice]] loquens [[Nigri Latini]] ([[Croatice]] ''Morlaci'') est, incolae consimiles Istroromanorum hodie solum ab aliqua parva communitate repraesentati, quorum lingua fere exstincta est. === Linguae === [[Lingua publica]] [[lingua Croatica|Croatica]], [[Linguae Slavicae|Slavica circuli Meridionalis lingua]] est, quae [[Abecedarium Latinum|abecedario Latino]] utitur. Quinque centesimae incolarum aliis linguis ([[lingua Serbica|Serbice]], [[lingua Hungarica|Hungarice]] et [[lingua Italica|Italice]]) loquitur. In [[Histriana (regio Croatiae)|Regione Histriana]], [[lingua Italica]] [[lingua publica|publica]] est, quamquam tutelae gradus [[Italia|Italici]] nationalis allophyli dissimillimus inter zonas est. === Religio === Praecipua religio [[Ecclesia Catholica Romana|Christiano-Catholica]] (73,53% secundum Catholica rationaria <ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/sc1.html Statistics by Country, by Catholic Population [Catholic-Hierarchy&#93;]</ref>) est, quem [[Ecclesiae Orthodoxae|Christiano-Orthodoxa]] (4.4%) et [[Religio Islamica|Islamo]]-[[Secta Sunnitica|Sunnitica]] (1.3%) sequuntur. [[Sanctus|Sancti]] [[patronus|patroni]] Croatorum [[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] et [[Sanctus Iosephus]] sunt. == Cultura == [[Fasciculus:Homar 3.jpg|thumb|150px|[[Coquina Mediterranea]] [[Dalmatia]]e.]] Croatica [[cultura]] in longa historia, tumultuosa et varia, fundatur e qua multa monumenta et [[ars|artificiosa]] [[Scientia (ratio)|scientificaque]] opera servavit. Croatia septem monumenta [[Patrimonium Mundanum Societatis Educativae, Scientificae, et Culturalis Consocietatis Nationum|Patrimonium Mundanum]] putata et octo [[consaeptum nationale|consaepta nationalia]] habet. [[Focale]] sive [[Focale Croatum|croata]], populare [[vestis|vestiarium]] frustulum, praecise e Croatia oritur. Croatia mundo multos praeclaros homines, [[litterae|scriptores]], [[musica|musicos]], [[pictura|pictores]], [[sculptura|sculptores]], [[architectura|architectos]], [[Scientia (ratio)|scientistas]], [[philosophia|philosophos]] et [[miles|milites]] dedit. Inter quos maximi ponderis sunt tres [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureati: [[Ivus Andrić]] [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemio Nobeliano Litterarum laureatus]] et [[Vladimirus Prelog]] [[Leopoldus Ruzicka|Leopoldusque Ruzicka]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Praemio Nobeliano Chemiae]] laureati. === Litterae === [[Fasciculus:Razvod.jpg|thumb|Textus [[Croatice]] e [[saeculum 13|saeculo tredecimo]] scriptus.]] Croaticae [[litterae]] longam decem saeculorum traditionem habent, inventis primis textibus [[saeculum 11|saeculo undecimo]], qui e [[Lingua Slavica Ecclesiastica|Slavonica lingua]] conversiones, [[Abecedarium Glagoliticum|Abecedario Glagolitico]] scriptae, ([[liturgia|liturgica]] scripta, [[hagiographia]]e et [[apocrypha]]) erant, in [[Linguae Slavicae|Slavicis]] et [[Imperium Byzantinum|Byzantinis]] [[Medium Aevum|Mediaevalibus]] litteris inspiratae, velut [[Missale Kioviense]] ([[saeculum 11|saeculo undecimo]]), [[Tabula Bescanovensis]] (anno [[1100]]) et [[Lex Vinodolensis]] (anno [[1288]]). Saeculo XV floruerunt poetae Latini Croatici praeclari: [[s:Scriptor:Ianus Pannonius|Ianus Pannonius,]] [[s:Scriptor:Georgius Sisgoreus|Georgius Sisgoreus]] (Croatice: Juraj Šižgorić), [[s:Scriptor:Carolus Pucicius|Carolus Pucicius]] (Croatice. Karlo Pucić), [[s:Scriptor:Aelius Lampridius de Crieva|Aelius Lampridius de Crieva]] (Croatice: Ilija Crijević). '''Pater litterarum Croaticarum''' habetur [[s:Scriptor:Marcus Marulus|Marcus Marulus]] Spalatensis (1450–1524), qui primum carmen epicum artis Croaticae, '''''Judita''''', anno '''1500''' lingua Croatica dialecto chakavica composuit. Marulus eo tempore etiam toto orbe notus erat ut scriptor Latine scribens, inter alia opere '''''De institutione bene vivendi''''' '''''per exempla sanctorum'''''. Saeculo XVI litteras renascentiae lingua Croatica excoluerunt: Petrus Zoranić Iadrensis, auctor primi romanzi Croatici '''''Planine'''''; poetae Petrus Hektorović et Hanibal Lucić Pharienses; Marinus Držić, comoediographus Ragusinus. Praestantissimus scriptor baroci Croatici habetur '''Ioannes''' (Croatice: Đivo seu Ivan) '''Gundulić''' (Ioannes Gondola), auctor carminis epici '''''Osman''''', comoediae pastoralis '''''Dubravka''''', atque poematis '''''Suze sina razmetnoga'''''. Lingua operum Gundulicianorum postea exemplum facta est quod maximi momenti fuit in conformanda norma linguae Croaticae saeculo XIX. Praestantissimus poeta lyricus baroci saeculi XVII existimatur '''Franciscus Christophorus comes de Frangipani''' (Croatice: [[:en:Fran_Krsto_Frankopan|Fran Krsto Frankopan]] ''',''' (1641 –1671). === [[Litterae Croaticae saeculis XIX et XX]] === Praecipui scriptores et poetae saeculi XIX fuerunt: Ludovicus Gaj (reformator orthographiae et linguae Croaticae), Antonius Mihanović (auctor textus hymni nationalis Croatici), Dimitrius Demeter (poeta, scriptor dramaticus et interpres), Petrus Preradović (officialis Austriacus, interpres et poeta), Stanko Vraz (poeta, diurnarius et moderator commentariorum), Ioannes Mažuranić (banus Croatiae annis 1873–1880, vir politicus, iurisconsultus et poeta), Augustus Šenoa (pater romani historici Croatici; poeta, criticus, moderator, diurnarius, scriptor dramaticus), Silvius Strahimir Kranjčević (poeta eminentissimus aetatis realisticae), Franciscus Rački (conditor historiographiae Croaticae modernae). Inter scriptores modernitatis Croaticae numeratur Antun Gustav Matoš, [[Ioannes Polić Kamov]] et Vladimir Vidrić. Praecipui scriptores et poetae saeculi XX fuerunt: Tin Ujević (consensu communi poeta eminentissimus saeculi XX; interpres gravis), Miroslaus Krleža (scriptor prosarum, poeta, dramaturgus, lexicographus; a multis habitus ut praestantissimus scriptor Croaticus saeculi XX), Antonius Branko Šimić (poeta et essayista), Ioannes Goran Kovačić (poeta; auctor poematis “Jama” atque collectionis dialecti Caicaviensis “Ognji i rože”), Ranko Marinković (scriptor; auctor romani “Kiklop”), Dobriša Cesarić et Dragutinus Tadijanović (poetae qui iam vivo tempore in scholas recepti sunt), Iurus Kaštelan (poeta et moderator commentariorum), Vesna Parun (poetissa inter praestantissimas habita), Ivana Brlić-Mažuranić (scriptrix fabularum puerilium et iuvenilium, ex fabulis et mythologia Slavicis derivatarum; “Priče iz davnine”). Poetae alterius dimidii saeculi XX — Slavko Mihalić, Ioannes Slamnig et Daniel Dragojević — proprietates postmodernismi in poesi ostendunt, et alii. De eo quod ad synchronas Croaticas litteras attinet, auctores excellere possunt velut: [[Drago Kekanovič]]; [[Petrus Budak]] ([[1919]]); [[Ioannes Aralica]] ([[1930]]); [[Marianus Matković]] ([[1915]]–[[1985]]), [[Realismus|Realistici]] [[Socialismus|Socialistici]] generis cum "Casus graduati Wagner" ([[Croatice]]: ''Slučaj maturanta Wagnera'', [[1953]]), "Saltatio circum mortem" (''Igra oko smrti'', [[1955]]), "Mercatus somniorum" ([[Croatice]]: ''Vašar snova'', [[1959]]), et "Dei etiam patiuntur" ([[Croatice]]: ''I bogovi pate''); et [[Georgius Ludovicus Borges|Borgesiani]] [[Goranus Babič]], [[Paulus Pavličić]] ([[1946]]), [[Stephanus Čuić]] ([[1945]]), [[Goranus Tribuson]] ([[1948]]), [[Vlatco Pavletić]] ([[1930]]), [[Ivus Frangeš]] ([[1920]]) et [[Sunimirio Majdak]] ([[1938]]). Inter poetas et scriptores primae partis saeculi XXI memoranda est cohors auctorum ad commentarios litterarum, artium scientiarumque '''''Riječi''''' (Latine: ''Verba'') pertinentes. Inter eos notandi sunt: Slavko Jendričko<ref>[https://poetryinternationalweb.org/pi/site/poet/item/10743/Slavko-Jendricko<nowiki> Slavko Jendričko, biographia et opera, Poetry International Web]</nowiki></ref>, Petra Sigur, [[wikisource:hr:Krunoslav Mrkoci|Krunoslav Mrkoci]] (Latine: [[s:Scriptor:Coronus_Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]])) aliique.<ref><ref>Vide periodicum ''Riječi'' (Latine: ''Verba''), editio electronica officialis: https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf</ref> === Hymnus === Croaticus [[hymnus nationalis]] ''[[Lijepa nasa domovino|Lijepa naša domovino]]'' ([[Latine]]: "O pulchra nostra patria") nominatur. Textus, [[Antonius Mihanović|Antonii Mihanović]], primum anno [[1835]] in [[chronographicon|chronographico]] ''[[Dánica]]'' ("[[Venus (planeta)|Luciferum]]" significante) cum titulo ''Hrvatska domovina'' ([[Latine]]: "patria Croatica") editus est. [[Musica]] [[decennium 185|decennio 185]] ab [[Iosephus Runjanin|Iosepho Runjanin]] scripta est. Postea, anno [[1861]], [[partitura]] varias parvas mutationes, ab [[Vatroslavus Lichtenegger|Vatroslavo Lichtenegger]] effectas, experta est. Anno [[1891]] cantio ut hymnus publica in expositione a [[Societas Oeconomica Croatico-Slavica|Societate Oeconomica Croatico-Slavica]] [[Zagrabia]]e perfecta canta est. Quia Croatia [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] partem formabat, sicut hymnum nationalem [[Austria]]cum habebat. [[29 Februarii|Pridie Kalendas Martias]] anni [[1972]] prima Constitutionis Croaticae emendatio hanc cantionem velut publicum reipublicae hymnum enuntiavit (quamquam in hoc momento temporis Croatia adhuc [[Iugoslavia]]e partem formabat). Croatiae libertate anno [[1990]] capta, textus levibus mutationibus adfectus est. === Feriae et diei festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et diei festi in Republica Croatica''' <ref>{{cite web |url=http://www.nn.hr/clanci/sluzbeno/2002/2194.htm |title=Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj (pročišćeni tekst) |work=Narodne novine 136/2002 |date=2002-11-21 }}</ref> |- bgcolor="#efefef" ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Croaticum |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] || [[Annus Novus]] || ''Nova godina'' |- | [[6 Ianuarii]] || [[Sancti Magi]] || ''Sveta tri kralja'' |- | Die post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Lunae dies Paschae]] || ''Uskrsni ponedjeljak'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] || [[Dies Laboris]] || ''Praznik rada'' |- | Die 60 post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Corpus Domini]] || ''Tijelovo'' |- | [[22 Iunii]] || [[Dies Pugnae Antifascisticae]] || ''Dan antifašističke borbe'' |- | [[25 Iunii]] || [[Dies Nationalis]] || ''Dan državnosti'' |- | [[5 Augusti|Nonis Augustis]] || [[Dies Victoriae et Gratias Agendi Nationalis]] || ''Dan pobjede i domovinske zahvalnosti'' |- | [[15 Augusti]] || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio Mariae]] || ''Velika Gospa'' |- | [[8 Octobris]] || [[Dies Libertatis]] || ''Dan neovisnosti'' |- | [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] || ''Svi sveti'' |- | [[25 Decembris|25]] et [[26 Decembris]] || [[Christi Natalis]] || ''Božićni blagdani'' |} === Ludus athleticus === [[Fasciculus:Davor Šuker.jpg|thumb|[[Davor Šuker]] (dextera), pedilusor cum maximo follium numero in porta in repraesentationis pediludicae Croaticae historia et cum Calceo Aureo in Certamine Mundano Pediludico anno 1998.]] [[Ludus athleticus|Ludi athletici]] populo gratissimi in Croatia sunt [[pediludium]], [[manufollium]], [[canistriludium]], [[alsulegia aquatica]] et [[teniludium]]. [[Turma nationalis pediludica Croatica|Repraesentatio pediludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska nogometna reprezentacija'') tertia in [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamine Mundano Pedilusorio anni 1998]] perfecit et [[Davor Šuker]] Calceum Aureum velut lusor cum maximo follium numero in porta consecutus est. Repraesentatio pediludica Croatica nuper quintum locum in [[Classificatio Mundana FIFA|Classificatione Mundana FIFA]] attigit, quamquam in praesenti decimo loco est. Civitas iuxta cum [[Hungaria]] in instruendo [[Campionatus Europaeus Pediludicus (2012)|Campionatu Europaeo Pediludico anni 2012]] defecit, ubi ad ultimum gradum advenit sed coniuncta petitio [[Polonia|Polono]]-[[Ucraina]]na electa est. Gradu societatum societas [[NK Dinamo Zagreb]] campio in [[Cantharus Expositionum]] perihodi [[1966]]–[[1967]] fuit. [[Fasciculus:Blanka Vlašić.jpg|thumb|left|200px|[[Blanca Vlašić]]]] [[Turma nationalis manufollica Croatica|Repraesentatio manufollica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska rukometna reprezentacija'') mundi campio anno [[2003]] fuit et bis victrix in [[1996 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1996]] et [[2004 Olympia Aestiva|anni 2004]]. [[Ioannes Balić]] multot optimus manufollii lusor in mundo putatus est. Societas [[RK Zagreb]] [[Europa]]e campio bis fuit et societas [[RK Bjelovar]] semel eodem campionatum consecuta est. [[Turma nationalis canistriludica Croatica|Repraesentatio canistriludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska košarkaška reprezentacija'') tertia in [[Campionatus Mundanus Canistriludicus (1994)|Campionatu Mundano Canistriludico anni 1994]], secunda in [[1992 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1992]] et tertia in [[Campionatus Europaeus Canistriludicus|Campionatu Europaeo Canistriludico]] annis [[1993]] et [[1995]] perfecit. Croaticae canistriludicae turmae quinquies campiones Europae coronatae sunt: ter societas [[KK Split]] et bis [[KK Cibona]]. Tertia celeberrima canistriludii societas [[KK Zadar]] est. [[Turma nationalis alsulegiae aquaticae Croatica|Repraesentatio alsulegiae aquaticae Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska vaterpolska reprezentacija'') praesens campio in mundo est. Societas [[Mladost (Croatia)|Mladost]] Europae campio septiens fuit et cum titulo Optimae Societatis Saeculi XX a [[Liga Europaea Natationis]] assignata est. [[Turma nationalis teniludica Croatica|Repraesentatio teniludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska teniska reprezentacija'') in [[Cantharus Davis|Cantharo Davis]] anno [[2005]] vicit. Tenilusor [[Goranus Ivanišević]] inclitissimorum lusorum unus anno [[2001]] [[Grande Slamum]] [[Campionatus Wimbledonensis|Wimbledonense]] vincens est, ut [[Iva Majoli]] victrix in [[Certamen Rolandi Garros|Certamine Rolandi Garros]] anno [[1997]] fuit. Alii praeclari lusores sunt: [[Ioanna Kostelić]] et [[Ivitsa Kostelić]] in [[nartatio]]ne; [[Blanca Vlašić]] in [[Ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campestri]]; [[Doimus Draganja]], [[Sania Jovanović]] et [[Durđitsa Bjedov]] in [[natatio]]ne; [[Drazenus Petrović]], [[Crasimir Ćosić]], [[Antonius Kukoč]] et [[Dino Rađa]] in [[canistriludium|canistriludio]]; [[Matthias Ljubek]] in [[caudica]]; [[Zelico Mavrović]] et [[Matthaeus Parlov]] in [[pugilatus|pugilatu]]; [[Branco Cikatić]] et [[Mirco Filipović]], "Cro Cop" celebriter nuncupati, in [[kick-boxing]]; [[Goranus Reljic]] in [[Artes martiales mixtae|artibus martialibus mixtis]]; et [[Tamara Boroš]] in [[Teniludium mensale|teniludio mensali]]. == Bibliographia == * [[Basilius Pandžić]]: ''A Review of Croatian History''. Cultural Publishing Center, Chicago 1954. (anglice)<ref>books.google.de: [https://books.google.de/books/about/A_Review_of_Croatian_History.html?id=nWvRAAAAMAAJ&redir_esc=y ''A Review of Croatian History''].</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Dalmatia]] * [[Historia Croatiae]] * [[Histria]] * [[Sclavonia]] * [[Urbes Croatiae]] * [[589 Croatia]] == Nexus externi == {{Communia|Hrvatska|Croatiam}} {{Grc|Χροατία}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20160525190733/http://www.sabor.hr/Default.aspx Parlamentum Croaticum] * [http://www.vlada.hr/en Croatiae Administrationis Portale] * [http://www.croatia.hr/English/default.aspx Turismus Croatiae] * [http://www.hrt.hr/ Radiotelevisia Croatica] * [http://www.ffzg.hr/klafil/croala/ Croatiae auctores Latini] {{Europa}} {{Unio Europaea}} ~ (10K){{Capsae collectae|Croatia|politica|{{Praesides Croatiae}}{{Primi ministri Croatiae}}{{Ministri rerum externarum Croatici}}{{Consilium Croaticum Plenković}}}} {{Capsae collectae|Croatia|geographica|{{Comitatus Croatiae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Croatia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Media]] [[Categoria:Respublicae]] jrl96u8tgqwuxp3i22wg9n9syufjqvg 3982491 3982238 2026-08-20T08:25:11Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Litterae */ 3982491 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Croatia'''<ref name=NSLO>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio sunda, 2009.</ref>, plenius '''Res publica Croatiae'''<ref>Vide e.g. [http://www.stkpula.hr/rektorat/doktorati/skupna.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (alia nomina: ''Chroaeia''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>, ''Chroatia''<ref name="Graesse" />, ''Chrobatia''<ref name="Graesse" />, ''Croacia''<ref name="Graesse" />, ''Gruacia''<ref name="Graesse" />) sive nomen antique '''Liburnia'''<ref name=NSLO/> ([[Croatice]] ''Republika Hrvatska''), est [[civitas]] [[Europa]]ea, ad finem [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]], [[Media Europa|Mediae Europae]], et [[Balcania]]e (antiqui ''Haemi'') iacens, [[caput (urbs)|capite]] [[Zagrabia]] (antiquo Andautonia). Septemtrione [[Slovenia]]e [[Hungaria]]eque, Boreoriente [[Serbia]]e, Oriente [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] et Meridie [[Mons Niger|Monti Nigro]] finitima est. Occidente [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] alluitur et maritimum limitem cum [[Italia]], [[Sinus Tergestinus|Sinu Tergestino]], possidet. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], saeculis [[saeculum 9|nono]] et [[saeculum 10|decimo]], Croatia fuit [[regnum]] [[civitas sui iuris|liberum]]; postea, per saecula [[saeculum 11|undecimum]] ad [[saeculum 14|quartum decimum]], subregnum in dicione Hungarica subiunctum. A saeculo [[saeculum 15|quinto decimo]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimo]], in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] fuit [[ducatus Croatiae et Slavoniae]], atque temporibus recentioribus ([[1918]]–[[1990]]), fuit una ex [[res publica|rebus publicis]] [[Iugoslavia]]e. Croatia socius [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Organizatio Securitati Cooperationique in Europa favendis|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], et [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] et praeterea candidatus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] intrandae est. == Etymologia == [[Ethnonymum]] Forma Latina “Croatus, -i” ex ethnonymo Croatico “Hrvat” per transitum ad formam “Chroat” atque deinde “Croat” originem trahit, cum sonus /v/ in Latino saepe omittatur. Nomen ''Hrvat'' (Latine: Croatus) primum occurrit in inscriptionibus Graecis (saeculo II p.C.n.) ex urbe Graeco‑Sarmatica ''Tanais''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tanais_Tablets</ref> (ad ostium fluminis ''Tanais''<ref>Tanais nomen antiquum classicum fluminis Don fuit.</ref> in Mare Azoviense<ref>Mare Azoviense nomen hodiernum est quod classice '''Maeotis Palus''' appellatur. </ref>), litteris Graecis scriptum formis ''Horouathos'' et ''Horoathos''. Plurimi linguistae censent hoc nomen originem Iranicam habere, cum aliae etymologiae probabilitate carent. Linguista Croata Ranko Matasović nomen “Hrvat” ex radice Iranica derivat, quae in lingua Ossetica (Alanicā) forma ''xurvæt'' apparet, significatione “custos”, quod legibus phonologicis et morphologicis congruit.<ref><nowiki><ref></nowiki>[https://hrcak.srce.hr/228825 Ranko Matasović, "Ime Hrvata", in: Jezik 66 (2019), 81–97.]</ref> Saeculis IX et X coetus Slavorum sub nomine Hrvati (''Hrovatoi, Hr’vati, Chrouati, Chrowati'' etc.) historice commemorantur in variis documentis, scriptis ethnographicis, chronicis atque inscriptionibus. Hi coetus testantur in regionibus '''hodiernae Ucrainae''' occidentalis (''Chronicon Nestoris''), in parte septentrionali‑orientali '''Bohemiae''' et '''meridionali Poloniae''' (documentum de fundatione episcopatus Pragensis apud Cosmam Praguensem, ''Chronica Boemorum''), '''in inscriptionibus lapideis Dalmatiae''' in lingua Latina, in opere regis Alfredi Magni exeunte saeculo IX (ubi ''Horiti'' inter Moraviam et Mazoviam memorantur), atque amplissime - de Croatis '''in regionibus hodiernae Croatiae et Bosniae et Herzegovinae''' - in opere ''De administrando imperio'' (capitula XXX et XXXI) a Constantino Porphyrogenito circa annum 950 conscripto. Toponyma nomen Croaticum continentia etiam in documentis saeculorum X et XI apparent '''in regionibus hodiernae Austriae''' '''meridianae''' (Theodisce: Kärnten), quae mediaevalis '''Carantania, Carentana sive Corinthia''' fuit, in latiore territorio circa urbem hodiernam Clagenfurtum; item nonnulla toponyma ad ethnonymum Croatum pertinentia reperta sunt '''in regionibus hodiernae Germaniae orientalis''' circa Lipsiam et Hallam. Praeterea hydronyma nomen Croaticum continentia inventa sunt ab oris Kioviae in Ucraina (flumen ''Horvatovka'') usque ad Croaticum Zagoriam (Croatiae septentrio-occidentalis, flumen ''Horvatska''). [[Latine]] "Croatus, -i" substantivum masculinum, "Croata, -ae" femininum, "Croatum, -i" neutrum et "Croaticus, -a, -um" adiectivum est. == Historia == [[Fasciculus:Bascanska ploca.jpg|thumb|left|220px|[[Tabula Bescanovensis]] ([[Croatice]]: ''Baščanska ploča''), antiquisimum [[Abecedarium Glagoliticum|Scriptionis Glagoliticae]] documentum.]] === Aevum praehistoricum === Praesentis Croatiae territorium e [[Aevum Praehistoricum|Praehistoria]] habitatum est. In [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] Medio, [[Homo neanderthalensis|Neanderthalenses]] [[Crapina]]e ([[Croatice]] ''Krapina'') erant. Ineunte [[Neolithicum|Neolithico]] [[cultura]]e [[Cultura Gerontopolitana|Gerontopolitana]] ([[Croatice]]: ''Starčevo''), [[Cultura Vintzae|Vintzaica]] ([[Croatice]] ''Vinča''), [[Cultura Pegepolitana|Pegepolitana]] ([[Croatice]]: ''Sopot''), [[Cultura Lycocoeladica|Lycocoeladica]] (Croatice ''Vučedol'') et [[Cultura Pharensis|Pharensis]] ([[Croatice]] ''Hvar'') per hanc regionem patebant. [[Aetas Ferrea]] [[cultura Hallstattica|culturae Hallstatticae]] (Proto-[[Illyrii|Illyricorum]]) et [[cultura Tenae|culturae Tenicae]] (Proto-[[Celtae|Celtarum]]) vestigia reliquit. === Aevum Antiquum === [[Fasciculus:Croatia Pula Amphitheatre interior BW 2014-10-11 10-03-10.jpg|300px|left|thumb|[[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Caesare Augusto]] [[imperator]]e, [[Roma antiqua|Romanum]] [[amphitheatrum]] in [[Pietas Iulia|Pietate Iulia]] aedificatum est.]] Croatiae hodiernae territorium in [[Aevum Antiquum|Aevo Antiquo]] [[Illyrii|gentibus Illyricis]] (sensu lato) plerumque incultum erat: [[Histrii]] in paeninsula [[Histria]], [[Liburni]] in [[Dalmatia]] septentrionali et insulis adiacentibus ([[Croatice]] ''Kvarner''), [[Delmatae]] in media Dalmatia, [[Iapodes]] in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica ''[[Iasi]]'' nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut [[Scordisci]] ad [[Savum]] flumen ([[Croatice]] ''Posavina'') et [[Boii]] in extremo boreali ad flumen [[Mura]]m. Etiam complures minores gentes cognitae sunt: [[Ortoplini]], [[Parentini]], [[Mannii]], [[Pleraei]], et aliae ad litus [[Mare Hadriaticum|Hadriaticum]], atque [[Colapiani]], [[Varciani]], [[Segestani]], [[Andizetes]], [[Breuci]], et aliae in Croatia media. [[Illyricum]] libera civitas erat usque ad [[Imperium Romanum|Romanam]] occupationem anno [[168 a.C.n.]]. === Medium aevum === [[Fasciculus:Oton Ivekovic, Nikola Subic Zrinski.jpg|thumb|upright=0.7|[[Nicolaus Serinius (1508-1566)|Nicolaus Serinius]], magnus Croaticus heros in bellis contra [[Imperium Ottomanicum|Ottomanos]].]] [[Fasciculus:Zadar Donat Forum.jpg|thumb|upright=0.6|left|Architectura Mediaevalis Croatiae, [[Iadera]]e.]] [[Fasciculus:Forteresse de Dubrovnik.jpg|thumb|upright=0.8|left|Moenia [[Ragusium|Ragusiensia]].]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperio Romano Occidentali]] collapso, provinciae [[Pannonia]]e et [[Dalmatia]]e ab [[Hunni]]s captae sunt et postea ab [[Ostrogothi]]s et a [[Imperium Romanum Orientale|Byzantinis]]. Praesentis [[Slavi|Slavae]] gentis maiores in Croatia [[saeculum 7|saeculo VII]] domicilium collocavere. Anno [[925]] tunc Dux [[Tomislav (rex Croatiae)|Tomislavus]] rex Croatorum coronatus est, dum regnum terras inter flumen [[Dravus|Dravum]] ([[Croatice]] ''Drava'') et [[Mare Hadriaticum]] ([[Croatice]] ''Jadransko more'') comprehendens creatum est. Hoc regnum usque ad exeuns [[saeculum 11|saeculum XI]] duravit, mortuo ultimo Croatorum rege, cum [[Hungari]] reges Croatiam regere coepissent. Ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanis]] [[Balcania]] capta, Croaticae terrae inter [[Religio Islamica|Musulmanicum]] et [[Religio Christiana|Christianum]] mundos finitimae factae sunt (cum Septemtrione Croaticis manibus et Meridie Ottomanicis manibus). === Praesens Aevum === A [[Germania Nazistica]] capta die [[6 Aprilis]] anni [[1941]], [[Iugoslavia]] scissa est et [[fascismus|fascista]] [[Antonius Pavelić]] libertatis Croaticae Civitatis dux factus est. Quo duce, centeni milium [[Serbia|Serbiorum]], [[Iudaei|Iudaeorum]], [[Zingari|Zingarorum]] et Croatorum adversorum regimini in [[Castra carceralia|campis concentrationis]]<ref>David Morgan, ''Lexicon Latinum/'' [http://www.culturaclasica.com/lingualatina/lexicon_latinum_morgan.pdf PDF.]</ref> deleti sunt. Finito [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]], [[Iosephus Broz Tito]] non solum [[Nazismus|Nazisticos]] invasores et suos complices vicerat sed etiam omnes Iugoslavicas respublicas circum [[communismus|communisticam]] civitatem coniunxerat. Saeculare odium inter Serbios et Croatos ab Iugoslavicis auctoritatibus reprimebatur. [[Iosephus Broz Tito|Iosepho Broz Tito]] mortuo, anno [[1980]], fragilizationis{{dubsig}} processus in Iugoslavicarum rerumpublicarum unione coepit. Hic status adhuc gravior cum [[oeconomia|oeconomica]] crisi in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] Communisticorum regiminum dissolutionem et oeconomiae mercatus adaptationis difficultates comitata factus est. Croatia, cum sua oeconomia evolutissima inter Iugoslavicas respublicas, Nationalistica voluptate communi cum omnibus Iugoslavicis rebuspublicisi non effugit. Die [[25 Iunii]] anni [[1991]], post plebiscita quae obruentem victoriam Separatistis dedere, Croati suam separationem ab [[Iugoslavia]] nuntiavere. Statim, Croaticum trritorium ab Exercitu Foederali invasum est, cuius dominium Serbii tunc habebant et qui pro Serbicis minoritatibus Croatiam incolentibus (circiter 10%) incolarum intervenit. Die [[23 Decembris]] 1991 Croatiae libertas a [[Germania]] probata est. Ob violentos conflictus inter Croatos et Serbios et Croaticum territorium a Serbicis militiis occupatum, [[Consociatio Nationum]] militariter ad pacem firmandam intervenere. Anno [[1992]], respublica libera agnita est. Anno [[1995]], in bene successa operatione militari, Croatia, sine adventicio auxilio, fere omnia sua a Serbiis occupata territoria recuperavit, quod fuit prima clades usque ad tunc terribilis invincibilisque [[Exercitus Popularis Iugoslavicus|Iugoslavici exercitus]] ([[Croatice]] ''Jugoslavenska narodna armija'' et [[Serbice]] Југословенска народна армија). Anno [[1998]], sub forti internationali pressione, Iugoslavia ultimum Croaticum territorium occupatum, [[Sclavonia]]m Orientalem, reddidit. [[Franciscus Tudjman|Francisci Tudjman]], primi praesidis electi, gubernatio controversa: dum suam nationem in libertatem ducebat et occupata territoria sine adventicio auxilio recuperabat et [[Bosnia|Bosnios]] et Croatos in lucta pro [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] libertate adiuvabat, de rei pressoriae censura et Serbiorum Croatiam incolentium expulsione accusabatur. Quo mortuo, eius administratio anno [[1999]] finivit. Ex illo tempore, quamquam problemata similia aliarum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] nationum eis oppetit, Croatia vehemens oeconomicum incrementum experitur, cuius processus in infrastructurae modernizatione et in iuridici systematis transformatione quae democratiam et ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] consolidet consistit. In praesenti, Croatia fortissimarum oeconomiarum unam inter antiquas Iugoslavicas respublicas et secundam in [[Balcania|Balcanica regione]], solum post [[Graecia]]m possidet. == Croatia Latina == [[Fasciculus:Tabula comitatus Zarensis et Sebenicensis.jpg|thumb|left|400px|Partes Dalmatiae anno [[1774]].]] In Regno Croatiae mediaevali, [[lingua Latina]] fuit [[lingua publica|publica]], et documenta publica atque [[inscriptio]]nes regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam [[scriptura Glagolitica|scripturam Glagoliticam]] et suam [[lingua Slava|linguam Slavam]] in forma archaica ''Chakaviana'' in usu habebat (haec sermo ''Chakaviana'' mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est). Postea, [[Domus Habsburgensis|Domo Habsburgensi imperante]] in ducatu Croatiae et Slavoniae saeculis [[saeculum 15|quinto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]] [[lingua Latina]] ut lingua publica servabatur, ne [[Lingua Theodisca|theodisca]] vel [[Lingua Hungarica|hungarica]] lingua in Croatia et [[Sclavonia]] introduceretur. Ideo in Croatia usque ad annum [[1848]] [[lingua Latina]] unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum [[1772]] in Lingua Latina editi sunt. Croatia [[Lingua Latina|linguam Latinam]] diutissime per totum millennium, id est a [[saeculum 9|saeculo nono]] usque ad [[saeculum 19|undevicensimo]], in usu publico perpetuo habuit. Postea, [[Lingua Neolatina|lingua neolatina]] aliquantulum mutata in Croatia in [[Ecclesia Catholica Romana]] perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]], propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur. Ab anno [[1918]], Croatia [[Iugoslavia]]e iuncta erat, et tum solum linguae Slavicae [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] permissae erant. In linguam hybridam Serbocroatam introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 20|vicensimo]]. Anno [[1972]], cum in Croatia systema educationis ministro Stephano Šuvar auctore secundum canones communisticos omnino reformatum sit, institutio [[Lingua Latina|linguae Latinae]] est abolita. Iugoslaviae post dissolutionem anno [[1991]] in Croatia libera scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie [[lingua Latina]] in hac civitate iterum addocta est. == Civilitas == [[Fasciculus:Hrvatski sabor.jpg|right|thumb|300px|Croaticum [[parlamentum]] sive [[Congregatio]] ([[Croatice]]: ''Sabor'').]] [[Constitutio]]ne anno [[1990]] decreta, Croatia est [[respublica]] [[democratia|democratica]]. Anno [[2000]], [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] gubernationis systema pro [[systema parlamentarium|parlamentarismo]] reliquit. Croatia [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Consociatio pro Securitate et Cooperatione in Europa|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Societas pro Pace|Societatis pro Pace]] et aliarum consociationum socia est. [[Praeses]] reipublicae ([[Croatice]]: ''predsjednik'') est [[dux Civitatis]], quinquenni mandato eligitus. Virum Armatorum [[archistrategus]] est, et etiam [[primus minister|primum ministrum]] nominaturus est, [[parlamentum|parlamento]] assentiente, et aliquod ponderis in externa civilitate habet. [[Parlamentum]] Croatiae sive [[Congregatio]] ([[Croatice]] ''Sabor'') corpus legisferum cum 160 [[deputatus|deputatorum]], qui populari suffragio ad quattuor annorum mandatum eliguntur, est. Sessiones plenariae [[Congregatio]]nis locum e [[15 Ianuarii]] ad [[15 Iulii|Idus Iulios]] et e [[15 Septembris]] ad [[15 Decembris]] habent. Gubernatio Croatiae ([[Croatice]]: ''Vlada''), a primo ministro ducta, a duobus primis ministris vicariis et a quattuordecim [[minister|ministris]] cum muneribus de particulares activitatis campos integratur. [[Potestas exsecutiva|Ramus exsecutivus]] est responsalis{{dubsig}} proponendarum legislationis sumptuumque existimationis, exsequendarum legum, et determinandarum externarum internarumque reipublicae rationum. Habet Croatia iudiciale trium graduum systema—in Tribunali Supremo, tribunalibus comitatus, et tribunalibus municipalibus consistens. Tribunale Constitutionale de rebus erga [[constitutio]]nem relatis decernit. == Geographia == [[Fasciculus:Vuka river.jpg|thumb|400px|Confluentia [[Ulca]]e et [[Danubius|Danubii]] [[Cornacum|Cornaci]].]] Croatia est [[Europa]]aea respublica cuius territorium peculiarem formam, similem soleae ferreae, ostendit considerabili cum vicinarum civitatum numero; [[Slovenia]], [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]] et [[Bosnia et Herzegovina]], praeter maritimum litus cum [[Italia]] in [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]]. Suum [[continens|continentale]] territorium in partes duas [[Portus Noumensis|Portu Noumensi]], in [[Bosnia et Herzegovina]], dividitur. [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] perfusum, litus Croaticum satis reductum est, cum [[paeninsula|paeninsulis]], sinibus et amplius milibus insularum quae topia paria [[Graecia|Graeco]] litori formant. Una harum insularum, [[Pelagusa]] ([[Croatice]]: ''Palagruža'') propior [[Italia]]e (revera aliquibus occasionibus Italici litoris luces videri possunt) quam Croatico litori est. Inter praecipuas Croaticas urbes [[Zagrabia]], [[Spalatum]], [[Tarsatica]], [[Mursa]], [[Ragusium]], et [[Carlostadium]] ([[Croatice]]: ''Karlovac'') excellunt. Inter Croatica flumina eminent: {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Longitudo intra Croatiam ([[chiliometrum|km]]) ! Longitudo tota ([[chiliometrum|km]]) ! Locus in quem influit |- | [[Savus]] | ''Sava'' | 562 | 945 | [[Danubius]] |- | [[Dravus]] | ''Drava'' | 305 | 749 | [[Danubius]] |- | [[Colapis]] | ''Kupa'' | 296 | 296 | [[Savus]] |- | [[Danubius]] | ''Dunav'' | 188 | 2860 | [[Pontus Euxinus]] |- | [[Bacuntius]] | ''Bosut'' | 143 | 186 | [[Savus]] |- | [[Bolia]] | ''Korana'' | 109 | 134 | [[Colapis]] |- | [[Bathinus]] | ''Bednja'' | 133 | 133 | [[Dravus]] |- | [[Lonia-Trebezum]] | ''Lonja-Trebež'' | 132 | 132 | [[Savus]] |- | [[Tzesma]] | ''Česma'' | 123 | 123 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] | ''Una'' | 120 | 120 | [[Savus]] |- | [[Ulca]] | ''Vuka'' | 112 | 112 | [[Danubius]] |- | [[Dobra]] | ''Dobra'' | 104 | 104 | [[Colapis]] |- | [[Tillurus]] | ''Cetina'' | 100 | 100 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Glina (flumen)|Glina]] | ''Glina'' | 82 | 100 | [[Colapis]] |- | [[Carasisa]] | ''Karašica'' | 91 | 91 | [[Dravus]] |- | [[Sutla]] | ''Sutla'' | 89 | 92 | [[Savus]] |- | [[Orliava]] | ''Orljava'' | 89 | 89 | [[Savus]] |- | [[Ilova]] | ''Ilova'' | 85 | 85 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Odagra]] | ''Odra'' | 83 | 83 | [[Colapis]] |- | [[Lica]] | ''Lika'' | 78 | 78 | |- | [[Crapina (flumen)|Crapina]] | ''Krapina'' | 75 | 75 | [[Savus]] |- | [[Titius (flumen)|Titius]] | ''Krka'' | 73 | 73 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Pacra]] | ''Pakra'' | 72 | 72 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Sunia (flumen)|Sunia]] | ''Sunja'' | 69 | 69 | [[Savus]] |- | [[Tedanius]] | ''Zrmanja'' | 69 | 69 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Mura]] | ''Mura'' | 67 | 483 | [[Dravus]] |- | [[Glogounisa]] | ''Glogovnica'' | 66 | 66 | [[Tzesma]] |- | [[Plitvisa]] | ''Plitvica'' | 65 | 65 | [[Dravus]] |- | [[Polanus]] | ''Mrežnica'' | 63 | 63 | [[Bolia]] |- | [[Cuptzina]] | ''Kupčina'' | 56 | 56 | [[Colapis]] |- | [[Quaetus]] | ''Mirna'' | 53 | 53 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Naro]] | ''Neretva'' | 20 | 213 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Oeneus]] | ''Rječina'' | 19 | 19 | [[Mare Hadriaticum]] |} Inter lacus [[Consaeptum Nationale Lacuum Plitvicensium|Lacus Plitvicenses]] ([[Croatice]]: ''Plitvička jezera'') excellunt. Inter duodecim maximos montes in Croatia eminent: [[Fasciculus:Velebit.jpg|thumb|300px|Longissima Croatica iuga, [[Montes Velebiti]] ([[Croatice]]: ''Velebit'').]] {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Altitudo ([[metrum|m]]) |- | [[Adrian Oros]] | ''Dinara'' | 1831 |- | [[Camesnica]] | ''Kamešnica'' | 1809 |- | [[Biocovo]] | ''Biokovo'' | 1762 |- | [[Montes Velebiti]] | ''Velebit'' | 1757 |- | [[Pliesevisa]] | ''Plješevica'' | 1657 |- | [[Magna Capella]] | ''Velika Kapela'' | 1533 |- | [[Risniacum]] | ''Risnjak'' | 1528 |- | [[Svilaia]] | ''Svilaja'' | 1508 |- | [[Snieznicum]] | ''Snježnik'' | 1506 |- | [[Visevisa]] | ''Viševica'' | 1428 |- | [[Mons Maior]] | ''Učka'' | 1396 |- | [[Mosor]] | ''Mosor'' | 1339 |} Inter [[archipelagus|archipelaga]] [[Celadussae]] insulae ([[Croatice]]: ''Kornati'') et [[Brevonae]] insulae ([[Croatice]]: ''Brijuni'') excellunt. === Nomina geographica classica et antiqua === [[Fasciculus:Croatia-Dalmatia.png|thumb|[[Dalmatia]] (obscurior picta) in tabula Croaticae.]] Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens). ==== Regiones geographicae maiores ==== * [[Borona]]<ref name="en.wp">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_geographic_names_in_Croatia en.wikipedia]</ref>, deinde [[Banovina]] (hodie [[Croatice]]: ''Banovina vel Banija'') * [[Dalmatia]] * [[Histria]]<ref name="en.wp" /> * [[Interamnia (Croatia)|Interamnia]]<ref name="en.wp" />, deinde [[Sclavonia]] * [[Iapudia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Lika'') * [[Liburnia]]<ref name="en.wp" /> * [[Quercia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Žumberak'') * [[Valeria (Croatia)|Valeria]]<ref name="en.wp" /> (deinde: [[Barania]]) (hodie [[Croatice]]: ''Baranja'') ==== Urbes et oppida ==== Vide etiam: [[Urbes Croatiae]] [[Fasciculus:Zadar_Forum.jpg|thumb|[[Forum]] [[Roma antiqua|Romanum]] [[Iadera]]e.]] {{div col|2}} * [[Ad Turres]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Crikvenica|Crikvenica]]'') * [[Andautonia classica]] ([[Zagrabia]] mediaevalis, hodie [[Croatice]]: ''Zagreb'', ''Dugo Selo'') * [[Aquae Iasae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Varaždinske Toplice|Varaždinske Toplice]]'') * [[Aqua Viva (Croatia)]], deinde [[Varasdinum]] * [[Arupium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Otočac|Otočac]]'') * [[Bellovarium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bjelovar|Bjelovar]]'') * [[Berulia]] * [[Bigeste]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vrgorac|Vrgorac]]'') * [[Bivium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ogulin|Ogulin]]'') * [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Karlovac|Karlovac]]'') * [[Cibalae]] * [[Cornacum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vukovar|Vukovar]]'') * [[Crapina]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Krapina|Krapina]]'') * [[Crisium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Križevci|Križevci]]'') * [[Cuccium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ilok|Ilok]]'') * [[Curcum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Korenica|Korenica]]'') * [[Diacovium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Đakovo|Đakovo]]'') * [[Epidaurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Cavtat|Cavtat]]'') * [[Halicanum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Čakovec|Čakovec]]'') * [[Iadera]] * [[Incerum]], deinde [[Posega]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Požega|Požega]]'') * [[Lentula (Regio Copriunisana-Crisiensis)|Lentula]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Legrad|Legrad]]'') * [[Marsonia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]'') * [[Muccurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Makarska|Makarska]]'') * [[Mursa]] * [[Narona]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Metković|Metković]]'') * [[Novae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Imotski|Imotski]]'') * [[Pietas Iulia]], deinde [[Pola]] * [[Varvaria]], etiam [[Raparia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bribir (Skradin)|Bribir]]'') * [[Romula]] classica * [[Salona]] * [[Scardona]] * [[Siscia]], [[Segestica]] * [[Senia]] (hodie [[Croatice]]: ''Senj'') * [[Servitium (urbs)|Servitium]] (hodie [[Croatice]] ''Stara Gradiška'') * [[Soetovio]] (hodie [[Croatice]] ''Sinj'') * [[Spalatum]] * [[Tarsatica]] * [[Tininum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Knin|Knin]]'') * [[Tragurium]] {{div col end}} ==== Flumina ==== [[Fasciculus:Murursprung01.JPG|thumb|250px|Scaturigo Murae.]] {{div col|2}} * [[Aquilis]] (hodie [[Croatice]]: ''Mirna'') * [[Arius (flumen Dalmatiae)|Arius]] (hodie [[Croatice]]: ''Ombla'') * [[Arsia]] (hodie [[Croatice]]: ''Raša'') * [[Bacuntius]] (hodie [[Croatice]]: ''Bosut'') * [[Bathinus]] (hodie [[Croatice]]: ''Bednja'') * [[Bolia]] (hodie [[Croatice]]: ''Korana'') * [[Colapis]] (hodie [[Croatice]]: ''Kupa'') * [[Dravus]] * [[Formia]] (hodie [[Croatice]]: ''Dragonja'') * [[Gudesca]] (hodie [[Croatice]]: ''Gacka'') * [[Murus (flumen)]] * [[Naro]] seu [[Narenta]] (hodie [[Croatice]]: ''Neretva'') * [[Nestus]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Odagra]] (hodie [[Croatice]]: ''Odra'') * [[Oeneus (flumen Croatiae)]] * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)]] seu [[Unna (flumen)]] * [[Polanus]] (hodie [[Croatice]]: ''Mrežnica'') * [[Savus]] * [[Tedanius]] (hodie [[Croatice]]: ''Zrmanja'') * [[Titius (flumen)]] (hodie [[Croatice]]: ''Krka'') * [[Tilurius]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> seu [[Tillurus]] (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Ulca]] (hodie [[Croatice]]: ''Vuka'') {{div col end}} ==== Insulae maiores incolonatae ==== [[Fasciculus:Kamen Brela 03.jpg|thumb|275px|Naturalis [[Berulia]]e res.]] [[Fasciculus:Brücke Krk-Festland.JPG|thumb|275px|[[Curicta]]e pons maximam Croaticam insulam continenti conectens.]] Vide etiam: '''[[Insulae Croatiae]]'''. * [[Aloepus]] (hodie [[Croatice]] ''Olib'') * [[Apsirtis]] * [[Arba]] * [[Brattia]] * [[Bucium]] (hodie [[Croatice]] ''Biševo'') * [[Celadussae]] (hodie [[Croatice]] ''Kornati'') * [[Cerosa]] (hodie [[Croatice]] ''Šipan'') * [[Choasa]] (hodie [[Croatice]] ''Sušac'') * [[Colentum]] (hodie [[Croatice]] ''Murter'') * [[Corcyra Nigra]] * [[Crexa]] * [[Curicta]] * [[Eucomium]] (hodie [[Croatice]] ''Susak'') * [[Issa]] * [[Augusta Insula]] vel [[Ladeste]] * [[Lumbricata]] (hodie [[Croatice]]: ''Vrgada'') * [[Melitussa]] * [[Olynta]] (hodie [[Croatice]]: ''Šolta'') * [[Pamodus]] (hodie [[Croatice]]: ''Pag'') * [[Pharus]] * [[Pirosima]] (hodie [[Croatice]]: ''Premuda'') * [[Portunata]] (hodie [[Croatice]]: ''Dugi'') * [[Proteras]] (hodie [[Croatice]]: Prvić) * [[Pullariae]] (hodie [[Croatice]]: Brijuni) * [[Lissa]] (hodie [[Croatice]]: Ugljan) == Divisiones administrativae == {{Vide-etiam|Regiones Croatiae}} Croatia divisa est in 21 [[comitatus]] sive [[regio]]nes ([[Croatice]]: ''županije'') qui sunt: {| class="wikitable" |- ! Regio [[Latine]] ! Regio [[Croatice]] ! Area<br />''km²''<ref>[https://web.archive.org/web/20171121091938/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2008/PDF/02-bind.pdf Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2008., str. 63]</ref> ! Numerus incolarum <ref>[https://web.archive.org/web/20090827225920/http://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_02/H01_01_02.html Popis stanovništva iz 2001., Izvor: http://www.dzs.hr]</ref> ! Caput Latine ! Caput Croatice ! Locus in Croatia |- valign="top" | [[Zagrabiensis (regio Croatiae)|Zagrabiae]] | ''Zagrebačka županija'' | align="center" | 3078 | align="center" | 309 696 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, Zagreb County.svg|150px|situs Zabrabiae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Crapinensis-Sagoriensis (regio Croatiae)|Crapina ac Zacoria]] | ''Krapinsko-zagorska županija'' | align="center" | 1230 | align="center" | 142 432 | [[Crapina]] | ''Krapina'' | [[Fasciculus:Croatia, Krapina-Zagorje County.svg|150px|situs Crapinae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sisciensis-Moslavinensis (regio Croatiae)|Siscia et Moslavina]] | ''Sisačko-moslavačka županija'' | align="center" | 4448 | align="center" | 185 387 | [[Siscia]] | ''Sisak'' | [[Fasciculus:Croatia, Sisak-Moslavina County.svg|150px|situs Sisciae et Moslavinae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Carolostadiensis (regio Croatiae)|Carolostadia]] | ''Karlovačka županija'' | align="center" | 3622 | align="center" | 141 787 | [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] | ''Karlovac'' | [[Fasciculus:Croatia, Karlovac County.svg|150px|situs Carlostadi in Croatia]] |- valign="top" | [[Varasdinensis (regio Croatiae)|Varasdina]] | ''Varaždinska županija'' | align="center" | 1260 | align="center" | 184 769 | [[Varasdinum]] | ''Varaždin'' | [[Fasciculus:Croatia, Varazdin County.svg|150px|situs Varasdini in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Copriunisana-Crisiensis (regio Croatiae)|Copriunisa et Crisium]] | ''Koprivničko-križevačka županija'' | align="center" | 1734 | align="center" | 124 467 | [[Copriunisa]] | ''Koprivnica'' | [[Fasciculus:Croatia, Koprivnica-Krizevci County.svg|150px|situs Copriunisae et Crisi in Croatia]] |- valign="top" | [[Bellovariensis-Bilogorensis (regio Croatiae)|Bellovar et Bilogora]] | ''Bjelovarsko-bilogorska županija'' | align="center" | 2638 | align="center" | 133&nbsp;084 | [[Bellovarium]] | ''Bjelovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Bjelovar-Bilogora County.svg|150px|situs Bellovaris et Bilogoris in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)|Litus et Mons]] | ''Primorsko-goranska županija'' | align="center" | 3590 | align="center" | 305&nbsp;505 | [[Tarsatica]] | ''Rijeka'' | [[Fasciculus:Croatia, Primorje-Gorski Kotar County.svg|150px|situs Litoris et Montis in Croatia]] |- valign="top" | [[Iapudiensis-Seniensis (regio Croatiae)|Iapudia et Senia]] | ''Ličko-senjska županija'' | align="center" | 5350 | align="center" | 53 677 | [[Gospitsum]] | ''Gospić'' | [[Fasciculus:Croatia, Lika-Senj County.svg|150px|situs Iaupdiae et Seniae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Veruciensis-Podravinensis (regio Croatiae)|Viroviticza et Podravina]] | ''Virovitičko-podravska županija'' | align="center" | 2021 | align="center" | 93 389 | [[Viroviticza]] | ''Virovitica'' | [[Fasciculus:Croatia, Virovitica-Podravina County.svg|150px|situs Varavizae in Croatia]] |- valign="top" | [[Posigiensis-Sclavonensis (regio Croatiae)|Posega et Sclavonia]] | ''Požeško-slavonska županija'' | align="center" | 1821 | align="center" | 85 831 | [[Posega]] | ''Požega'' | [[Fasciculus:Croatia, Pozega-Slavonia County.svg|150px|situs Posegae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Marsoniana-Posavina (regio Croatiae)|Marsonia et Posavina]] | ''Brodsko-posavska županija'' | align="center" | 2027 | align="center" | 176 765 | [[Marsonia]] | ''Slavonski Brod'' | [[Fasciculus:Croatia, Brod-Posavina County.svg|150px|situs Marsoniae in Croatia]] |- valign="top" | [[Iadrensis (regio Croatiae)|Iaderae]] | ''Zadarska županija'' | align="center" | 3643 | align="center" | 162 045 | [[Iadera]] | ''Zadar'' | [[Fasciculus:Croatia, Zadar County.svg|150px|situs Iaderae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Mursana-Valeriana (regio Croatiae)|Mursa et Valeria]] | ''Osječko-baranjska županija'' | align="center" | 4149] | align="center" | 330 506 | [[Mursa]] | ''Osijek'' | [[Fasciculus:Croatia, Osijek-Baranja County.svg|150px|situs Mursae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sibenicensis-Tininensis (regio Croatiae)|Sebenicum et Tininum]] | ''Šibensko-kninska županija'' | align="center" | 2994 | align="center" | 112 891 | [[Sebenicum]] | ''Šibenik'' | [[Fasciculus:Croatia, Sibenik-Knin County.svg|150px|situs Sebenici in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Cornacensis-Sirmiensis (regio Croatiae)|Cornacum et Sirmia]] | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | align="center" | 2448 | align="center" | 204 768 | [[Cornacum]] | ''Vukovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Vukovar-Syrmia County.svg|150px|situs Cornaci in Croatia]] |- valign="top" | [[Spalatensis-Dalmatica (regio Croatiae)|Spalatum et Dalmatia]] | ''Splitsko-dalmatinska županija'' | align="center" | 4524 | align="center" | 463 676 | [[Spalatum]] | ''Split'' | [[Fasciculus:Croatia, Split-Dalmatia County.svg|150px|situs Spalati in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Histriana (regio Croatiae)|Histria]] | ''Istarska županija'' | align="center" | 2813 | align="center" | 206 344 | [[Castrum Pisinium]] | ''Pazin'' | [[Fasciculus:Croatia, Istria County.svg|150px|situs Histriae in Croatia]] |- valign="top" | [[Ragusina-Narentina (regio Croatiae)|Ragusa et Naro]] | ''Dubrovačko-neretvanska županija'' | align="center" | 1782 | align="center" | 122 870 | [[Ragusa]] | ''Dubrovnik'' | [[Fasciculus:Croatia, Dubrovnik-Neretva County.svg|150px|situs Ragusae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Muraniensis Mediana (regio Croatiae)|Murania Media]] | ''Međimurska županija'' | align="center" | 730 | align="center" | 118 426 | [[Halicanum]] | ''Čakovec'' | [[Fasciculus:Croatia, Medimurje County.svg|150px|situs Muraniae Mediae in Croatia]] |- valign="top" | [[Zagrabia|Urbs Zagrabia]] | ''Grad Zagreb'' | align="center" | 640 | align="center" | 779 145 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, City of Zagreb County.svg|150px|situs urbis Zagrabiae in Croatia]] |- class="sortbottom" | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''TOTA CROATIA:''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''56 542''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''4 437 460''' | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Croatian National Bank.jpg|thumb|left|300px|[[Argentaria Nationalis Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska narodna banka'').]] Croatiae [[oeconomia]] in [[campus tertiarius|diaconiis]] et [[campus secundarius|industria]], praesertim in chemico, navali et metallo-mechanico campis, fundatur. [[Periegesis]] magnus redituum fons. [[Productus domesticus grossus]] pro capite anno [[2008]], pro [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]], 18 575 [[dollarium (CFA)|dollariorum Americanorum]] sive 63,2 centesimae mediae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], secundum [[Eurostat]], fuit. Post-[[Communismus|Communistica]] Croatica oeconomia est. Exeunte [[decennium 199|decennio 199]], ineunte oeconomicae [[transitio]]nis processu, eius status beneficiosus erat sed graviter bello, anno [[1995]] finito, nocitus est. Inter praecipua problemata structuralis [[inopia operarum]] et oeconomicarum emendationum quantitates quas aliquae oeconomistae insufficientes putant sunt quia publicam repugnantiam adspicit. Imprimis sollicitans obsoletum [[potestas iudicialis|systema iudiciale]] est, maxime in eo quod attinet ad possessionem agrorum publicatorum per Communisticum perihodon. Verumtamen, talia problemata magnarum mobilitationum propositum sunt ut per legales emendationes ambitu actionum ad intrandum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] eventas resolvantur. Ita natio oeconomicum incrementum rapidum experitur ad parandam adhaesionem Unioni Europaeae, quae iam Croatiae praecipua socia commercialis est, et Croatica oeconomia ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] evoluta (magni reditus) putatur. == Demographia == [[Fasciculus:Pyramide Croatie.PNG|thumb|Pyramis incolaria Croatiae.]] [[Fasciculus:Croatia-demography.png|thumb|upright=1.6|Incolarum numerus Croatiae, secundum data ex [[OAA]] anno [[2005]] (in milibus).]] In censu anni [[2001]] Croatia 4 437 460 incolarum habebat (numerus incolarum aestimatus Iunio anni [[2006]] 4 494 749 erat). E censis incolis, 4 399 364 (99.14 %) hominum ius civitatis Croaticum habebant, e quibus 44 340 (1%) duplex ius civitatis habebant. 17 902 (0.0%) hominum ius civitatis adventicium habebant, [[apolis|apolides]] 9811 (0.2 %) erant, dum e 10 383 (0.3%) hominum nationalitas ignorabatur. Croatica emigratio stabilis fuit, Croati peregre incolentes amplius duo milliones sunt, e quibus numerosissima communitas domicilium in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] habet (Croatice ''Hrvatska bratska zajednica'' nuncupata). Croatico in parlamento sive [[Congregatio]]ne aliqui deputati Croaticas communitates peregre (et Croatos [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] autochthones) repraesentantes sunt. * Fons datorum:<ref>[https://web.archive.org/web/20200515110629/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html World Factbook - Croatia]</ref> ;Structura per aetatem: * 0-14 annos nati: 16.2% (viri 373 638 / feminae 354 261) * 15-64 annos nati: 67% (viri 1 497 958 / feminae 1 515 314) * amplius 65 annos nati: 16,8% (viri 288 480 feminae 465 098) ;Index incrementum numeri incolarum: * -0,03% ;Index fecunditatis totius: * 1,4 natorum pro femina ;Natalitas: * 9,61 natorum pro 1000 incolarum ;Mortalitas: * 11,48 mortuorum pro 1000 incolarum ;Index migrationis integrae: * 1,58 immigrantium pro 1000 incolarum ;Mortalitas infantilis: * tota: 6,72 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * virorum: 6,7 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * feminarum: 6,74 mortuarum pro 1000 natarum vivarum ;Exspectatio vitae: * tota: 74,68 annorum * virorum: 71,03 annorum * feminarum: 78,53 annorum === Ethne === [[Fasciculus:Hrvatske etnije.gif|thumb|600px|Croatiae ethnica tabula. [[Ruber|Rubro colore]] Croati; [[Caeruleus|caeruleo colore]] [[Serbia|Serbii]]; [[Russus|russo colore]] [[Cechia|Cechi]]; [[fuchsia]] [[Hungari]] et [[Niger|nigro colore]] [[Italia|Itali]].]] Croati ([[Croatice]] ''Hrvati'') ad [[Slavi]]cam familiam pertinent. E praesentis [[Ucraina]]e area oriundi, Croati in hodiernam Croatiam circiter [[saeculum 7|saeculo septimo]] venerunt. Croaticae communitates autochthones etiam [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Hezegovinam]], [[Hungaria]]m, [[Slovenia]]m, [[Serbia]]m ([[Voivodina]]m), [[Mons Niger|Montem Nigrum]] ([[Sinus Risonicus|Sinum Risonicum]]) incolunt, praeterea historicae Croaticae coloniae in [[Austria]] ([[Burgenlandia]]) et in [[Italia]] ([[Molensis (regio)|Molensi regione]] sunt. Natio praesertim a [[Religio Catholica|Catholicae religionis]] Croatis (89.63%) incolitur. Inter allophylos [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxae religionis]] [[Serbia|Serbi]] (4,54%), ([[Religio Islamica|Islamicae religionis]] [[Bosnia]]ci (0.5%), [[Hungari]] (0.37%) et circiter 20 000 [[Italia|Italorum]] (scilicet 0.45% circa) excellunt qui inter [[Histria]]m, [[Tarsatica]]m, [[Dalmatia]]m ([[Iadera]]m, [[Spalatum]]), [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m), et [[Moslavina]]m ([[Siscia]]m) sparguntur, quod [[Italia|Italicae]] praesentiae reliquum est quae ante secundum bellum mundanum in praesentibus Croaticis terris circa 300 000 hominum consummabat. Serbi, aream e [[saeculum 16|saeculo XVI]] incolentes, in praeterito a [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] functionariis componebantur et militaris [[casta]]e genus reliquis incolis parce insertum constituebant. Saeculis consumptis, status mutatus est et Serbicum ethnos Croaticis incolis insertum est. Primo bello mundano finito regnum Serbiorum, Croatorum et Sloveniorum constitutum est, et ethne inter multas convixerunt simultates, sicut anno [[1928]] trium Croaticorum deputatorum in parlamento homicidium, quo facto omnes deputati Croatici cavaedium perpetue reliquerunt. Coniunctionum depravatio ad Serbiorum caedem per bellum mundanum secundum induxit, ubi libera Croatiae civitas, a dictatore [[ustasa]] [[Antonius Pavelić|Antonio Pavelić]] ducta, Serbicum ethnos insectata est. Ineuntibus ethnicis [[decennium 200|decennii 200]] bellis et Serbia et Monte Nigro Croatiam aggressis, Serbici incolae in [[Res publica Serbica Craenae|Craenae]] (Croatice ''Krajina'') et [[Sclavonia]]e zonis densabantur, et 12% totius numeri incolarum in Croatia constituebant. Craenae Serbii se liberae a Croatia proclamavere, eadem autodeterminationis iura exercere volere asserentes quae ad libertatis declarationem ipsius Croatiae induxerant. Recuperata Craena cum Operatione Tempestate, circiter 400 000 Serbiorum fugerunt, a Croaticis copiis instatorum et fabulis, aliquando praeconice inflatis, de caedibus a Croatico exercitu perpetratis conterritati. Ultimis Croaticae gubernationis annis, [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incitante, aliquae res effectae sunt ut Serbii e Croatia fugituri redeant. Serbiorum pars redivit sed Serbiorum percentatio in Croatia adhuc fere duas tertias partes diminuta est. [[Bosnia|Bosniam et Herzegovinam]] circiter 700 000 Croatorum incolunt, ubi trium ethniarum communitatum praecipuarum constituentiumque una sunt. '''Incolarum compositio secundum nationalitatem declaratam in census anni 2001''' {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="empty-cells:show; border-collapse:collapse" |- | align="right" | 1. | width="90" | Croati | align="right" | 3 977 171 | align="right" | (89,63%) | width="100" | | align="right" | 7. | width="90" | [[Slovenia|Slovenii]] | align="right" | 13 173 | align="right" | (0.30%) |- | align="right" | 2. | [[Serbia|Serbii]] | align="right" | 201 631 | align="right" | (4.54%) | | align="right" | 8. | [[Cechia|Cechi]] | align="right" | 10 510 | align="right" | (0,24%) |- | align="right" | 3. | [[Bosnia]]ci | align="right" | 20 755 | align="right" | (0,49%) | | align="right" | 9. | [[Zingari]] | align="right" | 9463 | align="right" | (0,21%) |- | align="right" | 4. | [[Italia|Itali]] | align="right" | 19 636 | align="right" | (0,44%) | | align="right" | 10. | [[Mons Niger|Montinigrani]] | align="right" | 4926 | align="right" | (0,11%) |- | align="right" | 5. | [[Hungari]] | align="right" | 16 595 | align="right" | (0.37%) | | align="right" | 11. | [[Slovacia|Slovaci]] | align="right" | 4712 | align="right" | (0.11%) |- | align="right" | 6. | [[Albania|Albani]] | align="right" | 15 082 | align="right" | (0,34%) | | align="right" | 12. | [[Macedonia|Macedones]] | align="right" | 4270 | align="right" | (0.10%) |} Fons: http://www.dzs.hr. === Itali in Croatia et alii [[linguae Romanicae|Romanice]] loquentes allophyli === Croatiam anno [[2001]] 20 000 civium ad ethnicum circulum [[Italia|Italicum]] pertinentium inhabitant (censu anni [[2001]] 19 636 talis nationalitatis et 20 521 cum [[patrius sermo|patrio sermone]] [[lingua Italica|Italico]] declarati sunt), qui 51 Communitatibus Nationalibus Italicis localibus{{dubsig}} vitam dant et in Unione Italica cum sede [[Tarsatica]]e dispositi sunt. Praesertim in [[Histria]]e, [[Tarsatica]]e, [[Sinus Liburnicus|Liburnicarum]] insularum, [[Dalmatia]]e areis domicilium habet. Solum in [[Histria]]e ([[Histriana (regio Croatiae)|regionis Histrianae]], quae nihilominus Boreorientalem paeninsularem partem non comprehendit,) parte, [[Tarsatica]]e et in [[Apsorus|Apsori]] archipelago ab aliquibus [[commune|communalibus]] statutis velut autochthonici incolae agnoscuntur, dum in ceteris [[Sinus Liburnicus|Liburnicis]] et [[Dalmatia|Dalmaticis]] terris eis nullum particularem statum agnoscuntur. In tali [[Italia|Italico]] ethnico circulo tum [[Lingua Veneta|Venetophoni]] autochthones incolae (in Boreoccidentali [[Histria]] et [[Dalmatia]]) tum [[lingua Histriotica|Histriotophoni]] (in Austroccidentali [[Histria]]no litore) adscribuntur. Per [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] considerabilis [[Italia|Italorum]] opificum numerus in [[Zagrebia]]m et in [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m) habitaturi iverunt ubi eorum descendentium multi in praesenti vivunt. Semper in [[Histria]] (in [[Vallis Arsiae|Valli Arsiae]] et in [[Seiane|Seiani]] ([[Croatice]]: ''Šušnjevica'' et ''Žejane,'' respective) parva [[Lingua Istroromanica|Istroromanorum]] ethnica communitas, e [[Romania]] oriunda, adest, cuius lingua, [[linguae Romanicae|Latinae originis]] [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicae]] similis, fere ob [[lingua Croata|Croaticam]] extincta est. Alius ethnicus circulus originarie [[linguae Romanicae|Romanice]] loquens [[Nigri Latini]] ([[Croatice]] ''Morlaci'') est, incolae consimiles Istroromanorum hodie solum ab aliqua parva communitate repraesentati, quorum lingua fere exstincta est. === Linguae === [[Lingua publica]] [[lingua Croatica|Croatica]], [[Linguae Slavicae|Slavica circuli Meridionalis lingua]] est, quae [[Abecedarium Latinum|abecedario Latino]] utitur. Quinque centesimae incolarum aliis linguis ([[lingua Serbica|Serbice]], [[lingua Hungarica|Hungarice]] et [[lingua Italica|Italice]]) loquitur. In [[Histriana (regio Croatiae)|Regione Histriana]], [[lingua Italica]] [[lingua publica|publica]] est, quamquam tutelae gradus [[Italia|Italici]] nationalis allophyli dissimillimus inter zonas est. === Religio === Praecipua religio [[Ecclesia Catholica Romana|Christiano-Catholica]] (73,53% secundum Catholica rationaria <ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/sc1.html Statistics by Country, by Catholic Population [Catholic-Hierarchy&#93;]</ref>) est, quem [[Ecclesiae Orthodoxae|Christiano-Orthodoxa]] (4.4%) et [[Religio Islamica|Islamo]]-[[Secta Sunnitica|Sunnitica]] (1.3%) sequuntur. [[Sanctus|Sancti]] [[patronus|patroni]] Croatorum [[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] et [[Sanctus Iosephus]] sunt. == Cultura == [[Fasciculus:Homar 3.jpg|thumb|150px|[[Coquina Mediterranea]] [[Dalmatia]]e.]] Croatica [[cultura]] in longa historia, tumultuosa et varia, fundatur e qua multa monumenta et [[ars|artificiosa]] [[Scientia (ratio)|scientificaque]] opera servavit. Croatia septem monumenta [[Patrimonium Mundanum Societatis Educativae, Scientificae, et Culturalis Consocietatis Nationum|Patrimonium Mundanum]] putata et octo [[consaeptum nationale|consaepta nationalia]] habet. [[Focale]] sive [[Focale Croatum|croata]], populare [[vestis|vestiarium]] frustulum, praecise e Croatia oritur. Croatia mundo multos praeclaros homines, [[litterae|scriptores]], [[musica|musicos]], [[pictura|pictores]], [[sculptura|sculptores]], [[architectura|architectos]], [[Scientia (ratio)|scientistas]], [[philosophia|philosophos]] et [[miles|milites]] dedit. Inter quos maximi ponderis sunt tres [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureati: [[Ivus Andrić]] [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemio Nobeliano Litterarum laureatus]] et [[Vladimirus Prelog]] [[Leopoldus Ruzicka|Leopoldusque Ruzicka]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Praemio Nobeliano Chemiae]] laureati. === Litterae === [[Fasciculus:Razvod.jpg|thumb|Textus [[Croatice]] e [[saeculum 13|saeculo tredecimo]] scriptus.]] Croaticae [[litterae]] longam decem saeculorum traditionem habent, inventis primis textibus [[saeculum 11|saeculo undecimo]], qui e [[Lingua Slavica Ecclesiastica|Slavonica lingua]] conversiones, [[Abecedarium Glagoliticum|Abecedario Glagolitico]] scriptae, ([[liturgia|liturgica]] scripta, [[hagiographia]]e et [[apocrypha]]) erant, in [[Linguae Slavicae|Slavicis]] et [[Imperium Byzantinum|Byzantinis]] [[Medium Aevum|Mediaevalibus]] litteris inspiratae, velut [[Missale Kioviense]] ([[saeculum 11|saeculo undecimo]]), [[Tabula Bescanovensis]] (anno [[1100]]) et [[Lex Vinodolensis]] (anno [[1288]]). Saeculo XV floruerunt poetae Latini Croatici praeclari: [[s:Scriptor:Ianus Pannonius|Ianus Pannonius,]] [[s:Scriptor:Georgius Sisgoreus|Georgius Sisgoreus]] (Croatice: Juraj Šižgorić), [[s:Scriptor:Carolus Pucicius|Carolus Pucicius]] (Croatice. Karlo Pucić), [[s:Scriptor:Aelius Lampridius de Crieva|Aelius Lampridius de Crieva]] (Croatice: Ilija Crijević). '''Pater litterarum Croaticarum''' habetur [[s:Scriptor:Marcus Marulus|Marcus Marulus]] Spalatensis (1450–1524), qui primum carmen epicum artis Croaticae, '''''Judita''''', anno '''1500''' lingua Croatica dialecto chakavica composuit. Marulus eo tempore etiam toto orbe notus erat ut scriptor Latine scribens, inter alia opere '''''De institutione bene vivendi''''' '''''per exempla sanctorum'''''. Saeculo XVI litteras renascentiae lingua Croatica excoluerunt: Petrus Zoranić Iadrensis, auctor primi romanzi Croatici '''''Planine'''''; poetae Petrus Hektorović et Hanibal Lucić Pharienses; Marinus Držić, comoediographus Ragusinus. Praestantissimus scriptor baroci Croatici habetur <nowiki>[[Ioannes Gundulius]]</nowiki> (Croatice: Ivan Gundulić), auctor carminis epici '''''Osman''''', comoediae pastoralis '''''Dubravka''''', atque poematis '''''Suze sina razmetnoga'''''. Lingua operum Gundulicianorum postea exemplum facta est quod maximi momenti fuit in conformanda norma linguae Croaticae saeculo XIX. Praestantissimus poeta lyricus baroci saeculi XVII existimatur '''Franciscus Christophorus comes de Frangipani''' (Croatice: [[:en:Fran_Krsto_Frankopan|Fran Krsto Frankopan]] ''',''' (1641 –1671). === [[Litterae Croaticae saeculis XIX et XX]] === Praecipui scriptores et poetae saeculi XIX fuerunt: Ludovicus Gaj (reformator orthographiae et linguae Croaticae), Antonius Mihanović (auctor textus hymni nationalis Croatici), Dimitrius Demeter (poeta, scriptor dramaticus et interpres), Petrus Preradović (officialis Austriacus, interpres et poeta), Stanko Vraz (poeta, diurnarius et moderator commentariorum), Ioannes Mažuranić (banus Croatiae annis 1873–1880, vir politicus, iurisconsultus et poeta), Augustus Šenoa (pater romani historici Croatici; poeta, criticus, moderator, diurnarius, scriptor dramaticus), Silvius Strahimir Kranjčević (poeta eminentissimus aetatis realisticae), Franciscus Rački (conditor historiographiae Croaticae modernae). Inter scriptores modernitatis Croaticae numeratur Antun Gustav Matoš, [[Ioannes Polić Kamov]] et Vladimir Vidrić. Praecipui scriptores et poetae saeculi XX fuerunt: Tin Ujević (consensu communi poeta eminentissimus saeculi XX; interpres gravis), Miroslaus Krleža (scriptor prosarum, poeta, dramaturgus, lexicographus; a multis habitus ut praestantissimus scriptor Croaticus saeculi XX), Antonius Branko Šimić (poeta et essayista), Ioannes Goran Kovačić (poeta; auctor poematis “Jama” atque collectionis dialecti Caicaviensis “Ognji i rože”), Ranko Marinković (scriptor; auctor romani “Kiklop”), Dobriša Cesarić et Dragutinus Tadijanović (poetae qui iam vivo tempore in scholas recepti sunt), Iurus Kaštelan (poeta et moderator commentariorum), Vesna Parun (poetissa inter praestantissimas habita), Ivana Brlić-Mažuranić (scriptrix fabularum puerilium et iuvenilium, ex fabulis et mythologia Slavicis derivatarum; “Priče iz davnine”). Poetae alterius dimidii saeculi XX — Slavko Mihalić, Ioannes Slamnig et Daniel Dragojević — proprietates postmodernismi in poesi ostendunt, et alii. De eo quod ad synchronas Croaticas litteras attinet, auctores excellere possunt velut: [[Drago Kekanovič]]; [[Petrus Budak]] ([[1919]]); [[Ioannes Aralica]] ([[1930]]); [[Marianus Matković]] ([[1915]]–[[1985]]), [[Realismus|Realistici]] [[Socialismus|Socialistici]] generis cum "Casus graduati Wagner" ([[Croatice]]: ''Slučaj maturanta Wagnera'', [[1953]]), "Saltatio circum mortem" (''Igra oko smrti'', [[1955]]), "Mercatus somniorum" ([[Croatice]]: ''Vašar snova'', [[1959]]), et "Dei etiam patiuntur" ([[Croatice]]: ''I bogovi pate''); et [[Georgius Ludovicus Borges|Borgesiani]] [[Goranus Babič]], [[Paulus Pavličić]] ([[1946]]), [[Stephanus Čuić]] ([[1945]]), [[Goranus Tribuson]] ([[1948]]), [[Vlatco Pavletić]] ([[1930]]), [[Ivus Frangeš]] ([[1920]]) et [[Sunimirio Majdak]] ([[1938]]). Inter poetas et scriptores primae partis saeculi XXI memoranda est cohors auctorum ad commentarios litterarum, artium scientiarumque '''''Riječi''''' (Latine: ''Verba'') pertinentes. Inter eos notandi sunt: Slavko Jendričko<ref>[https://poetryinternationalweb.org/pi/site/poet/item/10743/Slavko-Jendricko<nowiki> Slavko Jendričko, biographia et opera, Poetry International Web]</nowiki></ref>, Petra Sigur, [[wikisource:hr:Krunoslav Mrkoci|Krunoslav Mrkoci]] (Latine: [[s:Scriptor:Coronus_Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]])) aliique.<ref><ref>Vide periodicum ''Riječi'' (Latine: ''Verba''), editio electronica officialis: https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf</ref> === Hymnus === Croaticus [[hymnus nationalis]] ''[[Lijepa nasa domovino|Lijepa naša domovino]]'' ([[Latine]]: "O pulchra nostra patria") nominatur. Textus, [[Antonius Mihanović|Antonii Mihanović]], primum anno [[1835]] in [[chronographicon|chronographico]] ''[[Dánica]]'' ("[[Venus (planeta)|Luciferum]]" significante) cum titulo ''Hrvatska domovina'' ([[Latine]]: "patria Croatica") editus est. [[Musica]] [[decennium 185|decennio 185]] ab [[Iosephus Runjanin|Iosepho Runjanin]] scripta est. Postea, anno [[1861]], [[partitura]] varias parvas mutationes, ab [[Vatroslavus Lichtenegger|Vatroslavo Lichtenegger]] effectas, experta est. Anno [[1891]] cantio ut hymnus publica in expositione a [[Societas Oeconomica Croatico-Slavica|Societate Oeconomica Croatico-Slavica]] [[Zagrabia]]e perfecta canta est. Quia Croatia [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] partem formabat, sicut hymnum nationalem [[Austria]]cum habebat. [[29 Februarii|Pridie Kalendas Martias]] anni [[1972]] prima Constitutionis Croaticae emendatio hanc cantionem velut publicum reipublicae hymnum enuntiavit (quamquam in hoc momento temporis Croatia adhuc [[Iugoslavia]]e partem formabat). Croatiae libertate anno [[1990]] capta, textus levibus mutationibus adfectus est. === Feriae et diei festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et diei festi in Republica Croatica''' <ref>{{cite web |url=http://www.nn.hr/clanci/sluzbeno/2002/2194.htm |title=Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj (pročišćeni tekst) |work=Narodne novine 136/2002 |date=2002-11-21 }}</ref> |- bgcolor="#efefef" ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Croaticum |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] || [[Annus Novus]] || ''Nova godina'' |- | [[6 Ianuarii]] || [[Sancti Magi]] || ''Sveta tri kralja'' |- | Die post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Lunae dies Paschae]] || ''Uskrsni ponedjeljak'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] || [[Dies Laboris]] || ''Praznik rada'' |- | Die 60 post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Corpus Domini]] || ''Tijelovo'' |- | [[22 Iunii]] || [[Dies Pugnae Antifascisticae]] || ''Dan antifašističke borbe'' |- | [[25 Iunii]] || [[Dies Nationalis]] || ''Dan državnosti'' |- | [[5 Augusti|Nonis Augustis]] || [[Dies Victoriae et Gratias Agendi Nationalis]] || ''Dan pobjede i domovinske zahvalnosti'' |- | [[15 Augusti]] || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio Mariae]] || ''Velika Gospa'' |- | [[8 Octobris]] || [[Dies Libertatis]] || ''Dan neovisnosti'' |- | [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] || ''Svi sveti'' |- | [[25 Decembris|25]] et [[26 Decembris]] || [[Christi Natalis]] || ''Božićni blagdani'' |} === Ludus athleticus === [[Fasciculus:Davor Šuker.jpg|thumb|[[Davor Šuker]] (dextera), pedilusor cum maximo follium numero in porta in repraesentationis pediludicae Croaticae historia et cum Calceo Aureo in Certamine Mundano Pediludico anno 1998.]] [[Ludus athleticus|Ludi athletici]] populo gratissimi in Croatia sunt [[pediludium]], [[manufollium]], [[canistriludium]], [[alsulegia aquatica]] et [[teniludium]]. [[Turma nationalis pediludica Croatica|Repraesentatio pediludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska nogometna reprezentacija'') tertia in [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamine Mundano Pedilusorio anni 1998]] perfecit et [[Davor Šuker]] Calceum Aureum velut lusor cum maximo follium numero in porta consecutus est. Repraesentatio pediludica Croatica nuper quintum locum in [[Classificatio Mundana FIFA|Classificatione Mundana FIFA]] attigit, quamquam in praesenti decimo loco est. Civitas iuxta cum [[Hungaria]] in instruendo [[Campionatus Europaeus Pediludicus (2012)|Campionatu Europaeo Pediludico anni 2012]] defecit, ubi ad ultimum gradum advenit sed coniuncta petitio [[Polonia|Polono]]-[[Ucraina]]na electa est. Gradu societatum societas [[NK Dinamo Zagreb]] campio in [[Cantharus Expositionum]] perihodi [[1966]]–[[1967]] fuit. [[Fasciculus:Blanka Vlašić.jpg|thumb|left|200px|[[Blanca Vlašić]]]] [[Turma nationalis manufollica Croatica|Repraesentatio manufollica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska rukometna reprezentacija'') mundi campio anno [[2003]] fuit et bis victrix in [[1996 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1996]] et [[2004 Olympia Aestiva|anni 2004]]. [[Ioannes Balić]] multot optimus manufollii lusor in mundo putatus est. Societas [[RK Zagreb]] [[Europa]]e campio bis fuit et societas [[RK Bjelovar]] semel eodem campionatum consecuta est. [[Turma nationalis canistriludica Croatica|Repraesentatio canistriludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska košarkaška reprezentacija'') tertia in [[Campionatus Mundanus Canistriludicus (1994)|Campionatu Mundano Canistriludico anni 1994]], secunda in [[1992 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1992]] et tertia in [[Campionatus Europaeus Canistriludicus|Campionatu Europaeo Canistriludico]] annis [[1993]] et [[1995]] perfecit. Croaticae canistriludicae turmae quinquies campiones Europae coronatae sunt: ter societas [[KK Split]] et bis [[KK Cibona]]. Tertia celeberrima canistriludii societas [[KK Zadar]] est. [[Turma nationalis alsulegiae aquaticae Croatica|Repraesentatio alsulegiae aquaticae Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska vaterpolska reprezentacija'') praesens campio in mundo est. Societas [[Mladost (Croatia)|Mladost]] Europae campio septiens fuit et cum titulo Optimae Societatis Saeculi XX a [[Liga Europaea Natationis]] assignata est. [[Turma nationalis teniludica Croatica|Repraesentatio teniludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska teniska reprezentacija'') in [[Cantharus Davis|Cantharo Davis]] anno [[2005]] vicit. Tenilusor [[Goranus Ivanišević]] inclitissimorum lusorum unus anno [[2001]] [[Grande Slamum]] [[Campionatus Wimbledonensis|Wimbledonense]] vincens est, ut [[Iva Majoli]] victrix in [[Certamen Rolandi Garros|Certamine Rolandi Garros]] anno [[1997]] fuit. Alii praeclari lusores sunt: [[Ioanna Kostelić]] et [[Ivitsa Kostelić]] in [[nartatio]]ne; [[Blanca Vlašić]] in [[Ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campestri]]; [[Doimus Draganja]], [[Sania Jovanović]] et [[Durđitsa Bjedov]] in [[natatio]]ne; [[Drazenus Petrović]], [[Crasimir Ćosić]], [[Antonius Kukoč]] et [[Dino Rađa]] in [[canistriludium|canistriludio]]; [[Matthias Ljubek]] in [[caudica]]; [[Zelico Mavrović]] et [[Matthaeus Parlov]] in [[pugilatus|pugilatu]]; [[Branco Cikatić]] et [[Mirco Filipović]], "Cro Cop" celebriter nuncupati, in [[kick-boxing]]; [[Goranus Reljic]] in [[Artes martiales mixtae|artibus martialibus mixtis]]; et [[Tamara Boroš]] in [[Teniludium mensale|teniludio mensali]]. == Bibliographia == * [[Basilius Pandžić]]: ''A Review of Croatian History''. Cultural Publishing Center, Chicago 1954. (anglice)<ref>books.google.de: [https://books.google.de/books/about/A_Review_of_Croatian_History.html?id=nWvRAAAAMAAJ&redir_esc=y ''A Review of Croatian History''].</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Dalmatia]] * [[Historia Croatiae]] * [[Histria]] * [[Sclavonia]] * [[Urbes Croatiae]] * [[589 Croatia]] == Nexus externi == {{Communia|Hrvatska|Croatiam}} {{Grc|Χροατία}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20160525190733/http://www.sabor.hr/Default.aspx Parlamentum Croaticum] * [http://www.vlada.hr/en Croatiae Administrationis Portale] * [http://www.croatia.hr/English/default.aspx Turismus Croatiae] * [http://www.hrt.hr/ Radiotelevisia Croatica] * [http://www.ffzg.hr/klafil/croala/ Croatiae auctores Latini] {{Europa}} {{Unio Europaea}} ~ (10K){{Capsae collectae|Croatia|politica|{{Praesides Croatiae}}{{Primi ministri Croatiae}}{{Ministri rerum externarum Croatici}}{{Consilium Croaticum Plenković}}}} {{Capsae collectae|Croatia|geographica|{{Comitatus Croatiae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Croatia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Media]] [[Categoria:Respublicae]] lfl1rifjrq941n2gdmn7afarxi4tr66 3982492 3982491 2026-08-20T08:25:49Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Litterae */ 3982492 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Croatia'''<ref name=NSLO>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio sunda, 2009.</ref>, plenius '''Res publica Croatiae'''<ref>Vide e.g. [http://www.stkpula.hr/rektorat/doktorati/skupna.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (alia nomina: ''Chroaeia''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>, ''Chroatia''<ref name="Graesse" />, ''Chrobatia''<ref name="Graesse" />, ''Croacia''<ref name="Graesse" />, ''Gruacia''<ref name="Graesse" />) sive nomen antique '''Liburnia'''<ref name=NSLO/> ([[Croatice]] ''Republika Hrvatska''), est [[civitas]] [[Europa]]ea, ad finem [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]], [[Media Europa|Mediae Europae]], et [[Balcania]]e (antiqui ''Haemi'') iacens, [[caput (urbs)|capite]] [[Zagrabia]] (antiquo Andautonia). Septemtrione [[Slovenia]]e [[Hungaria]]eque, Boreoriente [[Serbia]]e, Oriente [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] et Meridie [[Mons Niger|Monti Nigro]] finitima est. Occidente [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] alluitur et maritimum limitem cum [[Italia]], [[Sinus Tergestinus|Sinu Tergestino]], possidet. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], saeculis [[saeculum 9|nono]] et [[saeculum 10|decimo]], Croatia fuit [[regnum]] [[civitas sui iuris|liberum]]; postea, per saecula [[saeculum 11|undecimum]] ad [[saeculum 14|quartum decimum]], subregnum in dicione Hungarica subiunctum. A saeculo [[saeculum 15|quinto decimo]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimo]], in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] fuit [[ducatus Croatiae et Slavoniae]], atque temporibus recentioribus ([[1918]]–[[1990]]), fuit una ex [[res publica|rebus publicis]] [[Iugoslavia]]e. Croatia socius [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Organizatio Securitati Cooperationique in Europa favendis|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], et [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] et praeterea candidatus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] intrandae est. == Etymologia == [[Ethnonymum]] Forma Latina “Croatus, -i” ex ethnonymo Croatico “Hrvat” per transitum ad formam “Chroat” atque deinde “Croat” originem trahit, cum sonus /v/ in Latino saepe omittatur. Nomen ''Hrvat'' (Latine: Croatus) primum occurrit in inscriptionibus Graecis (saeculo II p.C.n.) ex urbe Graeco‑Sarmatica ''Tanais''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tanais_Tablets</ref> (ad ostium fluminis ''Tanais''<ref>Tanais nomen antiquum classicum fluminis Don fuit.</ref> in Mare Azoviense<ref>Mare Azoviense nomen hodiernum est quod classice '''Maeotis Palus''' appellatur. </ref>), litteris Graecis scriptum formis ''Horouathos'' et ''Horoathos''. Plurimi linguistae censent hoc nomen originem Iranicam habere, cum aliae etymologiae probabilitate carent. Linguista Croata Ranko Matasović nomen “Hrvat” ex radice Iranica derivat, quae in lingua Ossetica (Alanicā) forma ''xurvæt'' apparet, significatione “custos”, quod legibus phonologicis et morphologicis congruit.<ref><nowiki><ref></nowiki>[https://hrcak.srce.hr/228825 Ranko Matasović, "Ime Hrvata", in: Jezik 66 (2019), 81–97.]</ref> Saeculis IX et X coetus Slavorum sub nomine Hrvati (''Hrovatoi, Hr’vati, Chrouati, Chrowati'' etc.) historice commemorantur in variis documentis, scriptis ethnographicis, chronicis atque inscriptionibus. Hi coetus testantur in regionibus '''hodiernae Ucrainae''' occidentalis (''Chronicon Nestoris''), in parte septentrionali‑orientali '''Bohemiae''' et '''meridionali Poloniae''' (documentum de fundatione episcopatus Pragensis apud Cosmam Praguensem, ''Chronica Boemorum''), '''in inscriptionibus lapideis Dalmatiae''' in lingua Latina, in opere regis Alfredi Magni exeunte saeculo IX (ubi ''Horiti'' inter Moraviam et Mazoviam memorantur), atque amplissime - de Croatis '''in regionibus hodiernae Croatiae et Bosniae et Herzegovinae''' - in opere ''De administrando imperio'' (capitula XXX et XXXI) a Constantino Porphyrogenito circa annum 950 conscripto. Toponyma nomen Croaticum continentia etiam in documentis saeculorum X et XI apparent '''in regionibus hodiernae Austriae''' '''meridianae''' (Theodisce: Kärnten), quae mediaevalis '''Carantania, Carentana sive Corinthia''' fuit, in latiore territorio circa urbem hodiernam Clagenfurtum; item nonnulla toponyma ad ethnonymum Croatum pertinentia reperta sunt '''in regionibus hodiernae Germaniae orientalis''' circa Lipsiam et Hallam. Praeterea hydronyma nomen Croaticum continentia inventa sunt ab oris Kioviae in Ucraina (flumen ''Horvatovka'') usque ad Croaticum Zagoriam (Croatiae septentrio-occidentalis, flumen ''Horvatska''). [[Latine]] "Croatus, -i" substantivum masculinum, "Croata, -ae" femininum, "Croatum, -i" neutrum et "Croaticus, -a, -um" adiectivum est. == Historia == [[Fasciculus:Bascanska ploca.jpg|thumb|left|220px|[[Tabula Bescanovensis]] ([[Croatice]]: ''Baščanska ploča''), antiquisimum [[Abecedarium Glagoliticum|Scriptionis Glagoliticae]] documentum.]] === Aevum praehistoricum === Praesentis Croatiae territorium e [[Aevum Praehistoricum|Praehistoria]] habitatum est. In [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] Medio, [[Homo neanderthalensis|Neanderthalenses]] [[Crapina]]e ([[Croatice]] ''Krapina'') erant. Ineunte [[Neolithicum|Neolithico]] [[cultura]]e [[Cultura Gerontopolitana|Gerontopolitana]] ([[Croatice]]: ''Starčevo''), [[Cultura Vintzae|Vintzaica]] ([[Croatice]] ''Vinča''), [[Cultura Pegepolitana|Pegepolitana]] ([[Croatice]]: ''Sopot''), [[Cultura Lycocoeladica|Lycocoeladica]] (Croatice ''Vučedol'') et [[Cultura Pharensis|Pharensis]] ([[Croatice]] ''Hvar'') per hanc regionem patebant. [[Aetas Ferrea]] [[cultura Hallstattica|culturae Hallstatticae]] (Proto-[[Illyrii|Illyricorum]]) et [[cultura Tenae|culturae Tenicae]] (Proto-[[Celtae|Celtarum]]) vestigia reliquit. === Aevum Antiquum === [[Fasciculus:Croatia Pula Amphitheatre interior BW 2014-10-11 10-03-10.jpg|300px|left|thumb|[[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Caesare Augusto]] [[imperator]]e, [[Roma antiqua|Romanum]] [[amphitheatrum]] in [[Pietas Iulia|Pietate Iulia]] aedificatum est.]] Croatiae hodiernae territorium in [[Aevum Antiquum|Aevo Antiquo]] [[Illyrii|gentibus Illyricis]] (sensu lato) plerumque incultum erat: [[Histrii]] in paeninsula [[Histria]], [[Liburni]] in [[Dalmatia]] septentrionali et insulis adiacentibus ([[Croatice]] ''Kvarner''), [[Delmatae]] in media Dalmatia, [[Iapodes]] in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica ''[[Iasi]]'' nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut [[Scordisci]] ad [[Savum]] flumen ([[Croatice]] ''Posavina'') et [[Boii]] in extremo boreali ad flumen [[Mura]]m. Etiam complures minores gentes cognitae sunt: [[Ortoplini]], [[Parentini]], [[Mannii]], [[Pleraei]], et aliae ad litus [[Mare Hadriaticum|Hadriaticum]], atque [[Colapiani]], [[Varciani]], [[Segestani]], [[Andizetes]], [[Breuci]], et aliae in Croatia media. [[Illyricum]] libera civitas erat usque ad [[Imperium Romanum|Romanam]] occupationem anno [[168 a.C.n.]]. === Medium aevum === [[Fasciculus:Oton Ivekovic, Nikola Subic Zrinski.jpg|thumb|upright=0.7|[[Nicolaus Serinius (1508-1566)|Nicolaus Serinius]], magnus Croaticus heros in bellis contra [[Imperium Ottomanicum|Ottomanos]].]] [[Fasciculus:Zadar Donat Forum.jpg|thumb|upright=0.6|left|Architectura Mediaevalis Croatiae, [[Iadera]]e.]] [[Fasciculus:Forteresse de Dubrovnik.jpg|thumb|upright=0.8|left|Moenia [[Ragusium|Ragusiensia]].]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperio Romano Occidentali]] collapso, provinciae [[Pannonia]]e et [[Dalmatia]]e ab [[Hunni]]s captae sunt et postea ab [[Ostrogothi]]s et a [[Imperium Romanum Orientale|Byzantinis]]. Praesentis [[Slavi|Slavae]] gentis maiores in Croatia [[saeculum 7|saeculo VII]] domicilium collocavere. Anno [[925]] tunc Dux [[Tomislav (rex Croatiae)|Tomislavus]] rex Croatorum coronatus est, dum regnum terras inter flumen [[Dravus|Dravum]] ([[Croatice]] ''Drava'') et [[Mare Hadriaticum]] ([[Croatice]] ''Jadransko more'') comprehendens creatum est. Hoc regnum usque ad exeuns [[saeculum 11|saeculum XI]] duravit, mortuo ultimo Croatorum rege, cum [[Hungari]] reges Croatiam regere coepissent. Ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanis]] [[Balcania]] capta, Croaticae terrae inter [[Religio Islamica|Musulmanicum]] et [[Religio Christiana|Christianum]] mundos finitimae factae sunt (cum Septemtrione Croaticis manibus et Meridie Ottomanicis manibus). === Praesens Aevum === A [[Germania Nazistica]] capta die [[6 Aprilis]] anni [[1941]], [[Iugoslavia]] scissa est et [[fascismus|fascista]] [[Antonius Pavelić]] libertatis Croaticae Civitatis dux factus est. Quo duce, centeni milium [[Serbia|Serbiorum]], [[Iudaei|Iudaeorum]], [[Zingari|Zingarorum]] et Croatorum adversorum regimini in [[Castra carceralia|campis concentrationis]]<ref>David Morgan, ''Lexicon Latinum/'' [http://www.culturaclasica.com/lingualatina/lexicon_latinum_morgan.pdf PDF.]</ref> deleti sunt. Finito [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]], [[Iosephus Broz Tito]] non solum [[Nazismus|Nazisticos]] invasores et suos complices vicerat sed etiam omnes Iugoslavicas respublicas circum [[communismus|communisticam]] civitatem coniunxerat. Saeculare odium inter Serbios et Croatos ab Iugoslavicis auctoritatibus reprimebatur. [[Iosephus Broz Tito|Iosepho Broz Tito]] mortuo, anno [[1980]], fragilizationis{{dubsig}} processus in Iugoslavicarum rerumpublicarum unione coepit. Hic status adhuc gravior cum [[oeconomia|oeconomica]] crisi in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] Communisticorum regiminum dissolutionem et oeconomiae mercatus adaptationis difficultates comitata factus est. Croatia, cum sua oeconomia evolutissima inter Iugoslavicas respublicas, Nationalistica voluptate communi cum omnibus Iugoslavicis rebuspublicisi non effugit. Die [[25 Iunii]] anni [[1991]], post plebiscita quae obruentem victoriam Separatistis dedere, Croati suam separationem ab [[Iugoslavia]] nuntiavere. Statim, Croaticum trritorium ab Exercitu Foederali invasum est, cuius dominium Serbii tunc habebant et qui pro Serbicis minoritatibus Croatiam incolentibus (circiter 10%) incolarum intervenit. Die [[23 Decembris]] 1991 Croatiae libertas a [[Germania]] probata est. Ob violentos conflictus inter Croatos et Serbios et Croaticum territorium a Serbicis militiis occupatum, [[Consociatio Nationum]] militariter ad pacem firmandam intervenere. Anno [[1992]], respublica libera agnita est. Anno [[1995]], in bene successa operatione militari, Croatia, sine adventicio auxilio, fere omnia sua a Serbiis occupata territoria recuperavit, quod fuit prima clades usque ad tunc terribilis invincibilisque [[Exercitus Popularis Iugoslavicus|Iugoslavici exercitus]] ([[Croatice]] ''Jugoslavenska narodna armija'' et [[Serbice]] Југословенска народна армија). Anno [[1998]], sub forti internationali pressione, Iugoslavia ultimum Croaticum territorium occupatum, [[Sclavonia]]m Orientalem, reddidit. [[Franciscus Tudjman|Francisci Tudjman]], primi praesidis electi, gubernatio controversa: dum suam nationem in libertatem ducebat et occupata territoria sine adventicio auxilio recuperabat et [[Bosnia|Bosnios]] et Croatos in lucta pro [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] libertate adiuvabat, de rei pressoriae censura et Serbiorum Croatiam incolentium expulsione accusabatur. Quo mortuo, eius administratio anno [[1999]] finivit. Ex illo tempore, quamquam problemata similia aliarum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] nationum eis oppetit, Croatia vehemens oeconomicum incrementum experitur, cuius processus in infrastructurae modernizatione et in iuridici systematis transformatione quae democratiam et ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] consolidet consistit. In praesenti, Croatia fortissimarum oeconomiarum unam inter antiquas Iugoslavicas respublicas et secundam in [[Balcania|Balcanica regione]], solum post [[Graecia]]m possidet. == Croatia Latina == [[Fasciculus:Tabula comitatus Zarensis et Sebenicensis.jpg|thumb|left|400px|Partes Dalmatiae anno [[1774]].]] In Regno Croatiae mediaevali, [[lingua Latina]] fuit [[lingua publica|publica]], et documenta publica atque [[inscriptio]]nes regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam [[scriptura Glagolitica|scripturam Glagoliticam]] et suam [[lingua Slava|linguam Slavam]] in forma archaica ''Chakaviana'' in usu habebat (haec sermo ''Chakaviana'' mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est). Postea, [[Domus Habsburgensis|Domo Habsburgensi imperante]] in ducatu Croatiae et Slavoniae saeculis [[saeculum 15|quinto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]] [[lingua Latina]] ut lingua publica servabatur, ne [[Lingua Theodisca|theodisca]] vel [[Lingua Hungarica|hungarica]] lingua in Croatia et [[Sclavonia]] introduceretur. Ideo in Croatia usque ad annum [[1848]] [[lingua Latina]] unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum [[1772]] in Lingua Latina editi sunt. Croatia [[Lingua Latina|linguam Latinam]] diutissime per totum millennium, id est a [[saeculum 9|saeculo nono]] usque ad [[saeculum 19|undevicensimo]], in usu publico perpetuo habuit. Postea, [[Lingua Neolatina|lingua neolatina]] aliquantulum mutata in Croatia in [[Ecclesia Catholica Romana]] perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]], propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur. Ab anno [[1918]], Croatia [[Iugoslavia]]e iuncta erat, et tum solum linguae Slavicae [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] permissae erant. In linguam hybridam Serbocroatam introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 20|vicensimo]]. Anno [[1972]], cum in Croatia systema educationis ministro Stephano Šuvar auctore secundum canones communisticos omnino reformatum sit, institutio [[Lingua Latina|linguae Latinae]] est abolita. Iugoslaviae post dissolutionem anno [[1991]] in Croatia libera scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie [[lingua Latina]] in hac civitate iterum addocta est. == Civilitas == [[Fasciculus:Hrvatski sabor.jpg|right|thumb|300px|Croaticum [[parlamentum]] sive [[Congregatio]] ([[Croatice]]: ''Sabor'').]] [[Constitutio]]ne anno [[1990]] decreta, Croatia est [[respublica]] [[democratia|democratica]]. Anno [[2000]], [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] gubernationis systema pro [[systema parlamentarium|parlamentarismo]] reliquit. Croatia [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Consociatio pro Securitate et Cooperatione in Europa|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Societas pro Pace|Societatis pro Pace]] et aliarum consociationum socia est. [[Praeses]] reipublicae ([[Croatice]]: ''predsjednik'') est [[dux Civitatis]], quinquenni mandato eligitus. Virum Armatorum [[archistrategus]] est, et etiam [[primus minister|primum ministrum]] nominaturus est, [[parlamentum|parlamento]] assentiente, et aliquod ponderis in externa civilitate habet. [[Parlamentum]] Croatiae sive [[Congregatio]] ([[Croatice]] ''Sabor'') corpus legisferum cum 160 [[deputatus|deputatorum]], qui populari suffragio ad quattuor annorum mandatum eliguntur, est. Sessiones plenariae [[Congregatio]]nis locum e [[15 Ianuarii]] ad [[15 Iulii|Idus Iulios]] et e [[15 Septembris]] ad [[15 Decembris]] habent. Gubernatio Croatiae ([[Croatice]]: ''Vlada''), a primo ministro ducta, a duobus primis ministris vicariis et a quattuordecim [[minister|ministris]] cum muneribus de particulares activitatis campos integratur. [[Potestas exsecutiva|Ramus exsecutivus]] est responsalis{{dubsig}} proponendarum legislationis sumptuumque existimationis, exsequendarum legum, et determinandarum externarum internarumque reipublicae rationum. Habet Croatia iudiciale trium graduum systema—in Tribunali Supremo, tribunalibus comitatus, et tribunalibus municipalibus consistens. Tribunale Constitutionale de rebus erga [[constitutio]]nem relatis decernit. == Geographia == [[Fasciculus:Vuka river.jpg|thumb|400px|Confluentia [[Ulca]]e et [[Danubius|Danubii]] [[Cornacum|Cornaci]].]] Croatia est [[Europa]]aea respublica cuius territorium peculiarem formam, similem soleae ferreae, ostendit considerabili cum vicinarum civitatum numero; [[Slovenia]], [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]] et [[Bosnia et Herzegovina]], praeter maritimum litus cum [[Italia]] in [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]]. Suum [[continens|continentale]] territorium in partes duas [[Portus Noumensis|Portu Noumensi]], in [[Bosnia et Herzegovina]], dividitur. [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] perfusum, litus Croaticum satis reductum est, cum [[paeninsula|paeninsulis]], sinibus et amplius milibus insularum quae topia paria [[Graecia|Graeco]] litori formant. Una harum insularum, [[Pelagusa]] ([[Croatice]]: ''Palagruža'') propior [[Italia]]e (revera aliquibus occasionibus Italici litoris luces videri possunt) quam Croatico litori est. Inter praecipuas Croaticas urbes [[Zagrabia]], [[Spalatum]], [[Tarsatica]], [[Mursa]], [[Ragusium]], et [[Carlostadium]] ([[Croatice]]: ''Karlovac'') excellunt. Inter Croatica flumina eminent: {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Longitudo intra Croatiam ([[chiliometrum|km]]) ! Longitudo tota ([[chiliometrum|km]]) ! Locus in quem influit |- | [[Savus]] | ''Sava'' | 562 | 945 | [[Danubius]] |- | [[Dravus]] | ''Drava'' | 305 | 749 | [[Danubius]] |- | [[Colapis]] | ''Kupa'' | 296 | 296 | [[Savus]] |- | [[Danubius]] | ''Dunav'' | 188 | 2860 | [[Pontus Euxinus]] |- | [[Bacuntius]] | ''Bosut'' | 143 | 186 | [[Savus]] |- | [[Bolia]] | ''Korana'' | 109 | 134 | [[Colapis]] |- | [[Bathinus]] | ''Bednja'' | 133 | 133 | [[Dravus]] |- | [[Lonia-Trebezum]] | ''Lonja-Trebež'' | 132 | 132 | [[Savus]] |- | [[Tzesma]] | ''Česma'' | 123 | 123 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] | ''Una'' | 120 | 120 | [[Savus]] |- | [[Ulca]] | ''Vuka'' | 112 | 112 | [[Danubius]] |- | [[Dobra]] | ''Dobra'' | 104 | 104 | [[Colapis]] |- | [[Tillurus]] | ''Cetina'' | 100 | 100 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Glina (flumen)|Glina]] | ''Glina'' | 82 | 100 | [[Colapis]] |- | [[Carasisa]] | ''Karašica'' | 91 | 91 | [[Dravus]] |- | [[Sutla]] | ''Sutla'' | 89 | 92 | [[Savus]] |- | [[Orliava]] | ''Orljava'' | 89 | 89 | [[Savus]] |- | [[Ilova]] | ''Ilova'' | 85 | 85 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Odagra]] | ''Odra'' | 83 | 83 | [[Colapis]] |- | [[Lica]] | ''Lika'' | 78 | 78 | |- | [[Crapina (flumen)|Crapina]] | ''Krapina'' | 75 | 75 | [[Savus]] |- | [[Titius (flumen)|Titius]] | ''Krka'' | 73 | 73 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Pacra]] | ''Pakra'' | 72 | 72 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Sunia (flumen)|Sunia]] | ''Sunja'' | 69 | 69 | [[Savus]] |- | [[Tedanius]] | ''Zrmanja'' | 69 | 69 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Mura]] | ''Mura'' | 67 | 483 | [[Dravus]] |- | [[Glogounisa]] | ''Glogovnica'' | 66 | 66 | [[Tzesma]] |- | [[Plitvisa]] | ''Plitvica'' | 65 | 65 | [[Dravus]] |- | [[Polanus]] | ''Mrežnica'' | 63 | 63 | [[Bolia]] |- | [[Cuptzina]] | ''Kupčina'' | 56 | 56 | [[Colapis]] |- | [[Quaetus]] | ''Mirna'' | 53 | 53 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Naro]] | ''Neretva'' | 20 | 213 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Oeneus]] | ''Rječina'' | 19 | 19 | [[Mare Hadriaticum]] |} Inter lacus [[Consaeptum Nationale Lacuum Plitvicensium|Lacus Plitvicenses]] ([[Croatice]]: ''Plitvička jezera'') excellunt. Inter duodecim maximos montes in Croatia eminent: [[Fasciculus:Velebit.jpg|thumb|300px|Longissima Croatica iuga, [[Montes Velebiti]] ([[Croatice]]: ''Velebit'').]] {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Altitudo ([[metrum|m]]) |- | [[Adrian Oros]] | ''Dinara'' | 1831 |- | [[Camesnica]] | ''Kamešnica'' | 1809 |- | [[Biocovo]] | ''Biokovo'' | 1762 |- | [[Montes Velebiti]] | ''Velebit'' | 1757 |- | [[Pliesevisa]] | ''Plješevica'' | 1657 |- | [[Magna Capella]] | ''Velika Kapela'' | 1533 |- | [[Risniacum]] | ''Risnjak'' | 1528 |- | [[Svilaia]] | ''Svilaja'' | 1508 |- | [[Snieznicum]] | ''Snježnik'' | 1506 |- | [[Visevisa]] | ''Viševica'' | 1428 |- | [[Mons Maior]] | ''Učka'' | 1396 |- | [[Mosor]] | ''Mosor'' | 1339 |} Inter [[archipelagus|archipelaga]] [[Celadussae]] insulae ([[Croatice]]: ''Kornati'') et [[Brevonae]] insulae ([[Croatice]]: ''Brijuni'') excellunt. === Nomina geographica classica et antiqua === [[Fasciculus:Croatia-Dalmatia.png|thumb|[[Dalmatia]] (obscurior picta) in tabula Croaticae.]] Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens). ==== Regiones geographicae maiores ==== * [[Borona]]<ref name="en.wp">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_geographic_names_in_Croatia en.wikipedia]</ref>, deinde [[Banovina]] (hodie [[Croatice]]: ''Banovina vel Banija'') * [[Dalmatia]] * [[Histria]]<ref name="en.wp" /> * [[Interamnia (Croatia)|Interamnia]]<ref name="en.wp" />, deinde [[Sclavonia]] * [[Iapudia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Lika'') * [[Liburnia]]<ref name="en.wp" /> * [[Quercia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Žumberak'') * [[Valeria (Croatia)|Valeria]]<ref name="en.wp" /> (deinde: [[Barania]]) (hodie [[Croatice]]: ''Baranja'') ==== Urbes et oppida ==== Vide etiam: [[Urbes Croatiae]] [[Fasciculus:Zadar_Forum.jpg|thumb|[[Forum]] [[Roma antiqua|Romanum]] [[Iadera]]e.]] {{div col|2}} * [[Ad Turres]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Crikvenica|Crikvenica]]'') * [[Andautonia classica]] ([[Zagrabia]] mediaevalis, hodie [[Croatice]]: ''Zagreb'', ''Dugo Selo'') * [[Aquae Iasae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Varaždinske Toplice|Varaždinske Toplice]]'') * [[Aqua Viva (Croatia)]], deinde [[Varasdinum]] * [[Arupium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Otočac|Otočac]]'') * [[Bellovarium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bjelovar|Bjelovar]]'') * [[Berulia]] * [[Bigeste]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vrgorac|Vrgorac]]'') * [[Bivium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ogulin|Ogulin]]'') * [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Karlovac|Karlovac]]'') * [[Cibalae]] * [[Cornacum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vukovar|Vukovar]]'') * [[Crapina]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Krapina|Krapina]]'') * [[Crisium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Križevci|Križevci]]'') * [[Cuccium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ilok|Ilok]]'') * [[Curcum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Korenica|Korenica]]'') * [[Diacovium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Đakovo|Đakovo]]'') * [[Epidaurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Cavtat|Cavtat]]'') * [[Halicanum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Čakovec|Čakovec]]'') * [[Iadera]] * [[Incerum]], deinde [[Posega]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Požega|Požega]]'') * [[Lentula (Regio Copriunisana-Crisiensis)|Lentula]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Legrad|Legrad]]'') * [[Marsonia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]'') * [[Muccurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Makarska|Makarska]]'') * [[Mursa]] * [[Narona]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Metković|Metković]]'') * [[Novae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Imotski|Imotski]]'') * [[Pietas Iulia]], deinde [[Pola]] * [[Varvaria]], etiam [[Raparia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bribir (Skradin)|Bribir]]'') * [[Romula]] classica * [[Salona]] * [[Scardona]] * [[Siscia]], [[Segestica]] * [[Senia]] (hodie [[Croatice]]: ''Senj'') * [[Servitium (urbs)|Servitium]] (hodie [[Croatice]] ''Stara Gradiška'') * [[Soetovio]] (hodie [[Croatice]] ''Sinj'') * [[Spalatum]] * [[Tarsatica]] * [[Tininum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Knin|Knin]]'') * [[Tragurium]] {{div col end}} ==== Flumina ==== [[Fasciculus:Murursprung01.JPG|thumb|250px|Scaturigo Murae.]] {{div col|2}} * [[Aquilis]] (hodie [[Croatice]]: ''Mirna'') * [[Arius (flumen Dalmatiae)|Arius]] (hodie [[Croatice]]: ''Ombla'') * [[Arsia]] (hodie [[Croatice]]: ''Raša'') * [[Bacuntius]] (hodie [[Croatice]]: ''Bosut'') * [[Bathinus]] (hodie [[Croatice]]: ''Bednja'') * [[Bolia]] (hodie [[Croatice]]: ''Korana'') * [[Colapis]] (hodie [[Croatice]]: ''Kupa'') * [[Dravus]] * [[Formia]] (hodie [[Croatice]]: ''Dragonja'') * [[Gudesca]] (hodie [[Croatice]]: ''Gacka'') * [[Murus (flumen)]] * [[Naro]] seu [[Narenta]] (hodie [[Croatice]]: ''Neretva'') * [[Nestus]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Odagra]] (hodie [[Croatice]]: ''Odra'') * [[Oeneus (flumen Croatiae)]] * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)]] seu [[Unna (flumen)]] * [[Polanus]] (hodie [[Croatice]]: ''Mrežnica'') * [[Savus]] * [[Tedanius]] (hodie [[Croatice]]: ''Zrmanja'') * [[Titius (flumen)]] (hodie [[Croatice]]: ''Krka'') * [[Tilurius]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> seu [[Tillurus]] (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Ulca]] (hodie [[Croatice]]: ''Vuka'') {{div col end}} ==== Insulae maiores incolonatae ==== [[Fasciculus:Kamen Brela 03.jpg|thumb|275px|Naturalis [[Berulia]]e res.]] [[Fasciculus:Brücke Krk-Festland.JPG|thumb|275px|[[Curicta]]e pons maximam Croaticam insulam continenti conectens.]] Vide etiam: '''[[Insulae Croatiae]]'''. * [[Aloepus]] (hodie [[Croatice]] ''Olib'') * [[Apsirtis]] * [[Arba]] * [[Brattia]] * [[Bucium]] (hodie [[Croatice]] ''Biševo'') * [[Celadussae]] (hodie [[Croatice]] ''Kornati'') * [[Cerosa]] (hodie [[Croatice]] ''Šipan'') * [[Choasa]] (hodie [[Croatice]] ''Sušac'') * [[Colentum]] (hodie [[Croatice]] ''Murter'') * [[Corcyra Nigra]] * [[Crexa]] * [[Curicta]] * [[Eucomium]] (hodie [[Croatice]] ''Susak'') * [[Issa]] * [[Augusta Insula]] vel [[Ladeste]] * [[Lumbricata]] (hodie [[Croatice]]: ''Vrgada'') * [[Melitussa]] * [[Olynta]] (hodie [[Croatice]]: ''Šolta'') * [[Pamodus]] (hodie [[Croatice]]: ''Pag'') * [[Pharus]] * [[Pirosima]] (hodie [[Croatice]]: ''Premuda'') * [[Portunata]] (hodie [[Croatice]]: ''Dugi'') * [[Proteras]] (hodie [[Croatice]]: Prvić) * [[Pullariae]] (hodie [[Croatice]]: Brijuni) * [[Lissa]] (hodie [[Croatice]]: Ugljan) == Divisiones administrativae == {{Vide-etiam|Regiones Croatiae}} Croatia divisa est in 21 [[comitatus]] sive [[regio]]nes ([[Croatice]]: ''županije'') qui sunt: {| class="wikitable" |- ! Regio [[Latine]] ! Regio [[Croatice]] ! Area<br />''km²''<ref>[https://web.archive.org/web/20171121091938/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2008/PDF/02-bind.pdf Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2008., str. 63]</ref> ! Numerus incolarum <ref>[https://web.archive.org/web/20090827225920/http://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_02/H01_01_02.html Popis stanovništva iz 2001., Izvor: http://www.dzs.hr]</ref> ! Caput Latine ! Caput Croatice ! Locus in Croatia |- valign="top" | [[Zagrabiensis (regio Croatiae)|Zagrabiae]] | ''Zagrebačka županija'' | align="center" | 3078 | align="center" | 309 696 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, Zagreb County.svg|150px|situs Zabrabiae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Crapinensis-Sagoriensis (regio Croatiae)|Crapina ac Zacoria]] | ''Krapinsko-zagorska županija'' | align="center" | 1230 | align="center" | 142 432 | [[Crapina]] | ''Krapina'' | [[Fasciculus:Croatia, Krapina-Zagorje County.svg|150px|situs Crapinae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sisciensis-Moslavinensis (regio Croatiae)|Siscia et Moslavina]] | ''Sisačko-moslavačka županija'' | align="center" | 4448 | align="center" | 185 387 | [[Siscia]] | ''Sisak'' | [[Fasciculus:Croatia, Sisak-Moslavina County.svg|150px|situs Sisciae et Moslavinae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Carolostadiensis (regio Croatiae)|Carolostadia]] | ''Karlovačka županija'' | align="center" | 3622 | align="center" | 141 787 | [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] | ''Karlovac'' | [[Fasciculus:Croatia, Karlovac County.svg|150px|situs Carlostadi in Croatia]] |- valign="top" | [[Varasdinensis (regio Croatiae)|Varasdina]] | ''Varaždinska županija'' | align="center" | 1260 | align="center" | 184 769 | [[Varasdinum]] | ''Varaždin'' | [[Fasciculus:Croatia, Varazdin County.svg|150px|situs Varasdini in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Copriunisana-Crisiensis (regio Croatiae)|Copriunisa et Crisium]] | ''Koprivničko-križevačka županija'' | align="center" | 1734 | align="center" | 124 467 | [[Copriunisa]] | ''Koprivnica'' | [[Fasciculus:Croatia, Koprivnica-Krizevci County.svg|150px|situs Copriunisae et Crisi in Croatia]] |- valign="top" | [[Bellovariensis-Bilogorensis (regio Croatiae)|Bellovar et Bilogora]] | ''Bjelovarsko-bilogorska županija'' | align="center" | 2638 | align="center" | 133&nbsp;084 | [[Bellovarium]] | ''Bjelovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Bjelovar-Bilogora County.svg|150px|situs Bellovaris et Bilogoris in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)|Litus et Mons]] | ''Primorsko-goranska županija'' | align="center" | 3590 | align="center" | 305&nbsp;505 | [[Tarsatica]] | ''Rijeka'' | [[Fasciculus:Croatia, Primorje-Gorski Kotar County.svg|150px|situs Litoris et Montis in Croatia]] |- valign="top" | [[Iapudiensis-Seniensis (regio Croatiae)|Iapudia et Senia]] | ''Ličko-senjska županija'' | align="center" | 5350 | align="center" | 53 677 | [[Gospitsum]] | ''Gospić'' | [[Fasciculus:Croatia, Lika-Senj County.svg|150px|situs Iaupdiae et Seniae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Veruciensis-Podravinensis (regio Croatiae)|Viroviticza et Podravina]] | ''Virovitičko-podravska županija'' | align="center" | 2021 | align="center" | 93 389 | [[Viroviticza]] | ''Virovitica'' | [[Fasciculus:Croatia, Virovitica-Podravina County.svg|150px|situs Varavizae in Croatia]] |- valign="top" | [[Posigiensis-Sclavonensis (regio Croatiae)|Posega et Sclavonia]] | ''Požeško-slavonska županija'' | align="center" | 1821 | align="center" | 85 831 | [[Posega]] | ''Požega'' | [[Fasciculus:Croatia, Pozega-Slavonia County.svg|150px|situs Posegae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Marsoniana-Posavina (regio Croatiae)|Marsonia et Posavina]] | ''Brodsko-posavska županija'' | align="center" | 2027 | align="center" | 176 765 | [[Marsonia]] | ''Slavonski Brod'' | [[Fasciculus:Croatia, Brod-Posavina County.svg|150px|situs Marsoniae in Croatia]] |- valign="top" | [[Iadrensis (regio Croatiae)|Iaderae]] | ''Zadarska županija'' | align="center" | 3643 | align="center" | 162 045 | [[Iadera]] | ''Zadar'' | [[Fasciculus:Croatia, Zadar County.svg|150px|situs Iaderae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Mursana-Valeriana (regio Croatiae)|Mursa et Valeria]] | ''Osječko-baranjska županija'' | align="center" | 4149] | align="center" | 330 506 | [[Mursa]] | ''Osijek'' | [[Fasciculus:Croatia, Osijek-Baranja County.svg|150px|situs Mursae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sibenicensis-Tininensis (regio Croatiae)|Sebenicum et Tininum]] | ''Šibensko-kninska županija'' | align="center" | 2994 | align="center" | 112 891 | [[Sebenicum]] | ''Šibenik'' | [[Fasciculus:Croatia, Sibenik-Knin County.svg|150px|situs Sebenici in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Cornacensis-Sirmiensis (regio Croatiae)|Cornacum et Sirmia]] | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | align="center" | 2448 | align="center" | 204 768 | [[Cornacum]] | ''Vukovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Vukovar-Syrmia County.svg|150px|situs Cornaci in Croatia]] |- valign="top" | [[Spalatensis-Dalmatica (regio Croatiae)|Spalatum et Dalmatia]] | ''Splitsko-dalmatinska županija'' | align="center" | 4524 | align="center" | 463 676 | [[Spalatum]] | ''Split'' | [[Fasciculus:Croatia, Split-Dalmatia County.svg|150px|situs Spalati in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Histriana (regio Croatiae)|Histria]] | ''Istarska županija'' | align="center" | 2813 | align="center" | 206 344 | [[Castrum Pisinium]] | ''Pazin'' | [[Fasciculus:Croatia, Istria County.svg|150px|situs Histriae in Croatia]] |- valign="top" | [[Ragusina-Narentina (regio Croatiae)|Ragusa et Naro]] | ''Dubrovačko-neretvanska županija'' | align="center" | 1782 | align="center" | 122 870 | [[Ragusa]] | ''Dubrovnik'' | [[Fasciculus:Croatia, Dubrovnik-Neretva County.svg|150px|situs Ragusae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Muraniensis Mediana (regio Croatiae)|Murania Media]] | ''Međimurska županija'' | align="center" | 730 | align="center" | 118 426 | [[Halicanum]] | ''Čakovec'' | [[Fasciculus:Croatia, Medimurje County.svg|150px|situs Muraniae Mediae in Croatia]] |- valign="top" | [[Zagrabia|Urbs Zagrabia]] | ''Grad Zagreb'' | align="center" | 640 | align="center" | 779 145 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, City of Zagreb County.svg|150px|situs urbis Zagrabiae in Croatia]] |- class="sortbottom" | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''TOTA CROATIA:''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''56 542''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''4 437 460''' | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Croatian National Bank.jpg|thumb|left|300px|[[Argentaria Nationalis Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska narodna banka'').]] Croatiae [[oeconomia]] in [[campus tertiarius|diaconiis]] et [[campus secundarius|industria]], praesertim in chemico, navali et metallo-mechanico campis, fundatur. [[Periegesis]] magnus redituum fons. [[Productus domesticus grossus]] pro capite anno [[2008]], pro [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]], 18 575 [[dollarium (CFA)|dollariorum Americanorum]] sive 63,2 centesimae mediae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], secundum [[Eurostat]], fuit. Post-[[Communismus|Communistica]] Croatica oeconomia est. Exeunte [[decennium 199|decennio 199]], ineunte oeconomicae [[transitio]]nis processu, eius status beneficiosus erat sed graviter bello, anno [[1995]] finito, nocitus est. Inter praecipua problemata structuralis [[inopia operarum]] et oeconomicarum emendationum quantitates quas aliquae oeconomistae insufficientes putant sunt quia publicam repugnantiam adspicit. Imprimis sollicitans obsoletum [[potestas iudicialis|systema iudiciale]] est, maxime in eo quod attinet ad possessionem agrorum publicatorum per Communisticum perihodon. Verumtamen, talia problemata magnarum mobilitationum propositum sunt ut per legales emendationes ambitu actionum ad intrandum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] eventas resolvantur. Ita natio oeconomicum incrementum rapidum experitur ad parandam adhaesionem Unioni Europaeae, quae iam Croatiae praecipua socia commercialis est, et Croatica oeconomia ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] evoluta (magni reditus) putatur. == Demographia == [[Fasciculus:Pyramide Croatie.PNG|thumb|Pyramis incolaria Croatiae.]] [[Fasciculus:Croatia-demography.png|thumb|upright=1.6|Incolarum numerus Croatiae, secundum data ex [[OAA]] anno [[2005]] (in milibus).]] In censu anni [[2001]] Croatia 4 437 460 incolarum habebat (numerus incolarum aestimatus Iunio anni [[2006]] 4 494 749 erat). E censis incolis, 4 399 364 (99.14 %) hominum ius civitatis Croaticum habebant, e quibus 44 340 (1%) duplex ius civitatis habebant. 17 902 (0.0%) hominum ius civitatis adventicium habebant, [[apolis|apolides]] 9811 (0.2 %) erant, dum e 10 383 (0.3%) hominum nationalitas ignorabatur. Croatica emigratio stabilis fuit, Croati peregre incolentes amplius duo milliones sunt, e quibus numerosissima communitas domicilium in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] habet (Croatice ''Hrvatska bratska zajednica'' nuncupata). Croatico in parlamento sive [[Congregatio]]ne aliqui deputati Croaticas communitates peregre (et Croatos [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] autochthones) repraesentantes sunt. * Fons datorum:<ref>[https://web.archive.org/web/20200515110629/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html World Factbook - Croatia]</ref> ;Structura per aetatem: * 0-14 annos nati: 16.2% (viri 373 638 / feminae 354 261) * 15-64 annos nati: 67% (viri 1 497 958 / feminae 1 515 314) * amplius 65 annos nati: 16,8% (viri 288 480 feminae 465 098) ;Index incrementum numeri incolarum: * -0,03% ;Index fecunditatis totius: * 1,4 natorum pro femina ;Natalitas: * 9,61 natorum pro 1000 incolarum ;Mortalitas: * 11,48 mortuorum pro 1000 incolarum ;Index migrationis integrae: * 1,58 immigrantium pro 1000 incolarum ;Mortalitas infantilis: * tota: 6,72 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * virorum: 6,7 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * feminarum: 6,74 mortuarum pro 1000 natarum vivarum ;Exspectatio vitae: * tota: 74,68 annorum * virorum: 71,03 annorum * feminarum: 78,53 annorum === Ethne === [[Fasciculus:Hrvatske etnije.gif|thumb|600px|Croatiae ethnica tabula. [[Ruber|Rubro colore]] Croati; [[Caeruleus|caeruleo colore]] [[Serbia|Serbii]]; [[Russus|russo colore]] [[Cechia|Cechi]]; [[fuchsia]] [[Hungari]] et [[Niger|nigro colore]] [[Italia|Itali]].]] Croati ([[Croatice]] ''Hrvati'') ad [[Slavi]]cam familiam pertinent. E praesentis [[Ucraina]]e area oriundi, Croati in hodiernam Croatiam circiter [[saeculum 7|saeculo septimo]] venerunt. Croaticae communitates autochthones etiam [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Hezegovinam]], [[Hungaria]]m, [[Slovenia]]m, [[Serbia]]m ([[Voivodina]]m), [[Mons Niger|Montem Nigrum]] ([[Sinus Risonicus|Sinum Risonicum]]) incolunt, praeterea historicae Croaticae coloniae in [[Austria]] ([[Burgenlandia]]) et in [[Italia]] ([[Molensis (regio)|Molensi regione]] sunt. Natio praesertim a [[Religio Catholica|Catholicae religionis]] Croatis (89.63%) incolitur. Inter allophylos [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxae religionis]] [[Serbia|Serbi]] (4,54%), ([[Religio Islamica|Islamicae religionis]] [[Bosnia]]ci (0.5%), [[Hungari]] (0.37%) et circiter 20 000 [[Italia|Italorum]] (scilicet 0.45% circa) excellunt qui inter [[Histria]]m, [[Tarsatica]]m, [[Dalmatia]]m ([[Iadera]]m, [[Spalatum]]), [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m), et [[Moslavina]]m ([[Siscia]]m) sparguntur, quod [[Italia|Italicae]] praesentiae reliquum est quae ante secundum bellum mundanum in praesentibus Croaticis terris circa 300 000 hominum consummabat. Serbi, aream e [[saeculum 16|saeculo XVI]] incolentes, in praeterito a [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] functionariis componebantur et militaris [[casta]]e genus reliquis incolis parce insertum constituebant. Saeculis consumptis, status mutatus est et Serbicum ethnos Croaticis incolis insertum est. Primo bello mundano finito regnum Serbiorum, Croatorum et Sloveniorum constitutum est, et ethne inter multas convixerunt simultates, sicut anno [[1928]] trium Croaticorum deputatorum in parlamento homicidium, quo facto omnes deputati Croatici cavaedium perpetue reliquerunt. Coniunctionum depravatio ad Serbiorum caedem per bellum mundanum secundum induxit, ubi libera Croatiae civitas, a dictatore [[ustasa]] [[Antonius Pavelić|Antonio Pavelić]] ducta, Serbicum ethnos insectata est. Ineuntibus ethnicis [[decennium 200|decennii 200]] bellis et Serbia et Monte Nigro Croatiam aggressis, Serbici incolae in [[Res publica Serbica Craenae|Craenae]] (Croatice ''Krajina'') et [[Sclavonia]]e zonis densabantur, et 12% totius numeri incolarum in Croatia constituebant. Craenae Serbii se liberae a Croatia proclamavere, eadem autodeterminationis iura exercere volere asserentes quae ad libertatis declarationem ipsius Croatiae induxerant. Recuperata Craena cum Operatione Tempestate, circiter 400 000 Serbiorum fugerunt, a Croaticis copiis instatorum et fabulis, aliquando praeconice inflatis, de caedibus a Croatico exercitu perpetratis conterritati. Ultimis Croaticae gubernationis annis, [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incitante, aliquae res effectae sunt ut Serbii e Croatia fugituri redeant. Serbiorum pars redivit sed Serbiorum percentatio in Croatia adhuc fere duas tertias partes diminuta est. [[Bosnia|Bosniam et Herzegovinam]] circiter 700 000 Croatorum incolunt, ubi trium ethniarum communitatum praecipuarum constituentiumque una sunt. '''Incolarum compositio secundum nationalitatem declaratam in census anni 2001''' {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="empty-cells:show; border-collapse:collapse" |- | align="right" | 1. | width="90" | Croati | align="right" | 3 977 171 | align="right" | (89,63%) | width="100" | | align="right" | 7. | width="90" | [[Slovenia|Slovenii]] | align="right" | 13 173 | align="right" | (0.30%) |- | align="right" | 2. | [[Serbia|Serbii]] | align="right" | 201 631 | align="right" | (4.54%) | | align="right" | 8. | [[Cechia|Cechi]] | align="right" | 10 510 | align="right" | (0,24%) |- | align="right" | 3. | [[Bosnia]]ci | align="right" | 20 755 | align="right" | (0,49%) | | align="right" | 9. | [[Zingari]] | align="right" | 9463 | align="right" | (0,21%) |- | align="right" | 4. | [[Italia|Itali]] | align="right" | 19 636 | align="right" | (0,44%) | | align="right" | 10. | [[Mons Niger|Montinigrani]] | align="right" | 4926 | align="right" | (0,11%) |- | align="right" | 5. | [[Hungari]] | align="right" | 16 595 | align="right" | (0.37%) | | align="right" | 11. | [[Slovacia|Slovaci]] | align="right" | 4712 | align="right" | (0.11%) |- | align="right" | 6. | [[Albania|Albani]] | align="right" | 15 082 | align="right" | (0,34%) | | align="right" | 12. | [[Macedonia|Macedones]] | align="right" | 4270 | align="right" | (0.10%) |} Fons: http://www.dzs.hr. === Itali in Croatia et alii [[linguae Romanicae|Romanice]] loquentes allophyli === Croatiam anno [[2001]] 20 000 civium ad ethnicum circulum [[Italia|Italicum]] pertinentium inhabitant (censu anni [[2001]] 19 636 talis nationalitatis et 20 521 cum [[patrius sermo|patrio sermone]] [[lingua Italica|Italico]] declarati sunt), qui 51 Communitatibus Nationalibus Italicis localibus{{dubsig}} vitam dant et in Unione Italica cum sede [[Tarsatica]]e dispositi sunt. Praesertim in [[Histria]]e, [[Tarsatica]]e, [[Sinus Liburnicus|Liburnicarum]] insularum, [[Dalmatia]]e areis domicilium habet. Solum in [[Histria]]e ([[Histriana (regio Croatiae)|regionis Histrianae]], quae nihilominus Boreorientalem paeninsularem partem non comprehendit,) parte, [[Tarsatica]]e et in [[Apsorus|Apsori]] archipelago ab aliquibus [[commune|communalibus]] statutis velut autochthonici incolae agnoscuntur, dum in ceteris [[Sinus Liburnicus|Liburnicis]] et [[Dalmatia|Dalmaticis]] terris eis nullum particularem statum agnoscuntur. In tali [[Italia|Italico]] ethnico circulo tum [[Lingua Veneta|Venetophoni]] autochthones incolae (in Boreoccidentali [[Histria]] et [[Dalmatia]]) tum [[lingua Histriotica|Histriotophoni]] (in Austroccidentali [[Histria]]no litore) adscribuntur. Per [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] considerabilis [[Italia|Italorum]] opificum numerus in [[Zagrebia]]m et in [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m) habitaturi iverunt ubi eorum descendentium multi in praesenti vivunt. Semper in [[Histria]] (in [[Vallis Arsiae|Valli Arsiae]] et in [[Seiane|Seiani]] ([[Croatice]]: ''Šušnjevica'' et ''Žejane,'' respective) parva [[Lingua Istroromanica|Istroromanorum]] ethnica communitas, e [[Romania]] oriunda, adest, cuius lingua, [[linguae Romanicae|Latinae originis]] [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicae]] similis, fere ob [[lingua Croata|Croaticam]] extincta est. Alius ethnicus circulus originarie [[linguae Romanicae|Romanice]] loquens [[Nigri Latini]] ([[Croatice]] ''Morlaci'') est, incolae consimiles Istroromanorum hodie solum ab aliqua parva communitate repraesentati, quorum lingua fere exstincta est. === Linguae === [[Lingua publica]] [[lingua Croatica|Croatica]], [[Linguae Slavicae|Slavica circuli Meridionalis lingua]] est, quae [[Abecedarium Latinum|abecedario Latino]] utitur. Quinque centesimae incolarum aliis linguis ([[lingua Serbica|Serbice]], [[lingua Hungarica|Hungarice]] et [[lingua Italica|Italice]]) loquitur. In [[Histriana (regio Croatiae)|Regione Histriana]], [[lingua Italica]] [[lingua publica|publica]] est, quamquam tutelae gradus [[Italia|Italici]] nationalis allophyli dissimillimus inter zonas est. === Religio === Praecipua religio [[Ecclesia Catholica Romana|Christiano-Catholica]] (73,53% secundum Catholica rationaria <ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/sc1.html Statistics by Country, by Catholic Population [Catholic-Hierarchy&#93;]</ref>) est, quem [[Ecclesiae Orthodoxae|Christiano-Orthodoxa]] (4.4%) et [[Religio Islamica|Islamo]]-[[Secta Sunnitica|Sunnitica]] (1.3%) sequuntur. [[Sanctus|Sancti]] [[patronus|patroni]] Croatorum [[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] et [[Sanctus Iosephus]] sunt. == Cultura == [[Fasciculus:Homar 3.jpg|thumb|150px|[[Coquina Mediterranea]] [[Dalmatia]]e.]] Croatica [[cultura]] in longa historia, tumultuosa et varia, fundatur e qua multa monumenta et [[ars|artificiosa]] [[Scientia (ratio)|scientificaque]] opera servavit. Croatia septem monumenta [[Patrimonium Mundanum Societatis Educativae, Scientificae, et Culturalis Consocietatis Nationum|Patrimonium Mundanum]] putata et octo [[consaeptum nationale|consaepta nationalia]] habet. [[Focale]] sive [[Focale Croatum|croata]], populare [[vestis|vestiarium]] frustulum, praecise e Croatia oritur. Croatia mundo multos praeclaros homines, [[litterae|scriptores]], [[musica|musicos]], [[pictura|pictores]], [[sculptura|sculptores]], [[architectura|architectos]], [[Scientia (ratio)|scientistas]], [[philosophia|philosophos]] et [[miles|milites]] dedit. Inter quos maximi ponderis sunt tres [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureati: [[Ivus Andrić]] [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemio Nobeliano Litterarum laureatus]] et [[Vladimirus Prelog]] [[Leopoldus Ruzicka|Leopoldusque Ruzicka]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Praemio Nobeliano Chemiae]] laureati. === Litterae === [[Fasciculus:Razvod.jpg|thumb|Textus [[Croatice]] e [[saeculum 13|saeculo tredecimo]] scriptus.]] Croaticae [[litterae]] longam decem saeculorum traditionem habent, inventis primis textibus [[saeculum 11|saeculo undecimo]], qui e [[Lingua Slavica Ecclesiastica|Slavonica lingua]] conversiones, [[Abecedarium Glagoliticum|Abecedario Glagolitico]] scriptae, ([[liturgia|liturgica]] scripta, [[hagiographia]]e et [[apocrypha]]) erant, in [[Linguae Slavicae|Slavicis]] et [[Imperium Byzantinum|Byzantinis]] [[Medium Aevum|Mediaevalibus]] litteris inspiratae, velut [[Missale Kioviense]] ([[saeculum 11|saeculo undecimo]]), [[Tabula Bescanovensis]] (anno [[1100]]) et [[Lex Vinodolensis]] (anno [[1288]]). Saeculo XV floruerunt poetae Latini Croatici praeclari: [[s:Scriptor:Ianus Pannonius|Ianus Pannonius,]] [[s:Scriptor:Georgius Sisgoreus|Georgius Sisgoreus]] (Croatice: Juraj Šižgorić), [[s:Scriptor:Carolus Pucicius|Carolus Pucicius]] (Croatice. Karlo Pucić), [[s:Scriptor:Aelius Lampridius de Crieva|Aelius Lampridius de Crieva]] (Croatice: Ilija Crijević). '''Pater litterarum Croaticarum''' habetur [[s:Scriptor:Marcus Marulus|Marcus Marulus]] Spalatensis (1450–1524), qui primum carmen epicum artis Croaticae, '''''Judita''''', anno '''1500''' lingua Croatica dialecto chakavica composuit. Marulus eo tempore etiam toto orbe notus erat ut scriptor Latine scribens, inter alia opere '''''De institutione bene vivendi''''' '''''per exempla sanctorum'''''. Saeculo XVI litteras renascentiae lingua Croatica excoluerunt: Petrus Zoranić Iadrensis, auctor primi romanzi Croatici '''''Planine'''''; poetae Petrus Hektorović et Hanibal Lucić Pharienses; Marinus Držić, comoediographus Ragusinus. Praestantissimus scriptor baroci Croatici habetur [[Ioannes Gundulius]] (Croatice: Ivan Gundulić), auctor carminis epici '''''Osman''''', comoediae pastoralis '''''Dubravka''''', atque poematis '''''Suze sina razmetnoga'''''. Lingua operum Gundulicianorum postea exemplum facta est quod maximi momenti fuit in conformanda norma linguae Croaticae saeculo XIX. Praestantissimus poeta lyricus baroci saeculi XVII existimatur '''Franciscus Christophorus comes de Frangipani''' (Croatice: [[:en:Fran_Krsto_Frankopan|Fran Krsto Frankopan]] ''',''' (1641 –1671). === [[Litterae Croaticae saeculis XIX et XX]] === Praecipui scriptores et poetae saeculi XIX fuerunt: Ludovicus Gaj (reformator orthographiae et linguae Croaticae), Antonius Mihanović (auctor textus hymni nationalis Croatici), Dimitrius Demeter (poeta, scriptor dramaticus et interpres), Petrus Preradović (officialis Austriacus, interpres et poeta), Stanko Vraz (poeta, diurnarius et moderator commentariorum), Ioannes Mažuranić (banus Croatiae annis 1873–1880, vir politicus, iurisconsultus et poeta), Augustus Šenoa (pater romani historici Croatici; poeta, criticus, moderator, diurnarius, scriptor dramaticus), Silvius Strahimir Kranjčević (poeta eminentissimus aetatis realisticae), Franciscus Rački (conditor historiographiae Croaticae modernae). Inter scriptores modernitatis Croaticae numeratur Antun Gustav Matoš, [[Ioannes Polić Kamov]] et Vladimir Vidrić. Praecipui scriptores et poetae saeculi XX fuerunt: Tin Ujević (consensu communi poeta eminentissimus saeculi XX; interpres gravis), Miroslaus Krleža (scriptor prosarum, poeta, dramaturgus, lexicographus; a multis habitus ut praestantissimus scriptor Croaticus saeculi XX), Antonius Branko Šimić (poeta et essayista), Ioannes Goran Kovačić (poeta; auctor poematis “Jama” atque collectionis dialecti Caicaviensis “Ognji i rože”), Ranko Marinković (scriptor; auctor romani “Kiklop”), Dobriša Cesarić et Dragutinus Tadijanović (poetae qui iam vivo tempore in scholas recepti sunt), Iurus Kaštelan (poeta et moderator commentariorum), Vesna Parun (poetissa inter praestantissimas habita), Ivana Brlić-Mažuranić (scriptrix fabularum puerilium et iuvenilium, ex fabulis et mythologia Slavicis derivatarum; “Priče iz davnine”). Poetae alterius dimidii saeculi XX — Slavko Mihalić, Ioannes Slamnig et Daniel Dragojević — proprietates postmodernismi in poesi ostendunt, et alii. De eo quod ad synchronas Croaticas litteras attinet, auctores excellere possunt velut: [[Drago Kekanovič]]; [[Petrus Budak]] ([[1919]]); [[Ioannes Aralica]] ([[1930]]); [[Marianus Matković]] ([[1915]]–[[1985]]), [[Realismus|Realistici]] [[Socialismus|Socialistici]] generis cum "Casus graduati Wagner" ([[Croatice]]: ''Slučaj maturanta Wagnera'', [[1953]]), "Saltatio circum mortem" (''Igra oko smrti'', [[1955]]), "Mercatus somniorum" ([[Croatice]]: ''Vašar snova'', [[1959]]), et "Dei etiam patiuntur" ([[Croatice]]: ''I bogovi pate''); et [[Georgius Ludovicus Borges|Borgesiani]] [[Goranus Babič]], [[Paulus Pavličić]] ([[1946]]), [[Stephanus Čuić]] ([[1945]]), [[Goranus Tribuson]] ([[1948]]), [[Vlatco Pavletić]] ([[1930]]), [[Ivus Frangeš]] ([[1920]]) et [[Sunimirio Majdak]] ([[1938]]). Inter poetas et scriptores primae partis saeculi XXI memoranda est cohors auctorum ad commentarios litterarum, artium scientiarumque '''''Riječi''''' (Latine: ''Verba'') pertinentes. Inter eos notandi sunt: Slavko Jendričko<ref>[https://poetryinternationalweb.org/pi/site/poet/item/10743/Slavko-Jendricko<nowiki> Slavko Jendričko, biographia et opera, Poetry International Web]</nowiki></ref>, Petra Sigur, [[wikisource:hr:Krunoslav Mrkoci|Krunoslav Mrkoci]] (Latine: [[s:Scriptor:Coronus_Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]])) aliique.<ref><ref>Vide periodicum ''Riječi'' (Latine: ''Verba''), editio electronica officialis: https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf</ref> === Hymnus === Croaticus [[hymnus nationalis]] ''[[Lijepa nasa domovino|Lijepa naša domovino]]'' ([[Latine]]: "O pulchra nostra patria") nominatur. Textus, [[Antonius Mihanović|Antonii Mihanović]], primum anno [[1835]] in [[chronographicon|chronographico]] ''[[Dánica]]'' ("[[Venus (planeta)|Luciferum]]" significante) cum titulo ''Hrvatska domovina'' ([[Latine]]: "patria Croatica") editus est. [[Musica]] [[decennium 185|decennio 185]] ab [[Iosephus Runjanin|Iosepho Runjanin]] scripta est. Postea, anno [[1861]], [[partitura]] varias parvas mutationes, ab [[Vatroslavus Lichtenegger|Vatroslavo Lichtenegger]] effectas, experta est. Anno [[1891]] cantio ut hymnus publica in expositione a [[Societas Oeconomica Croatico-Slavica|Societate Oeconomica Croatico-Slavica]] [[Zagrabia]]e perfecta canta est. Quia Croatia [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] partem formabat, sicut hymnum nationalem [[Austria]]cum habebat. [[29 Februarii|Pridie Kalendas Martias]] anni [[1972]] prima Constitutionis Croaticae emendatio hanc cantionem velut publicum reipublicae hymnum enuntiavit (quamquam in hoc momento temporis Croatia adhuc [[Iugoslavia]]e partem formabat). Croatiae libertate anno [[1990]] capta, textus levibus mutationibus adfectus est. === Feriae et diei festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et diei festi in Republica Croatica''' <ref>{{cite web |url=http://www.nn.hr/clanci/sluzbeno/2002/2194.htm |title=Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj (pročišćeni tekst) |work=Narodne novine 136/2002 |date=2002-11-21 }}</ref> |- bgcolor="#efefef" ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Croaticum |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] || [[Annus Novus]] || ''Nova godina'' |- | [[6 Ianuarii]] || [[Sancti Magi]] || ''Sveta tri kralja'' |- | Die post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Lunae dies Paschae]] || ''Uskrsni ponedjeljak'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] || [[Dies Laboris]] || ''Praznik rada'' |- | Die 60 post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Corpus Domini]] || ''Tijelovo'' |- | [[22 Iunii]] || [[Dies Pugnae Antifascisticae]] || ''Dan antifašističke borbe'' |- | [[25 Iunii]] || [[Dies Nationalis]] || ''Dan državnosti'' |- | [[5 Augusti|Nonis Augustis]] || [[Dies Victoriae et Gratias Agendi Nationalis]] || ''Dan pobjede i domovinske zahvalnosti'' |- | [[15 Augusti]] || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio Mariae]] || ''Velika Gospa'' |- | [[8 Octobris]] || [[Dies Libertatis]] || ''Dan neovisnosti'' |- | [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] || ''Svi sveti'' |- | [[25 Decembris|25]] et [[26 Decembris]] || [[Christi Natalis]] || ''Božićni blagdani'' |} === Ludus athleticus === [[Fasciculus:Davor Šuker.jpg|thumb|[[Davor Šuker]] (dextera), pedilusor cum maximo follium numero in porta in repraesentationis pediludicae Croaticae historia et cum Calceo Aureo in Certamine Mundano Pediludico anno 1998.]] [[Ludus athleticus|Ludi athletici]] populo gratissimi in Croatia sunt [[pediludium]], [[manufollium]], [[canistriludium]], [[alsulegia aquatica]] et [[teniludium]]. [[Turma nationalis pediludica Croatica|Repraesentatio pediludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska nogometna reprezentacija'') tertia in [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamine Mundano Pedilusorio anni 1998]] perfecit et [[Davor Šuker]] Calceum Aureum velut lusor cum maximo follium numero in porta consecutus est. Repraesentatio pediludica Croatica nuper quintum locum in [[Classificatio Mundana FIFA|Classificatione Mundana FIFA]] attigit, quamquam in praesenti decimo loco est. Civitas iuxta cum [[Hungaria]] in instruendo [[Campionatus Europaeus Pediludicus (2012)|Campionatu Europaeo Pediludico anni 2012]] defecit, ubi ad ultimum gradum advenit sed coniuncta petitio [[Polonia|Polono]]-[[Ucraina]]na electa est. Gradu societatum societas [[NK Dinamo Zagreb]] campio in [[Cantharus Expositionum]] perihodi [[1966]]–[[1967]] fuit. [[Fasciculus:Blanka Vlašić.jpg|thumb|left|200px|[[Blanca Vlašić]]]] [[Turma nationalis manufollica Croatica|Repraesentatio manufollica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska rukometna reprezentacija'') mundi campio anno [[2003]] fuit et bis victrix in [[1996 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1996]] et [[2004 Olympia Aestiva|anni 2004]]. [[Ioannes Balić]] multot optimus manufollii lusor in mundo putatus est. Societas [[RK Zagreb]] [[Europa]]e campio bis fuit et societas [[RK Bjelovar]] semel eodem campionatum consecuta est. [[Turma nationalis canistriludica Croatica|Repraesentatio canistriludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska košarkaška reprezentacija'') tertia in [[Campionatus Mundanus Canistriludicus (1994)|Campionatu Mundano Canistriludico anni 1994]], secunda in [[1992 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1992]] et tertia in [[Campionatus Europaeus Canistriludicus|Campionatu Europaeo Canistriludico]] annis [[1993]] et [[1995]] perfecit. Croaticae canistriludicae turmae quinquies campiones Europae coronatae sunt: ter societas [[KK Split]] et bis [[KK Cibona]]. Tertia celeberrima canistriludii societas [[KK Zadar]] est. [[Turma nationalis alsulegiae aquaticae Croatica|Repraesentatio alsulegiae aquaticae Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska vaterpolska reprezentacija'') praesens campio in mundo est. Societas [[Mladost (Croatia)|Mladost]] Europae campio septiens fuit et cum titulo Optimae Societatis Saeculi XX a [[Liga Europaea Natationis]] assignata est. [[Turma nationalis teniludica Croatica|Repraesentatio teniludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska teniska reprezentacija'') in [[Cantharus Davis|Cantharo Davis]] anno [[2005]] vicit. Tenilusor [[Goranus Ivanišević]] inclitissimorum lusorum unus anno [[2001]] [[Grande Slamum]] [[Campionatus Wimbledonensis|Wimbledonense]] vincens est, ut [[Iva Majoli]] victrix in [[Certamen Rolandi Garros|Certamine Rolandi Garros]] anno [[1997]] fuit. Alii praeclari lusores sunt: [[Ioanna Kostelić]] et [[Ivitsa Kostelić]] in [[nartatio]]ne; [[Blanca Vlašić]] in [[Ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campestri]]; [[Doimus Draganja]], [[Sania Jovanović]] et [[Durđitsa Bjedov]] in [[natatio]]ne; [[Drazenus Petrović]], [[Crasimir Ćosić]], [[Antonius Kukoč]] et [[Dino Rađa]] in [[canistriludium|canistriludio]]; [[Matthias Ljubek]] in [[caudica]]; [[Zelico Mavrović]] et [[Matthaeus Parlov]] in [[pugilatus|pugilatu]]; [[Branco Cikatić]] et [[Mirco Filipović]], "Cro Cop" celebriter nuncupati, in [[kick-boxing]]; [[Goranus Reljic]] in [[Artes martiales mixtae|artibus martialibus mixtis]]; et [[Tamara Boroš]] in [[Teniludium mensale|teniludio mensali]]. == Bibliographia == * [[Basilius Pandžić]]: ''A Review of Croatian History''. Cultural Publishing Center, Chicago 1954. (anglice)<ref>books.google.de: [https://books.google.de/books/about/A_Review_of_Croatian_History.html?id=nWvRAAAAMAAJ&redir_esc=y ''A Review of Croatian History''].</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Dalmatia]] * [[Historia Croatiae]] * [[Histria]] * [[Sclavonia]] * [[Urbes Croatiae]] * [[589 Croatia]] == Nexus externi == {{Communia|Hrvatska|Croatiam}} {{Grc|Χροατία}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20160525190733/http://www.sabor.hr/Default.aspx Parlamentum Croaticum] * [http://www.vlada.hr/en Croatiae Administrationis Portale] * [http://www.croatia.hr/English/default.aspx Turismus Croatiae] * [http://www.hrt.hr/ Radiotelevisia Croatica] * [http://www.ffzg.hr/klafil/croala/ Croatiae auctores Latini] {{Europa}} {{Unio Europaea}} ~ (10K){{Capsae collectae|Croatia|politica|{{Praesides Croatiae}}{{Primi ministri Croatiae}}{{Ministri rerum externarum Croatici}}{{Consilium Croaticum Plenković}}}} {{Capsae collectae|Croatia|geographica|{{Comitatus Croatiae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Croatia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Media]] [[Categoria:Respublicae]] ldnyjlbtkv078707fsxxw4qholqhe9u 3982493 3982492 2026-08-20T08:28:44Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Litterae */ 3982493 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidata}} '''Croatia'''<ref name=NSLO>Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio sunda, 2009.</ref>, plenius '''Res publica Croatiae'''<ref>Vide e.g. [http://www.stkpula.hr/rektorat/doktorati/skupna.html]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (alia nomina: ''Chroaeia''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>, ''Chroatia''<ref name="Graesse" />, ''Chrobatia''<ref name="Graesse" />, ''Croacia''<ref name="Graesse" />, ''Gruacia''<ref name="Graesse" />) sive nomen antique '''Liburnia'''<ref name=NSLO/> ([[Croatice]] ''Republika Hrvatska''), est [[civitas]] [[Europa]]ea, ad finem [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]], [[Media Europa|Mediae Europae]], et [[Balcania]]e (antiqui ''Haemi'') iacens, [[caput (urbs)|capite]] [[Zagrabia]] (antiquo Andautonia). Septemtrione [[Slovenia]]e [[Hungaria]]eque, Boreoriente [[Serbia]]e, Oriente [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] et Meridie [[Mons Niger|Monti Nigro]] finitima est. Occidente [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] alluitur et maritimum limitem cum [[Italia]], [[Sinus Tergestinus|Sinu Tergestino]], possidet. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], saeculis [[saeculum 9|nono]] et [[saeculum 10|decimo]], Croatia fuit [[regnum]] [[civitas sui iuris|liberum]]; postea, per saecula [[saeculum 11|undecimum]] ad [[saeculum 14|quartum decimum]], subregnum in dicione Hungarica subiunctum. A saeculo [[saeculum 15|quinto decimo]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimo]], in [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]] fuit [[ducatus Croatiae et Slavoniae]], atque temporibus recentioribus ([[1918]]–[[1990]]), fuit una ex [[res publica|rebus publicis]] [[Iugoslavia]]e. Croatia socius [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Organizatio Securitati Cooperationique in Europa favendis|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], et [[Concilium Salutis|Concilii Salutis Consociationis Nationum]] et praeterea candidatus [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] intrandae est. == Etymologia == [[Ethnonymum]] Forma Latina “Croatus, -i” ex ethnonymo Croatico “Hrvat” per transitum ad formam “Chroat” atque deinde “Croat” originem trahit, cum sonus /v/ in Latino saepe omittatur. Nomen ''Hrvat'' (Latine: Croatus) primum occurrit in inscriptionibus Graecis (saeculo II p.C.n.) ex urbe Graeco‑Sarmatica ''Tanais''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tanais_Tablets</ref> (ad ostium fluminis ''Tanais''<ref>Tanais nomen antiquum classicum fluminis Don fuit.</ref> in Mare Azoviense<ref>Mare Azoviense nomen hodiernum est quod classice '''Maeotis Palus''' appellatur. </ref>), litteris Graecis scriptum formis ''Horouathos'' et ''Horoathos''. Plurimi linguistae censent hoc nomen originem Iranicam habere, cum aliae etymologiae probabilitate carent. Linguista Croata Ranko Matasović nomen “Hrvat” ex radice Iranica derivat, quae in lingua Ossetica (Alanicā) forma ''xurvæt'' apparet, significatione “custos”, quod legibus phonologicis et morphologicis congruit.<ref><nowiki><ref></nowiki>[https://hrcak.srce.hr/228825 Ranko Matasović, "Ime Hrvata", in: Jezik 66 (2019), 81–97.]</ref> Saeculis IX et X coetus Slavorum sub nomine Hrvati (''Hrovatoi, Hr’vati, Chrouati, Chrowati'' etc.) historice commemorantur in variis documentis, scriptis ethnographicis, chronicis atque inscriptionibus. Hi coetus testantur in regionibus '''hodiernae Ucrainae''' occidentalis (''Chronicon Nestoris''), in parte septentrionali‑orientali '''Bohemiae''' et '''meridionali Poloniae''' (documentum de fundatione episcopatus Pragensis apud Cosmam Praguensem, ''Chronica Boemorum''), '''in inscriptionibus lapideis Dalmatiae''' in lingua Latina, in opere regis Alfredi Magni exeunte saeculo IX (ubi ''Horiti'' inter Moraviam et Mazoviam memorantur), atque amplissime - de Croatis '''in regionibus hodiernae Croatiae et Bosniae et Herzegovinae''' - in opere ''De administrando imperio'' (capitula XXX et XXXI) a Constantino Porphyrogenito circa annum 950 conscripto. Toponyma nomen Croaticum continentia etiam in documentis saeculorum X et XI apparent '''in regionibus hodiernae Austriae''' '''meridianae''' (Theodisce: Kärnten), quae mediaevalis '''Carantania, Carentana sive Corinthia''' fuit, in latiore territorio circa urbem hodiernam Clagenfurtum; item nonnulla toponyma ad ethnonymum Croatum pertinentia reperta sunt '''in regionibus hodiernae Germaniae orientalis''' circa Lipsiam et Hallam. Praeterea hydronyma nomen Croaticum continentia inventa sunt ab oris Kioviae in Ucraina (flumen ''Horvatovka'') usque ad Croaticum Zagoriam (Croatiae septentrio-occidentalis, flumen ''Horvatska''). [[Latine]] "Croatus, -i" substantivum masculinum, "Croata, -ae" femininum, "Croatum, -i" neutrum et "Croaticus, -a, -um" adiectivum est. == Historia == [[Fasciculus:Bascanska ploca.jpg|thumb|left|220px|[[Tabula Bescanovensis]] ([[Croatice]]: ''Baščanska ploča''), antiquisimum [[Abecedarium Glagoliticum|Scriptionis Glagoliticae]] documentum.]] === Aevum praehistoricum === Praesentis Croatiae territorium e [[Aevum Praehistoricum|Praehistoria]] habitatum est. In [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] Medio, [[Homo neanderthalensis|Neanderthalenses]] [[Crapina]]e ([[Croatice]] ''Krapina'') erant. Ineunte [[Neolithicum|Neolithico]] [[cultura]]e [[Cultura Gerontopolitana|Gerontopolitana]] ([[Croatice]]: ''Starčevo''), [[Cultura Vintzae|Vintzaica]] ([[Croatice]] ''Vinča''), [[Cultura Pegepolitana|Pegepolitana]] ([[Croatice]]: ''Sopot''), [[Cultura Lycocoeladica|Lycocoeladica]] (Croatice ''Vučedol'') et [[Cultura Pharensis|Pharensis]] ([[Croatice]] ''Hvar'') per hanc regionem patebant. [[Aetas Ferrea]] [[cultura Hallstattica|culturae Hallstatticae]] (Proto-[[Illyrii|Illyricorum]]) et [[cultura Tenae|culturae Tenicae]] (Proto-[[Celtae|Celtarum]]) vestigia reliquit. === Aevum Antiquum === [[Fasciculus:Croatia Pula Amphitheatre interior BW 2014-10-11 10-03-10.jpg|300px|left|thumb|[[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Caesare Augusto]] [[imperator]]e, [[Roma antiqua|Romanum]] [[amphitheatrum]] in [[Pietas Iulia|Pietate Iulia]] aedificatum est.]] Croatiae hodiernae territorium in [[Aevum Antiquum|Aevo Antiquo]] [[Illyrii|gentibus Illyricis]] (sensu lato) plerumque incultum erat: [[Histrii]] in paeninsula [[Histria]], [[Liburni]] in [[Dalmatia]] septentrionali et insulis adiacentibus ([[Croatice]] ''Kvarner''), [[Delmatae]] in media Dalmatia, [[Iapodes]] in vallibus intermontanis Croatiae mediae, atque gens Pannonica ''[[Iasi]]'' nominata in Croatia septentrionali et gentes Celtici sicut [[Scordisci]] ad [[Savum]] flumen ([[Croatice]] ''Posavina'') et [[Boii]] in extremo boreali ad flumen [[Mura]]m. Etiam complures minores gentes cognitae sunt: [[Ortoplini]], [[Parentini]], [[Mannii]], [[Pleraei]], et aliae ad litus [[Mare Hadriaticum|Hadriaticum]], atque [[Colapiani]], [[Varciani]], [[Segestani]], [[Andizetes]], [[Breuci]], et aliae in Croatia media. [[Illyricum]] libera civitas erat usque ad [[Imperium Romanum|Romanam]] occupationem anno [[168 a.C.n.]]. === Medium aevum === [[Fasciculus:Oton Ivekovic, Nikola Subic Zrinski.jpg|thumb|upright=0.7|[[Nicolaus Serinius (1508-1566)|Nicolaus Serinius]], magnus Croaticus heros in bellis contra [[Imperium Ottomanicum|Ottomanos]].]] [[Fasciculus:Zadar Donat Forum.jpg|thumb|upright=0.6|left|Architectura Mediaevalis Croatiae, [[Iadera]]e.]] [[Fasciculus:Forteresse de Dubrovnik.jpg|thumb|upright=0.8|left|Moenia [[Ragusium|Ragusiensia]].]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperio Romano Occidentali]] collapso, provinciae [[Pannonia]]e et [[Dalmatia]]e ab [[Hunni]]s captae sunt et postea ab [[Ostrogothi]]s et a [[Imperium Romanum Orientale|Byzantinis]]. Praesentis [[Slavi|Slavae]] gentis maiores in Croatia [[saeculum 7|saeculo VII]] domicilium collocavere. Anno [[925]] tunc Dux [[Tomislav (rex Croatiae)|Tomislavus]] rex Croatorum coronatus est, dum regnum terras inter flumen [[Dravus|Dravum]] ([[Croatice]] ''Drava'') et [[Mare Hadriaticum]] ([[Croatice]] ''Jadransko more'') comprehendens creatum est. Hoc regnum usque ad exeuns [[saeculum 11|saeculum XI]] duravit, mortuo ultimo Croatorum rege, cum [[Hungari]] reges Croatiam regere coepissent. Ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanis]] [[Balcania]] capta, Croaticae terrae inter [[Religio Islamica|Musulmanicum]] et [[Religio Christiana|Christianum]] mundos finitimae factae sunt (cum Septemtrione Croaticis manibus et Meridie Ottomanicis manibus). === Praesens Aevum === A [[Germania Nazistica]] capta die [[6 Aprilis]] anni [[1941]], [[Iugoslavia]] scissa est et [[fascismus|fascista]] [[Antonius Pavelić]] libertatis Croaticae Civitatis dux factus est. Quo duce, centeni milium [[Serbia|Serbiorum]], [[Iudaei|Iudaeorum]], [[Zingari|Zingarorum]] et Croatorum adversorum regimini in [[Castra carceralia|campis concentrationis]]<ref>David Morgan, ''Lexicon Latinum/'' [http://www.culturaclasica.com/lingualatina/lexicon_latinum_morgan.pdf PDF.]</ref> deleti sunt. Finito [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]], [[Iosephus Broz Tito]] non solum [[Nazismus|Nazisticos]] invasores et suos complices vicerat sed etiam omnes Iugoslavicas respublicas circum [[communismus|communisticam]] civitatem coniunxerat. Saeculare odium inter Serbios et Croatos ab Iugoslavicis auctoritatibus reprimebatur. [[Iosephus Broz Tito|Iosepho Broz Tito]] mortuo, anno [[1980]], fragilizationis{{dubsig}} processus in Iugoslavicarum rerumpublicarum unione coepit. Hic status adhuc gravior cum [[oeconomia|oeconomica]] crisi in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] Communisticorum regiminum dissolutionem et oeconomiae mercatus adaptationis difficultates comitata factus est. Croatia, cum sua oeconomia evolutissima inter Iugoslavicas respublicas, Nationalistica voluptate communi cum omnibus Iugoslavicis rebuspublicisi non effugit. Die [[25 Iunii]] anni [[1991]], post plebiscita quae obruentem victoriam Separatistis dedere, Croati suam separationem ab [[Iugoslavia]] nuntiavere. Statim, Croaticum trritorium ab Exercitu Foederali invasum est, cuius dominium Serbii tunc habebant et qui pro Serbicis minoritatibus Croatiam incolentibus (circiter 10%) incolarum intervenit. Die [[23 Decembris]] 1991 Croatiae libertas a [[Germania]] probata est. Ob violentos conflictus inter Croatos et Serbios et Croaticum territorium a Serbicis militiis occupatum, [[Consociatio Nationum]] militariter ad pacem firmandam intervenere. Anno [[1992]], respublica libera agnita est. Anno [[1995]], in bene successa operatione militari, Croatia, sine adventicio auxilio, fere omnia sua a Serbiis occupata territoria recuperavit, quod fuit prima clades usque ad tunc terribilis invincibilisque [[Exercitus Popularis Iugoslavicus|Iugoslavici exercitus]] ([[Croatice]] ''Jugoslavenska narodna armija'' et [[Serbice]] Југословенска народна армија). Anno [[1998]], sub forti internationali pressione, Iugoslavia ultimum Croaticum territorium occupatum, [[Sclavonia]]m Orientalem, reddidit. [[Franciscus Tudjman|Francisci Tudjman]], primi praesidis electi, gubernatio controversa: dum suam nationem in libertatem ducebat et occupata territoria sine adventicio auxilio recuperabat et [[Bosnia|Bosnios]] et Croatos in lucta pro [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] libertate adiuvabat, de rei pressoriae censura et Serbiorum Croatiam incolentium expulsione accusabatur. Quo mortuo, eius administratio anno [[1999]] finivit. Ex illo tempore, quamquam problemata similia aliarum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] nationum eis oppetit, Croatia vehemens oeconomicum incrementum experitur, cuius processus in infrastructurae modernizatione et in iuridici systematis transformatione quae democratiam et ingressum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] consolidet consistit. In praesenti, Croatia fortissimarum oeconomiarum unam inter antiquas Iugoslavicas respublicas et secundam in [[Balcania|Balcanica regione]], solum post [[Graecia]]m possidet. == Croatia Latina == [[Fasciculus:Tabula comitatus Zarensis et Sebenicensis.jpg|thumb|left|400px|Partes Dalmatiae anno [[1774]].]] In Regno Croatiae mediaevali, [[lingua Latina]] fuit [[lingua publica|publica]], et documenta publica atque [[inscriptio]]nes regiae ex eo tempore plerumque Latini sunt, sed plebs etiam [[scriptura Glagolitica|scripturam Glagoliticam]] et suam [[lingua Slava|linguam Slavam]] in forma archaica ''Chakaviana'' in usu habebat (haec sermo ''Chakaviana'' mediaevalis hodie solum in insulis Adriaticis et paeninsula Histria in usu est). Postea, [[Domus Habsburgensis|Domo Habsburgensi imperante]] in ducatu Croatiae et Slavoniae saeculis [[saeculum 15|quinto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]] [[lingua Latina]] ut lingua publica servabatur, ne [[Lingua Theodisca|theodisca]] vel [[Lingua Hungarica|hungarica]] lingua in Croatia et [[Sclavonia]] introduceretur. Ideo in Croatia usque ad annum [[1848]] [[lingua Latina]] unica publica fuit, et huius in contione ducali sermones obligatae Latinae in usu erant, atque leges novae solum in Latino editi sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' 'Acta Publica Hebdomadalis' in Zagabria ad annum [[1772]] in Lingua Latina editi sunt. Croatia [[Lingua Latina|linguam Latinam]] diutissime per totum millennium, id est a [[saeculum 9|saeculo nono]] usque ad [[saeculum 19|undevicensimo]], in usu publico perpetuo habuit. Postea, [[Lingua Neolatina|lingua neolatina]] aliquantulum mutata in Croatia in [[Ecclesia Catholica Romana]] perstitit, atque etiam nobilitas Croatica sermonem Latinum saepe in eventis sollemnibus usurpavit. Etiam in Lingua Croatica syntaxis Romana et verba permulta Latina assimilata sunt, quam ob rem a ceteris linguis Slavicis haec Lingua Croatica classica saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 19|undevicensimo]], propter lexicon semi-Romanum, maxime distinguebatur. Ab anno [[1918]], Croatia [[Iugoslavia]]e iuncta erat, et tum solum linguae Slavicae [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] permissae erant. In linguam hybridam Serbocroatam introducta, syntaxis Romana et verba permulta Latina ex Croatia eiecta sunt, et verbis Turcicis vel Balcanicis commutata sunt. Postea lingua Latina sicut lingua aliena in scholis maioribus solum addocta est, praecipue in Collegio Classico Zagrabiae saeculis [[saeculum 16|sexto decimo]]–[[saeculum 20|vicensimo]]. Anno [[1972]], cum in Croatia systema educationis ministro Stephano Šuvar auctore secundum canones communisticos omnino reformatum sit, institutio [[Lingua Latina|linguae Latinae]] est abolita. Iugoslaviae post dissolutionem anno [[1991]] in Croatia libera scholae classicae complures gradatim renovatae sunt, et hodie [[lingua Latina]] in hac civitate iterum addocta est. == Civilitas == [[Fasciculus:Hrvatski sabor.jpg|right|thumb|300px|Croaticum [[parlamentum]] sive [[Congregatio]] ([[Croatice]]: ''Sabor'').]] [[Constitutio]]ne anno [[1990]] decreta, Croatia est [[respublica]] [[democratia|democratica]]. Anno [[2000]], [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] gubernationis systema pro [[systema parlamentarium|parlamentarismo]] reliquit. Croatia [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Consociatio pro Securitate et Cooperatione in Europa|Consociationis pro Securitate et Cooperatione in Europa]], [[Societas pro Pace|Societatis pro Pace]] et aliarum consociationum socia est. [[Praeses]] reipublicae ([[Croatice]]: ''predsjednik'') est [[dux Civitatis]], quinquenni mandato eligitus. Virum Armatorum [[archistrategus]] est, et etiam [[primus minister|primum ministrum]] nominaturus est, [[parlamentum|parlamento]] assentiente, et aliquod ponderis in externa civilitate habet. [[Parlamentum]] Croatiae sive [[Congregatio]] ([[Croatice]] ''Sabor'') corpus legisferum cum 160 [[deputatus|deputatorum]], qui populari suffragio ad quattuor annorum mandatum eliguntur, est. Sessiones plenariae [[Congregatio]]nis locum e [[15 Ianuarii]] ad [[15 Iulii|Idus Iulios]] et e [[15 Septembris]] ad [[15 Decembris]] habent. Gubernatio Croatiae ([[Croatice]]: ''Vlada''), a primo ministro ducta, a duobus primis ministris vicariis et a quattuordecim [[minister|ministris]] cum muneribus de particulares activitatis campos integratur. [[Potestas exsecutiva|Ramus exsecutivus]] est responsalis{{dubsig}} proponendarum legislationis sumptuumque existimationis, exsequendarum legum, et determinandarum externarum internarumque reipublicae rationum. Habet Croatia iudiciale trium graduum systema—in Tribunali Supremo, tribunalibus comitatus, et tribunalibus municipalibus consistens. Tribunale Constitutionale de rebus erga [[constitutio]]nem relatis decernit. == Geographia == [[Fasciculus:Vuka river.jpg|thumb|400px|Confluentia [[Ulca]]e et [[Danubius|Danubii]] [[Cornacum|Cornaci]].]] Croatia est [[Europa]]aea respublica cuius territorium peculiarem formam, similem soleae ferreae, ostendit considerabili cum vicinarum civitatum numero; [[Slovenia]], [[Hungaria]], [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]] et [[Bosnia et Herzegovina]], praeter maritimum litus cum [[Italia]] in [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]]. Suum [[continens|continentale]] territorium in partes duas [[Portus Noumensis|Portu Noumensi]], in [[Bosnia et Herzegovina]], dividitur. [[Mare Hadriaticum|Mari Hadriatico]] perfusum, litus Croaticum satis reductum est, cum [[paeninsula|paeninsulis]], sinibus et amplius milibus insularum quae topia paria [[Graecia|Graeco]] litori formant. Una harum insularum, [[Pelagusa]] ([[Croatice]]: ''Palagruža'') propior [[Italia]]e (revera aliquibus occasionibus Italici litoris luces videri possunt) quam Croatico litori est. Inter praecipuas Croaticas urbes [[Zagrabia]], [[Spalatum]], [[Tarsatica]], [[Mursa]], [[Ragusium]], et [[Carlostadium]] ([[Croatice]]: ''Karlovac'') excellunt. Inter Croatica flumina eminent: {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Longitudo intra Croatiam ([[chiliometrum|km]]) ! Longitudo tota ([[chiliometrum|km]]) ! Locus in quem influit |- | [[Savus]] | ''Sava'' | 562 | 945 | [[Danubius]] |- | [[Dravus]] | ''Drava'' | 305 | 749 | [[Danubius]] |- | [[Colapis]] | ''Kupa'' | 296 | 296 | [[Savus]] |- | [[Danubius]] | ''Dunav'' | 188 | 2860 | [[Pontus Euxinus]] |- | [[Bacuntius]] | ''Bosut'' | 143 | 186 | [[Savus]] |- | [[Bolia]] | ''Korana'' | 109 | 134 | [[Colapis]] |- | [[Bathinus]] | ''Bednja'' | 133 | 133 | [[Dravus]] |- | [[Lonia-Trebezum]] | ''Lonja-Trebež'' | 132 | 132 | [[Savus]] |- | [[Tzesma]] | ''Česma'' | 123 | 123 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] | ''Una'' | 120 | 120 | [[Savus]] |- | [[Ulca]] | ''Vuka'' | 112 | 112 | [[Danubius]] |- | [[Dobra]] | ''Dobra'' | 104 | 104 | [[Colapis]] |- | [[Tillurus]] | ''Cetina'' | 100 | 100 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Glina (flumen)|Glina]] | ''Glina'' | 82 | 100 | [[Colapis]] |- | [[Carasisa]] | ''Karašica'' | 91 | 91 | [[Dravus]] |- | [[Sutla]] | ''Sutla'' | 89 | 92 | [[Savus]] |- | [[Orliava]] | ''Orljava'' | 89 | 89 | [[Savus]] |- | [[Ilova]] | ''Ilova'' | 85 | 85 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Odagra]] | ''Odra'' | 83 | 83 | [[Colapis]] |- | [[Lica]] | ''Lika'' | 78 | 78 | |- | [[Crapina (flumen)|Crapina]] | ''Krapina'' | 75 | 75 | [[Savus]] |- | [[Titius (flumen)|Titius]] | ''Krka'' | 73 | 73 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Pacra]] | ''Pakra'' | 72 | 72 | [[Lonia-Trebezum]] |- | [[Sunia (flumen)|Sunia]] | ''Sunja'' | 69 | 69 | [[Savus]] |- | [[Tedanius]] | ''Zrmanja'' | 69 | 69 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Mura]] | ''Mura'' | 67 | 483 | [[Dravus]] |- | [[Glogounisa]] | ''Glogovnica'' | 66 | 66 | [[Tzesma]] |- | [[Plitvisa]] | ''Plitvica'' | 65 | 65 | [[Dravus]] |- | [[Polanus]] | ''Mrežnica'' | 63 | 63 | [[Bolia]] |- | [[Cuptzina]] | ''Kupčina'' | 56 | 56 | [[Colapis]] |- | [[Quaetus]] | ''Mirna'' | 53 | 53 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Naro]] | ''Neretva'' | 20 | 213 | [[Mare Hadriaticum]] |- | [[Oeneus]] | ''Rječina'' | 19 | 19 | [[Mare Hadriaticum]] |} Inter lacus [[Consaeptum Nationale Lacuum Plitvicensium|Lacus Plitvicenses]] ([[Croatice]]: ''Plitvička jezera'') excellunt. Inter duodecim maximos montes in Croatia eminent: [[Fasciculus:Velebit.jpg|thumb|300px|Longissima Croatica iuga, [[Montes Velebiti]] ([[Croatice]]: ''Velebit'').]] {| class="wikitable" ! Nomen [[Latine|Latinum]] ! Nomen [[Croatice|Croaticum]] ! Altitudo ([[metrum|m]]) |- | [[Adrian Oros]] | ''Dinara'' | 1831 |- | [[Camesnica]] | ''Kamešnica'' | 1809 |- | [[Biocovo]] | ''Biokovo'' | 1762 |- | [[Montes Velebiti]] | ''Velebit'' | 1757 |- | [[Pliesevisa]] | ''Plješevica'' | 1657 |- | [[Magna Capella]] | ''Velika Kapela'' | 1533 |- | [[Risniacum]] | ''Risnjak'' | 1528 |- | [[Svilaia]] | ''Svilaja'' | 1508 |- | [[Snieznicum]] | ''Snježnik'' | 1506 |- | [[Visevisa]] | ''Viševica'' | 1428 |- | [[Mons Maior]] | ''Učka'' | 1396 |- | [[Mosor]] | ''Mosor'' | 1339 |} Inter [[archipelagus|archipelaga]] [[Celadussae]] insulae ([[Croatice]]: ''Kornati'') et [[Brevonae]] insulae ([[Croatice]]: ''Brijuni'') excellunt. === Nomina geographica classica et antiqua === [[Fasciculus:Croatia-Dalmatia.png|thumb|[[Dalmatia]] (obscurior picta) in tabula Croaticae.]] Aevi Antiqui nomina classica permulta in Croatia bene cognita sunt (confer infra: nomina antiqua et hodierna includens). ==== Regiones geographicae maiores ==== * [[Borona]]<ref name="en.wp">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_geographic_names_in_Croatia en.wikipedia]</ref>, deinde [[Banovina]] (hodie [[Croatice]]: ''Banovina vel Banija'') * [[Dalmatia]] * [[Histria]]<ref name="en.wp" /> * [[Interamnia (Croatia)|Interamnia]]<ref name="en.wp" />, deinde [[Sclavonia]] * [[Iapudia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Lika'') * [[Liburnia]]<ref name="en.wp" /> * [[Quercia]]<ref name="en.wp" /> (hodie [[Croatice]]: ''Žumberak'') * [[Valeria (Croatia)|Valeria]]<ref name="en.wp" /> (deinde: [[Barania]]) (hodie [[Croatice]]: ''Baranja'') ==== Urbes et oppida ==== Vide etiam: [[Urbes Croatiae]] [[Fasciculus:Zadar_Forum.jpg|thumb|[[Forum]] [[Roma antiqua|Romanum]] [[Iadera]]e.]] {{div col|2}} * [[Ad Turres]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Crikvenica|Crikvenica]]'') * [[Andautonia classica]] ([[Zagrabia]] mediaevalis, hodie [[Croatice]]: ''Zagreb'', ''Dugo Selo'') * [[Aquae Iasae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Varaždinske Toplice|Varaždinske Toplice]]'') * [[Aqua Viva (Croatia)]], deinde [[Varasdinum]] * [[Arupium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Otočac|Otočac]]'') * [[Bellovarium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bjelovar|Bjelovar]]'') * [[Berulia]] * [[Bigeste]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vrgorac|Vrgorac]]'') * [[Bivium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ogulin|Ogulin]]'') * [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Karlovac|Karlovac]]'') * [[Cibalae]] * [[Cornacum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Vukovar|Vukovar]]'') * [[Crapina]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Krapina|Krapina]]'') * [[Crisium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Križevci|Križevci]]'') * [[Cuccium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Ilok|Ilok]]'') * [[Curcum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Korenica|Korenica]]'') * [[Diacovium]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Đakovo|Đakovo]]'') * [[Epidaurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Cavtat|Cavtat]]'') * [[Halicanum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Čakovec|Čakovec]]'') * [[Iadera]] * [[Incerum]], deinde [[Posega]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Požega|Požega]]'') * [[Lentula (Regio Copriunisana-Crisiensis)|Lentula]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Legrad|Legrad]]'') * [[Marsonia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]'') * [[Muccurum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Makarska|Makarska]]'') * [[Mursa]] * [[Narona]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Metković|Metković]]'') * [[Novae]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Imotski|Imotski]]'') * [[Pietas Iulia]], deinde [[Pola]] * [[Varvaria]], etiam [[Raparia]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Bribir (Skradin)|Bribir]]'') * [[Romula]] classica * [[Salona]] * [[Scardona]] * [[Siscia]], [[Segestica]] * [[Senia]] (hodie [[Croatice]]: ''Senj'') * [[Servitium (urbs)|Servitium]] (hodie [[Croatice]] ''Stara Gradiška'') * [[Soetovio]] (hodie [[Croatice]] ''Sinj'') * [[Spalatum]] * [[Tarsatica]] * [[Tininum]] (hodie [[Croatice]]: ''[[:hr:Knin|Knin]]'') * [[Tragurium]] {{div col end}} ==== Flumina ==== [[Fasciculus:Murursprung01.JPG|thumb|250px|Scaturigo Murae.]] {{div col|2}} * [[Aquilis]] (hodie [[Croatice]]: ''Mirna'') * [[Arius (flumen Dalmatiae)|Arius]] (hodie [[Croatice]]: ''Ombla'') * [[Arsia]] (hodie [[Croatice]]: ''Raša'') * [[Bacuntius]] (hodie [[Croatice]]: ''Bosut'') * [[Bathinus]] (hodie [[Croatice]]: ''Bednja'') * [[Bolia]] (hodie [[Croatice]]: ''Korana'') * [[Colapis]] (hodie [[Croatice]]: ''Kupa'') * [[Dravus]] * [[Formia]] (hodie [[Croatice]]: ''Dragonja'') * [[Gudesca]] (hodie [[Croatice]]: ''Gacka'') * [[Murus (flumen)]] * [[Naro]] seu [[Narenta]] (hodie [[Croatice]]: ''Neretva'') * [[Nestus]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Odagra]] (hodie [[Croatice]]: ''Odra'') * [[Oeneus (flumen Croatiae)]] * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)]] seu [[Unna (flumen)]] * [[Polanus]] (hodie [[Croatice]]: ''Mrežnica'') * [[Savus]] * [[Tedanius]] (hodie [[Croatice]]: ''Zrmanja'') * [[Titius (flumen)]] (hodie [[Croatice]]: ''Krka'') * [[Tilurius]]<ref>[http://www.asciatopo.altervista.org/illyria.html Antonio Sciarretta's Toponymy - Ancient Toponymy: Illyricum URL www.asciatopo.altervista.org]</ref> seu [[Tillurus]] (hodie [[Croatice]]: ''Cetina'') * [[Ulca]] (hodie [[Croatice]]: ''Vuka'') {{div col end}} ==== Insulae maiores incolonatae ==== [[Fasciculus:Kamen Brela 03.jpg|thumb|275px|Naturalis [[Berulia]]e res.]] [[Fasciculus:Brücke Krk-Festland.JPG|thumb|275px|[[Curicta]]e pons maximam Croaticam insulam continenti conectens.]] Vide etiam: '''[[Insulae Croatiae]]'''. * [[Aloepus]] (hodie [[Croatice]] ''Olib'') * [[Apsirtis]] * [[Arba]] * [[Brattia]] * [[Bucium]] (hodie [[Croatice]] ''Biševo'') * [[Celadussae]] (hodie [[Croatice]] ''Kornati'') * [[Cerosa]] (hodie [[Croatice]] ''Šipan'') * [[Choasa]] (hodie [[Croatice]] ''Sušac'') * [[Colentum]] (hodie [[Croatice]] ''Murter'') * [[Corcyra Nigra]] * [[Crexa]] * [[Curicta]] * [[Eucomium]] (hodie [[Croatice]] ''Susak'') * [[Issa]] * [[Augusta Insula]] vel [[Ladeste]] * [[Lumbricata]] (hodie [[Croatice]]: ''Vrgada'') * [[Melitussa]] * [[Olynta]] (hodie [[Croatice]]: ''Šolta'') * [[Pamodus]] (hodie [[Croatice]]: ''Pag'') * [[Pharus]] * [[Pirosima]] (hodie [[Croatice]]: ''Premuda'') * [[Portunata]] (hodie [[Croatice]]: ''Dugi'') * [[Proteras]] (hodie [[Croatice]]: Prvić) * [[Pullariae]] (hodie [[Croatice]]: Brijuni) * [[Lissa]] (hodie [[Croatice]]: Ugljan) == Divisiones administrativae == {{Vide-etiam|Regiones Croatiae}} Croatia divisa est in 21 [[comitatus]] sive [[regio]]nes ([[Croatice]]: ''županije'') qui sunt: {| class="wikitable" |- ! Regio [[Latine]] ! Regio [[Croatice]] ! Area<br />''km²''<ref>[https://web.archive.org/web/20171121091938/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2008/PDF/02-bind.pdf Statistički ljetopis Republike Hrvatske 2008., str. 63]</ref> ! Numerus incolarum <ref>[https://web.archive.org/web/20090827225920/http://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_02/H01_01_02.html Popis stanovništva iz 2001., Izvor: http://www.dzs.hr]</ref> ! Caput Latine ! Caput Croatice ! Locus in Croatia |- valign="top" | [[Zagrabiensis (regio Croatiae)|Zagrabiae]] | ''Zagrebačka županija'' | align="center" | 3078 | align="center" | 309 696 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, Zagreb County.svg|150px|situs Zabrabiae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Crapinensis-Sagoriensis (regio Croatiae)|Crapina ac Zacoria]] | ''Krapinsko-zagorska županija'' | align="center" | 1230 | align="center" | 142 432 | [[Crapina]] | ''Krapina'' | [[Fasciculus:Croatia, Krapina-Zagorje County.svg|150px|situs Crapinae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sisciensis-Moslavinensis (regio Croatiae)|Siscia et Moslavina]] | ''Sisačko-moslavačka županija'' | align="center" | 4448 | align="center" | 185 387 | [[Siscia]] | ''Sisak'' | [[Fasciculus:Croatia, Sisak-Moslavina County.svg|150px|situs Sisciae et Moslavinae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Carolostadiensis (regio Croatiae)|Carolostadia]] | ''Karlovačka županija'' | align="center" | 3622 | align="center" | 141 787 | [[Carolostadium (Croatia)|Carolostadium]] | ''Karlovac'' | [[Fasciculus:Croatia, Karlovac County.svg|150px|situs Carlostadi in Croatia]] |- valign="top" | [[Varasdinensis (regio Croatiae)|Varasdina]] | ''Varaždinska županija'' | align="center" | 1260 | align="center" | 184 769 | [[Varasdinum]] | ''Varaždin'' | [[Fasciculus:Croatia, Varazdin County.svg|150px|situs Varasdini in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Copriunisana-Crisiensis (regio Croatiae)|Copriunisa et Crisium]] | ''Koprivničko-križevačka županija'' | align="center" | 1734 | align="center" | 124 467 | [[Copriunisa]] | ''Koprivnica'' | [[Fasciculus:Croatia, Koprivnica-Krizevci County.svg|150px|situs Copriunisae et Crisi in Croatia]] |- valign="top" | [[Bellovariensis-Bilogorensis (regio Croatiae)|Bellovar et Bilogora]] | ''Bjelovarsko-bilogorska županija'' | align="center" | 2638 | align="center" | 133&nbsp;084 | [[Bellovarium]] | ''Bjelovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Bjelovar-Bilogora County.svg|150px|situs Bellovaris et Bilogoris in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Litoralis-Montana (regio Croatiae)|Litus et Mons]] | ''Primorsko-goranska županija'' | align="center" | 3590 | align="center" | 305&nbsp;505 | [[Tarsatica]] | ''Rijeka'' | [[Fasciculus:Croatia, Primorje-Gorski Kotar County.svg|150px|situs Litoris et Montis in Croatia]] |- valign="top" | [[Iapudiensis-Seniensis (regio Croatiae)|Iapudia et Senia]] | ''Ličko-senjska županija'' | align="center" | 5350 | align="center" | 53 677 | [[Gospitsum]] | ''Gospić'' | [[Fasciculus:Croatia, Lika-Senj County.svg|150px|situs Iaupdiae et Seniae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Veruciensis-Podravinensis (regio Croatiae)|Viroviticza et Podravina]] | ''Virovitičko-podravska županija'' | align="center" | 2021 | align="center" | 93 389 | [[Viroviticza]] | ''Virovitica'' | [[Fasciculus:Croatia, Virovitica-Podravina County.svg|150px|situs Varavizae in Croatia]] |- valign="top" | [[Posigiensis-Sclavonensis (regio Croatiae)|Posega et Sclavonia]] | ''Požeško-slavonska županija'' | align="center" | 1821 | align="center" | 85 831 | [[Posega]] | ''Požega'' | [[Fasciculus:Croatia, Pozega-Slavonia County.svg|150px|situs Posegae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Marsoniana-Posavina (regio Croatiae)|Marsonia et Posavina]] | ''Brodsko-posavska županija'' | align="center" | 2027 | align="center" | 176 765 | [[Marsonia]] | ''Slavonski Brod'' | [[Fasciculus:Croatia, Brod-Posavina County.svg|150px|situs Marsoniae in Croatia]] |- valign="top" | [[Iadrensis (regio Croatiae)|Iaderae]] | ''Zadarska županija'' | align="center" | 3643 | align="center" | 162 045 | [[Iadera]] | ''Zadar'' | [[Fasciculus:Croatia, Zadar County.svg|150px|situs Iaderae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Mursana-Valeriana (regio Croatiae)|Mursa et Valeria]] | ''Osječko-baranjska županija'' | align="center" | 4149] | align="center" | 330 506 | [[Mursa]] | ''Osijek'' | [[Fasciculus:Croatia, Osijek-Baranja County.svg|150px|situs Mursae in Croatia]] |- valign="top" | [[Sibenicensis-Tininensis (regio Croatiae)|Sebenicum et Tininum]] | ''Šibensko-kninska županija'' | align="center" | 2994 | align="center" | 112 891 | [[Sebenicum]] | ''Šibenik'' | [[Fasciculus:Croatia, Sibenik-Knin County.svg|150px|situs Sebenici in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Cornacensis-Sirmiensis (regio Croatiae)|Cornacum et Sirmia]] | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | align="center" | 2448 | align="center" | 204 768 | [[Cornacum]] | ''Vukovar'' | [[Fasciculus:Croatia, Vukovar-Syrmia County.svg|150px|situs Cornaci in Croatia]] |- valign="top" | [[Spalatensis-Dalmatica (regio Croatiae)|Spalatum et Dalmatia]] | ''Splitsko-dalmatinska županija'' | align="center" | 4524 | align="center" | 463 676 | [[Spalatum]] | ''Split'' | [[Fasciculus:Croatia, Split-Dalmatia County.svg|150px|situs Spalati in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Histriana (regio Croatiae)|Histria]] | ''Istarska županija'' | align="center" | 2813 | align="center" | 206 344 | [[Castrum Pisinium]] | ''Pazin'' | [[Fasciculus:Croatia, Istria County.svg|150px|situs Histriae in Croatia]] |- valign="top" | [[Ragusina-Narentina (regio Croatiae)|Ragusa et Naro]] | ''Dubrovačko-neretvanska županija'' | align="center" | 1782 | align="center" | 122 870 | [[Ragusa]] | ''Dubrovnik'' | [[Fasciculus:Croatia, Dubrovnik-Neretva County.svg|150px|situs Ragusae in Croatia]] |- bgcolor="gainsboro" valign="top" | [[Muraniensis Mediana (regio Croatiae)|Murania Media]] | ''Međimurska županija'' | align="center" | 730 | align="center" | 118 426 | [[Halicanum]] | ''Čakovec'' | [[Fasciculus:Croatia, Medimurje County.svg|150px|situs Muraniae Mediae in Croatia]] |- valign="top" | [[Zagrabia|Urbs Zagrabia]] | ''Grad Zagreb'' | align="center" | 640 | align="center" | 779 145 | [[Zagrabia]] | ''Zagreb'' | [[Fasciculus:Croatia, City of Zagreb County.svg|150px|situs urbis Zagrabiae in Croatia]] |- class="sortbottom" | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''TOTA CROATIA:''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''56 542''' | style="background-color:gainsboro" align="center" | '''4 437 460''' | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; | style="background-color:gainsboro" | &nbsp; |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Croatian National Bank.jpg|thumb|left|300px|[[Argentaria Nationalis Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska narodna banka'').]] Croatiae [[oeconomia]] in [[campus tertiarius|diaconiis]] et [[campus secundarius|industria]], praesertim in chemico, navali et metallo-mechanico campis, fundatur. [[Periegesis]] magnus redituum fons. [[Productus domesticus grossus]] pro capite anno [[2008]], pro [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]], 18 575 [[dollarium (CFA)|dollariorum Americanorum]] sive 63,2 centesimae mediae in [[Unio Europaea|Unione Europaea]], secundum [[Eurostat]], fuit. Post-[[Communismus|Communistica]] Croatica oeconomia est. Exeunte [[decennium 199|decennio 199]], ineunte oeconomicae [[transitio]]nis processu, eius status beneficiosus erat sed graviter bello, anno [[1995]] finito, nocitus est. Inter praecipua problemata structuralis [[inopia operarum]] et oeconomicarum emendationum quantitates quas aliquae oeconomistae insufficientes putant sunt quia publicam repugnantiam adspicit. Imprimis sollicitans obsoletum [[potestas iudicialis|systema iudiciale]] est, maxime in eo quod attinet ad possessionem agrorum publicatorum per Communisticum perihodon. Verumtamen, talia problemata magnarum mobilitationum propositum sunt ut per legales emendationes ambitu actionum ad intrandum in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] eventas resolvantur. Ita natio oeconomicum incrementum rapidum experitur ad parandam adhaesionem Unioni Europaeae, quae iam Croatiae praecipua socia commercialis est, et Croatica oeconomia ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] evoluta (magni reditus) putatur. == Demographia == [[Fasciculus:Pyramide Croatie.PNG|thumb|Pyramis incolaria Croatiae.]] [[Fasciculus:Croatia-demography.png|thumb|upright=1.6|Incolarum numerus Croatiae, secundum data ex [[OAA]] anno [[2005]] (in milibus).]] In censu anni [[2001]] Croatia 4 437 460 incolarum habebat (numerus incolarum aestimatus Iunio anni [[2006]] 4 494 749 erat). E censis incolis, 4 399 364 (99.14 %) hominum ius civitatis Croaticum habebant, e quibus 44 340 (1%) duplex ius civitatis habebant. 17 902 (0.0%) hominum ius civitatis adventicium habebant, [[apolis|apolides]] 9811 (0.2 %) erant, dum e 10 383 (0.3%) hominum nationalitas ignorabatur. Croatica emigratio stabilis fuit, Croati peregre incolentes amplius duo milliones sunt, e quibus numerosissima communitas domicilium in [[CFA|Civitatibus Foederatis]] habet (Croatice ''Hrvatska bratska zajednica'' nuncupata). Croatico in parlamento sive [[Congregatio]]ne aliqui deputati Croaticas communitates peregre (et Croatos [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Herzegovinae]] autochthones) repraesentantes sunt. * Fons datorum:<ref>[https://web.archive.org/web/20200515110629/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html World Factbook - Croatia]</ref> ;Structura per aetatem: * 0-14 annos nati: 16.2% (viri 373 638 / feminae 354 261) * 15-64 annos nati: 67% (viri 1 497 958 / feminae 1 515 314) * amplius 65 annos nati: 16,8% (viri 288 480 feminae 465 098) ;Index incrementum numeri incolarum: * -0,03% ;Index fecunditatis totius: * 1,4 natorum pro femina ;Natalitas: * 9,61 natorum pro 1000 incolarum ;Mortalitas: * 11,48 mortuorum pro 1000 incolarum ;Index migrationis integrae: * 1,58 immigrantium pro 1000 incolarum ;Mortalitas infantilis: * tota: 6,72 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * virorum: 6,7 mortuorum pro 1000 natorum vivorum * feminarum: 6,74 mortuarum pro 1000 natarum vivarum ;Exspectatio vitae: * tota: 74,68 annorum * virorum: 71,03 annorum * feminarum: 78,53 annorum === Ethne === [[Fasciculus:Hrvatske etnije.gif|thumb|600px|Croatiae ethnica tabula. [[Ruber|Rubro colore]] Croati; [[Caeruleus|caeruleo colore]] [[Serbia|Serbii]]; [[Russus|russo colore]] [[Cechia|Cechi]]; [[fuchsia]] [[Hungari]] et [[Niger|nigro colore]] [[Italia|Itali]].]] Croati ([[Croatice]] ''Hrvati'') ad [[Slavi]]cam familiam pertinent. E praesentis [[Ucraina]]e area oriundi, Croati in hodiernam Croatiam circiter [[saeculum 7|saeculo septimo]] venerunt. Croaticae communitates autochthones etiam [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Hezegovinam]], [[Hungaria]]m, [[Slovenia]]m, [[Serbia]]m ([[Voivodina]]m), [[Mons Niger|Montem Nigrum]] ([[Sinus Risonicus|Sinum Risonicum]]) incolunt, praeterea historicae Croaticae coloniae in [[Austria]] ([[Burgenlandia]]) et in [[Italia]] ([[Molensis (regio)|Molensi regione]] sunt. Natio praesertim a [[Religio Catholica|Catholicae religionis]] Croatis (89.63%) incolitur. Inter allophylos [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxae religionis]] [[Serbia|Serbi]] (4,54%), ([[Religio Islamica|Islamicae religionis]] [[Bosnia]]ci (0.5%), [[Hungari]] (0.37%) et circiter 20 000 [[Italia|Italorum]] (scilicet 0.45% circa) excellunt qui inter [[Histria]]m, [[Tarsatica]]m, [[Dalmatia]]m ([[Iadera]]m, [[Spalatum]]), [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m), et [[Moslavina]]m ([[Siscia]]m) sparguntur, quod [[Italia|Italicae]] praesentiae reliquum est quae ante secundum bellum mundanum in praesentibus Croaticis terris circa 300 000 hominum consummabat. Serbi, aream e [[saeculum 16|saeculo XVI]] incolentes, in praeterito a [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] functionariis componebantur et militaris [[casta]]e genus reliquis incolis parce insertum constituebant. Saeculis consumptis, status mutatus est et Serbicum ethnos Croaticis incolis insertum est. Primo bello mundano finito regnum Serbiorum, Croatorum et Sloveniorum constitutum est, et ethne inter multas convixerunt simultates, sicut anno [[1928]] trium Croaticorum deputatorum in parlamento homicidium, quo facto omnes deputati Croatici cavaedium perpetue reliquerunt. Coniunctionum depravatio ad Serbiorum caedem per bellum mundanum secundum induxit, ubi libera Croatiae civitas, a dictatore [[ustasa]] [[Antonius Pavelić|Antonio Pavelić]] ducta, Serbicum ethnos insectata est. Ineuntibus ethnicis [[decennium 200|decennii 200]] bellis et Serbia et Monte Nigro Croatiam aggressis, Serbici incolae in [[Res publica Serbica Craenae|Craenae]] (Croatice ''Krajina'') et [[Sclavonia]]e zonis densabantur, et 12% totius numeri incolarum in Croatia constituebant. Craenae Serbii se liberae a Croatia proclamavere, eadem autodeterminationis iura exercere volere asserentes quae ad libertatis declarationem ipsius Croatiae induxerant. Recuperata Craena cum Operatione Tempestate, circiter 400 000 Serbiorum fugerunt, a Croaticis copiis instatorum et fabulis, aliquando praeconice inflatis, de caedibus a Croatico exercitu perpetratis conterritati. Ultimis Croaticae gubernationis annis, [[Unio Europaea|Unione Europaea]] incitante, aliquae res effectae sunt ut Serbii e Croatia fugituri redeant. Serbiorum pars redivit sed Serbiorum percentatio in Croatia adhuc fere duas tertias partes diminuta est. [[Bosnia|Bosniam et Herzegovinam]] circiter 700 000 Croatorum incolunt, ubi trium ethniarum communitatum praecipuarum constituentiumque una sunt. '''Incolarum compositio secundum nationalitatem declaratam in census anni 2001''' {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="empty-cells:show; border-collapse:collapse" |- | align="right" | 1. | width="90" | Croati | align="right" | 3 977 171 | align="right" | (89,63%) | width="100" | | align="right" | 7. | width="90" | [[Slovenia|Slovenii]] | align="right" | 13 173 | align="right" | (0.30%) |- | align="right" | 2. | [[Serbia|Serbii]] | align="right" | 201 631 | align="right" | (4.54%) | | align="right" | 8. | [[Cechia|Cechi]] | align="right" | 10 510 | align="right" | (0,24%) |- | align="right" | 3. | [[Bosnia]]ci | align="right" | 20 755 | align="right" | (0,49%) | | align="right" | 9. | [[Zingari]] | align="right" | 9463 | align="right" | (0,21%) |- | align="right" | 4. | [[Italia|Itali]] | align="right" | 19 636 | align="right" | (0,44%) | | align="right" | 10. | [[Mons Niger|Montinigrani]] | align="right" | 4926 | align="right" | (0,11%) |- | align="right" | 5. | [[Hungari]] | align="right" | 16 595 | align="right" | (0.37%) | | align="right" | 11. | [[Slovacia|Slovaci]] | align="right" | 4712 | align="right" | (0.11%) |- | align="right" | 6. | [[Albania|Albani]] | align="right" | 15 082 | align="right" | (0,34%) | | align="right" | 12. | [[Macedonia|Macedones]] | align="right" | 4270 | align="right" | (0.10%) |} Fons: http://www.dzs.hr. === Itali in Croatia et alii [[linguae Romanicae|Romanice]] loquentes allophyli === Croatiam anno [[2001]] 20 000 civium ad ethnicum circulum [[Italia|Italicum]] pertinentium inhabitant (censu anni [[2001]] 19 636 talis nationalitatis et 20 521 cum [[patrius sermo|patrio sermone]] [[lingua Italica|Italico]] declarati sunt), qui 51 Communitatibus Nationalibus Italicis localibus{{dubsig}} vitam dant et in Unione Italica cum sede [[Tarsatica]]e dispositi sunt. Praesertim in [[Histria]]e, [[Tarsatica]]e, [[Sinus Liburnicus|Liburnicarum]] insularum, [[Dalmatia]]e areis domicilium habet. Solum in [[Histria]]e ([[Histriana (regio Croatiae)|regionis Histrianae]], quae nihilominus Boreorientalem paeninsularem partem non comprehendit,) parte, [[Tarsatica]]e et in [[Apsorus|Apsori]] archipelago ab aliquibus [[commune|communalibus]] statutis velut autochthonici incolae agnoscuntur, dum in ceteris [[Sinus Liburnicus|Liburnicis]] et [[Dalmatia|Dalmaticis]] terris eis nullum particularem statum agnoscuntur. In tali [[Italia|Italico]] ethnico circulo tum [[Lingua Veneta|Venetophoni]] autochthones incolae (in Boreoccidentali [[Histria]] et [[Dalmatia]]) tum [[lingua Histriotica|Histriotophoni]] (in Austroccidentali [[Histria]]no litore) adscribuntur. Per [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] considerabilis [[Italia|Italorum]] opificum numerus in [[Zagrebia]]m et in [[Sclavonia]]m ([[Posega]]m) habitaturi iverunt ubi eorum descendentium multi in praesenti vivunt. Semper in [[Histria]] (in [[Vallis Arsiae|Valli Arsiae]] et in [[Seiane|Seiani]] ([[Croatice]]: ''Šušnjevica'' et ''Žejane,'' respective) parva [[Lingua Istroromanica|Istroromanorum]] ethnica communitas, e [[Romania]] oriunda, adest, cuius lingua, [[linguae Romanicae|Latinae originis]] [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicae]] similis, fere ob [[lingua Croata|Croaticam]] extincta est. Alius ethnicus circulus originarie [[linguae Romanicae|Romanice]] loquens [[Nigri Latini]] ([[Croatice]] ''Morlaci'') est, incolae consimiles Istroromanorum hodie solum ab aliqua parva communitate repraesentati, quorum lingua fere exstincta est. === Linguae === [[Lingua publica]] [[lingua Croatica|Croatica]], [[Linguae Slavicae|Slavica circuli Meridionalis lingua]] est, quae [[Abecedarium Latinum|abecedario Latino]] utitur. Quinque centesimae incolarum aliis linguis ([[lingua Serbica|Serbice]], [[lingua Hungarica|Hungarice]] et [[lingua Italica|Italice]]) loquitur. In [[Histriana (regio Croatiae)|Regione Histriana]], [[lingua Italica]] [[lingua publica|publica]] est, quamquam tutelae gradus [[Italia|Italici]] nationalis allophyli dissimillimus inter zonas est. === Religio === Praecipua religio [[Ecclesia Catholica Romana|Christiano-Catholica]] (73,53% secundum Catholica rationaria <ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/country/sc1.html Statistics by Country, by Catholic Population [Catholic-Hierarchy&#93;]</ref>) est, quem [[Ecclesiae Orthodoxae|Christiano-Orthodoxa]] (4.4%) et [[Religio Islamica|Islamo]]-[[Secta Sunnitica|Sunnitica]] (1.3%) sequuntur. [[Sanctus|Sancti]] [[patronus|patroni]] Croatorum [[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] et [[Sanctus Iosephus]] sunt. == Cultura == [[Fasciculus:Homar 3.jpg|thumb|150px|[[Coquina Mediterranea]] [[Dalmatia]]e.]] Croatica [[cultura]] in longa historia, tumultuosa et varia, fundatur e qua multa monumenta et [[ars|artificiosa]] [[Scientia (ratio)|scientificaque]] opera servavit. Croatia septem monumenta [[Patrimonium Mundanum Societatis Educativae, Scientificae, et Culturalis Consocietatis Nationum|Patrimonium Mundanum]] putata et octo [[consaeptum nationale|consaepta nationalia]] habet. [[Focale]] sive [[Focale Croatum|croata]], populare [[vestis|vestiarium]] frustulum, praecise e Croatia oritur. Croatia mundo multos praeclaros homines, [[litterae|scriptores]], [[musica|musicos]], [[pictura|pictores]], [[sculptura|sculptores]], [[architectura|architectos]], [[Scientia (ratio)|scientistas]], [[philosophia|philosophos]] et [[miles|milites]] dedit. Inter quos maximi ponderis sunt tres [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureati: [[Ivus Andrić]] [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemio Nobeliano Litterarum laureatus]] et [[Vladimirus Prelog]] [[Leopoldus Ruzicka|Leopoldusque Ruzicka]] [[Praemium Nobelianum Chemiae|Praemio Nobeliano Chemiae]] laureati. === Litterae === [[Fasciculus:Razvod.jpg|thumb|Textus [[Croatice]] e [[saeculum 13|saeculo tredecimo]] scriptus.]] Croaticae [[litterae]] longam decem saeculorum traditionem habent, inventis primis textibus [[saeculum 11|saeculo undecimo]], qui e [[Lingua Slavica Ecclesiastica|Slavonica lingua]] conversiones, [[Abecedarium Glagoliticum|Abecedario Glagolitico]] scriptae, ([[liturgia|liturgica]] scripta, [[hagiographia]]e et [[apocrypha]]) erant, in [[Linguae Slavicae|Slavicis]] et [[Imperium Byzantinum|Byzantinis]] [[Medium Aevum|Mediaevalibus]] litteris inspiratae, velut [[Missale Kioviense]] ([[saeculum 11|saeculo undecimo]]), [[Tabula Bescanovensis]] (anno [[1100]]) et [[Lex Vinodolensis]] (anno [[1288]]). Saeculo XV floruerunt poetae Latini Croatici praeclari: [[s:Scriptor:Ianus Pannonius|Ianus Pannonius,]] [[s:Scriptor:Georgius Sisgoreus|Georgius Sisgoreus]] (Croatice: Juraj Šižgorić), [[s:Scriptor:Carolus Pucicius|Carolus Pucicius]] (Croatice. Karlo Pucić), [[s:Scriptor:Aelius Lampridius de Crieva|Aelius Lampridius de Crieva]] (Croatice: Ilija Crijević). '''Pater litterarum Croaticarum''' habetur [[s:Scriptor:Marcus Marulus|Marcus Marulus]] Spalatensis (1450–1524), qui primum carmen epicum artis Croaticae, '''''Judita''''', anno '''1500''' lingua Croatica dialecto chakavica composuit. Marulus eo tempore etiam toto orbe notus erat ut scriptor Latine scribens, inter alia opere '''''De institutione bene vivendi''''' '''''per exempla sanctorum'''''. Saeculo XVI litteras renascentiae lingua Croatica excoluerunt: Petrus Zoranić Iadrensis, auctor primi romanzi Croatici '''''Planine'''''; poetae Petrus Hektorović et Hanibal Lucić Pharienses; Marinus Držić, comoediographus Ragusinus. Praestantissimus scriptor baroci Croatici habetur [[Ioannes Gundulius]] (Croatice: [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]] ), auctor carminis epici '''''Osman''''', comoediae pastoralis '''''Dubravka''''', atque poematis '''''Suze sina razmetnoga'''''. Lingua operum Gundulicianorum postea exemplum facta est quod maximi momenti fuit in conformanda norma linguae Croaticae saeculo XIX. Praestantissimus poeta lyricus baroci saeculi XVII existimatur '''Franciscus Christophorus comes de Frangipani''' (Croatice: [[:en:Fran_Krsto_Frankopan|Fran Krsto Frankopan]] ''',''' (1641 –1671). === [[Litterae Croaticae saeculis XIX et XX]] === Praecipui scriptores et poetae saeculi XIX fuerunt: Ludovicus Gaj (reformator orthographiae et linguae Croaticae), Antonius Mihanović (auctor textus hymni nationalis Croatici), Dimitrius Demeter (poeta, scriptor dramaticus et interpres), Petrus Preradović (officialis Austriacus, interpres et poeta), Stanko Vraz (poeta, diurnarius et moderator commentariorum), Ioannes Mažuranić (banus Croatiae annis 1873–1880, vir politicus, iurisconsultus et poeta), Augustus Šenoa (pater romani historici Croatici; poeta, criticus, moderator, diurnarius, scriptor dramaticus), Silvius Strahimir Kranjčević (poeta eminentissimus aetatis realisticae), Franciscus Rački (conditor historiographiae Croaticae modernae). Inter scriptores modernitatis Croaticae numeratur Antun Gustav Matoš, [[Ioannes Polić Kamov]] et Vladimir Vidrić. Praecipui scriptores et poetae saeculi XX fuerunt: Tin Ujević (consensu communi poeta eminentissimus saeculi XX; interpres gravis), Miroslaus Krleža (scriptor prosarum, poeta, dramaturgus, lexicographus; a multis habitus ut praestantissimus scriptor Croaticus saeculi XX), Antonius Branko Šimić (poeta et essayista), Ioannes Goran Kovačić (poeta; auctor poematis “Jama” atque collectionis dialecti Caicaviensis “Ognji i rože”), Ranko Marinković (scriptor; auctor romani “Kiklop”), Dobriša Cesarić et Dragutinus Tadijanović (poetae qui iam vivo tempore in scholas recepti sunt), Iurus Kaštelan (poeta et moderator commentariorum), Vesna Parun (poetissa inter praestantissimas habita), Ivana Brlić-Mažuranić (scriptrix fabularum puerilium et iuvenilium, ex fabulis et mythologia Slavicis derivatarum; “Priče iz davnine”). Poetae alterius dimidii saeculi XX — Slavko Mihalić, Ioannes Slamnig et Daniel Dragojević — proprietates postmodernismi in poesi ostendunt, et alii. De eo quod ad synchronas Croaticas litteras attinet, auctores excellere possunt velut: [[Drago Kekanovič]]; [[Petrus Budak]] ([[1919]]); [[Ioannes Aralica]] ([[1930]]); [[Marianus Matković]] ([[1915]]–[[1985]]), [[Realismus|Realistici]] [[Socialismus|Socialistici]] generis cum "Casus graduati Wagner" ([[Croatice]]: ''Slučaj maturanta Wagnera'', [[1953]]), "Saltatio circum mortem" (''Igra oko smrti'', [[1955]]), "Mercatus somniorum" ([[Croatice]]: ''Vašar snova'', [[1959]]), et "Dei etiam patiuntur" ([[Croatice]]: ''I bogovi pate''); et [[Georgius Ludovicus Borges|Borgesiani]] [[Goranus Babič]], [[Paulus Pavličić]] ([[1946]]), [[Stephanus Čuić]] ([[1945]]), [[Goranus Tribuson]] ([[1948]]), [[Vlatco Pavletić]] ([[1930]]), [[Ivus Frangeš]] ([[1920]]) et [[Sunimirio Majdak]] ([[1938]]). Inter poetas et scriptores primae partis saeculi XXI memoranda est cohors auctorum ad commentarios litterarum, artium scientiarumque '''''Riječi''''' (Latine: ''Verba'') pertinentes. Inter eos notandi sunt: Slavko Jendričko<ref>[https://poetryinternationalweb.org/pi/site/poet/item/10743/Slavko-Jendricko<nowiki> Slavko Jendričko, biographia et opera, Poetry International Web]</nowiki></ref>, Petra Sigur, [[wikisource:hr:Krunoslav Mrkoci|Krunoslav Mrkoci]] (Latine: [[s:Scriptor:Coronus_Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]])) aliique.<ref><ref>Vide periodicum ''Riječi'' (Latine: ''Verba''), editio electronica officialis: https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf</ref> === Hymnus === Croaticus [[hymnus nationalis]] ''[[Lijepa nasa domovino|Lijepa naša domovino]]'' ([[Latine]]: "O pulchra nostra patria") nominatur. Textus, [[Antonius Mihanović|Antonii Mihanović]], primum anno [[1835]] in [[chronographicon|chronographico]] ''[[Dánica]]'' ("[[Venus (planeta)|Luciferum]]" significante) cum titulo ''Hrvatska domovina'' ([[Latine]]: "patria Croatica") editus est. [[Musica]] [[decennium 185|decennio 185]] ab [[Iosephus Runjanin|Iosepho Runjanin]] scripta est. Postea, anno [[1861]], [[partitura]] varias parvas mutationes, ab [[Vatroslavus Lichtenegger|Vatroslavo Lichtenegger]] effectas, experta est. Anno [[1891]] cantio ut hymnus publica in expositione a [[Societas Oeconomica Croatico-Slavica|Societate Oeconomica Croatico-Slavica]] [[Zagrabia]]e perfecta canta est. Quia Croatia [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] partem formabat, sicut hymnum nationalem [[Austria]]cum habebat. [[29 Februarii|Pridie Kalendas Martias]] anni [[1972]] prima Constitutionis Croaticae emendatio hanc cantionem velut publicum reipublicae hymnum enuntiavit (quamquam in hoc momento temporis Croatia adhuc [[Iugoslavia]]e partem formabat). Croatiae libertate anno [[1990]] capta, textus levibus mutationibus adfectus est. === Feriae et diei festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et diei festi in Republica Croatica''' <ref>{{cite web |url=http://www.nn.hr/clanci/sluzbeno/2002/2194.htm |title=Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj (pročišćeni tekst) |work=Narodne novine 136/2002 |date=2002-11-21 }}</ref> |- bgcolor="#efefef" ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Croaticum |- | [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]] || [[Annus Novus]] || ''Nova godina'' |- | [[6 Ianuarii]] || [[Sancti Magi]] || ''Sveta tri kralja'' |- | Die post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Lunae dies Paschae]] || ''Uskrsni ponedjeljak'' |- | [[1 Maii|Kalendis Maiis]] || [[Dies Laboris]] || ''Praznik rada'' |- | Die 60 post [[Pascha (festum Christianum)|Pascham]] || [[Corpus Domini]] || ''Tijelovo'' |- | [[22 Iunii]] || [[Dies Pugnae Antifascisticae]] || ''Dan antifašističke borbe'' |- | [[25 Iunii]] || [[Dies Nationalis]] || ''Dan državnosti'' |- | [[5 Augusti|Nonis Augustis]] || [[Dies Victoriae et Gratias Agendi Nationalis]] || ''Dan pobjede i domovinske zahvalnosti'' |- | [[15 Augusti]] || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis|Assumptio Mariae]] || ''Velika Gospa'' |- | [[8 Octobris]] || [[Dies Libertatis]] || ''Dan neovisnosti'' |- | [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] || ''Svi sveti'' |- | [[25 Decembris|25]] et [[26 Decembris]] || [[Christi Natalis]] || ''Božićni blagdani'' |} === Ludus athleticus === [[Fasciculus:Davor Šuker.jpg|thumb|[[Davor Šuker]] (dextera), pedilusor cum maximo follium numero in porta in repraesentationis pediludicae Croaticae historia et cum Calceo Aureo in Certamine Mundano Pediludico anno 1998.]] [[Ludus athleticus|Ludi athletici]] populo gratissimi in Croatia sunt [[pediludium]], [[manufollium]], [[canistriludium]], [[alsulegia aquatica]] et [[teniludium]]. [[Turma nationalis pediludica Croatica|Repraesentatio pediludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska nogometna reprezentacija'') tertia in [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamine Mundano Pedilusorio anni 1998]] perfecit et [[Davor Šuker]] Calceum Aureum velut lusor cum maximo follium numero in porta consecutus est. Repraesentatio pediludica Croatica nuper quintum locum in [[Classificatio Mundana FIFA|Classificatione Mundana FIFA]] attigit, quamquam in praesenti decimo loco est. Civitas iuxta cum [[Hungaria]] in instruendo [[Campionatus Europaeus Pediludicus (2012)|Campionatu Europaeo Pediludico anni 2012]] defecit, ubi ad ultimum gradum advenit sed coniuncta petitio [[Polonia|Polono]]-[[Ucraina]]na electa est. Gradu societatum societas [[NK Dinamo Zagreb]] campio in [[Cantharus Expositionum]] perihodi [[1966]]–[[1967]] fuit. [[Fasciculus:Blanka Vlašić.jpg|thumb|left|200px|[[Blanca Vlašić]]]] [[Turma nationalis manufollica Croatica|Repraesentatio manufollica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska rukometna reprezentacija'') mundi campio anno [[2003]] fuit et bis victrix in [[1996 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1996]] et [[2004 Olympia Aestiva|anni 2004]]. [[Ioannes Balić]] multot optimus manufollii lusor in mundo putatus est. Societas [[RK Zagreb]] [[Europa]]e campio bis fuit et societas [[RK Bjelovar]] semel eodem campionatum consecuta est. [[Turma nationalis canistriludica Croatica|Repraesentatio canistriludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska košarkaška reprezentacija'') tertia in [[Campionatus Mundanus Canistriludicus (1994)|Campionatu Mundano Canistriludico anni 1994]], secunda in [[1992 Olympia Aestiva|Olympiis anni 1992]] et tertia in [[Campionatus Europaeus Canistriludicus|Campionatu Europaeo Canistriludico]] annis [[1993]] et [[1995]] perfecit. Croaticae canistriludicae turmae quinquies campiones Europae coronatae sunt: ter societas [[KK Split]] et bis [[KK Cibona]]. Tertia celeberrima canistriludii societas [[KK Zadar]] est. [[Turma nationalis alsulegiae aquaticae Croatica|Repraesentatio alsulegiae aquaticae Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska vaterpolska reprezentacija'') praesens campio in mundo est. Societas [[Mladost (Croatia)|Mladost]] Europae campio septiens fuit et cum titulo Optimae Societatis Saeculi XX a [[Liga Europaea Natationis]] assignata est. [[Turma nationalis teniludica Croatica|Repraesentatio teniludica Croatica]] ([[Croatice]]: ''Hrvatska teniska reprezentacija'') in [[Cantharus Davis|Cantharo Davis]] anno [[2005]] vicit. Tenilusor [[Goranus Ivanišević]] inclitissimorum lusorum unus anno [[2001]] [[Grande Slamum]] [[Campionatus Wimbledonensis|Wimbledonense]] vincens est, ut [[Iva Majoli]] victrix in [[Certamen Rolandi Garros|Certamine Rolandi Garros]] anno [[1997]] fuit. Alii praeclari lusores sunt: [[Ioanna Kostelić]] et [[Ivitsa Kostelić]] in [[nartatio]]ne; [[Blanca Vlašić]] in [[Ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campestri]]; [[Doimus Draganja]], [[Sania Jovanović]] et [[Durđitsa Bjedov]] in [[natatio]]ne; [[Drazenus Petrović]], [[Crasimir Ćosić]], [[Antonius Kukoč]] et [[Dino Rađa]] in [[canistriludium|canistriludio]]; [[Matthias Ljubek]] in [[caudica]]; [[Zelico Mavrović]] et [[Matthaeus Parlov]] in [[pugilatus|pugilatu]]; [[Branco Cikatić]] et [[Mirco Filipović]], "Cro Cop" celebriter nuncupati, in [[kick-boxing]]; [[Goranus Reljic]] in [[Artes martiales mixtae|artibus martialibus mixtis]]; et [[Tamara Boroš]] in [[Teniludium mensale|teniludio mensali]]. == Bibliographia == * [[Basilius Pandžić]]: ''A Review of Croatian History''. Cultural Publishing Center, Chicago 1954. (anglice)<ref>books.google.de: [https://books.google.de/books/about/A_Review_of_Croatian_History.html?id=nWvRAAAAMAAJ&redir_esc=y ''A Review of Croatian History''].</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Dalmatia]] * [[Historia Croatiae]] * [[Histria]] * [[Sclavonia]] * [[Urbes Croatiae]] * [[589 Croatia]] == Nexus externi == {{Communia|Hrvatska|Croatiam}} {{Grc|Χροατία}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20160525190733/http://www.sabor.hr/Default.aspx Parlamentum Croaticum] * [http://www.vlada.hr/en Croatiae Administrationis Portale] * [http://www.croatia.hr/English/default.aspx Turismus Croatiae] * [http://www.hrt.hr/ Radiotelevisia Croatica] * [http://www.ffzg.hr/klafil/croala/ Croatiae auctores Latini] {{Europa}} {{Unio Europaea}} ~ (10K){{Capsae collectae|Croatia|politica|{{Praesides Croatiae}}{{Primi ministri Croatiae}}{{Ministri rerum externarum Croatici}}{{Consilium Croaticum Plenković}}}} {{Capsae collectae|Croatia|geographica|{{Comitatus Croatiae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Croatia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Europa Media]] [[Categoria:Respublicae]] rot6b761wgy2ldomkw5rfsme2rck8sp 0 6026 3982332 3978079 2026-08-19T16:30:19Z Juvavum 201435 3982332 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Fridericus Nietzsche}}, [[Theodisce]] plenius ''Friedrich Wilhelm Nietzsche'' (natus die [[15 Octobris]] [[1844]]; mortuus [[Vimaria]]e die [[25 Augusti]] [[1900]]), fuit [[philologus]], [[res classicae|linguis antiquis]] eruditus, [[humanista]], et [[philosophia|philosophus]] [[Germania|Germanus]]. Ingeniosissimus et perspicacissimus temporum modernorum criticus habetur, antiquarum et recentiorum litterarum perquam sciens, simul laudator et detractor rationis et [[veritas|veritatis]]. [[Fasciculus:Nietzsche 1862b.JPG|thumb|upright=0.6|left|Nietzsche septendecim annorum.]] Fridericus Nietzsche, Caroli Ludovici Nietzsche [[pastor]]is [[Lutheranismus|Lutherani]] [[uxor]]isque Franciscae Oehler [[filius]], natus est [[Röcken]] in [[oppidum|oppido]] [[Saxonia]]e (eo tempore [[provincia]]e [[regnum|regni]] [[Borussia]]e) die natali regis [[Fridericus Gulielmus IV (Rex Borussiae)|Friderici Gulielmi]], cuius praenomina accepit. [[Pater|Patrem]] ob morbum cerebri annum quintum agens amisit. [[Mater]] cum [[familia]] ad [[urbs|urbem]] [[Naumburgum ad Salam]] migravit, ubi iuvenis ab anno [[1858]] [[schola Portensis|gymnasium Portense]] frequentavit. Anno [[1864]] apud [[Universitas Bonnensis|universitatem Bonnensem]], [[professor]]e [[Fridericus Gulielmus Ritschl|Friderico Gulielmo Ritschl]], annisque insequentibus [[Lipsia]]e eodem tutore qui cum discipulo se ad hanc [[Alma Mater Lipsiensis|Almam Matrem]] commovit, profunde [[litterae Graecae|litteris Graecis]] [[litterae Latinae|Latinisque]] institutus est. Ad munus professoris earundem litterarum in [[Universitas Basiliensis|Universitate Basiliensi]] annum vicesimum quartum agens convitatus est; ibi lectionem inauguralem anno [[1869]] proposuit, titulo ''[[Homer und die klassische Philologie]]''. His annis varia [[philologia|philologica]] divulgavit de [[Theognis|Theognide]], de [[Homerus|Homero]], de ''[[Certamen Homeri et Hesiodi|Certamine Homeri et Hesiodi]]'', de [[Diogenes Laertius|Diogene Laertio]], [[biographia|biographo]] [[philosophus|philosophorum]]. Sed iam anno circiter [[1865]], [[David Fridericus Strauss|Davidis Strauss]] ''[[Das Leben Jesu, kritisch bearbeitet]]'' [[historia|libro historico]] perlecto, [[fides|fidem]] [[Christianitas|Christianam]] abiecit; iam operibus philosophorum recentiorum studere incipiebat, imprimis [[Arthurus Schopenhauer|Arthuri Schopenhauer]] ''[[Die Welt als Wille und Vorstellung]]'', mox [[Fridericus Albertus Lange|Friderici Alberti Lange]] ''[[Geschichte des Materialismus]]'', e quo opere nuper divulgato de philosophia [[Immanuel Kantius|Immanuelis Kantii]], de musica [[Richardus Wagner|Richardi Wagner]], de litteris [[Theodorus Dostoevskij|Theodori Dostoevskij]] atque de [[scientia (ratio)|scientia]] [[Carolus Darwin|Caroli Darwin]] didicit. Scripsit aliquot [[liber (litterae)|libros]] potentissimos qui totum saeculum et expresserunt et affecerunt. Carmina quoque philosophica nonnulla composuit quae ad caput et caudam operum ''[[Die fröhliche Wissenschaft|Ars iucunda]]'' ac ''[[Jenseits von Gut und Böse|Ultra bonum malumque]]'' adponuntur. Notissimum est opus suum ''[[Also sprach Zarathustra|Sic dixit Zoroaster]]'' in quo sententias suas [[poesis|poetica]] lingua docet. Nietzsche est maxime insignis auctor sententiarum brevium et gravium, verbi causa, “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Deus mortuus est||en|qid=Q192614}}.” Inimicus [[Christianitas|Christanitati]] fuit et “[[superhomo|superhominem]]” postulavit (vide etiam [[Homo dominus]]). Et contra [[nihilismus|nihilismum]] “amorem [[fors|fati]]” proposuit, id est, suae vitae in omnibus particulis affirmationem. Anno [[1889]] cum [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] in [[urbs|urbe]] [[Italia|Italica]] esset, [[insania|vesanus]] factus est, et postea sub cura [[mater|matris]] [[soror|sororis]]&#xfeff;que usque ad mortem anno [[1900]] iacebat. == Cogitata philosophica == In [[omnia|rerum natura]], certamen profundum inter [[vis|vires]] [[Apollo|Apollinis]] [[Bacchus|Bacchi]]&#xfeff;que vidit. Apollo ei [[lex|legem]] et frenum, rationem et ordinem et contemplationem significavit, Bacchus autem [[natura]]m profundissimam et intimam humanam, id est vim [[vegetabilia|vegetabilem]], suae potentiae maximae appetentissimam etiam usque ad exitium suum. Nietzsche defectum impulsus Bacchici in [[humanitas|humanitate]] [[Europa]]e per saecula recentia amariter lamentavit et deploravit. [[Christianitas|Christianitatem]] culpavit quod [[deus|deos]] [[antiquitas|antiquos]] necavit, postea tamen querebatur “Deus mortuus est. Deus mortuus manet. Et nos ipsi eum necavimus” (''Ars iucunda'', 125). Sed vim vitalem [[Socrates]] ipse iam delere coeperat quod vires rationales (et sic regnum Apollinis) coluerat. == Opera == * 1867 : ''Zur Geschichte der Theognideischen Spruchsammlung'' * 1868-1869 : ''De Laertii Diogenis fontibus'' * 1869 : ''[[Homer und die klassische Philologie]]'' ([[:s:de:Homer und die klassische Philologie|Textus apud Vicifontem Theodiscam]]) * 1870 : ''Das florentinische Tractat über Homer und Hesiod'' * 1870 : “Analecta Laertiana” in ''Rheinisches Museum'' n.s. vol. 25 (1870) pp. 217-231 ([[:s:Analecta Laertiana|Textus apud Vicifontem]]) * 1872 : ''[[Fünf Vorreden zu fünf ungeschriebenen Büchern]]'' * 1872 : ''[[Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik]]'' (“De natu [[tragoedia]]e ex rerum musicarum spiritu”) * 1873-1876 : ''[[Unzeitgemäße Betrachtungen]]'' (“Meditationes Intempestivae”) * 1878 : ''[[Menschliches, Allzumenschliches]]'' (“Humanum, pernimium humanum”) * 1881 : ''[[Morgenröthe (Nietzsche)|Morgenröthe]]'' (“Diluculum”) * 1882, 1887 : ''[[Die fröhliche Wissenschaft]]'' (“Ars iucunda” seu “''Le gai savoir''”) * 1883-5 : ''[[Also sprach Zarathustra]]'' (“Sic ait Zoroaster”) * 1886 : ''[[Jenseits von Gut und Böse]]'' (“Ultra bonum malumque”) * 1887 : ''[[Zur Genealogie der Moral]]'' (“De rerum moralium genealogia”) * 1888 : ''[[Götzen-Dämmerung]]'' (“Crepusculum idolorum”) * 1888 : ''[[Der Antichrist (Nietzsche)|Der Antichrist]]'' (“Anti-Christus”) * 1888 : ''[[Der Fall Wagner]]'' (“Casus Wagner”) * 1888 : ''[[Ecce homo (Nietzsche)|Ecce homo]]'' (opus autobiographicum) == Citationes == * ''Deus mortuus est.'' (''Gott ist tot.'') * ''Quod me non necat, me reddit fortiorem.'' (''Was mich nicht umbringt, macht mich stärker''.) * ''Tu si diu in abyssum spectabis, in te spectabit ipsa.'' * ''Sine rebus musicis, vita erratum esset.'' (''Ohne Musik wäre das Leben ein Irrtum.'') * ''In vero vinitas.'' * ''[[Reditus aeternus]], forma altissima positiva.'' == Bibliographia == ; Encyclopaedica * Keith Ansell-Pearson, ''A companion to Nietzsche''. Wiley, 2006 {{Google Books|YMepXRZxDMsC|Paginae selectae}} * Bernd Magnus, Kathleen Marie Higgins, edd., ''The Cambridge Companion to Nietzsche''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1996. ISBN 0-521-36767-0 {{Google Books|Xeb80itrlRIC|Paginae selectae}} ; Editiones operum * Hans Joachim Mette, Karl Schlechta, Carl Hoch, edd., ''Friedrich Nietzsche: Frühe Schriften''. 5 voll. Monaci: Beck ; Vita et opus * Ansell-Pearson, Keith. [[1994]]. ''An Introduction to Nietzsche as Political Thinker''. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-41722-8. {{Google Books|EBgbT96bPQQC|Paginae selectae}}. * {{Cite book|last = Benson | first = Bruce Ellis | title = Pious Nietzsche: Decadence and Dionysian Faith | publisher = Indiana University Press | year = 2007 | page = 296 |url=https://archive.org/details/piousnietzschede0000bens|doi=|id=| isbn=}}. * Chamberlain, Lesley. [[1996]]. ''Nietzsche in Turin: the end of the future''. Londinii: Quartet. ISBN 0-7043-8028-5. * {{Cite book|last=Deleuze|first=Gilles|title=Nietzsche and Philosophy|publisher=Athlone Press|year=1983|others=trans. Hugh Tomlinson|isbn=0485112337}}. * [[Ken Gemes|Gemes, Ken]] and Simon May (Editors) (2002) ''Nietzsche on Freedom and Autonomy'', Oxford University Press. * {{Cite book|last=Kaufmann|first=Walter|title=Nietzsche: Philosopher, Psychologist, Antichrist|url=https://archive.org/details/nietzschephiloso00kauf|publisher=Princeton University Press|year=1974|isbn=0691019835}}. * Kierans, Kenneth. [[2010]]. On the Unity of Nietzsche's Philosophy. ''Animus'' 14. [https://web.archive.org/web/20111003192327/http://www2.swgc.mun.ca/animus/Articles/Volume%2014/9_Kierans.pdf PDF.] ISSN 1209-0689. * Bernd Magnus, Kathleen Marie Higgins, “Nietzsche's works and their themes”, in Bernd Magnus, Kathleen Marie Higgins, edd., ''The Cambridge Companion to Nietzsche'' (Cantabrigiae, 1996. ISBN 0-521-36767-0) pp. 21-58 {{Google Books|Xeb80itrlRIC|Paginae selectae}}. * O'Flaherty, James C., Timothy F. Sellner, et Robert M. Helm. [[1979]]. ''Studies in Nietzsche and the Classical Tradition.'' University of North Carolina Press. ISBN 0-8078-8085-X. * O'Flaherty, James C., Timothy F. Sellner, et Robert M. Helm. [[1985]]. ''Studies in Nietzsche and the Judaeo-Christian Tradition.'' University of North Carolina Press. ISBN 0-8078-8104-X. * Porter, James I. [[2000]]. ''Nietzsche and the Philology of the Future.'' Stanford University Press. ISBN 0-8047-3698-7. * Seung, T. K. [[2005]]. ''Nietzsche's Epic of the Soul: Thus Spoke Zarathustra.'' Lanham Terrae Mariae: Lexington Books. ISBN 0-7391-1130-2. * {{Cite book|author=Tanner, Michael|title=Nietzsche|url=https://archive.org/details/nietzschepastmas00mich|location=Oxoniae|publisher=Oxford University Press|year=[[1994]]|isbn=0192876805}}. * Young, Julian. [[2010]]. ''Friedrich Nietzsche: A Philosophical Biography.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. * von Vacano, Diego. [[2007]]. ''The Art of Power: Machiavelli, Nietzsche and the Making of Aesthetic Political Theory.'' Lanham Terrae Mariae: Lexington. * [[Robertus Salomon Wistrich|Wistrich Robert S.]] [[2002]]. ''Nietzsche: Godfather of Fascism?'' Princetoniae: Princeton University Press. ; De operibus singulis * Corriero, Emilio Carlo. [[2007]]. ''Nietzsche olter l'abisso: Declinazioni italiane della 'morte di Dio.''' Turini: Marco Valerio. * {{Cite book|last=Lampert|first=Laurence|title=Nietzsche's Teaching: An Interpretation of “Thus Spoke Zarathustra”|url=https://archive.org/details/nietzschesteachi0000lamp|publisher=New Haven: Yale University Press|year=1986|isbn=0300044305}}. * Porter, James I. [[2000]]. ''The Invention of Dionysus: An Essay on The Birth of Tragedy.'' Stanford University Press. ISBN 0-8047-3700-2. ; Fortuna * Aschheim, Steven E. [[1992]]. ''The Nietzsche Legacy in Germany, 1890-1990.'' Berkeleiae: University of California Press. {{Google Books|cms8TKJcbVgC|Paginae selectae.}} * Martin, Nicholas. [[1994]]. Nietzsche Under Fire. ''[[Times Literary Supplement]],'' 5 Augusti, 11-12. ; Aliae encyclopaediae * {{Stanford|http://plato.stanford.edu/entries/nietzsche/|Friedrich Nietzsche|Robert Wicks|2012}} {{NexInt}} *[[7014 Nietzsche]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Friedrich Nietzsche|Fridericum Nietzsche}} * [http://www.nietzschesource.org/ Textus operum et documentorum] apud nietzschesource.org * [https://web.archive.org/web/20210514094631/http://www.lexido.com/ Lexido] ''the full and free Nietzsche portal'' * [http://www.gutenberg.org/browse/authors/n#a779 Opera] apud gutenberg.org {{Ling|Theodisce|Francogallice|Anglice}} * ''[http://www.brianleiternietzsche.blogspot.com/ Brian Leiter's Nietzsche Blog]'' {{Lifetime|1844|1900|Nietzsche, Fridericus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Lipsiensis]] [[Categoria:Atheistae Germaniae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Deterministae]] [[Categoria:Existentialistae]] [[Categoria:Fridericus Nietzsche|!]] [[Categoria:Hermeneutica]]<!--melius: en:Hermeneutistae?--> [[Categoria:Nihilismus]] [[Categoria:Ontologi]] [[Categoria:Philosophi Germaniae]] [[Categoria:Professores Universitatis Basiliensis]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} q0tjtd4ku2melr8aft2xk546axyzw17 0 7116 3982487 3877087 2026-08-20T08:12:13Z Rei Momo 58149 /* Incolae clari */ 3982487 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kathedrale zu Antwerpen.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis]] Antverpiae. [[Dominicus Quaglio]] anno [[1820]] pinxit.]] [[Fasciculus:Antwerpen, Gildehäuser.jpg|thumb|upright=0.8|Magnus [[mercatus]].]] [[Fasciculus:OLV-Kathedraal.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ecclesia Cathedralis]] [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]].]] '''Antverpia'''<ref>{{Graesse}}.</ref> ([[Nederlandice]] ''Antwerpen''; [[Francogallice]] ''Anvers'') est [[urbs]] [[Belgia|Belgica]] 529 417 incolarum (censu [[1 Ianuarii]] [[2021]])<ref>{{Cite web|url=https://bestat.statbel.fgov.be/bestat/crosstable.xhtml?view=5fee32f5-829b-4cd1-b21f-f8b88ef47da2|title=Population by municipality on January 1, 2021|publisher=Statistics Belgium|accessdate=2021-01-01}}.</ref>. Apud ripas [[Scaldis]] fluminis condita est. Magnum [[portus|portum]] habet, secundum a maximo [[Europa]]e, qui valde [[oeconomia]]e [[Belgia|Belgicae]] prodest. Anno [[1993]] [[caput culturale Europaeum]] nominatus est.<!--a quibus?--> == Historia == Vetusisstima inventa in ripa dextra Scaldis demonstraverunt locum iam ante [[Gallia|occupationem Romanam]] secundi saeculi inhabitatum esse. Post [[Migratio Eurasiatica|migrationes populorum]], [[Franci]] et fortasse [[Frisia (provincia)|Frisii]] regionem inhabitabant et nomen Antverpia, veniens de praefixo [[Germani (antiquitas)|Germanico]] ''anda'' (contra) et verbo ''werpen'' (iacere), probabiliter significat aedificium aliquod vel antecessorem castelli [[Steen]] contra inimicum aliquem constructum esse.<ref>"Antwerp" [https://www.britannica.com/place/Antwerp-Belgium] ''Encyclopædia Britannica''</ref> Antverpia primitus duo centra habebat, unum meridionale nominatum Chanelaus aut [[Kallo|Callo]] et unum boreale circum castellum Steen, quorum secundum gravissimum fiebat. [[Religio Christiana|Christianitas]] saeculo septimo in oppidum introducta est a [[Sanctus Amandus|Sancto Amando]]. Regio circum Antverpiam saeculo nono comitatus [[Sacrum Romanum Imperium|Sacri Romani Imperii]] facta est, quapropter castellum constructum est. Locus Antverpiae iuxta ripas Scaldis ad commercium maritimum optimus est, dum in media terra situs facile defenditur. Principio saeculi quarti decimi duces Brabantiae, qui regionem debellaverant, libertates commercii [[Anglia|Anglicis]], [[Venetiae|Venetis]], [[Genua|Genuensibus]] dant. Antverpia cum [[Lovanium|Lovanio]], [[Bruxellae|Bruxellis]], [[Silva Ducis]] archisolium ducatus fiebat. ==Incolae clari== Qui [[saeculum aureum Antverpiae|saeculo aureo Antverpiae]] vixerunt: * [[Quintinus Mesius]], pictor [[renascentiae]] (c. 1466-1530) * [[Anna Bijns]], scriptrix (1493-1575) * [[Abraham Ortelius]], cartographus (1527-1598) * [[Casparus Barlaeus]], scriptor Nederlandicus, hic natus anno [[1584]] * [[Antonius van Dyck]], [[pictor]] [[Barocus|baroci]] (1599-1641) * [[Ioannes de Herdt]], pictor (c. 1620-1686) * [[Petrus Paulus Rubens]], pictor [[Barocus|baroci]] (1577-1640) * [[Sebastianus Vrancx]], pictor (1573-1647) Qui saeculo undevicesimo vixerunt: * [[Hendricus Conscientia]], scriptor Flandricus (1812-1883) * [[Henricus Leys]], pictor (1815-1869) Qui saeculo vicesimo vixerunt: * [[Gaston Berghmans]], histrio (1926-2016) * [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque (1936-2026) * [[Wannes Van de Velde]], musicus (1937-2008) == Regiones urbanae == Antverpia est divisa in novem districtus: {{div col|2}} * [[Antverpia (districtus)]] * [[Berchem]] * [[Berendrecht-Zandvliet-Lillo]] * [[Borgerhout]] * [[Deurne|Turninum]] * [[Ekeren]] * [[Hoboken (Flandria)|Hoboken]] * [[Merksem]] * [[Wilrijk|Villariacum]] {{div col end}} ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{fontes geographici}} {{Communia|Antwerpen|Antverpiam}} * [https://web.archive.org/web/20110203060209/http://www.antwerpen.be/ Situs interretialis urbis proprius] [[Categoria:Antverpia|!]] [[Categoria:Urbes Flandriae]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 9hunkrkfzrtrqoj8rtvcjclsxudo1yj 0 8264 3982261 3979231 2026-08-19T13:42:12Z CommonsDelinker 1422 Imago Bucharest_Day_3_-_Victoriei_(9338459122).jpg deleta est ex Communibus ab Jameslwoodward. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Royal Palace, Bucharest|]] 3982261 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bucaresta'''<ref>{{Graesse}}</ref> est caput et urbs maxima [[Romania]]e. Bucaresta etiam Parva (''Micul Paris'') aut Orientis [[Lutetia]] appellatur. == Geographia == [[Fasciculus:Dambovita near Ciurel Bridge in Bucharest.jpg|thumb|left|Flumen Dâmboviţa per Bucarestam fluens]] Bucaresta inter 55 et 96 m supra mare et 280 km a [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]] sita est. Flumen [[Dâmboviţa]] per urbem fluit. Bucaresta aream 228 km² habet. == Historia == === Nomen et origo urbis === [[Fasciculus:Writ of the Wallachian voivode Radu cel Frumos from 14 October 1465.jpg|thumb|left|Acta Radu Formosi principis Valachiae die 14 Octobris 1465 data]] Fama antiqua docet Bucarestam a pastore nomine ''Bucur'' conditam esse. ''Bucur esti'' lingua Dacoromanica "laetus es" significat. Itaque etiam '''Hilariopolis'''<ref>"Urbs hilaritatis". [http://atelier.liternet.ro/articol/550/Adrian-Majuru/Bucurestii-mahalalelor.html ''Atelier LiterNet | Adrian Majuru: Bucureştii mahalalelor'' apud atelier.liternet.ro] {{ling|Dacoromanice}}</ref><ref>[https://divisare.com/projects/325767-adnba-hilariopolis ADNBA Hilariopolis]</ref> nominata est. Vicus hoc in loco saeculo XIII conditus esse creditur neque autem in actis repertus est. === Saeculo XV et XVI === Die [[20 Septembris]] [[1459]] Bucaresta primum in actis nominata est<ref>[https://web.archive.org/web/20080221234051/http://www1.pmb.ro/pmb/bucuresti/emed_en.htm Pagina officialis Bucarestae de urbe condita]</ref>. Tum [[Vladislaus III Dracula]] princeps [[Principatus Valachiae|Valachiae]] hominibus nobilibus quibusdam agrum in area Bucarestae donavit. A saeculo XV exeunte Bucaresta sedes principatus Valachiae fuit. [[Radu Formosus]] princeps die [[14 Octobris]] [[1465]] in acto Bucarestam primo sedem principis nominavit. Anno [[1478]] [[Matthias Corvinus]] rex [[Regnum Hungariae|Hungariae]] litteris, quae ad [[Sixtus IV|Sixtum IV]] papam dedit Bucarestam castellum firmissimum Valachiae nominavit. Anno [[1545]] [[Mircea Ciobanul]] princeps primum vallum urbis ligno confecit<ref>Joachim Vossen: ''Bukarest – Die Entwicklung des Stadtraums. Von den Anfängen bis zur Gegenwart'', Berlin: Dietrich-Reimer-Verlag ISBN 3-496-02753-3.</ref> atque [[Curtea Veche (ecclesia)|Curtea Veche]] ecclesiam dedicavit, quae adhuc exstat. Mircea anno [[1554]] a copiis [[Imperium Ottomanicum|Imperii Ottomanici]] deposito milites [[Ianizari]] urbem damno magno affecerunt. Cum Mircea anno [[1558]] rediit in Bucarestam, multos incolas suppicio affici iussit. Tamen eorum numerus crescit atque urbs annis insequentibus floruit. Sed anni 1574, 1575 atque 1594 Bucarestenses contra vectigalia maxima Imperii Ottomanici rebelliones fecerunt. Etiam anno 1595– [[1601]] bello [[Michael (palatinus Valachiae)|Michaelis Fortis]] principis Valachiae et Transsilvaniae interfuit. === Saeculo XVII === [[Matthaeus Basarab]] princeps ab anno [[1632]] urbem multis ecclesiis exornavit. Annis [[1640]] autem propter Osmanibus imminentibus sedes [[Târgoviște]] transtulit. Successor eius [[Constantinus Șerban Basarab]] Bucarestam redivit. Annis [[1655]] seditione incolarum Constantninus Târgoviște fugit, postquam Bucarestam et aulam principis incendio delevit. Incursione Turcorum anno [[1659]] Bucarestae iterum populata est. [[Georgius Ghica]] novus princeps eodem anno iterum sedem principalem Bucarestam movit. Dehinc haec urbs caput Valachiae mansit. Cum [[Șerban Cantacuzino]] annis [[1678]]–[[1688]] atque [[Constantinus Brâncoveanu]] (1688–[[1714]]) regnaverunt urbs iterum floruit et numerus incolarum ad sexaginta milia crevit. Hoc tempore et [[Calea Victoriei]] (Via Victoriae) primo exstructa est. === Regnum Phanariotarum 1716–1821 === Ab anno [[1716]] Turci regnum [[Phanariotae|Phanariotarum]], nobilium e familiis Graecis vici [[Phanarium|Phanarii]] in urbe [[Constantinopolis|Constantinopoli]] induxerunt. Eorum primus [[Nicholas Mavrocordatus]] fuit, qui annis [[1716]]–[[1730]] Bucarestae princeps Valachiae regnavit. Ei [[Constantinus Mavrocordatus]] successit, qui in vicem princeps Valachiae et Moldaviae erat. Hoc tempore Bucaresta saepe cladibus severis afflicta est: [[1718]] magnum incendium, pesti 1730, terrae motus [[1731]], deinde invasio [[Locusta]]rum anno [[1738]]. Anno [[1771]] dux militum [[Nikolaus Basilii filius Repnin]] Bucarestam a Turcis expugnavit, sed anno [[1774]] pace facta eis restituta est. [[Alexander Ypsilantis]] princeps [[1775|1775–]][[1782]] urbem monumentis multis decoravit et primum aquaeductum aedificari iussit. Annis [[1789]]–[[1791]] iterum copiae Russicae urbam occupaverunt. Anno [[1798]] 6006 domus numeratae sunt. Anno [[1801]] 128 incolae Iudaici necati sunt. Anno [[1807]] Bucaresta inter bellum Russicum-Ottomanicum iterum a copiis Russicis occupata est – cum totis principatibus Moldaviae et Valachiae. Per [[Foedus Bucarestense (1812)|Foedus Bucarestense]] autem, quod inter [[Mahmudus II (sultanus Ottomanicus)|Mahmudus II]] sultanus et [[Alexander I (imperator Russiae)|Alexander I]] imperator [[Imperium Russicum|Russiae]] die [[28 Maii]] [[1812]] convenit, principatus ad Imperium Ottomanicum reverterunt. [[Fasciculus:Eteria_Bucharest_1821.jpg|thumb|left|Turciae copiae anno 1821 Bucarestam diripierunt]] Anno [[1821]] incolae Valachiae et Bucarestae [[Tudor Vladimirescu|Tudore Vladimirescu]] duce frustra seditionem contra Turcos fecerunt. Seditione suppressa Turci Bucarestam expugnaverunt atque diripierunt. Tamen nunc regimen Phanariotum finitum et [[Gregorius IV Ghica]] dux Dacoromanicus princeps Valachiae impositus est. Anno [[1847]] urbs magno incendio affecta est. === Inter regimen Russicum et Ottomanicum (1821–1857) === Anno [[1829]] - inter bellum Russicum-Ottomanicum Bucaresta iterum copiis Russicis occupata est. Ad annum [[1834]] milites Imperii Russici manserunt, tum quidem principatus ad Imperium Ottomanicum restituti sunt, sed auctoritas Russiae hic mansit. Urbs his annis monumentis et viis novis ornata est, sed condicio agricolarum deterior fiebat. Anno [[1848]] incolae Valachiae frustra contra dicionem alienam seditonem conabantur. Sultanus Ottomanicus [[Barbu Demetrius Știrbei|Barbu Demetrium Știrbei]] novum principem imposuerunt; urbs autem ad annum [[1851]] praesidia Turcica et Russica sustulit. Inter [[Bellum Crimaeanum]] (1854–1856) Bucaresta iterum primo Russicis, deinde Turcicis, postremo Austriacis copiis expugnata est. Barbu Demetrius Știrbei, qui anno [[1853]] urbem reliquerat, anno insequente rediit. Anno [[1855]] linea [[Telegraphia|telegraphica]] ad urbem [[Giurgiu]], anno [[1857]] lampada [[Ceroleum|Cerolei]] ad vias illuminandas inaugurata sunt. Anno [[1859]] [[Alexander Ioannes Cuza]] princeps et Valchiae et Moldaviae proclamatus est atque Bucaresta caput communis principatuum electa est. === Inter annos 1861–1914 === Die [[24 Decembris]] [[1861]] Alexander Ioannes Cuza princeps novi principatus "Romaniae" nominatus est, caput autem ad annum [[1862]] [[Iassium]] fuit. Die [[8 Iunii]] eiusdem anni primus praeses ministrorum novae civitatis [[Barbu Catargiu]] Bucarestae necatus est. Anno [[1866]] Cuza a militibus ad abdicandum coactus atque [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolus I]] novus princeps proclamatus est. Annis insequentibus caput Romaniae crevit et ornabatur. Praeterea artes et scientiae floruerunt. Inter alia tum et [[Academia Dacoromana]] condita est, [[Hortus zoologicus]] institutus, anno [[1869]] linea [[Ferrivia]] in urbem [[Giurgiu]] aperta est. [[1871]] [[Currus electricus|currus equorum]], [[1872]] [[Statio Ferroviaria Bucaresta Septentrionalis]] aedificata est, a quo linea ad [[Ploieşti]] ducta est. Anno [[1878]] inter [[Consilium Berolinense]] principatus libertatem ab [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]] accepit, anno [[1881]] Carolus I princeps primus rex Romaniae proclamatus est. Annis [[1885]]–[[1888]] [[Athenaeum (Bucaresta)|Athenaeum]] constructum est. Anno [[1888]] seditio contra regimen [[Ioannes Constantinus Brătianu|Ioannis Constantini Brătianu]] praesidis ministrorum conservativi non nisi vi armorum suppressa est. Saeculo 19 exeunte Bucaresta sedes multarum fabricarum facta est. Anno [[1890]] in [[Calea Victoriei]] illuminatio electrica aedificata et [[currus electricus|currus electrici]] ab anno [[1896]] per urbem currunt<ref>[http://adevarul.ro/news/bucuresti/primar-bucureSti-boierul-ziarist-adus-tramvaiul-electric-bucurestiul-caragiale-1_50bdea127c42d5a663cfdfb3/index.html adevarul.ro die 11 Aprilis 2011]</ref>. Anno [[1913]] hic [[Pax Bucarestae (1913)|Pax Bucarestae]] [[Bellum Balcanicum Secundum]] inter [[Serbia]]m, [[Graecia]]m, [[Regnum Montis Nigri|Montem Nigrum]] atque [[Romania]]m ex una parte atque [[Bulgaria]]m ex altera finivit. === Bellum Primum Mundanum === [[Fasciculus:Bundesarchiv_Bild_183-R36187,_Bukarest,_Parade_einziehender_Truppen.jpg|thumb|left|Copiae Austricae et Germanicae die 6 Decembris 1916 Bucarestam expugnaverunt.]] Inter [[Primum bellum mundanum]] Romania primo neutralis mansit, sed die [[31 Augusti]] [[1916]] contra [[Imperium Austriaco-Hungaricum]] bellum declaravit. Sed copiae Dacoromanicae victae sunt atque exercitus Austriacus et Germanicus die [[9 Decembris]] [[1916]] Bucarestam expugnaverunt. Caput ad diem [[7 Maii]] [[1918]] sub occupatione mansit, cum Romania [[Pax Bucarestae (1918)|Pax Bucarestae]] cum Germania et Imperio Austriaco-Hungarico signavit. Copiae autem Germaniae ad usque mensem Novembrem 1918 in urbe manserunt neque reliquerunt, priusquam Imperium Germanicum victum est. === Tempus inter bella === Anno [[1919]] Bucaresta [[Foedus apud Trianonium sanctum|Foedere apud Trianonium sancto]] caput civitatis [[Transsilvania]] auctae facta est. Insequentibus annis area urbis a 5.600 ad 8.600 [[Hectarium|Hectaria]] et numerus incolarum a 380.000 ad 870.000 creverunt. In fabricis novis saepe [[operistitium|operitia]] fiebant, anno [[Factio communistica Dacoromanica]] hac in urbe condita est. Anno [[1927]] [[Ferdinandus I (rex Romaniae)|Ferdinandus I]] rex mortuus est, nepos eius [[Michael (rex Romaniae)|Michael]] quinque annos natus ei successit. Hoc tempore Bucaresta multis monumentis ornata est: Annis 1927–[[1937]] [[Nova RegiaMuseum Nationalis Artis Romaniae]], nunc Museum Nationalis Artis Romaniae, aedificata est. Anno [[1930]] [[Carolus II (rex Romaniae)|Carolus II]] avunculus Michaelis rex Romaniae nominatus est. Annis sequentibus seditiones et operistitia operificum crebra fiebant et die [[15 Februarii]] [[1933]] vigiles operistitium in fabricis ''Grivița'' vi suppresserunt. Anno [[1938]] Carolus II ipse regimen quasi dictator suscepit, postquam vir publicus fascista [[Cornelius Zelea-Codreanu]] sicariis necatus est. Fascistae autem anno [[1939]] praesidem ministrorum [[Armandus Călinescu|Armandum Călinescu]] necaverunt. 1940 Carolus II ad abdicandum coactus et Michael iterum rex nominatus est. Die [[10 Novembris]] [[1940]] urbs terrae motu magno afflicta est atque multi homines necati sunt. === Bellum Secundum Mundanum === Romania 1939 bellum non adiit, sed foederata cum Germania fuit. Anno [[1940]] ad [[Foedus Trium Imperiorum]] atque [[1941]] ad [[Pactum Antikomintern]] accessit et bello contra [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] interfuit. Itaque inter [[Secundum Bellum Mundiale]] Bucaresta primo ab alligatis, anno [[1944]] a Germanicis aeroplanis petebatur et partim deleta est. Die [[31 Augusti]] [[1944]] exercitus Sovieticus Bucarestam occupavit, die [[12 Septembris]] de armistitio conventum est. Ad finem belli Romania cum alligatis contra Germaniam certavit. Communistae mox Unione Sovietica adiuvante Romaniam sub dicionem habuerunt et die [[30 Decembris]] [[1947]] monarchia abolita est. === Consilia communistarum 1947–1977 === [[Fasciculus:1977_Biserica_Ienei_foto_5.jpg|thumb|left|Terrae motus anni 1977]] Hoc tempore numerus incolarum ad 1.807.000 crevit, quod multi homines ex rure in urbem venerunt, habitationes eis aedificatae, area urbis ad 21.700 hectaria aucta est. Sed die [[7 Martii]] [[1977]] terrae motus multa aedificia historica afflixit, plus quam 1.500 homines mortui sunt. === Bucaresta deleta et monumenta nova Nicolai Ceauşescu 1977–1989 === Dictator [[Nicolaus Ceauşescu]] post terrae motum non solum ruinas, sed etiam vicos totos veteris Bucarestae tolli iussit. Nam hic monumenta maxima ut [[Bulevardul Unirii]] et [[Palatium Parlamenti (Bucaresta)|Palatium Parlamenti]] aedificare in animo habuit. Praeterea [[Ferrivia subterranea]] Bucarestae coepta est. Quae consilia his annis divitias omnes Romaniae consumpserunt atque homines denique fame vexabantur. Itaque die [[21 Decembris]] 1989 dictaturam motu populi sublata est. === Bucaresta ab anno 1989 === Numerus incolarum iterum crevit atque anno [[2009]] ad numerum 1.944.367 culminavit. Anno [[2011]] non plus quam 1.883.425 fuerunt. == Caput Romaniae == Bucaresta est sedes praesidis rei publicae, consilii ministrorum, [[Camera Legatorum Romaniae|parlamenti]] atque [[Senatus Romaniae|senatus]] et summi iudicii huius civitatis est. == Vectura == [[Fasciculus:Bucharest Gara de nord.JPG|thumb|left|Statio ferroviaria Bucaresta Septentrionalis]] [[Fasciculus:Metro București.svg|thumb|Charta [[Ferrivia metropolitana Bucarestensis|ferriviae subterraneae ''Metrorex'']].]] In ac intra Bucarestam commeatus imprimis per terram et per aerem homines commovet. Systema commeatus maximum Romaniae et simul unum in [[Europa]] maximorum est, plures viae in urbem committunt. Intra urbem [[Ferrivia metropolitana Bucarestensis|ferrivia subterranea]] societatis ''Metrorex'' regiones urbis conciliat. Bucaresta sedes [[Ferroviae Dacoromanae|Ferroviarum Dacoromanarum]] (Dacoromanice: ''Căile Ferate Române''), [[Statio ferriviaria|statio ferroviaria]] [[Bucaresta Septentrionalis (statio ferroviaria)|Bucaresta Septentrionalis]] ("''Gara de Nord''") maxima totius civitatis est. Prope Bucarestam duo [[Aëroportus|aeroportus]] locati sunt: [[Aeroportus Internationalis Henricus Coandă]] (IATA:OTP) et [[Aeroportus Internationalis Aurelius Vlaicu]] (IATA:BBU). == Administratio == Caput Bucarestae est ''primarius'' vel [[demarchus]], qui ad quattuor annos electus est. [[Sorinus Oprescu]] ab anno [[2008]] ad diem [[15 Septembris]] [[2015]] primarius fuit, quo die coruptionis causa depositus est. Consilium urbis idim in tempus electum est atque e 55 consiliariis constat. == Divisiones == [[Fasciculus:Sectoarebuc.png|thumb|left|Sectores Bucarestae]] Bucaresta in sex regiones et multas regiones urbanas divisa est: * [[Sector 1 (Bucaresta)|Sector 1]]: [[Aviatorilor]], [[Aviaţiei]], [[Băneasa]], [[Bucureştii Noi]], [[Dămăroaia]], [[Domenii]], [[Dorobanți]], [[Floreasca]], [[Gara de Nord]], [[Grivița]], [[Pajura]], [[Pipera]], [[Primăverii]], [[Victoriei]] * [[Sector 2 (Bucaresta)|Sector 2]]: [[Colentina]], [[Iancului]], [[Pantelimon]], [[Tei]] * [[Sector 3 (Bucaresta)|Sector 3]]: [[Balta Albă (Bucaresta)|Balta Albă]], [[Centru Civic (Bucaresta)|Centru Civic]], [[Dudești]], [[Titan (Bucaresta)|Titan]], [[Vitan]] * [[Sector 4 (Bucaresta)|Sector 4]]: [[Berceni (Bucaresta)|Berceni]], [[Olteniței]], [[Timpuri Noi]], [[Văcărești]] * [[Sector 5 (Bucaresta)|Sector 5]]: [[Cotroceni]], [[Ferentari]], [[Rahova]] * [[Sector 6 (Bucaresta)|Sector 6]]: [[Crângaşi]], [[Drumul Taberei]], [[Giulești]], [[Militari]] == Institutio == Bucaresta sedes multarum scholarum et universitatum est. Inter alias sunt haec: * [[Universitas Bucarestensis]] (condita anno [[1694]]) * [[Universitas Oecologicae Bucarestensis]] (condita anno [[1990]]) == Loci celebres == Bucarestae, quae etiam Lutetia parva vocata est, multos locos celebres atque aedificia clara visitari possunt. Quae sunt stilis diversis aedificata, veterrima stilo Osmanico, praeterea Francogallico saeculi XIX, stilo [[Bauhaus]], [[Stilus Brâncoveanu|Brâncoveanu]] atque [[Iosephus Stalin|Stalinismi]] atque ultimorum annorum dictatoris communistici [[Nicolaus Ceauşescu|Nicolai Ceauşescu]]. Quo duce – ut per [[terrae motus]] hic frequentes – autem multa aedificia pulchra deleta sunt. Inter locos celebres hi sunt: * [[Academia Dacoromana]] (1890) * [[Arcus Triumphalis (Bucaresta)|Arcus Triumphalis]] (1922–1936) * [[Argentaria CEC]] (1864) * [[Athenaeum (Bucaresta)|Athenaeum]] (1885–1888) * [[Bulevardul Unirii]] (1984) * [[Calea Victoriei]] (1692) * [[Cercul Militar National]] (1911–1923) * [[Curtea Veche (ecclesia)|Curtea Veche]] (1545) * [[Hanul Manuc]] (1806) * [[Museum Nationale Artis Romaniae]] (1937 – tum Palatium regis) * [[Museum vicorum (Bucaresta)|Museum vicorum]] (1936) * [[Palatium Parlamenti (Bucaresta)|Palatium Parlamenti]] (aedificatum annis 1984–1997), maximum aedificium Europae * [[Palatium Victoria (Bucaresta)|Palatium Victoria]] (1937–1944) * [[Statua Heroum Aviatorum]] (1935) * [[Theatrum operaticum Nationale Bucarestense]] (1953) == Incolae noti == Bucarestae olim vixerunt aut nati sunt et hodie vivunt multi illustres viri atque feminae: === Nati === * [[Barbu Catargiu]] (1807–1862), primus minister * [[Constantinus A. Crețulescu]] (1809–1884), primus minister * [[Constantinus Bosianu]] (1815–1882), primus minister * [[Georgius Barbu Știrbei]] (1832–1925), vir publicus * [[Ioannes Duca]] (1879–1933), primus minister * [[Ioannes Ghica]] princeps (1816–1897), primus minister * [[Ioannes Maurer]] (1902–2000), praeses Romaniae * [[Iosephus Schubert]], episcopus catholicus * [[Matthaeus Caragiale]] (1885–1936), [[pictor]] et [[scriptor]] * [[Nicolaus Creţulescu]] (1812–1900), primus minister * [[Nicolaus Filipescu]] (1862–1916), vir publicus atque praefectus urbis Bucarestae * [[Luminita Dumitrescu]] (1941), clarissima saltatrix ===Mortui=== * [[Alexander Teriachiu]] (1829–1893), vir publicus * [[Apostolus Arsache]] (1789–1869), primus minister * [[Armandus Călinescu]] (1893–1939), primus minister * [[Arthurus Văitoianu]] (1864–1956), primus minister * [[Barbu Catargiu]] (1807–1862), primus minister * [[Chariclea Darclée]] (1860–1939), cantrix theatri lyrici * [[Chivu Stoica]] (1908–1975), praeses Romaniae * [[Constantinus A. Crețulescu]] (1809–1884), primus minister * [[Constantinus Angelescu]] (1869–1948), medicus et vir publicus * [[Constantinus Bosianu]] (1815–1882), primus minister * [[Constantinus Ioannes Parhon]] (1874–1969), praeses Romaniae * [[Constantinus Sănătescu]] (1885–1947), miles et primus minister * [[Georgius Bacovia]] (1881–1957), poeta * [[Georgius Gheorghiu-Dej]] (1901–1965), praeses Romaniae * [[Georgius Murnu]] (1868–1957), poeta et interpres * [[Georgius Tătărescu]] (1886–1957), primus minister * [[Ioannes Maurer]] (1902–2000), praeses Romaniae * [[Lascăr Catargiu]] (1823–1899), primus minister * [[Matthaeus Caragiale]] (1885–1936), [[pictor]] et [[scriptor]] * [[Nicolaus Constantinus Golescu]] (1810–1877), primus minister * [[Nicolaus Filipescu]] (1862–1916), vir publicus atque praefectus urbis Bucarestae * Princeps [[Barbu Stirbey]] (1872–1946), primus minister * [[Stephanus Luchian]] (1868–1916), pictor == Nexus externi == {{Fontes geographici}} {{CommuniaCat|Bucharest|Bucarestam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Strada Covaci.jpg|Via ''Covaci''. Fasciculus:Parcul Herăstrău.jpg|Viridarium ''Herăstrău''. Fasciculus:Libraria Carturesti Carusel - Interior ziua.jpg|Bibliotheca ''Carturesti Carusel'' Fasciculus:RomanianAthenaeumHDR.jpg|[[Athenaeum (Bucaresta)]] </gallery> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Andreea Câmpeanu, "[http://www.theguardian.com/cities/2016/feb/15/an-insiders-guide-to-bucharest-manale-music-and-pastry-scented-metro-stops An insider's guide to Bucharest: manele music and pastry-scented metro stops]" in ''[[The Guardian]]'' (15 Februarii 2016) * Kit Gillet, "[https://www.theguardian.com/cities/2016/dec/14/bucharest-moved-churches-safety-communist-romania The great escape: how Bucharest rolled entire churches to safety]" in ''[[The Guardian]]'' (14 Decembris 2016) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bucharest|Bucarestam}} {{Fontes geographici}} {{Coord|44|24|N|26|5|E|display=title}} * [https://web.archive.org/web/20170727131547/http://pmb.ro/ Pagina officialis administrationis Bucarestensis] * [https://web.archive.org/web/20160110141434/http://seebucharest.ro/#all/all// Pagina Viatorum] {{Urbes Europae maximae}} {{Urbes Europae capitales}} {{Bucarestae regiones}} {{Praefecti urbi Bucarestae}} {{Myrias|Geographia}} {{FA stella}} [[Categoria:Bucaresta| ]] [[Categoria:Condita saeculo 15]] [[Categoria:Capita]] [[Categoria:Urbes milies milium incolarum]] am7oibld8qrt4yd874kt72mvtv2n2sf 0 9775 3982351 3982086 2026-08-19T17:03:42Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3982351 wikitext text/x-wiki {{De Religione Romana}} '''Virgo Vestalis,'''<ref>D. P. Simpson, ''Cassell's Latin Dictionary'' (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 639.</ref><ref>John C. Traupman, ''The Bantam New College Latin and English Dictionary,'' ed. tertia (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 447.</ref> simpliciter '''Vestalis,'''<ref>Liv. 1, 3 sq.; Plin. 28, 4, 7, § 39; Ov. F. 2, 383 al., in Lewis & Short, s.v. "Vesta," in ''A Latin Dictionary; Founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary'' (1879).</ref><ref>"Vestalis . . . (''sc.'' virgo)," John T. White, ''The White Dictionary'' (Sicagi: Follett Publishing Company, 1928), 639.</ref><ref>D. P. Simpson, ''Cassell's Latin Dictionary'' (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 639.</ref> [[antiquitas|antiquitate]] fuit [[sacerdos]] [[Vesta]]e [[dea]]e, cuius [[templum|templo]] [[Roma]]e inserviebat. Collegium Vestalium ab incunabulis [[civitas|civitatis]] Romanae usque ad annum [[391]] duravit, cum [[Theodosius I]], [[imperator]] [[Christianismus|Christianus]], eas e templo exire iussitː qui annus velut finem quendam publico [[paganismus|paganismo]] in [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] imposuit<ref>[[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Relationes'' III.11-15.</ref>. Quamdiu vero viguit [[religio]] vetus ipsam salutem reipublicae Romanae e [[ritus|ritibus]] Vestalium pendere aestimabant. == De religione et castitate == Si antiquis [[fabula|fabulis]] credimus, iam ante urbem conditam fuere Vestales virgines, quoniam [[Rhea Silvia]], [[Romulus|Romuli]] mater, Vestalis [[Alba Longa|Albani]] regis iussu facta est. Postea, [[Numa Pompilius]], secundus Romanorum rex, Vestalibus leges dedit. Ex eo tempore fuerunt primum quattuor, deinde sex, denique septem Vestales, inter viginti puellas delectae. Triginta annos in [[Forum Romanum|foro Romano]] in atrio Vestae habitabant, unum e praecipuis officiis illis erat ignis sacer in [[Vesta]]e aede alendus. Tripertitum erat tempus sacerdotiiː per decem primos annos discebant, per decem sequentes cultum absolvebant, per decem ultimos novicias docebant.<ref>[[Plutarchus]], ''An seni sit gerenda respublica'' 24.</ref> Puram vitam agebant; vetitae erant nubere. Quocirca in magno honore habebantur, et in publico ab anno [[42 a.C.n.]] etiam [[lictor|lictores]] cum [[fasces|fascibus]] eis praeibant.<ref>[[Plutarchus]], ''Numa'' X.</ref> Propter gravissimam culpam, vel usque ad mortem verberabantur vel vivae in [[sepulcrum]] in agro "scelerato" dicto ad portam Collinam coniciebantur,<ref>[[Plutarchus]], ''Numa'' X. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' III.5.102.</ref> vel de rupe Tarpeia praecipitabantur. In summa tradunt duodecim aut, ut quidam scribunt, sex et viginti Vestales ita periisse. Supplicia tam dura paulatim rariora fiebant, et pauci [[Imperator Romanus|imperatores]] incestas Vestales vivas sepeliendas adhuc iusserunt. ut [[Domitianus]]<ref>[[Suetonius]], ''Domitianus'' VIII.</ref> et [[Caracalla]]. Non omnes tamen sacrosanctam castitatem earum verebantur: nam Caracalla unam e quattuor virginibus quas supplicio adfecit ipse dehonestasse dicebatur,<ref>[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 78.16.</ref> et [[Elagabalus]] ad liberos 'diviniores' gignendos Vestalem Aquiliam Severam indignantibus omnibus uxorem duxit.<ref>[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 80.9.</ref> Maxima vero erat earum auctoritas: e. g. capitis damnato a Vestalibus auxilium petere licebat; tum magistratus vitae eius parcere debebant. == De Vestalibus in iure civili == Vestalibus alia condicio Romae fuit atque ceteris mulieribus quae per totam vitam in manu sive patris sive mariti sive alii tutoris manebant<ref>[[Gaius (iuris consultus)|Gaius]], ''[[Institutiones]]'': "Veteres enim voluerunt feminas, etiamsi perfectae aetatis sint, propter animi levitatem in tutela esse" (I: 144).</ref> "exceptis virginibus Vestalibus, quas etiam veteres in honorem sacerdotii liberas esse voluerunt: Itaque etiam [[duodecim tabulae|lege XII tabularum]] cautum est."<ref>Gaius, ''Institutiones'' I.145. Confer [[Plutarchus]], ''Numa'' X.5.</ref> Ita sine ullius auctoramento in iure agere eis licebat. Etenim "Virgo Vestalis, simul est capta atque in atrium Vestae deducta et pontificibus tradita est, eo statim tempore sine emancipatione ac sine capitis minutione e patris potestate exit et ius testamenti faciundi adipiscitur."<ref>[[Aulus Gellius]] I.12.9.</ref> Adhuc impuberes a [[pontifex|pontifice maximo]] capi solebant ac statim omnes gentiles necessitudines abrumpebantur. Patris hereditatem nisi testati Vestalis adire non poteratː non iam enim legitima heres habebatur. Item fratres ceterique cognati cuiusdam Vestalis hereditatem eius adire non poterant nisi testamentum illa fecisset et eos heredes instituisset. Non iam enim legitimi eius heredes erant et Vestalis intestatae bona in publicum redigebantur.<ref>[[Marcus Antistius Labeo|Labeonis]] commentarii ad XII Tabulas apud [[Aulus Gellius|Aulum Gellium]] (I.12.18)ː "Virgo Vestalis neque heres est cuiquam intestato, neque intestatae quisquam, sed bona eius in publicum redigi aiunt."</ref> ==Notae== [[Fasciculus:L. Cassius Longinus, denarius, 63 BC, RRC 413-1.jpg|thumb|Caput Vestalis velatum in [[Denarius|denario]] anno [[63 a.C.n.]] percusso. Pone caput cylix conspicitur qua aquam sacram hauriebant.]] [[Fasciculus:RomaCasaVestaliDaPalatinoOvest.JPG|thumb|Despectus in [[domus|domum]] Vestalium et [[Templum Vestae]] a [[Palatinus|Palatino]] visus.]] [[Fasciculus:VestalisMaxima.jpg|thumb|Statua Vestalis.]] <references/> ==Fontes== *[[Dio Cassius]] libro LV ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'' cap. 22 necnon libro LVI cap. 10 et libro LXXVIII cap.16 et libro LXXX cap.9. *[[Dionysius Halicarnassensis]], libro secundo ''Antiquitatum Romanarum'' cap. 64-69 necnon libro tertio cap. 67 (2-3) et libro octavo cap. 89 et libro nono cap. 40. *[[Gaius (iuris consultus)|Gaius]], libro primo ''[[Institutiones|Institutionum]]'' 130 et 145. *[[Aulus Gellius]], libro primo [[Noctes Atticae|Noctium Atticarum]] cap. 12. *[[Plutarchus]], ''Numa'' cap. IX-XI. *[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' II.1001-1113 *[[Titus Livius]] libro primo ''Ab Urbe condita'' capite vicesimo necnon libro secundo cap. 42. ==Bibliographia== ===Latine scripta=== *[[Numa Dionysius Fustel de Coulanges]], ''[https://books.google.fr/books?id=66q3DhbeLSwC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quid Vestae cultus in institutis veterum privatis publicisque valuerit ?]'' : thesim proponebat Facultati litterarum Parisiensi Fustel de Coulanges, [[Ambianum|Ambianis]], ex Typis T. Jeunet, 1858 * [[Iustus Lipsius|Iusti Lipsi]] ''[https://books.google.fr/books?id=2ppAAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=lipsius+vesta+vestalibus&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj2pMKM9cPlAhUL3hoKHcjNCo8Q6AEIQDAC#v=onepage&q=lipsius%20vesta%20vestalibus&f=false De Vesta et Vestalibus syntagma]'', Antverpiae, ex officina Plantiniana apud Ioannem Moretum, 1603. [https://books.google.fr/books?id=Qj2EyPWRT20C Nova editio 2006 cum commentario et versione Francogallica] === Barbare{{dubsig}} === *Garcia Barraco, Maria Elisa, et Ilaria Soda.[[2017]]. ''Virgines vestales: il sacerdozio delle vestali romane: origine, costituzione e ordinamento.'' Romae: Arbor Sapientiae. *Leveleux, Corinne. [[1995]]. ''Des prêtresses déchues: l'image des vestales chez les Pères de l'Église latine: fin IIe-début Ve s. . . ,'' Lutetiae. [https://www.persee.fr/doc/ahess_0395-2649_1998_num_53_6_279725_t1_1285_0000_000 Recensio critica] *Lovisi, Claire. [[1998]]. "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1998_num_110_2_2050 Vestale, incestus et juridiction pontificale sous la République romaine.]" ''Mélanges de l'école française de Rome'' 110 (2)ː 699–735. *Lindner, Molly. [[2015]]. ''Portraits of the Vestal Virgins, priestesses of ancient Rome.'' Ann Arbor Michiganiae: University of Michigan press. [https://books.google.fr/books?id=zxFfCgAAQBAJ Apud Guglum librorum] *Saquete, José Carlos. [[2000]]. ''Las vírgenes vestales: un sacerdocio femenino en la religión pública romano.'' Matriti: Fundación de estudios Romanos. *Van Haeperen, Françoise. [[2008]]. "[https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2008_num_77_1_3729 À propos de recherches récentes sur les vestales.]" ''L'Antiquité Classique'' 77ː 309–19. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20191119150236/https://www.imperivm.org/las-virgenes-vestales/ De virginibus Vestalibus.] Apud imperium.org (Hispanice). [[Categoria:Roma antiqua]] [[Categoria:Religio Romana]] h3icdhr8oj7do03a00jde6m8l9hmtis 0 10234 3982230 3556653 2026-08-19T12:03:41Z Cyprianus Marcus 66550 3982230 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ferdinand II (HRR).jpg|thumb|200px|Ferdinandus II]] '''Ferdinandus II''' natus est die [[9 Iulii]] [[1578]] [[Graecia (urbs)|Graeciae]], obiit die [[15 Februarii]] [[1637]] [[Vindobona]]e, regens imperator [[Sanctum Imperium Romanum|Sancti Imperii Romani]] ab anno [[1619]] usque ad annum [[1637]]. Ferdinandus erat filius [[Archidux|archiducis]] Caroli II de [[Austria Interior]]e et matris Mariae de [[Bavaria]], ortus e linea secundi ordinis [[Domus Habsburgensis|domus Austriacae]]. Cuius patre mortuo (anno 1590) mater, quae erat firma [[Ecclesia Catholica Romana|catholica]] fide, eruditionem filii fratribus [[Societas Iesu|Societatis Iesu]] [[Ingolstadium|Ingolstadii]] sitae mandavit, qui adulescenti odium contra [[Protestantes]] et [[Lutheranus|Confessionem Lutheranam]] tradiderunt, ut [[Loretum|Loreti]] ante aram Genetricis Dei sua sponte votum sollemne daret, ut suo in imperio Confessionem Catholicam modo pateretur, tueretur et amplificaret, sed alias fides vetaret. Regnabat ab anno [[1595]] in Austria Interiore et multa aedificia in suo capite, [[Graecia (urbs)|Graeciae]], exstruxit; suis in terris [[Contrareformatio]]nem summa gravitate exigebat. Ex eo tempore ei [[proverbium]] adscriptum est: "''Melius desertam regere quam terram haereticorum plenam''." Anno [[1597]], iam ante mortem necessarii [[Matthias|Matthiae]], imperatoris [[Imperium Romanum Sacrum|Sancti Romani Imperii]], rex [[Bohemia]]e electus est, proximo anno factus est rex [[Hungaria]]e. Etiam iis in regionibus Contrareformationem agens initio [[Bellum tricennale]] favit, quod primum feliciter gessit [[Wallenstein|Alberto Duce de Wallenstein]] et [[Ioannes Tserclaes de Tilly|Ioanne Tserclaes de Tilly]] adiuvantibus. Matthia, imperatore Sancti Romani Imperii, die [[20 Martii]] [[1619]] defuncto Ferdinandus [[26 Augusti]] [[Francofurtum ad Moenum|Francuforti]] imperator Sancti Imperii Romani est electus. Imperator invalidus regnabat multis consulentibus usus, inter eos [[Iohannes de Eggenberg|Iohannes Udalricus princeps de Eggenberg]]. [[Bellum triginta annorum|Bello tricennali]] cum ducibus exercituum Imperialis [[Liga]]e, Wallenstein et Tilly, primum contra [[Fridericus V|Fridericum V]], [[Princeps Elector Imperii|electorem Palatinum]] et brevi contrarium regem Bohemiae, tum regem Danicum, [[Christianus IV|Christianum IV]], deinde contra [[Gustavus II Adolphus (rex Sueciae)|Gustavum Adolphum]], regem [[Suecia]]e, felicissime pugnans anno [[1634]] caedem Alberti Wallenstein, ducis de Friedlandia, optimi militum rectoris belli, probavit et proximo anno [[Praga]]e pacem cum principibus evangelicis confirmavit, qua non iam postulata Restitutionis fidei catholicae universalis adipisci volebat. Effecit, ut filius [[Ferdinandus III]] rex Theodiscus eligeretur et [[15 Februarii]] [[1637]] [[Vindobona]]e mortuus est; Graeciae in [[Mausoleum|mausoleo]] sepultus est, quod sibi et familiae exstruxerat. {{Imperatores SRI}} {{Reges Hungariae}} {{Reges Bohemiae}} [[Categoria:Imperatores Romani Sacri]] [[Categoria:Archiduces]] [[Categoria:Reges Hungariae]] [[Categoria:Reges Bohemiae]] [[Categoria:Reges Croatiae]] [[Categoria:Habsburgum]] [[Categoria:Nati 1578]] [[Categoria:Mortui 1637]] drjsqhzq98a7bnaurs6wgtoo3tswj10 0 11169 3982506 3978695 2026-08-20T10:18:13Z Illuminaence 162779 Primae partis quoad potui latinitatem recensui. Quas sententias incomprehensibiles non mutavi. 3982506 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-5}} {{Metacapsa tabellaria | caput 1 = <big>Monarchia Angliae</big> | caput 2 = [[File:Royal_arms_of_England.svg|100px]] | caput 3 = Primus monarcha | res 3 = [[Alfredus Magnus]] | caput 4 = Ultimus monarcha | res 4 = [[Anna_(regina_Britanniae)|Anna]] | caput 6 = Principium | res 6 = [[886]] | caput 7 = Finis | res 7 = [[1707]] }} Angliae a [[saeculum 9|saeculo nono]] imperium regibus tenebatur. Hic index omnes reges reginasque continet, ab [[Alfredus (rex Anglorum)|Alfredo]], rege qui aliquot [[regnum|regna]] in suam dicionem redegit, usque ad [[Anna (regina Britanniae)|Annam]], quae Scotiam Angliae in [[Britannia Maior|Britanniam Maiorem]] coniunxit. Tamenetsi Alfredus primus rex totius Angliae fuit, non primus titulo sibi vindicaverat. In [[Heptarchia]], titulo [[Rex totius Britanniae|''bretwalda'']] (a verbis [[Lingua Anglo-Saxonica|Anglo-Saxonica]] ''brytten'' 'expansivus' + ''walda'' 'rector')<ref>[[#kemble1|Kemble 1876]] pp. 19–21.</ref><ref>[[#asser| Asser 1904]] p. 147</ref> usi erant reges. Novem reges ''bretwalda'' nuncupatos testatur [[Chronica Anglosaxonum]], quorum ipse Alfredus suusque avus honoris receptores fuerunt.<ref>[[#chronica2|''Chronica Anglosaxonum'' 1861]] p. 53.</ref> Anglia historiam ferris longe ornatam passa [[Dynastia|diversarum originum prosapiis]] regebatur. == Titularius regum Angliae == Primo, titulus Regis Anglorum Saxonum{{#tag:ref|Variationes Latine includunt:<ref>[[#asser|Asser 1904]]</ref> * Angul Saxonum; * Angul Sæxna; * Anglo Saxonum;|group=nota}} adhibitus est, sed nondum tota Britannia expugnata erat.<ref>[[#keynes1|Keynes 2014]] pp. 534–536</ref> Solum in regno nepotis Alfredi fuit quod rex Rex Anglorum{{#tag:ref|Cum Mathilde throno contendit, "''Domina Anglorum"'' utebatur<ref>[[#king1|King 2010]] p. 158</ref>|group=nota}} titulo uti coepit.<ref>[[#foot1|Foot 2011]] pp. 212–213</ref> Reges Normanni titulo continuaverunt, solum cum [[Henricus II (rex Angliae)|Henrico II]], se Regem Angliae appellans, titulus mutatus esset, et titularia Ducia Aquitaniae addidit, iure [[Alienora (ducissa Aquitaniae)|Alienorae]] [[uxor]]is. Eius quoque regno Anglia [[Hibernia|Hiberniam]] invadere coepit, atque [[Iohannes (rex Angliae)|Ioannem]] [[filius|filium]] Dominum Hiberniae designavit, et cum Ioannes regnum sumpsisset, titulum in titularia regia inclusit.<ref>[[#Lydon1|Lydon 1995]] p. 282</ref> Dum regnum Eduardi III initioque [[Bellum Centum Annorum|Belli Centum Annorum]], contra [[reges Franciae]] itaque eorum legitimitatem negans, se Regem Franciae appellavit, atque ad insignia sua insignia Franciae addidit.<ref>[[#Prestwich1|Prestwich 2005]] pp. 32-39</ref> [[Henricus VI (rex Angliae)|Henricus VI]] fuit solus cui diadema Regis Franciae impositum est, et hic titulus usque ad [[Georgius III (rex Britanniarum)|Georgium III]] duravit, quando [[Britanniarum Regnum]] institutum est.<ref>[[#Sumption1|Sumption 2025]] p. 774</ref> == Geuissae (886–1013; 1014–1016; 1042–1066) == {{Pagina principalis|Geuissae}} [[Geuissae]] iam pridem [[Regnum Occidentalium Saxonum|Occidentalium Saxonum]] regnaverant, et cum [[Heptarchia|aliis regnis]], sed non semper pacifice, convenerunt.<ref>[[#keynes1|Keynes 2014]] p. 232</ref> Cum incursione [[Viccingi|Viccingorum]] [[Saeculum 8|saeculis octavo]] [[Saeculum 9|nonoque]], a magna pagana militia ([[Lingua Anglo-Saxonica|Anglo-Saxonice]] ''mycel hæþen here'') multi regna capti sunt. In austro Angliae, viccingi a Guthrume ducebantur contra [[Ethelredus (rex occidentalium Saxonum)|Ethelredum]], Alfredi fratrem, sociumque suum, [[Mercia|Merciam]]. Initio invasionem suam feliciter egit, adeo ut [[Londinium]] aliquamdiu caperet, sed postea anno [[878]] in praelio Ethandumensi victus foedusque cum Alfredo signavit.<ref>[[#Abels1|Abels 1998]] p. 163</ref> Post submissionem Ethelredi, filiastri Alfredi ei, se Regem Anglorum Saxonum appellavit anno [[886]].<ref>[[#Keynes2|Keynes 1998]] p. 20</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" !Imago !Nomen !Regni principium !Regni finis !Nota |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | [[Geuissae]] |- |[[Fasciculus:Alfred the Great, silver penny; struck 875–880 (obverse).png|frameless|100x100px]] |'''[[Alfredus (rex Anglorum)|Alfredus]] Magnus''' |[[849]] |[[899]] | |- |[[Fasciculus:Monnaie - Angleterre, Wessex, Édouard l'Ainé, Denier, 899-924 - btv1b11309467z (1 of 2).jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Edwardus senior|Eduardus]] Senior''' |[[899]]{{#tag:ref|[[Pentecoste]], die [[8 Iunii]] anno [[900]] Eduardus est consecratus in regem a Pleemundo Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 140</ref>|group=cor.}} |[[924]] |Antecedentis filius |- | bgcolor="#FBDDBD" | | bgcolor="#FBDDBD" |'''''[[Elfverdus]]''''' | colspan="2" bgcolor="#FBDDBD" |[[17 Iulii]] – [[2 Augusti]] [[924]] | bgcolor="#FBDDBD" |Antecedentis filius. Dubium est num omnino regnaverit. |- |[[Fasciculus:Athelstan (cropped).jpg|frameless|140x140px]] |'''[[Athelstanus (rex Anglorum)|Ethelstanus]]''' |[[924]]{{#tag:ref|Die [[4 Septembris]] anno [[925]] Ethelstanus est consecratus in regem ab [[Athelmus|Athelmo]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 144</ref>|group=cor.}} |[[939]] |Antecedentis frater (Elfverdus). In anno [[927]] '''[[Rex totius Britanniae]]'''<ref>[[#Blunt1|Blunt 1976]] p. 22</ref> atque '''Regem Anglorum''' se designavit. |- |[[Fasciculus:Early Medieval (Anglo-Saxon) coin, penny of Edmund I. (FindID 961246) (Cropped).jpg|frameless|101x101px]] |'''[[Edmundus (rex Anglorum)|Edmundus I]]''' |[[939]]{{#tag:ref|Die [[28 Novembris]] anno [[939]] Edmundus est consecratus in regem a [[Wulfhelmus (archiepiscopus Cantuariensis)|Wulfhelmo]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 146</ref>|group=cor.}} |[[946]] |Antecedentis frater |- |[[Fasciculus:An early medieval (Anglo Saxon) silver coin, penny of Eadred dating AD946-955. North no. 713. (FindID 199784) (Cropped).jpg|frameless|106x106px]] |[[Edredus (rex Anglorum)|'''Edredus''']] |[[946]]{{#tag:ref|Die [[16 Augusti]] anno [[946]] Edredus est consecratus in regem a [[Oda (archiepiscopus Cantuariensis)|Odone]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ioannes1|Ioannes Wigorniensis 1848]] p. 134</ref>|group=cor.}} |[[955]] |Antecedentis frater |- |[[Fasciculus:Eadwig - MS Royal 14 B VI (cropped).jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Edwius (rex Anglorum)|Edvius]]''' |[[955]]{{#tag:ref|Die [[25 Ianuarii]] anno [[956]] Edvius est consecratus in regem a [[Oda (archiepiscopus Cantuariensis)|Odone]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ioannes1|Ioannes Wigorniensis]] p. 136</ref>|group=cor.}} |[[959]] |Antecedentis fratuus (Edmundi I filius) |- |[[Fasciculus:Edgar the Peacemaker, King of England (959-975).png|frameless|135x135px]] |[[Edgarus (rex Anglorum)|'''Edgarus''']] |[[959]]{{#tag:ref|Edgarus est consecratus in regem a [[Oda (archiepiscopus Cantuariensis)|Odone]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 150</ref>{{#tag:ref|Haec a Radulfo assertatio dubiae validitatis est. Alia consecratio, die [[1 Octobris]] anno [[973]], a Dunstano archiepiscopo Cantuariensi in abbatia Bathoniensi facta est.<ref>[[#raine1|''Vita Oswaldi Archiepiscopi Eboracensis'' 1879]] p. 61</ref>|group="nota"}}|group=cor.}} |[[975]] |Antecedentis frater |- |[[Fasciculus:Early Medieval coin , penny of Edward the Martyr (FindID 613802) crop.jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Edwardus Martyr|Eduardus]] Martyr''' |[[975]]{{#tag:ref|Die [[8 Iulii]] anno [[975]],<ref>[[#ioannes1|Ioannes Wigorniensis]] p. 143</ref> Eduardus est consecratus in regem a Dunstano Cantuariensi Oswaldo Eboracensi archiepiscopis apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 153</ref>|group=cor.}} |[[978]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Ethelred the Unready.jpg|frameless|169x169px]] |'''[[Ethelredus II (rex Anglorum)|Ethelredus]] sine Consilio''' |[[978]]{{#tag:ref|Quindena post [[Pascha]], die [[14 Aprilis]] anno [[978]]<ref>[[#chronica2|''Chronica Anglosaxonum'' 1861]] p. 100</ref> vel [[8 Maii]] anno [[979]]<ref>[[#keynes3|Keynes 2005]] p. 233</ref> Ethelredus est consecratus in regem Dunstano Cantuariensi Oswaldo Eboracensi archiepiscopis apud [[Kingstonium ad Tamesim|Kingestune]]|group=cor.}} |[[1013]] |Antecedentis frater |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Stirps Iellingorum |- |[[Fasciculus:Sweyn Forkbeard.jpg|frameless|133x133px]] |'''[[Sueno]] furcatae Barbae''' |1013 |1014 | |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | [[Geuissae]] |- |[[Fasciculus:Ethelred the Unready.jpg|frameless|169x169px]] |'''[[Ethelredus II (rex Anglorum)|Ethelredus]] sine Consilio''' |[[1014]] |[[1016]] | |- |[[Fasciculus:Edmund Ironside - MS Royal 14 B VI.jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Edmundus II (rex Anglorum)|Edmundus II]]''' | colspan="2" |[[23 Aprilis]] – [[30 Novembris]] [[1016]]{{#tag:ref|Die [[25 Aprilis]] anno [[1016]], Edmundus est consecratus in regem a [[Leovingus (archiepiscopus Cantuariensis)|Leovingo]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Londinium]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 169</ref>|group=cor.}} |Antecedentis filius |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Stirps Iellingorum |- |[[Fasciculus:Canute and Ælfgifu cropped (Canute).jpg|frameless|140x140px]] |'''[[Cnuto (rex Anglorum)|Cnuto]] Magnus'''<ref>[[#guillelmus1|Guillelmus Malmesburiensis 1998]] p. 320</ref> |[[1016]]{{#tag:ref|[[Ianuarius]] anno [[1017]], Cnuto est coronatus in regem a [[Leovingus (archiepiscopus Cantuariensis)|Leovingo]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Londinium]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876b]] p. 169</ref>|group=cor.}} |[[1035]] |Suenonis filius |- |[[Fasciculus:Harold Harefoot in the Cambridge University Library.jpg|frameless|194x194px]] |'''[[Haroldus I (rex Anglorum)|Haroldus I]]''' |[[1035]]{{#tag:ref|Fontes dissentiunt utrum omnino coronatus sit necne. Per ''Encomium Emmae Reginae'', Egilnothus Cantuariensis archiepiscopus, Haroldum coronare recusavit; attamen Gervasus Cantuariensis affirmat Egilnothum eum revera ei diadema apud Londinium imposuisse.<ref>[[#gervasus1|Gervasus Cantuariensis 1879]] p. 56</ref>|group=cor.}} |[[1040]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Monnaie - Angleterre, Harthacnut, Denier, 1040-1042 - btv1b11309505z (1 of 2).jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Hardecnutus (rex Anglorum)|Hardecnutus]]''' |[[1040]]{{#tag:ref|Anno [[1040]], Hardecnutus est coronatus in regem ab Eadsimo Cantuariensi archiepiscopo apud [[Londinium]]<ref>[[#gervasus1|Gervasus Cantuariensis 1879]] p. 57</ref>|group=cor.}} |[[1042]] |Antecedentis frater |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | [[Geuissae]] |- |[[Fasciculus:Bayeux Tapestry scene1 EDWARD REX.jpg|frameless|110x110px]] |'''[[Edwardus Confessor|Sanctus Eduardus]] Confessor''' |[[1042]]{{#tag:ref|Eduardus est coronatus in regem ab Eadsimo Cantuariensi archiepiscopo apud [[Ecclesia cathedralis Wintoniensis|Ecclesiam cathedralis Wintoniensis]]<ref>[[#barlow1|Barlow 1970]] p. 61</ref>|group=cor.}} |[[1066]] |Ethelredi filius |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Stirps Godvinorum |- |[[Fasciculus:Bayeux tapestry stitches detail..jpg|frameless|100x100px]] |'''[[Haroldus II (rex Anglorum)|Haroldus II]]''' | colspan="2" |[[5 Ianuarii]] – [[14 Octobris]] [[1066]]{{#tag:ref|Die [[6 Ianuarii]] anno [[1066]], Haroldus est coronatus in regem a [[Stigantus|Stiganto]] Cantuariensi archiepiscopo sive Eldredo Eborancensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Wesmonasteriensem]], [[Londinium]]<ref>[[#ralph1|Radulfus de Diceto 1876]] p. 194</ref>|group=cor.}} |Antecedentis fratuus |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | [[Geuissae]] |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Edgar the Ætheling.jpg|frameless|100x100px]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[Edgarus II|'''''Edgarus II''''']] | colspan="2" bgcolor="#FBDDBD" |[[14 Octobris]] – [[December]] [[1066]] | bgcolor="#FBDDBD" | Edmundi II nepos |} == Gens Normannorum (1066–1135) == Anno [[1066]], mors subita [[Edwardus Confessor|Eduardi]] sine herede, successio obscura facta est. Ambo candidati, [[Haroldus II (rex Anglorum)|Haroldus, comes Wessexiae]], atque [[Gulielmus I (rex Angliae)|Gulielmus, dux Normanniae]], veros successores Eduardo esse asserunt, etiam tertius candidatus erat, [[Haraldus III Durus|Haraldus]], rex Norvegiae, qui occasionem invadendi Angliam occupare quaerebant. In principio anni, a [[Witan|Witenagemote]] Haroldus ut Rex Anglorum electus est, et utrique Haraldus ac Gulielmus nationem invadere praeparant.<ref>[[#henricus1|Henricus Huntindoniensis 1879]] pp. 199–200</ref> Haraldus victus a Haroldo in [[Pugna apud Stamfordbrige|pugna apud Stamfordbridge]]. Sed dum contra Norvegianos bellabat, Normannos meridionalem oram Angliae invaserunt et [[Pugna Hastingensis|apud Hastingum]] contra exercitum Haraldi vicerunt. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Imago !Nomen !Regni principium !Regni finis !Nota |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Gens Normannorum |- |[[Fasciculus:William the Conqueror (TFA).jpg|frameless|166x166px]] |'''[[Gulielmus I (rex Angliae)|Gulielmus]] Conquisitor''' |[[1066]]{{#tag:ref|Gulielmus bis coronatus est: * [[Dies Natalis Christi|Die Natali Christi]] anno [[1066]], Gulielmus est coronatus in regem ab Eldredo Eborancensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Wesmonasteriensem]], [[Londinium]];<ref>[[#strong1|Strong 2005]] pp. 40–41</ref> * Die [[26 Septembris]] anno [[1070]], a tribus legatis papalibus: Ermenfrido, Ioanne Minuto et Petro apud [[Ecclesia cathedralis Wintoniensis|Ecclesiam cathedralis Wintoniensis]]|group=cor.}} |[[1087]] |Post [[Pugna Hastingensis|proelium in Hastinga]] contra Haroldum, Gulielmus thronum Angliae vicit. Per [[Mathildis Flandrensis|uxorem]] suam, descendentia Gulielmi a Alfredo Magno descendunt. |- |[[Fasciculus:WilliamRufus.png|frameless|107x107px]] |'''[[Gulielmus II (rex Angliae)|Gulielmus II]] Rufus''' |[[1087]]{{#tag:ref|Die [[26 Septembris]] anno [[1087]],Gulielmus est coronatus in regem a [[Lanfrancus Cantuariensis|Lanfranco]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]{{Nota|nomen=coronationes-west|[https://www.westminster-abbey.org/history/royalty Coronationes apud Abbatiam Westmonasteriensem]}}|group=cor.}} |[[1100]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Henry I - British Library Royal 20 A ii f6v (detail).jpg|frameless|116x116px]] |'''[[Henricus I (rex Angliae)|Henricus I]]''' |[[1100]]{{#tag:ref|Die [[5 Augusti]] anno [[1100]], Henricus est coronatus in regem a Mauritio Londinii episcopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]<ref>[[#guillelmus1|Guillelmus Malmesburiensis 1998]] p. 714</ref>|group=cor.}} |[[1135]] |Antecedentis frater |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Gens Blesensis |- |[[Fasciculus:Stepan Anglicky.jpg|frameless|109x109px]] |'''[[Stephanus I|Stephanus]] Blesensis''' |[[1135]]{{#tag:ref|Die Sancti Stephani, [[26 Decembris]] anno [[1135]], Stephanus est coronatus in regem a Gulielmo Cantuariensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]<ref>[[#hunscroft1|Hunscroft 2005]] p. 71</ref>|group=cor.}} |[[1154]] |Guillelmi nepos maternus |- ! colspan="5" style="background-color:#acf" | Gens Normannorum |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Empress Matilda.png|frameless|159x159px]] | bgcolor="#FBDDBD" |'''''[[Mathildis (imperatrix)|Mathildis]] Imperatrix''''' | bgcolor="#FBDDBD" |[[1141]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[1148]] | bgcolor="#FBDDBD" |Henrici filia. [[Henricus V (imperator)|Henricum V]], Imperatorem romanorum, in matrimonium duxit posteaque [[Galfridus V (comes Andegavensis)|Galfridum V]], comitem Andegavensis. Post mortem fratris sui, Gulielmi Adelini, heres Angliae facta est. Contentio pro throno, [[Anarchia]] appellatur, inter Stephanum Mathildemque, usque ad Foedus Vallinfordensem duravit. Dum bellum, '''Dominam Anglorum''', non reginam, appellata est. |} == Plantagenistae (1154–1485) == {{Main|Plantagenistae}}Anarchia inter [[Stephanus (rex Angliae)|Stephanum]] et [[Mathildis (imperatrix)|Mathildem]] per decennium dimidiumque duraverat, et ad finem venit cum utrinque [[Foedus Vallingfordensem]] signavit. Hoc foedus statuit, thronum Stephani usque ad mortem conservatum iri, sed ad Mathildis filium, [[Henricus II (rex Angliae)|Henricum]] transiturum.<ref>''[[#treaty1|Foedus Wallingfordensis]]'', in Anglice</ref> Nomen dynastiae a patre Henrici, [[Galfridus V (comes Andegavensis)|Galfrido]], qui Plantagenista agnominatus est. Fabula narrat Galfridum fratrem eius appellaverunt 'planta genistas', nomen plantae ''Cytisi scoparii'', quia valde silvam et saltum amavit.<ref>[[#wace1| Wace 1827]] p. 354</ref> Aliae de origine theoriae exstiterunt, sed haec maxime accepta est.<ref>[[#plant1|Plant 2007]]</ref> Nihilominus, vocabulum modo a [[Ricardus Plantagenista (dux Eboracensis)|Ricardo]], Eboracensi duce, adhiberi coepit medio [[Saeculum 15|saeculo quinto decimo]]<ref>[[#plant1|Plant 2007]] pp. 17–19</ref>. Reges priores huius dynastiae, ab historiographia moderna, Andegavenses appellati sunt,<ref>[[#norgate1|Norgate 1887]]</ref> atque quem regem familiam Plantagenistarum inauguratur inter [[Rerum gestarum scriptor|scriptores rerum gestarum]] disputatur. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Imago !Nomen !Insignia !Regni principium !Regni finis !Nota |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | Plantagenistae |- |[[Fasciculus:Henry II Illumination.jpg|frameless|123x123px]] |'''[[Henricus II (rex Angliae)|Henricus II]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1154-1189).svg|frameless|116x116px]]{{#tag:ref|Ex anulo Henrici II, colores speculativi sunt.<ref>[[#fox1|Fox 2019]]</ref>|group=nota}} |[[1154]]{{#tag:ref|Die [[19 Decembris]] anno [[1154]], Henricus est coronatus in regem cum uxore sua, [[Alienora (ducissa Aquitaniae)|Alienora]], a Theobaldo Cantuariensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]{{Ibidem|coronationes-west}} * Fuit etiam alia coronatio, filius Henrici, [[Henricus rex iunior]], Die [[14 Iunii]] anno [[1170]], Henricus est coronatus in regem a [[Rogerus de Ponte Episcopi|Rogero]] Eborancensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]<ref>[[#duggan1|Duggan 2007]] p. 163</ref>|group=cor.}} |[[1189]] |Malthidis filius, primum rex titulum '''Regem Angliae''' usus est. Ab anno 1169, [[Hibernia]] ab Anglia invadi coepit. |- |[[Fasciculus:Church of Fontevraud Abbey Richard I effigy.jpg|frameless|99x99px]] |'''[[Ricardus I (rex Angliae)|Ricardus]] Cor Leonis''' | rowspan="2" |[[Fasciculus:Royal arms of England.svg|frameless|117x117px]] |[[1189]]{{#tag:ref|Die [[3 Septembris]] anno [[1189]], Ricardus est coronatus in regem a [[Balduinus Exoniensis|Balduino]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]].{{Ibidem|coronationes-west}} Traditio Iudaeis mulieribusque praesentiam vetuit, attamen nonnulli Iudaei regi dona obtulerunt, quamquam postea violenter expulsi esse dicuntur.<ref>[[#stubs2|Ricardus Londoniensis]] pp. 142–143</ref>|group=cor.}} |[[1199]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:JanAngl.jpg|frameless|105x105px]] |'''[[Iohannes (rex Angliae)|Ioannes]] Sine Terris''' |[[1199]]{{#tag:ref|Die [[27 Maii]] anno [[1199]], Ioannes est coronatus in regem a [[Hubertus Walterus|Huberto]] Cantuariensi archiepiscopo apud [[Abbatia Westmonasteriensis|Abbatiam Westmonasteriensem]], [[Londinium]]{{#tag:ref|Ioannes etiam, ut patris desiderium erat, rex Hiberniae coronandus erat. Postquam a Papa assensus accepit, Ioannes Hiberniam iter fecit, sed res calamitosa evenit et coronatio abrogata est.<ref>[[#giraldus|Giraldus Cambrensis 1861]] vol. 5, pp. 380–381</ref>|group="nota"}}|group=cor.}} |[[1216]] |Antecedentis frater. Anno [[1215]], ob Bellum Baronum, Ioannes [[Magna charta libertatum|Magnam Chartam]] assignavit, scriptum [[Constitutio|constitutionis]] [[Anglia|Angliae]] initium |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Louis8 fr head.jpg|frameless|130x130px]] | bgcolor="#FBDDBD" |'''''[[Ludovicus VIII (rex Francorum)|Ludovicus]] Leo''''' | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Arms_of_the_Kings_of_France_(France_Ancien).svg|frameless|118x118px]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[1216]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[1217]] | bgcolor="#FBDDBD" |Anno [[1216]], [[Anglia|Angliam]] cum baronibus anglicis invasit ac breviter [[Index regum Angliae|Regem Angliae]] declaratus est. |- |[[Fasciculus:HenryIII.jpg|frameless|113x113px]] |'''[[Henricus III (rex Angliae)|Henricus III]]''' | rowspan="3" |[[Fasciculus:Royal arms of England.svg|frameless|117x117px]] |[[1216]] |[[1272]] |Ioannis filius |- |[[Fasciculus:Edward I - Westminster Abbey Sedilia.jpg|frameless|133x133px]] |'''[[Eduardus I (rex Angliae)|Eduardus I]]''' '''Malleus Scotorum''' |[[1272]] |[[1307]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Seal of Edward II-2.jpg|frameless|102x102px]] |'''[[Eduardus II (rex Angliae)|Eduardus II]]''' |[[1307]] |[[1327]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Eduard3 novaStatuta.jpg|frameless|127x127px]] |'''[[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1340-1367).svg|frameless|117x117px]] |[[1327]] |[[1377]] |Antecedentis filius. Anno 1337, |- |[[Fasciculus:The Westminster Portrait of Richard II of England (1390s).jpg|frameless|200x200px]] |[[Ricardus II (rex Angliae)|'''Ricardus II''']] |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1395-1399).svg|frameless|117x117px]] |[[1377]] |[[1399]] |Antecedentis nepos |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | [[Lancastria (domus regnatrix)|Gens Lancastrensis]] |- |[[Fasciculus:Illumination of Henry IV (cropped).jpg|frameless|119x119px]] |'''[[Henricus IV (rex Angliae)|Henricus IV]]''' | rowspan="2" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1399]] |[[1413]] |Antecedentis patruus |- |[[Fasciculus:Henry V of England miniature.jpg|frameless|126x126px]] |'''[[Henricus V (rex Angliae)|Henricus V]]''' |[[1413]] |[[1422]] |Antecedentis filius |- |[[Fasciculus:Henry VI of England, Shrewsbury book.jpg|frameless|144x144px]] |'''[[Henricus VI (rex Angliae)|Henricus VI]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1470-1471).svg|frameless|117x117px]] |[[1422]] |[[1461]] |Antecedentis filius. [[Carolus VI (rex Francorum)|Regis Franciae]] pronepos heresque ob [[Tractatus Trovanus|Tractatum Trovanum]]. Quamquam throno in anno 1422 successit, tantum anno 1431 in [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis|Ecclesia Nostrae Dominae Parisiensis]] coronatus est. |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | [[Familia Eboracensis|Gens Eboracensis]] |- |[[Fasciculus:Edward4.jpg|frameless|147x147px]] |'''[[Eduardus IV (rex Angliae)|Eduardus IV]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1461]] |[[1470]] |Eduardi III abnepos. Dux [[Eboracum|Eboraci]] fuit. Regnum eius a [[Factio albae et rubrae rosae|Bello Civile Angliae]] maculatus est |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | [[Lancastria (domus regnatrix)|Gens Lancastrensis]] |- |[[Fasciculus:Henry VI of England, Shrewsbury book.jpg|frameless|144x144px]] |'''[[Henricus VI (rex Angliae)|Henricus VI]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1470-1471).svg|frameless|117x117px]] |[[1470]] |[[1471]] | |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | [[Familia Eboracensis|Gens Eboracensis]] |- |[[Fasciculus:Edward4.jpg|frameless|147x147px]] |'''[[Eduardus IV (rex Angliae)|Eduardus IV]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1471]] |[[1483]] | |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:King-edward-v.jpg|frameless|159x159px]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[Eduardus V Angliae Rex|'''''Eduardus V''''']] | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] | colspan="2" bgcolor="#FBDDBD" |[[9 Aprilis]] – [[25 Iunii]] [[1483]] | bgcolor="#FBDDBD" |Antecedentis filius. In [[Turris Londinii|Turri Londinii]] a patruo suis, Eduardus Ricardusque necati sunt. Ricardo illegitimi erant |- |[[Fasciculus:King Richard III.jpg|frameless|140x140px]] |[[Ricardus III (rex Angliae)|'''Ricardus III''']] |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1483]] |[[1485]] |Antecedentis patruus. Belli mortuus est. |} == Gens Tudorensis (1485–1603) == Successio victori illius pugnae, [[Henricus VII (rex Angliae)|Henrico VII]], incidit. Ex filio spurio, sed legitimato, [[Ioannes Gandavensis|Ioannis Gandavensi]] ortus, candidatus praecipuus [[Lancastria (domus regnatrix)|Lancastriae]] factus est post mortem Henrici VI filiique eius. Post adeptum solium Anglicum, Elizabetham Eboracensem, filiam [[Eduardus IV (rex Angliae)|Eduardi IV]], in matrimonium duxit. {| class="wikitable" style="text-align:center" !Imago !Nomen !Insignia !Regni principium !Regni finis !Nota |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | Gens Tudorensis |- |[[Fasciculus:Enrique VII de Inglaterra, por un artista anónimo.jpg|frameless|138x138px]] |'''[[Henricus VII (rex Angliae)|Henricus VII]]''' | rowspan="3" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1485]] |[[1509]] |Eduardi III descendens |- |[[Fasciculus:Hans Holbein, the Younger, Around 1497-1543 - Portrait of Henry VIII of England - Google Art ProjectFXD.jpg|frameless|140x140px]] |'''[[Henricus VIII (rex Angliae)|Henricus VIII]]''' |[[1509]] |[[1547]] |Antecedentis filius. Anno [[1534]], Henricus [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiam Anglicanam]] stitit. In matrimonium sex uxores duxit. |- |[[Fasciculus:Edward VI of England c. 1546FXD.jpg|frameless|133x133px]] |'''[[Eduardus VI (rex Angliae)|Eduardus VI]]''' |[[1547]] |[[1553]] |Antecedentis filius |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Streathamladyjayne.jpg|frameless|129x129px]] | bgcolor="#FBDDBD" |'''''[[Ioanna Greia]]''''' | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Arms of Grey Family.svg|frameless|116x116px]]<ref group="nota">Nescitur quid insignia Ioanna portavisset, sed haec insignia familiae eius</ref> | colspan="2" bgcolor="#FBDDBD" |[[10 Iulii|10]] – [[19 Iulii]] [[1553]] | bgcolor="#FBDDBD" |Henrici VII proneptis heresque a Eduardo designata. |- |[[Fasciculus:Anthonis Mor 001.jpg|frameless|133x133px]] |'''[[Maria I (regina Angliae)|Maria I]]''' | rowspan="2" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1554-1558).svg|frameless|117x117px]] |[[1553]] |[[1558]] |Henrici VIII primogenita. Anno 1554, in matrimonium [[Philippus II (rex Hispaniae)|Philippum]], regem Hispaniae, duxit. |- |[[Fasciculus:Jooris van der Straeten - Portrait of Philip II of Spain.jpg|frameless|133x133px]] |[[Philippus II (rex Hispaniae)|'''Philippus I''']] <small>(iure uxoris)</small> |[[1554]] |[[1558]] |Mariae consobrinus maritusque |- |[[Fasciculus:Darnley stage 3.jpg|frameless|146x146px]] |'''[[Elizabetha I (regina Angliae)|Elizabetha I]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1399-1603).svg|frameless|116x116px]] |[[1558]] |[[1603]] |Henrici VIII filia |} == Gens Stuartorum (1603–1707) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Imago !Nomen !Insignia !Regni principium !Regni finis !Nota |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | Gens Stuartorum |- |[[Fasciculus:JamesIEngland.jpg|frameless|169x169px]] |'''[[Iacobus I (rex Angliae)|Iacobus I]]''' | rowspan="2" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1603-1707).svg|frameless|115x115px]] |[[1603]] |[[1625]] |Henrici VII pronepos per [[Scotia|reges Scotiae]] |- |[[Fasciculus:King Charles I after original by van Dyck.jpg|frameless|172x172px]] |'''[[Carolus I (rex Angliae)|Carolus I]]''' |[[1625]] |[[1649]] |Antecedentis filius. Postquam Carolus [[Bellum civile Anglicum|bellum in parlamento]] amisit, carnificatus est. Mors eius interregnum decem annorum initiavit. |- ! colspan="6" |Res Publica Angliae <small>(1649–1660)</small> |- | bgcolor="#E6E6E6" |[[Fasciculus:Oliver Cromwell by Samuel Cooper.jpg|frameless|121x121px]] | bgcolor="#E6E6E6" |'''[[Oliverius Cromwellus]]''' | rowspan="2" bgcolor="#E6E6E6" |[[Fasciculus:Arms of the Protectorate (1653–1659).svg|frameless|117x117px]] | bgcolor="#E6E6E6" |[[1653]] | bgcolor="#E6E6E6" |[[1658]] | bgcolor="#E6E6E6" |'''Dominus Protector''' se designavit |- | bgcolor="#E6E6E6" |[[Fasciculus:Richard Cromwell (1626-1712), by Gerard Soest.jpg|frameless|124x124px]] | bgcolor="#E6E6E6" |'''[[Richardus Cromwell|Ricardus Cromwellus]]''' | bgcolor="#E6E6E6" |[[1658]] | bgcolor="#E6E6E6" |[[1660|1659]] | bgcolor="#E6E6E6" |Antecedentis filius |- ! colspan="6" style="background-color:#acf" | Gens Stuartorum |- |[[Fasciculus:King Charles II by John Michael Wright or studio.jpg|frameless|128x128px]] |'''[[Carolus II (rex Angliae)|Carolus II]]''' | rowspan="2" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1603-1707).svg|frameless|115x115px]] |[[1660]] |[[1685]] |Caroli I filius |- |[[Fasciculus:James II by Peter Lely.jpg|frameless|125x125px]] |'''[[Iacobus II (rex Angliae)|Iacobus II]]''' |[[1685]] |[[1688]] |Antecedentis frater. Ob convertionem suam ad [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicismum]], a militate Protestanti cum Maria Guillelmoque depositus est. |- | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Prince James Francis Edward Stuart by Alexis Simon Belle.jpg|frameless|129x129px]] | bgcolor="#FBDDBD" |'''[[Iacobus|''Iacobus III'']]''' | bgcolor="#FBDDBD" |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1603-1707).svg|frameless|115x115px]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[1701]] | bgcolor="#FBDDBD" |[[1766]] | bgcolor="#FBDDBD" |Iacobi II filius |- |[[Fasciculus:Mary II - Kneller 1690.jpg|frameless|163x163px]] |'''[[Maria II (regina Angliae)|Maria II]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1689-1694).svg|frameless|117x117px]] |[[1689]] |[[1694]] |Iacobi II filia |- |[[Fasciculus:King William III of England.jpg|frameless|156x156px]] |'''[[Gulielmus III (rex Angliae)|Guillelmus III]]''' |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1694-1702).svg|frameless|117x117px]] |[[1689]] |[[1702]] |Mariae maritus |- |[[Fasciculus:Dahl, Michael - Queen Anne - NPG 6187.jpg|frameless|165x165px]] |[[Anna (regina Britanniae)|'''Anna''']] |[[Fasciculus:Royal Arms of England (1603-1707).svg|frameless|115x115px]] |[[1702]] |[[1707]] |Iacobi II filia |} Per [[Actus Unionis|Actum Unionis]] anno [[1707]], Anglia ut [[Civitas|civitas sui iuris]] desiit esse. Itaque, vide [[index Regum Britanniae Britanniarumque|indicem Regum Britanniae Britanniarumque]].<ref>{{cite journal |title=Actus Unionis anno 1707|url=https://www.parliament.uk/globalassets/documents/heritage/articlesofunion.pdf |format=PDF|ref=acts2}}</ref>{{NexInt}} *[[Index Regum Britanniae Britanniarumque]] {{Reges Saxonum occidentalium omniumque Anglorum}} {{Reges Angliae 1066–1707}} == Index adnotationum == {{reflist}} == Bibliographia == === Fontes primariae === {{div col||colwidth=20em}} * {{cite journal |author=Asserius |authorlink=Asserius |editor= Gulielmus H. Stevenson |title=Asser’s Life of King Alfred |year=1904 |url=https://archive.org/details/gri_33125000734208|ref=asser}} * {{cite book |author=Gervasus Cantuariensis |title=Gesta Regum Anglorum |editor=Gulielmus Stubbs|location=Oxoniae|year=1879|ref=gervasus1}} * {{cite book |author=Giraldus Cambrensis |authorlink=Giraldus Cambrensis |title=Giraldi Cambrensis Opera |editor=J.D. Brewer, J. F. Dimock, G.F. Warner|publisher=Longman |location=Londinii|year=1861|url=https://archive.org/details/giraldicambrensi05gira/mode/2up |ref=giraldus}} * {{cite book |author=Guillelmus Malmesburiensis|authorlink=Guillelmus Malmesburiensis |title=[[De gestis regum Anglorum]]|editor=R. A. B. Mynors|location=Oxoniae|year=1998|ref=guillelmus1}} * {{cite book |author=Henricus Huntindoniensis |authorlink=Henricus Huntindoniensis |title=[[Historia Anglorum]] |editor=Thomas Arnold|location=Londinii|year=1879|ref=henricus1}} * {{cite book |author=Ioannes Wigorniensis |authorlink=Ioannes Wigorniensis |title=Chronicon ex Chronicis|url=https://archive.org/details/bub_gb_CGkNAAAAIAAJ |editor= Beniaminus Thorpe |location=Londinii|year=1848|ref=ioannes1}} * {{cite book |author=Wace |authorlink=Wace |title=Le Roman de Rou |editor=Édouard Frère|location=Rothomagi|year=1827|url=https://archive.org/details/leromanderouetd01langgoog/mode/2up|ref=wace1}} * {{cite book |author=Radulfus de Diceto |title=Abbreviationes Chronicorum|editor=Gulielmus Stubbs |publisher=Universitas Oxoniensis|year=1876|ref=ralph1}} * {{cite book |author=Ricardus Londoniensis |title=Chronicles and Memorials of the reign of Richard I|editor=Gulielmus Stubbs|year=1864|url=https://archive.org/details/chroniclesmemori01rica/page/n21/mode/2up |ref=stubbs2}} * {{cite book |title=[[Chronica Anglosaxonum]], Recensio Abindoniensis|editor=Beniaminus Thorpe |location=Londinii|year=1861|ref=chronica2}} * {{cite book |title=Vita Oswaldi Archiepiscopi Eboracensis, in The Historians of the Church of York and its Archbishops|editor=Iacobus Raine|year=1879|ref=raine1}} * {{cite web |url=https://thehistoryofengland.co.uk/resource/the-treaty-of-westminster-1153/ |title=The Treaty of Westminster, 1153 |publisher=The History of England |accessdate=5 Iunius 2025|ref=treaty1}} * {{cite journal |title=Actus Unionis anno 1707|url=https://www.parliament.uk/globalassets/documents/heritage/articlesofunion.pdf |format=PDF|ref=acts2}} {{div col end}} === Fontes secundariae === {{div col|colwidth=20em}} * {{cite book |last=Abels |first=Ricardus |title=Alfred the Great: War; Kingship and Culture in Anglo-Saxon England|publisher=Longman|year=1998|isbn=0-582-04048-5 |ref=Abels1}} * {{cite book |last=Barlow |first=Franciscus |title=Edward the Confessor|url=https://archive.org/details/edwardconfessor00barl |publisher=Universitas Californiensis|year=1970|isbn=978-0-520-01671-2 |ref=barlow1}} * {{cite journal |last=Blunt |first=C. E. |title=The Coinage of Athelstan 924–939: A Survey |year=1976 |journal=British Nunismatical Society |url=https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/1974_BNJ_42_6.pdf|format=PDF |ref=Blunt1}} * {{cite book |last=Duggan |first=A. J. |title=Thomas Becket: Friends, Networks, Texts and Cult|publisher=Routledge|year=2007|isbn=9781138382343|ref=duggan1}} * {{cite journal |last=Foot |first=Sarah |title=Æthelstan: The First King of England |year=2011 |location=Novus Portus, Connecticuta |ref=foot1 |isbn=978-0-30-012535-1}} * {{cite journal |last=Fox |first=Paulus A. |title=A Medieval Enamel Belt or Strap Fitting and its Possible Connection with the Arms of King Henry II|year=2019 |journal=The Antiquaries Journal |url=https://www.drpaulfoxfsa.com/the-lost-arms-of-king-henry-ii-of-englan|ref=fox1}} * {{cite book |last=Hunscroft |first=Ricardus |title=Ruling England 1042–1217|url=https://archive.org/details/rulingengland10400unse |publisher=Pearson/Longman|year=2005|isbn=0-582-84882-2|ref=hunscroft1}} * {{cite book |last=Keynes |first=Simon |title=Kings, currency, and alliances: history and coinage of southern England in the ninth century|editor1-praenomen=Marcus |editor1-cognomen=A.S. |publisher=Boydell & Brewer|year=1998|ref=keynes2 |isbn=978-0-8511-5598-2}} * {{cite book |last=Keynes |first=Simon |title= The Diplomas of Æthelred 'the Unready' 978–1016|publisher=Universitas Cantabrigiensis|year=2005|isbn=9780511560170|ref=keynes3}} * {{cite journal |last=Keynes |first=Simon |title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Anglo-Saxon England |year=2014 |ref=keynes1 |isbn=978-0-4706-5632-7}} * {{cite journal |last=Kemble |first=Ioannes |title=The Saxons in England: A History of the English Commonwealth till the Period of the Norman Conquest |year=1876 |location=Londinium.|url=https://archive.org/details/saxonsinenglandh01kembiala |ref=kemble1}} * {{cite book |last=King |first=Edmundus |title=King Stephen|url=https://archive.org/details/kingstephen0000king |publisher=Universitas Yalensis|year=2010|isbn=978-0-300-11223-8|ref=king1}} *{{cite journal |last=Lydon |first=Iacobus |title=Ireland and the English Crown, 1171–1541 |publisher=Universitas Cantabrigiensis|year=1995 |location=Cantabrigia, Connecticuta |ref=Lydon1}} *{{cite book |last=Norgate |first=Catharina |title=England under the Angevin Kings|location=Londinii|year=1887|url=https://archive.org/details/englandunderange01norguoft/mode/2up|publisher=Macmillan & Co |ref=norgate1}} * {{cite book |last=Omrod | first=Marcus |title=Edward III |url=https://archive.org/details/edwardiii0000ormr |year=2011 |isbn=978-0-300-19408-1 | ref=Omrod1}} * {{cite journal |last=Plant |first=Ioannes S. |title=The Tardy Adoption of the Plantagenet Surname|year=2007 |journal=Nomina |url=https://www.snsbi.org.uk/Nomina_articles/Nomina_30_Plant.pdf|format=PDF |ref=Plant1}} * {{cite book |last=Prestwich |first=Michael |title=Plantagenet England 1225–1360 |publisher=Universitas Oxoniensis|year=2005 |location=Oxonia|ref=Prestwich1}} * {{cite book |last=Strong |first=Roy |title=Coronation: From the 8th to the 21st century|publisher=Harper-Collins|year=2005|isbn=978-0007160556|url=https://archive.org/details/coronationfrom8t0000stro/mode/2up|ref=strong1}} * {{cite book |last=Sumption |first=Ionathan |title=The Hundred Years War|volume=V: Triumph and Illusion|publisher=Faber & Faber|year=2025|isbn=979-0-571-27459-8 |ref=Sumption1}} {{div col end}} == Notae == === Coronationes === <references group="cor."/> === Glossae === <references group="nota"/> [[Categoria:Anglia]] [[Categoria:Reges Angliae|!]] [[Categoria:Reges Reginaeque Britanniae|!]] [[Categoria:Indices ducum civitatum|Anglia]] ek5vpux9cmnhrajt3zf7sj2cyp215q4 0 11312 3982271 3932285 2026-08-19T14:33:25Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3982271 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {{Elementa caput | numerus atomicus=20 | symbolus = Ca | nomen=calcium | sinister=[[kalium]] | dexter=[[scandium]] | super=[[magnesium|Mg]] | sub=[[Strontium|Sr]] | color1=#ffdead | color2=black }} |} [[Fasciculus:Electron shell 020 calcium.png|thumb|[[Atomus]] calcii: nucleus cum [[electron]]ibus viginti]] [[Fasciculus:Ca,20.jpg|thumb|Calcium.]] '''Calcium'''<ref>"Calcium": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict.''</ref> [[elementum chemicum]] [[Metallum|metallicum]] [[Metalla alcalica terrena|alcalicum terrenum]] est cui [[symbolus]] '''Ca''' est. [[Numerus atomicus|Numerus]] [[proton]]um in nucleo '''20''' est. [[Massa atomica]] est 40.08 g·mol⁻¹. Configuratio electronica calcii ns2 efficit ut perfacile duos [[Electron|electrones]] [[Orbitalis atomica|orbitalis]] exterioris amittat et [[cation|cationta]] formet: ita enim configurationem proximi [[Gasia nobilia|gasis nobilis]] [[Argon|argonis]] acquirit. Quocirca in variis [[Compositum chemicum|compositis ionticis]] reperitur. Metallum purum in [[natura]] vix invenitur quia celerrime oxidatur et cum [[aqua]] [[Reactio chemica|reagit]], sed ab hominibus per [[Electrolysis|electrolysim]] aut reductionem chemicam ex compositis purificatur. Hoc elementum quintum locum quantitate in [[Cortex Telluris|cortice telluris]] tenet et circiter ternas centesimas totius massae praebet. Item in corpore humano quoque quintum locum et inter singulas et binas centesimas totius massae. Calcium in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. == In biologia == Metallum purum in natura rerum vix invenitur sed in aqua et solutionibus [[Ion|ionta]] calcii duplum onus praebentia (Ca⁺⁺) non rara sunt. Animalibus necessarii sunt ut [[Nuntius secundarius|nuntius chemicus]]: exempli gratia [[exocytosis]] [[vesicula|vesicularum]] [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] in [[Synapsis chemica|synapses]] stimulatur per ionta calcii in cellulam intrantia (sunt [[Canalis ionticus calcii|canales]] ad hoc). Item in [[Musculus|musculis]] coniunctio [[Myosinum|myosini]] cum [[Actinum|actino]] [[Contractio|contractioni]] necessaria e praesentia calcii iontium pendet. Qua de causa [[Hormon|hormonta]] sicut [[Parathormon|parathormon]] et fortasse sed aliquanto minus [[calcitoninum]] (fortasse magis [[Vitaminum D|vitaminum D]]) calcaemiam, hoc est numerum calcii iontium in sanguine, diligentissime intra certos fines moderantur. Nam ad [[Homoeostasis|homoeostasim]] [[Electrolytorum perturbatio|electrolyticam]] quoque aliquid illa ionta conferunt. Composita quoque calcii in nostris corporibus inveniuntur, in primis in partibus duris ut [[Dens|enamelo dentium]] et [[Os|ossibus]] ubi cum [[Phosphatum|iontibus phosphatis]] ({{chem|PO|4|3-}}) coniunguntur. Etenim cation calcii parvum et electrice duplo oneratum fortiter in compositis adhaeret. [[Formula chemica|Formula]] enameli:Ca₅(PO₄)₃OH. Formula hydroxiapatitis in ossibus: Ca₁₀(PO₄)₆(OH)₂ quod idem est. Si non satis calcii organismo insit stimulantibus hormontibus dissolvitur materia dura ossium ad calcaemiam custodiendam, quod ad [[Osteoporosis|osteoporosim]] ducere potest. == De compositis == Maxime commune in terris compositum<ref>[https://www.britannica.com/science/calcium/Compounds Britannica]</ref> iontis calcii est sine dubio [[carbonatum calcii|calcii carbonatum]] (CaCO₃) quod in [[Calcarea|calcareis]] et [[Creta (minerale)|creta]] et [[marmor|marmore]] et [[Calcites|calcite]] invenitur et cum coctum est [[calx viva]] hoc est calcii oxidum (CaO) fit. Et apud animalia invenitur in [[Testa (anatomia)|testis]] [[Mollusca|molluscorum]] et [[Ovum|ovorum]] quae per [[Millennium|millennia]] multa cumulatae in calcarea compressae sunt. Sic reactio scribitur: :Ca²⁺ + 2 {{chem|HCO|3|-}} ⇌ CaCO₃ + H₂CO₃ ([[acidum carbonicum]]). Calx viva vehementer et exothermice cum aqua reagit atque solutionem [[Calx exstincta|calcis exstinctae]] producit: : CaO(s) + H₂O(l) → Ca²⁺(aq) + 2OH^-(aq) hoc est hydroxidum calcii Ca(OH)₂(aq) == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Ernesto Carafoli et Joachim Krebs. (2016) "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S002192582035866X Why Calcium? How Calcium Became the Best Communicator]", ''Journal of Biological Chemistry'': 20849-20857 * Hluchan, Stephen E., et Kenneth Pomerantz. [[2005]]. "Calcium and Calcium Alloys." In ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a04_515.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. *Kannikar Wongdee, Krittikan Chanpaisaeng, Jarinthorn Teerapornpuntakit, Narattaphol Charoenphandhu (2021). "[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34058017/ Intestinal Calcium Absorption]", ''Compr Physiol'':2047-2073. *Marion Vallet et Ivan Tack (2012). "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S187862271200063X Physiologie du calcium et des phosphates]", ''Revue du Rhumatisme Monographies'': 203-209. {{NexInt}} * [[Calcii phosphas]] * [[Osteoporosis]] * [[Os (ossis)|Os]] * [[Systema periodicum]] == Nexus externi == * [http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Ca.html Calcium] apud ''Environmental Chemistry'' * [http://www.periodicvideos.com/videos/020.htm Calcium] apud ''Patreon: periodic videos'' {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla alkalica terrena]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] {{Myrias|Physica}} guquziqcaye7u2us9zvusqw09wfretp 3982273 3982271 2026-08-19T14:36:45Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3982273 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {{Elementa caput | numerus atomicus=20 | symbolus = Ca | nomen=calcium | sinister=[[kalium]] | dexter=[[scandium]] | super=[[magnesium|Mg]] | sub=[[Strontium|Sr]] | color1=#ffdead | color2=black }} |} [[Fasciculus:Electron shell 020 calcium.png|thumb|[[Atomus]] calcii: nucleus cum [[electron]]ibus viginti]] [[Fasciculus:Ca,20.jpg|thumb|Calcium.]] '''Calcium'''<ref>"Calcium": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict.''</ref> [[elementum chemicum]] [[Metallum|metallicum]] [[Metalla alcalica terrena|alcalicum terrenum]] est cui [[symbolus]] '''Ca''' est. [[Numerus atomicus|Numerus]] [[proton]]um in nucleo '''20''' est. [[Massa atomica]] est 40.08 g·mol⁻¹. Configuratio electronica calcii ns2 efficit ut perfacile duos [[Electron|electrones]] [[Orbitalis atomica|orbitalis]] exterioris amittat et [[cation|cationta]] formet: ita enim configurationem proximi [[Gasia nobilia|gasis nobilis]] [[Argon|argonis]] acquirit. Quocirca in variis [[Compositum chemicum|compositis ionticis]] reperitur. Metallum purum in [[natura]] vix invenitur quia celerrime oxidatur et cum [[aqua]] [[Reactio chemica|reagit]], sed ab hominibus per [[Electrolysis|electrolysim]] aut reductionem chemicam ex compositis purificatur. Hoc elementum quintum locum quantitate in [[Cortex Telluris|cortice telluris]] tenet et circiter ternas centesimas totius massae praebet. Item in corpore humano quoque quintum locum et inter singulas et binas centesimas totius massae. Calcium in [[Ordo mundi sanitarius|ordinis mundi sanitarii]] [[Index exemplaris medicamentorum essentialium (Ordo mundi sanitarius)|indicem exemplarem medicamentorum essentialium]] receptum est. == In biologia == Metallum purum in natura rerum vix invenitur sed in aqua et solutionibus [[Ion|ionta]] calcii duplum onus praebentia (Ca⁺⁺) non rara sunt. Animalibus necessarii sunt ut [[Nuntius secundarius|nuntius chemicus]]: exempli gratia [[exocytosis]] [[vesicula|vesicularum]] [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] in [[Synapsis chemica|synapses]] stimulatur per ionta calcii in cellulam intrantia (sunt [[Canalis ionticus calcii|canales]] ad hoc). Item in [[Musculus|musculis]] coniunctio [[Myosinum|myosini]] cum [[Actinum|actino]] [[Contractio|contractioni]] necessaria e praesentia calcii iontium pendet. Qua de causa [[Hormon|hormonta]] sicut [[Parathormon|parathormon]] et fortasse sed aliquanto minus [[calcitoninum]] (fortasse magis [[Vitaminum D|vitaminum D]]) calcaemiam, hoc est numerum calcii iontium in sanguine, diligentissime intra certos fines moderantur. Nam ad [[Homoeostasis|homoeostasim]] [[Electrolytorum perturbatio|electrolyticam]] quoque aliquid illa ionta conferunt. Composita quoque calcii in nostris corporibus inveniuntur, in primis in partibus duris ut [[Dens|enamelo dentium]] et [[Os|ossibus]] ubi cum [[Phosphatum|iontibus phosphatis]] ({{chem|PO|4|3-}}) coniunguntur. Etenim cation calcii parvum et electrice duplo oneratum fortiter in compositis adhaeret. [[Formula chemica|Formula]] enameli:Ca₅(PO₄)₃OH. Formula hydroxiapatitis in ossibus: Ca₁₀(PO₄)₆(OH)₂ quod idem est. Si non satis calcii organismo insit stimulantibus hormontibus dissolvitur materia dura ossium ad calcaemiam custodiendam, quod ad [[Osteoporosis|osteoporosim]] ducere potest. == De compositis == Maxime commune in terris compositum<ref>[https://www.britannica.com/science/calcium/Compounds Britannica]</ref> iontis calcii est sine dubio [[carbonatum calcii|calcii carbonatum]] (CaCO₃) quod in [[Calcarea|calcareis]] et [[Creta (minerale)|creta]] et [[marmor|marmore]] et [[Calcites|calcite]] invenitur et cum coctum est [[calx viva]] hoc est calcii oxidum (CaO) fit. Et apud animalia invenitur in [[Testa (anatomia)|testis]] [[Mollusca|molluscorum]] et [[Ovum|ovorum]] quae per [[Millennium|millennia]] multa cumulatae in calcarea compressae sunt. Sic reactio scribitur: :Ca²⁺ + 2 {{chem|HCO|3|-}} ⇌ CaCO₃ + H₂CO₃ ([[acidum carbonicum]]). Calx viva vehementer et exothermice cum aqua reagit atque solutionem [[Calx exstincta|calcis exstinctae]] producit: : CaO(s) + H₂O(l) → Ca²⁺(aq) + 2OH^-(aq) hoc est hydroxidum calcii Ca(OH)₂(aq) == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Ernesto Carafoli et Joachim Krebs. (2016) "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S002192582035866X Why Calcium? How Calcium Became the Best Communicator]", ''Journal of Biological Chemistry'': 20849-20857 *Ernesto Carafoli, Claude B. Klee. (1999). ''Calcium as a Cellular Regulator'', Oxonii [https://books.google.fr/books?id=BKihH7ltMkgC&pg=PR3&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Hluchan, Stephen E., et Kenneth Pomerantz. [[2005]]. "Calcium and Calcium Alloys." In ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry.'' Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a04_515.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. *Kannikar Wongdee, Krittikan Chanpaisaeng, Jarinthorn Teerapornpuntakit, Narattaphol Charoenphandhu (2021). "[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34058017/ Intestinal Calcium Absorption]", ''Compr Physiol'':2047-2073. *Marion Vallet et Ivan Tack (2012). "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S187862271200063X Physiologie du calcium et des phosphates]", ''Revue du Rhumatisme Monographies'': 203-209. {{NexInt}} * [[Calcii phosphas]] * [[Osteoporosis]] * [[Os (ossis)|Os]] * [[Systema periodicum]] == Nexus externi == * [http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Ca.html Calcium] apud ''Environmental Chemistry'' * [http://www.periodicvideos.com/videos/020.htm Calcium] apud ''Patreon: periodic videos'' {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla alkalica terrena]] [[Categoria:Ordinis mundi sanitarii medicamenta essentialia]] {{Myrias|Physica}} anewign7mnquztlqw9ef7lxhtkss92r 0 17884 3982255 3972617 2026-08-19T13:00:14Z Cyprianus Marcus 66550 3982255 wikitext text/x-wiki {{disambig2|Sancto Norberto archiepiscopo Magdeburgensi|alium hominem, cui est nomen Norberti,|Norbertus (discretiva)}} [[Fasciculus:Norbert xanten.JPG|thumb|[[Sanctus Augustinus]] regulam ordinis Sancto Norberto tradit, ex "Vita Sancti Norberti" (circiter [[1140]] picta) ]] '''Norbertus''' (natus circa annum [[1080]] [[Gennapium|Gennapii]] aut [[Xantum|Xanti]]; mortuus die [[6 Iunii]] [[1134]] [[Magdeburgum|Magdeburgi]]) fuit fundator [[Ordo Praemonstratensis|ordinis Praemonstratensis]] et episcopus [[Dioecesis Magdeburgensis]]. Ab [[Ecclesia Catholica Romana]] ab anno [[1582]] [[sancti|sanctus]] colitur. [[Patronus]] est [[Dioecesis Magdeburgensis]] et terrae Magdeburgensis necnon unus e patronis [[Bohemia]]e, ubi in [[Monasterium Strahoviense|Monasterio Strahoviensi]] sepulcrum habet. Duae conversiones vitam eius significant: Dives canonicus asceta factus est, qui huc illuc vagans poenitentiam praedicabat et [[ordo religiosus|ordinem]] condidit; postremo autem archiepiscopus Magdeburgensis in mundum revertit. == Vita == === Canonicus et capellanus aulicus === Norbertus, filius Heriberti de Gennapio cum Hedviga uxore, iam puer [[collegiata]]m [[Ecclesia cathedralis Sancti Victoris|Sancti Victoris]] [[Xantum|Xanti]] ingressus ibi educatus est. Vitam iucundam [[praebenda]] copiosa fultam exspectare potuit. Archiepiscopum [[Colonia Agrippina|Coloniensem]] [[Friedericus I de Schwarzenburg|Fridericum I]] (1100–1131) comitatus Norbertus [[Canonici Regulares|canonicus]], qui tum erat [[subdiaconus]], ad aulam regiam pervenit. Norbertus capellanus aulicus expeditionis imperatoris [[Henricus V (imperator)|Henrici V]] particeps Romam iter fecit, ubi Henricus anno [[1111]] imperator coronatus est. Anno [[1113]] imperator ei dioecesim [[Archidioecesis Cameracensis|Cameracensem]] praebuit, sed Norbertus recusavit. Forsitan [[investitura]]m e manibus imperatoris respuebat partibus [[papa]]libus inclinans, quod papam cum [[cardinalis|cardinalibus]] ab imperatore duos annos captum vidisset. Anno [[1115]] conversio subitanea accidisse traditur: Norbertum fulmine ictum de equo concidisse et verba [[David]]is "Converte a malo et fac bonum" audivisse duae vitae (Vita A et Vita B) [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] medio conscriptae narrant. Multae res singulares tantum ex his fontibus [[hagiographia|hagiographicis]] notae sunt nec aliter exquiri possunt. === Eremita, praedicator migrans, fundator ordinis === Norbertus vitam moribus saecularem aversatus [[sacerdos]] ordinatus est. Veste [[sericum|serica]] pro cilicina commutata frustra collegiatam Xantensem reformare studuit. Vitam [[Eremita|eremiticam]] sibi elegit (cella eius fuit in Furstenberga<ref name="Furstenberga">Theodiscum toponymum ''Fürstenberg'' in Latinam "Furstenberga" verti solet. V.gr. vide: {{Graesse}}; et [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> colle prope [[Xantum]]), sed etiam concionator paenitentiae huc illuc vagabatur, quare ecclesiae [[haeresis|haeresim]] timenti in suspicionem venit. In [[Synodus Frislariensis|Synodo Frislariensi]] anno [[1118]] Norbertus efficaciter se contra crimen haereseos defendit, quod autem reconciliatio minus successit, [[praebenda]]e Xantensi recusans patriam reliquit. In [[Francia]] meridiana papam [[Gelasius II|Gelasium II]] repperit, qui ei veniam in peregrinatione praedicandi dedit. Norbertus quoddam tempus in Francia septentrionali occidentalique praedicabat. Anno [[1119]] in concilio [[Durocortorum|Remis]] habito prodibat. Ecclesia hominem sibi molestum, sed ad allieciendos audientium animos aptum officio vincire conata est: [[Laudunum|Lauduni]] Norberto Collegiata Sancti Martini reformanda mandata est, sed sicut Xanti invitisssimis canonicis conatum ad irritum cecidit. Norbertus fideles ad imitationem [[Iesus|Christi]] [[apostolus|apostolorumque]] vocavit. Exemplum [[Prima communitas Hierosolymitana|primae communitatis Hierosolymitanae]] sive vitam apostolicam praedicans et vitia ecclesiastica vituperans multos, qui viam novam quaererent, alliciebat. Forsitan papa [[Calixtus II|Calixto II]] incitante [[episcopus]] [[Dioecesis Laudunensis|Laudunensis]] [[Bartholomaeus de Iur]] Norberto occasionem monasterii condendi dedit. Qui primo obnitens denique "fundator invitus"<ref>Stephanus Weinfurter: Norbert von Xanten und die Entstehung des Prämonstratenserordens, in: Barbarossa und die Prämonstratenser, Goppingae 1989, ISBN 3-929776-03-0, p. 71</ref> exstitit. Anno [[1120]] locis desertis [[Francia]]e, quae tum episcopo [[Laudunum|Laudunensi]] erant quaeque litteris fundatoriis ''Præmonstratus'' sive ''Pratum monstratum'' ([[Francice]]: ''Prémontré'') appellabantur, [[Praemonstratensis abbatia|Praemontratensem abbatiam]] fundavit, ut vita narrat, postquam visionem [[Iesus|Iesu Christi]] habuisset, qui ibi monasterium condi iussisset. Traditio antiqua episcopum Laudunensem ibi die [[25 Ianuarii]], qui est dies festus [[Conversio Sancti Pauli apostoli|conversionis Sancti Pauli apostoli]], Norbertum visitavisse vult, ut illi [[habitus (ordo monasticus)|habitum]] album traderet. E monasterio Praemonstratensi [[Ordo Praemonstratensis]] ortus est, qui est ordo [[Canonici Regulares|Canonicorum Regularium]] regulam Sancti [[Augustinus|Augustini]] sequens. Anno [[1126]] papa [[Honorius II]] ordinem confirmavit. Usque ad annum [[1137]]/[[1140]] etiam conventus feminarum abbatiae Praemonstratensi adiunctus erat. Abbatia Praemontratensis ergo sicut multa alia monasteria Praemonstratensia erat [[monasterium duplex]]. Norbertus talem statum monasteriorum [[ius|iuridicum]] voluit, qualis a ''Stephano Weinfurter'' "libertas Norbertina" appellatur<ref>ibidem, p. 73</ref>. Sibi iura cuiusque monasterii propria dari coegit, ipse administrationem assumpsit et "zonam episcopo liberam"<ref>ibidem, p. 72</ref> appetivit. Pro suis in multis collegiatis distributis asseclis pariter erat pater, abbas et episcopus. Cum tota communitas imprimis exemplum suum secuta esset, discrimen magnum effectum est, ubi archiepiscopus Magdeburgum discessit (vide infra). Cui discrimini discipulus eius [[Hugo Fossensis]] (1128–1161) ordine consuetudinibus confirmando respondit, ne amplius ordo in uno homine ennixus sit. === Archiepiscopus Magdeburgensis === Hieme anni [[1125]] Norbertus [[Roma]]m iter fecit, ubi a [[papa]] honorifice salutatus est. Archiepiscopo ''Ruotger'' Magdeburgensi mortuo secunda Norberti vitae conversio accidit. Confratribus obstupescentibus Norbertus sivit, ut a papa [[Honorius II|Honorio II]] et [[Lotharius III (imperator)|Lothario III]] rege in [[Dieta Imperii (Sacrum Romanum Imperium)|dieta]] [[Spira|Spirensi]] [[archiepiscopus]] [[Dioecesis Magdeburgensis|Magdeburgensis]] fieret. Die [[18 Iulii]] anni [[1126]] [[Magdeburgum]] ingressus est, secundum legendas nudipes et vestibus pauperculis indutus. Sine mora dioecesim emendare coepit: Presbyteros simplices [[caelibatus|caelibatum]] observare coegit; anno [[1129]] [[Canonici Regulares]] collegiatae Sanctae Mariae Magdeburgensis [[Ordo Praemonstratensis|Praemonstratensibus]] explevit. Bis insidiis capitis periclitatus esse traditur; etiam cives contra archiepiscopum, qui sibi nimis severus videretur, seditionem fecerunt, ut ei urbe fugiendus esset; [[interdictum|interdicto]] eos domuit. Norbertus alias collegiatas condidit, sed in gentes trans [[Albis|Albim]] habitantes convertendo necnon in iura archidioeceseos Magdeburgensis trans [[Polonia]]m extendendo parum processit. Norbertus inter familiares [[Lotharius III (imperator)|Lotharii III]] erat, quem anno [[1132]]/[[1133]] in [[Italia]]m comitatus est, ubi Lotharius imperator coronatus est. Ad tempus, dum archiepiscopus Coloniensis abest, etiam munere cancellarii Italiae fungebatur. Ex Italia reversus primo in aula imperatoris manebat. Anno [[1134]] ineunte Magdeburgum rediit, ubi die [[6 Iunii]] anni eiusdem anni mortuus est, forsitan ob [[malaria]]m. Praedicator asceticus et fundator ordinis reformationem ecclesiasticam appetens princeps imperii et homo aulicus factus est. Comes [[Godefridus Cappenbergensis]], qui Norberto opes suas tradiderat et ipse se ordini adiunxerat, narrat se ab aulico splendore, cum Norbertum Magdeburgi visitavisset, adeo abhorruisse, ut ilico rursus discessit. == Mors, sepulcrum, canonizatio == [[Fasciculus:Norbert Missale.JPG|thumb|Missale Praemonstratense, Argentorati circa annum 1502/04]] Norbertus die [[6 Iunii]] anni [[1134]] [[Magdeburgum|Magdeburgi]] mortuus est. Die [[11 Iunii]] in ecclesia collegiatae Sanctae Mariae sepultus est. Nobertus [[Medium Aevum|Medio Aevo]] canonizatus non est, quare nescimus. Anno [[1582]] papa [[Gregorius XIII]] ordini ab illo condito concessit, ut die [[6 Iunii]] episcopus sanctus et confessor celebraretur. Anno [[1621]] veneratio in totam [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiam]] extenta est. Anno [[1982]] Norbertus a papa [[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]] patronus terrae Magedeburgensis dictus est. Abbate ''Caspare de Questerberg'' Pragensi auctore reliquiae Norberti anno [[1626]] consilio civibusque Magdeburgensibus, qui tum iam erant [[Lutherus|Lutherani]], resistentibus in monasterium Praemonstratense [[monasterium Strahoviense|Strahoviense]] [[Praga]]m tranlatae sunt, ubi adhuc requiescunt. Translationis fons maximi momenti est ''Narratio translati e Saxonia in Boemiam sacri corporis … Norberti …'' (Pragae 1627). Anno [[1709]] ''Franciscus Büttner'' (''Pseudonorbertus ex narratione Pragensi translati e Saxonia in Boioemiam corporis Norberti'') ostendere studuit reliquias falsas Pragam translatas esse. Etiam [[Protestantes]] Magdeburgi memoriam Norberti colebant. Anno [[1975]] Magdeburgi Norberti sepulcrum, quod post sancti translationem superaedificatum erat, apertum est. Quod litterae ad pervestigationem pertinentes ab archaeologo, qui tum sepulcrum aperuit, adhuc retinentur<ref>[https://web.archive.org/web/20160305130553/http://www.tdh-online.de/archiv_2008_bis_2011/tdh_artikel_14394.php Tag des Herrn], periodicum ecclesiasticum Germaniae orientalis anni 2010</ref>, finis non liquet. == Notae == <references/> == Fontes == * Vita Norberti archiepiscopi Magdeburgensis, in: G. H. Pertz et alii (Ed.): Scriptores 12: Historiae aevi Salici. Hannoverae 1856, p. 663–706 (in interrete: [https://www.dmgh.de/mgh_ss_12/index.htm#page/663/mode/1up Vita Norberti]) * Vita Norberti archiepiscopi Magdeburgensis. Leben des heiligen Norbert, Erzbischofs von Magdeburg. Transl. a G. Hertel. Die Geschichtsschreiber der deutschen Vorzeit 64. 2. ed. Lipsiae: Lorentz [et al.], 1941. * Narratio translati e Saxonia in Boëmiam sacri corporis beatissimi viri, Norberti, Parthenopolitani olim archiepiscopi, Germaniae primatis, conditoris et patriarchae ordinis Praemonstratensis, cui compendiosa vitae rerumque ipsius s. Norberti historia, commentariolus item de transferendis sanctorum reliquiis, praemittuntur. Referentibus fratribus monasterii Strahoviensis, ejusdem ordinis, in superiore Praga siti … Pragae: Sessius, 1627. == Bibliographia == * D. Salewsky: Norbert von Xanten/Magdeburg – eine vielschichtige Persönlichkeit des Mittelalters. In: M. Puhle / R. Hagedorn (Ed.): Prémontré des Ostens. Das Kloster Unser Lieben Frauen Magdeburg vom 11. bis 17. Jahrhundert. Ziethen, [[Osacaria]]e 1996, ISBN 3-932090-05-5, S. 29–42. * L. Horstkötter: Norbert von Xanten († 1134), erst Ordensmann, dann Erzbischof von Magdeburg. In: M. Puhle / R. Hagedorn (Ed.): Kloster Unser Lieben Frauen Magdeburg. Stift, Pädagogium, Museum. Ziethen, [[Oscaria]]e 1995, ISBN 3-928703-77-3, S. 43–49. * K. Elm: Norbertus triumphans. In: ibidem p. 57–66 * K. Elm (Ed.): Norbert von Xanten. Adliger, Ordensstifter, Kirchenfürst. Coloniae Agrippinae 1984, ISBN 3-87909-133-1 * K. Elm: Norbert von Xanten, in: Theologische Realenzyklopädie 24 (1994), p. 608–612 * W. M. Grauwen: Norbertus Aartsbisschop van Maagdenburg (1126–1134), Bruxellis 1978 * S. Weinfurter: Norbert von Xanten und die Entstehung des Prämonstratenserordens, in: Barbarossa und die Prämonstratenser, Goppingae 1989, ISBN 3-929776-03-0, p. 67–100 * S. Weinfurter: Norbert von Xanten im Urteil seiner Zeitgenossen (Xantener Vorträge zur Geschichte des Niederrheins 5), Thuiscoburgi: Universität, 1992 * L. Horstkötter: Norbert von Xanten. In: Lexikon für Theologie und Kirche, 7 (1998), ISBN 3-451-22012-1, Coll. 903–905 * H. Binder (Ed.): 850 Jahre Prämonstratenserabtei Weißenau 1145–1995. Thorbecke, Sigmaringae 1995, ISBN 3-7995-0414-1 (commentationes ad iconographiam p. 331–406) * E. Poche: Norbert von Magdeburg, in: W. Braunfels (Ed.): Lexikon der christlichen Ikonographie – Vol. 8. Herder, Friburgi 1976, ISBN 3-451-22568-9 * B. Gehle: Die Prämonstratenser in Köln und Dünnwald. Grüner, Amstelodami 1978, ISBN 90-6032-106-5. {{NexInt}} * [[Abbatia Sancti Martini Laudunensis]] [[Categoria:Sancti]] [[Categoria:Archiepiscopi]] [[Categoria:Episcopi Magdeburgenses]] [[Categoria:Praemonstratenses]] [[Categoria:Mortui 1134]] [[Categoria:Nati saeculo 11]] kvch8u3g1k8sz2ay3by3j7bnvdwdvjn 0 18020 3982408 2871576 2026-08-19T20:04:32Z Zafer 73615 Photo add 3982408 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Fenerbahçe}} [[File:Fenerbahçe SK 20260805 (20) (cropped).JPG|thumb|260px|Fenerbahçe 2026]] '''Fenerbahçe''' manipulum [[Turcia|Turcum]] [[pediludium|pediludii]] [[Constantinopolis|Constantinipolis urbis]]. Conditum est anno [[1907]]. Ludit in superliga [[Turcice]] Turkcell Süper Lig. Türk Telekom est [[societas mercatoria]] telecommunicationis Turcica. == De nomine == Nomen refert ad [[Fenerbahçe|vicum urbanum eiusdem nominis]], quod nomen dicit "hortum phari" (''fener'' = [[pharus]], ''bahçe'' = hortus). == Stadium == ''Şükrü Saracoğlu Stadı'' est stadium manipuli. == Nexus externus == * [http://www.fenerbahce.org/default.asp Situs officialis] {{ludus-stipula}} [[Categoria:Societates pediludii]] [[Categoria:Constantinopolis]] [[tr:Fenerbahçe SK]] ggxdthoubvdjv6hf085ayaecx5o8qwc 3982500 3982408 2026-08-20T09:20:14Z Makenzis 101971 3982500 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Fenerbahçe}} [[File:Fenerbahçe SK 20260805 (20) (cropped).JPG|thumb|260px|Fenerbahçe 2026]] '''Fenerbahçe''' manipulum [[Turcia|Turcum]] [[pediludium|pediludii]] [[Constantinopolis|Constantinipolis urbis]]. Conditum est anno 1907. Ludit in superliga [[Turcice]] Turkcell Süper Lig. Türk Telekom est [[societas mercatoria]] telecommunicationis Turcica. == De nomine == Nomen refert ad [[Fenerbahçe|vicum urbanum eiusdem nominis]], quod nomen dicit "hortum phari" (''fener'' = [[pharus]], ''bahçe'' = hortus). == Stadium == ''Şükrü Saracoğlu Stadı'' est stadium manipuli. == Nexus externus == * [http://www.fenerbahce.org/default.asp Situs officialis] {{ludus-stipula}} [[Categoria:Societates pediludii]] [[Categoria:Constantinopolis]] [[tr:Fenerbahçe SK]] 8ofo7bipwwxeplk6res154o1xjoxxbt 3982501 3982500 2026-08-20T09:20:23Z Makenzis 101971 3982501 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Fenerbahçe}} [[File:Fenerbahçe SK 20260805 (20) (cropped).JPG|thumb|260px|Fenerbahçe 2026]] '''Fenerbahçe''' manipulum [[Turcia|Turcum]] [[pediludium|pediludii]] [[Constantinopolis|Constantinipolis urbis]]. Conditum est anno 1907. Ludit in superliga [[Turcice]] Turkcell Süper Lig. Türk Telekom est [[societas mercatoria]] telecommunicationis Turcica. == De nomine == Nomen refert ad [[Fenerbahçe|vicum urbanum eiusdem nominis]], quod nomen dicit "hortum phari" (''fener'' = [[pharus]], ''bahçe'' = hortus). == Stadium == ''Şükrü Saracoğlu Stadı'' est stadium manipuli. == Nexus externus == * [http://www.fenerbahce.org/default.asp Situs officialis] {{ludus-stipula}} [[Categoria:Societates pediludii]] [[Categoria:Constantinopolis]] l67kpwqupn7gyxh7qpchapj148q17od 0 27370 3982515 3823283 2026-08-20T11:21:03Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982515 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:BnF ms. 12473 fol. 109 - Sordel de Mantoue (1).jpg|thumb|upright=0.8|Sordellus in minuta tabula pictus.]] '''Sordellus''' ([[Italiane]] ''Sordello''; [[Occitanice]] ''Sordèl'') fuit [[poëta]] [[lingua Occitana|linguae Occitanae]] sive ''[[trobator]]'' [[saeculum 13|saeculi XIII]], natus [[Goitum|Goiti]] in provincia [[Mantua]]e in [[Italia]]; est maximus inter trobatores originis Italicae notus. Scimus eum rixae in [[taberna]] [[Florentia]]e anno [[1220]] interfuisse; anno [[1226]] apud [[Ricardus de Bonifacio|Ricardum de Bonifacio]] [[Verona]]e rapuisse Cunizzam, [[uxor]]em Ricardi, posteaque in [[Gallia Narbonensis|Provinciam]] fugisse (ubi inter patronos eius fuit [[Blacat]]); anno [[1265]] socium [[Carolus (rex Siciliae)|Caroli Andegavensis]] in expeditione [[Neapolis|Neapolitana]] fuisse et ibi in [[carcer]]e coniectum esse. Scripsit [[carmen amoris|carmina amoris]], [[satira]]s, ''Ensenhamens d'onor'' ('Instructio honoris') [[carmen didacticum]], et [[lamentatio]]nem Blacati, in quo carmine neglegentiam principum castigat eosque comedere [[cor]] Blacati invitat ut eius fortitudinem adsorbeant. Sordellum nonnulli poetae posterioris aevi commemorant, quorum primus est [[Dantes Alagherius]]. In libro "Purgatorii" carminis cuius titulus est ''[[Divina Comoedia]]'' Dantes monstrat Sordellum reges castigantem; in libro Latino ''[[De vulgari eloquentia]]'' linguam Sordelli laudat. [[Robertus Browning]], poeta [[Anglia|Anglicus]], eius vitam in carmine cuius titulus est ''Sordello'' narrat. Carmen XLII ita sonat; agitur de audacia Sordelli contra irrisores calumniatoresque <ref>[https://web.archive.org/web/20240320070806/http://trobar.org/troubadours/sordel/sg42.php Textus.]</ref><ref>Conversio: ''Velut ego esto quisquis res magnas facere velit. Namque omnes me propter mulieres et honorem debellant. Me odiit alius invidiae causa, alius parentum causa. Historia de timore meo falsa est. Noli id credere! Ecce, ita sum ego. Sine timore vivo laetus etsi lacrimae in aliis oriantur.''</ref>: <blockquote>Si com estau taing qu'esteia / Qui vol far faich ab valor, / Que totz lo monz mi guerreia / Per dompnas e per amor. / L'us me vol mal per enveia, / L'autre per las parenz lor: / Qui m'en cre faire paor, / Consel lo que lo descreia! / Qu'eu sui tals que, sui que.n plor, / Eu viu jauzenz sens temor.</blockquote> == Bibliographia == * James J. Wilhelm, ''The Poetry of Sordello''. Novi Eboraci: 1987. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Sordello|Sordellum}} *[https://frenchofitaly.ace.fordham.edu/sources/occitan-lyric-in-italy/sordello-da-goito/ "French of Italy"] - vita Anglice scripta; nexus ==Notae== <references/> {{Lifetime|saeculo 12 aut 13|saeculo 13|Sordellus}} [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Personae Divinae Comoediae (Purgatorium)]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Trobatores]] la7q5s1ad9ayqpeaasbw8kounp299nm 0 28352 3982330 3603238 2026-08-19T16:28:07Z Juvavum 201435 3982330 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Johann Gottlieb Fichte.jpg|thumb|Ioannes Amadeus Fichtius]] '''Ioannes Amadeus Fichtius'''<ref>Carolus Biedermann, ''De notione libertatis eiusque in philosophia practica usu'' (Lipsiae: 1843), [https://books.google.com/books?id=4XE9AAAAYAAJ&pg=PA5&dq=%22fichtius%22 p. 5].</ref> ([[Theodisce]] ''Johann Gottlieb Fichte'' natus in vico Rammenau anno [[1762]] die [[19 Maii]]; [[Berolinum|Berolini]] die [[29 Ianuarii]] [[1814]] mortuus) fuit [[philosophus]] [[Germania|Germanicus]], primus rector [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Almae Universitatis Berolinensis]]{{dubsig}}, et princeps scholae [[idealismus|idealisticae]] Germanicae. Fichtius doctrinam [[Immanuel Kantius|Immanuelis Kantii]] qua bina rerum principia (''[[phaenomenon]]'' et ''noumenon'') distinguuntur superandam esse putabat: sic ille creavit philosophicum ens "''Quod est Ego''" (quod imperfectum est sine limine) nomatum{{dubsig}} sibi opponentem ad superandum "''Quod non est Ego''" (quod perfectum est), sed "''Quod non est Ego''" solum est pars ipsius "''Cuius est Ego.''" Ipse Fichtius exemplum posuit [[identitas|A = A]]'. Cum "''Quod est Ego''" superaret "''Quod non est Ego''" a se ipso impositum, creatur alterum "''Quod est Ego,''" maior quam priore, quod rursus sibi imponebit novum "''Quod non est ego''" quasi impedimentum esset superandum ad ipsum "''Quod est Ego''" exsplicandum. Progressio ista appellata est [[Dialectica]] Fichtiana, qua quod simile est [[Immanuel Kantius|Kantiani]] ''noumeni,'' "''Quod est Ego,''" superat quod simile est Kantiani ''phaenomeni,'' "''Quod non est Ego''"; et qua ''noumenon'' a Fichtio putatum esse pars ipsius ''phaenomeni.'' Et studium de [[philosophia politica]] pro popluli Germaniae pubicavit. Alumnus [[schola Portensis|scholae Portensis]] fuit. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Johann Gottlieb Fichte|Ioannem Fichtium}} *[http://plato.stanford.edu/entries/johann-fichte/ De Ioanne Fichtio,] plato.stanford.edu (Encyclopaedia Philosophica Stanfordiensi) {{ling|Anglice}} *[http://www.fichte-gesellschaft.de/ Societas Ioanni Fichtio dicata] {{ling|Theodisce}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Nati 1762]] [[Categoria:Mortui 1814]] [[Categoria:Francomurarii]] [[Categoria:Incolae Germaniae|Fichtius]] [[Categoria:Philosophi|Fichtius]] kdsdk564enxijydgi17ymjq29jzzoeq 0 28594 3982251 3767161 2026-08-19T12:52:03Z Cyprianus Marcus 66550 /* Index præfectorum */ 3982251 wikitext text/x-wiki '''Congregatio pro Ecclesiis Orientalibus''' est una novem congregationum [[Curia Romana|curiae romanae]], quae die [[1 Maii]] [[1917]] cum [[motu proprio]] ''Dei Providentis '' papa [[Benedictus XV]] ut [[Congregatio pro Ecclesia Orientali]] a olim [[Congregatione de Propaganda Fide]] separavit. Sed iam papa [[Pius IX]] cum [[Constitutio Apostolica|Constitutione Apostolica]] ''Romani Pontifices'' die [[6 Ianuarii]] [[1862]] specialem sectionem ''Congregatio de Propaganda Fide pro negotiis ritus orientalis'' condiderat. Secundum constitutionem apostolicam ''Pastor Bonus'' (art. 56) est officium huius congregationis, cuius "ipso iure Membra sunt Patriarchæ et Archiepiscopi Maiores Ecclesiarum Orientalium necnon Præses Consilii ad Unitatem Christianorum fovendam" : :''Congregatio ea cognoscit, quæ, sive quoad personas sive quoad res, Ecclesias Orientales Catholicas respiciunt.'' Die [[5 Iunii]] [[2022]], hac Congregatio mutavit nomen et Dicasterium pro Ecclesiis Orientalibus appellanda fuit. Praefectus Dicasterii pro Ecclesiis Orientalibus est a die [[21 Novembris]] [[2022]] [[archiepiscopus]] [[Claudius Gugerotti]], antea erat cardinalis [[cardinalis]] [[Leonardus Sandri]]. == Index præfectorum == *[[Gustavus Testa]] *[[Maximilianus de Furstenberga]] *[[Paulus-Petrus Philippe]] *[[Vladislaus Rubin]] *[[Duraisamy Simon Lourdusamy]] *[[Achilles Silvestrini]] *[[Ignatius Moussa Daoud]] *[[Leonardus Sandri]] *[[Claudius Gugerotti]] == Nexus externus == * [http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/orientchurch/index_it.htm Pagina officialis] * [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_constitutions/documents/hf_jp-ii_apc_19880628_pastor-bonus-index_lt.html Constitutio apostolica Pastor Bonus] {{reli-stipula}} [[Categoria:Curia Romana]] g56x8sym6glc28v14hbjqj11fhikcy2 0 34389 3982325 3932188 2026-08-19T16:23:20Z Juvavum 201435 3982325 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Theobald von Bethmann-Hollweg Portrait.jpg|thumb|Theobaldus de Bethmann Hollweg]] '''Theobaldus Theodorus Fridericus Alfredus de Bethmann Hollweg''' (natus die [[29 Novembris]] [[1856]] apud [[Via Vienouie|Viam Vienouie]]<ref>Siegfriedo Schiefelbein auctore: ''Niederfinow, ein Ort mit schwebenden Schiffen''. 1258–1267–2008. Förderverein Kloster Chorin, [[Cornu (Brandenburgum)|Cornū]] 2008. ISBN 3-936932-19-0.</ref> -Theodisce ''Hohenfinow''- in [[Brandenburgum|Brandenburgo]]; ibidem obiit die [[2 Ianuarii]] [[1921]]) fuit vir publicus ac [[cancellarius]] [[Germania|Germanicus]] a die [[7 Iulii]] [[1909]] usque ad diem [[13 Iulii]] [[1917]]. Alumnus [[schola Portensis|scholae Portensis]] fuit. ==Notae== <references /> == Nexus externus == * [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/BethmannHollwegTheobald/ Biographia Theobaldi de Bethmann Hollweg, Germanice] {{bio-stipula}} {{Cancellarii Germaniae}} {{Cancellarii Vicarii Germaniae}} {{Praesides Ministrorum Borussiae}} {{DEFAULTSORT:Bethmann-Hollweg, Theobaldus de}} [[Categoria:Cancellarii Germaniae]] [[Categoria:Cancellarii Vicarii Germaniae]] [[Categoria:Praesides ministrorum Borussiae]] [[Categoria:Nati 1856]] [[Categoria:Mortui 1921]] 7e989jlnibl8riaxo3k04a5gwzsrcxi 0 36898 3982327 3731387 2026-08-19T16:24:38Z Juvavum 201435 /* Vita */ 3982327 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Leopold Von Ranke 1877.jpg|thumb|200px|Leopoldus de Ranke anno [[1877]]]] Franciscus '''Leopoldus Ranke''', ab anno [[1865]] '''de Ranke''' (natus die [[21 Decembris]] [[1795]] Wiehe in [[Circulus Kyffhäuser|Circulo Kyffhäuser]] - obiit die [[23 Maii]] [[1886]] [[Berolinum|Berolini]]) fuit [[rerum gestarum scriptor]] [[Germania|Germanicus]]. ==Vita== [[File:Ranke-Gedenkstein in Schulpforte.JPG|thumb|Lapis memorialis ante gymnasium Ad Portam]] [[File:Historical inn Zum Schwan (Arnstadt).JPG|thumb|In Via Ranke [[Arnstadium|Arnstadiensi]] invenitur caupona historica ''Ad cygnum'']] [[File:Ranke memorial Wiehe 1.jpg|thumb|Momunentum in oppido nativitatis Wiehe]] [[File:Ehrengrab Große Hamburger Str 29 (Mitte) Leopold von Ranke.jpg|thumb|Sepulcrum honoris Berolini]] In ludis notissimis [[schola Portensis|Ad Portam]] ([[Cusne]]) educatus [[salinae Saxonicae|Salinis Saxonicis]] et [[Berolinum|Berolini]] theologiae et philologiae studuit. Ex anno 1818 rector gymnasii [[Francofurtum ad Oderam|Francofurtensis]] fuit. Propter opus »Geschichten der romanischen und germanischen Völker von 1494–1535« (tomus I, Berolini 1824) et scriptum annexum »Zur Kritik neuerer Geschichtschreiber« (Berolini 1824) anno 1825 in cathedram historiae in [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Universitatem Berolinensem]] vocatus est. Anno 1827 rectio regia eum misit [[Vindobona]]m, [[Venetiae|Venetias]], [[Roma]]m et [[Florentia]]m archivalium colligendorum caussa. Ibi invenit e.g. legatorum Venetianorum commentarios, quos porro scientifice utebatur. Indagationes suas in his operibus descripsit: »Fürsten und Völker von Südeuropa im 16. und 17. Jahrhundert« (Tomus I: »Die Osmanen und die spanische Monarchie«, Hamburgi 1827); »Die serbische Revolution« (Hamburgi 1829); »Über die Verschwörung gegen Venedig im Jahr 1618« (Berolini 1831), »Zur Geschichte der italienischen Poesie« (Berolini 1837; praelectiones). In periodico tunc incohato »Historisch-politische Zeitschrift« (Tomus I, Hamburgi 1832; Tomus alter, Berolini 1833–36) [[liberalismus|liberales]] argumentis omnino historicis debellare temptavit. Valde plausum est operi magno primo praetitulato »Die römischen Päpste, ihre Kirche und ihr Staat im 16. und 17. Jahrhundert« (Berolini 1834-1836). Latus alterum saeculorum XVI et XVII in vita Europaea, [[protestantismus|protestantismi]] historiam, in magno opere altero praesentavit, apud »Deutsche Geschichte im Zeitalter der Reformation« (Berolini 1839–47). Anno 1841 historiographus Borussicae civitatis declaratus scripsit »Neun Bücher preußischer Geschichte« (Berolini 1847–1848). Tum autem magis in historiam [[francia|Francogalliae]] et [[Britannia Maior|Britanniae Maioris]] intentus erat, ut recognoscit ur apud »Französische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert« (Stuttgardiae 1852–61) et apud »Englische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert« (Berolini 1859–68). Denuo multos fontes vulgo adhuc ignotos exercebat. Sequebantur »Geschichte Wallensteins« (Lipsiae 1869), »Zur deutschen Geschichte. Vom Religionsfrieden bis zum Dreißigjährigen Krieg« (Lipsiae 1869), »Der Ursprung des Siebenjährigen Kriegs« (Lipsiae 1871), »Die deutschen Mächte und der Fürstenbund« (Lipsiae 1871), »Abhandlungen und Versuche« (Lipsiae 1872), »Aus dem Briefwechsel Friedrich Wilhelms IV. mit Bunsen« (Lipsiae 1873), »Ursprung und Beginn der Revolutionskriege 1791 und 1792« (Lipsiae 1875), »Zur Geschichte von Österreich und Preußen zwischen den Friedensschlüssen zu Aachen und Hubertusburg« (Lipsiae 1875), »Denkwürdigkeiten des Staatskanzlers Fürsten von Hardenberg« (Lipsiae 1877), »Friedrich der Große; Friedrich Wilhelm IV. Zwei Biographien« (Lipsiae 1878), »Historisch-biographische Studien« (Lipsiae 1878), »Zur venezianischen Geschichte« (Lipsiae 1878), »Zur Geschichte Deutschlands und Frankreichs im 19 Jahrhundert« (edidit A. Dove; Lipsiae 1887). Finem rerum gestarum scribendarum egregium daret infinitus liber de mundi historia »Weltgeschichte« (Lipsiae 1881–88). Serius incohatus proh dolor non ultra [[Medium Aevum]] extendebatur. In disciplinis suis (quas usque annum 1872 habuit) exercitationibus historicis praelectiones magis vivas fecit; e discipulis illis fundata est sic dicta ''Schola Ranke'', cui multi historici illustres post annum 1850 activivi socii erant. In diariis »Jahrbücher des Deutschen Reiches unter dem sächsischen Haus« (Berolini 1837–40) lucubrationes discipulorum vulgari iussit. Die 21.12.1865 in nobilitatem translatus anno 1867 [[augustus Boeckh|Augusto Boeckh]] mortuo cancellarius ordinis Pro meritis nominatus est. Quando doctoratus eius anniversaria L et LX celebrati sunt (die 20.2. annorum 1867 et 1877) ab historicis sincere [[magnus Magister|magnus magister]] attitulatus est. Anno 1882 consiliarius secretus nominatus est et cum epitheto ''excellentiae''. ==Gravitudo== In historiographia Germanica saeculi XIX Ranke non exaggeranter omnium rerum scriptorum maximus appellari potest. Peritus indefessus atque argutus velociter fontes invenire, iudicare, seligere et uti solitus est. Critica eius methodica multis exemplo erat; vitae cotidianae verae intelligentia necnon interpretatio psychologica accurata commentationibus suis perfectionem dederunt. Praesertim in personis earumque ingeniis describendis novas vias aperuit. Die 3.3.1906 Wiehe in oppido, ubi iam antea monumentum erectum erat, societas condita est ''(Leopold von Ranke-Verein)'' cui in animo casae natalis praeservatio et musei curatio continuatae. == Lege etiam == * Wolfgang J. Mommsen (ed.): ''Leopold von Ranke und die moderne Geschichtswissenschaft''. Klett-Cotta, [[Stuttgardia]]e anno 1988, ISBN 3-608-91472-2 * Siegfried Baur: "Versuch über die Historik des jungen Ranke". Duncker & Humblot, Berolini anno 1998. ISBN 978-3-428-09115-7 *Andreas Dieter Boldt: ''Das Leben und Werk von Leopold von Ranke''. Peter Lang, Bern 2016 (primo Anglice: ''The Life and Work of the German Historian Leopold von Ranke (1795–1886). An Assessment of His Achievements'', Lewiston: Mellon Press 2014). * Helmut Berding: ''Leopold von Ranke''. In: Hans-Ulrich Wehler (ed.): ''Deutsche Historiker'', Band 1. [Vandenhoeck & Ruprecht, Gottingae 1971, S.&nbsp;7–2 * {{BBKL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613132453/http://www.bautz.de/bbkl/r/ranke_l.shtml |autor=Volker Dotterweich|artikel=Ranke, Leopold|band=7|spalten=1324–1355}} * {{ADB|27|242|269|Ranke, Leopold von|[[Alfred Dove]]|ADB:Ranke, Leopold von}} * Günter Johannes Henz: ''Leopold Ranke. Leben, Denken, Wort, 1795–1814. Darstellende Untersuchungen und Edition. Mit allgemeinen archivalischen und bibliographischen Beiträgen''. Coloniae Agrippinae 1968. * Günter Johannes Henz: ''Zu Leopold von Rankes Briefwechsel. Forschungsbericht und Nachlese''. Archiv für Kulturgeschichte, 54 (1972), p. 285–324. * Günter Johannes Henz: ''Zur Kritik neuerer Briefeditoren. Die Ausgabe des Briefwechsels Leopold von Rankes durch die Historische Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Eine Denkschrift zu ihrem 150jährigen Bestehen''. Iuliaci 2008 ([https://web.archive.org/web/20200809143430/http://ranke-briefwechsel.de/ in nterreti hic]). * Günter Johannes Henz: ''Rankes fälschlich so benannte Vorträge „Über die Epochen der neueren Geschichte“. Eine Untersuchung zu Schein und Sein der Überlieferung''. In: ''Deutsche Vierteljahrsschrift für Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte'', 83, 2009, p. 408–451. * Günter Johannes Henz: ''Leopold von Ranke in Geschichtsdenken und Forschung''. Bd. 1: ''Persönlichkeit, Werkentstehung, Wirkungsgeschichte''. Bd. 2: ''Grundlagen und Wege der Forschung''. Duncker & Humblot, Berolini 2014 * Ulrich Muhlack: ''Leopold Ranke, Rom und „Die Römischen Päpste“''. In: Michael Matheus, Martin Wallraff, Jörg Lauster (ed.): ''Rombilder im deutschsprachigen Protestantismus. Begegnungen mit der Stadt im „langen 19.&nbsp;Jahrhundert“'', Tubingae 2011, p. 1–24. * Ulrich Muhlack: ''Leopold von Ranke (1795-1886).'' In: Lutz Raphael (ed.): ''Klassiker der Geschichtswissenschaft''. Tomus I: ''Von Edward Gibbon bis Marc Bloch'', Beck, Monaci 2006, ISBN 978-3-406-54118-6, p. 38–63. * {{NDB|21|140|142|Ranke, Franz Leopold von|Ulrich Muhlack|118598279}} * Ugo Tucci: ''Ranke and the Venetian Document Market''. In: ''The Courier'' 22.1 (1987), p. 7–38. * Martin Wahler: ''Leopold von Ranke''. In: ''Mitteldeutsche Lebensbilder'', Band 2: ''Lebensbilder des 19. Jahrhunderts'', Magdeburgi 1927, p. 171–186. * Leopold von Ranke. Vorträge anläßlich seines 100. Todestages. Gedenkfeier der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften und der Stiftung Historisches Kolleg im Stifterverband für die Deutsche Wissenschaft am 12. Mai 1986, Monaci 1987 ([https://web.archive.org/web/20151010151542/http://www.historischeskolleg.de/fileadmin/pdf/dokumentationen_allgemein_pdf/dok03_ranke.pdf Digitalisat]). == Nexus externi == {{CommuniaCat|Leopold von Ranke|Leopoldum de Ranke}} * [https://web.archive.org/web/20071026032218/http://www.geschichte.hu-berlin.de/galerie/texte/ranke.htm Biographia apud Universitatem Humboldt Berolini] * [http://www.klassiker.historicum-archiv.net/18/ranke.htm De Leopoldo de Ranke]{{Nexus deficitur|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in 'Klassiker der Geschichtswissenschaft' *[https://www.projekt-gutenberg.org/autoren/namen/ranke.html Opera apud projekt-gutenberg.org] *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118598279 De Ranke apud DDB] *[https://de.wikisource.org/wiki/Leopold_von_Ranke Res apud Vicifontem] *[http://www.sportverein-wiehe.de/fussball/rankecup/allgemein De praemio pedilusorio pro Ranke nominato] {{DEFAULTSORT:Ranke, Leopoldus de }} [[Categoria:Scriptores Germaniae]] [[Categoria:Historici Germaniae]] [[Categoria:Nati 1795]] [[Categoria:Mortui 1886]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] {{Myrias|Homines}} aorj5pfiz9cwqq3e8qcjlgns1hq3ore 0 41444 3982313 3981808 2026-08-19T16:03:14Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De cursu honorum */ 3982313 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]] {{res|Quintus Aurelius Symmachus}} signo {{res|Eusebius}} (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>. Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit. == De familia == Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia “severitatis merito” anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus. A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditarie accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>. == De cursu honorum == * Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>. * 364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus. * anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur. * 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>. * anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>. * 377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref> * anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>''Relatio'' 3.1. Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref> * anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>. * anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat. * iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref> * anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref> * anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur. * annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit. * Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>. In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit eo magis quod a re militari alienissimus fuit: ipse se hominem pacis et otii dicebat. Ita cursum honorum patri simillimum peregit. == De homine litterato == E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]”, ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref> Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, “[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frb La transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]”, ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: “The Real Circle of Symmachus”.</ref>. In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse. == De operibus == Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes: * '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref> * '''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]”, ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent. * '''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, “Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco”, ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur. Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]”, ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, “[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]” in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref> == De genere dicendi et iudiciis == Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat: <blockquote><poem> Symacus in uerbis parcus sed mente profundus, Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus, Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref> </poem></blockquote> Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]: <blockquote> ''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref> </blockquote> [[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit: <blockquote> ''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref> </blockquote> Sed et adversarii “Romani decus eloquii” attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet. In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>. == De primis editionibus== * [[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]”, ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> . * 1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes. * [[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref> ''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref> * anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit. * anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>. == Notae == <references/> == Fontes == * [[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347 * [[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII * [[Libanius]], ''Epistula'' 1004. * [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' * [[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' == Editiones criticae et commentarii == * Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893 [[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]] * [[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica] ** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica] * Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica] * Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica] * Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987 ** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983 * Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica] * Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica] * Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981 * Domenico Vera, ''Commento storico alle “relationes” di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981 == Plura legere si cupis == * Marco Bertolini, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]”, ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208 * Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica] ** “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]”, ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149 ** “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]”, ''Ancient Society'', 1990: 17-31 * JP Callu, “[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]”, ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217 * Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica] * Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium] * Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE''' * Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica] * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, “[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]”, ''Vita Latina'', 2018: 148-172 * Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica] * C. Hermann,“[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]”, in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320 * A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871] * Gavin Kelly, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]”, ''Arethusa'', 2013: 261-287 * R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica] * Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE''' * Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE''' * Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, “L'Erma” di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3 * J. F. Matthews, “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]”, ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195 ** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4435183 Symmachus and the "Magister Militum" Theodosius]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1971: 122-128 * John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942 * Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021 * Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE''' * F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986 ** “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]”, ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235 * S. Roda, “Simmaco nel gioco politico del suo tempo”, ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114 * Michele Renee Salzman, “[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the ‘Barbarian’ Generals]”, ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367 ** “[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]”, ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364 ** “[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2010_act_428_1_9861 Symmachus’ ideal of secular friendship]”, in ''Les frontières du profane dans l’Antiquité tardive'', 2010:247-272 * Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE''' * Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6 * Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939] {{NexInt}} * [[Controversia de ara Victoriae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Quintus Aurelius Symmachus|Quintum Aurelium Symmachum}} {{Vicifons|Libri Decem Epistolarum|Libros decem epistolarum}} * [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] * {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}} * [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii] {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]| annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]| successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}} {{Anni vitae|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}} [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]] [[Categoria:Gens Symmachia]] [[Categoria:Scriptores Imperii Romani]] [[Categoria:Gens Aurelia]] lcfid2de53eqi0x4s0k16lerhqzqete 0 43446 3982264 3717171 2026-08-19T14:08:43Z Cyprianus Marcus 66550 3982264 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:BadGandersheimDOM.jpg|thumb|Ecclesia monasterii.]] '''Gandershemium'''<ref name="Gandershemium">[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> ([[Theodisce]]:'' Bad Gandersheim'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et caput [[Circulus Northeim|circuli Northeim]]. Ad Gandershemium vici [[Ackenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ackenhausen''),[[Clusa (Gandershemium)|Clusa]]<ref name="Clusa">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B75-4/NOB%20V%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Northeim.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Monumenta Germaniae Historica. (s. d.). Diplomata regum et imperatorum Germaniae''], ubi dicitur "(...) CLUS (Bad Gandersheim) 1127 ''novum monasterium [in] loco, cui antiquitas Clusa vocabulum indidit'' (...)".</ref> (Theodisce ''Clus''), [[Dankelshemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Dankelsheim''), [[Dannhusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Dannhausen''), [[Ellieroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ellierode''), [[Gandershemium Antiquum]]<ref name="Gandershemium"/><ref name="Alt">Theodiscum praefixum ''Alt(en)-'' [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/antiquus?wb=gross&nr=1 Latino adiectivo "antiquus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Altgandersheim''), [[Gehrenroda]]<ref name="-roda"/> (Theodisce ''Gehrenrode''), [[Gremshemium]]<ref name="-hemium"/> (Theodisce ''Gremsheim''), [[Hachenhusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Hachenhausen''), [[Harriehusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Harriehausen''), [[Heckenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Heckenbeck''), [[Helmscheroda]]<ref name="-roda"/> (Theodisce ''Helmscherode''), [[Seboldshusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Seboldshausen''), [[Wolperoda]]<ref name="Wol">Vide [https://de.wikisource.org/wiki/Seite%3ABraunschweig_L%C3%BCneburg_(Merian)_365.jpg?utm ''Topographia Braunschweig-Lüneburg''], ubi dicitur "(...) Wolperoda / 89 (...) Wressiroda / 89 (...)".</ref> (Theodisce ''Wolperode'') atque [[Wressiroda]]<ref name="Wol"/> (Theodisce ''Wrescherode'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Merian Gandersheim.png|thumb|left|Gandershemium anno 1654 in ''[[Topographia Germaniae]]'' [[Matthaeus Merian Senior|Matthaei Merian Senior]] depictum.]] Abbatia Gandersheimii anno [[852]] condita est. Mox urbs eo loco orta est. Anno [[1329]] cives libertatem ab abbatia adepti sunt. Anno [[1833]] circulus condita est, qui anno [[1977]] inter circulos [[Circulus Goslariensis|Goslariensem]] et Northeim divisus est. Ab anno [[1878]] viatores sanitatis causa in urbe balneis fruebantur. Anno [[1932]] urbs "Bad" (Latine: ''Aquae'') nomini Theodisco additum est. == Cives clari == * [[Hrotsvitha Gandeshemensis]] (935 - 973, poeta, scriptrix dramatum, monacha. * [[Gulielmus Keitel]] (1882 - 1946), dux militum. == Nota == <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Bad Gandersheim|Gandershemium}} {{Wikisource|Topographia Braunschweig Lüneburg: Gandersheim Ampt|Gandersheim Ampt in der Topographia Braunschweig Lüneburg (Matthäus Merian)}} * [https://web.archive.org/web/20140812010438/http://www.portal-zur-geschichte.de/ Porta Historiae Gandershemensis] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 852]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] 8jl96gphq5zjbf8c5j0yfrt3ccw69od 0 51590 3982322 3672286 2026-08-19T16:22:04Z Juvavum 201435 /* De vita eius */ 3982322 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} Enno Fridericus Vicardus '''Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff''' (natus in villa [[Marcovium|Marcovicii]] die 22 Decembris 1848, defunctus [[Berolinum|Berolini]] die 25 Septembris 1931) fuit [[philologia|philologus]] [[Germania|Germanus]], qui imprimis auctoribus [[lingua Graeca antiqua|Graecis]] et praesertim [[Homerus|Homero]] investigando operam dedit maximam. Vulgo prae ceteris hominibus [[artes humaniores|litterarum humaniorum]] peritissimis eo notior est, quod a [[Fridericus Nietzsche|Friderico Nietzsche]] libro ''De tragoedia ex afflatu artis musicae nata'' conscripto vehementissime vituperatus est. == De vita eius == Vilamovicius ex gente olim [[Polonia|Sarmatica]], tunc vero temporis in Germanorum [[nobilitas|nobilitate]] numerata in [[Posnania]] provincia regni [[Prussia|Prussici]] ruri natus est. Clarissima in schola illa [[schola Portensis|Portensi]] eruditus ab anno 1867 in universitatibus primum [[universitas Bonnensis|Bonnensi]], deinde [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Berolinensi]] litteris studuit, tum anno 1870 ad gradum [[doctor philosophiae|doctoris philosophiae]] promotus est. Bello autem eodem anno Prussis a [[Gallia|Gallorum]] [[Napoleo III (imperator Franciae)|imperatore]] illato stipendia meritus ab anno 1871 denuo studiis et longis in [[Italia]]m [[Graecia]]mque [[periegesis|peregrinationibus]] incubuit. Anno 1874 Berolini habilitatus biennio post [[Universitas Gryphiswaldensis|Gryphiswaldiam]] in cathedram litterarum [[artes humaniores|humaniorum]] vocatus est. Unde anno 1883 [[universitas Goettingensis|Goettingam]] profectus professor ordinarius et decanus factus operibus doctissimis et laboriosis tantam sibi gloriam comparavit, ut anno 1897 philologus illustrissimus Berolinensem in universitatem reverteretur. Ibidem anno 1914 bello per totum orbem terrarum exarso non modo multos viros doctos commovit, ut [[declaratio professorum imperii Germanici|''declarationem'' illam ''professorum imperii Germanici'']] ederent, sed etiam sub [[manifestum nonaginta trium virorum|''manifesto'' illo ''nonaginta trium virorum'']] nomen suum subscripsit. Defuncti cineres [[Vymyslovicium|Moellendorpii]] in [[Cuiavia Pomeranica]] provincia Poloniae, in monumento gentili sepultae sunt iuxta cenotaphium Tychonis filii († 1914), quem ex Maria uxore [[Theodorus Mommsen|Theodori Mommsen]] filia susceperat. {{NexInt}} *[[Wilamowitzianus]] == Opera praecipua == * Studia Homerica (anno 1884) * Prolegomena ad tragoediam Graecam (anno 1907) * De Iliade et Homero (anno 1916) * De poetis post Alexandrum qui fuerunt Graecis (anno 1924) == Bibliographia == * Michael Armstrong, Wolfgang Buchwald, William M. Calder III. et Helmut Löffler, ''Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff Bibliography 1867-2010'', Weidmann, Hildesiae 2012, ISBN 978-3-615-00402-1 == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff|Udalricum de Wilamowitz-Moellendorff}} {{Fontes biographici}} {{Lifetime|1848|1931|Wilamowitz-Moellendorff, Udalricus de}} [[Categoria:Philologi Germaniae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Alumni Universitatis Bonnensis]] [[Categoria:Professores universitatum et scholarum Berolinensium]] [[Categoria:Professores Universitatis Goettingensis]] jacngm1rzi3ryre4c8nlb9vs7xi4xmd 0 51841 3982262 3914438 2026-08-19T13:51:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982262 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Matthew arnold cartoon.png|thumb|Imago e [[Punch (periodicum)|Punch]] anni [[1881]]]] '''Matthaeus Arnold''' (natus ''Matthew Arnold'' [[Laleham-on-Thames]] in oppido [[Middelsexia]]e anno [[1822]]; mortuus [[1888]]) fuit poëta et scriptor [[Anglia|Anglicus]]. Fuit filius [[Thomas Arnold|Thomae Arnold]], magistri [[Schola Rugbiensis|Scholae Rugbiensis]]. Sua opera sententiaeque magni momenti [[aevum Victorianum|aevo Victoriano]] fuerunt. == Opera selecta == ; Carmina * ''[[Empedocles on Etna]]'' * ''[[Sohrab and Rustum]]'' * ''[[Balder Dead]]'' * ''[[Thyrsis (Arnold)|Thyrsis]]'' * ''[[Dover Beach]]'' ; Commentationes * ''[[On Translating Homer]]'' * ''[[Culture and Anarchy]]'' == Bibliographia == ; Arnoldi scripta * G. W. E. Russell, ed., ''Letters of Matthew Arnold, 1849-88'', 2 vols. (Londinii: Macmillan, 1895) * H. F. Lowry, ed., ''The Letters of Matthew Arnold to Arthur Hugh Clough'' (Londinii: Oxford University Press, 1932) * [[Kenethus Allott|Kenneth Allott]], ed., ''The Poems of Matthew Arnold'' (Londinii: Longman, 1965) ISBN 0-393-04377-0 * Robert H. Super, ed., ''The Complete Prose Works of Matthew Arnold'' (Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1960-1977) * Miriam Allott and Robert H. Super, edd., ''The Oxford Authors: Matthew Arnold'' (Oxonii: Oxford University Press, 1986) * Stefan Collini, ed., ''Culture and Anarchy and other writings'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1993) * Cecil Y. Lang, ed., ''The Letters of Matthew Arnold''. 6 voll. (Charlottesville: The University Press of Virginia, 1996-2001) ; Vitae * Stefan Collini, ''Arnold'' (Oxonii: Oxford University Press, 1988) * [[Ian Hamilton]], ''A Gift Imprisoned: A Poetic Life of Matthew Arnold'' (Londinii: Bloomsbury, 1998) * Park Honan, ''Matthew Arnold, a life'' (Novi Eboraci: McGraw-Hill, 1981) ISBN 0-07-029697-9 * Nicholas Murray, ''A Life of Matthew Arnold'' (Novi Eboraci: St. Martin's, 1996) * Herbert W. Paul, ''Mathew Arnold'' (Londinii: Macmillan, 1902) * [[Georgius Saintsbury|George Saintsbury]], ''Matthew Arnold'' (Novi Eboraci: Dodd, Mead and Company, 1899) * G. W. E. Russell, ''Matthew Arnold'' (Novi Eboraci: Charles Scribner's Sons, 1904: [http://www.gutenberg.org/etext/16745 apud Gutenberg]) * [[Lionellus Trilling|Lionel Trilling]], ''Matthew Arnold'' (Novi Eboraci: Norton, 1939) ; De Matthaei Arnold operibus * Ruth apRoberts, ''Arnold and God'' (Berkeleiae: University of California Press, 1983) * Harold Bloom, ed., ''Modern Critical Views: Matthew Arnold'', Novi Eboraci: Chelsea House Publishers, 1987 * [[Edmundus Chambers|Edmund Chambers]], "Matthew Arnold" in ''English Critical Essays: Twentieth Century'', Phyllis M. Jones, ed. (Londinii: Oxford University Press, 1933) * W. F. Connell, ''The Educational Thought and Influence of Matthew Arnold'' (Londinii: Routledge & Kegan Paul, 1950) * A. Dwight Culler, "Imaginative Reason: The Poetry of Matthew Arnold" (Novo Portu: Yale University Press, 1966) * Renzo D'Agnillo, ''The Poetry of Matthew Arnold'' (Romae: Aracne, 2005) * David J. DeLaura, "Hebrew and Hellene in Victorian England: Newman, Arnold, and Pater" (Austin: University of Texas Pr, 1969) * [[T. S. Eliot]], "Matthew Arnold" in ''The Use of Poetry and the Use of Criticism'' (Cantabrigiae: Harvard University Press, 1933) * Ian Hamilton, "These Are Damned Times: Matthew Arnold's renunciation of poetry and the tortuous history of his letters" in ''[[Times Literary Supplement]]'' (11 Iulii 1997) pp. 3-5 * Francesco Marroni, ''Miti e mondi vittoriani'' (Rome: Carocci, 2004) * David G. Riede, ''Matthew Arnold and the Betrayal of Language'' (Charlottesville: University Press of Virginia, 1988) * Donald Stone, ''Communications with the Future: Matthew Arnold in Dialogue'' (Ann Arbor: University of Michigan Press, 1997) * Chauncey Brewster Tinker, Howard Foster Lowry, ''The Poetry of Matthew Arnold: A Commentary'' (Londinii: Oxford University Press, 1940) * George Watson, "Matthew Arnold" in ''The Literary Critics: A Study of English Descriptive Criticism'' (Baltimorae: Penguin Books, 1962) ; Bibliographica * Thomas Burnett Smart, ''The Bibliography of Matthew Arnold'' (1892) * Laurence W. Mazzeno, ''Matthew Arnold: The Critical Legacy'' (Woodbridge: Camden House, 1999) == Nexus externi == * [http://en.wikisource.org/wiki/Author:Matthew_Arnold Opera apud Wikisource] * [http://en.wikisource.org/wiki/Author:Matthew_Arnold Opera apud Gutenberg] * [https://web.archive.org/web/20080708223701/http://www.poetseers.org/the_romantics/matthew_arnold/library/ Carmina] apud Poetseers * [http://rotunda.upress.virginia.edu/arnold Epistulae] apud University of Virginia Press * [https://web.archive.org/web/20080724233225/http://www.johnkeats.org/ De vita et operibus] {{Lifetime|1822|1888|Arnold, Matthaeus}} [[Categoria:Alumni Collegii Wintoniensis]] [[Categoria:Alumni Scholae Rugbeiensis]]<!--???--> [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Magistri]] [[Categoria:Poetae Angliae]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Socii collegiorum Oxoniensium]] cs0szl4etruu9vbg9ip5o4g909nakhr 0 52918 3982334 3972768 2026-08-19T16:33:00Z Juvavum 201435 /* Vita */ 3982334 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Friedrich Gottlieb Klopstock 1.jpg|thumb|Fridericus Amadeus Klopstock. [[Jens Juel]] pinxit]] '''Fridericus Amadeus Klopstock''' (natus [[Quedlinburgum|Quedlinburgi]] die [[2 Iulii]] [[1724]]; mortuus [[Hamburgum|Hamburgi]] die [[14 Martii]] [[1803]] ) fuit [[scriptor]] et [[poeta]] [[Germania|Germanicus]]. Inspiratus a ''[[Paradisus amissus|Paradiso amisso]]'' [[Ioannes Miltonus|Ioannis Miltoni]], suum [[magnum opus]] ''Der Messias'', [[poësis epica]] [[dactylus]] [[hexameter|hexametris]] scripsit. ==Vita== Klopstock annis inter 1739 et 1745 [[gymnasium]] illustrissimum [[schola Portensis|Ad portam]] frequentavit ubi iam notionem primam de opere [[Messias|Messiae]] scribendo cepit. Studiosus [[Iena]]e carmina tria pepigit et [[Lipsia]]e consuetudinem contraxit cum viris in circulo "Bremer Beiträge" convenientibus. [[Longosalissa]]e ab anno 1746 magister privatus fuit et carminibus ''Fanny'' (Fridericiae Schmidt) homines multos fascinabatur et [[indulgentia]] corrupit. Anno 1750 in [[Helvetia]] a philologo [[ioannes Iacobus Bodmer|Ioanne Iacobo Bodmer]] benevolentia atque benignitate acceptus est et [[Hafnia]]e anno 1751 salarium a ministro Bernstorff nactus est ut opus magnum terminaret. Postea cantavit in opere ''Cidli'' de Meta Moller, quam anno 1754 in matrimonium duxit; iam quinque annos post illa animam efflavit. Ex anno 1771 plerumque [[Hammonia]]e vixit quamvis anno 1775 brevissime et [[Carolsruha]]e esset). Anno 1792 iterum maritus factus est. Eum sepeliverunt ad Ottensen apud Hammoniam. ==Gravitudo== Criticus Vilmar mores tres Klopstock effert: primo animam christianam Salvatorem quaerentem et invenientem (quod in [[protestantismus|protestantibus]] saepe rationalismo impediebatur); secundo Germanitatem quam multi vane imitari in animo habebant; tertio [[graecia antiqua|Graecitatem]] quam in Germaniam transportare volebat. In omnibus actionibus Frederici Klopstock sentiamus admirationem inflammatam necnon venationem prototyporum, quae cantus perpulchros de religione, amicitia, amore, patria exigebant. [[Res novae Francicae|Res novas Francicas]] diu nimis positivas interpretabatur et defendebat. Opus magnum de Messia praetitulatum confecit annos XXV, tamen argumentum decernens in versuum multitudine abest. Classica vis Klopstock plus in carminibus elucet, quae inde ab anno 1750 magis magisque tristia fiebant. Cantilenas ecclesiasticas et dramata minus bene exaravit, [[prosa|prosas orationes]] (e.g. ''Die Gelehrtenrepublik'') omnino neglegenter fecit. Et poësis eius in [[Symphonia secunda (Mahler)|Symphonia II]] [[Gustavus Mahler|Gustavi Mahler]] citatur in motu ultimo. {{NexInt}} *[[Litterae Theodiscae]] *[[9344 Klopstock]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Friedrich Gottlieb Klopstock|Fridericum Amadeum Klopstock }} {{PND|118563386|nomen=Friderici Amadei Klopstock aut de Friderico Amadeo Klopstock}} * {{BBKL|k/Klopstock|auctor=Waldemar Grosch|commentatio=KLOPSTOCK, Friedrich Gottlieb|tomus=4|columnae=79-88}} {{DEFAULTSORT:Klopstock, Fridericus Amadeus}} [[Categoria:Nati 1724]] [[Categoria:Mortui 1803]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Francomurarii]] [[Categoria:Poetae Germaniae]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] 62bf8nbgogvz2k81he25gpfusvxg4p5 0 53407 3982455 2423823 2026-08-20T04:48:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982455 wikitext text/x-wiki '''Raimundus de Miraval''' ([[Occitanice]] ''Raimon de Miraval''), qui circa annum [[1200]] floruit, fuit [[trobator]]. Temporibus comitis [[Raimundus VI (comes Tolosae)|Raimundi VI]] aulam [[Tolosa]]nam frequentavit.<ref>Joseph Anglade, ''Les troubadours de Toulouse'' (Tolosae: Privat, 1928) pp. 17-18.</ref> In carminibus [[Fulco Tolosanus|Fulconis Massiliensis]] agnomen habet "''Tostemps''". == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == * [http://cunnan.sca.org.au/wiki/Raimon_de_Miraval De poëta] {{Ling|Anglice}} * [http://www.trobar.org/troubadours/raimon_de_miravalh/ Opera omnia]{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Occitanice|Anglice}} == References == * L. T. Topsfield, [http://links.jstor.org/sici?sici=0026-7937%28195601%2951%3A1%3C33%3ARDMATA%3E2.0.CO%3B2-J "Raimon de Miraval and the Art of Courtly Love"] in ''Modern Language Review'' vol. 51 (1956) pp. 33–41. * ''Les Poésies du troubadour Raimon de Miraval'' ed. L. T.Topsfield. Lutetiae: Nizet, 1971. (''Les Classiques d'Oc'', 4) [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Mortui saeculo 13]] [[Categoria:Trobatores]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati saeculo 12]] 7cviuzohjgkaq5vr64u4h8ki5f18rqb 0 53424 3982447 3889706 2026-08-20T00:35:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982447 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus''' vulgo: ''Peire'' '''Cardenal''' (natus circa annum [[1180]] [[Anicium Vellavorum|Anicii Vellavorum]]; mortuus circa [[1278]] [[Monspessulanus|Monspessulani]] vel [[Nemausus|Nemausi]]) fuit [[trobator]] Occitanicus. == Nexus externi == * [http://www.cardenal.org/ Opera omnia] {{Ling|Francogallice|Occitanice}} * [https://web.archive.org/web/20100503073656/http://www.trobar.org/troubadours/peire_cardenal/ Opera omnia] {{Ling|Occitanice}} * [https://web.archive.org/web/20100525055952/http://www.rialto.unina.it/autori/PCard.htm Opera selecta] {{Ling|Occitanice|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Bibliographia == * Joseph Anglade, ''Les troubadours de Toulouse'' (Tolosae: Privat, 1928) pp. 182-185 {{bio-stipula}} {{Lifetime|saeculo 12|saeculo 13|Cardenal, Petrus}} [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Trobatores]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] cshjnu18jmvvz0s084mpy7mw782n6zk 0 54249 3982444 3956057 2026-08-19T23:28:12Z Cyprianus Marcus 66550 3982444 wikitext text/x-wiki [[Imago:Georgv.jpg|thumb|Georgius V rex Hannoverae]] '''Georgius V''' (natus [[27 Maii]] [[1819]] [[Berolinum|Berolini]], mortuus [[12 Iunii]] [[1878]] [[Lutetia]]e) erat rex [[Regnum Hannoveranum|Hannoverae]] ab anno [[1851]] ad usque annum [[1866]]. ==Familia et iuventus (1819-1851)== Georgius solus filius erat [[Ernestus Augustus (rex Hannoverae)|Ernesti Augusti]], regis Hannoverae, et Fridericae de Mecklenburg-Strelitz. Quam Ernestus Augustus [[1815]] in matrimonium duxerat patre suo [[Georgius III (rex Britanniarum)|Georgio III]] rege Britanniae, qui tum et rex Hannoverae erat, et matre resistentibus. Itaque Ernestus Augustus uxorque cum filio Georgio [[Londinium]] reliquerunt et diu [[Berolina|Berolinae]] vixerunt. Puer saepe morbis vexabatur maximeque [[scrofula|scrofulis]], quibus oculi affecti sunt. Oculo sinistro hoc morbo, dextro ab [[1832]] casu caecus erat. Quamquam medici [[1840]] sectionem chirurgicam conabantur, ea non salutaris erat<ref>Mijndert Bertram, Das Königreich Hannover, Hannovera 2003, p 85</ref>. Tamen pater impetravit, ut filius ei succederet, et anno [[1843]], cum pater Londinii erat, regnum primo aliquod tempus administravit, ab hoc tempore omnibus conciliis regni adfuit. Eodem anno Georgius uxorem Mariam de Saxonia-Altenburg duxit. Anno [[1845]] [[Ernestus Augustus (regni heres Hannoverae)|Ernestus Augustus]], regni heres natus est. Princeps iuvenis ut pater studiosissimus erat pristinarum institutionum ut{{dubsig}} regnum absolutum<ref>loco citato, p 86</ref>. Huiusmodi sententias etiam in revolutione anni 1848 ostendit. ==Rex caecus (1851-1866)== [[18 Novembris]] 1851, post mortem patris, rex Georgius V proclamatus est. Quamquam se constitutionem anni 1848, quae civibus et parlamento Hannoverae iura nonnulla dedit, observaturum affirmavit, statim eam rescindere et constitutionem absolutisticam anni 1840 inducere conatus est, sed diu frustra cum incolis et deputatis de hac re certabat. Anno 1852 Hannovera ad [[Societas portorii Germanica|Societatem portorii Germanicam]] acessit. Ultimis annis apud [[Nordstemmen]] oppidum castellum novum "Castrum Mariae" (vulgo Marienburg) sibi et uxori Mariae reginae exstruxit<ref>Ernestus Augustus princeps Hannoverae (editor): Schloss Marienburg. Schulenburg/Leine 2005</ref>. [[Imago:Pattensen Marienburg von Nordstemmen.jpg|thumb|Castrum Mariae]] ==Bellum contra Borussos (1866)== Annis post 1848 Theodisci semper de unione civitatum Germaniae et de condenda re publica nationali (theodisce ''Nationalstaat'') disputaverunt. Erant, qui censerent [[Borussia]]e primum locum tribuendum esse, alii pro principatu [[Austria]]e sententiam tulerunt. Rex Georgius fidem neque Borussis neque [[Otho de Bismarck|Othoni de Bismarck]] habuit, qui ab anno 1862 praeses ministrorum Borussiae erat. Itaque anno 1863 ad consilium principum [[Francofurtum ad Moenum|Francoforti]] vectus est, qui die unione deliberavit, sed frustra, nam Borussia deliberationibus non intererat. Anno 1866, cum iterum controversia de unione Germanica exardesceret, etiam ad bellum itum est. Hannovera iussu regis Austriam secuta est, sed a Borussis victa est. Rex civitatem amisit et in Austriam in exsilium fugere coactus est. ==Exsilium et mors (1866-1878)== Ibi, in oppido [[Ostium|Ostio]] ([[Theodisce]] [[:de:Gmunden|Gmunden]]) ad usque mortem vixit, sed numquam regnum suum renuntiavit. Etiam milites conscribebat, qui ut "Legio [[Guelphi|Guelphorum]]" regnum recuperarent, sed frustra. Neque autem Georgius neque filius [[Ernestus Augustus Hannoverae|Ernestus Augustus]] ius Hannoveram regnandi demittebant. Sepulchrum regis in castro Vindesoriensi apud Londinium est. ==Nexus externi== *[http://www.koenigreich-hannover.de/ De Regno Hannovera] *[http://www.welfen.de/ De familia regum Hannoverae] *[http://www.schloss-marienburg.de/ De Castro Mariae]{{Nexus deficit|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{NexInt}} * [[Georgsdorfium]] (commune [[Circulus in Comitatu Binethensi|Comitatus Binethensis]], qui anno [[1862]] nomen cepit a Georgio rege) ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> [[categoria:Reges Hannoverae]] [[categoria:Nati 1819]] [[categoria:Mortui 1878]] [[Categoria:Francomurarii]] 1g0xfc2tevvzf1r3zj19nkeedkxlcmf 0 55689 3982329 3500080 2026-08-19T16:27:14Z Juvavum 201435 3982329 wikitext text/x-wiki <!-- Incipit data !--> {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:BadKoesen Kurmittelhaus.jpg|thumb|Media ex domibus ad curanda corpora dedicatis]] <!-- explicit data !--> [[Fasciculus:Rudelsburg von unten.JPG|thumb|left|''Castrum gregis'' (Rudelsburg) ad Cusne]] '''Cusne'''<ref>{{Graesse}}</ref>, hodie [[lingua Theodisca|Theodisce]] ''Bad Kösen'', oppidum [[Germania|Germanicum]] in [[Saxonia-Anhaltinum|terra Saxonia-Anhaltinae]] locatum est. ''Castrum Gregis'' ad Cusne [[burgus mediaevalis]] et [[arx]] pulcherrima est.<ref>Groitzsch: ''Descriptio Salae fluvii eidemque adiacentium urbium, arcium etc., 1585.</ref> [[Abbatia]]m [[Ordo Cisterciensis|Cisterciensiem]] ''Sancta Mariae ad portam'' condita est [[1137]]. Cusne [[Schola Portensis|schola Portensi]] antiquissima atque illustrissima gaudet. Anno [[2007]] Cusne 5,241 [[incola]]s habuit. == Geographia == Oppidum ad flumen [[Sala (flumen)|Salam]] et ad [[Via Regia|Viam Regiam]] iacet. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{Communia|Bad Kösen|Cusne}} * [http://www.landesschule-pforta.de/index.php?a=archiv&b=histdoks&z=histdok01_la Sancta Mariae ad portam] [[Categoria:Urbes Saxoniae-Anhaltini]] [[Categoria:Thermae Saxoniae-Anhaltini]] 8rn4f6650gg5q0fki997h43voqced56 0 56172 3982336 3711705 2026-08-19T16:34:04Z Juvavum 201435 3982336 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:August Ferdinand Möbius.jpg|thumb|Augustus Ferdinandus Möbius]] ''' Augustus Ferdinandus Moebius''' (natus [[Schulpforte]] apud [[Naumburg (Saale)|Naumburgum]] die [[17 Novembris]] [[1790]]; mortuus [[Lipsia]]e die [[26 Septembris]] [[1868]]), [[Ioannes Fridericus Pfaff|Ioannis Friderici Pfaff]] discipulus, fuit [[mathematicus]] et [[astronomia|astronomus]] [[Germania|Germanicus]], qui apud [[Universitas Lipsiensis|Universitatem Lipsiae]] docuit et [[Moebii taenia]]m inventus est. Alumnus [[schola Portensis|scholae Portensis]] fuit. == Opera == * ''De computandis occultationibus fixarum per planetas'', [[Philosophiae doctor|dissertatio inauguralis]] (1815) * ''Der barycentrische Calcül: ein neues Hilfsmittel zur analytischen Behandlung der Geometrie''. Lipsiae (1827) * ''Lehrbuch der Statik''. 2 vol. Lipsiae (1837) * ''Die Elemente der Mechanik des Himmels''. Lipsiae (1843) == Nexus externi == {{PND|120380560|nomen=Augusti Ferdinandi Möbius aut de Augusto Ferdinando Moebius}} * [http://www.mathe.tu-freiberg.de/~hebisch/cafe/moebius.html De Augusto Ferdinando Moebius] * [http://www.Lipsiaeg-lexikon.de/PERSONEN/17901117.HTM De Augusto Ferdinando Moebius]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in Lipsiae Lexikon * [https://web.archive.org/web/20070928183329/http://www.ksk.ch/mathematik/mathonline/biographien/jh19und20/moebius.htm De Augusto Ferdinando Moebius ] * [http://portail.mathdoc.fr/OEUVRES/ Möbius operum collectio apud gallica] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1790|1868|Moebius, Augustus Ferdinandus}} [[Categoria:Astronomi Germaniae]] [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Mathematici Germaniae]] [[Categoria:Professores Universitatis Lipsiensis]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] kb377p51jsipfipsj2uth733mv1frxz 0 66402 3982495 3959255 2026-08-20T08:42:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982495 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:SamuelTaylorColeridge.jpg|thumb|Samuel Taylor Coleridge anno [[1795]], aetatis suae 27.]] '''Samuel Taylor Coleridge''' ([[21 Octobris]] [[1772]]–[[25 Iulii]] [[1834]]), alumnus [[Hospitium Christi|Hospitii Christi]], fuit [[poeta]], [[criticus]], et [[philosophia|philosophus]] [[Anglia|Anglicus]], qui, cum suo [[Gulielmus Wordsworth|Gulielmo Wordsworth]], [[Motus Romanticus|Motum Romanticum]] in [[litterae Anglicae|litteris Anglicis]] coepit et fuit unus ex [[Poetae Lacuum|Poëtis Lacuum]]. Commemoratissimus fere est pro [[poema]]tibus "[[The Rime of the Ancient Mariner]]" et "[[Kubla Khan]]" (poema de [[Kublai Khan]]), et pro ''[[Biographia Literaria]],'' opere in [[soluta oratio]]ne. Etiam sub influentia{{dubsig}} [[idealismus|idealismi]] Germaniae et [[transcendentalismus|transcendentalismi]] [[Radulphus Waldo Emerson|Radulphi Waldo Emerson]] fuit. == Opera ficta de Coleridge == * [[Duglasssius Adams|Adams, Douglas]]. ''[[Dirk Gently's Holistic Detective Agency]].'' Mythistoria scientificia. ISBN 0-671-74672-3. * [[Ionathan Barnes|Barnes, Ionathan]]. ''[[The Somnambulist]].'' Fantasia. ISBN 978-0-06-137538-5. * Bear, Greg. ''[[Songs of Earth And Power]].'' Fantasia. ISBN 0-8125-3603-7. * [[Timothaeus Powers|Powers, Tim]]. ''[[The Anubis Gates]].'' Fantasia. == Bibliographia == ; Editiones operum * ''The Poems of Samuel Taylor Coleridge.'' [[1912]]. Introduction. Oxford University Press. * ''The Collected Works.'' [[1971]]–[[2001]]. In 16 voluminibus (nonnulla voluminibus duplicis), multis editoribus. Routledge & Kegan Paul. Etiam Bollingen Series LXXV, Princeton University Press. * Coburn, Kathleen, et alii, eds. [[1957]]–[[1990]]. ''The Notebooks.'' In 5 (vel 6) voluminibus duplicibus. Routledge. Etiam Bollingen Series L, Princeton University Press. * Griggs, E. L. [[1956]]–[[1971]]. ''Collected Letters.'' In 6 voluminibus. [[Oxonia]]e: Clarendon Press. ; Scripta coaeva * Engell, James, ed. ''Coleridge: the early family letters''. Oxonii: Clarendon Press, 1994. ISBN 0-19-818244-9 ; Eruditio * Ashton, Rosemary. 1996. ''The Life of Samuel Taylor Coleridge: a critical biography''. Oxoniae: Blackwell. ISBN 0-631-18746-4 * Barbeau, Jefferey W., ed. [[2006]]. ''Coleridge’s Assertion of Religion: Essays on the Opus Maximum.'' Studies in Philosophical Theology, 33. Lovanii: Peeters Press. * Barbeau, Jeffrey W. [[2007]]. ''Coleridge, the Bible, and Religion.'' Palgrave Macmillan. * Barfield, Owen. [[1971]]. ''What Coleridge Thought.'' Wesleyan University Press. * Dean, Dennis R., ed. [[2004]]. ''Coleridge and Geology.'' Ann Arbor: Scholars' Facsimiles & Reprints. ISBN 978-0-8201-1548-1. * Holmes, Richard. [[1990]]. ''Coleridge: Early Visions.'' Urbe Novo Eboraco: Viking Penguin. ISBN 0-375-70540-6. * Holmes, Richard. [[1997]]. ''Coleridge: Darker Reflections.'' [[Londinium|Londinii]]: HarperCollins. ISBN 0-375-70838-3. * [[Theodorus Hughes|Hughes, Ted]]. [[1994]]. The Snake in the Oak. In ''Winter Pollen'. Faber and Faber. Etiam in "A Choice of Coleridge's Verse," ed. Hughes, Faber and Faber, [[1996]]. * Lefebure, Molly. [[1974]]. ''Samuel Taylor Coleridge: A Bondage of [[Opium]].'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Stein and Day. ISBN 0-8128-1711-7. * Macfarlane, Robert. [[2003]]. ''Mountains of the Mind.'' Pantheon Books. ISBN 0-375-42180-7. * [[Ioannes Stuart Mill|Mill, John Stuart]]. ''On Coleridge.'' * Paley, Morton D. 1996. ''Coleridge's Later Poetry''. Oxonii: Clarendon Press. ISBN 0-19-818372-0 {{Google Books|QBezJcVeU6UC|Paginae selectae}} * [[Thomas de Quincey|Quincey, Thomas de]]. ''[[Recollections of the Lake Poets]].'' ISBN 0-14-043973-0. * Sagar, Keith. [[2005]]. "The Curse of the Albatross." In ''Literature and the Crime Against Nature,'' [[Londinium|Londinii]]: Chaucer Press. * Taussig, Gurion. [[2002]]. ''Coleridge and the Idea of Friendship 1789–1804.'' [[Londinium|Londinii]]: Associated University Presses. {{NexInt}} * ''[[Lyrical Ballads]]'' == Nexus externi == * [https://archive.is/20091025093339/www.geocities.com/Athens/4017/index.html Samuelis Taylor Coleridge genealogia] * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1362 Samuelis Taylor Coleridge carmina apud PoetryFoundation.org] * [https://web.archive.org/web/20110228024220/http://www.rc.umd.edu/ Circuli romantici] * [http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/stc.html Archivum Coleridge dicatum] ** [https://web.archive.org/web/20050303013439/http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Rime_Ancient_Mariner.html "Rime of the Ancient Mariner"] ** [http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Christabel.html Christabel]{{Nexus deficit|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Kubla_Khan.html Kubla Khan] ** [https://web.archive.org/web/20090304153602/http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Lime_Tree_Bower.html "This Lime Tree Bower My Prison"] ** [https://web.archive.org/web/20100213191357/http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Frost_at_Midnight.html "Frost at Midnight"] ** [https://web.archive.org/web/20100111115603/http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Dejection_An_Ode.html "Dejection"] ** [https://web.archive.org/web/20090305071349/http://etext.lib.virginia.edu/stc/Coleridge/poems/Pains_of_Sleep.html "The Pains of Sleep"] * [[s:The Raven (Coleridge)|The Raven]] * [http://literalsystems.org/abooks/index.php/Author/SamuelTaylorColeridge Audio S.T. Coleridge operum] apud Creative Commons recordings. * [https://web.archive.org/web/20081225000133/http://librivox.org/the-rime-of-the-ancient-mariner-by-samuel-taylor-coleridge/ Liber gratuitus] ''[[The Rime of the Ancient Mariner]]'' apud [http://librivox.org LibriVox] * [https://web.archive.org/web/20120305010406/http://rpo.library.utoronto.ca/poet/71.html Coleridge opera apud Universitatem Toronti] * [http://www.archive.org/details/GoetheFausttrans.S.t.Coleridge Coleridge versio] Goethe operis Faust * [http://vos.ucsb.edu/browse.asp?id=2268 De Coleridge in interete apud] ''Voice of the Shuttle'' * [https://web.archive.org/web/20160401220633/http://www.catherinemwallace.com/default.asp?id=32 Commentarii de Coleridge a femina docta Catherine M. Wallace scripti] * [https://web.archive.org/web/20100810043444/http://www.poetseers.org/the_romantics/samuel_taylor_coleridge/samp/ Coleridge carmina selecta] * [http://www.poetsgraves.co.uk/coleridge.htm Coleridge sepulchrum] * [http://www.friendsofcoleridge.com/ Societas Coleridge dicata] * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=215 De Samuele Taylor Coleridge apud Find-A-Grave ] * [http://www.clas.ufl.edu/ipsa/journal/2003_benzon02.shtml "Kubla Khan" et Mens Incorporata] * [http://www.clas.ufl.edu/ipsa/journal/2004_benzon03.shtml Cum natura loquens in "This Lime-Tree Bower My Prison"], acarmenis analysis * [http://www.englishromantics.com/kublakhan/index.htm Carmen Kubla Khan in musica ornatum] * [https://web.archive.org/web/20090415042510/http://thecoleridge.interfree.it/index.html Biographia Literaria et alia opera] {{DEFAULTSORT:Coleridge, Samuel Taylor}} [[Categoria:Nati 1772]] [[Categoria:Mortui 1834]] [[Categoria:Alumni Hospitii Christi]] [[Categoria:Alumni Universitatis Cantabrigiensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Poetae Angliae]] [[Categoria:Scriptores Angliae]] [[Categoria:Scriptores de litteris]] [[Categoria:Socii Regiae Societatis Litterarum]] [[Categoria:Theologi]] {{Myrias|Homines}} 6nzguqpcv18bg6ub40ewcfijumtuscw 0 80143 3982458 3598728 2026-08-20T06:02:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982458 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Serbia}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Rs map02.png|thumb|Forma rei publicae Serbicae]] '''Res publica Serbica''' cum [[Foederatio Bosniae et Herzegovinae|Foederatione Bosniae et Herzegovinae]] una ''Entitas Foederata'' [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae et Hercegovinae]] est, cuius caput est [[Banialuca]]. === Divisio admministrativa Rei Publicae Serbicae === [[Fasciculus:Srpska Regions.svg|thumb|Rei pulicae Serbicae cum suis [[caput (oppidum)|centris administrativis]].]] Respublica Serbica tenet Bosniae et Herzegovinae partem borealem et orientalem. Res publica Serbica in 63 communia divisa est, quae in septem regionibus sine administrativo valore sed primi ordinis divisione putatis colliguntur. Haec regiones fuerunt usqua ad annum 2015; {| class="wikitable" ! Regio [[Latine]] ! Regio vulgo ! [[Caput (oppidum)|Centrum administrativum]] Latine ! Centrum administrativum vulgo |- | [[Bania Luca (regio)|Bania Luca]] | ''Banja Luka'' | [[Bania Luca]] | ''Banja Luka'' |- | [[Canabea (regio)|Canabea]] | ''Doboj'' | [[Canabea]] | ''Doboj'' |- | [[Belina (regio)|Belina]] | ''Bijeljina'' | [[Belina]] | ''Bijeljina'' |- | [[Ulasenitsa (regio)|Ulasenitsa]] | ''Vlasenica'' | [[Argentina (Bosnia et Herzegovina)|Argentina]] | ''Zvornik'' |- | [[Seraium et Romania]] | ''Sarajevo-Romanija'' | [[Seraium Orientale]] | ''Istočno Sarajevo'' |- | [[Fotza (regio)|Fotza]] | ''Foča'' | [[Fotza]] | ''Foča'' |- | [[Tribulium (regio)|Tribulium]] | ''Trebinje'' | [[Tribulium]] | ''Trebinje'' |} ====Novae regiones 2015-2025==== Novae regiones Rei Publicae Serbicae secundum institutum territorialem 2015-2025 sunt: # [[Regio Bania Lucensis]] - urbs caput [[Bania Luca]] - sub-regiones: ##[[Sub-Regio Gradiscana]] - urbs caput [[Gradisca (Bosnia et Herzegovina)|Gradisca]] ##[[Sub-Regio Leusabana]] - urbs caput [[Leusaba]] # [[Regio Palankae Praedoris]] - urbs caput [[Palanka Praedor]] (''Приједор / Prijedor'') # [[Regio Canabeensis]] - urbs caput [[Canabea]] # [[Regio Belinensis]] - urbs caput [[Belina]] - sub-regio: ##[[Sub-Regio Argentinensis]] - urbs caput [[Argentina (Bosnia et Herzegovina)|Argentina]] (''Зворник / Zvornik'') # [[Regio Seraiensis Orientalis]] - urbs caput [[Seraium Orientale]] - sub-regio: ##[[Sub-Regio Visegradensis]] - urbs caput [[Visegradum]] # [[Regio Tribuniensis]] - urbs caput [[Tribulium]] - sub-regio: ##[[Sub-Regio Fotzensis]] - urbs caput [[Fotza]] (''Фоча / Foča'') {{NexInt}} [[Fasciculus:Регије Републике Српске 2015-2025.png|thumb|left|Novae regiones 2015-2025]]* [[Bosnia et Herzegovina]] (''civitas'') * [[Foederatio Bosniae et Herzegovinae]] (''terra foederata'') * [[Herzegovina]] / [[Chelmania]] (''terra'') * [[Bosnia]] / [[Bassania]] (''terra'') ==Nexus externi== [[Fasciculus:Republika Srpska in Bosnia and Herzegovina.svg|thumb|right|Collocatio finium Rei publicae in Bosnia et Herzegovina.]] {{CommuniaCat|Republika Srpska|Rem publicam Serbicam}} * [https://web.archive.org/web/20130121173853/http://www.vladars.net/sr-SP-Cyrl/Pages/Default.aspx Pagina publica Rei publicae Serbicae] {{ling|Serbice|Anglice}} {{Sectiones pagique Bosniae et Herzegovinae}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Subdivisiones Bosniae et Herzegovinae]] drqbvadbifc1dxdgtx6vh1fcljsr439 0 83795 3982467 2437082 2026-08-20T06:52:05Z Bartholomite 116968 3982467 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Gulielmus Carolus Macready}} ([[Londinium|Londinii]] natus die [[3 Martii]] [[1793]]; mortuus [[Cheltenhamum|Cheltenhami]] in urbe die [[27 Aprilis]] [[1873]]) fuit [[histrio]] [[theatrum|theatralis]] [[Regnum Unitum|Britannicus]]. == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Macready, Gulielmus}} [[Categoria:Actores Angliae]] [[Categoria:Nati 1793]] [[Categoria:Mortui 1873]] 75j7zr67t8k74h0wi5imhvfy5i1lw42 0 101469 3982249 2445746 2026-08-19T12:49:17Z Cyprianus Marcus 66550 3982249 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Minkowski.JPG|thumb|Anscharius Minkowski]] ''' Anscharius Minkowski''' (natus familia [[Iudaei |Iudaica]] in ''[[Alexoten]]'' prope [[Couna]]m tunc ad [[Imperium Russicum]] pertinentem hodie ad [[Lituania]]m die [[13 Ianuarii]] [[1858]]; mortuus [[Mons Principis/Habala|Monte Principis ad Habalam]] die [[18 Iunii]] [[1931]]) fuit [[medicus]] [[Germania|Germanicus]].[[Physicus]] et [[mathematicus]] [[Arminius Minkowski]] frater et [[astrophysicus]] [[Rudolphus Minkowski]] filius eius fuerunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Oskar Minkowski|Anscharium Minkowski}} * {{PND|117578673 }} {{scien-bio-stipula}} {{Lifetime|1858|1931|Minkowski, Anscharius}} [[Categoria:Mathematici Germaniae]] [[Categoria:Medici Germaniae]] [[Categoria:Iudaei]] d9olsyh1xd84ccj64hfj461wu33bzfw 0 102348 3982246 2848405 2026-08-19T12:46:12Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Theodericus liber baro a Furstenberg]] ad [[Theodericus liber baro a Furstenberga]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 2848405 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:FBPB 18 Dietrich von Fürstenberg.jpg|thumb|Imago circa annum 1600 picta in [[Facultas (universitatis)|universitatis facultate]] theologica Paderbornensi]] '''Theodericus liber baro a Furstenberg''' condidit [[universitas Paderbornensis|Almam Theodoricanam Paderbornensem Adacemiam]]. [[Categoria:Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] [[Categoria:Nati 1546]] [[Categoria:Mortui 1618]] [[Categoria:Paderbronna]] llbktues1wht49p22l7f5ptro6s6qch 3982248 3982246 2026-08-19T12:46:30Z Cyprianus Marcus 66550 3982248 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:FBPB 18 Dietrich von Fürstenberg.jpg|thumb|Imago circa annum 1600 picta in [[Facultas (universitatis)|universitatis facultate]] theologica Paderbornensi]] '''Theodericus liber baro a Furstenberga''' condidit [[universitas Paderbornensis|Almam Theodoricanam Paderbornensem Adacemiam]]. [[Categoria:Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] [[Categoria:Nati 1546]] [[Categoria:Mortui 1618]] [[Categoria:Paderbronna]] l9qb31zo0198lfr2dxgvefz1x8le8hr 0 110409 3982252 3713161 2026-08-19T12:53:21Z Cyprianus Marcus 66550 3982252 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Carolus I''', dux Brunsvicensis et Luneburgensis,<ref>[https://web.archive.org/web/20110715033254/http://www.hab.de/museum/besuch/index-la.htm Adventus vester]</ref> postea princeps (natus die [[1 Augusti]] [[1713]] [[Brunsvicum|Brunsvici]]; ibidem die [[26 Martii]] [[1780]] mortuus) anno [[1745]] [[collegium Carolinum]] condidit. Anno [[1747]] [[Furstenberga]]e fabricam [[Opus fictile|porcellani]] condidit. Tredecim liberos genuit, inter alios et [[Anna Amalia|Annam Amaliam]], quae postea [[Ernestus Augustus II (Saxonia-Vimarii-Eisenach)|Ernesto Augusto II]] duci [[Saxonia-Vimarii-Eisenach|Saxoniae-Vimarii-Eisenach]] nupsit. == Nota == <div class="references-small"><references /></div> [[Categoria:Duces Brunsvici]] [[Categoria:Nati 1713]] [[Categoria:Mortui 1780]] 0u7cexpfcti3ss4ioszsag18znp0lqf 0 113260 3982507 3557914 2026-08-20T10:23:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982507 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = ''Silybum marianum'' |image = Milk thistle flowerhead.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Asteridae]] |ordo = [[Asterales]] |familia = [[Asteraceae]] |tribus = [[Cynareae]] |genus = ''[[Silybum]]'' |species = ''Silybum marianum'' |species_authority = ([[Linnaeus|L.]]) [[Iosephus Gaertner|Gaertn.]] |}} [[Fasciculus:Illustration Silybum marianum0.jpg|thumb|200px|Adumbratio partium plantae]] [[Fasciculus:Silybum marianum 1 beentree.jpg|thumb|200px|Prima plantae [[Folium|folia]]]] [[Fasciculus:Silybum marianum g1.jpg|thumb|200px|Folia matura]] [[Fasciculus:Silybum marianum fruits.jpg|thumb|200px|Digiti humani duos plantae [[fructus]] tenent, [[cypsela]]s appellatos]] [[Fasciculus:Silybum marianum01.jpg|thumb|200px|Omnis planta fera in agro crescit.]] '''''Silybum marianum''''' est [[herba annua|annua]] aut [[herba biennis|biennis]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Asteraceae|Asteracearum]] [[herba]], asteracea typicior, [[flos|floribus]] [[ruber|rubris]] vel [[purpureus|purpureis]] [[folium|foliisque]] [[viridis|viridulis]] et nitentibus nervis [[albus|albis]]. Primum in [[Europa]] meridiana et in [[Asia]] [[endemismus|endemicum]], nunc per orbem terrarum habitat et inter malas herbas numeratur. [[Medicina]]les plantae partes sunt [[semen|semina]] matura. == Nexus externi == {{Fontes de plantis}} * "[https://web.archive.org/web/20150719080652/http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/WEEDS/milkthistle.html Blessed Milkthistle (Silybum marianum)]" apud [[Universitas Californiensis (Davis)|Universitatem Californiensem iuxta Davis]] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Species plantarum]]{{Titulus italicus}} [[Categoria:Cynareae]] [[Categoria:Plantae medicinales]] [[Categoria:Taxa Gaertner]] [[Categoria:Malae herbae]] mvoqq8ui8r4fzyinl0a2qnf05yfb994 0 113293 3982459 3982204 2026-08-20T06:11:39Z Nyoshin 213656 3982459 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Natalis Alexander Robert''' ([[Francogallice]] ''Jean-Noël Alexandre Robert,'' natus [[Lutetia]]e die [[30 Decembris]] [[1949]]) est [[orientalista]] [[Franci]]cus et [[historia]]e [[Buddhismus inIaponia|Buddhismi in Iaponia]] et decessorum [[Buddhismus in Sinis|Sinicorum]] peritus. Suum opus praecipue a [[Tendai]] et [[philologia]] [[textus|textuum]] [[Buddhismus|Buddicorum]] Sino-Iaponiensium tenetur. [[Interpres]] est ''[[Orsa]] [[Nelumbo]]nis'', [[liber|libri]] ex antiquo textu Sinico in Francogallicum conversi, [[scriptura]]e [[Mahayana]]e maximi momenti. [[Professor]] apud [[Collegium Franciae]] anno [[2011]] creatus est, ut sedem philologiae [[civilizatio]]nis [[Iaponia|Iaponicae]]<ref>[[Francogallice]] ''Philologie de la civilisation japonaise.''</ref> habeat. [[Latine]] scribit nomine '''Alexandri Ricii.'''<ref>''Melissa'' 112 (2003): 16.</ref> == Scripta == * 2001: "Dea oratoria", in ''[[Melissa]]'', n° 102, anno 2001, pp. 12-16. * 2002: "Odium academicum I ", in ''Melissa'', n° 107, anno 2002, pp. 11-13. * 2002: "Odium academicum II ", in ''Melissa'', n° 108, pp. 9-11. * 2003: "Orsa cordis", in ''Melissa'', n° 112, pp. 10-13. * 2008: "[[eremitorium (liber)|Eremitorium]]" (Hojoki). * 2008: "Somnis Quaeritur Ignota Cadath" (The Dream Quest of Unknown Kadath), scripsit [[H. P. Lovecraft]]. * 2011: "Orsa Fulguralia" (Vajracchedika sutra). * 2013: "Crateris Chilias" (Haicua scifaiku). * 2013: "Orsa Quadraginta duorum capitum" (Shijunisho kyo). * 2015: "Cur buddica latine?" * 2015: "Centenorum Singula" (Hyakunin isshu). * 2026: "Canonici Alberici Codicium" (Canon Alberic’s Scrap-Book). == Nexus externi == * [http://www.pitaka.ch/ricius.htm Ricii situs] == Notae == <references/> {{Lifetime|1949||Ricius, Alexander}} [[Categoria:Auctores Latini hodierni]] [[Categoria:Professores apud Collegium Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores Melissae]] [[Categoria:Professores Scholae Practicae Studiorum Superiorum (Lutetia)]] [[Categoria:Alumni Scholae et Instituti Linguarum Orientalium (Lutetia)]] f3dpny3yvfxc83alliqrzxod8rwr0g7 3982460 3982459 2026-08-20T06:20:12Z Nyoshin 213656 3982460 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Natalis Alexander Robert''' ([[Francogallice]] ''Jean-Noël Alexandre Robert,'' natus [[Lutetia]]e die [[30 Decembris]] [[1949]]) est [[orientalista]] [[Franci]]cus et [[historia]]e [[Buddhismus inIaponia|Buddhismi in Iaponia]] et decessorum [[Buddhismus in Sinis|Sinicorum]] peritus. Suum opus praecipue a [[Tendai]] et [[philologia]] [[textus|textuum]] [[Buddhismus|Buddicorum]] Sino-Iaponiensium tenetur. [[Interpres]] est Orsa Loti, [[liber|libri]] ex antiquo textu Sinico in Francogallicum conversi, [[scriptura]]e [[Mahayana]]e maximi momenti. [[Professor]] apud [[Collegium Franciae]] anno [[2011]] creatus est, ut sedem philologiae [[civilizatio]]nis [[Iaponia|Iaponicae]]<ref>[[Francogallice]] ''Philologie de la civilisation japonaise.''</ref> habeat. [[Latine]] scribit nomine '''Alexandri Ricii.'''<ref>''Melissa'' 112 (2003): 16.</ref> == Scripta == * 2001: "Dea oratoria", in ''[[Melissa]]'', n° 102, anno 2001, pp. 12-16. * 2002: "Odium academicum I ", in ''Melissa'', n° 107, anno 2002, pp. 11-13. * 2002: "Odium academicum II ", in ''Melissa'', n° 108, pp. 9-11. * 2003: "Orsa cordis", in ''Melissa'', n° 112, pp. 10-13. * 2008: "[[eremitorium (liber)|Eremitorium]]" (Hojoki). * 2008: "Somnis Quaeritur Ignota Cadath" (The Dream Quest of Unknown Kadath), scripsit [[H. P. Lovecraft]]. * 2011: "Orsa Fulguralia" (Vajracchedika sutra). * 2013: "Crateris Chilias" (Haicua scifaiku). * 2013: "Orsa Quadraginta duorum capitum" (Shijunisho kyo). * 2015: "Cur buddica latine?" * 2015: "Centenorum Singula" (Hyakunin isshu). * 2026: "Canonici Alberici Codicium" (Canon Alberic’s Scrap-Book). == Nexus externi == * [http://www.pitaka.ch/ricius.htm Ricii situs] == Notae == <references/> {{Lifetime|1949||Ricius, Alexander}} [[Categoria:Auctores Latini hodierni]] [[Categoria:Professores apud Collegium Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores Melissae]] [[Categoria:Professores Scholae Practicae Studiorum Superiorum (Lutetia)]] [[Categoria:Alumni Scholae et Instituti Linguarum Orientalium (Lutetia)]] ko39pfmfdxetbnmpr9d2nt8gfm6om12 3982461 3982460 2026-08-20T06:21:41Z Nyoshin 213656 3982461 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Natalis Alexander Robert''' ([[Francogallice]] ''Jean-Noël Alexandre Robert,'' natus [[Lutetia]]e die [[30 Decembris]] [[1949]]) est [[orientalista]] [[Franci]]cus et [[historia]]e [[Buddhismus inIaponia|Buddhismi in Iaponia]] et decessorum [[Buddhismus in Sinis|Sinicorum]] peritus. Suum opus praecipue a [[Tendai]] et [[philologia]] [[textus|textuum]] [[Buddhismus|Buddicorum]] Sino-Iaponiensium tenetur. [[Interpres]] est ''Orsa Loti'', [[liber|libri]] ex antiquo textu Sinico in Francogallicum conversi, [[scriptura]]e [[Mahayana]]e maximi momenti. [[Professor]] apud [[Collegium Franciae]] anno [[2011]] creatus est, ut sedem philologiae [[civilizatio]]nis [[Iaponia|Iaponicae]]<ref>[[Francogallice]] ''Philologie de la civilisation japonaise.''</ref> habeat. [[Latine]] scribit nomine '''Alexandri Ricii.'''<ref>''Melissa'' 112 (2003): 16.</ref> == Scripta == * 2001: "Dea oratoria", in ''[[Melissa]]'', n° 102, anno 2001, pp. 12-16. * 2002: "Odium academicum I ", in ''Melissa'', n° 107, anno 2002, pp. 11-13. * 2002: "Odium academicum II ", in ''Melissa'', n° 108, pp. 9-11. * 2003: "Orsa cordis", in ''Melissa'', n° 112, pp. 10-13. * 2008: "[[eremitorium (liber)|Eremitorium]]" (Hojoki). * 2008: "Somnis Quaeritur Ignota Cadath" (The Dream Quest of Unknown Kadath), scripsit [[H. P. Lovecraft]]. * 2011: "Orsa Fulguralia" (Vajracchedika sutra). * 2013: "Crateris Chilias" (Haicua scifaiku). * 2013: "Orsa Quadraginta duorum capitum" (Shijunisho kyo). * 2015: "Cur buddica latine?" * 2015: "Centenorum Singula" (Hyakunin isshu). * 2026: "Canonici Alberici Codicium" (Canon Alberic’s Scrap-Book). == Nexus externi == * [http://www.pitaka.ch/ricius.htm Ricii situs] == Notae == <references/> {{Lifetime|1949||Ricius, Alexander}} [[Categoria:Auctores Latini hodierni]] [[Categoria:Professores apud Collegium Franciae]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores Melissae]] [[Categoria:Professores Scholae Practicae Studiorum Superiorum (Lutetia)]] [[Categoria:Alumni Scholae et Instituti Linguarum Orientalium (Lutetia)]] 28jlcv13nyjmfjc9roqx903ubehiep6 0 116072 3982253 3709785 2026-08-19T12:58:19Z Cyprianus Marcus 66550 3982253 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="2" style="float: right; width: 307px; background: #e3e3e3; margin-left: 1em; border-spacing: 1px;" ! Insigne ! Charta |- bgcolor="#FFFFFF" | align="center" | [[Fasciculus: DEU Xanten COA.svg|140px|Insigne]] | align="center" | [[Fasciculus: Germany location map.svg|140px|Situs urbis]] |- ! colspan="2" | Indicia fundamentalia |- bgcolor="#FFFFFF" |Nomina alia Latina|| Sancti, Ad Sanctos, Sanctum, Sanctae, Santae, Sanctensis civitas, Zanctum, Santena, Xanthum, Xanthus, Xantae, Xantis, Xanctum, Troja minor, Troja secunda |- style="background: #ffffff;" |colspan="2" |[[Fasciculus: Xanten dom IMGP1422 wp.jpg|thumb|250px|Ecclesia cathedralis Sancti Victoris Xanti sita.]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[terra Foederalis Germaniae|Terra foederalis]]: || [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Provincia terrae foederalis Germanae|Provincia]]: || [[Provincia Dusseldorpium|Dusseldorpium]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Pagus Germaniae|Pagus]]: || Vesalia |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Coordinata geographica]]: || 51° 40' septentrionalem versus, 06° 27' occidentalem versus |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Altitudo]]: || 22 supra mare |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Area (geometria)|Area]]: || 72.4 [[chiliometrum quadratum|km²]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Numerus incolarum]]: || 21 536''<small>(2009-12-31)</small>'' |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Spissitas incolarum]]: || 297 incolae per [[chiliometrum quadratum|km²]] |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Numerus cursualis]]: || 028 01<br />028 02 (Unterbirten)<br />028 04 (Marienbaum) |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Nota autocineti]] urbis: || WES |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Nota magistratus communalis]]: || 05 1 70 052 |- bgcolor="#FFFFFF" | Ordo partium urbis: || 6 [[regio]]nes |- bgcolor="#FFFFFF" | Inscriptio cursualis <br />magistratus: || Karthaus 2<br />46509 Xanten |- bgcolor="#FFFFFF" | Pagina interretialis: || [http://www.xanten.de/ www.xanten.de] |- bgcolor="#FFFFFF" |- ! colspan="2" | Res politicae |- bgcolor="#FFFFFF" | [[Magister civium superior]]: || Christian Strunk ([[CDU]]) |- bgcolor="#FFFFFF" |} '''Xantum'''<ref>Cf. Ingo Runde: [http://books.google.at/books?id=Seb6ElXrM5AC&pg=PA9&lpg=PA9&dq=%22Xantum%22&source=bl&ots=JkhwJ9v991&sig=TmrzLwZUZ9xSV4JtE6ioK3cYgEk&hl=de&ei=_VJZTYmOEoLUsgb-hKGlCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=11&ved=0CFgQ6AEwCg#v=onepage&q=%22Xantum%22&f=false Troia sive Xantum], in: Uwe Ludwig / Thomas Schilp (Ed.): Mittelalter an Rhein und Maas. Beiträge zur Geschichte des Niederrheins, p. 9-26 (2004). - Alia nomina Latina: '''Xanthum''' ([http://de.wikisource.org/wiki/Topographia_Westphaliae_%28Westphalen%29:_Santen Topographia Westphaliae]), '''Santena''' sive '''Xanthus''' ([http://de.wikisource.org/wiki/Zedler:Santen,_Zanten. Zedler]), '''Xantae''', '''Xantis''', '''Xanctum''', '''Sanctum''', '''Sanctae''', '''Santae''', '''Sancti''', '''Sanctensis civitas''', '''Zanctum''', '''Ad Sanctos''', '''Troja minor''' vel '''Troja secunda''' ({{Graesse}})</ref> ([[Theodisce]]: ''Xanten'') est urbs in parte boreo-occidentali [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia|Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]] ad [[Rhenus|Rhenum]] sita. == Historia == === Aetas Romana === [[Fasciculus:Vetera.png|thumb|left|Situs castrorum nomine [[Castra Vetera|Vetera]] et [[Colonia Ulpia Traiana|Coloniae Ulpiae Traianae]].]] Anno [[13 a.C.n.]]/[[12 a.C.n.]] castra [[Imperium Romanum|Romana]] nomine [[Castra Vetera|Vetera]] in colle Furstenberga<ref name="Furstenberga">Theodiscum toponymum ''Fürstenberg'' in Latinam "Furstenberga" verti solet. V.gr. vide: {{Graesse}}; et [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> prope vicum hodiernum ''Birten'' condita sunt. Anno [[70]] a [[Batavi]]s deleta non longe ab hoc loco reaedificata sunt (ab historicis Vetera II nuncupata). Primi incolae noti fuerunt [[Sugambri]]. Vicus eorum a castris in boreo-septentrionalem versum situs in oppidum profectus est, quod a 10 000 - 15 000 Gallis Germanisque necnon a quondam legionariis cum familiis eorum habitatum est. Imperator [[Traianus|Marcus Ulpius Traianus]] id anno [[110]] in [[Colonia]]m nomine [[Colonia Ulpia Traiana]] evexit. Colonia paulatim secundus [[Germania Inferior|Germaniae inferioris]] provinciae locus solum [[Colonia Agrippina|Coloniae Agrippinae]] postpositus evolvit. Anno [[275]] ''Ulpia Traiana'' a [[Franci]]s paene tota destructa est. Circa annum [[310]] in area coloniae ''Ulpiae Traianae'' novum oppidum nomine [[Tricensimae]] ortum est, quod quidem numero incolarum minus, munitionibus autem fortius fuit, ut facilius defendi posset. Tamen [[saeculum 5|saeculo quinto]] ineunte incursionibus [[Germani|Germanorum]] increbrescentibus oppidum relictum est. === Xantum Medio Aevo === [[Saeculum 5|Saeculo quinto]] [[Franci]] in area Xanti hodierni considere coperunt. Anno [[590]] [[Gregorius Turonensis]] oratorium constructum ibique reliquias sanctorum Mallosi et Victoris sepelitum esse tradit. Ab anno [[752]] ecclesia ad honorem Sancti Victoris aedificata nota est. [[Collegiata]] vicusque (forsitan in memoriam Victoris aliorum legionariorum ibi sepultorum) ''ad Sanctos'' vocatus est, quod nomen iam anno [[967]] forma ''Xanctum'', anno [[1144]] forma ''Xantum'' invenitur. [[Saeculum 9|Saeculo nono]] Xantum pluries a [[Normanni]]s depopulatum et ecclesia devastata est. Ab anno [[953]] Xantum archiepiscopis [[Colonia Agrippina|Coloniensibus]] subiectum erat, quorum ibi etiam sedes munita erat. Ab illo tempore Xanti moneta percussa est. Nummi antiquissimi annorum [[1036]]-[[1056]] ''SCA TROIA'' circumscripti sunt, ad loci nomen ''Troiae Minoris'' referens, qui tum pro Xanto in usu erat et, ut putatur, a ''Colonia Ulpia Traiana'' repetit, sed fabulam de Xanto a [[Troia|Troianis]] condito peperit. Anno [[1444]] Xantum pars ducatus [[Clivia]]e factum est. Bellis penuriaque numerus incolarum a 5000 saeculo decimo sexto ineunte ad circa 2000 saeculo duodevicesimo exeunte minutus est. Ad hoc alveus Rheni longius ab urbe recessit, quo rebus oeconomicis magnum detrimentum afferebatur. === Xantum Novo Aevo === [[Bellum Octoginta Annorum|Bello octoginta annorum]] sive [[Bellum tricennale|Bello tricennali]] Xantum anno [[1598]] et denuo anno [[1614]] a copiis [[Hispania|Hispanicis]], anno [[1641]] a copiis [[Hassia|Hassicis]] occupatum et partim munitionibus privatum est. [[Bellum Franco-Nederlandicum|Bello Franco-Nederlandico]] copiae [[Francia|Francicae]] anno [[1672]] urbem expugnaverunt, [[Bellum de successione Hispanica|Bello de successione Hispanica]] Xantum rursus occupatum et partim deletum est. Anno [[1794]] revolutionariae Franciae copiae urbem expugnaverunt, Xantum cum tota regione Franciae annexa est. Anno [[1802]] [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo]] [[collegiata]]m [[Ecclesia cathedralis Sancti Victoris|Sancti Victoris]] profanari et bibliothecas monasteriorum oppressorum cum bibliotheca collegiatae coniungi iussit. [[Consilium Vindobonense|Consilio Vindobonensi]] Xantum ab anno [[1814]]/[[1815]] pars [[Borrusia]]e factum est. Reliquiis [[Colonia Ulpia Traiana|Coloniae Ulpiae Traianae]] illo tempore primum archeologi attracti sunt, qui inter anno [[1819]]-[[1844]] et rursus [[saeculum 20|saeculo vicesimo]] ineunte effossiones faciebant. Etiam quondam castra Romana [[Castra Vetera|Veterum]] ac Veterum II pervestigata sunt. Quamquam [[saeculum 19|saeculo undevicesimo]] 45 centesimae incolarum in manufacturis laboraverunt, Xantum tamen maxima ex parte charactera rusticum obtinebat. Anno [[1885]] Xanto 3621 incolarum erant. Anno [[1922]] denuo monasterium nomine ''Mörmter'' in urbe conditum est. Quinque annis post ([[1927]] communitas [[Ecclesia Catholica Romana|Catholica]] millesimum sescentesimum ab fundatione annum celebravit. Eodem tempore sub ecclesia cathedrali duorum martyrum sepulcra reperta sunt. Anno [[1937]] papa [[Pius XI]] ecclesiam cathedralem Sancti Victoris titulo [[Basilica minor|Basilicae minoris]] exornavit. Annis [[Nazismus|Nazismi]] congregatio [[Iudaei|Iudaica]] dispersa et mense Februario anni [[1945]] urbs [[bomba|pyrobolis]] maxima ex parte destructa, ecclesia cathedralis graviter laesa est, cuius turris septentrionalis corruit. == Xantum post annum 1945 == Labores ad Xantum cum ecclesia cathedrali restituendum usque ad annum [[1966]] durabant. Numerosis profugis ex regionibus Germaniae orientalibus Xanti domicilia constituentibus numerus incolarum illo tempore plus 40 centesimis auctus est. Anno [[1977]] [[Area archaeologica Xantensis]] (''Archäologischer Park Xanten''). quae est partim renovata [[Colonia Ulpia Traiana]], inaugurata est. Praeterea varia urbis veteris aedificia restaurata sunt. == Varia == * [[Carmen Nibelungorum]] [[Sigurthus|Sigfridum]] in reliquiis [[Colonia Ulpia Traiana|Coloniae Ulpiae Traianae]] natum ibique regem fuisse vult. * A nomine ''Troia minor'' sive ''Troia Francorum'' commotus, ut multi putant, circa annum [[1100]] [[Carmen Annonis|Carmine Annonis]] (''Annolied'') Xantum a [[Troia]]nis conditum esse narrat. Ubi Xantum anno [[1444]] ad ducatum [[Clivia]]e venit, eodem anno nummi ''„Joannes Troianorum Rex“'' circumscripti percussi sunt. * Legionarius Christianus nomine [[Sanctus Victor|Victor]] una cum 330 militibus [[Legio Thebaica|Legionis Thebaicae]] saeculo quarto in amphitheatro castrensi occidisse dicuntur. [[Sanctus Victor]] martyr et patronus ecclesiae cathedralis Xantensis colitur. == Visu digna == [[Fasciculus:Amphitheater Xanten.jpg|thumb|left|Amphitheatrum Romanum (renovatum) Xantense.]] * Reliquiae Romanae: [[Area archeologica Xantensis]] (''Archäologischer Park Xanten''), quae est Colonia Ulpia Traiana partim renovata cum thermis et museo, atque amphitheatrum (renovatum) in ''Birten''. * Ecclesia cathedralis Sancti Victoris cum bibliotheca collegiatae et museum * Urbs vetus (variis aedificiis medioaevalibus instructa) * Domus gotica circa annum [[1540]] aedificata inter regionis aedificia gotica maximi ponderis numeratur. == Filii filiaeque urbis == * 1080/85, [[Sanctus Norbertus]] (mortuus 1134), archiepiscopus [[Magdeburgum|Magdeburgensis]] et fundator [[Ordo Praemonstratensis|ordinis Praemonstratensis]] (alii eum [[Gennapium|Gennapii]] natum esse volunt). == Nexus externi == * [http://www.rathaus-xanten.de/ Situs officialis urbis Xanti] (Theodisce) * [https://web.archive.org/web/20071221075524/http://xanten.afg.hs-anhalt.de/ Universitas Anhaltensis: „Regio Xantensis Antiquitate“] (Theodisce) == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{Communia|Xanten}} {{Urbes Romanae Germaniae}} [[Categoria:Coloniae Romanae]] [[Categoria:Urbes Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] c79mn54h8dmz6boe77yzr3lcju0z5m9 0 119458 3982228 3138947 2026-08-19T12:02:19Z Cyprianus Marcus 66550 /* Historia */ 3982228 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Napoleon friedland.jpg|thumb|Napoleo inter pugnam Friedlandiensem]] '''Proelium Friedlandiense''' [[14 Iunii]] [[1807]] inter milites [[Francia|Francicos]] ex una et exercitus [[Borussia]]e et [[Russia]]e ex altera parte factum est. Fuit ultima pugna [[Bella Coalitionum|Belli Quartae Coalitionis]]. ==Historia== Postquam [[Proelium Ienense|Proelio Ienensi]] Borussia victa est, milites eius in [[Borussia orientalis|Borussiam Orientalem]] se receperunt. Die [[7 Februarii]] 1807 [[Pugna apud Eylau]] incerto eventu, sed multis caesis et apud Francicos et apud alligatos facta est. Sed tum [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo I]] imperator Francorum [[Gedanum]] expugnavit. 14 Iunii milites Francorum apud vicum Friedlandiam<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> (hodie [[Gilavia Borussica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref>; [[Russice]] ''Багратио́новск'') inopinantes a legato militum Russicorum [[Levinus Augustus de Bennigsen|Levino Augusto de Bennigsen]] petiti sunt. Marescalcus Francorum [[Michael Ney]] postea in Russicos processit, eos pervicit: Hi 20.000 milites perdiderunt, Franci non plus quam 8.000. Paulo post hostes de [[Pax Tilsae (1807)|Pax Tilsae]] convenerunt, qua Germania quasi Franciae tradita est et Russia ad [[Saepta Continentalia]] accessit. ==Nexus externi== *[http://www.histoire-empire.org/1807/friedland/ Commentarius de pugna Friedlandiensi apud histoire-empire.org] {{NexInt}} *[[Bella Coalitionum]] {{DEFAULTSORT:Friedlandiense proelium}} [[Categoria:proelia]] [[Categoria:Bella Coalitionum]] [[Categoria:1807]] 0vhg4ke29i4cr91k3rgyitc52iir8e2 3982229 3982228 2026-08-19T12:02:48Z Cyprianus Marcus 66550 3982229 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Napoleon friedland.jpg|thumb|Napoleo inter pugnam Friedlandiensem]] '''Proelium Friedlandiense''' [[14 Iunii]] [[1807]] inter milites [[Francia|Francicos]] ex una et exercitus [[Borussia]]e et [[Russia]]e ex altera parte factum est. Fuit ultima pugna [[Bella Coalitionum|Belli Quartae Coalitionis]]. ==Historia== Postquam [[Proelium Ienense|Proelio Ienensi]] Borussia victa est, milites eius in [[Borussia orientalis|Borussiam Orientalem]] se receperunt. Die [[7 Februarii]] 1807 [[Pugna apud Eylau]] incerto eventu, sed multis caesis et apud Francicos et apud alligatos facta est. Sed tum [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo I]] imperator Francorum [[Gedanum]] expugnavit. 14 Iunii milites Francorum apud vicum Friedlandiam<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> (hodie [[Gilavia Borussica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref>; [[Russice]] ''Багратио́новск'') inopinantes a legato militum Russicorum [[Levinus Augustus de Bennigsen|Levino Augusto de Bennigsen]] petiti sunt. Marescalcus Francorum [[Michael Ney]] postea in Russicos processit, eos pervicit: Hi 20.000 milites perdiderunt, Franci non plus quam 8.000. Paulo post hostes de [[Pax Tilsae (1807)|Pax Tilsae]] convenerunt, qua Germania quasi Franciae tradita est et Russia ad [[Saepta Continentalia]] accessit. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== *[http://www.histoire-empire.org/1807/friedland/ Commentarius de pugna Friedlandiensi apud histoire-empire.org] {{NexInt}} *[[Bella Coalitionum]] {{DEFAULTSORT:Friedlandiense proelium}} [[Categoria:proelia]] [[Categoria:Bella Coalitionum]] [[Categoria:1807]] 2b2e2ouiebz3bqdznka5f5vggclajb4 0 126005 3982450 3450765 2026-08-20T02:05:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982450 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason ville fr Plédran (CôtesArmor).svg|thumb|200 px|Plédran:vexillum]] '''Plédran''' ([[Lingua Gallonica|Gallonice]] ''Plédran'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Pledran'') est commune 5727 incolarum (anno [[2007]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Litora ad Mare|Litorum ad Mare]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Litorum ad Mare]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Plédran|Plédran}} * [https://web.archive.org/web/20110319015625/http://www.pledran.fr/ Plédran pagina interretialis] * {{INSEE commune|22176|de=Plédran}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Litorum ad Mare]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Litorum ad Mare]] 8ysu07deuih7mddyggesajemk9so8ek 0 126656 3982452 3451665 2026-08-20T03:11:25Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982452 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason ville fr Brandérion (Morbihan).svg|thumb|150px|Praedii Annae arma gentilitia]] [[Fasciculus:Kerlivio Brandérion 1970.jpg |thumb|200 px|Praedii Annae oppidum Kerlivio anno [[1970]]]] '''Praedium Annae'''<ref>''Bulletin de la société polymatique du Morbihan'', [[Dariorigum|Dariorigi]], 1876, Imprimerie Galle. [http://www.archive.org/stream/bulletinmensuel05morbgoog/bulletinmensuel05morbgoog_djvu.txt] [[Libri Googles]] {{Ling|Francogallice}}</ref> ([[Francogallice]] ''Brandérion'' [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Prederion'') est commune 978 incolarum (anno [[2007]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mariculum|Mariculi]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mariculi]] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Brandérion|Praedium Annae}} * [https://web.archive.org/web/20190616101154/https://branderion.com/ Praedii Annae pagina interretialis] {{Ling|Francice}} * {{INSEE commune|56021|de=Marciaco}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Morbihani]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Morbihani]] tamr29d2h2mtnsz7uqg6tytd3xs6hmx 10 127558 3982358 3973029 2026-08-19T18:03:28Z Grufo 64423 Minora 3982358 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|+|{{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}|2|3=+}}}} | {{Capsa paginae | color = #ffc9c9 | pigmentum = #fffff3 | 1 = '''Haec est pagina {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis u|u}}s{{#switch:{{{1|}}} | M | m = oris | F | f = tricis | A | a = tricis usorisve | #default = {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|oris|tricis|tricis usorisve}} }} [[Vicipaedia:Pagina prima|Vicipaediae Latinae]]''' Haec pagina non est pars enyclopaediae. Si extra Vicipaediam repperisti, speculum paginae originalis spectas, cuius auctor se cum situ non consociavit. Paginam veram recentissimamque hic perlegere potes:<br /><span class="plainlinks" style="font-family: monospace; font-weight: bold;">[https://la.wikipedia.org/wiki/{{FULLPAGENAMEE}} <span>https://la.wiki</span><!----><span>pedia.org/wi</span><span>ki/{{FULLPAGENAMEE}}</span>]</span> }}{{#ifeq:{{{indiceatur|}}}|ne|<nowiki />__NOINDEX__<nowiki />}} | {{Error|Error: Haec formula in spatiis nominalibus usoris aut disputationis usoris tantum est adhibenda.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> jkpz5ztr4wtkhq4j13b442phts4gdu3 3982360 3982358 2026-08-19T18:07:28Z Grufo 64423 3982360 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|+|{{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}|2|3=+}}}} | {{Capsa paginae | color = #ffc9c9 | pigmentum = #fffff3 | 1 = '''Haec est pagina {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis u|u}}s{{#switch:{{{1|}}} | M | m = oris | F | f = tricis | A | a = tricis usorisve | #default = {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|oris|tricis|tricis usorisve}} }} [[Vicipaedia:Pagina prima|Vicipaediae Latinae]]''' Haec pagina non est pars enyclopaediae. Si extra Vicipaediam repperisti, speculum paginae originalis spectas, cuius auctor se cum situ non consociavit. Paginam veram recentissimamque hic perlegere potes:<br /><span class="plainlinks" style="font-weight: bold;">[https://la.wikipedia.org/wiki/{{FULLPAGENAMEE}} <span>https://la.wiki</span><!----><span>pedia.org/wi</span><span>ki/{{FULLPAGENAMEE}}</span>]</span>. }}{{#ifeq:{{{indiceatur|}}}|ne|<nowiki />__NOINDEX__<nowiki />}} | {{Error|Error: Haec formula in spatiis nominalibus usoris aut disputationis usoris tantum est adhibenda.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> e4juw3ogewi25z4iobq10t0cmfbvjok 10 127559 3982359 3972819 2026-08-19T18:04:43Z Grufo 64423 Documentationem auxi 3982359 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula numquam substituenda|...}} {{Compendia formulae|pagina usoris}} == De usu == Ne pagina [[machina quaesitoria|machinis quaesitoriis]] indiceatur adde {{para|indicetur|ne}}. '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Monitus de pagina usoris}}</syntaxhighlight> aut <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Monitus de pagina usoris|indicetur=ne}}</syntaxhighlight> '''Effectus (sexu sponte invento):''' {{Monitus de pagina usoris|propositum=exhibitio}} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Monitus de pagina usoris|f}}</syntaxhighlight> aut <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Monitus de pagina usoris|f|indicetur=ne}}</syntaxhighlight> '''Effectus (sexu manu scripto):''' {{Monitus de pagina usoris|f|propositum=exhibitio}} == De argumentis == {{De formula adhibenda | summarium = Insere hanc formulam in pagina tui spatii nominalis ad usores monendos ut pagina non sit commentatio encyclopaedica. | dispositio = horizontalis | titulus 1 = Sexus | descriptio 1 = Scribe ‘m’ aut ‘f’ aut ‘a’ aut omitte | forma 1 = textualis | praesentia 1 = voluntaria | nomen 2 = indiceatur | titulus 2 = Ne indiceatur | descriptio 2 = Scribe ‘ne’ aut omitte | forma 2 = textualis | praesentia 1 = voluntaria }} == Synonyma == * {{Fn|Pagina usoris}} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae in spatio nominali usoris adhibendae]] * {{Fn|Monitus de pagina disputationis usoris}} * {{Fn|Monitus de harenario usoris}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae in spatio nominali usoris adhibendae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae machinas quaesitorias deterrent ne paginas indicent|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> nyjpydsu3nsfmnx2cpcqznt3r3kl2m6 0 138635 3982278 3971837 2026-08-19T14:50:48Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3982278 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=[[Receptorium neurotransmissoris|Receptorium]]}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendritum|Dendrita]]}}</div> |} '''Synapsis''' (-is, f.) '''chemica'''<ref name="NH">Federative International Committee on Anatomical Terminology (FICAT) (2005). ''Terminologia Histologica. International terms for human cytology and histology.'' Philadelphia/Baltimore/New York/London/Buenos Aires/Hong Kong/Sydney/Tokyo: Wolter Kluwers-Lippincott Williams & Wilkins.</ref> est coniunctio praecipua per quam [[neuron|neura]] inter se et aliis cellulis ut [[Myocytus|myocytis]] vel [[glandula|glandulis]] signa dant. A synapsibus chemicis neura circuitus in [[systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] formant. Sunt necessaria ad computandum{{dubsig}} [[biologia|biologicum]], quod sensu et [[cogitatio]]ni subsunt. [[Systema nervosum]] alia systemata [[corpus|corporis]] conectit et gubernat. Pleraeque synapsium chemicarum haud parum [[energia]]e consumunt. Pariter mutationes intra synapses electrolytorum magnae sunt. Imprimis multitudo [[ion]]tum [[calcium|calcii]] actionibus [[Canalis ionticus calcii|canalium tensione pendentes calcii]] (abbreviatura internationali ''VGCC'') maxime variatur. Synapsis chemica a [[Synapsis electrica|synapsi electrica]] distinguenda rariore quidem sed quae ut canalis permanens communicationem inter [[Cytoplasma|cytoplasmata]] adiacentium cellularum permittit. Transitus signorum electricorum (et aliorum) in synapsibus electricis celerius fit et [[Synchronismus|synchronismus]] cellularum augetur. == De functione == Synapsis chemica est coniunctio inter duo neura aut inter [[neuron motorium]] et musculum ubi [[fluxus electricus]] ad extremum [[Axon|axonem]] perveniens minimo intervallo inter [[Membrana cellulae|membranas]] utriusque cellulae relicto, fissura vel rima synaptica nominata, interrumpitur atque signo chemico neurotansmissore appellato permutatur per quod signum secundae cellulae adfertur. Membrana citra rimam ad quam signum electricum cessat membrana praesynaptica dicitur, membrana alterius cellulae ultra rimam postsynaptica dicitur. Inter eas patet rima synaptica. Nam [[Potentia actionis|potentia actionis]] ad axonis extremitates cum pervenit [[Tensio electrica|tensionem electricam]] transmembraneam mutat, sic [[Canalis ionticus|canales calcii]] aperiens. Calcio in cellulam intrante processus inchoatur per quem [[Vesicula synaptica|vesiculae neurotransmissorum]] moleculas continentes cum membrana praesynaptica coalescunt, e quo fit ut per [[Exocytosis|exocytosim]] moleculae neurostransmissorum (ut [[acetylcholinum]]) in rimam synapticam effunduntur. Illa signa chemica a [[Receptorium neurotransmissoris|receptoriis]] idoneis in membrana postsynaptica inclusis ligantur. Quae receptoria plerumque cum canalibus ionticis coniuncta sunt, quibus apertis tensio electrica fit quae potentia postsynaptica dicitur (PPS) sive excitans (PPSE) sive inhibens (PPSI), quod tam ex molecula transmissoris quam e natura receptorii pendere solet. Si tensionem cellula quiescente maiorem facit inhibet, si minuit aut adnihilat, excitat hoc est ad actionis potentiam gignendam proniorem facit. Nam potentiae postsynapticae nondum actionis potentiae sunt nec responsum cellulae solae iubent. Multa alia signa e [[Dendritum|dendritis]] ceteris aut e corpore cellulari provenientia prius summanda ac velut in unum temperanda sunt priusquam statuatur utrum cellula postsynaptica et ipsa potentiam actionis per axonem suum mittat annon. Ita synapses chemicae nuntiorum quidem transmeatum lentiorem faciunt sed ad multos nuntios simul in unum colligendos maxime idoneae sunt, quod non facit synapsis electrica quae responsum promptum et unicum in pluribus cellulis exigit. [[Fasciculus:Synapse acetylcholine.png|thumb|Synapsis cholinergica.]] Nuper tamen apparuit et [[Cellula glialis|cellulas gliales]] receptoria neurotransmissorum habere et neurotransmissores emittere. Ita in cerebro cellulae gliales functioni synapticae interveniunt. == Potentia synaptica == Potentia synaptica ''synaptic strength'' (''vis synaptica'') de [[Bernardus Katz|Sir Bernardo Katz]] [[multiplicatio|productum]] ex [[neurotransmissor]]is praesynaptica liberationis probabilitate ''pr'' et quanto singulari ''q'' et numero sitorum liberationis ''n''. Valor potentiae synaptica discendo mutat ([[plasticitas synaptica]]). == Plura legere si cupis == *Alain C. Burette, Thomas Lesperance, John Crum, Maryann Martone, Niels Volkmann, Mark H. Ellisman, Richard J. Weinberg. [[2012]]. "[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/cne.23067?msockid=3c52cef0d54c6e1f074dd9ebd48f6f54 Electron tomographic analysis of synaptic ultrastructure]", ''Journal of comparative neurology'', 2697-2711 *DR Curtis, JW Willis, JC Watkins. [[1959]]. "[https://www.nature.com/articles/183611a0 Chemical Excitation of Spinal Neurones]", ''Nature'': 611–612 *P Fatt, [[Bernardus Katz|B Katz]]. [[1951]]. "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1392060/ An analysis of the end-plate potential recorded with an intra-cellular electrode]", ''Journal of Physiology'' 115(3):320–370 *B. Katz. [[1969]]. ''The release of neural transmitter substances'', Liverpool University Press, 1969 [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC496609/ Recensio critica] *Ricardo Miledi. [[1973]]. "[https://www.sfn.org/-/media/SfN/Documents/ClassicPapers/SynapticFunction/Miledi1973.ashx?la=en&hash=8E1552860439E39847A816063D06913384642C72 Transmitter release induced by injection of calcium ions into nerve terminals]", ''Proc Biol Sci'': 421–425 . Cf Jade-Ming Jeng, "[https://www.nature.com/articles/nrn706 Ricardo Miledi and the calcium hypothesis of neurotransmitter release]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2002: 71–76 *[[Ervinus Neher|Erwin Neher]] et [[Robertus Sakmann|Bert Sakmann]]. [[1976]]. "[https://www.nature.com/articles/260799a0 Single-channel currents recorded from membrane of denervated frog muscle fibres]", ''Nature'' (260): 799–802 Cf. Luigi Catacuzzeno & Fabio Franciolini "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00232-025-00362-3 Celebrating 50 Years of Single-Channel Recording with the Patch Clamp]", ''The Journal of Membrane Biology'', 2025: 429–445 *Sheng, M. & Kim, E. [[2011]]. "[https://europepmc.org/article/MED/22046028 The postsynaptic organization of synapses]," ''Cold Spring Harbor perspectives in biology'' 3:a005678 * S J Smith, J Buchanan, L R Osses, M P Charlton, G J Augustine. [[1993]]. "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1160503/?page=1 The spatial distribution of calcium signals in squid presynaptic terminals]", ''Journal of Physiology'': 573–593. *R. Bryan Sutton, Dirk Fasshauer, Reinhard Jahn & Axel T. Brunger. [[1998]]. "[https://atbweb.stanford.edu/atb_publications/sutton_fasshauer_jahn_brunger_1998.pdf Crystal structure of a SNARE complex involved in synaptic exocytosis at 2.4 Å resolution]", ''Nature'': 347–353 *A. Takeuchi, N. Takeuchi. [[1960]]. "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1113/jphysiol.1960.sp006564 On the permeability of end-plate membrane during the action of transmitter]", ''Journal of Physiology'': 52-67 {{NexInt}} * [[Canalis ionticus calcii]] * [[Mitochondrium]] * [[Iacobus Ramon y Cajal]] * [[Carolus Scott Sherrington]] == Nota == <references/> [[Categoria:Systema nervosum]] nxh2j4mfvq05lsiyrwjksfyccbrntgu 0 149582 3982382 3758107 2026-08-19T19:29:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982382 wikitext text/x-wiki '''Neutrinum''' (-i, n.), est [[particula elementaria]], una e [[lepton]]ibus, [[fermion]], ab [[Volfgangus Pauli|Volfgango Pauli]] descripta. Neutrini [[massa]] est incognita. Neutrino est nullum [[onus electricum]]. [[Antiparticula]] sua est [[antineutrinum]]. Neutrina et antineutrina possunt esse [[neutrinum electronicum|neutrina electronica]], [[neutrinum myonicum|neutrina myonica]], aut [[neutrinum tauonicum|neutrina tauonica]]. {| class="wikitable" |- | colspan=4 align=center | '''Leptones onus electricum praebentes''' | colspan=4 align=center | '''[[Neutrinum]]''' |- ! Nomen ! Signum ! Onus electricum ([[Onus electricum|e]]) ! Massa (MeV/c²) ! Nomen ! Signum ! Onus electricum ([[Onus electricum|e]]) ! Massa (MeV/c²) |- | [[Electron]] | e− | −1 | 0.511 | Neutrinum electronis |ν_e/ν_e | 0 | < 0.0000022 <ref name=neutrinomass>[http://cupp.oulu.fi/neutrino/nd-mass.html ''Laboratory measurements and limits for neutrino properties'']</ref> |- | [[Myon]] | μ− | −1 | 105.7 | Neutrinum myonis | ν_μ/ν_μ | 0 | < 0.17 <ref name=neutrinomass /> |- | [[Tauon]] | τ− | −1 | 1777 | Neutrinum tauonis | ν_τ/ν_τ | 0 | < 15.5 <ref name=neutrinomass /> |- |} {{NexInt}} *[[Fusio nuclearis]] *[[Neutron]] *[[Physica particularum minimarum]] *[[Proton]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Adam, T., et al. [[2011]]. Measurement of the neutrino velocity with the OPERA detector in the CNGS beam. ''Journal of High Energy Physics'' 2012(10): 93. arXiv:1109.4897. Bibcode:2012JHEP...10..093A. doi:10.1007/JHEP10(2012)093. *Alberico, W. M., et S. M. Bilenky. [[2004]]. Neutrino oscillations, masses, and mixing. ''Physics of Particles and Nuclei'' 35: 297–323. arXiv:hep-ph/0306239. Bibcode:2003hep.ph....6239A. *Bahcall, J. N. [[1989]]. ''Neutrino Astrophysics.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-37975-5. [http://prl.aps.org/files/RevModPhys.75.985.pdf PDF.] *Bumfiel, G. [[2001]]. The Milky Way's hidden black hole. ''Scientific American.'' [http://www.scientificamerican.com/article/the-milky-ways-hidden-bla Textus interretialis.] *Close, F. [[2010]]. ''Neutrino.'' Oxford University Press. ISBN 978-0-19-957459-9. *David, D. R., Jr. [[2003]]. Nobel Lecture: A half-century with solar neutrinos. ''Reviews of Modern Physics'' 75 (3): 10. Bibcode:2003RvMP...75..985D. CiteSeerX 10.1.1.208.7632. doi:10.1103/RevModPhys.75.985. *Griffiths, D. J. [[1987]]. ''Introduction to Elementary Particles.'' John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-60386-3. *Jayawardhana, Ray. [[2015]]. ''The Neutrino Hunters: The chase for the ghost particle and the secrets of the universe.'' Oneworld Publications. ISBN 978-1-780-74647-0. *Perkins, D. H. [[1999]]. ''Introduction to High Energy Physics.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62196-0. *Povh, B. [[1995]]. ''Particles and Nuclei: An introduction to the physical concepts.'' Springer-Verlag. ISBN 978-0-387-59439-2. *Riazuddin. [[2005]]. ''Neutrinos.'' National Center for Physics. [https://web.archive.org/web/20111007003127/http://www.ncp.edu.pk/docs/12th_rgdocs/Riazuddin.pdf PDF.] *Schopper, H. F. [[1966]]. ''Weak Interactions and Nuclear Beta Decay.'' North-Holland. *Tammann, G. A., F. K. Thielemann, et D. Trautmann. [[2003]]. Opening new windows in observing the Universe. ''Europhysics News'' 34(2): 68–70. doi:10.1051/epn:2003208. [https://web.archive.org/web/20180306025006/https://www.europhysicsnews.org/articles/epn/abs/2003/02/epn03208/epn03208.html Textus interretialis.] *Tipler, P.. et R. Llewellyn. [[2002]]. ''Modern Physics.'' Ed. 4a. W H. Freeman. ISBN 978-0-7167-4345-3. *Tomonaga, S.-I. [[1997]]. ''The Story of Spin.'' Sicagi: University of Chicago Press. *Zuber, K. [[2003]]. ''Neutrino Physics.'' IOP Publishing. ISBN 978-0-7503-0750-5. {{Tabula particularum}} [[Categoria:Leptones]]<!-- [[Categoria:Materia exotica]] [[Categoria:Materia obscura]]--> [[Categoria:Neutrina]] {{Myrias|Physica}} 7wxil2q9ujn4up1q171y4kgs0rzmqjd 0 151186 3982503 3951488 2026-08-20T10:03:11Z JackyM59 202366 Photograph updated 3982503 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Église Notre-Dame-de-l'Assomption - Surville.jpg|left|thumb|Surville: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Virgo Maria|Nostrae Dominae]] dicata]] {{res|Surville}} est delegata novi [[commune|communis]] [[La Haye (Manica)|La Haye]] pars; illud novum commune [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e borealis provincia [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]], e fusione novem pristinorum communium, [[Baudreville (Manica)|Baudreville]], [[Bolleville (Manica)|Bolleville]], [[Glatigny (Manica)|Glatigny]], [[Haia]]e, [[Mobecq]], [[Montgardon]], [[Saint-Rémy-des-Landes]], [[Saint-Symphorien-le-Valois]] et Surville, die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Surville 198 incolas (anno [[2009]]) habebat. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Surville | Surville }} {{INSEE commune|50586|de=Surville}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia delegata Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] i7f5trekwyd0o2az68t5en4vyxc4vad 0 151536 3982227 3982188 2026-08-19T11:59:30Z IacobusAmor 1163 ~ 3982227 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Cayce 1910.jpg|thumb|Edgar Cayce.]] '''Edgar Cayce''' (natus in [[Kentuckia]]e die [[18 Martii]] [[1877]]; mortuus die [[3 Ianuarii]] [[1945]]) fuit [[vates]] vel [[mystica|mysticus]] [[Civitates Foederatae|Americanus]], [[propheta]] dormiens appellatus. Inducto in [[mens|mente]] in excessum vel [[hypnosis|hypnosi]], quaestionibus respondebat de homine cum dictis aut lectionibus. Principio lectiones erant de [[salus|valetudine]], postea de mente compositu, [[meditatio]]ne, [[Atlantis insula|Atlantide]], [[vita]] [[anima]]e, [[interpretatio]]nibus [[somnus|somnorum]]. {{Creanda|en|Association for Research and Enlightenment|Societas Inquisititionis et Illuminationis}}{{dubsig}} has lectiones adhunc conservat. Anno [[1910]], Wesley Ketchum Societati Investigationis Clinicae Americanae mentionem ingenii eius misit.{{dubsig}} Unus ex conditoribus {{Creanda|en|New Age|Aetas Nova|Aetatis Novae}} habetur. == Bibliographia == * Puryear, Herbert B. [[1982]]. ''The Edgar Cayce Primer: Discovering The Path to Self-Transformation.'' Novi Eboraci et Toronti: Bantam Books. Association for Research and Enlightenment, Inc. ISBN 0-553-25278-X. * Stearn, Jess. [[1967]]. ''The Sleeping Prophet.'' Bantam Books. ISBN 0-553-26085-5. == Nexus externi == * [http://www.britannica.com/search?query=Edgar%20Cayce Biographia,] www.britannica.com (''Encyclopaedia Britannica'') {{Lifetime|1877|1845|Cayce, Edgar}} [[Categoria:Incolae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Mystici]] [[Categoria:Prophetae]] [[Categoria:Reincarnatio]] e1f72x7nc92kjputz16atgyllqumpx7 0 153462 3982312 2507375 2026-08-19T16:01:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982312 wikitext text/x-wiki {{cine-t|ling=Anglice|LT='''Speculum Speculum'''}} est [[pellicula]] anno [[2012]] edita, quae iterum clarissimam fabulam de [[Albanix |Albanive]] enarrat. In hac pellicula agunt hi histriones: * [[Iulia Roberts]]: regina Clementianna * [[Liliana Collins]]: [[Albanix]] * [[Armie Hammer]]: Princeps Alcott * [[Nathan Lane]]: Brighton * [[Iordanus Prentice]]: Napoleo * [[Marcus Povinelli]]: Half Pint * [[Joe Gnoffo]]: Grub * [[Danny Woodburn]]: Grimm * [[Sebastianus Saraceno]]: Wolf * [[Martinus Klebba]]: [[lanio]] * [[Ronaldus Lee Clark]]: Chuckles * [[Robertus Emms]]: Charles Renbock * [[Mare Winningham]]: [[siliginarius|siliginaria]] Margaret * [[Michael Lerner]]: baro * [[Ioannes Bean]]: rex == Nexus externi == * {{Imdb title|1667353}} * [https://web.archive.org/web/20120414112053/http://www.mirrormirrorfilm.com/#/home Huius pelliculae pagina interretialis] {{cine-stipula}} [[Categoria:Pelliculae 2012]] [[Categoria:Pelliculae Civitatum Foederatarum]] drpxma73fs9kbodjnigfg3hijrka668 0 157096 3982457 3915819 2026-08-20T05:29:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982457 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:Commonwealth realms map.svg|thumb|upright=1.4|Regna Consortionis Populorum colore caeruleo depicta, pristina autem Regna Consortionis Populorum colore purpureo monstrantur.]] '''Regna Consortionis Populorum''' sunt [[civitas sui iuris|civitates]], [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]] membra, quae in forma [[monarcha|regnorum]] constituuntur. [[caput civitatis|Rector]] horum [[regnum|regnorum]] omnium est [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] [[rex]],<ref>A die [[8 Septembris]] anno [[2022]].</ref> post mortem [[Elizabeth II (regina Britanniarum)|Elizabeth II]], [[Britanniarum Regnum|regni Britanniarum]] reginae consortionisque populorum conductricis.<ref>''[https://web.archive.org/web/20130609145048/http://www.royal.gov.uk/hmthequeen/hmthequeen.aspx Her Majesty the Queen]'' ("Reginae maiestas") apud aulam Britannicam.</ref> Sedecim regnis hodiernis est area coniuncta 18.8 millionum [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]]. [[Numerus incolarum]] est 137 millionum, quorum maior pars (duobus millionibus exceptis) in sex civitatibus vivunt: [[Britanniarum Regnum]], [[Canada]], [[Australia]], [[Papua Nova Guinea]], [[Nova Zelandia]], [[Iamaica]]. Pars minor, videlicet 2 millionum, in decem civitatibus modestioribus repartitur. Civitas quae se e Consortione Civitatum Foederatarum nuperrime recedet est [[Barbata]], [[insulae Caribicae|insula Caribica]], quae die [[30 Novembris]] [[2025]] res publica fieret.<ref>''[https://thanhnien.vn/barbados-tro-thanh-nuoc-cong-hoa-tre-nhat-the-gioi-1851406673.htm Barbados trở thành nước cộng hòa 'trẻ nhất thế giới']''.</ref> == Index regnorum Consortionis Populorum == {{div col|2}} * [[Antiqua et Barbuda]] * [[Australia]] * [[Insulae Bahamenses]] * [[Barbata]] * [[Beliza]] * [[Britanniarum Regnum]] * [[Canada]] * [[Granata (civitas Caribica)|Granata]] * [[Iamaica]] * [[Nova Zelandia]] * [[Papua Nova Guinea]] * [[Sanctus Christophorus et Nives]] * [[Sancta Lucia (civitas)|Sancta Lucia]] * [[Sanctus Vincentius et Granatinae]] * [[Insulae Salomonicae]] * [[Tuvalu]] {{div col end}} == Notae == <references /> ==Bibliographia== * Bogdanor, V.; ''The Monarchy and the Constitution''; Oxoniae: Oxford University Press; 1995 * Cox, Noel; "The Theory of Sovereignty and the Importance of the Crown in the Realms of The Queen"; ''Oxford University Commonwealth Law Journal''; Vol. 2, No. 2; 2002 * Forsey, Eugene; ''Royal Power of Dissolution on Parliament in the British Commonwealth''; Toronto: Oxford University Press; 1968 [1943] * Maitland, F; "The Crown as a Corporation"; ''Law Quarterly Review''; Vol. 17, No. 131; 1901 * McIntyre; P.; "The Strange Death of Dominion Status", ''Journal of Imperial and Commonwealth History''; Vol. 27, No. 2; 1999; 193-212 == Nexus externi == * ''[http://www.royal.gov.uk/MonarchAndCommonwealth/QueenandCommonwealth/WhatisaCommonwealthRealm.aspx What is a Commonwealth Realm?]'' ("Quid est regnum Consortionis Populorum?") apud aulam Britannicam [[Categoria:Consortio Populorum]] [[Categoria:Formae administrationis]] jhx2b32vzr28kdsiiba5efdl03ozksu 0 160355 3982274 3978447 2026-08-19T14:38:20Z Cyprianus Marcus 66550 3982274 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Regio Hannovera''', pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Novembris]] [[2001]] ab urbe Hannovera et Circulo vetere Hannovera condita est. Caput Regionis [[Hannovera]] urbs est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in H.svg|300px|right|Communia in Regione Hannovera]] Regio Hannovera 21 communia habet. Haec sunt: * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> ([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'') commune sui iuris et [[urbs]] (33.512 incolae in fine anni 2011) * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp''), commune sui iuris et [[urbs]] (29.833) * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee''), [[urbs]] (20.456) * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen''), commune sui iuris et [[urbs]] (61.652) * [[Gehrden]], oppidum (14.607) * [[Hannovera]], urbs capitalis (525.875) * [[Hemmingen]], oppidum (18.676) * [[Isernhagen]] (22.990) * [[Laatzen]], oppidum (40.413) * [[Langenhagen]], oppidum (53.003) * [[Lehrte]], oppidum (43.248) * [[Neustadt am Rübenberge]], oppidum (45.008) * [[Pattensen]], oppidum (13.944) * [[Ronnenberg]], oppidum (23.304) * [[Seelze]], oppidum (32.939) * [[Sehnde]], oppidum (23.032) * [[Springe]], oppidum (29.055) * [[Uetze]] (20.091) * [[Wedemark]] (29.182) * [[Wennigsen]] (Deister) (14.099) * [[Wunstorf]], oppidum (41.048) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Hamala-Petrimons]] [[Categoria:Constituta 2001]] cfqehn7phrz6uenkc19bbi6mfgrfr71 3982439 3982274 2026-08-19T22:47:28Z Cyprianus Marcus 66550 3982439 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Regio Hannovera''', pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Novembris]] [[2001]] ab urbe Hannovera et Circulo vetere Hannovera condita est. Caput Regionis [[Hannovera]] urbs est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in H.svg|300px|right|Communia in Regione Hannovera]] Regio Hannovera 21 communia habet. Haec sunt: * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> ([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'') commune sui iuris et [[urbs]] (33.512 incolae in fine anni 2011) * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp''), commune sui iuris et [[urbs]] (29.833) * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee''), [[urbs]] (20.456) * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen''), commune sui iuris et [[urbs]] (61.652) * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren''), urbs (14.607) * [[Hannovera]], urbs capitalis (525.875) * [[Hemmingen]], oppidum (18.676) * [[Isernhagen]] (22.990) * [[Laatzen]], oppidum (40.413) * [[Langenhagen]], oppidum (53.003) * [[Lehrte]], oppidum (43.248) * [[Neustadt am Rübenberge]], oppidum (45.008) * [[Pattensen]], oppidum (13.944) * [[Ronnenberg]], oppidum (23.304) * [[Seelze]], oppidum (32.939) * [[Sehnde]], oppidum (23.032) * [[Springe]], oppidum (29.055) * [[Uetze]] (20.091) * [[Wedemark]] (29.182) * [[Wennigsen]] (Deister) (14.099) * [[Wunstorf]], oppidum (41.048) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Hamala-Petrimons]] [[Categoria:Constituta 2001]] dg1z36w0fdqxjeyajmcs9kocgmitfmk 0 160635 3982268 3856383 2026-08-19T14:20:29Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garbsen]] ad [[Garbsa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3856383 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2024|10}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garbsen''' est [[oppidum]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]] situm. == Historia == Garbsen, cuius nomen Theodiscum 'Vicum Coreatorum'{{dubsig}} significat, anno [[1223]] primo in tabulis descripta est. Cum vico Havelse anno [[1967]] coniunctum, anno [[1968]] oppidum sublatum est. Anno [[1974]], multi vici parvi ad oppidum adiuncti sunt. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 9ur9dd0r0odn7d6agv31b9q60u7q2uu 3982272 3982268 2026-08-19T14:36:17Z Cyprianus Marcus 66550 3982272 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2024|10}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garbsa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]] sita. == Historia == Garbsa anno [[1223]] primo in tabulis descripta est. Cum communi [[Havekesla]]<ref>Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B78-D/NOB%20I%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20und%20der%20Stadt%20Hannover.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch''], ubi dicitur "(...) Anf. 13. Jh. ''Havekesla'' (...)".</ref> (Theodisce ''Havelse'') anno [[1967]] coniuncta est. Anno [[1974]], multi vici parvi ad urbem adiuncti sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 7kx5r81t52f4tr7lbg2r75mnzcmmonk 0 160671 3982436 3505317 2026-08-19T22:42:37Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gehrden]] ad [[Gerdinum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505317 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gehrden''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]] est. == Historia == Vicus Gehrden anno [[1298]] primo in tabulis descripta est. Anno [[1929]] oppidum sublatum est. Anno [[1971]] multi vici parvi ad oppidum adiuncti sunt. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 1iiiow329bv243dy1izmstj15z2bwpu 3982438 3982436 2026-08-19T22:45:34Z Cyprianus Marcus 66550 3982438 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gerdinum'''<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]] est. == Historia == Gerdinum anno [[1298]] primo in tabulis descriptum est. Anno [[1929]] Gerdinum urbs factum est. Anno [[1971]] multi vici parvi ad urbem adiuncti sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] kqpp26kn7cl94bt4dp9m186foo9q38c 0 164218 3982497 3867850 2026-08-20T08:49:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982497 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Sant Andreu de la Barca des de Can Perera (el Papiol).jpg| 300 px |thumb|Sant Andreu de la Barca: despectus in urbem]] ''' Sant Andreu de la Barca''' ([[Hispanice]]: ''San Andrés de la Barca'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis| Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2011]] 27094 incolarum sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Sant Andreu de la Barca|Sant Andreu de la Barca}} * [https://web.archive.org/web/20080229012745/http://www.sabarca.cat/ Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Urbes Hispaniae]] 3vo8af5dez3n7sz3q3x1xnl19i25vy9 0 165205 3982237 3438965 2026-08-19T12:26:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982237 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 26169.png|thumb|300px|Malataverne: communis tabula]] [[Fasciculus:Mairie_Malataverne_2011-09-22-038.jpg |thumb|left|300px| Malataverne: vici conciliabulum]] ''' Malataverne''' est commune [[Francia|Francicum]] 1697 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Drona (praefectura Franciae)|Dronae]] in regione australi [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Dronae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Malataverne|Malataverne}} * {{INSEE commune|26169|de=Malataverne}} * [https://web.archive.org/web/20120814135038/http://www.malataverne.fr/ Malataverne pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Drumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Drumae]] mgofjnc2ta0rs7l7d7885we3i5low0r 0 165515 3982368 3795436 2026-08-19T18:44:51Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982368 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Relief Kolumna Trajana2.jpg|thumb|[[Columna Traiana]] narrationem pictam continet.]] '''Narratio picta'''{{cd}} vel '''fabula nubeculata'''{{Calepinus Novus ref|fabula nubeculata|47}} est modus historiae imaginibus narrandae, vel cum verbis vel sine verbis. [[Liber nubeculatus|Libri nubeculati]], [[mythistoria graphica|mythistoriae graphicae]], [[manga]]e sunt narrationes pictae. == Historia == [[Fasciculus:Lascaux painting.jpg|thumb|Imagines animalium e cavernis [[Lascaux]]: narrantne fabulam?]] [[Fasciculus:Mexico - Museo de antropologia - Livre maya.JPG|thumb|left|Liber [[Mayae|Mayensis]], "codex Matritensis" vel "[[codex Tro-Cortesianus|Tro-Cortesianus]]" dictus, 112 paginarum, ritum Novi Anni celebrandi describit, et tabulas astrologicas continet.]] [[Fasciculus:BayeuxTapestryScene36.jpg|thumb|[[Tapete Baiocense]]: Hic trahunt naves ad mare.]] [[Fasciculus:Vitraux de l'église Sainte-Jeanne d'Arc, Rouen, france 05.jpg|thumb|left|Fenestra ecclesiae [[Ioanna de Arc|Ioannae de Arc]], [[Rothomagus|Rothomagi]], saeculo XX facta, crucifictionem [[Christus|Christi]] narrat]] Homines semper imagines fecerunt, quae saepe historiae narrabant. Forsitan etiam imagines cavernarum [[Lascaux]] historiam de animalibus vel de venationibus narrant. Populus [[Maia]] historias sequentibus imaginum pictarum narrabant; tres libri iam exstant. Apud [[Roma antiqua|Romanos]], [[Columna Traiana]] est clarissima narratio picta. [[Tapete Baiocense]], saeculo undecimo p.C.n facta, pugnam inter [[Normanni|Normannos]] et [[Anglia|Anglos]] narrat. In tapete autem sunt non modo imagines sed etiam verba, sicut in [[liber nubeculatus|libro nubeculato]] hodierno. [[Medium Aevum|Medio Aevo]], fenestrae ecclesiarum fuerunt narrationes pictae in usu [[laicus|laicorum]]. [[saeculum 18|Saeculo 18]], [[Gulielmus Hogarth]] seriem picturarum edidit cuius titulus est ''A Rake's Progress.''<ref>Latine fere ''Progressus Profligati''</ref> Octo imagines fabulam adulescentis profligati narrabant. Possumus dicere versionem in [[chalcographia]] harum imaginum primam narrationem pictam modernam esse. Usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicesimum]] pictores tales parvas series fecerunt sed nondum magnas narrationes faciebant. Medio saeculo 19, [[diarium|diarii]] imagines ediderunt, vel singulas vel in parvis seriebus, et comicas et satiricas, quae primi [[grylli]] fuerunt.<ref>Grylli vel picta historiola: lexicon Davidi Morgan.</ref> Inter gryllos primos sunt ''Max et Moritz'' (quem creavit Gulielmus Busch), ''Katzenjammer Kids'' (Rudolphus Dirks), ''The Yellow Kid'' (R. F. Outcault). [[saeculum 20|Saeculo 20]] paruerunt primi [[liber nubeculatus|libri nubeculati]], pro pueris (et aliquando pro puellis), ut ''Tintin'' (quem creavit Hergé). In [[Iaponia]] genus librorum nubeculatorum [[manga]] nomine post [[bellum mundanum secundum]] incipit. [[saeculum 20|Saeculo XX]] exeunte libri longiores, non solum comici sed severi, narrationes pictas continuerunt: nomen "[[mythistoria graphica]]" eos describit, quamquam non omnes sunt mythistoriae. Inter hos magni momenti sunt ''Maus: A Survivor's Tale'' ab Art Spiegelman scriptus et ''Persépolis,'' a Marjane Satrapi scriptus. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * Beaty, Bart. [[2012]]. ''Comics versus Art.'' Toronto: University of Toronto Press. ISBN 9781442643512 * Groensteen, Thierry. [[1999]]. ''Système de la bande dessinée.'' Lutetiae: PUF, Collection Formes sémiotiques. * McCloud, Scott. [[1993]]. ''Understanding Comics: The Invisible Art.'' Novi Eboraci: Harper Perennial. ISBN 006097625X * Meskin, Aaron, et Roy T. Cook. [[2012]]. ''The Art of Comics: A Philosophical Approach.'' Chichester: Wiley-Blackwell. ISBN 9781444334647 * Peeters, Benoît. [[2003]]. ''Lire la bande dessinée.'' Lutetiae: Flammarion, Collection Champs Flammarion. * Satrapi, Marjane. [[2000]]. ''Persépolis.'' Lutetiae: L'Association. ISBN 2844140580 * Smith, Matthew J., et Randy Duncan. [[2012]]. ''Critical Approaches to Comics: Theories and Methods.'' Novi Eboraci: Routledge * Spiegelman, Art. [[1986]]. ''Maus: A Survivor's Tale.'' Novi Eboraci: Pantheon. ISBN 0394747232 == Nexus Externi == * [http://scottmccloud.com/ Situs interretialis] illius Scott McCloud * [http://www.webcomicsnation.com/ Web Comics Nation], situs ubi auctores narrationum pictarum inter se disputant * [https://web.archive.org/web/20120919213239/http://bdtheque.com/ BDtheque], situs amicorum librorum pictorum {{1000 paginae}} [[Categoria:Libri picti]] [[Categoria:Narratio picta|!]] {{Myrias|Ars}} nj0chfgu55ds9l27bahu2btdj9r5ag8 0 167485 3982279 3437477 2026-08-19T14:52:49Z Pippobuono 54500 capsa et referentia 3982279 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Église de Longchamp (Côte-d'Or) 01.jpg|thumb|left|upright=0.7|Longus Campus: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] [[Assumptio]]nis dicata.]] {{res|Longus Campus}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp'') est commune [[Francia|Francicum]] {{formatnum:1171}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Clivus Aureus|Clivi Aurei]] in regione occidentali [[Burgundia et Liber Comitatus|Burgundia et Libero Comitatu]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Clivi Aurei]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp (Côte-d'Or)|Longum Campum}} {{INSEE commune|21351|de=Longus Campus}} *{{opus|url=https://www.mairie-longchamp21.fr/|titulus= Longi Campi pagina interretialis}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Collis Aurei]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Collis Aurei]] cwwr7n468ixmcooxyk7l5yj5vdrmdi4 0 168372 3982259 3151933 2026-08-19T13:24:24Z Cyprianus Marcus 66550 3982259 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Clusa''' aut '''Clusae''' vel etiam '''Clausa''' potest essere: * '''[[Clusa (Topographia)]]''': forma telluris in regionibus montium * '''[[Clusa (Sicilia)]]''' (alia nomina: '''[[Clusa Vetus (Sicilia)]]''', deinde '''[[Clusa Sclafani]]'''): [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Clusa (Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis)]]''' (alia nomina: '''[[Clausina]]''', '''[[Clusina]]''', '''[[Clausa]]''', '''[[Clausium]]'''): * '''[[Clusa (Provincia Arretina)]]''' seu '''[[Clusae (Provincia Arretina)]]''', '''[[Clusium (Provincia Arretina)]]''' (alia nomina: '''[[Clusium Alverniae]]''', '''[[Clusium in Clusentino]]'''): [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Clusa Cuneensium]]''' [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Clusa Vetus]]''': [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Clusa (Gandershemium)]]''': (Theodisce ''Clus'') vicus communis [[Gandershemium|Gandershemii]] * '''[[Clusae Fulciniacenses]]''': [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Clusium]]''' (alia nomina: '''[[Camars]]''', '''[[Clusa (Provincia Senensis)]]''', '''[[Clusae (Provincia Senensis)]]''', '''[[Clusina civitas]]''', '''[[Clusini Castellionis Castrum]]'''): Urbs et [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e. * '''[[Vaucluse (Dubis)|Clusa vallis]]''': urbs [[Francia]]e * '''[[Vallis Clausa (praefectura Franciae)|Vallis Clausa]]''': praefectura Franciae * '''[[Clusa (Balsthal)|Clusa]]''': vicus pagi [[Solodurum (pagus)|Saloduri]] [[Helvetia]]e * '''[[Clausa Fortis]]''': oppidum Italiae * '''[[Clausae Longobardorum]]''': oppidum Italiae * '''[[Clausas de Albiciones]]''': oppidum Italiae * '''[[Clausetum]]''': oppidum Italiae {{NexInt}} * [[Clusium (discretiva)]] [[Categoria:Toponomastica]] t72t6x42l6ja3kkyrhpl8zpcdjxj4ko 0 168687 3982245 3980007 2026-08-19T12:44:49Z Cyprianus Marcus 66550 3982245 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Boffeshusium'''<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> [[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1973]] commune generale Boffeshusium constitutum est, cum [[Boffeshusium|Boffeshusio]] communi vici tres coniuncti sint. Anno [[2009]] propositum communis unici condendi a civibus repudiatum est. == Communia ad Boffeshusium pertinentes == ** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701) ** [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671) ** [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'') (1167) ** [[Lauenförde]] (2503) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1973]] fn5f97bczlm20ahi0lb9651zzzeo0kl 0 168736 3982241 3977248 2026-08-19T12:40:33Z Cyprianus Marcus 66550 3982241 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Schloss Fürstenberg (1).JPG|thumb|left|Castellum Furstenbergense.]] '''Furstenberga'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu ''Furstenburgum''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. == Historia == Furstenberga primo Castellum mediaevum in rupe supra [[Visurgis|Visurgim]] flumen situm erat. Anno [[1747]] [[Carolus I dux Brunsvicensis et Luneburgensis|Carolus I]] dux Brunsvicensis et Luneburgensis fabricam [[Opus fictile|porcellani]] in castello condidit, quae mox praeclara facta est. A die [[1 Ianuarii]] [[1973]] ad [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> commune generale pertinet. == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Fuerstenberg}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] kuomapbpjzafmiiah3pw2sa93x5ul1p 3982242 3982241 2026-08-19T12:41:01Z Cyprianus Marcus 66550 3982242 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Schloss Fürstenberg (1).JPG|thumb|left|Castellum Furstenbergense.]] '''Furstenberga'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Furstenburgum'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. == Historia == Furstenberga primo Castellum mediaevum in rupe supra [[Visurgis|Visurgim]] flumen situm erat. Anno [[1747]] [[Carolus I dux Brunsvicensis et Luneburgensis|Carolus I]] dux Brunsvicensis et Luneburgensis fabricam [[Opus fictile|porcellani]] in castello condidit, quae mox praeclara facta est. A die [[1 Ianuarii]] [[1973]] ad [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> commune generale pertinet. == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Fuerstenberg}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] p811sg22cz0s5iogkugtavlb43kgjz5 0 171434 3982233 3981240 2026-08-19T12:06:47Z Cyprianus Marcus 66550 3982233 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Gottingae'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Göttingen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Göttingen''; [[Saxonice]] '' Landkreis Chöttingen''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Gottinga]]. == Historia == Circulus Gottingae anno [[1885]] constitutus est. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram transiit, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno 2012 disputabatur, an circulus cum finitimis [[Circulus terrae Northemiensis|Northemiensi]] et [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda]] coniungendus esset. Postquam Northeim e actionibus se recessit, consilium circuli Gottingae die [[6 Martii]] [[2013]] constituit, ut cum solo circulo Osteroda circulus Gottingae coniungendus sit<ref>[http://www.landkreis-goettingen.de/pics/medien/1_1362642492/2013_03_06_EILMELDUNG_Kreistag_beschliesst_Fusion.pdf Nuntius circuli Gottingae die 6 Martii 2013 promulgata]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Die [[1 Novembris]] [[2016]] Osteroda ad Gottingam circulum adiuncta est<ref>[https://web.archive.org/web/20161101125654/http://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/braunschweig_harz_goettingen/Landkreise-Osterode-und-Goettingen-fusionieren,kreisfusion160.html ndr.de die 1 Novembris 2016]</ref>. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities_in_GÖ-2016.svg|300px|right|Communia in Circulo Gottingae]] Circulus Gottingensis 39 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt: * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> ([[Theodisce]] ''Adelebsen'') (6449 incolae) * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> (Theodisce: ''Bad Lauterberg im Harz''), urbs (11.080 incolae) * [[Mundia Hannoverana]] (''Hannoversch Münden'', 24.390) * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'') oppidum (13.381) * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'') (21.609) * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Friedland'') (11.395) * [[Gilicha]] (''Gleichen'', 9163) * [[Gottinga]] (''Göttingen'', 121.364) * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (8824) * [[Hertzberga ad Harthicos montes]], urbs (13.573) * [[Osteroda ad Harthicos montes]] (''Osterode am Harz''), urbs (22.987) * [[Rosdorf]] (12.005) * [[Sathsa]] vel '''Aquae Sathsieneses''' (''Bad Sachsa''), urbs (7634) * [[Staufenberg]] (8080) * [[Walkenried]] (4666) * [[Gieboldehausen (commune generale)|Gieboldehausen]], commune generale (13.890) ** [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'') (2348) ** [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'') (767) ** [[Gieboldehausen]] (3944) ** [[Krebeck]] (1116) ** [[Obernfeld]] (972) ** [[Rhumspringe]] (1883) ** [[Rollshausen]] (901) ** [[Rüdershausen]] (868) ** [[Wollbrandshausen]] (612) ** [[Wollershausen]] (479) * [[Radolfshausen (commune generale)|Radolfshausen]], commune generale (7282) ** [[Ebergötzen]] (1790) ** [[Landolfshausen]] (1132) ** [[Seeburg]] (1601) ** [[Seulingen]] (1369) ** [[Waake]] (1390) * [[Hattorf ad Harthicos montes (commune generale)|Hattorf ad Harthicos montes]] (commune generale) (7606) ** [[Elbingeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'') (417) ** [[Hattorf ad Harthicos montes]] (4177) ** [[Hörden ad Harthicos montes]] (1078) ** [[Wulften ad Harthicos montes]] (1934) * [[Thransfellensis Ecclesia (commune generale)|Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld''), commune generale (9158) ** [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> ([[Theodisce]] ''Bühren'') (527) ** [[Dransfeld]] (4010) ** [[Jühnde]] (1062) ** [[Niemetal]] (1596) ** [[Scheden]] (1963) == Coniunctiones pagorum == Circulus Gottingensis coniunctiones cum aliis pagis Europae habet: * [[Stegelicium-Zelendorfium]], ab anno 1962) * [[Stroud]] ([[Glocestria]]), ab anno [[1951]] * [[Surisna]] (praefectura [[Alta Sequanae]]), ab anno [[1959]] * [[Hackney (Londinium)|Hackney]] ([[Londinium]]), ab anno [[1973]] * [[Albensis Comitatus]] ([[Hungaria]]), ab anno [[2000]] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Gottingae circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 1r0cf6vlx4hfjd5ot8xi2qq2wpyae90 0 179194 3982522 3981921 2026-08-20T11:50:36Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gevensleben]] ad [[Gevensleba]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3981921 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gevensleben''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Gevensleben ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Hese Nemus (commune generale)|Hesis Nemoris]]<ref name="Hese Nemus">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) Bergnamen Heeseberg, vor 1196-1197 (a. 14. Jh.) ''in monte, qui dicitur Hese nemus'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 307) (...)". Qui mons citatus nomen praesenti communi generali dat.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Heeseberg''). Ad Gevensleben etiam vicus Watenstedt pertinet. == Historia == Gevensleben saeculo 11 primo in actis nomine ''Bergerstede'' descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat}} * [http://www.samtgemeindeheeseberg.de/ Pagina communis generalis Hesis Nemoris] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] d3w765qbxoc99zyaov08f51s82qivsx 3982524 3982522 2026-08-20T11:57:09Z Cyprianus Marcus 66550 3982524 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gevensleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Gevensleba ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Hese Nemus (commune generale)|Hesis Nemoris]]<ref name="Hese Nemus">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) Bergnamen Heeseberg, vor 1196-1197 (a. 14. Jh.) ''in monte, qui dicitur Hese nemus'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 307) (...)". Qui mons citatus nomen praesenti communi generali dat.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Heeseberg''). Ad Gevensleba etiam vici [[Gevensleba (vicus)|Gevensleba]]<ref name="-a"/> (Theodisce et Saxonice ''Gevensleben'') atque [[Watenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce et Saxonice ''Watenstedt'') pertinent. == Historia == Gevensleba saeculo 11 primo in actis nomine ''Bergerstede'' descripta est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Gevensleben|Gevenslebam}} * [http://www.samtgemeindeheeseberg.de/ Pagina communis generalis Hesis Nemoris] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] s4hs10rvgjw6wzwyjkgyvhv3st33dd4 0 182591 3982475 3592013 2026-08-20T07:21:17Z Pippobuono 54500 numerus et fontes 3982475 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Liettoli-cartolina.jpg|thumb|Campus Longus Maior]] '''Campus Longus Maior'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> (aliud nomen: ''Campolongus de Lectulis'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Campolongo Maggiore|Campolongo Maggiore]]'') est [[Venetia (regio)|Venetia]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 10&nbsp;550 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia]] et in [[Urbs metropolitana Veneta|Urbe metropolitana Veneta]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Clari cives == === Nati === * [[Leo Sanavia]] (Campi Longi Maioris, [[1907]] – [[Daulum|Dauli]], [[2004]]). * [[Felix Maniero]] (Campi Longi Maioris, [[1954]]). == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Patavina]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Lectulis]] ''Liettoli'' ''Bojon, Santa Maria Assunta''. === Loci === ''Bosco di Sacco''. == Municipia finitima == ''Campagna Lupia, Camponogara, Fossò, Piove di Sacco (PD), Sant'Angelo di Piove di Sacco (PD)''. {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetiam]] (''regionem''), * [[Urbs metropolitana Veneta|Urbem metropolitanam Venetam]], * [[Provincia Veneta|Provinciam Venetam]] (''provinciam abrogatam''), * [[Venetiae|Venetias]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Campolongo Maggiore|Campum Longum Maiorem}} {{Fontes geographici}} * {{opus|url=https://www.comune.campolongo.ve.it/|titulus=Situs publicus}} {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Campolongo Maggiore (province of Venice, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Veneta. Fasciculus:Tizianello - Discesa dello Spirito Santo -.jpg|Tizianello: Descensus Spiritus Sancti. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Veneta]] 19n2vjnh50rhmwkna51qut6hnweclid 3982477 3982475 2026-08-20T07:27:16Z Pippobuono 54500 formula redundans 3982477 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Liettoli-cartolina.jpg|thumb|Campus Longus Maior]] '''Campus Longus Maior'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> (aliud nomen: ''Campolongus de Lectulis'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Campolongo Maggiore|Campolongo Maggiore]]'') est [[Commune Italiae|municipium]], circiter 10&nbsp;550 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia]] et in [[Urbs metropolitana Veneta|Urbe metropolitana Veneta]] situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Clari cives == === Nati === * [[Leo Sanavia]] (Campi Longi Maioris, [[1907]] – [[Daulum|Dauli]], [[2004]]). * [[Felix Maniero]] (Campi Longi Maioris, [[1954]]). == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Patavina]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * [[Lectulis]] ''Liettoli'' ''Bojon, Santa Maria Assunta''. === Loci === ''Bosco di Sacco''. == Municipia finitima == ''Campagna Lupia, Camponogara, Fossò, Piove di Sacco (PD), Sant'Angelo di Piove di Sacco (PD)''. {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetiam]] (''regionem''), * [[Urbs metropolitana Veneta|Urbem metropolitanam Venetam]], * [[Provincia Veneta|Provinciam Venetam]] (''provinciam abrogatam''), * [[Venetiae|Venetias]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Campolongo Maggiore|Campum Longum Maiorem}} {{Fontes geographici}} * {{opus|url=https://www.comune.campolongo.ve.it/|titulus=Situs publicus}} {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Campolongo Maggiore (province of Venice, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Veneta. Fasciculus:Tizianello - Discesa dello Spirito Santo -.jpg|Tizianello: Descensus Spiritus Sancti. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Veneta]] jpoua4jv92tcvkrmc66nfqsequ9r1kd 0 183936 3982514 3981358 2026-08-20T10:54:27Z Cyprianus Marcus 66550 3982514 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in UE.svg|300px|right|Communia in circulo Ulsenensi.]] '''Circulus Ulsenensis'''<ref>Olim "res-publica Ulsenensis" {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Uelzen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Uelzen''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ülzen'')), anno [[1885]] constitutus, usque in annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, ab anno [[1946]] ad [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]]. Caput circuli est urbs [[Ulsena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n''). == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatus est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'') (6626 incolae) * [[Ulsena]] (urbs, 34.055) * [[Augia (commune generale)|Augia]]<ref name="Augia">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1846). ''Adami Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Scriptores Rerum Germanicarum)''. Impensis Bibliopolii Hahniani. Gesta Hammaburgensis Ecclesiae en Archive.org.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aue'') (12.752) ** [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') (3900) ** [[Lüder]] (1269) ** [[Soltendieck]] (1022) ** [[Wrestedt]] (sedes administrationis 6561) * [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusa-Ebbestorpium]]<ref name="Ahlfeldt 2010"/><ref name="Jaitner 1985"/> ([[Theodisce]] ''Bevensen-Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Bemsen-Ebstörp'') (26.276) ** [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'') (1541) ** [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref>, ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') urbs et sedes administrationis (8693) ** [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'') (816) ** [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> (5303) ([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'') ** [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') (737) ** [[Hanstedt (Circulus Uelzen)|Hanstedt]] (897) ** [[Himbergen]] (1706) ** [[Jelmstorf]] (809) ** [[Natendorf]] (806) ** [[Römstedt]] (784) ** [[Schwienau]] (730) ** [[Weste]] (988) ** [[Wriedel]] (2466) * [[Rosche (commune generale)|Rosche]] (6921) ** [[Oetzen]] (1207) ** [[Rätzlingen]] (499) ** [[Rosche]] (2010, sedes administrationis) ** [[Stoetze]] (644) ** [[Suhlendorf]] (2561) * [[Suderburg (commune generale)|Suderburg]] (6934) ** [[Eimke]] ([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'') (898) ** [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'') (1502) ** [[Suderburg]] (4534, sedes administrationis) == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Ulsenensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] o4e6edap2t3nnd0wgr8p8zn43t1vybg 0 184546 3982513 3981175 2026-08-20T10:53:14Z Cyprianus Marcus 66550 3982513 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Suderburg''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Uelzen|Circuli Uelzen]] est. Ad Suderburg communia [[Eimke]] ([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'') (898 incolae), [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'') (1502) atque [[Suderburg]] (4534, sedes administrationis) pertinent. == Historia == Commune generale Suderburg anno [[1972]] conditum est<ref>[https://web.archive.org/web/20130728133402/http://www.suderburg.de/verwaltung/suderburg.htm www.suderburg.de]</ref>. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [http://www.suderburg.de/ Pagina Communis generalis Suderburg] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 62b44zgzyr4lkegnny42zj7nwhgv8zn 0 184648 3982454 2548153 2026-08-20T04:45:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982454 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Raimbaut de Vaqueiras.jpg|thumb|Raimbaldus de Vaqueiracio trobator et eques. [[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 854|Français 854]]]] [[Fasciculus:Fontaine Raimbault.JPG|thumb|Fons oppidi [[Vaqueiracium|Vaqueiracii]] Raimbaldo dicata]] '''Raimbaldus de Vaqueiracio''', in oppido [[Vaqueiracium|Vaqueiracio]] ut videtur anno circiter 1155/1160 natus, trobator, fuit amicus et sectator comitis [[Bonifacius (rex Thessalonicae)|Bonifacii Montisferratensis]], qui eo dignitatem equitis anno [[1194]] dedit. Ambo in Orientem anno [[1203]], [[tertia expeditio sacra|tertiae expeditionis sacrae]] dux et particeps, iter fecerunt, ubi, [[Constantinopolis|Constantinopoli]] oppugnata, Bonifacius rex [[Thessalonica]]e creatus est. Ibi ambo usque ad mortem Bonifacii, die [[4 Septembris]] [[1207]] obitae, militaverunt. Quid postea fecerit Raimbaldus (si supervixit) nescitur. == Opera == * ''[[El so que pus m'agensa]]'' * ''[[Leus sonetz]]'' * ''[[Domna, tant vos ai preiada]]'' (contentio bilinguis sermonibus Provinciali et Genuensi) * ''[[Ara.m digatz, Raimbaut, si vos agrada]]'' (contentio inter Raimbaldum et [[Albertus (marchio Malaspinae)|Albertum Malaspinae]]) * ''D'amor no.m lau qu'anc non pogey tan aut'' * ''No puesc saber per que.m sia destregz'' * ''Leu pot hom gauch e pretz aver'' * ''Ges, si tot ma don' et amors'' * ''[[Senher n'Aymar, chauzes de tres baros]]'' (partimentum inter Raimbaldum, [[Perdigon]] et [[Ademarus II de Pictavia (comes Valentinensis)|Ademaro de Pictavia]]) * ''Era.m requier sa costum' e son us'' * ''Savis e fols, humils et orgoillos'' * ''Eissamen ai gerreiat ab amor'' * ''Gerras ni plaich no.m son bo'' * ''Ja non cujei vezer'' * ''[[Kalenda maia]]'' * ''[[Eras quan vey verdeyar]]'' (contentio multilinguis, sermonibus Provinciali, Italiano, Francogallico, Gasconico, Gallaico) * ''Engles, un novel descort'' * ''[[Truan, mala guerra]]'' (pugna dominarum Montisferratensium) * ''[[Ara pot hom conoisser e proar]]'' (post 1201: de Bonifacio duce futurae expeditionis sacrae) * ''[[Conseil don a l'emperador]]'' (aestate 1204: [[Balduinus I (imperator)|Balduino]] [[Imperium Latinum|imperatori]] directum) * ''[[Seigner Coine, jois e pretz et amors]]'' (aestate 1204: [[Cono de Bethunia|Cononi de Bethunia]] directum) * ''[[No m'agrad' iverns ni pascors]]'' (aestate 1205) * ''D'una dona.m tueill e.m lais'' * ''Altas undas que venez suz la mar'' * ''Gaita be, gaiteta del chastel'' * ''Las frevols venson lo plus fort'' * ''Tuich me pregon, Engles, qe vos don saut'' * ''Ja hom pres ni dezeretatz'' * ''Ben sai e conosc veramen'' * ''A vos, bona don' e pros'' * ''Ar pren camgat per tostemps de xantar'' * ''Forsat m'a encontra devet'' * ''Si ja amors autre pro non tengues'' * ''[[Epistula epica|Valen marques, senher de Monferrat]]'' ("epistula epica": vere 1205) == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == ; Editiones operum * Joseph Linskill, ed. et interpr., ''The poems of the troubadour Raimbaut de Vaqueiras''. Hagae Comitum: Mouton, 1964 {{Ling|Occitanice|Anglice}} * Charles Rostaing, Jean B. Barbaro, ''Raimbaut de Vaqueiras''. L'Isle-sur-la-Sorgue: Scriba, 1989 * Oskar Schultz-Gora, ed., ''Die Briefe des Trobadors Raimbaut de Vaqueiras an Bonifaz I, Markgrafen von Monferrat''. Halis Saxonum, 1893 {{Ling|Occitanice|Theodisce}} * Oskar Schultz-Gora, ed.; Gaetano del Noce, interpr., ''Le epistole del trovatore Rambaldo di Vaqueiras al marchese Bonifazio I di Monferrato''. Florentiae: Sansoni, 1898 {{Ling|Occitanice|Italiane}} [http://archive.org/details/leepistoledeltr01nocegoog Textus apud archive.org] ; Documenta * {{Boutiere}} pp. 447-469 ; Biographica et critica * David Brader, ''Bonifaz von Montferrat bis zum Antritt der Kreuzfahrt 1202''. Berolini: Ebering, 1907 [http://archive.org/details/bonifazvonmontf00bonigoog textus apud archive.org] * C. H. F. J. Hopf; L. Streit, ed., ''Bonifaz von Montferrat, der Eroberer von Konstantinopel, und der Troubadour Rambaut von Vaqueiras''. Berolini: Habel, 1877 [http://archive.org/details/bonifazvonmontfe00hopfuoft Textus apud archive.org] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130517141916/http://www.trobar.org/troubadours/raimbaut_de_vaqueiras/ Opera Raimbaldi] {{Ling|Occitanice|Anglice}} ** [https://web.archive.org/web/20101102022228/http://www.trobar.org/troubadours/raimbaut_de_vaqueiras/raimbaut_de_vaqueiras_epic_letter.php Epistula epica] {{Ling|Occitanice|Anglice}} [[Categoria:Nati saeculo 12]] [[Categoria:Mortui saeculo 13]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Auctores Occitanici]] [[Categoria:Scriptores Imperii Latini]] [[Categoria:Trobatores]] [[Categoria:Participes quartae expeditionis sacrae]] kscrd69mfkv8qc58crxuwhwdfk9k22x 0 187550 3982291 3429482 2026-08-19T15:25:55Z Pippobuono 54500 discretiva et capsa 3982291 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: 21_Longchamp-sur-Aujon_(8-05-08)-Thiebs.JPG|thumb|upright=0.8|left|Longus campus: despectus in vicum, cum [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Laurentius|Sancto Laurentio]] dicata.]] {{res|Longus campus}}<ref>{{graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sur-Aujon'') est commune [[Francia|Francicum]] 361 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae|Indicem communium praefecturae Albae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Longchamp-sur-Aujon |Longum Campum}} {{INSEE commune|10203|de=Longchamp-sur-Aujon}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] hfokoa5ywhf5o8538vl5r6fh1r0sacg 3982293 3982291 2026-08-19T15:26:43Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp-sur-Aujon]] ad [[Longus campus (Albula)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982291 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: 21_Longchamp-sur-Aujon_(8-05-08)-Thiebs.JPG|thumb|upright=0.8|left|Longus campus: despectus in vicum, cum [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Laurentius|Sancto Laurentio]] dicata.]] {{res|Longus campus}}<ref>{{graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sur-Aujon'') est commune [[Francia|Francicum]] 361 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae|Indicem communium praefecturae Albae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Longchamp-sur-Aujon |Longum Campum}} {{INSEE commune|10203|de=Longchamp-sur-Aujon}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] hfokoa5ywhf5o8538vl5r6fh1r0sacg 3982295 3982293 2026-08-19T15:27:06Z Pippobuono 54500 /* Nexus externi */ minus habens 3982295 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: 21_Longchamp-sur-Aujon_(8-05-08)-Thiebs.JPG|thumb|upright=0.8|left|Longus campus: despectus in vicum, cum [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Laurentius|Sancto Laurentio]] dicata.]] {{res|Longus campus}}<ref>{{graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sur-Aujon'') est commune [[Francia|Francicum]] 361 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae|Indicem communium praefecturae Albae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Longchamp-sur-Aujon |Longum campum}} {{INSEE commune|10203|de=Longchamp-sur-Aujon}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] 094rtf1jdvrih80m4psoli8s1v1oy2z 0 191037 3982504 3717422 2026-08-20T10:08:42Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gerdau]] ad [[Gerdavia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3717422 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gerdau''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Uelzen|Circuli Uelzen]] est. Ad Gerdau et vici Bargfeld, Barnsen, Bohlsen, Gerdau, Groß Süstedt atque Holthusen II pertinent. Ab anno [[1972]] Gerdau ad [[Suderburg (commune generale)|Suderburg]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Gerdau - St Michaelis ex 03 ies.jpg|left|thumb|Ecclesia Sancti Michaelisin vico Gerdau]] Anno [[1004]] Gerdau nomine ''curtis gerdauge'' primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Gerdau pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Gerdau coniuncti sunt. Anno eodem Gerdau etiam pars communis generalis Suderburg factum est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.gerdau.de Pagina officialis communis Gerdau] * [https://web.archive.org/web/20130704004018/http://www.suderburg.de/verwaltung/gerdau.htm Pagina communis generalis Suderburg de Gerdau scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] anayl85uw4m8oqbuumoy8w9qm07sli2 3982510 3982504 2026-08-20T10:47:47Z Cyprianus Marcus 66550 3982510 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gerdavia'''<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Gerdauge'''<ref name="Urk">Vide ''Orts- und Gewaessernamen im Landkreis Lueneburg''; ubi dicitur "(...) (curtem) Gerdauge erwarb.1322lautet die Form villam Gerdowe (...)".</ref> seu '''Gerdowe'''<ref name="Urk"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Gerdaviam et vici [[Bargfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Bargfeld''), [[Barnsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barnsen''), [[Bohlsa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Bohlsen''), [[Gerdavia (vicus)|Gerdavia]]<ref name="-avia"/> (Theodisce ''Gerdau''), [[Sustadium Maius]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Groß Süstedt'') atque [[Holthusa Secunda]]<ref name="-a"/><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Holthusen II'') pertinent. Ab anno [[1972]] Gerdavia ad [[Suderburg (commune generale)|Suderburg]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Gerdau - St Michaelis ex 03 ies.jpg|left|thumb|Ecclesia Sancti Michaelis in vico Gerdavia.]] Anno [[1004]] Gerdavia nomine ''curtis gerdauge''<ref name="Urk"/> primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Gerdavia pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Gerdavia coniuncti sunt. Anno eodem Gerdavia etiam pars communis generalis Suderburg factum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.gerdau.de Pagina officialis communis Gerdau] * [https://web.archive.org/web/20130704004018/http://www.suderburg.de/verwaltung/gerdau.htm Pagina communis generalis Suderburg de Gerdau scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] 77d9wi5x5ycfqzrp1evb6uf5c73yj8i 0 192787 3982421 3961291 2026-08-19T21:04:41Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982421 wikitext text/x-wiki '''Numen''' est in [[religio Romana|religione Romana]] dei nutus,<ref>[[Priscianus Caesariensis|Priscianus]] in ''GL'' 4.16 (p.126 Keil). </ref> quae adflatum [[divinitas|divinum]] sive [[voluntas|voluntatem]] dei cuiuspiam indicare credebatur. Ab exeunte [[saeculum 19|saeculo XIX]] [[studia religionum|studiosi religionum]] numen cum primitivarum gentium inpersonalibus naturae potentiis (sicut [[Polynesia]]norum [[Melanesia]]norumque ''[[mana]]'', aut ''[[orenda]]'' [[Irocesi|Irocesorum]]) contribuere contendebant, donec post [[secundum bellum mundanum]] hic flexus [[anthropologia|anthropologicus]] in quaestionem vocatus est. Nam numen [[Romani antiqui|Romanorum]] a prima origine appellatio relativa esse videtur, quae semper ad deum quempiam nec ad ullam inpersonalem potentiam refertur. == De etymologia == Constat inter omnes ''numen'' a ''nuendo'' appellatum esse<ref>[[Varro]] ''[[De lingua Latina|Ling.]]'' 7.85 "numen ... dictum ab nutu".</ref> et a primo idem valuisse ac ''nutum''.<ref>[[Lucretius|Lucr.]] 3.144 "ad numen [= nutum] mentis momenque movetur."</ref> Nutus semper aliquem qui adnuat sive abnuat poscit. Ideo et ''nutus'' et ''numen'' nomina relativa appellari possunt, quae ad quempiam "nutorem" referuntur. Postea officia horum vocabulorum diversa facta sunt: ''nutus'' appellatio generalis, ''numen'' autem ad res divinas pertinens. ''Numen'' cum vocabulo [[lingua Graeca antiqua|Graeco]] νεῦμα 'nutus; signum nutu datum' formaliter comparari potest. Sin autem ''numen'' et νεῦμα orta sint ab eadem forma prisca, oportet hanc formam a [[stirps (grammatica)|stirpe]] *''neus-'' profectam esse, nam ceteroqui nuendi verbum Graecum non νεύω (< *νεύσω) sed *νέω esset. Fieri quidem potest, ut ambae sua quaeque via formas fortuito inter se comparabiles genuerint.<ref>Cf. Frisk II 309.</ref> ''Numen'' a primo capitis motum significasse creditur, sed [[Hendrik Wagenvoort]] motum in genere adseveravit, quo "dynamismum Romanum" defendere posset.<ref>Vide infra.</ref> == ''Numen'' in religione Romana == Antiqui posterique [[Romani antiqui|Romanos]] putabant deos aliasque res religiosas a [[religio Graeca|Graecis]] accepisse — per interpretationem Romanam, quae dicitur. Erant quidem vocabula arcana deorumque nomina, quae ad priscam aetatem pertinere videbantur. Exeunte saeculo exorta est quaestio de origine religionis Romanae, in qua de significatione ''numinis'' agebatur. === Potentia inpersonalis === Exeunte saeculo XIX eo rerum ventum erat, ut [[scientia (declarativa)|scientia]] primitivarum gentium adeo creverit, ut [[cultura]]rum proprietates inter se comparari aptum videretur. Itaque studiosis religionum — fortasse partim [[theoria evolutionis]] motis — curae erat in origine Romanae religionis investiganda arcanis uti appellationibus parum intellectis. Inter quas animum attendebant in ''numen'', quod ratione praedeistica ut inpersonalem interpretari coeperunt potentiam, quae praesentiam sui in variis eventis et phaenomenis ostendit. Itaque ''numen'' cum ''mana'' Polynesianorum aliisque potentiis primigeniis comparari posse videbatur.<ref>Praeter ''manam'' proferri possunt haec: [[Ase (Ioruba)|Ase]] in [[religio Iorubana|religione Iorubana]]; [[Kami]] in [[Shinto]]; [[Manetou]] [[Algoncienses|Algonciensium]]; [[Orenda]] Irocesorum; [[Sechina]] in [[religio Iudaica|religione Iudaica]]; [[Sila]] in [[mythologia Inuitica]]; [[Teotl]] in [[religio Aztecorum|religione Aztecorum]]; [[väki]] in [[mythologia Finnica|mythologia Baltico-Finnica]]; [[Othinus]] in [[mythologia Germanixa]].</ref> Quae cum ita sint, origo [[animismus|animistica]] religionis Romanae confirmari videbatur animismo primitivarum gentium. Itaque [[Herbert Jennings Rose|H. J. Rose]] dixit religionem Romanam polydaemonicam fuisse, quippe cum multis dis minoribus (''Sondergötter'') suum cuique officium esset, sicut ''Cinxiae'' cingulum novae nuptae solvere, et ''Spiniensi'' agros contra spinas protegere. Quae daemonia cum ''numine'' contribuit et cum ''mana'' conparavit.<ref>Rose 1926: 7-8, 44-54; 1951.</ref> Hendrik Wagenvoort varias potentias inpersonales cum "dynamismo Romano" contribuit. In origine praedeistica describenda rationem [[philologia|philologicam]] comparationibus anthropologicis augere voluit. ''Numen'' cum ''mana'', potentia primigenia tactu transferenda, comparavit. Ideo etiam etymologiam ita mutavit, ut ''numen'' a primo 'motum' significasse diceret.<ref>Wagenvoort 1947: 74-103.</ref> Quod quidem longinque ductum esse videtur, nam constat *''neu-'' radicem in plurimis [[linguae Indoeuropaeae|linguis Indoeuropaeis]] vocabula 'capitis motum' significantia generasse. === Potentia dei personalis === Doctrina potentiae inpersonalis apud historicos religionis Romanae magnopere valuit prima parte saeculi vicesimi.<ref>Cf. etiam Pfister 1937.</ref> Quamquam theoria [[animismus|animistica]] ab auctoribus recentioribus non iam adprobatur et fictio [[scholastica (philosophia)|scholastica]] habetur,<ref>McGeough 2004:179.</ref> in multorum tamen opinionibus haeret, nam tanta Rose et consortes usi sunt arte [[philologia|philologica]], ut etiam nunc lectione digni sint libri quos scripserunt. Nihilo minus originem religionis Romanae a cognitione [[anthropologia|anthropologica]] vel [[ethnologia|ethnologica]] ducere parum expedit, nam audax est qui ait omnes religiones primitivas ab inpersonalium potentiarum fiducia profectas esse. At etiam sunt qui negent ''numen'' appellationem priscam esse,<ref>Latte 1960: 57.</ref> quod est contra opinionem eorum qui propinquam vocabuli νεῦμα cum ''numine'' cognationem proponere volunt. At apud Romanos potentiae [[divinitas|divinae]] personales erant, quod etiam Rose de polydaemonismo Romanorum locutus fere concessit.<ref>Rose 1926: 8, 44.</ref> Etiam a multis observatum est,<ref>Fishwick 1969/1990: 384; Prescendi 2000.</ref> primum perque totam Latinitatem ''numini'' divinitatem quandam adtributam esse, sicut apud Ciceronem ''numen deorum, numen divinum, numen Iovis''. A prima igitur origine de persona divina ''numini'' adtributa agebatur. Qui usus postea ad ''Augusti numen'' applicabatur,<ref>[[Ovidius|Ov.]] ''[[Tristia|Trist.]]'' 3.8.13; [[Tacitus|Tac.]] ''[[Annales (Tacitus)|Ann.]]'' 1.73. Fishwick 1969, 1970; Pötscher 1978.</ref> deinde ad alia hominum corpora potentatu paene divino praedita, sicut ''numen senatus, numen populi''. Iuxta hanc conformationem [[verbum (generale)|verborum]] deinde exstitit usus absolutus ''numinis'' per [[metonymia]]m ita ut significatus, vel restrictius [[semema]], alterius verbi ad alterum transiret: ''numen←divinum'' 'potentia divina' &#8658; ''numen'' 'potentia divina, divinitas, deus'. Quae usus extensio a [[Publius Vergilius Maro|Vergilio]] profecta esse videtur, qui quidem usum priscum tenebat, sicut ''numen Iunonis'',<ref>''[[Aeneis|Aen.]]'' 1.48; 3.437.</ref> sed metonymiam quoque colebat, sicut "quo numine laeso" [sc. Iuno Aeneam tot adire labores impulerit];<ref>''Aen.'' 1.8.</ref> et "omina ni repetant Argis numenque reducant" [ubi ''numen'' ad [[Palladium (statua)|Palladium]] refertur].<ref>''Aen.'' 4.94.</ref> Dehinc ''numine'' etiam mystica divinitatis in variis rebus sicut termino<ref>[[Ovidius|Ov.]] ''[[Fasti (Ovidius)|Fast.]]'' 2.639-646.</ref> aut loco amoeno<ref>Ov. ''Fast.'' 2.296</ref> praesentia indicabatur.<ref>Lewis 2016: 67-68.</ref> -- [[Vergilius]] forma plurali "magna numina precari" utitur.<ref>[[Vergilius]], ''[[Aeneis|Aen.]]'' 3.634.</ref> Per voces ''simulacra numinum'' [[Tacitus]] [[historicus]] mentionem facit "signorum virium activarum."<ref>[[Tacitus|Tac.]] ''[[Annales|Ann.]]'' 1.10.</ref> [[Gaius Plinius Caecilius Secundus]] de "numine [[historia]]e," 'divinas historiae vires' significans, loquitur.<ref>Plin.[[C. Plinius Caecilius Secundus]], Epistulae, 9, 27, 1.</ref> Fieri potest, ut scholares potius "nodis significationum" deorum [[Itali|Italicorum]] contentos esse oporteat quam definitionibus inmutabili necessitate constrictis (Phillips III 1976: 248); etiam in Radke (1965) reprehenditur, quod nimia cura formas et significationes horum multorum nominum descripserit (Drummond 1971: 239). == De usu moderno == ''Numen'' a [[sociologia|sociologis]] adhibetur ad appellandam notionem 'virium [[magia (mysteria)|magicarum]] quae in [[res magica|re ipsa]] inhaeret, praecipue de notionibus in [[memoria]] [[cultura Occidentalis|culturae Occidentalis]] scribentibus. ''Numen'' ad Deum [[Christianitas|Christianum]] spectans temporibus hodiernis multis modis usurpata est: Locutio "numen eris [[caelum|caeloque]] redux mirabere regna" videtur in versu 129 [[poema]]tis ''Metrum in Genesin'',<ref>Kreuz 2006. Pavlovskis 1989.</ref> * "Innocue vivito, numen adest" fuit sententia [[Linnaeus|Linnaei]],<ref name="JacksonFries2011">{{cite book|author1=Benjamin Daydon Jackson|author2=Theodor Magnus Fries|title=Linnaeus|url=http://books.google.com/books?id=IWa-A--2LZEC|accessdate=[[11 Septembris]] [[2013]]|date=[[22 Decembrus]] [[2011]]|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-03723-5}}.</ref> ex ''[[Ars Amatoria|Arte Amatoria]]'' [[Ovidius|Ovidii]] (1.640). * "[[Nil sine numine]]" est [[index sententiarum civitatum Foederatarum Civitatum|sententia civitatis]] [[Coloradum|Coloratensis]]; orta esse habetur in locutione "non haec sine numine devum eveniunt" ex [[Aeneis|Aeneide]] [[Vergilius|Vergilii]] (2.777). * "Numen lumen" est sententia [[Universitas Visconsiniae–Madison|Universitatis Visconsiniae–Madison]].<ref>https://web.archive.org/web/20170106104335/https://kb.wisc.edu/page.php?id=11472</ref> * Temporibus recentioribus, vox ''numen'' (142.23, 162.13, 282.21) in ''[[Finnegans Wake]],'' [[mythistoria]] [[Iacobus Joyce|Iacobi Joyce]], ter apparet.<ref name="HartJoyce1974">{{cite book|author1=Clive Hart|author2=James Joyce|title=A concordance to Finnegans wake|url=http://books.google.com/books?id=cUIOAQAAMAAJ|accessdate=[[11 Septembris]] [[2013]]|year=[[1974]]|publisher=P. P. Appel}}.</ref> * [[Numen (Bella Stellaria)|The Force]], [[Mystica|mysteriosa]] [[vis]] [[Supernaturale|supernaturalis]] et [[Dualismus|dualisticus]] [[Notio (philosophia)|conceptus]] in universum [[Bella Stellaria|Bellum Stellarium]] [[Cinematographia|cinematographiae]] et [[Mythistoriae rerum futurarum|mythistoriae]] * [[Mana (RPG)|Mana]], [[mystica]] [[energia]] [[Magia (mystica)|magorum]] et [[Magia malefica|sagarum]] in multos [[Ludus tabularis|RPG]] universos {{NexInt}} * ''[[Numen (periodicum)|Numen]],'' [[periodicum]] [[academia|academicum]] de [[historia religionum]] *[[Animismus]] *[[Cultus imperatorius]] *[[Providentia (virtus)|Providentia]] *[[Theocratia]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * Berrettoni, P. (1965) Numen in Lucrezio. ''Studi e saggi linguistici'' 5: 120-129. * Carter, Jesse Benedictus (1898) ''De deorum Romanorum cognominibus quaestiones selectae''. Teubner. * Drummond, A. (1971) Early Italian Deiities. ''Classical Review'' 21: 239–241. * Fishwick, Duncan (1969) ''Genius'' and ''Numen''. ''Harvard Theological Review'' 62: 356–367. * ——————— (1970) Numina Augustorum, ''Classical Quarterly'' (N.S.) 20: 191–197. * ——————— (1990) ''The Imperial Cult in the Latin West.'' Brill. ISBN 90-04-07179-2. * Francissen, F.P.M. (1977) ''Numen inest in loco.'' De Romeinen en het sacrale in de natuur. ''Hermeneus'' 49: 247-275. * Frisk, Hjalmar (1972) ''Griechisches etymologisches Wörterbuch'', II. Winter Verlag. * ''GL'' = ''Grammatici Latini'' ex recensione Henrici Keilii, vol. II: Prisciani ''Institutionum grammaticarum'' libri I-Xii ex recensione Martini Hetzii. Lipsiae in aedibus B. G. Teubnei a. MDCCCLV. * Kreutz, Gottfried (2006) ''Pseudo-Hilarius Metrum in Genesin, Carmen de Evangelio: Einleitung, Text und Kommentar.'' Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. * Latte, Kurt (1960) ''Römische Religionsgeschichte''. Beck. * Linke, Bernhard (2014) ''Antike Religion''. De Gruyter. * McGeough, Kevin (2004) ''The Romans: New Perspectives.'' ABX-CLIO, Inc. * Otto, Rudolf (1936) ''The Idea of the Holy: An Inquiry Into the Non Rational Factor in the Idea of the Divine.'' Ed. retractata. Oxford University Press. Iterum [http://books.google.com/books?id=70DNx6VNS74C prolatus]{{Nexus deficitur|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: Kessinger Publishing (2004). * Pavlovskis, Zoja (1989) The Pastoral World of Hilarius' ''in Genesin''. ''Classical Journal'' 85: 121–132. * Pfister, Friedrich (1937) Numen. ''[[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft|RE]]'' 17: 1273-1291. * Phillips III, Charles R. (1976) A Note on Vergil's Aeneid 5,744, ''Hermes'' 104: 247–249. * Pötscher, Walter (1959) Numen. ''Gymnasium'' 66: 353-374. * ——————— (1978) ''Numen'' und ''Numen Augusti'', ''[[Aufstieg und Niedergang der römischen Welt|ANRW]]'' II: 16.1.355-392. * Prescendi, Francesca (2000) Numen. ''Der Neue Pauly'' (DNP). Band 8, Metzler. * Radke, Gerhard (1965) ''Die Götter Altitaliens''. Aschendorff. * Rose, Herbert Jennings (1926) ''Primitive Culture In Italy''. Methuen & Co. * ——————— (1935) ''Numen inest'': 'Animism' in Greek and Roman Religion. ''Harvard Theological Review'' 28: 237–257. * ——————— (1946) ''Primitive Culture in Italy.'' Methuen & Co. * ——————— (1951) Numen and Mana, ''Harvard Theological Review'' 44: 109-120. * Ross Taylor, Lily (1937) Tiberius' ''Ovatio'' and the ''Ara Numinis Augusti''. ''American Journal of Philology'' 58: 185-193. * Wagenvoort, Hendrik (1947) ''Roman Dynamism. Studies in ancient Roman thought, language and custom.'' Blackwell. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20171204095558/https://www.unrv.com/culture/roman-religion.php De religione Romanorum antiquorum] [[Categoria:Religio Romana]] 3p1yspvif6tg7ns47up6hymku2lmh3a 0 193858 3982284 2809402 2026-08-19T15:08:06Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982284 wikitext text/x-wiki '''Michael Apostolius''', [[Graece]] {{Polytonic|Μιχαὴλ Ἀποστόλιος}} (natus [[Constantinopolis|Constantinopoli]] anno circiter 1422; mortuus c. 1480) fuit eruditus [[Impoerium Romanum Orientale|Byzantinus]] qui, Constantinopoli a Turcis anno [[1453]] capta, in [[Italia]]m fugit. Ibi se patrono adiunxit cardinali [[Basilius Bessario|Bessarione]], sed mox ob disputationes philosophicas inimicus factus est eiusdem. Deinde in [[Creta]] habitavit, ubi propter paupertatem libros manuscriptos exscripsit. Filius eius, nomine [[Arsenius Apostolius|Arsenius]], fuit episcopus [[Monembasia]]e et humanista. Michael Apostolius auctor fuit operum variorum inter quae ''[[Paroemiae (Apostolius)|Paroemiae]]'' a filio editae sunt. == Bibliographia == * [[Daniel Heinsius]], ed., ''Michaelis Apostolii Paroemiae''. Lugduni Batavorum, 1619 {{Ling|Latine|Graece}} {{Google Books|7qxAAAAAcAAJ|Editio 1619}} [http://archive.org/details/michalouapostoli00apos Editio 1653 apud archive.org] * Hippolyte Noiret, A. M. Desrousseaux, edd., ''Lettres inédites de Michel Apostolis, publiees d' apres les manuscrits du Vatican; avec des opuscules inedits du meme auteur''. Lutetiae: E. Thorin, 1889 (''Bibliotheque des Ecoles francaises d' Athenes et de Rome'', fasc. 54) [https://web.archive.org/web/20160305010318/http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/8/4/1/metadata-38ea47ea4bb446fe1d8d9fcb168cd2f6_1277278060.tkl Textus] apud ''Anemi'' {{DEFAULTSORT:Apostolius, Michael}} [[Categoria:Nati saeculo 15]] [[Categoria:Mortui saeculo 15]] [[Categoria:Scriptores Constantinopoleos]] [[Categoria:Incolae Cretae]] [[Categoria:Paroemiographi]] [[Categoria:Humanistae]] nj20p2rb2fysnpocmjp115383img9bi 0 194084 3982518 3864034 2026-08-20T11:33:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982518 wikitext text/x-wiki '''{{Polytonic|Σπανέας}}''' seu litteris Latinis '''''Spaneas''''' est carmen didacticum paraeneticum [[Graece]] saeculo fere XII scriptum, ab imperatore filio suo dicatum, de imperio bene dirigendo. Hoc opusculum inspirationem haurit e libello ''[[Ad Demonicum]]'' [[Isocrates|Isocrati]] adscripto. == Bibliographia == ; Editiones * Franz Hanna, "Das byzantinische Lehrgedicht Spaneas nach dem Codex Vindobonensis Theolog. 193" in ''Jahres-Bericht über das K. K. Akademische Gymnasium in Wien'' (1895/1896) [http://bvbm1.bib-bvb.de/view/action/singleViewer.do?dvs=1377439490072~252 Textus]{{Nexus deficit|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Franz Hanna, "Das byzantinische Lehrgedicht Spaneas nach dem Codex Vindobonensis Suppl. gr. 77 und Oxoniensis Miscell. 284" in ''Jahres-Bericht über das K. K. Akademische Gymnasium in Wien'' (1897/1898) [http://bvbm1.bib-bvb.de/view/action/singleViewer.do?dvs=1377438717573~442 Textus]{{Nexus deficit|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Franz Hanna, "Das byzantinische Lehrgedicht Spaneas nach dem Codex Vindobonensis theolog. gr. 224 und dem Codex Marcianus XI 24" in ''Jahresbericht des Stiftungs-Gymnasiums zu Duppau in Böhmen'' (1910/1911) [http://bvbm1.bib-bvb.de/view/action/singleViewer.do?dvs=1377438431313~65 Textus]{{Nexus deficit|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Vatroslav Jagić, ''Das byzantinische Lehrgedicht Spaneas in der kirchenslavischen Uebersetzung''. Vindobonae: Tempsky, 1892 (''Sitzungsberichte der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Classe'', vol. 127 fasc. 8) * E. Legrand, ''Bibliothèque grecque vulgaire'' vol. 1 (Athenis, 1880) p. 1 ff. [https://web.archive.org/web/20140418051255/http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/9/7/5/metadata-314-0000000.tkl Textus] ; Philologica et critica * Georg Danezis, ''Spaneas: Vorlage, Quellen, Versionen''. Monaci: Institut für Byzantinistik, 1987 (''Miscellanea Byzantina Monacensia'', 31) [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rebyz_0766-5598_1988_num_46_1_2232_t1_0250_0000_3 Recensio huius operis] ; Aliae encyclopaediae * "[http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195046526.001.0001/acref-9780195046526-e-5072 Spaneas]" in {{ODB}} {{Lit-stipula}} {{Nexus desiderati}} [[Categoria:Litterae Graecae mediaevales]] [[Categoria:Constantinopoleos scripta]] [[Categoria:Scripta saeculo 12]] [[Categoria:Libri morales]] bryb7caqx8iwpj0pvhui6wnq48c5snz 0 197580 3982254 3979992 2026-08-19T12:59:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982254 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Great Wave off Kanagawa2.jpg|thumb|400px|alt="Great wave" by Hokusai|''[[Magna Unda ante Canagavam]],'' [[impressio]] [[Katsushika Hokusai]], circa. [[1830]].]] '''Mare in cultura humana''' magni momentum multa [[saeculum|saecula]] habuit, cum [[homo|homines]] [[mare]] in variis et saepe contrariis modis experiuntur: [[vis|valens]] sed serenum, [[pulchritudo|pulchrum]] sed [[periculum|periculosum]].<ref>Stow 2004:10.</ref> Responsa mari inveniri possunt in generibus [[ars|artis]] quae [[litterae|litteras]], [[ars oculorum|artes oculorum]], [[poesis|poesim]], [[pellicula]]s, [[theatrum]], et [[musica]]m comprehendunt. Primae [[pictura]]e quae [[navis|naves]] repraesentat abhinc [[annus|annorum]] 40&thinsp;000 factae sunt. Postea, artifices in variis [[civitas|civitatibus]] et [[cultura|culturis]] mare depinxerunt, quod per [[symbolus|symbolos]] perceptum est [[biotopus]] hostilis, ab [[animal]]ibus opinabilibus [[habitatio|habitatum]], inter quae [[Leviathan]] in [[Biblia Sacra|Bibliis Sacris]], [[Isonade]] in [[mythologia Iaponiae|mythologia Iaponiensi]], et [[kraken]] in [[mythologia Nordica]] posteriori. In cogitatione [[Carolus Jung|Caroli Jung]], [[psychotherapia|psychotherapeutae]] [[Helvetia|Helvetici]], mare [[notio omni sensu carens collectiva|notionem omni sensu carentem collectivam]]<!--the collective unconscious (a technical term, so a noun is needed for it, even though classical Latin prefers a phrase)--> vel [[persona]]lem in [[interpretatio somniorum|interpretatione somniorum]] expressit. Mare et [[naves]] in artificiis depictae sunt quae ab [[adumbratio]]nibus simplicibus in parietibus tuguriorum in [[Lamu Archipelagus|Lamu Archipelago]]<ref name=Westerdahl/> ad [[prospectus maritimus|prospectus maritimos]] [[J. M. W. Turner|Iosephi Turner]] et [[pictura Aetatis Aurea Nederlandica|picturam Aetatis Aurea Nederlandicam]] variant. [[Katsushika Hokusai]], [[ars Iaponiensis|artifex Iaponiensis]], [[color]]atas [[animus|animorum]] maritimorum [[impressio]]nes<!--nexus: Printmaking--> creavit, inter quas ''[[Magna Unda ante Kanagawa]].'' Mare in [[litterae|litteris]] post [[Homer]]i ''[[Odyssea]]m'' ([[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]]) apparuit. Mare est quaestio continuans in [[poesis|poematibus]] [[haiku]] [[Aetas Edoensis|Aetatis Edoensis]] [[Matsuo Bashō|Matsuo Bashō (松尾 芭蕉)]] (1644–1694), [[:Categoria:Poetae Iaponiae|poetae Iaponiensis]]. In hodiernis [[Europa]]e [[litterae|litteris]], [[mythistoria]]e maritimae a [[Iosephus Conrad|Iosepho Conrad]], [[Hermannus Wouk|Hermanno Wouk]], et [[Arminius Melville|Hermanno Melville]] scriptae sunt. Mare multas res [[musica]]s excitavit, inter quas ''[[sea shanty|sea shanties]],'' [[Ricardus Wagner|Ricardi Wagner]] ''[[The Flying Dutchman (opera)|The Flying Dutchman]]'', [[Claudius Debussy|Claudii Debussy]] ''[[Mare(Debussy)|Mare]]'' (1903–1905), [[Carolus Villiers Stanford|Caroli Villiers Stanford]] ''Songs of the Sea'' (1904) et ''Songs of the Fleet'' (1910), [[Eduardus Elgar|Eduardi Elgar]] ''[[Picturae Maritimae]]'' (1899), et [[Radulphus Vaughan Williams|Radulphi Vaughan Williams]] ''[[Symphonia Maritima]]'' (1903–1909). Praeterea, [[sepultura maritima]] variis modis a populis per omnem [[tellus|urbem terrarum]] ex [[tempus|temporibus]] antiquis in [[civilizatio]]nibus [[Aegyptus|Aegyptia]], [[Graecia|Graeca]], et [[Roma]]na facta est. ==Homines et mare== Humana mari responsa in [[litterae|litteris]], [[ars|arte]], [[poesis|poesi]], [[pellicula|pelliculis]], [[theatrum|theatro]], et [[musica]], atque in [[mythologia]], psychotherapeutica [[interpretatio somniorum|somniorum interpretatione]], aliisque conatibus humanis inveniuntur. Maris momentum in [[civitas|civitatibus]] maritimis monstratur ab intrusionibus{{dubsig}} quas facit in eorum [[cultura]]: ab eius praesentia in [[mythologia|mythis]] et [[legendum|legendis]]; eius commemoratione in [[proverbium|proverbiis]] et [[carmen populare|carminibus popularibus]]; usu [[navis|navium]] in donis votivis; momento navium et maris in [[ritus|ritibus]] [[initiatio]]nis et [[funus|funerum]]; ludis [[puer]]orum cum navibus ludibrii; coetu turbarum ad deducendam navem novam; conventu hominum cum navis adveniat vel abscedat; et opinione generali quae ad res maritimas spectat.<ref name=Westerdahl>{{cite journal |author=Westerdahl, Christer |year=[[1994]] |title=Maritime cultures and ship types: brief comments on the significance of maritime archaeology |journal=International Journal of Nautical Archaeology |volume=23 |issue=4 |pages=265–270 |doi=10.1111/j.1095-9270.1994.tb00471.x}}.</ref> [[Commercium]] et commutatio notionum cum civitatibus propinquis est unus ex modis per quos [[civilizatio]]nes progrediuntur et se evolvunt.<ref>{{cite book |title=Collapse |url=https://archive.org/details/collapsehowsocie0000diam_l1z9 |last=Diamond |first=Jared |year=[[2005]] |publisher=Penguin |isbn=978-0-14-027951-1 |page=[https://archive.org/details/collapsehowsocie0000diam_l1z9/page/14 14]}}</ref> Sic factum est latissime inter populos antiquos qui in terris [[Mare Mediterraneum]] et [[India]]m, [[Sinae (regio)|Sinas]], aliasque [[Asia Meridiorientalis|Asiae Meridiorientalis]] civitates adiacentibus [[habitatio|habitant]].<ref>Cotterell 2000:206–208.</ref> ==Historia prima== [[Petroglyphum|Petroglypha]] que [[navis|naves]] ex [[charta|papyro]] factas representat sunt inter artes lapideas abhinc annorum 40&thinsp;000 in oris [[Mare Caspium|Maris Caspii]] inventas.<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/1076 |title=Gobustan Rock Art Cultural Landscape |work=World Heritage Centres |publisher=UNESCO |accessdate=[[22 Septembris]] [[2013]]}}.</ref> [[Iacobus Hornell]], translaticia vasa aquatica investigans, [[oculus|oculos]] in proris navium pictos habuit signa curantis [[deus|dei]] vel [[dea]]e obtutus, navem protegentis.<ref>{{cite journal |author=Prins, A. H. J. |year=[[1970]] |title=Maritime art in an Islamic context: oculos and therion in Lamu ships |url=https://archive.org/details/mariners-mirror_1970-08_56_3/page/327 |journal=The Mariner's Mirror |volume=56 |issue=3 |pages=327–339 |doi=10.1080/00253359.1970.10658550}}.</ref> <!--PLUS IN EN:--> {{NexInt}} * [[:Categoria:Dei marini Graeci|Deus marinus Graecus]] * [[Monstrum marinum]] * [[Prospectus maritimus]] * ''[[Salt-Water Ballads]] [[Ioannes Masefield|Ioannis Masefield]] ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== * Cotterell, Arthur, ed. [[2000]]. ''World Mythology.'' Parragon. ISBN 978-0-7525-3037-6. * Mack, John. [[2011]]. ''The Sea: A Cultural History.'' Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-809-8. * Raban, Jonathan. [[1992]]. ''The Oxford Book of the Sea.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-214197-2. * Stow, Dorrik, ed. [[2004]]. ''Encyclopedia of the Oceans.'' ISBN 0-19-860687-7. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20220724184505/https://www.rmg.co.uk/ Nationale Museum Maritimum (Grenovicum),] www1.rmg.co.uk [[Categoria:Cultura]] [[Categoria:Maria]] 82byb1bz5lurtbuh2whw4ltcp4gnb4q 0 198188 3982400 3979567 2026-08-19T19:47:10Z Cyprianus Marcus 66550 3982400 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in DAN.svg|thumb|upright=1.2|Communia in circulo Luchoviensi et Danebergensi.]] '''Circulus terrae Luchoviensis et Danebergensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Luchoviensis et Danebergensis" -Theodisce ''Landkreis Lüchow-Dannenberg'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Luchoviensis-e" et "Danebergensis" ad [[Luchovia]]m et [[Daneberga]]m repective referuntur. Primo de toponymo, vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)"; et secundo de toponymo, vide {{Hofmannus}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Lüchow-Dannenberg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüchow-Dannenberg''; [[Polabice]] ''Vokres Ljauchüw-Wajdars''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1932]] e circulis Luchoviensi et Dannenbergensi consociatis conditus est. Ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. [[Caput (urbs)|Caput]] circuli est [[Luchovia]]. == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis ab [[1810]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1867]] magnus circulus Danenbergensis conditus est, sed anno [[1885]] in circulos Luchoviam et Danebergam divisus est. Anno [[1932]] iterum coniunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luchoviensis et Danebergensis pars Saxoniae Inferioris est. == Coniunctiones == Circulus Luchoviensis et Danebergensis duas coniunctiones habet, cum * [[Stegelicium-Zelendorfium|Stegelicio-Zelendorfio]] regione [[Berolinum|Berolini]] ab anno [[1979]], tum cum Stegelicio regione * [[Powiat Obornicki]] ([[Polonia]], ab anno 2001) == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae omnes ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Gartovia (commune generale)|Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') commune generale (3700) ** [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum (1362) ** [[Gorleben]] (634) ** [[Höhbeck]] (645) ** [[Prezelle]] (473) ** [[Schnackenburg]], oppidum (586) * [[Luchovia (Vandalia)|Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'') commune generale (24.675) ** [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'') (1589) ** [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'') oppidum (2446) ** [[Küsten]] (1362) ** [[Lemgow]] (1408) ** [[Lübbow]] (836) ** [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw''), urbs et sedes administrationis (9401) ** [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] (634) ** [[Schnega]] (1354) ** [[Trebel]] (953) ** [[Waddeweitz]] (906) ** [[Woltersdorf]] (939) ** [[Wustrow (Saxonia Inferior)|Wustrow]], oppidum (2847) * [[Prata Albis (commune generale)|Prata Albis]]<ref name="Prata Albis">Fingitur huius communis generalis Latinum nomen sic: Substantivum plurale "Prata" Theodiscum lexema ''-talaue'' vertit; qua de versione, vide: Georges, K. E. (1910). ''Ausführliches lateinisch-deutsches und deutsch-lateinisches Handwörterbuch: Deutsch-lateinischer Teil (VII ed., Vol. I, s.v. "Aue")''. Hahnsche Buchhandlung. Et hydronymum Latinum "[[Albis]]" Theodiscum hydronymicum lexema ''Elb-'' vertit; quo de hydronymo, vide: {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbtalaue'') commune generale (20.707 incolae) ** [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Damnatz'') (317) ** [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars''), urbs (8081) ** [[Göhrde]] (635) ** [[Gusborn]] (1225) ** [[Hitzacker]], oppidum (4933) ** [[Jameln]] (1071) ** [[Karwitz]] (742) ** [[Langendorf]] (719) ** [[Neu Darchau]] (1396) ** [[Zernien]] (1588) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Lüchow-Dannenberg|Circulum Luchoviensem et Danebergensem}} * [http://www.luechow-dannenberg.de/ Situs interretialis circuli proprius.] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Luechow-Dannenberg circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1932]] elgv0g262lxaldlgqh5ik1235h2ru75 0 198194 3982380 3505696 2026-08-19T19:28:37Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gartow (commune generale)]] ad [[Gartovia (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505696 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gartow''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Gartow communia [[Gartow]] (1362 incolae, sedes administrationis), [[Gorleben]] (634), [[Höhbeck]] (645), [[Prezelle]] (473) atque [[Schnackenburg]] (586) pertinent. == Historia == Commune generale Gartow anno [[1972]] e communibus 16 constitutum est. == Nexus externi == * [http://www.gartow.de/ Pagina Communis generalis Gartow] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 0oimni1zapah97narl3f4u0gi8latgo 3982383 3982380 2026-08-19T19:31:15Z Cyprianus Marcus 66550 3982383 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam communia [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') (1362 incolae, sedes administrationis), [[Gorleben]] (634), [[Höhbeck]] (645), [[Prezelle]] (473) atque [[Schnackenburg]] (586) pertinent. == Historia == Commune generale Gartovia anno [[1972]] e communibus 16 constitutum est. == Nexus externi == * [http://www.gartow.de/ Pagina Communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] mbjsmb64i1fofrnyzd6v6retk2e4vzp 3982385 3982383 2026-08-19T19:31:41Z Cyprianus Marcus 66550 3982385 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam communia [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') (1362 incolae, sedes administrationis), [[Gorleben]] (634), [[Höhbeck]] (645), [[Prezelle]] (473) atque [[Schnackenburg]] (586) pertinent. == Historia == Commune generale Gartovia anno [[1972]] e communibus 16 constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.gartow.de/ Pagina Communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] n36wkg5v0ptuvffdppjoc5u2o892vl7 0 198326 3982371 3878516 2026-08-19T19:03:30Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gartow]] ad [[Gartovia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3878516 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartow.]] '''Gartow''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Gartow etiam vici [[Laasche]] atque [[Nienwalde]] pertinent. Gartow pars communis generalis [[Gartow (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartow in terra wenedorum iacet, iuxta fluvium Seege. Meridianus magna silva [[Pinus|pinorum]], quae Gartower Tannen nominatur, est. Hahnenberge, maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] altus est. == Historia == Gartow pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartow ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartow (commune generale)|Gartow]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartow adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii in Gartow.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus in Gartow incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartow] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] bo20mtxg887mmwej66p2jgkxf1c1wa1 3982375 3982371 2026-08-19T19:16:51Z Cyprianus Marcus 66550 3982375 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartoviae.]] '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gartow''; [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam etiam vici [[Laasche]] atque [[Nienwalde]] pertinent. Gartovia pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartovia in terra Wenedorum iacet, iuxta fluvium [[Seege]] (Theodisce ''Seege''). Meridianus magna silva [[Abies|Abietum]], quae [[Abietes Gartovienses]] (Theodisce ''Gartower Tannen'' seu ''Gartower Forst'') nominatur, est. Hahnenberga<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hahnenberge''), maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] alta est. == Historia == Gartovia pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartovia ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartoviam adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii Gartoviae.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus Gartoviae incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gartow|Gartoviam}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] pbdutl2kf2uqgkj89xskcqit2vh5uso 3982377 3982375 2026-08-19T19:26:17Z Cyprianus Marcus 66550 3982377 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartoviae.]] '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> seu [[Garchowa]]<ref>[https://kpbc.umk.pl/Content/23515/PDF/Pomorze_062_02.pdf?utm ''Pommersches Geschichtsdenkmal / genealogisches Repertorium. (1904)'']</ref> ([[Theodisce]] ''Gartow''; [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam etiam vici [[Gartovia (vicus)|Gartovia]]<ref name="-ovia"/> (Theodisce ''Gartow''), [[Laasche]] (Theodisce ''Laasche'') atque [[Nienwalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|hunc articulum]].</ref> (Theodisce ''Nienwalde'') pertinent. Gartovia pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartovia in terra Wenedorum iacet, iuxta fluvium [[Seege]] (Theodisce ''Seege''). Meridianus magna silva [[Abies|Abietum]], quae [[Abietes Gartovienses]] (Theodisce ''Gartower Tannen'' seu ''Gartower Forst'') nominatur, est. Hahnenberga<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hahnenberge''), maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] alta est. == Historia == Gartovia pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartovia ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartoviam adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii Gartoviae.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus Gartoviae incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gartow|Gartoviam}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] i254lqs03k6k0lted0m55y9k1kx8c7w 3982378 3982377 2026-08-19T19:26:46Z Cyprianus Marcus 66550 3982378 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartoviae.]] '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Garchowa'''<ref>[https://kpbc.umk.pl/Content/23515/PDF/Pomorze_062_02.pdf?utm ''Pommersches Geschichtsdenkmal / genealogisches Repertorium. (1904)'']</ref> ([[Theodisce]] ''Gartow''; [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam etiam vici [[Gartovia (vicus)|Gartovia]]<ref name="-ovia"/> (Theodisce ''Gartow''), [[Laasche]] (Theodisce ''Laasche'') atque [[Nienwalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|hunc articulum]].</ref> (Theodisce ''Nienwalde'') pertinent. Gartovia pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartovia in terra Wenedorum iacet, iuxta fluvium [[Seege]] (Theodisce ''Seege''). Meridianus magna silva [[Abies|Abietum]], quae [[Abietes Gartovienses]] (Theodisce ''Gartower Tannen'' seu ''Gartower Forst'') nominatur, est. Hahnenberga<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hahnenberge''), maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] alta est. == Historia == Gartovia pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartovia ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartoviam adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii Gartoviae.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus Gartoviae incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gartow|Gartoviam}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] ibjfpsvlarqscdijx11xlpw33xk2f2v 3982386 3982378 2026-08-19T19:32:30Z Cyprianus Marcus 66550 3982386 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartoviae.]] '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Garchowa'''<ref>[https://kpbc.umk.pl/Content/23515/PDF/Pomorze_062_02.pdf?utm ''Pommersches Geschichtsdenkmal / genealogisches Repertorium. (1904)'']</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam etiam vici [[Gartovia (vicus)|Gartovia]]<ref name="-ovia"/> (Theodisce ''Gartow''), [[Laasche]] (Theodisce ''Laasche'') atque [[Nienwalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|hunc articulum]].</ref> (Theodisce ''Nienwalde'') pertinent. Gartovia pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartovia in terra Wenedorum iacet, iuxta fluvium [[Seege]] (Theodisce ''Seege''). Meridianus magna silva [[Abies|Abietum]], quae [[Abietes Gartovienses]] (Theodisce ''Gartower Tannen'' seu ''Gartower Forst'') nominatur, est. Hahnenberga<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hahnenberge''), maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] alta est. == Historia == Gartovia pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartovia ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartoviam adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii Gartoviae.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus Gartoviae incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gartow|Gartoviam}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] o40e1eezmqqir40hkme52bcmo0rz26g 3982397 3982386 2026-08-19T19:40:29Z Cyprianus Marcus 66550 3982397 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gartower See 2011-08-02.jpg|thumb|left|Lacus Gartoviae.]] '''Gartovia'''<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Garchowa'''<ref>[https://kpbc.umk.pl/Content/23515/PDF/Pomorze_062_02.pdf?utm ''Pommersches Geschichtsdenkmal / genealogisches Repertorium. (1904)'']</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circuli Luchoviensis et Danebergensis]] est. Ad Gartoviam etiam vici [[Gartovia (vicus)|Gartovia]]<ref name="-ovia"/> (Theodisce ''Gartow''), [[Laasche]] (Theodisce ''Laasche'') atque [[Nienwalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|hunc articulum]].</ref> (Theodisce ''Nienwalde'') pertinent. Gartovia pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|eiusdem nominis]] est. == Geographia == Gartovia in terra Wenedorum iacet, iuxta fluvium [[Seege]] (Theodisce ''Seege''). Meridianus magna silva [[Abies|Abietum]], quae [[Abietes Gartovienses]] (Theodisce ''Gartower Tannen'' seu ''Gartower Forst'') nominatur, est. Hahnenberga<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hahnenberge''), maxima acclivitas, 32 [[metrum|metra]] alta est. == Historia == Gartovia pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis a [[1810]] ad [[1813]], pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gartovia ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Gartoviam adiuncti sunt. == Res visendae == === Ecclesia === [[Fasciculus:Church_of_Gartow2.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Georgii Gartoviae.]] Anno 1724 [[Ecclesia]] [[Barocus|baroca]] Sancti Georgii aedificabatur. Ara [[aurum|aurea]] et podium eius bene apta sunt.<ref>Ernst-Günther Behn: ''Das Hannoversche Wendland – Kirchen und Kapellen'' (Lüchow, 2011), 56ff.</ref> Etiam [[Organum]], quod anno 1740 exstruebatur, visu dignum est. == Cives notabiles == * [[Carolus May]] scriptor anno [[1898]] hic aliquamdiu vixit et breve tempus Gartoviae incarceratus est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gartow|Gartoviam}} * [https://web.archive.org/web/20141027160712/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6131/ Pagina communis generalis Gartoviae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 6dnku4pu2lmor7gcuyqa5mvie1iwltt 0 198402 3982388 3878583 2026-08-19T19:34:34Z Cyprianus Marcus 66550 3982388 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gorleben Kirche.JPG|thumb|left|Capella Gorleben]] '''Gorleben''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Gorleben etiam vicus Meetschow pertinet. Gorleben pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] est. == Historia == [[Fasciculus:WendlandAntiNuclearProtest13.jpg|left|thumb|Cives Gorleben contra vecturas purgamentorum atomicorum domonstrant]] Gorleben vicus primo anno [[1360]] in actis descriptus est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Gorleben ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vicus Meetschow ad Gorleben adiunctus est. Ab anno [[1981]] hic despositorium purgamentorum atomicorum aedificatum est. Itque saepissime cives contra vecturas purgamentorum domonstrant. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.gorleben.de/ Pagina officialis] * [https://web.archive.org/web/20141027160818/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6132/ Pagina communis generalis Gartoviae de Gorleben scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 14]] 60legpa0j6ecfgox6s1507o24jjiyyj 0 198403 3982387 3878647 2026-08-19T19:33:32Z Cyprianus Marcus 66550 3982387 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoehbeck Observation Tower.JPG|thumb|Turris speculationis Höhbeck]] '''Höhbeck''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Höhbeck vici Brünkendorf, Pevestorf, Restorf atque Vietze (sedes administrationis) pertinent. Höhbeck pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] est. == Historia == Anno [[1972]] vici supra dicti ad novum commune öhbeck coniuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20170426062058/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6133/ Pagina communis generalis Gartoviae de Höhbeck scripta] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Hoehbeck}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1972]] fdkeue9nwrxt21leahd36hh1jfry02g 0 198404 3982389 3883584 2026-08-19T19:35:34Z Cyprianus Marcus 66550 3982389 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Prezeller Kirche Kirchenschiff.jpg|thumb|left|Ecclesia Evangelica Prezelle]] '''Prezelle''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Prezelle etiam vici Lomitz atque Lanze pertinent. Prezelle pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] est. == Historia == Prezelle pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Prezelle ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Prezelle adiuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20170426061945/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6134/ Pagina communis generalis Gartoviae de Prezelle scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] k8f04jae0k9vdtvaswoy0ufqsvwokd6 0 198437 3982391 3883719 2026-08-19T19:36:49Z Cyprianus Marcus 66550 3982391 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Schnackenburg 3955.jpg|thumb|left|Schnackenburg]] '''Schnackenburg''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] ad [[Albis|Albim]] flumen situm et pars [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circuli Lüchow-Dannenberg]] est. Ad Schnackenburg etiam vici Gummern Holtorf atque Kapern pertinent. Schnackenburg pars communis generalis [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] est. Schnackenburg minimum oppidum Saxoniae inferioris est. == Historia == Iam anno [[1219]] domini Schnackenburg in actis descripti sunt. Saeculo 14 castellum conditum esse creditur, forsitan in altera ripa Albis situm. Eodem tempore ibi teleoneum fuit. Forsitan castellum inter [[Bellum tricennale]] deletum est<ref>[http://www.dhm.de/ausstellungen/burg-und-herrschaft/brandenburg/Schnackenburg/ www.dhm.de]</ref>. Sed Schnackenburg oppidum postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Schnackenburg ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[2006]] pars [[Gartovia (commune generale)|Gartoviae]] communis generalis est. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Schnackenburg adiuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20120918164647/http://www.gartow.de/desktopdefault.aspx/tabid-6135/ Pagina communis generalis Gartoviae de Schnackenburg scripta] == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] i6w88ue84o2yrhocddc8q5l7jimrq6v 0 198696 3982361 3981633 2026-08-19T18:08:32Z Cyprianus Marcus 66550 3982361 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WL.svg|300px|right|Communia in circulo Harburgensi]] '''Circulus Harburgensis''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Harburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Horborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Harburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Winsenia]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus Harburgensis conditus est. Caput tum [[Hamburg-Harburg (regio urbana)|Harburgum]] erat. Quae urbs ab anno [[1937]] ad urbem [[Hamburgum]] pertinet. Tamen administratio circuli ad annum [[1945]] ibi mansit. Quod autem aedificia administrationis inter [[secundum bellum mundanum]] deleta erant, administratio in castellum [[Winsenia]]e translata est. Ab anno [[1946]] Circulus Harburgensis pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1958]] Winsenia caput perpetua circuli est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') [[urbs]] et commune sui iuris (36.875 incolae) * [[Neu Wulmstorf]] (19.935) * [[Rosengarten (Saxonia Inferior)|Rosengarten]] (12.907) * [[Seevetal]] (39.921) * [[Stelle]] (10.827) * [[Winsenia]] (Theod.: ''Winsen (Luhe)'', 32.638, sedes administrationis) * [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] commune generale (13.747) ** [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (1903) ** [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> ([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'') (1767) ** [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') (2395) ** [[Hanstedt (Circulus Harburgensis)|Hanstedt]], sedes administrationis (5317) ** [[Marxen]] (1386) ** [[Undeloh]] (979) * [[Hollenstedt (commune generale)|Hollenstedt]] commune generale (10.809) ** [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'') (1830) ** [[Drestadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'') (744) ** [[Halvesbostel]] (728) ** [[Hollenstedt]], sedes administrationis (3400) ** [[Moisburg]] (1761) ** [[Regesbostel]] (1075) ** [[Wenzendorf]] (1271) * [[Jesteburg (commune generale)|Jesteburg]] commune generale (10.595) ** [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> ([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'') (2262) ** [[Harmstorf]] (884) ** [[Jesteburg]], sedes administrationis (7449) * [[Paludes Albis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Elbmarsch''; [[Saxonice]] ''Elvmasch'') commune generale (11.932) ** [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'') (4038) ** [[Marschacht]], sedes administrationis (3786) ** [[Tespe]] (4108) * [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] (14.065) ** [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235) ** [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'') (1081) ** [[Garstedt]] (1449) ** [[Gödenstorf]] (931) ** [[Salzhausen]], sedes administrationis (4642) ** [[Toppenstedt]] (2126) ** [[Vierhöfen]] (986) ** [[Wulfsen]] (1615) * [[Tostedt (commune generale)|Tostedt]] (25.018) ** [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'') (1080) ** [[Handeloh]] (2393) ** [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] (2098) ** [[Kakenstorf]] (1312) ** [[Königsmoor]] (638) ** [[Otter]] (1545) ** [[Tostedt]], sedes administrationis (13.089) ** [[Welle]] (1193) ** [[Wistedt]] (1670) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Harburg|Circulus Harburgensis}} * [http://www.landkreis-harburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Harburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] iaynjtk9wkvh1are7c3dm9qkb9h915x 3982367 3982361 2026-08-19T18:26:49Z Cyprianus Marcus 66550 3982367 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WL.svg|300px|right|Communia in circulo Harburgensi]] '''Circulus Harburgensis''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Harburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Horborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Harburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Winsenia]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus Harburgensis conditus est. Caput tum [[Hamburg-Harburg (regio urbana)|Harburgum]] erat. Quae urbs ab anno [[1937]] ad urbem [[Hamburgum]] pertinet. Tamen administratio circuli ad annum [[1945]] ibi mansit. Quod autem aedificia administrationis inter [[secundum bellum mundanum]] deleta erant, administratio in castellum [[Winsenia]]e translata est. Ab anno [[1946]] Circulus Harburgensis pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1958]] Winsenia caput perpetua circuli est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') [[urbs]] et commune sui iuris (36.875 incolae) * [[Neu Wulmstorf]] (19.935) * [[Rosengarten (Saxonia Inferior)|Rosengarten]] (12.907) * [[Seevetal]] (39.921) * [[Stelle]] (10.827) * [[Winsenia]] (Theod.: ''Winsen (Luhe)'', 32.638, sedes administrationis) * [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] commune generale (13.747) ** [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (1903) ** [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> ([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'') (1767) ** [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') (2395) ** [[Hanstedt (Circulus Harburgensis)|Hanstedt]], sedes administrationis (5317) ** [[Marxen]] (1386) ** [[Undeloh]] (979) * [[Hollenstedt (commune generale)|Hollenstedt]] commune generale (10.809) ** [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'') (1830) ** [[Drestadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'') (744) ** [[Halvesbostel]] (728) ** [[Hollenstedt]], sedes administrationis (3400) ** [[Moisburg]] (1761) ** [[Regesbostel]] (1075) ** [[Wenzendorf]] (1271) * [[Jesteburg (commune generale)|Jesteburg]] commune generale (10.595) ** [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> ([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'') (2262) ** [[Harmstorf]] (884) ** [[Jesteburg]], sedes administrationis (7449) * [[Paludes Albis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Elbmarsch''; [[Saxonice]] ''Elvmasch'') commune generale (11.932) ** [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'') (4038) ** [[Marschacht]], sedes administrationis (3786) ** [[Tespe]] (4108) * [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] (14.065) ** [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235) ** [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'') (1081) ** [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'') (1449) ** [[Gödenstorf]] (931) ** [[Salzhausen]], sedes administrationis (4642) ** [[Toppenstedt]] (2126) ** [[Vierhöfen]] (986) ** [[Wulfsen]] (1615) * [[Tostedt (commune generale)|Tostedt]] (25.018) ** [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'') (1080) ** [[Handeloh]] (2393) ** [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] (2098) ** [[Kakenstorf]] (1312) ** [[Königsmoor]] (638) ** [[Otter]] (1545) ** [[Tostedt]], sedes administrationis (13.089) ** [[Welle]] (1193) ** [[Wistedt]] (1670) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Harburg|Circulus Harburgensis}} * [http://www.landkreis-harburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Harburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] lw4nybc1sdwiia967ddpjlik187970c 3982417 3982367 2026-08-19T20:45:09Z Cyprianus Marcus 66550 3982417 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in WL.svg|300px|right|Communia in circulo Harburgensi]] '''Circulus Harburgensis''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Harburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Horborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Harburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Winsenia]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus Harburgensis conditus est. Caput tum [[Hamburg-Harburg (regio urbana)|Harburgum]] erat. Quae urbs ab anno [[1937]] ad urbem [[Hamburgum]] pertinet. Tamen administratio circuli ad annum [[1945]] ibi mansit. Quod autem aedificia administrationis inter [[secundum bellum mundanum]] deleta erant, administratio in castellum [[Winsenia]]e translata est. Ab anno [[1946]] Circulus Harburgensis pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1958]] Winsenia caput perpetua circuli est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') [[urbs]] et commune sui iuris (36.875 incolae) * [[Neu Wulmstorf]] (19.935) * [[Rosengarten (Saxonia Inferior)|Rosengarten]] (12.907) * [[Seevetal]] (39.921) * [[Stelle]] (10.827) * [[Winsenia]] (Theod.: ''Winsen (Luhe)'', 32.638, sedes administrationis) * [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] commune generale (13.747) ** [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (1903) ** [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> ([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'') (1767) ** [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') (2395) ** [[Hanstedt (Circulus Harburgensis)|Hanstedt]], sedes administrationis (5317) ** [[Marxen]] (1386) ** [[Undeloh]] (979) * [[Hollenstedt (commune generale)|Hollenstedt]] commune generale (10.809) ** [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'') (1830) ** [[Drestadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'') (744) ** [[Halvesbostel]] (728) ** [[Hollenstedt]], sedes administrationis (3400) ** [[Moisburg]] (1761) ** [[Regesbostel]] (1075) ** [[Wenzendorf]] (1271) * [[Jesteburg (commune generale)|Jesteburg]] commune generale (10.595) ** [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> ([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'') (2262) ** [[Harmstorf]] (884) ** [[Jesteburg]], sedes administrationis (7449) * [[Paludes Albis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> (Theodisce ''Elbmarsch''; [[Saxonice]] ''Elvmasch'') commune generale (11.932) ** [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'') (4038) ** [[Marschacht]], sedes administrationis (3786) ** [[Tespe]] (4108) * [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] (14.065) ** [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235) ** [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'') (1081) ** [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'') (1449) ** [[Gödenstorf]] (931) ** [[Salzhausen]], sedes administrationis (4642) ** [[Toppenstedt]] (2126) ** [[Vierhöfen]] (986) ** [[Wulfsen]] (1615) * [[Tostedt (commune generale)|Tostedt]] (25.018) ** [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'') (1080) ** [[Handeloh]] (2393) ** [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] (2098) ** [[Kakenstorf]] (1312) ** [[Königsmoor]] (638) ** [[Otter]] (1545) ** [[Tostedt]], sedes administrationis (13.089) ** [[Welle]] (1193) ** [[Wistedt]] (1670) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Harburg|Circulus Harburgensis}} * [http://www.landkreis-harburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Harburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 2em9lawgfbt7utp3ovg60kc8pn7widk 0 198842 3982416 3981654 2026-08-19T20:44:03Z Cyprianus Marcus 66550 3982416 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Hanstedt (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Hanstedt''' est generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] [[commune]], pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]]. Ad quod commune generale communia [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII: ''Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> (1903 incolae), [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> (1767), [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (2395), [[Hanstedt (Circulus Harburgensis)|Hanstedt]], quae est sedes administrationis (5317), [[Marxen]] (1386), atque [[Undeloh]] (979) pertinent. == Historia == Commune generale e quindecim communibus parvis anno [[1972]] constitutum est, quo tempore haec quindecim communia ad sex communia maiora coniuncta sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.hanstedt.de// Pagina Communis generalis Hanstedt] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] mng3wmjsvx36exec8ytbtep8syr3wcd 0 198995 3982326 3981632 2026-08-19T16:24:14Z Cyprianus Marcus 66550 3982326 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Salzhausen''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Salzhausen communia [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235 incolae), [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')(1081), [[Garstedt]] (1449), [[Gödenstorf]] (931), [[Salzhausen]] (sedes administrationis, 4642), [[Toppenstedt]] (2126), [[Vierhöfen]] (986) atque [[Wulfsen]] (1615) pertinent. == Historia == Commune generale Salzhausen anno [[1972]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.salzhausen.de/ Pagina Communis generalis Salzhausen] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 8e6giifz0ivwagc8ftrtjb6wtcr7nzr 3982366 3982326 2026-08-19T18:25:23Z Cyprianus Marcus 66550 3982366 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Salzhausen''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Salzhausen communia [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'') (1235 incolae), [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')(1081), [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'') (1449), [[Gödenstorf]] (931), [[Salzhausen]] (sedes administrationis, 4642), [[Toppenstedt]] (2126), [[Vierhöfen]] (986) atque [[Wulfsen]] (1615) pertinent. == Historia == Commune generale Salzhausen anno [[1972]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.salzhausen.de/ Pagina Communis generalis Salzhausen] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 0gpmn41obksgpkj8bzhcsbjx5lwsv6r 0 199354 3982263 3432431 2026-08-19T14:03:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982263 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Maureilhan_chateau_2.JPG|thumb|250px|Maureilhan: [[oppidum|oppidi]] [[turris]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 34155.png|left|thumb|250px|Maureilhan: communis tabula]] ''' Maureilhan ''' ([[Occitanice]] ''Maurelhan'') est commune [[Francia|Francicum]] 1'776 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Arauris (praefectura Franciae)|Arauris]] in regione [[Occitania et Ruscino]]ne. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Arauris|Indicem communium praefecturae Arauris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Maureilhan |Maureilhan }} * [https://web.archive.org/web/20160513181321/http://www.maureilhan.com/p.php Maureilhan pagina interretialis] * {{INSEE commune|34155|de=Maureilhan}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Araurae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Araurae]] s0hp88adt20ssumvikqiwvb2daga420 0 199394 3982411 3981059 2026-08-19T20:34:51Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edestorpe]] ad [[Egestorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3981059 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Edestorpe''<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Edestorpe commune etiam vici [[Dole]]<ref name="Kal">Kalthammer, W. (1984). ''Die alten Ortsnamen des Landkreises Harburg''. Verlag Helms.</ref> (Theodisce ''Döhle''), [[Edestorpe (vicus)|Edestorpe]]<ref name="Minden 1902"/> (Theodisce ''Egestorf''), [[Evendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Evendorf''), [[Sahrendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Sahrendorf'') atque [[Schatzendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Schätzendorf''); et [[fundus|fundi]] [[Sudermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Sudermühlen''), [[Wiedsal]] (Theodisce ''Wiedsal''), [[Brocka]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Brocken'') atque [[Tiesenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tiesenberg'') pertinent. Edestorpe pars communis generalis [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] est. == Historia == Edestorpe pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Edestorpe ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] communis generalis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Egestorf|Edestorpe}} * [http://www.egestorf.de Pagina officialis Edestorpis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 9rdwocjjned21o4dik9cpvm729b7pdj 3982413 3982411 2026-08-19T20:39:38Z Cyprianus Marcus 66550 3982413 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Egestorpium'''<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Edestorpe'''<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]] est. Ad Egestorpium commune etiam vici [[Dole]]<ref name="Kal">Kalthammer, W. (1984). ''Die alten Ortsnamen des Landkreises Harburg''. Verlag Helms.</ref> (Theodisce ''Döhle''), [[Egestorpium (vicus)|Egestorpium]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Egestorf''), [[Evendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Evendorf''), [[Sahrendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Sahrendorf'') atque [[Schatzendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Schätzendorf''); et [[fundus|fundi]] [[Sudermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Sudermühlen''), [[Wiedsal]] (Theodisce ''Wiedsal''), [[Brocka]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Brocken'') atque [[Tiesenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tiesenberg'') pertinent. Egestorpium pars communis generalis [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] est. == Historia == Egestorpium pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Egestorpium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Hanstedt (commune generale)|Hanstedt]] communis generalis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Egestorf|Egestorpium}} * [http://www.egestorf.de Pagina officialis Egestorpii] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] b6n80pg7xmy0auds565wxc3wcd8no04 0 199746 3982453 3432525 2026-08-20T04:17:18Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982453 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:P%C3%A9ret_vue_generale.JPG |thumb|250px|Péret: despectus in vicum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 34197.png|left|thumb|250px|Péret: communis tabula]] ''' Péret ''' ([[Occitanice]] ''Peret'') est commune [[Francia|Francicum]] 779 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Arauris (praefectura Franciae)|Arauris]] in regione [[Occitania et Ruscino]]ne. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Arauris|Indicem communium praefecturae Arauris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Péret |Péret }} * [https://web.archive.org/web/20200521084729/https://mairie-peret.fr/ Péret pagina interretialis] * {{INSEE commune|34197|de=Péret}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Araurae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Araurae]] ssyfb42kn6ls9ao6cwhc7by5bw1wb1j 0 203482 3982250 3426196 2026-08-19T12:50:35Z Cyprianus Marcus 66550 3982250 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ernst Hampe - Flora Hercynica.jpg|thumb|Ernesti Hampe ''Flora Hercynica'']] '''Ernest Georgius Ludovicus Hampe''' (natus [[Furstenberga]]e die [[5 Iulii]] [[1795]]; mortuus [[Helmstadium|Helmstadii]] die [[23 Novembris]] [[1880]]) fuit [[pharmacopolium|pharmacopola]]<ref>Confer “Apotheker in {{Langenscheidt-TWB}}</ref> et [[botanica|botanicus]] [[Germania|Germanicus]] qui studii [[bryophyta]]e peritus. [[Nomina abbreviata botanistarum et mycologorum|Siglum scientificum]] eius est '''Hampe''' aut '''Hamp'''. == Opera selecta == * ''Prodromus florae Hercynicae'' (Salinis Saxonicis 1836, [[Nordhausen]] 1842) * ''Linnaea'' ([[1844]]) * ''Icones muscorum novorum vel minus cognitorum' ([[Bonna]]e 1844) * ''Flora Hercynica oder Aufzählung der im Harzgebiete wildwachsenden Ge­fäss­pflan­zen'', G. Schwetschke'scher Verlag. 1873 * ''Flora Hercynica'' (Salinis Saxonicis 1875) == Notae== <div class="references-small"><references /></div> {{scien-bio-stipula}} {{Lifetime|1795|1880|Hampe, Ernestus}} [[Categoria:Nati 1795]] [[Categoria:Botanistae Germaniae]] [[Categoria:Pharmacopolae]] [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] nqf6291u73bajswhs2gyerrbu0nrxpm 0 204798 3982451 3905699 2026-08-20T03:01:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982451 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Beowulf.firstpage.jpeg|thumb|Prima [[pagina]] [[manuscriptum|manuscripti]] [[carmen|carminis]] [[Beowulf]].]] [[Fasciculus:Brown-The Seeds and Fruits of English Poetry.jpg|thumb|''The Seeds and Fruits of English Poetry'' ('Semina et fructus poësis Anglicae'). Tabula a [[Ford Madox Brown]] picta.]] '''Poësis regni Britanniarum''' est [[poësis]] in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]]—in [[Anglia]], [[Scotia]], [[Cumbria]], [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]] (et [[Hibernia]] ante [[1922]])—[[Anglice]] vel in aliis linguis scripta. Omnis autem [[Hibernia]]e pars [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] inter Ianuarium [[1801]] et Decembrem [[1922]] [[civilitas|civilitate]] fuit, [[litterae Hiberniae|litterasque ergo Hiberniae]] litteras [[populi Britannici|Britannicas]] appellare est controversum, quia nonnulli putant hanc notionem comprehendere opera [[auctor]]um qui [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniam Septentrionalem]] incolunt. Excludit igitur hic commentarius poësim ex aliis [[civitas|civitatibus]] et [[regio]]nibus ubi [[lingua Anglica]] in usu est. Prima poësis Anglica exstans, [[lingua Anglica antiqua|Anglo-Saxonice]] scripta, in [[lingua]] recte Anglicae hodiernae proxima, simul ac [[saeculum 7|saeculo septimo]] fortasse composita est. {{NexInt}} *[[Angulus Poetarum]] *[[Imagismus]] *[[Litterae Anglicae]] *[[Litterae Britanniarum Regni]] *[[Litterae Cambriae Anglice scriptae]] *[[Litterae Scotiae]] *[[Modernismus]] *[[Poësis Civitatum Foederatarum]] *[[Poësis Hiberniae]] *[[Poëta laureatus]] == Notae == <references /> ==Bibliographia== *Carter, Ronald, et John McRae. [[2017]]. ''The Routledge history of literature in English: Britain and Ireland.'' Ed. 3a. Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 9780415839747. *Gardner, Helen, ed. [[1972]]. ''The New Oxford Book of English Verse: 1250–1950.'' Oxoniae et Novi Eboraci: Oxford University Press. *Hamilton, Ian. [[2013]]. ''The Oxford Companion to Modern Poetry.'' Ed. 2a. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 9780199640256. ISBN 0199640254. *Lucy-Smith, Edward, ed. [[1970]]. ''British Poetry since 1945.'' Harmondsworth: Penguin. ISBN 014042122X. *Martin, Bruce K. [[1985]]. ''British Poetry since 1939.'' Bostoniae: Twayne Publishers. ISBN 0805769005. *Woodring, Carl, et James Shapiro, eds. [[1994]]. ''The Columbia History of British Poetry.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0231078382. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20060105070316/http://rpo.library.utoronto.ca/display_rpo/timeline.cfm Annales poesis Anglicae,] rpo.library.utoronto.ca *[http://www.mario.everdense.com/makingvoices.pdf Poeclectica: Poesis Britannica Hodierna,]{{Nexus deficit|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www.mario.everdense.com *[https://web.archive.org/web/20120309232146/http://www.poetseers.org/the_great_poets/english_poets/ Poetae Anglici,] www.poetseers.org (poemata et biographiae poetarum Anglicorum) *[http://www.bbc.co.uk/arts/poetry/outloud/index.shtml Poetae sua opera perfunguntur,] www.bbc.co.uk {{DEFAULTSORT:Poesis Anglica}} [[Categoria:Poesis]] [[Categoria:Litterae Anglicae|-]]<!-- [[Category:History of literature in the United Kingdom]]--> 8jeuyn7ols8pguepzctou7fszcmk4ie 0 208578 3982306 3435071 2026-08-19T15:48:23Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3982306 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Église Vadencourt.JPG |thumb|upright=0.7|left|Vadencourt: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Quintinus|Sancto Quintino]] dicata.]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 02757.png|thumb|upright=0.8|Vadencourt: communis tabula]] ''' Vadencourt''' est commune [[Francia|Francicum]] 505 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Axona (praefectura Franciae)|Axonae]] in regione boreali [[Alta Franciae|Altis Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Axonae|Indicem communium praefecturae Axonae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Vadencourt (Aisne)|Vadencourt}} {{INSEE commune|02757|de=Vadencourt}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Axonae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Axonae]] n7l83lk40697bqiv5639sfe24g8nnmc 0 211023 3982508 3525553 2026-08-20T10:29:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982508 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Simula'''<ref>[https://archive.org/stream/faraejohannisfra13fara/faraejohannisfra13fara_djvu.txt "Farae Johannis Francisci sassarensis De chorographia Sardiniae : libri duo De rebus sardois : libri quatuor ex recensione Victorii Angius ex S.P. R.T.S.A.S.A.L. : tomus primus : L. II. Chorog. continens, additio lexico ejusdem et oratione de laudibus auctoris"]</ref><ref>[http://www.pittau.it/Sardo/top_sard_meridionale.html Massimo Pittau - TOPONIMI DELLA SARDEGNA MERIDIONALE, Significato e origine]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Simula|ae|f}} seu '''Simala''' {{victio|Simala|ae|f}} (alia nomina<ref>[http://www.pittau.it/Sardo/top_sard_settentrionale.html Massimo Pittau - TOPONIMI DELLA SARDEGNA SETTENTRIONALE, Significato e origine]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>: ''Oppidum Simulae'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Simala|Simala]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Sardinia]] et in [[Provincia Arborensis|Provincia Arborensi]] situm. Incolae ''Simulenses'' appellantur. Municipium in [[Marmilla]] historica ac geographica terra situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Marmilla]] (''terra''), == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Sardinia]] (''regio et insula''), * [[Provincia Arborensis]], * [[Marmilla]] (''terra''), * [[Aristianis]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20210116150000/https://www.comune.simala.or.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Simala|Simulam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Simala (province of Oristano, region Sardinia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Arborensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Aristianis]] [[Categoria:Marmilla]] p0rp9u77u9e53se2zgc5ju8vdc6pz9l 0 212801 3982352 3437003 2026-08-19T17:09:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982352 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Maupas_01_2009.jpg |thumb|200 px|Morogues: [[oppidum]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 18156.png|thumb|left|250px|Morogues: communis tabula]] ''' Morogues''' est commune [[Francia|Francicum]] 422 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carus (praefectura Franciae)|Cari]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Cari|Indicem communium praefecturae Cari]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Morogues|Morogues}} * [https://web.archive.org/web/20090929070032/http://www.morogues.fr/ Morogues pagina interretialis] * {{INSEE commune|18156|de=Morogues}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Cari]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Cari]] gokqdne0p9x0a5m5zxcit5h6gwzyo9l 0 213291 3982474 3712923 2026-08-20T07:17:01Z Pippobuono 54500 numerus et fontes 3982474 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Campolongo by night - panoramio.jpg|thumb|Campus Longus (Venetia)]] '''Campus Longus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=WCNFAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Ius municipale Vicentinum: Cum additione Partium Illustrissimi Dominij - Contrinus, 1567]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> (aliud nomen: ''Campus Longus ad Brintam'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Campolongo sul Brenta|Campolongo sul Brenta]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Vicus Italiae|fractio]] [[Commune Italiae|municipii]] [[Vallis Medoaci Maioris]]. Incolae ''Campolongenses'' appellantur. == Geographia == * [[Medoacus Maior]] * [[Canalis Medoaci Maioris]] (''Vallis'') == Historia == Campus Longus fuit ''Contrada Unita'' in [[Foederatio Septem Communium Agri Vicentini|Foederatione Septem Communium Agri Vicentini]]. Campus Longus fuit [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 800 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Venetia (regio)|Venetia]], in [[Provincia Vicetina]] ac in [[Canalis Medoaci Maioris|Canale Medoaci Maioris]] (''Vallis'') situm. Die [[30 Ianuarii]] [[2019]] municipium [[Campus Longus (Venetia)|Campi Longi]] se coniunxit cum municipiis [[Cismons|Cismontis]], [[Fanum Sancti Nazarii (Venetia)|Sancti Nazarii]] et [[Vallis Stagna]]e ut constituiret [[Municipia iuncta Italiae|municipium novum]] [[Vallis Medoaci Maioris]]. {{NexInt}} * [[Venetia (regio)|Venetia]] (''regio''), * [[Provincia Vicetina]] * [[Vicetia]] (''urbs''), * [[Vallis Medoaci Maioris]] (''municipium''). == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20121027030307/http://www.comune.campolongosulbrenta.vi.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Campolongo sul Brenta|Campum Longum}} {{Fontes geographici}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Campolongo sul Brenta (province of Vicenza, region Veneto, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Vicetina. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Fractiones in Provincia Vicetina]] [[Categoria:Vici in municipio Vallis Medoaci Maioris]] [[Categoria:Municipia abrogata Italiae]] khcwbgegmculizqrvs4f10l58kid8e3 0 213396 3982280 3982216 2026-08-19T14:54:15Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ complementum 3982280 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]] * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. svx4jhw07zsgw2xhx6wcou9770yh1bb 3982289 3982280 2026-08-19T15:18:38Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ +1 3982289 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. 87nq6g5qzmted97wcthk6qeickuu6kt 3982296 3982289 2026-08-19T15:28:41Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ +1 3982296 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus campus (Albula)]]''': commune [[Francia|Francicum]] [[Albula (praefectura Franciae)|praefecturae Albulae]]. * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. s3wmak96kqg27hl3rhitrpre3ol6vf2 3982303 3982296 2026-08-19T15:41:32Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ +1 3982303 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus campus (Albula)]]''': commune [[Francia|Francicum]] [[Albula (praefectura Franciae)|praefecturae Albulae]]. * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * '''[[Longus Campus subtus Castinetum]]: commune Francicum praefecturae Vosegi. ei0xyaln9mnhogyuuhqxsgrly2ylofo 3982304 3982303 2026-08-19T15:41:56Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ typo 3982304 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus campus (Albula)]]''': commune [[Francia|Francicum]] [[Albula (praefectura Franciae)|praefecturae Albulae]]. * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * '''[[Longus Campus subtus Castinetum]]''': commune Francicum praefecturae Vosegi. iz75ybyxsis6s50or4g7p72nauyko8c 3982472 3982304 2026-08-20T07:13:18Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ +1 3982472 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' (alia nomina: '''[[Campus Longus ad Brintam]]'''): * '''[[Campus Longus Maior]]''': * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus campus (Albula)]]''': commune [[Francia|Francicum]] [[Albula (praefectura Franciae)|praefecturae Albulae]]. * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * '''[[Longus Campus subtus Castinetum]]''': commune Francicum praefecturae Vosegi. * '''[[Longus Campus supra Jeram]]''': commune Francicum [[Mosa (praefectura Franciae)|praefecturae Mosae]]. rxp13dh07e3snmajo269o5wm2205r2z 3982476 3982472 2026-08-20T07:22:39Z Pippobuono 54500 /* Toponyma */ complementum 3982476 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Campus Longus''' potest singificare: == Toponyma == * '''[[Campus Longus (Venetia)]]''' seu '''Campus Longus ad Brintam''': [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Vicus Italiae|fractio]] [[Commune Italiae|municipii]] [[Vallis Medoaci Maioris]]. * '''[[Campus Longus Maior]]''': municipium]] in Regione [[Venetia]] et in [[Urbs metropolitana Veneta|Urbe metropolitana Veneta]] situm. * '''[[Campus Longus Minor]]''' ac '''[[Bibatorium]]''' (alia nomina: '''[[Campus Aureus]]'''): * '''[[Campus Longus de Fovea Alta]]''' seu '''[[Fossalta Plavis]]''': * '''[[Longus campus (Albula)]]''': commune [[Francia|Francicum]] [[Albula (praefectura Franciae)|praefecturae Albulae]]. * '''[[Longus Campus (Clivus Aureus)]]''': commune Francicum [[Clivus Aureus|praefecturae Clivi Aurei]]. * '''[[Longus Campus (Matrona Superior)]]''': commune Francicum [[Matrona superior|praefecturae Matronae superioris]]. * '''[[Longus Campus (Vosegus)]]''': commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]]. * '''[[Longus Campus subtus Castinetum]]''': commune Francicum praefecturae Vosegi. * '''[[Longus Campus supra Jeram]]''': commune Francicum [[Mosa (praefectura Franciae)|praefecturae Mosae]]. qczpo4ieffet15xer7bfejecgq5ddy1 0 216135 3982276 3982024 2026-08-19T14:42:58Z Cyprianus Marcus 66550 3982276 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorf]] <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Garstedt]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] 2y7cb52mzzdewfchbt3y4atr0v5xjju 3982356 3982276 2026-08-19T17:44:21Z Cyprianus Marcus 66550 3982356 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Garstedt]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] rijderwfbydese2j3pfj0ltv4fzzsbn 3982401 3982356 2026-08-19T19:48:11Z Cyprianus Marcus 66550 3982401 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] asdrvpbbezwv7ex8pcbg83x59necwio 3982409 3982401 2026-08-19T20:09:23Z Cyprianus Marcus 66550 3982409 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] lx65oih2aeulniux8ymjsv65lhx5aak 3982419 3982409 2026-08-19T20:50:14Z Cyprianus Marcus 66550 3982419 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] * [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gehrde]] * [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small> * [[Georgsdorf]] * [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Gerdau]] * [[Gersten]] * [[Getelo]] * [[Gevensleben]] * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Giesen]] * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] lpevjaarmu5e0rkvy6juf27valffpuq 3982446 3982419 2026-08-20T00:14:35Z Cyprianus Marcus 66550 3982446 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Buezzovium]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrde]] <small>([[Theodisce]] ''Gehrde'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersten]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] '''')</small> * [[Getelo]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gevensleben]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Geversdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Giesen]] ([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''') * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilten]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Glandorf]] * [[Gleichen]] * [[Gnarrenburg]] * [[Gödenstorf]] * [[Göhrde]] * [[Goldenstedt]] * [[Gölenkamp]] * [[Golmbach]] * [[Gorleben]] * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorst]] * [[Grasberg]] * [[Grasleben]] * [[Grethem]] * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Groß Berßen]] * [[Großefehn]] * [[Großenkneten]] * [[Großenwörden]] * [[Großheide]] * [[Groß Ippener]] * [[Groß Meckelsen]] * [[Groß Oesingen]] * [[Groß Twülpstedt]] * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] 20v5xlq0seldmrcmbujkfun8g456gzy 0 216561 3982244 3822198 2026-08-19T12:42:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982244 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Marchaux_vue_de_sa_for%C3%AAt.jpg|thumb|350 px|Marchaux: despectus in vicum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 25368.png|thumb|left|250px|Marchaux: communis tabula]] ''' Marchaux''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'235 incolarum (anno [[2015]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Dubis (praefectura Franciae)|Dubis]] in regione [[Liber Comitatus (regio Franciae)|Libero Comitatu]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Dubis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Marchaux|Marchaux}} * [https://web.archive.org/web/20160731175249/http://www.marchaux.fr/ Marchaux pagina interretialis] * {{INSEE commune|25368|de=Marchaux}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Dubis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Dubis]] gfyjuh87ye67qay34y7ftbld5hf2d33 0 236675 3982314 3447754 2026-08-19T16:15:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982314 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Monestier-d%27Ambel-%C3%A9glise58.jpg |thumb|250 px|Monestier-d'Ambel: [[ecclesia]]e interior]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 38241.png|thumb|left|250px|Monestier-d'Ambel: communis tabula]] '''Monestier-d'Ambel''' est parvum commune [[Francia|Francicum]] 22 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Monestier-d'Ambel|Monestier-d'Ambel}} * {{INSEE commune|38241|de=Monestier-d'Ambel}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=22916 De hoc commune apud Cassini] * [https://web.archive.org/web/20150312043526/http://www.monestierdambel.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Isarae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]] mhzaqb1vu5glod64xwd8dio5vgwzjgm 0 236713 3982357 3447776 2026-08-19T17:47:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982357 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: MURIANETTE.jpg |thumb|250 px|Murianette: ''Barrières'']] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 38271.png|thumb|left|250px|Murianette: communis tabula]] '''Murianette''' est commune [[Francia|Francicum]] 883 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Murianette|Murianette}} * {{INSEE commune|38271|de=Murianette}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24436 De hoc commune apud Cassini] * [https://web.archive.org/web/20171028203033/http://www.murianette.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Isarae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]] 9b71jiz4d81tb9rqjxzd9xqziznws8d 0 236732 3982342 3447766 2026-08-19T16:46:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982342 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Montchaboud_-_la_mairie.jpg |thumb|250 px|Montchaboud: [[vici conciliabulum]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 38252.png|thumb|left|250px|Montchaboud: communis tabula]] '''Montchaboud''' est commune [[Francia|Francicum]] 368 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montchaboud|Montchaboud}} * {{INSEE commune|38252|de=Montchaboud}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=23251 De hoc commune apud Cassini] * [https://web.archive.org/web/20150430102057/http://mairie-montchaboud.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Isarae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]] 3hkh61j9dq2tjaahd229gnb04oye347 0 237453 3982317 3505753 2026-08-19T16:19:50Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garlstorf]] ad [[Garlstorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505753 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garlstorf''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]], et pars communis generalis [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]]. == Historia == Garlstorf vicus ignoto anno conditus atque anno [[1192]] primo in actis descriptus olim pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Garlstorf ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] communis generalis est. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} * [http://www.salzhausen.de/buerger/portrait-der-samtgemeinde-salzhausen/die-mitgliedsgemeinden/ Pagina communis generalis Salzhausen] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] o7cxbtet6asv6sbz9z4kib3tbdx35oo 3982323 3982317 2026-08-19T16:22:05Z Cyprianus Marcus 66550 3982323 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garlstorpium'''<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]], et pars communis generalis [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]]. == Historia == Garlstorpium vicus ignoto anno conditus atque anno [[1192]] primo in actis descriptus olim pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Garlstorpium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] communis generalis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Garlstorf|Garlstorpium}} * [http://www.salzhausen.de/buerger/portrait-der-samtgemeinde-salzhausen/die-mitgliedsgemeinden/ Pagina communis generalis Salzhausen] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] jmqpr6e6r4yu80ml4zghre1ixp90off 0 237454 3982363 3505754 2026-08-19T18:20:13Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garstedt]] ad [[Garstadium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505754 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garstedt''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]], et pars communis generalis [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]]. == Historia == Garstedt vicus ignoto anno conditus atque anno [[1252]] primo in actis descriptus olim pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Garstedt ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] communis generalis est. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} * [http://www.salzhausen.de/buerger/portrait-der-samtgemeinde-salzhausen/die-mitgliedsgemeinden/ Pagina communis generalis Salzhausen] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] nv6pxgwa7mbevvvo9kldy2qb769tpd5 3982365 3982363 2026-08-19T18:23:40Z Cyprianus Marcus 66550 3982365 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Garstadium'''<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], pars [[Circulus Harburgensis|Circuli Harburgensis]], et pars communis generalis [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]]. == Historia == Garstadium commune ignoto anno conditus atque anno [[1252]] primo in actis descriptum olim pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Garstadium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1972]] pars [[Salzhausen (commune generale)|Salzhausen]] communis generalis est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Garstedt|Garstadium}} * [http://www.salzhausen.de/buerger/portrait-der-samtgemeinde-salzhausen/die-mitgliedsgemeinden/ Pagina communis generalis Salzhausen] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] dpqhgfykp66hvakclo7l6dnwx5rdubb 0 238243 3982462 3261191 2026-08-20T06:21:55Z Bartholomite 116968 3982462 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Iosephus Robinette Bidenius III}} (natus [[Wilmington]]iae in [[Delavaria]] die [[3 Februarii]] [[1969]]; mortuus [[Glioblastoma multiforme|cerebri cancro]] [[Bethesda (Terra Mariae)|Bethesdae]] in [[Terra Mariae]] die [[30 Maii]] [[2015]]), {{res|Beau Biden}} vulgo appellatus, [[CFA|Civitatum Foederatatum]] [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae|praesidis]] [[Iosephus Bidenius|Iosephi Bidenii]] filius, fuit ipse [[politicus]] et [[iuris consultus]] [[CFA|Americanus]]. Alumnus [[Universitas Pennsylvaniensis|Universitatis Pennsylvaniensis]] et [[Universitas Syracusana|Universitatis Syracusanae]] fuit. Advocatus generalis Delavariae ab anno [[2007]] ad annum 2015. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Beau Biden|Iosephum Bidenium III}} {{Fontes biographici}} * [http://www.nndb.com/people/004/000225326/ De Beau Biden apud www.nndb.com] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1969|2015|Bidenius, Beau}} [[Categoria:Alumni Universitatis Pennsylvaniensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Syracusanae]] [[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Iuris consulti]] [[Categoria:Propinqui hominum clarorum]] o29qam99xmzauefzocc1kpvxwtlkzzv 0 238250 3982256 2934248 2026-08-19T13:01:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982256 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Margarita Mazzantini''' (vulgo '''Margaret Mazzantini''' [[Eblana]]e die [[27 Octobris]] [[1961]] nata), scriptoris Italiani [[Carolus Mazzantini|Caroli Mazzantini]] et [[pictor|pictricis]] [[Hibernia|Hibernicae]] [[Anna Donnelly|Annae Donnelly]] filia, est [[scriptrix]] et [[actrix]] [[Italia]]na. Anno [[1987]] Margarita Mazzantini actori et [[moderator cinematographicus|moderatori cinematographici]] [[Sergius Castellitto|Sergio Castellitto]] nupsit, cui quattuor filios peperit. Anno [[2002]] operis ''Non ti muovere'' gratia [[Praemium Strega]] accepit. == Nexus externi== {{CommuniaCat|Margaret Mazzantini|Margaritam Mazzantini}} * {{PND|120018233}} * {{Imdb name|0232746}} * [https://web.archive.org/web/20080201092617/http://www.margaretmazzantini.com/ Margaritae Mazzantini pagina interretialis] {{scriptor-stipula}} {{Praemii Strega victores}} {{Lifetime|1961||Mazzantini, Margarita}} [[Categoria:Actores Italiae]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] [[Categoria:Auctores Italiani]] i6eroklxn3xblgxak49t82e0kjeoth4 0 239382 3982234 3982021 2026-08-19T12:07:58Z Cyprianus Marcus 66550 /* Historia */ 3982234 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Rathaus Friedeburg.JPG|thumb|left|Curia Frideburgensis.]] [[Fasciculus:Bürgerhaus und Heimatkundliches Museum Friedeburg.jpg|thumb|left|Museum patriae et domus civium Frideburgi.]] '''Frideburgum'''<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Ad Frideburgum et [[vicus|vici]] [[Abickhavia]]<ref name="-havia-ae">Germanica toponyma cum suffixis ''-hav(e)(n)'' et ''-haf(e)(n)'', "portum" significantibus, plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-havia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bruvenhavia]], [[Cuxhavia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Abickhafe''), [[Dose]] (Theodisce ''Dose''), [[Etzel]] (Theodisce ''Etzel''), [[Frideburgum (vicus)|Frideburgum]]<ref name="Frideburgum"/> (Theodisce ''Friedburg''), [[Hesel (Frideburgum)|Hesel]] (Theodisce ''Hesel''), [[Hoheesche]] (Theodisce ''Hoheesche''), [[Horsta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Horsten''), [[Markese]]<ref name="Markese">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marx/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist der Ort erstmals als ''Markese'' im ''Chronicon Rastedense'' genannt (...)".</ref> (Theodisce ''Marx''), [[Repesholte]]<ref name="Repesholte">Vide [https://www.offizialat-vechta.de/fileadmin/user_upload/Download/DasOffi/Archiv/Urkundenbuch_Suedoldenburg.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Reepsholt, Gemeinde Friedeburg, Landkreis Wittmund''], ubi dicitur "(...) Nicolaus Prepositus de Repesholte (...)".</ref> (Theodisce ''Reepsholt''), [[Tractus Graminosus]]<ref name="TG">''Bentstreek'' nomen Germanicum compositum est. Pars prior, [https://archive.org/stream/lexiconfrisicum01halbgoog/lexiconfrisicum01halbgoog_djvu.txt ''Bent-'', ad ''Bentgras''] pertinet, id est ad "gramen quoddam rude", et propterea Latine reddi potest vocabulo "gramen". Pars posterior, [https://www.ensie.nl/meaning/streek-streke ''-streek'' optime redditur vocabulo "tractus"]. Itaque ''Bentstreek'' Latine reddi potest "Tractus Graminosus", id est "tractus gramine abundans".</ref> (Theodisce ''Bentstreek''), [[Wiesede]] (Theodisce ''Wiesede'') atque [[Wiesedermeer]] (Theodisce ''Wiesedermeer'') et [[villagium|villagia]] [[America (Frideburgum)|America]]<ref name="Amerika">''Amerika'' Latine "America" redditur, sicut in usu geographico Neo-Latino. Itaque colonia Frideburgensis, cui nomen Theodiscum ''Amerika'' est, Latine "America" dici potest. "America, -ae", f. primae declinationis est. Hoc villagium nomem a [[America|continenti]] cepit.</ref> (Theodisce ''Amerika''), [[Barge (Frideburgum)|Barge]] (Theodisce ''Barge''), [[Heselerfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Heselerfeld''), [[Horsta Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein-Horsten''), [[Paganitas (Frideburgum)|Paganitas]]<ref name="Paganitas">''Heidendom'', id est ''Heidentum'', Latine "paganitas" reddi potest; cf. Duden, s. v. ''Heidentum''. Latinum "paganitas, -atis" ''Heidentum'' significat; cf. Georges, ''Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch'', s. v. "paganitas", ubi explicite "paganitas" = ''das Heidentum'' legitur.</ref> (Theodisce ''Heidendom''), [[Priemelsfehn]] (Theodisce ''Priemelsfehn''), [[Silva Alta]]<ref name="Silva Alta">Theodiscum ''Holz'' Latine "silva redditur"; Theodiscum ''hoch'' autem Latine "altus". Itaque ''Hohejohls'', si sensu suo composito interpretetur, "Silva Alta" dici potest. Cf. Frisch, ''Teutsch-Lateinisches Wörter-Buch'', s. vv. ''Holz'' et ''hoch''; necnon ''Lateinisch-deutsches und deutsch-lateinisches Schul-Wörterbuch'', s. v. "altus", ubi "altus" Theodisco ''hoch'' respondet.</ref> (Theodisce ''Hohejohls''), [[Tractus Palustris]]<ref name="TP">Theodiscum ''Moor'' Latine "palus, paludis" redditur; cf. Köbler, ''Altsächsisches Wörterbuch'', s. v. ''mōr'', ubi ''mōr'' → "palus" testatur. ''Strich'' autem, sensu ''Landstrich, Gegend'', Latine "tractus redditur"; cf. ''Dictionarium bilingue Latino-Germanicum & Germanico-Latinum'', s. v. "tractus", ubi ''Strich lands / geländ / landschaft'' → "tractus" legitur.</ref> (Theodisce ''Moorstrich''), [[Russia (Fridebrugum)|Russia]]<ref>''Rußland'' Latine "Russia" redditur. Vox "Russia, -ae", f. est nomen geographicum Latinum pro Theodisco ''Russland;'' eadem forma in lexicis geographicis Germanico-Latinis traditur. Itaque colonia Friedeburgensis, cui nomen ''Rußland'' est, Latine "Russia" dici potest.</ref> (Theodisce ''Rußland'') atque [[Upschört]] (Theodisce ''Upschört''), (Theodisce ''Priemelsfehn'') pertinent. == Historia == Castellum Frideburgense anno [[1359]] primo in actis descriptum est, de oppido diu inter comites [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgenses]] et duces [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] pugna erat. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit.Ab anno [[1815]] Frideburgum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Frideburgum pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Friedeburg (Ostfriesland)|Frideburgum}} * [http://www.friedeburg.de/ www.friedeburg.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 14]] lz015ufhdd6d1zi07v5z5swyi1haru8 0 239448 3982231 3663693 2026-08-19T12:04:47Z Cyprianus Marcus 66550 3982231 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Witmundia'''<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> ([[Theodisce]] ''Wittmund'') est [[oppidum]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et sedes administrationis [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Ad Witmundiam et [[vicus|vici]] Ardorf, Asel, Berdum, Blersum, Burhafe, Buttforde, Carolinensiel, Eggelingen, Funnix, Hovel, Leerhafe, Uttel atque Willen pertinent. [[Fasciculus:2011_08_Wittmund_Brückstraße_1a.JPG|thumb|Domus pristina Wittmundiae]] == Historia == In regione Witmundiae [[saeculum 9|saeculo nono]] prima ecclesia ligno aedificata est, postea ad ducatum [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] pertinuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Friedlandia<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Witmundia pars novi Circuli Witmundiensis facta est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. ==Notae== <references /> [[Fasciculus:Wittmund_Kreishaus.jpg|thumb|left|Curia administrationis circuli Widmundensis anno 1901 aedificata]] == Nexus externi == {{fontes geographici}} {{CommuniaCat}} * [http://www.wittmund.de/ www.wittmund.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] nr4erl9wgnyd2cqb7vonf2wsox4xswv 3982232 3982231 2026-08-19T12:05:34Z Cyprianus Marcus 66550 3982232 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Witmundia'''<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> ([[Theodisce]] ''Wittmund'') est [[oppidum]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et sedes administrationis [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Ad Witmundiam et [[vicus|vici]] Ardorf, Asel, Berdum, Blersum, Burhafe, Buttforde, Carolinensiel, Eggelingen, Funnix, Hovel, Leerhafe, Uttel atque Willen pertinent. [[Fasciculus:2011_08_Wittmund_Brückstraße_1a.JPG|thumb|Domus pristina Wittmundiae]] == Historia == In regione Witmundiae [[saeculum 9|saeculo nono]] prima ecclesia ligno aedificata est, postea ad ducatum [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] pertinuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Witmundia [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Witmundia pars novi Circuli Witmundiensis facta est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. ==Notae== <references /> [[Fasciculus:Wittmund_Kreishaus.jpg|thumb|left|Curia administrationis circuli Widmundensis anno 1901 aedificata]] == Nexus externi == {{fontes geographici}} {{CommuniaCat}} * [http://www.wittmund.de/ www.wittmund.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] tb7sbzj8vmnu21cwa05aiaw0wqhc0y8 0 239921 3982286 3452595 2026-08-19T15:12:06Z Pippobuono 54500 discretiva, capsa et nomen latine 3982286 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Longchamp 12.jpg|thumb|upright=0.7|left|Campus: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Lupentius|Sancto Lupentio]] dicata.]] {{res|Longus Campus}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp''<ref>Olim ''Longchamp-lès-Millières''</ref>) est commune [[Francia|Francicum]] 59 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Matrona Superior|Matronae Superioris]] in regione orientali [[Campania et Arduenna]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Matronae Superioris|Indicem communium praefecturae Matronae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp (Haute-Marne)|Longum Campum}} {{INSEE commune|52291|de=Longchamp}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=19886 |titulus=De hoc communi|domus editoria= apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Matronae Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Matronae superioris]] 1w762wmzfjkvveby0fpowf0nxsyr2ue 3982287 3982286 2026-08-19T15:12:31Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp (Matrona Superior)]] ad [[Longus Campus (Matrona Superior)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982286 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: Longchamp 12.jpg|thumb|upright=0.7|left|Campus: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Lupentius|Sancto Lupentio]] dicata.]] {{res|Longus Campus}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp''<ref>Olim ''Longchamp-lès-Millières''</ref>) est commune [[Francia|Francicum]] 59 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Matrona Superior|Matronae Superioris]] in regione orientali [[Campania et Arduenna]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Matronae Superioris|Indicem communium praefecturae Matronae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp (Haute-Marne)|Longum Campum}} {{INSEE commune|52291|de=Longchamp}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=19886 |titulus=De hoc communi|domus editoria= apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Matronae Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Matronae superioris]] 1w762wmzfjkvveby0fpowf0nxsyr2ue 0 241022 3982468 3453945 2026-08-20T07:10:40Z Pippobuono 54500 discretiva et capsa et nomen latinum 3982468 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:55 LONGCHAMPS SUR AIRE (1).jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus supra Jeram: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] {{res|Longus Campus supra Jeram}} seu '''Campi in Arduenna'''<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamps-sur-Aire'') est commune [[Francia|Francicum]] 121 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosa]] in regione orientali [[Lotharingia]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mosae|Indicem communium praefecturae Mosae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamps-sur-Aire|Longum Campum supra Jeram}} {{INSEE commune|55301|de=Longchamps-sur-Aire}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=19903 |titulus=De hoc communi |domus editoria=apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mosae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosae]] 5ux1kym27ebdoti4eqjhmkxp38d8p41 3982469 3982468 2026-08-20T07:11:09Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamps-sur-Aire]] ad [[Longus Campus supra Jeram]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982468 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:55 LONGCHAMPS SUR AIRE (1).jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus supra Jeram: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] {{res|Longus Campus supra Jeram}} seu '''Campi in Arduenna'''<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamps-sur-Aire'') est commune [[Francia|Francicum]] 121 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosa]] in regione orientali [[Lotharingia]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mosae|Indicem communium praefecturae Mosae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamps-sur-Aire|Longum Campum supra Jeram}} {{INSEE commune|55301|de=Longchamps-sur-Aire}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=19903 |titulus=De hoc communi |domus editoria=apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mosae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosae]] 5ux1kym27ebdoti4eqjhmkxp38d8p41 3982471 3982469 2026-08-20T07:12:21Z Pippobuono 54500 nexus 3982471 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:55 LONGCHAMPS SUR AIRE (1).jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus supra Jeram: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Martinus Turonensis|Sancto Martino]] dicata.]] {{res|Longus Campus supra Jeram}} seu '''Campi in Arduenna'''<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamps-sur-Aire'') est commune [[Francia|Francicum]] 121 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosa (praefectura Franciae)|Mosa]] in regione orientali [[Lotharingia]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mosae|Indicem communium praefecturae Mosae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamps-sur-Aire|Longum Campum supra Jeram}} {{INSEE commune|55301|de=Longchamps-sur-Aire}} * {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=19903 |titulus=De hoc communi |domus editoria=apud cassini.ehess.fr}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mosae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosae]] 1f44z11ru2dkfcyv68tmfwxqr9fylkt 0 247654 3982466 3943201 2026-08-20T06:50:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982466 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} '''Robertus Paulus Sonkowsky''' (circa 1931 – November 16, 2014<ref>[https://web.archive.org/web/20150924144836/http://www.startribune.com/obituaries/detail/50117/ Obituary]</ref>) professor erat emeritus studiorum classicorum et Orientis Proximi antiqui apud Universitatem Minnesotae. Praeclarus erat auctor de arte rhetorica Latina necnon de pronuntiatu linguae Latinae aetatis aureae. Baccalaureatu honestatus est a collegio Lawrence (1954), gradu doctoris autem ornatus ab Universitate Carolinae Septentrionalis (1958). Sodalis erat honorarius Coetus studiosorum scientiae Chronobiologiae cui sedes aedificium Mayo in Schola Medicinae ubi operam dabat studio naturae temporum relate ad vitam hominum. Sonkowsky auctor et coryphaeus erat inclitus inter eos qui textus classicos viva voce crebro gestu reddiderunt. Documentum sonorum confecit c. t. Homerus: Mors Patrocli - Caput XVI Iliadis apud Folkway Phonodisci ut particeps Sedis Smithsonianae studiorum morum popularium et cultus artium a maioribus traditi. Multae aliae impressiones eius sonorae in taeniis et discis parabiles sunt in Interrete: https://web.archive.org/web/20150930195359/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/Latin.htm et apud domum editoriam Bolchazy-Carducci: https://web.archive.org/web/20151009031934/http://www.bolchazy.com/Category.aspx?s=OrderBy+ASC&CategoryId=1092&p=0 Secundum iter vitae orsus est iam annis septuagesimis superioris saeculi quum munus actoris scaenici suscepit in nonnullis theatris Urbium Geminarum inter quae praeclarum illud Guthrie. Tum demum, rude donatus, operam dare coepit carminibus suis Anglice conscriptis. == Opera selecta == * Performance of Literature in Historical Perspective ed. D. Thompson et al. (Univ. Press of America 1983) Chapters 1 and 2 (pp. 1–65): "Oral Performance and Ancient Greek Lit." and "Oral Interpretation of Classical Latin Literature." * "Euphantastik Memory and Delivery in the Classical Rhetorical Tradition," Rhetoric 78 ed. Brown and Steinmann, 1979, pp. 375–3?? * "Critical Edition of the Latin Rhetorical Treatise De Compositione by Gasparino Barizizza of Bergamo, " Year Book of the American Philosophical Society, 1962, 629. * "Delivery in Ancient Rhetorical Theory," Transactions and Proceedings of the American Philological Association 90 (1959), pp. 256–274. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20121002001956/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/aeneid1.htm Sonkowsky praelegens e libro primo Aeneidis] * [https://web.archive.org/web/20150930195359/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/Latin.htm Societas Promovendae Praelectioni litterarum Graecarum et Latinarum (SORGLL) Lectiones e scriptis Ciceronis, Catulli, Horatii, Vergilii.] * https://web.archive.org/web/20151012174513/http://cmedst.umn.edu/people/profile.php?UID=sonko001 * [https://web.archive.org/web/20150924144836/http://www.startribune.com/obituaries/detail/50117/ Necrologium] {{DEFAULTSORT:Sonkowsky, Robertus}} [[Categoria:Nati saeculo 20]] [[Categoria:Mortui 2014]] [[Categoria:Alumni Universitatis Lawrence]] [[Categoria:Professores Universitatis Minnesotensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Carolinae Septentrionalis in Monte Capellae]] fni7f0fdwdzfzpey1nuuxonjhdrvdpw 0 254622 3982521 3981443 2026-08-20T11:45:22Z Cyprianus Marcus 66550 3982521 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]] '''Circulus in Comitatu Binethensi'''<ref>Fingitur nomen "Circulus in Comitatũ Binethensi" -Theodisce ''Landkreis Grafschaft Bentheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum syntagma "in Comitatũ Binethensi" Theodiscum ''Grafschaft Bentheim'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Grafschaft Bentheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Grafskup Bentheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Groafschup Bentem''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est. == Historia == Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt. == Communia circuli == Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bentheim''), urbs (15.104 incolae) * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn''), urbs et caput circuli (52.579) * [[Wietmarschen]] (11.765) * [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428) ** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288) ** [[Hoogstede]] (2.883) ** [[Laar]] (2.176) ** [[Ringe]] (2.081) * [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896) ** [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573) ** [[Georgsdorf]] (1.280) ** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059) ** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813) ** [[Osterwald]] (1.171) * [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388) ** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432) ** [[Isterberg]] (581) ** [[Ohne]] (572) ** [[Quendorf]] (548) ** [[Samern]] (745) ** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510) * [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169) ** [[Getelo]] ([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'') (550) ** [[Gölenkamp]] (588) ** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663) ** [[Itterbeck]] (1.760) ** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468) ** [[Wielen]] (551) ** [[Wilsum]] (1.589) == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}} [http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 55k5chsrzye1zxr6z051hbjgeipugia 0 254728 3982443 3981439 2026-08-19T23:26:39Z Cyprianus Marcus 66550 3982443 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:2013-neuenhaus-hausambuergerpark.jpg|thumb|left|Iudicium Neuenhaus anno 1973 sublatum]] '''Neuenhaus''' est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circulo in Comitatu Binethensi]]. == Historia == Die [[1 Martii]] [[1974]] Neuenhaus commune generale constitutum est. E communibus [[Aszi]]s<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573 incolae), [[Georgsdorfium|Georgsdorfio]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Georgsdorf'') (1.280), [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059), [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813) atque [[Osterwald]] (1.171) constat. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Neuenhaus}} * [http://www.neuenhaus.de Pagina communis generalis Neuenhaus (Theodisce)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] okg3wtkjb73xj7ymqs66r47wdcqobzb 0 254734 3982520 3505866 2026-08-20T11:44:19Z Cyprianus Marcus 66550 3982520 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kerk Uelsen.jpg|thumb|left|Ecclesia communis Uelsen]] '''Uelsen''' est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circulo in Comitatu Binethensi]]. == Historia == Anno [[1970]] Uelsen commune generale a communibus 10 constitutum est. Die [[1 Martii]] [[1974]] aliqua communia coniuncta sunt. A die [[1 Novembris]] [[1974]] Uelsen e communibus [[Getelo]]ne ([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'') (550 incolae), [[Gölenkamp]] (588), [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663), [[Itterbeck]] (1.760), [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468), [[Wielen]] (551) atque [[Wilsum]] (1.589) constat. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Uelsen|Uelsen}} * [http://www.uelsen.de Pagina communis generalis Uelsen (lingua Theodisca)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1970]] f1wc0b0x9e7lhp22gpoqas88s1it9rc 0 255041 3982394 3310694 2026-08-19T19:38:10Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Nienwalde]] ad [[Nienwalda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3310694 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nienwalde Dorfmitte.jpg|thumb|319x319px|Medius vicus.]] '''Nienwalde''' est [[vicus]] [[pagus|pagi]] [[Gartow]] in [[Saxonia Inferior]]e sita. Numerus incolarum est 307, et [[area (geometria)|area]] est 6.34 [[chiliometrum quadratum|km²]]. Nienwalde in [[Circulus Lüchow-Dannenberg|Circulo Lüchow-Dannenberg]] haud procul a fine [[Saxonia-Anhaltium|Saxoniae-Anhaltii]] iacet. == Historia == Anno [[1360]], Nienwalde primo commemorabatur nomine ''Nygendorp.'' Anno [[1690]], Nygendorp transnominatur{{dubsig}}; nomen novum erat ''Niendorf.'' Mense Maio [[1836]], incendium viginti fundos delevit. Itaque [[quercus|quercūs]] inter fundos satae sunt. Anno [[1936]], Niendorf postremo transnominatur{{dubsig}} in Nienwalde. Ex anno [[1972]], Nienwalde pars [[Gartow]] est. <ref>Statistisches Bundesamt, ''Historisches Gemeindeverzeichnis für die Bundesrepublik Deutschland: Namens-, Grenz- und Schlüsselnummernänderungen bei Gemeinden, Kreisen und Regierungsbezirken vom 27. 5. 1970 bis 31. 12. 1982'' (1983).</ref> == Natura == Nienwalde circumdatum est magnae [[silva]]e [[pinus|pinorum]]. ==Res visu dignae== [[Turris]] nomine Klaus-Bahlsen-Turm anno [[2007]] aedificata est. Pro observatione ossifragarum turra est.<ref>https://niedersachsen.nabu.de/imperia/md/content/niedersachsen/seeadlerprojekt/infotafeln/3.pdf Willkommen im Klaus Bahlsen Turm (PDF; 2 MB)].</ref> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.gartow.de/ "Internetpräsenz der Samtgemeinde Gartow,"] (situs vico proprius) [[Categoria:Loci habitati Germaniae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] izuc8w1bmlur5erb5w95zijru10juu2 3982399 3982394 2026-08-19T19:45:10Z Cyprianus Marcus 66550 3982399 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nienwalde Dorfmitte.jpg|thumb|319x319px|Medius vicus.]] '''Nienwalda'''<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|hunc articulum]].</ref> (Theodisce ''Nienwalde'') est [[vicus]] [[Gartovia]]e in [[Saxonia Inferior]]e sita. Numerus incolarum est 307, et [[area (geometria)|area]] est 6.34 [[chiliometrum quadratum|km²]]. Nienwalda in [[Circulus Luchoviensis et Danebergensis|Circulo Luchoviensis et Danebergensis]] haud procul a fine [[Saxonia-Anhaltium|Saxoniae-Anhaltii]] iacet. == Historia == Anno [[1360]], Nienwalda primo commemorabatur nomine ''Nygendorp.'' Anno [[1690]], nomen novum "Niendorfium"<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Niendorf'') accepit. Mense Maio [[1836]], incendium viginti fundos delevit. Itaque [[quercus|quercūs]] inter fundos satae sunt. Anno [[1936]], Niendorfium postremo novum nomen "Nienwalda" (Theodisce ''Nienwalde'') accepit. Ex anno [[1972]], Nienwalda pars [[Gartovia]]e est. <ref>Statistisches Bundesamt, ''Historisches Gemeindeverzeichnis für die Bundesrepublik Deutschland: Namens-, Grenz- und Schlüsselnummernänderungen bei Gemeinden, Kreisen und Regierungsbezirken vom 27. 5. 1970 bis 31. 12. 1982'' (1983).</ref> == Natura == Nienwalda circumdata est magnis [[silva|silvis]] [[pinus|pinorum]]. ==Res visu dignae== [[Turris]] nomine Theodisco ''Klaus-Bahlsen-Turm'' anno [[2007]] aedificata est. Pro observatione ossifragarum turris est.<ref>https://niedersachsen.nabu.de/imperia/md/content/niedersachsen/seeadlerprojekt/infotafeln/3.pdf Willkommen im Klaus Bahlsen Turm (PDF; 2 MB)].</ref> == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == * [http://www.gartow.de/ "Internetpräsenz der Samtgemeinde Gartow"] (situs vico proprius) [[Categoria:Loci habitati Germaniae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] 7zh8zuomwpk8yyl2m0cns2mynx1xcau 0 255046 3982433 3981930 2026-08-19T22:17:14Z Cyprianus Marcus 66550 3982433 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]] [[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis.]] '''Circulus Terrae Emesensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Emsland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Oamselound''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est. == Historia == Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. == Communia circuli == Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') (9903 incolae) * [[Geeste]] ([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'') (11.260) * [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255) * [[Haselünne]], oppidum (12.504) * [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503) * [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549) * [[Papenburg]], oppidum (35.981) * [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175) * [[Salzbergen]] (7535) * [[Twist]] (9499) * [[Thorpum (commune generale)|Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'') commune generale (16.140) ** [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1466) ** [[Heede]] (2419) ** [[Kluse]] (1587) ** [[Lehe]] (999) ** [[Neubörger]] (1544) ** [[Neulehe]] (762) ** [[Thorpum]]<ref name="Thorpum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen''), sedes administrationis (4983) ** [[Walchum]] (1457) ** [[Wippingen]] (923) * [[Frera (commune generale)|Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'') commune generale (10.304) ** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879) ** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597) ** [[Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren''), urbs et sedes administrationis (5000) ** Messingen (1058) ** Thuine (1770) * [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050) ** [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '') (1097) ** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248) ** [[Lähden]] (4705) * [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237) ** [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'') (909) ** [[Lathen]], sedes administrationis (6159) ** [[Niederlangen]] (1208) ** [[Oberlangen]] (951) ** [[Renkenberge]] (715) ** [[Sustrum]] (1295) * [[Lengerich (commune generale)|Lengerich]] commune generale (9093) ** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359) ** [[Gersten]] (1209) ** [[Handrup]] (841) ** [[Langen]] (1451) ** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658) ** [[Wettrup]] (575) * [[Nordhummlinga (commune generale)|Nordhummlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nordhümmling'') commune generale (12.005) ** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987) ** [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'') (788) ** [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede''), sedes administrationis (5179) ** [[Hilkenbrook]] (806) ** [[Surwold]] (4245) * [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997) ** [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'') (2747) ** [[Groß Berßen]] (656) ** [[Hüven]] (519) ** [[Klein Berßen]] (1127) ** [[Sögel]], sedes administrationis (7335) ** [[Spahnharrenstätte]] (1511) ** [[Stavern]] (1066) ** [[Werpeloh]] (1036) * [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018) ** [[Lünne]] (1877) ** [[Schapen]] (2327) ** [[Spelle]], sedes administrationis (8814) ** [[Werlte]] commune generale (16.749) ** [[Lahn]] (897) ** [[Lorup]] (3184) ** [[Rastdorf]] (1015) ** [[Vrees]] (1695) ** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}} * [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] a5kshcvr2msxu3cabyv84mzmxsr5g7k 3982517 3982433 2026-08-20T11:32:58Z Cyprianus Marcus 66550 3982517 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]] [[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis.]] '''Circulus Terrae Emesensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Emsland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Oamselound''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est. == Historia == Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. == Communia circuli == Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') (9903 incolae) * [[Geeste]] ([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'') (11.260) * [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255) * [[Haselünne]], oppidum (12.504) * [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503) * [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549) * [[Papenburg]], oppidum (35.981) * [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175) * [[Salzbergen]] (7535) * [[Twist]] (9499) * [[Thorpum (commune generale)|Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'') commune generale (16.140) ** [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1466) ** [[Heede]] (2419) ** [[Kluse]] (1587) ** [[Lehe]] (999) ** [[Neubörger]] (1544) ** [[Neulehe]] (762) ** [[Thorpum]]<ref name="Thorpum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen''), sedes administrationis (4983) ** [[Walchum]] (1457) ** [[Wippingen]] (923) * [[Frera (commune generale)|Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'') commune generale (10.304) ** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879) ** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597) ** [[Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren''), urbs et sedes administrationis (5000) ** Messingen (1058) ** Thuine (1770) * [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050) ** [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '') (1097) ** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248) ** [[Lähden]] (4705) * [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237) ** [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'') (909) ** [[Lathen]], sedes administrationis (6159) ** [[Niederlangen]] (1208) ** [[Oberlangen]] (951) ** [[Renkenberge]] (715) ** [[Sustrum]] (1295) * [[Lengerich (commune generale)|Lengerich]] commune generale (9093) ** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359) ** [[Gersta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'') (1209) ** [[Handrup]] (841) ** [[Langen]] (1451) ** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658) ** [[Wettrup]] (575) * [[Nordhummlinga (commune generale)|Nordhummlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nordhümmling'') commune generale (12.005) ** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987) ** [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'') (788) ** [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede''), sedes administrationis (5179) ** [[Hilkenbrook]] (806) ** [[Surwold]] (4245) * [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997) ** [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'') (2747) ** [[Groß Berßen]] (656) ** [[Hüven]] (519) ** [[Klein Berßen]] (1127) ** [[Sögel]], sedes administrationis (7335) ** [[Spahnharrenstätte]] (1511) ** [[Stavern]] (1066) ** [[Werpeloh]] (1036) * [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018) ** [[Lünne]] (1877) ** [[Schapen]] (2327) ** [[Spelle]], sedes administrationis (8814) ** [[Werlte]] commune generale (16.749) ** [[Lahn]] (897) ** [[Lorup]] (3184) ** [[Rastdorf]] (1015) ** [[Vrees]] (1695) ** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}} * [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 9lu305dn5lz3xx23n3rqo6gxhitpa6u 0 255107 3982440 3795991 2026-08-19T22:58:33Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Georgsdorf]] ad [[Georgsdorfium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3795991 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Georgsdorf_Windmühle.JPG|thumb|left|Molae ventis Georgsdorf]] '''Georgsdorf''' est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Georgsdorf est praeterea pars communis generalis [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]]. == Historia == Anno [[1655]] Ioannes Picardt pastor reformatus coloniam in palude exstruxit, cui primo nomen Ernstdorf, deinde, ut conditor honoraretur, ''Piccardie'' nominata est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Anno [[1760]] colonia in partes duas divisa est: ''Alte Piccardie'' (nunc ad [[Osterwald]] commune pertinens) et ''Neue Piccardie''<ref>[https://web.archive.org/web/20160220145728/http://www.reformiert-georgsdorf.de/ Pagina communitatis Reformatae Georgsdorf]</ref>. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Georgsdorf pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Anno [[1862]] [[Georgius V (rex Hannoverae)|Georgius V]] rex Hannoverae vico novam ecclesiam donavit. Incolae gratia adducti coloniae novum nomen ''Georgsdorf'' (Latine "Vicus Georgii") dederunt. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Georgsdorf ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Georgsdorf cum aliis communibus se ad commune generale [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] coniunxit. Anno [[2007]] Ioannes Scholten (CDU) novus magister civium electus est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=181&topmenu=179 Pagina communis generalis Neuenhaus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1760]] lj76ydz1vb3pkv4l2jh6k9mn6qgrelp 3982442 3982440 2026-08-19T23:21:02Z Cyprianus Marcus 66550 3982442 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Georgsdorf_Windmühle.JPG|thumb|left|Molae ventis Georgsdorfenses.]] '''Georgsdorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Georgsdorf'') est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Georgsdorfium est praeterea pars communis generalis [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]]. == Historia == Anno [[1655]] Ioannes Picardt pastor reformatus coloniam in palude exstruxit, cui primo nomen Ernstdorfium<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Ernstdorf''), deinde, ut conditor honoraretur, Piccardia<ref name="-ia-ae">Toponyma cum suffixo ''-ie'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Turbia]], [[Vermeria]], [[Alteia]], [[Airdria]], [[Augustadia]], [[Curbavia]], [[Normannia]], [[Picardia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Piccardie'') nominata est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Anno [[1760]] colonia in partes duas divisa est: Piccardia Antiqua<ref name="-ia-ae"/><ref name="Alt">Theodiscum adiectivum ''Alte'' [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/antiquus?wb=gross&nr=1 Latino adiectivo "antiquus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Alte Piccardie'') -nunc ad [[Osterwald]] commune pertinens- et Piccardia Nova<ref name="-ia-ae"/><ref name="Neu">Theodiscum adiectivum ''Neu'' Latino adiectivo "novus-a-um" vertitur.</ref> (Theodisce ''Neue Piccardie'')<ref>[https://web.archive.org/web/20160220145728/http://www.reformiert-georgsdorf.de/ Pagina communitatis Reformatae Georgsdorf]</ref>. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Georgsdorfium pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Anno [[1862]] [[Georgius V (rex Hannoverae)|Georgius V]] rex Hannoverae vico novam ecclesiam donavit. Incolae gratia adducti coloniae novum nomen Georgsdorfium (scilicet "Vicus Georgii") dederunt. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Georgsdorfium ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Georgsdorfium cum aliis communibus se ad commune generale [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] coniunxit. Anno [[2007]] Ioannes Scholten (CDU) novus magister civium electus est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Georgsdorf|Georgsdorfium}} * [http://www.neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=181&topmenu=179 Pagina communis generalis Neuenhaus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1760]] gufjibfnr8a9asa54znt9rcq7jho51s 0 255351 3982519 3717448 2026-08-20T11:42:59Z Cyprianus Marcus 66550 3982519 wikitext text/x-wiki {{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}} '''Getelo''' ([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'') est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Getelo est praeterea pars communis generalis [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]]. Ad Getelonem etiam vici [[Gestelo (vicus)|Gestelo]] (Theodisce ''Gestelo''; [[Saxonice]] ''Getel'') atque [[Getelomoor]] (Theodisce ''Getelomoor'') pertinent. == Historia == Getelo commune nomine ''Gethlo'' anno [[1188]] primo in actis descriptum est<ref>[http://uelsen-und-umgebung.de/historisch/ortsnamen.html uelsen-und-umgebung.de]</ref>. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Getelo ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Getelo cum aliis communibus se ad commune generale [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] coniunxit. Eodem tempore etiam vicus Getelomoor ad Getelonem adiunctus est. Magister civium annis 2001 - 2011 Ioannes Henricus Schipper fuit, ei Lucas Scholte-Hagen successit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Gestelo|Gestelonem}} * [https://web.archive.org/web/20160220163327/http://www.uelsen.de/staticsite/staticsite.php?menuid=109&topmenu=6 - Pagina communis generalis Uelsen] * [http://uelsen-und-umgebung.de uelsen-und-umgebung.de] == Notae == <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] apttolb0yz1xkc2tgq10qvmot9bq7fx 0 256584 3982428 3815311 2026-08-19T21:48:27Z Cyprianus Marcus 66550 3982428 wikitext text/x-wiki {{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Osterbrock, Sankt Isidorkirche foto1 2011-05-07 15.15.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Isidori in vico Osterbrock]] '''Geeste''' est commune in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Geeste etiam vici [[Bramhar]] (Theodisce ''Bramhar''), [[Dalamum]]<ref name="Ems">[https://www.emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_20/Heft_99_Mai_2009.pdf?utm_source=chatgpt.com Emsländische Landschaft. (2009). ''Emsländische Geschicht''].</ref> (Theodisce ''Dalum''), [[Geeste (vicus)|Geeste]] (Theodisce ''Geeste''), [[Hasba Maior]]<ref name="Ems"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Groß Hesepe''), [[Hasba Minor]]<ref name="Ems"/><ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Klein Hesepe''), [[Osterbrock]] (Theodisce ''Osterbrock'') cum [[Bienerfelda-Septentrio]]ne<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Nord">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Septentrio?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''Nord'' Latino "Septentrio-onis" vertitur].</ref> (Theodisce ''Bienerfeld-Nord'') atque [[Varnla]]<ref name="Jel">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Grundwörtern''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]].</ref> (Theodisce ''Varloh'') pertinent. == Historia == Anno [[890]] vicus Geeste nomine ''Geczi'' primo in actis nominatum est<ref>[https://web.archive.org/web/20160424063613/http://www.geeste.de/leben-und-wohnen/gemeindeportraet/geschichte-historie-chronik/geschichte-historie-chronik.html www.geeste.de]</ref>. Diu Geeste ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Meppea conditus est, cuius caput [[Meppea]] erat et ad quem Geeste ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Meppea pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1971]] et [[1974]] etiam vici supra dicti ad Geeste accesserunt. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Geeste ad hunc diem pertinet. Magister civium Geeste ab anno [[2014]] Helimutus Höke est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.geeste.de Pagina communis Geeste] == Notae == <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] ke8s7rtc6tpv50wo8izgbp2inl8qg6x 0 256591 3982432 3718089 2026-08-19T22:16:15Z Cyprianus Marcus 66550 3982432 wikitext text/x-wiki {{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Emslanddom,_Außenansicht.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Martini in Haren]] '''Haren''' est oppidum in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Haren etiam vici Altenberge, Emen-Raken, Emmeln, Erika, Fehndorf, Landegge, Lindloh-Schwartenberg, Rütenbrock, Tinnen atque Wesuwe pertinent. == Historia == Anno [[890]] Haren nomine ''Hatene'' primo in actis nominatum est<ref>[https://web.archive.org/web/20160305034315/http://www.haren.de/pdf_files/geschichte/geschichte_teil_i.pdf www.haren.de]</ref>. Diu Haren ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Meppea conditus est, cuius caput [[Meppea]] erat et ad quem Haren ad annum [[1977]] pertinuit. Annis [[1945]] - [[1948]] Haren nomine ''Maczków'' oppidum Polonicum erat, quod a militibus Polonicis ac pristinis captivis castrorum vicinorum incolebatur<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Incolae Germanici partim expulsi sunt. Ab anno [[1946]] Circulus Meppea atque Haren pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1956]] Haren et Altharen in unum commune se coniunxerunt, anno [[1965]] Haren oppidum sublatum est. Anno [[1974]] duodecim vici parvi ad Haren oppidum adiuncti sunt. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Haren ad hunc diem pertinet. Magister civium Haren ab anno [[2014]] Helimutus Höke est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.haren.de Pagina oppidi Haren] == Notae == <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] gumd0slkj8hdhlc2c5ihli15nmease4 0 256601 3982431 3505894 2026-08-19T22:15:24Z Cyprianus Marcus 66550 3982431 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}}{{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Haselünne_St.Vincentius_Hasesee.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Vincentii]] [[Fasciculus:Brennerei_Berentzen_Haselünne_2.jpg|thumb|left|Domus productionis aquae vitae Berentzen]] '''Haselünne''' est [[oppidum]] in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Clarum commune et propter vinum adustum societatis Berentzen hic productum est. Ad Haselünne etiam vici Andrup, Bückelte, Dörgen, Eltern, Flechum, Hamm, Huden, Hülsen, Klosterholte, Lage, Lahre, Lehrte, Lohe, Lotten atque Westerloh pertinent. == Historia == Anno [[890]] Haselünne nomine ''Lunni'' primo in actis nominatum est, cum [[Ludovicus (imperator)|Ludovicus]] imperator hanc regionem monasterio [[Nova Corbeia|Novae Corbeiae]] tradidit. Diu Haselünne deinde ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1803]] regio ad [[Magnus Ducatus Arenberg-Meppea|Magnum Ducatum Arenberg-Meppeam]] pertinuit. Annis [[1810]] - [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] transiit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Meppea conditus est, cuius caput [[Meppea]] erat et ad quem Haselünne ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Meppea pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] etiam vici supra dicti ad Haselünne accesserunt. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Haselünne ad hunc diem pertinet. Magister civium Haselünne ab anno [[2011]] Wernherus Schräer est.<ref>[http://www.noz.de/lokales/haseluenne/artikel/156679/werner-schraer-einziger-burgermeisterkandidat-in-haselunne#gallery&0&0&156679 noz.de die 29 Augusti 2011].</ref> == Oeconomia == In Haselünne triae{{dubsig}} fabricae aquam vitam sunt.{{dubsig}} Illis{{dubsig}} nomina Heydt, Berentzen Roscheque habent. == Nexus externi == {{CommuniaCat}} * [http://www.haseluenne.de Pagina communis Haselünne] == Notae == <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 6ay8btu6fjlzp5telrg1cww84ahjbiw 0 257200 3982260 3956631 2026-08-19T13:42:09Z CommonsDelinker 1422 Imago Bucharest_Day_3_-_Victoriei_(9338459122).jpg deleta est ex Communibus ab Jameslwoodward. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Royal Palace, Bucharest|]] 3982260 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} '''Museum Nationale Artis Romaniae''' ([[Dacoromanice]] ''Muzeul Național de Artă al României'') est [[aedificium]] urbis [[Bucaresta]]e, quod anno [[1937]] [[palatium regale]] exstructum est. == Historia == Olim hic domus Golescu ab anno [[1812]] ad annum [[1815]] aedificata fuit, quae ab [[Alexander Ioannes Cuza|Alexandro Ioanni Cuza]] primo principe Romaniae exornatum est. [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolo I]] rege regnante [[Paulus Gottereau]] [[architectus]] [[Francia|Francicus]] ab anno [[1882]] ad annum [[1885]] domum ad [[palatium]] auxit. Anno [[1927]], palatio incendio deleto, ad usque annum [[1937]] ab architecto Nicolao Nenciulescu iterum erectum est.<ref>[http://arhitectura-1906.ro/2013/02/nicolae-nenciulescu-1879-1973/ pagina de Nicolao Nenciulescu].</ref> Mense Augusto [[1944]], aeroplana Germanica palatium bombis valde afflixerunt. Anno [[1948]], postquam [[monarchia]] in Romania abolita est, palatium reconstructum museum artis factum est.<ref>[http://www.artonstamps.org/Art-Gallery/Museums/Bucharest/Palace/palace.htm Pagina de historia palatii et Musei].</ref> Mense Decembri [[1989]], cum [[dictatura]] [[communismus|communistica]] in Romania vi tolleretur, palatium iterum incendio paene deletum est, plus quam mille artificia deleta sunt,<ref>[https://web.archive.org/web/20160427090032/http://www.mnar.arts.ro/Istoricul-cladirii Historia aedificii in pagina officiali Musei]</ref> sed deinde museum iterum refectum est. === Picturae === In museo picturae clarorum artificum exhibentur, inter alia haec: <gallery> Image:Lucas_Cranach_the_Elder_-_Venus_and_Amor_-_after_restoration.jpg|Venus et Amor, [[Lucas Cranach maior]] anno 1520 Image:El Greco - The Adoration of the Shepherds (Bukarest).jpg|Adoratio pastorum, [[El Greco]] anno 1600 Image:El_Greco_-_The_Marriage_of_the_Virgin_-_WGA10630.jpg|Nuptiae virginis, El Greco anno 1613/1614 Image:Aachen,_Hans_von_-_Tri_gracie_(1604).jpg|Tres Gratiae, Ioannes de Aquisgrani anno 1604 Image:DOMENICO_VENEZIANO_-_Virgein_and_child.jpg|Virgo cum infante, Dominicus Venetianus saeculo 15 Image:Hans_Memling_-_Donor_-_WGA14982.jpg|Vir legens, [[Ioannes Memling]] anno 1490 Image:PIETER BREUGHEL THE YOUNGER - The Four Seasons - Autumn.jpg|Hiems, [[Petrus Breugelius iunior]] Image:Monet_.jpg|Rochia Verde, [[Claudius Monet]] anno 1866 Image:Tintoretto, annunciazione, 02.JPG|Annuntiatio, [[Iacobus Tentoretus]] </gallery> == Nexus externi == {{Commonscat|National Museum of Art of Romania|Museum Nationalis Artis Romaniae}} * [https://web.archive.org/web/20051027100201/http://www.mnar.arts.ro/ Pagina officialis Musei] * [http://www.artonstamps.org/Art-Gallery/Museums/Bucharest/Palace/palace.htm Pagina de historia Palatii et Musei] * [https://web.archive.org/web/20140521234845/http://www.agerpres.ro/flux-documentare/2014/04/19/la-pas-prin-bucuresti-muzeul-national-de-arta-al-romaniei-12-45-00 agerpres.ro de Museo] == Notae == <references /> [[Categoria:Aedificia Bucarestae]] [[Categoria:Confecta 1937]] [[Categoria:Domus principales]] [[Categoria:Pinacothecae]] 8jyme0374mm33xtbh3nmwwfh31pmtf2 0 260766 3982275 3969995 2026-08-19T14:42:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Notae */ 3982275 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=Receptorium}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Receptorium neurotransmissoris''' est proteina [[membrana cellulae|transmembranea]] in [[Synapsis chemica|membrana postsynaptica]] [[neuron]]um aut musculorum sita quae substantiis chemicis idoneis movetur postquam eas ligavit, id est "recepit": non solum [[neurotransmissor]]es, sed etiam medicamenta et [[Molecula|moleculas]] nuntiantes ligare potest, e quo fit ut [[tensio electrica]] gignatur quia praecipuum munus eius in [[Canalis ionticus|canalibuss ionticis]] patefaciendis aut claudendis consistit. Hoc modo signa chemica a proximis neuronibus sibi missa in signa electrica convertit quae [[Synapsis chemica|potentia postsynaptica]] dicuntur. == Typi receptoriorum == Duo typi receptoriorum sunt: * [[Receptoria canales]] sive receptoria ''ionotropica''<ref>Anglice: Ligand-gated receptor, ionotropic receptor</ref> - sunt receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissore]] ([[Ligandum (Chemia)|ligando]]) mota quae statim canales in eadem proteina sitos aperiunt et ita fluxum ionticum gignunt sive excitantem (PPSE), exempli gratia [[Glutamatum|glutamato]] vel [[aspartatum|aspartato]], sive inhibentem (PPSI), exempli gratia [[GABA]] et [[Glycinum|glycino]]. * [[Receptorium proteino G copulatum|Receptoria proteino G copulata]] sive receptoria ''metabotropica''<ref>Anglice: G Protein-coupled receptor, metabotropic receptor</ref> - quae canales ionticos non ipsi aperiunt sed per nuntios secundarios et varias proteinas canales aperire possunt. Plurimi receptoriorum metabotropici sunt. Receptoria-canales quae statim ionta admittunt ad responsum celerem et brevem apta sunt. Econtra receptoria proteina G egentes responsa tardiora et diuturniora dare solent. == Receptoriorum exempla == Exempla receptoriorum neurotransmissorum sunt:<ref>ed. Kebabain, J. W. & Neumeyer, J. L. (1994). "RBI Handbook of Receptor Classification"</ref> * [[receptorium adrenergicum|Receptoria adrenergica]]: [[receptorium adrenergicum alpha-1|alpha (α)]]: α_1A, α_1B, α_1D<ref>receptorium adrenergicum α_1C non est; explanationis vide → [[receptorium adrenergicum alpha-1]].</ref>, α_2A, α_2B, α_2C, α_2D; beta (β): [[receptorium adrenergicum beta-1|β₁]], [[Receptorium Beta-2 adrenergicorum|β₂]], β₃ * [[receptorium Dopamini|Receptoria dopamini]]: [[Receptorium dopamini D1|D₁]], [[Receptorium dopamini D2|D₂]], [[Receptorium dopamini D3|r₃]], D₄, D₅ * [[receptorium GABA|Receptoria GABA]]: GABA_A, GABA_A-ρ, GABA_B1a, GABA_B1δ, GABA_B2 * [[receptorium glutamati|Receptoria glutamati]]: [[receptorium NMDA|NMDA]], [[receptorium AMPA|AMPA]], [[receptorium kainati|kainati]], [[receptorium glutamati metabotropicum 1|mGluR₁]], mGluR₂, mGluR₃, mGluR₄, mGluR₅, mGluR₆, mGluR₇, mGluR₈ * [[receptorium histamini|Receptoria histamini]]: [[receptorium histamini H1|H₁]], [[receptorium histamini H2|H₂]], [[receptorium histamini H3|H₃]], [[receptorium histamini H4|H₄]] * [[receptorium acetylcholini|Receptoria acetylcholini]]: [[receptorium acetylcholini muscarinicum|''muscarinica'']]: [[Receptorium acetylcholini muscarinicum M1|M₁]], M2, M3, M4, M5; ''nicotinica'': musculi, nervi (α-bungarotoxini-insensibile), nervi (α-bungarotoxini-sensibile) * [[receptorium opioidorum|Receptoria opioidorum]]<ref>http://themedicalbiochemistrypage.org/opioids.php#receptors</ref>: μ, δ₁, δ₂, κ * [[receptorium serotonini|Receptoria serotonini]]<ref>HT = Hydroxytryptaminum, 5-Hydroxytryptaminum = [[Serotoninum]]</ref>: 5-HT_1A, 5-HT_1B, 5-HT_1D, 5-HT_1E, 5-HT_1F, [[Receptorium serotonini 2A|5-HT_2A]], 5-HT_2B, [[Receptorium serotonini 2C|5-HT_2C]], 5-HT₃, 5-HT₄, [[Receptorium 5-HT5A Serotonini|5-HT_5A]], [[Receptorium 5-HT5B Serotonini|5-HT_5B]], [[receptorium 5-HT6 Serotonini|5-HT₆]], [[Receptorium 5-HT7 Serotonini|5-HT₇]] * [[receptorium Glycini|Receptorium glycini]]: glycinum == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Daniel M. Rosenbaum, Søren G. F. Rasmussen & Brian K. Kobilka. "[https://www.nature.com/articles/nature08144 The structure and function of G-protein-coupled receptors]", ''Nature'', 2009: 356–363 {{NexInt}} * [[Agonista (biochemia)]] * [[Psychopharmacologia]] * [[Serotoninum]] * [[Synapsis chemica]] {{biologia-stipula}} [[Categoria:Pharmacologia]] [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Receptoria]] [[Categoria:Receptoria neurotransmissoria|!]] fh8na6kkzzwh5fxbkkkoa1mbu3c0w74 0 263927 3982331 3513974 2026-08-19T16:28:38Z Juvavum 201435 /* Vita */ 3982331 wikitext text/x-wiki [[File:HoffmannHeinrichPortrait.jpg|thumb|Henricus Hoffmann, doctor et scriptor]] {{videdis|Hoffmann (discretiva)}} '''Henricus/Heinrich Hoffmann''' (secundum uxoris cognomen ipse sese nominare solebat ''Hoffmann-Donner'', [[pseudonymum|pseudonyma]] invenit haec: ''Polykarpus Gastfenger, Heulalius von Heulenburg, Reimerich Kinderlieb, Peter Struwwel''; natus die [[21 Iunii]] [[1809]] [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]], mortuus ibidem die [[20 Septembris]] [[1894]]) [[germania|Germanicus]] medicus scriptorque fuit. ==Vita== Alumnus [[schola Portensis|scholae Portensis]] fuit. Studiis medicinae [[Heidelberga]]e et [[Salinae Saxonicae|Salinis Saxonicis]] finitis filius architecti laborare coepit in urbe natali (post iter exploratorium [[Lutetia]]m perfectum), ubi annis inter 1851 et 1888 medicus primus fuit in psychiatrico valetudinario »Anstalt für Irre und Epileptische«. Antea inspector cadaverum creatus est in Sachsenhausen; annis inter 1844 et 1851 docens de anatomicis fuerat in Instituto Senckenbergensi, cum in noscomio pauperum et in societate medicinali ''(Ärztlicher Verein)'' condendis operam darent. Anno 1848 senator liberalis in parlamento Francofurtensi primo fuit. Exaravit »Gedichte« (Francofurti 1842), quae poemata simplicitate et rimis prolixis excellunt et homines in talentum medici scriptorium attentos fecerunt. Tractatio [[Carmen epicolyricum|epicolyrica]] thematum variorum (»Das Hünengrab«, »Der Glockenguß von Breslau«, »Aus dem Lalenbuch«) necnon sal in cantilenis amorum symposiorumque multis placuerunt. Satiricus optimus sese protulit in comoedia [[Aristophanes|Aristophanica]] praetitulata »Die Mondzügler« (Francofurti 1844) et pluries in opere »Humoristische Studien« (1847), ubi continetur etiam »Die Kartoffelkomödie. Ein gar arg Trauerstück in drei Akten«. Ecce alia opera: »Das Breviarium der Ehe« (Lipsiae 1853); »Allerseelenbüchlein« (Francofurti 1858); »Der Badeort Salzloch«, descriptio stationis balnearis satirica (1861); »Liederbuch für Naturforscher und Ärzte« (1867). Notissimus autem et divulgatissimus factus est eius liber infantilis praetitulatus »Der Struwwelpeter« (1847, postea circa 300 editiones et translationes innumerabiles; lingua Latina appellatur ''[[Petrus Hirsutus]]''). Aliae res infantibus dicatae quoque multis cognoscebantur, e quibus mentio fiat de operibus »Im Himmel und auf der Erde. Herzliches und Scherzliches aus der Kinderwelt« et »König Nußknacker und der arme Reinhold«. In rebus professionis medicinalis citetur eius opus »Beobachtungen und Erfahrungen über Seelenstörung und Epilepsie in der Irrenanstalt zu Frankfurt am Main« (Francofurti 1859). ==Fontes== Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 420-426, quae [http://www.zeno.org/nid/20006781403 legi possunt in interreti hic.] ==Externi nexus== *[http://gutenberg.spiegel.de/autor/heinrich-hoffmann-281 Opera eius in interreti relegibilia] {{Lifetime|1809|1894|Hoffmann, Henricus}} [[categoria:Medici Germaniae]] [[categoria:Scriptores Germaniae]] [[categoria:Politici Germaniae]] 4an28swaqqqxszh08mt97oj0035psi4 0 265096 3982277 3584866 2026-08-19T14:44:52Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Exempla receptoriorum */ 3982277 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" width=25% |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Beta-2-adrenergic-receptor.png|thumb|250px|Exemplum receptorii proteino G copulati: receptorium beta-2 adrenergicum humanum in communione cum antagonista inversa reversibili Carazololi<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2583103/</ref>]]</div> |- ! style="background-color:#e55575;" | Receptoria Proteino G Copulata |} '''Receptoria proteino G copulata''' ('''RPGC''') sunt familia magna receptorium, quae primo recognoscunt [[molecula|moleculis]] [[cellula]]e externis stimulata stimulum externum et deinde ad reactiones cellulares efficiendum intra cellulam signos transmittunt ita [[signum transductus|signum transductuum]] [[iter metabolicum|itinera metabolica]] accendentes invenra a [[Brianus Kobilka|Briano Kobilka]] et [[Robertus Lefkowitz|Roberto Lefkowitz]]. Quia structura receptorii septies [[membrana cellulae|membranam cellulae]] trans transit, alia nomina anglica horum receptoriorum nota sunt<ref>seven-transmembrane domain receptors, 7TM receptors, heptahelical receptors, serpentine receptor</ref>. == Exempla receptoriorum == * Receptoria adrenergica beta * [[Receptorium histamini H1|receptorium histamini H₁]]. == Plura legere si cupis == *Daniel M. Rosenbaum, Søren G. F. Rasmussen & Brian K. Kobilka. "[https://www.nature.com/articles/nature08144 The structure and function of G-protein-coupled receptors]", ''Nature'', 2009: 356–363 {{NexInt}} * [[Proteinum G]] * [[Receptorium neurotransmissoris]] == Notae == <references /> [[Categoria:Receptoria proteino G copulata| ]] 79y5kl7r1ytgi4mhblqwm42de9j3d6z 0 266933 3982235 3981542 2026-08-19T12:15:50Z Cyprianus Marcus 66550 3982235 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in CLP.svg|300px|right|Communia in circulo Cloppenburgensi]] '''Circulus terrae Cloppenburgensis'''<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit.</ref><ref name="Egli 1893">Quo de Latino gentilicio, vide: Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Quamquam auctor Egli vocabulum “Comitatus” adhibet ad reddendum terminum Germanicum ''(Land)kreis'', in hoc articulo praeferendum est vocabulum “Circulus (terrae)”, quo utitur Petrus Lucusaltianus in suo opere ''Lexicum Latinum Hodiernum''.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cloppenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Kloppenbuurich''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cloppenborg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et ad annum [[1946]] ad Ducatum et Rem Publicam [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensem]] pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Cloppenburgum]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Oldenburgensis]]. Fuit divisus in magistratus Cloppenburgi, Löningen atque Frisoythe. Anno [[1933]] Frisoythe magistratus cum Cloppenburgo coniunctus est, anno 1939 novus circulus Cloppenburgensis conditus est. Ab anno 1946 circulo cum tota civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem pervenit. Anno [[1974]] fines circuli nuper descripti sunt. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'') (8676) * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'') (12.714 incolae) * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> ([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'') (7725) * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'') (6821) * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> ([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'') urbs, commune sui iuris et caput circuli (33.798) * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'') (11.855) * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'') commune sui iuris et urbs (21.918) * [[Garrel]] (14.634) * [[Lastrup]] (6902) * [[Lindern (Oldenburgum)|Lindern]] (4709) * [[Löningen]] (13.270) * [[Molbergen]] (8429) * [[Saterland]] commune, cuius sedes est Ramsloh (13.283) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Cloppenburg|Circulum Cloppenburgensem}} * [https://www.lkclp.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Cloppenburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1939]] qizyroaeycctwvsogrhphiy1n5ofdjd 3982362 3982235 2026-08-19T18:14:25Z Cyprianus Marcus 66550 3982362 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in CLP.svg|300px|right|Communia in circulo Cloppenburgensi]] '''Circulus terrae Cloppenburgensis'''<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit.</ref><ref name="Egli 1893">Quo de Latino gentilicio, vide: Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Quamquam auctor Egli vocabulum “Comitatus” adhibet ad reddendum terminum Germanicum ''(Land)kreis'', in hoc articulo praeferendum est vocabulum “Circulus (terrae)”, quo utitur Petrus Lucusaltianus in suo opere ''Lexicum Latinum Hodiernum''.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cloppenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Kloppenbuurich''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cloppenborg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et ad annum [[1946]] ad Ducatum et Rem Publicam [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensem]] pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Cloppenburgum]] est. == De rebus gestis == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Oldenburgensis]]. Fuit divisus in magistratus Cloppenburgi, Löningen atque Frisoythe. Anno [[1933]] Frisoythe magistratus cum Cloppenburgo coniunctus est, anno 1939 novus circulus Cloppenburgensis conditus est. Ab anno 1946 circulo cum tota civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem pervenit. Anno [[1974]] fines circuli nuper descripti sunt. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'') (8676) * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'') (12.714 incolae) * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> ([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'') (7725) * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'') (6821) * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> ([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'') urbs, commune sui iuris et caput circuli (33.798) * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'') (11.855) * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'') commune sui iuris et urbs (21.918) * [[Garrel]] ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'') (14.634) * [[Lastrup]] (6902) * [[Lindern (Oldenburgum)|Lindern]] (4709) * [[Löningen]] (13.270) * [[Molbergen]] (8429) * [[Saterland]] commune, cuius sedes est Ramsloh (13.283) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Cloppenburg|Circulum Cloppenburgensem}} * [https://www.lkclp.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Cloppenburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1939]] 2imejg3gj7qs4k8ozqebkdtfz0i5bet 0 267036 3982434 3978523 2026-08-19T22:26:31Z Cyprianus Marcus 66550 3982434 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in CUX.svg|300px|right|Communia in circulo Cuxhavensi]] '''Circulus Cuxhavensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Cuxhavensis" -Theodisce ''Landkreis Cuxhaven'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cuxhavia]]" -ad quod gentilicium "Cuxhavensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cuxhaven''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cuxhoben''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Hadeln et Wesermünde atque urbe [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> conditus est. == De rebus gestis == Ager circuli partim ad [[Ducatus Bremensis|Ducatum Bremensem]] pertinet, cum urbs [[Cuxhavia]] pars [[Hamburgum|Hamburgi]] fuit. Anno [[1715]] Ducatus Bremensem ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Primum Imperium Francicum|Imperii Francici]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1937]] etiam [[Cuxhavia]] urbs pars Borussiae facta est. Ab anno [[1946]] totus ager circuli futuri pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]] circulus conditus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'') (13.503 incolae) * [[Cuxhavia]], caput circuli (48.264) * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'') commune sui iuris et [[urbs]] (30.936) * [[Hagen Bremensis]] (10.991) * [[Loxstedt]] (15.980) * [[Schiffdorf]] (14.095) * [[Wurster Nordseeküste]] (16.965) * [[Börde Lamstedt (commune generale)|Börde Lamstedt]] (6052) ** [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'') (646) ** [[Hollnseth]] (898) ** [[Lamstedt]] (sedes administrationis) (3349) ** [[Mittelstenahe]] (601) ** [[Stinstedt]] (558) * [[Hemmoor (commune generale)|Hemmor]] (14.189) ** [[Hechthausen]] (3500) ** [[Hemmoor]] oppidum, sedes administrationis (8861) ** [[Osten]] (1828) * [[Terra Hadelensis (commune generale)|Terra Hadelensis]] (27.128) ** [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'') (838) ** [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'') (884) ** [[Ihlienworth]] (1588) ** [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'') (4126) ** Neuenkirchen (1378) ** [[Neuhaus (Oste)|Neuhaus]] (1186) ** [[Nordleda]] (1084) ** [[Oberndorf]] (1359) ** [[Odisheim]] (497) ** [[Osterbruch]] (520) ** [[Otterndorf]], oppidum, sedes administrationis (7230) ** [[Steinau]] (845) ** [[Wanna]] (2179) ** [[Wingst]] (3414) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Cuxhaven|Circulum Cuxhavensem}} * [http://www.landkreis-cuxhaven.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Cuxhavensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] nk2lxsyekbpl4qagzncwi9ltfxdm18t 0 267154 3982265 3981655 2026-08-19T14:14:43Z Cyprianus Marcus 66550 3982265 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] olim pertinuit; anno autem [[1805]] cum toto electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Es anno [[1946]], circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1977]] fines hodiernas accepit == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniunguntur: {{div col|2}} * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae) * [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154) * [[Steyerberg]] (5262) * [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]] commune generale (16.757) ** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139) ** [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'') (3251) ** [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gandesbergen''; [[Saxonice]] ''Gandesbergen'') (478) ** [[Hämelhausen]] (571) ** [[Hassel (Visurgis)]] (1856) ** [[Hilgermissen]] (2181) ** [[Hoya]], oppidum et sedes administrationis (3.772) ** [[Hoyerhagen]] (953) ** [[Schweringen]] (800) ** [[Warpe]] (756) * [[Heemsen (commune generale)|Heemsen]] commune generale (6.019) ** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg'') oppidum (1734) ** [[Haßbergen]] (1559) ** [[Heemsen]] (1706) ** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020) * [[Liebenau (commune generale)|Liebenau]] commune generale (5.950) ** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen'') (1010) ** [[Liebenau]], sedes administrationis (3688) ** [[Pennigsehl]] (1252) * [[Marklohe (commune generale)|Marklohe]] commune generale (8.349) ** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Balge'') (1752) ** [[Marklohe]], sedes administrationis (4432) ** [[Wietzen]] (2165) * [[Mittelweser (commune generale)|Mittelweser]] commune generale (15.830) ** [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'') (1668) ** [[Husum (Neoburgum)|Husum]] (2338) ** [[Landesbergen]] (2730) ** [[Leese]] (1638) ** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456) * [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186) ** [[Linsburg]] (922) ** [[Rodewald]] (2496) ** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466) ** [[Stöckse]] (1302) * [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932) ** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'') oppidum (3883) ** [[Raddestorf]] (1886) ** [[Uchte]] (4882) ** [[Warmsen]] (3281) {{div col end}} == Notae == [[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|right|300px|Communia in circulo Neoburgensi.]] <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}} * [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 8g44h68yr4p6yasw073hrq3acora0ih 3982266 3982265 2026-08-19T14:16:54Z Cyprianus Marcus 66550 3982266 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] olim pertinuit; anno autem [[1805]] cum toto electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Es anno [[1946]], circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1977]] fines hodiernas accepit == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniunguntur: {{div col|2}} * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae) * [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154) * [[Steyerberg]] (5262) * [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]] commune generale (16.757) ** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139) ** [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'') (3251) ** [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'') (478) ** [[Hämelhausen]] (571) ** [[Hassel (Visurgis)]] (1856) ** [[Hilgermissen]] (2181) ** [[Hoya]], oppidum et sedes administrationis (3.772) ** [[Hoyerhagen]] (953) ** [[Schweringen]] (800) ** [[Warpe]] (756) * [[Heemsen (commune generale)|Heemsen]] commune generale (6.019) ** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg'') oppidum (1734) ** [[Haßbergen]] (1559) ** [[Heemsen]] (1706) ** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020) * [[Liebenau (commune generale)|Liebenau]] commune generale (5.950) ** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen'') (1010) ** [[Liebenau]], sedes administrationis (3688) ** [[Pennigsehl]] (1252) * [[Marklohe (commune generale)|Marklohe]] commune generale (8.349) ** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Balge'') (1752) ** [[Marklohe]], sedes administrationis (4432) ** [[Wietzen]] (2165) * [[Mittelweser (commune generale)|Mittelweser]] commune generale (15.830) ** [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'') (1668) ** [[Husum (Neoburgum)|Husum]] (2338) ** [[Landesbergen]] (2730) ** [[Leese]] (1638) ** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456) * [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186) ** [[Linsburg]] (922) ** [[Rodewald]] (2496) ** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466) ** [[Stöckse]] (1302) * [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932) ** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'') oppidum (3883) ** [[Raddestorf]] (1886) ** [[Uchte]] (4882) ** [[Warmsen]] (3281) {{div col end}} == Notae == [[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|right|300px|Communia in circulo Neoburgensi.]] <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}} * [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] bum3f5zeerttaynnq701ri13tec5zos 3982406 3982266 2026-08-19T20:01:37Z Cyprianus Marcus 66550 3982406 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] olim pertinuit; anno autem [[1805]] cum toto electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Es anno [[1946]], circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1977]] fines hodiernas accepit == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniunguntur: {{div col|2}} * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae) * [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154) * [[Steyerberg]] (5262) * [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]] commune generale (16.757) ** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139) ** [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'') (3251) ** [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'') (478) ** [[Hämelhausen]] (571) ** [[Hassel (Visurgis)]] (1856) ** [[Hilgermissen]] (2181) ** [[Hoya]], oppidum et sedes administrationis (3.772) ** [[Hoyerhagen]] (953) ** [[Schweringen]] (800) ** [[Warpe]] (756) * [[Heemsen (commune generale)|Heemsen]] commune generale (6.019) ** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg'') oppidum (1734) ** [[Haßbergen]] (1559) ** [[Heemsen]] (1706) ** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020) * [[Liebenau (commune generale)|Liebenau]] commune generale (5.950) ** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen'') (1010) ** [[Liebenau]], sedes administrationis (3688) ** [[Pennigsehl]] (1252) * [[Marklohe (commune generale)|Marklohe]] commune generale (8.349) ** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Balge'') (1752) ** [[Marklohe]], sedes administrationis (4432) ** [[Wietzen]] (2165) * [[Mittelweser (commune generale)|Mittelweser]] commune generale (15.830) ** [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'') (1668) ** [[Husum (Neoburgum)|Husum]] (2338) ** [[Landesbergen]] (2730) ** [[Leese]] (1638) ** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456) * [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186) ** [[Linsburg]] (922) ** [[Rodewald]] (2496) ** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466) ** [[Stöckse]] (1302) * [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932) ** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'') oppidum (3883) ** [[Raddestorf]] (1886) ** [[Uchte]] (4882) ** [[Warmsen]] (3281) {{div col end}} == Notae == [[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|right|300px|Communia in circulo Neoburgensi.]] <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}} * [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] fo7bsu7u82w9semfhmlba4str4kvkux 0 267211 3982257 3980495 2026-08-19T13:05:09Z Cyprianus Marcus 66550 3982257 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Oldenburgum (discretiva)}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OL.svg|300px|right|Communia in circulo Oldenburgensi]] '''Circulus Oldenburgum''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Oldenburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ollnborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ooldenbuurich''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli partim ad [[Ducatus Oldenburgensis|Ducatum Oldenburgensem]], partim Episcopatum Bremensem et ab anno [[1648]] ad [[Sueciam]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Tum Ducatus Oldenburgensis restitutus est. Circulus Oldenburgum anno [[1939]] conditus est. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1977]] fines hodiernas accipit. Administratio circuli primo [[Oldenburgum|Oldenburgi]] fuit, ab anno autem [[1988]] [[Vildhusia]]e est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad commune generale [[Harpstedt (commune generale)|Harpstedt]] coniuncta sunt: * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'') (6.212 incolae) * [[Ganderkesee]] ([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'') commune sui iuris (30.943) * [[Großenkneten]] (15.208) * [[Hatten]] (13.986) * [[Hude]] (16.166) * [[Vildhusia]], caput circuli (19.390) * [[Wardenburg]] (15.804) * [[Harpstedt (commune generale)|Harpstedt]] commune generale (10.899) ** [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'') (789) ** [[Dunsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'') (1187) ** [[Groß Ippener]] (1016) ** [[Harpstedt]] (4682) ** [[Kirchseelte]] (1176) ** [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'') (785) ** [[Prinzhöfte]] (691) ** [[Winkelsett]] (573) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Oldenburg|Circulum Oldenburgum}} * [http://landkreis-oldenburg/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Oldenburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1939]] 502w5n59h9jwvzdu8f3r8gxis25acbd 3982420 3982257 2026-08-19T21:00:15Z Cyprianus Marcus 66550 3982420 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Oldenburgum (discretiva)}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OL.svg|300px|right|Communia in circulo Oldenburgensi]] '''Circulus Oldenburgum''' ([[Theodisce]] ''Landkreis Oldenburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ollnborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ooldenbuurich''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli partim ad [[Ducatus Oldenburgensis|Ducatum Oldenburgensem]], partim Episcopatum Bremensem et ab anno [[1648]] ad [[Sueciam]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Tum Ducatus Oldenburgensis restitutus est. Circulus Oldenburgum anno [[1939]] conditus est. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1977]] fines hodiernas accipit. Administratio circuli primo [[Oldenburgum|Oldenburgi]] fuit, ab anno autem [[1988]] [[Vildhusia]]e est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad commune generale [[Harpstedt (commune generale)|Harpstedt]] coniuncta sunt: * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'') (6.212 incolae) * [[Ganderkesee]] ([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'') commune sui iuris (30.943) * [[Großenkneten]] (15.208) * [[Hatten]] (13.986) * [[Hude]] (16.166) * [[Vildhusia]], caput circuli (19.390) * [[Wardenburg]] (15.804) * [[Harpstedt (commune generale)|Harpstedt]] commune generale (10.899) ** [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'') (789) ** [[Dunsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'') (1187) ** [[Groß Ippener]] (1016) ** [[Harpstedt]] (4682) ** [[Kirchseelte]] (1176) ** [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'') (785) ** [[Prinzhöfte]] (691) ** [[Winkelsett]] (573) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Oldenburg|Circulum Oldenburgum}} * [http://landkreis-oldenburg/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Oldenburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1939]] enszgy529couoqd5m19f2ddv35oelf8 0 267392 3982239 3981062 2026-08-19T12:31:55Z Cyprianus Marcus 66550 3982239 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OS.svg|300px|right|Communia in circulo Osnabrugensi]] '''Circulus Osnabrugae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Osnabrück''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ossenbrügge''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ossenbrääch''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1803]] ad [[Ducatus Luneburgensis|Ducatum Luneburgensem]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncta sunt: * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'') (15.263 incolae) * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'') (12.637) * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'') (13.581) * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> ([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'') (14.370) * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche''), urbs (36.013) * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'') (7839) * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald''), urbs (9390) * [[Georgsmarienhütte]], oppidum (31.520) * [[Glandorf]] (6664) * [[Hagen ad saltum Teutoburgensem]] (13.475) * [[Hasbergen]] (10.901) * [[Hilter ad saltum Teutoburgensem]] (10.243) * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig''), urbs (10.548) * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Laer'') (9268) * [[Melle]], oppidum(46.039) * [[Ostercappeln]] (9566) * [[Wallenhorst]] (23.018) * [[Artland (commune generale)|Artland]] commune generale (22.839) ** [[Badbergen]] (4572) ** [[Menslage]] (2462) ** [[Nortrup]] (2960) ** [[Quakenbrück]], oppidum et sedes administrationis (12.845) * [[Bersenbrugum (commune generale)|Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'') commune generale (28.870) ** [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> (3910) ** [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> (7314) ** [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785"/> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge''), urbs et sedes administrationis (8315) ** [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eggermühlen'') (1703) ** [[Gehrde]] (2504) ** [[Kettenkamp]] (1688) ** [[Rieste]] (3436) * [[Furstenavia (commune generale)|Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'') commune generale (15.873) ** [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Berge'') (3518) ** [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'') (2945) ** [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau''), urbs et sedes administraionis (9410) * [[Neuenkirchen (commune generale)|Neuenkirchen]] commune generale (10.162) ** [[Merzen]] (3921) ** [[Neuenkirchen]], sedes administrationis * (4498) ** [[Voltlage]] (1743) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Osnabrück|Circulum Osnabrugensem}} * [http://landkreis-osnabrueck/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Osnabrugensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 1kn2ls5qnu4vqyhyy84va9dnm0p6eqt 3982240 3982239 2026-08-19T12:33:04Z Cyprianus Marcus 66550 3982240 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OS.svg|300px|right|Communia in circulo Osnabrugensi]] '''Circulus Osnabrugae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Osnabrück''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ossenbrügge''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ossenbrääch''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1803]] ad [[Ducatus Luneburgensis|Ducatum Luneburgensem]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncta sunt: * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'') (15.263 incolae) * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'') (12.637) * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'') (13.581) * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> ([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'') (14.370) * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche''), urbs (36.013) * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'') (7839) * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald''), urbs (9390) * [[Georgsmarienhütte]], oppidum (31.520) * [[Glandorf]] (6664) * [[Hagen ad saltum Teutoburgensem]] (13.475) * [[Hasbergen]] (10.901) * [[Hilter ad saltum Teutoburgensem]] (10.243) * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig''), urbs (10.548) * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Laer'') (9268) * [[Melle]], oppidum(46.039) * [[Ostercappeln]] (9566) * [[Wallenhorst]] (23.018) * [[Artland (commune generale)|Artland]] commune generale (22.839) ** [[Badbergen]] (4572) ** [[Menslage]] (2462) ** [[Nortrup]] (2960) ** [[Quakenbrück]], oppidum et sedes administrationis (12.845) * [[Bersenbrugum (commune generale)|Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'') commune generale (28.870) ** [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> (3910) ** [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> (7314) ** [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785"/> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge''), urbs et sedes administrationis (8315) ** [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eggermühlen'') (1703) ** [[Gehrde]] (2504) ** [[Kettenkamp]] (1688) ** [[Rieste]] (3436) * [[Furstenavia (commune generale)|Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'') commune generale (15.873) ** [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Berge'') (3518) ** [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'') (2945) ** [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau''), urbs et sedes administraionis (9410) * [[Neuenkirchen (commune generale)|Neuenkirchen]] commune generale (10.162) ** [[Merzen]] (3921) ** [[Neuenkirchen]], sedes administrationis * (4498) ** [[Voltlage]] (1743) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Osnabrück|Circulum Osnabrugensem}} * [http://landkreis-osnabrueck/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Osnabrugensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] g7sftseg4vu3662z8ndevcpyywa51rz 3982435 3982240 2026-08-19T22:32:34Z Cyprianus Marcus 66550 3982435 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OS.svg|300px|right|Communia in circulo Osnabrugensi]] '''Circulus Osnabrugae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Osnabrück''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ossenbrügge''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ossenbrääch''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1803]] ad [[Ducatus Luneburgensis|Ducatum Luneburgensem]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncta sunt: * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'') (15.263 incolae) * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'') (12.637) * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'') (13.581) * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> ([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'') (14.370) * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche''), urbs (36.013) * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'') (7839) * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald''), urbs (9390) * [[Georgsmarienhütte]], oppidum (31.520) * [[Glandorf]] (6664) * [[Hagen ad saltum Teutoburgensem]] (13.475) * [[Hasbergen]] (10.901) * [[Hilter ad saltum Teutoburgensem]] (10.243) * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig''), urbs (10.548) * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Laer'') (9268) * [[Melle]], oppidum(46.039) * [[Ostercappeln]] (9566) * [[Wallenhorst]] (23.018) * [[Artland (commune generale)|Artland]] commune generale (22.839) ** [[Badbergen]] (4572) ** [[Menslage]] (2462) ** [[Nortrup]] (2960) ** [[Quakenbrück]], oppidum et sedes administrationis (12.845) * [[Bersenbrugum (commune generale)|Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'') commune generale (28.870) ** [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> (3910) ** [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> (7314) ** [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785"/> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge''), urbs et sedes administrationis (8315) ** [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eggermühlen'') (1703) ** [[Gehrde]] ([[Theodisce]] ''Gehrde'') (2504) ** [[Kettenkamp]] (1688) ** [[Rieste]] (3436) * [[Furstenavia (commune generale)|Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'') commune generale (15.873) ** [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Berge'') (3518) ** [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'') (2945) ** [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau''), urbs et sedes administraionis (9410) * [[Neuenkirchen (commune generale)|Neuenkirchen]] commune generale (10.162) ** [[Merzen]] (3921) ** [[Neuenkirchen]], sedes administrationis * (4498) ** [[Voltlage]] (1743) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Osnabrück|Circulum Osnabrugensem}} * [http://landkreis-osnabrueck/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Osnabrugensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] isng7fwkk10rz5qsfro7ia48d7vlm0r 3982445 3982435 2026-08-20T00:06:28Z Cyprianus Marcus 66550 3982445 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OS.svg|300px|right|Communia in circulo Osnabrugensi]] '''Circulus Osnabrugae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Osnabrück''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ossenbrügge''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Ossenbrääch''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1803]] ad [[Ducatus Luneburgensis|Ducatum Luneburgensem]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum|Franciam]] pertinuit. Ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncta sunt: * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'') (15.263 incolae) * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'') (12.637) * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'') (13.581) * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> ([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'') (14.370) * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche''), urbs (36.013) * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'') (7839) * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald''), urbs (9390) * [[Glandorf]] (6664) * [[Hagen ad saltum Teutoburgensem]] (13.475) * [[Hasbergen]] (10.901) * [[Hilter ad saltum Teutoburgensem]] (10.243) * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte''), commune sui iuris et [[urbs]] (31.520) * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig''), urbs (10.548) * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Laer'') (9268) * [[Melle]], oppidum(46.039) * [[Ostercappeln]] (9566) * [[Wallenhorst]] (23.018) * [[Artland (commune generale)|Artland]] commune generale (22.839) ** [[Badbergen]] (4572) ** [[Menslage]] (2462) ** [[Nortrup]] (2960) ** [[Quakenbrück]], oppidum et sedes administrationis (12.845) * [[Bersenbrugum (commune generale)|Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'') commune generale (28.870) ** [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> (3910) ** [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> (7314) ** [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785"/> ([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge''), urbs et sedes administrationis (8315) ** [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eggermühlen'') (1703) ** [[Gehrde]] ([[Theodisce]] ''Gehrde'') (2504) ** [[Kettenkamp]] (1688) ** [[Rieste]] (3436) * [[Furstenavia (commune generale)|Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'') commune generale (15.873) ** [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Berge'') (3518) ** [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'') (2945) ** [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau''), urbs et sedes administraionis (9410) * [[Neuenkirchen (commune generale)|Neuenkirchen]] commune generale (10.162) ** [[Merzen]] (3921) ** [[Neuenkirchen]], sedes administrationis * (4498) ** [[Voltlage]] (1743) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Osnabrück|Circulum Osnabrugensem}} * [http://landkreis-osnabrueck/ Pagina officialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Osnabrugensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] b6ze3ib56dvqasatmal0xnsn6w13yj3 0 267412 3982418 3981880 2026-08-19T20:49:26Z Cyprianus Marcus 66550 3982418 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Stadae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Stade''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Stade''; [[Saxonice]] ''Landkreis Stood''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Anno [[1932]] fines circuli auctae sunt. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1972]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt: * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu''), urbs Hanseatica et commune sui iuris (40.173 incolae) * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'') (11.292) * [[Jork]] (12.050) * [[Stadae]] caput circuli et urbs Hanseatica (46.378) * [[Abensium (commune generale)|Abensium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis, decimis et pagis ditionis Stadiensis (Caput de parochia Abensii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> commune generale (8958) ** [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> ([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens''), sedes administrationis (3945) ** [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'') (2660) ** [[Sauensiek]] (2353) * [[Fredenbiki (commune generale)|Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'') commune generale (12.704) ** [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> ([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst)'') (1999) ** [[Fredenbiki]]<ref name="-biki"/> ([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek''), sedes administrationis (6072) ** [[Kutenholz]] (4633) * [[Harsefeld (commune generale)|Harsefeld]] commune generale (20.929) ** [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'') (5273) ** [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'') (1987) ** [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'') (795) ** [[Harsefeld]], sedes administrationis (12.874) * [[Horneburg (commune generale)|Horneburg]] commune generale (12.388) ** [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> ([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'') (1180) ** [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'') (1717) ** [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'') (2034) ** [[Horneburg]], sedes administrationis (6026) ** [[Nottensdorf]] (1431) * [[Kadingia Septentrionalis (commune generale)|Kadingia Septentrionalis]]<ref name="Kadingia">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/18/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1868hist%29.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) ad eundem Gerlagum pertinentium, seu ultra Albiam seu in Kadingia sitorum (...)".</ref><ref name="Septentrionalis">Latinum adiectivum [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=3 "septentrionalis-e"] Theodiscum praefixum aut vocabulum ''Nord(-)'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Nordkehdingen''; [[Saxonice]] ''Noordkeden'') commune generale (7375) ** [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'') (1017) ** [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'') oppidum (1872) ** [[Krummendeich]] (490) ** [[Oederquart]] (1040) ** [[Wischhafen]] (2956) * [[Lühe (commune generale)|Lühe]] commune generale (9844) ** [[Grünendeich]] (1871) ** [[Guderhandviertel]] (1111) ** [[Hollern-Twielenfleth]] (3360) ** [[Mittelnkirchen]] (1076) ** [[Neuenkirchen]] (838) ** [[Steinkirchen]], sedes administrationis (1588) * [[Oldendorf-Himmelpforten (commune generale)|Oldendorf-Himmelpforten]] commune generale (17.963) ** [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'') (1007) ** [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'') (990) ** [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> ([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'') (763) ** [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'') (1428) ** [[Großenwörden]] (454) ** [[Hammah]] (3066) ** [[Heinbockel]] (1420) ** [[Himmelpforten]], sedes administrationis (5127) ** [[Kranenburg]] (726) ** [[Oldendorf]] (2982) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Stade|Circulum Stadae}} * [http://www.landkreis-stade.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Stadae circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] inqsrvh4c8ifj8jyugy4890bnatr3uw 0 272336 3982398 3599369 2026-08-19T19:43:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982398 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Nicolaus''' (Dacoromanice ''Nicolae'') '''Burnete''' (natus die [[4 Iunii]] [[1960]] in [[Roșia de Secaș]] in circulo [[Alba (circulus)|Alba]]) [[machinator]] et rerum politicarum peritus [[Romania|Dacoromanicus]] factionis [[PSD]] est. == Eruditio et munus == Burnete annis [[1980]] - [[1985]] apud [[Universitas Claudiopolitana|Universitatem Claudiopolitanam]] et Universitatem Hohenheim mechanicae studebat. Deinde pro eadem universitate operam dedit, anno [[2001]] gradum professoris adeptus est et nunc decanus facultatis autocinetorum est. Anno [[2012]]/[[2013|13]] pro ministerio educationis operam dedit. == Cursus honorum == Die [[29 Ianuarii]] [[2018]] minister scientiae pervestigationis in consilio ministrorum [[Viorica Dăncilă|Vioricae Dăncilăe]] nominatus est. Iam die [[30 Augusti]] eiusdem anni se a magistratu recessit, properea quod 120.000.000 Lei ministerio scientiae subtracti sunt<ref>[https://www.antena3.ro/actualitate/ministrul-cercetarii-nicolae-burnete-a-demisionat-484675.html antena3.ro die 31 Augusti 2018]</ref>. Die [[12 Septembris]] ei [[Viorel Ștefan]] pro tempore successit<ref>[https://www.antena3.ro/politica/vicepremierului-viorel-stefan-numit-in-functia-de-ministru-interimar-al-cercetarii-486150.html Antena3.ro die 12 Septembris 2018]</ref>. == Familia == Burnete uxorem duxit atque duos liberos habet. == Nexus externi == * [https://www.realitatea.net/cine-este-nicolae-burnete-propus-de-psd-pentru-ministerul-cercetarii_2133674.html Biographia (2018) apud realitatea.net] * [https://web.archive.org/web/20180201154254/http://www.art.utcluj.ro/colectiv/burnete.html Curriculum vitae apud situm interretialem Universitatis Technicae Claudiopolitanae] {{Ministri Romanici Dăncilă}} {{Ministri indagationis et innovationis Romaniae}} {{lifetime|1960||Burnete, Nicolaus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Claudiopolitanae]] [[Categoria:Professores Universitatis Claudiopolitanae]] [[Categoria:Machinatores Romaniae]] [[Categoria:Ministri indagationis et innovationis Romaniae]] p93wds2aero2jr2dz170ipyotep65kv 0 282511 3982465 3492511 2026-08-20T06:47:51Z Bartholomite 116968 3982465 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Antonius Rivas Palacios}} ([[Iturbe]] in urbe die [[8 Novembris]] [[1963]] natus) est legatus et politicus [[Paraquaria]]e. Alumnus est [[universitas Nationalis Assumptionis|universitatis nationalis Assumptionis]] et [[universitas Libera Bruxellensis (ULB)|universitatis liberae Bruxellensis]]. Minister vicarius rerum externarum annis [[2007]]-2008 et [[2012]]-2013, legatus ad [[Aequatoria]]m ab [[2010]] usque in 2012, legatus iuxta regimen [[Hispania|Hispanicum]] ab anno [[2014]] meruit. Die [[31 Iulii]] [[2019]] minister a rebus externis factus est, praeside [[Marius Abdo Benítez|Mario Abdo Benítez]]. == Bibliographia == * "[https://www.hoy.com.py/nacionales/giro-de-perfil-diplomatico-de-carrera-antonio-rivas-es-el-nuevo-canciller-nacional Giro de perfil: diplomático de carrera, Antonio Rivas es el nuevo canciller nacional]" in ''Hoy'' (30 Oilii 2019) == Nexus externi == * [https://www.euroamerica.org/antonio-rivas-palacios-cv Curriculum vitae] apoud ''Euroamerica.org'' {{Ministri rerum externarum Paraguaiani}} {{Anni vitae|1963||Rivas Palacios, Antonius}} [[Categoria:Politici Paraguaiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Nationalis Assumptionis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Liberae Bruxellensis (ULB)]] [[Categoria:Legati Paraguaiae]] b9yg8jxutrsbotqc7l4nmgecv2a240f 0 284201 3982509 3715207 2026-08-20T10:33:35Z Demetrius Talpa 81729 /* Nexus externi */ 3982509 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Dicuilus''', qui saeculis VIII et IX vixit, fuit [[monachus]] [[Hibernia|Hibernicus]], [[astronomus]] et [[geographus]]. Duo opera Dicuili noscimus, ''De mensura orbis terrae'', circa annum 825 scriptum, et ''Librum de astronomia'', ab anno 814 ad annum 818 compositum. In ''De mensura orbis'' non solum capta e libris [[Plinius maior|Plinii]], [[Solinus|Solini]], [[Orosius|Orosii]] et [[Isidorus Hispalensis|Isidori Hispalensis]] narrat, sed etiam a monacho quodam Fideli, qui tempore Dicuili [[Nilus|Nilum]], litora [[Mare Rubrum|maris Rubri]] et [[Palaestina|Terram Sanctam]] visitaverat, audita necnon [[Islandia]]e [[Faeroae|Faeroarumque]] descriptionem vix non primam addidit. == Opera et editiones == * [http://archive.org/stream/proceedingsroya21acadgoog#page/n773/mode/2up ''Liber de astronomia''] (Mario Esposito: ''An Unpublished Astronomical Treatise by the Irish Monk Dicuil''. In: ''Proceedings of the Royal Irish Academy'' Bd. 26, 1906/07, Section C, S. 379–446). * ''Liber de mensura orbis terrae'': ** [https://archive.org/stream/liberdemensurao00walcgoog editio prima] {{Creanda|fr|Charles Athanase Walckenaer|Carolus Athanasius Walckenaer|Caroli Walckenaer}}, Parisiis 1807. ** [http://digital.bib-bvb.de/view/bvbsingle/single.jsp?dvs=1507302135083~115&locale=de_DE&VIEWER_URL=/view/bvbsingle/single.jsp?&DELIVERY_RULE_ID=39&bfe=view/action/singleViewer.do?dvs=&frameId=1&usePid1=true&usePid2=true editio Ioannis Antonii Letronne]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Parisiis 1814. ** [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10621818_00005.html editio Gustavi Parthey], Berolini 1870. ** editio Iacobi I. Tierney et Ludovici Bieler, Dublini 1967 (= ''Scriptores latini Hiberniae'' Bd. 6). ==Nexus interni== *[[Hibernicus exul]] ==Nexus externi== {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati saeculo 8]] [[Categoria:Mortui saeculo 9]] [[Categoria:Geographi Latini antiqui]] [[Categoria:Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Incolae Hiberniae]] [[Categoria:Astronomi Hiberniae]] aj1w8p3h3l3iulssyknwrda7xt0k45g 0 297037 3982311 3907360 2026-08-19T16:00:22Z Coronus Tenebrosius 204685 3982311 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Aelius Lampridius Cervinus''' ([[Croatice]] ''Ilija Crijević''), anno 1463 [[Ragusium|Ragusii]] natus et die 15 Septembris anno 1520 ibidem mortuus, fuit humanista Ragusinus, poeta Latinus [[Lingua Dalmatica|Croaticus]]. ==Vita et opera== Ragusii in familia nobili natus, Avunculus [[Roma]]m ad aulam [[Sixtus IV|Sixti IV]] eum adduxit. Annis 1483–1485 [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponii Laeti]] familiaris et [[Academia Romana|Academiae Romanae]] socius fuit. De [[Vergilius|Vergilio]] et [[Plautus|Plauto]]<ref>''Super comoedia veteri et satyra et nova cum Plauti apologia''.</ref> opera composuit. Anno 1490 Ragusium revertit. Carmina lyrica more Catulliano componebat et ''de [[Epidaurum|Epidauro]]'' (quo nomine Ragusium nuncupabat) a [[Turci]]s oppresso carmen epicum imperfectum. ==Notae== <references /> ==Bibliographia== * Stanislaus Škunca, ''Aelius Lampridius Cervinus, poeta Ragusinus (Saec. XV)'', Romae, 1971. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20210611100057/http://croala.ffzg.unizg.hr/eklogai/neolatina/crijevic-naturaangelica-1499/ Carmina Lampridii tria] * [https://web.archive.org/web/20110816035100/http://ffzg.hr/klafil/croala/cgi-bin/getobject.pl?c.31:1.laud Cervini oratio funebris in Joannem Gotium] {{Lifetime|1463|1520|Aelius Lampridius Cervinus}} [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Italiae]] [[Categoria:Poetae Latini Croatiae]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Ragusium]] eyt3ovyzm7a1kng7efy6jv1yot9fxn6 0 297937 3982270 3636176 2026-08-19T14:30:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982270 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Megatominae | image = Megatoma undata.jpg | image_caption = ''[[Megatoma undata]]'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | subordo = [[Polyphaga]] | infraordo = [[Bostrichiformia]] | superfamilia = [[Bostrichoidea]] | familia = [[Dermestidae]] | subfamilia = '''Megatominae''' | subfamilia_authority = [[Gulielmus Elford Leach|Leach]], [[1815]] | synonyms = Anthreninae <small>[[Ioannes Nepomucensis Franciscus Xaverius Gistel|Gistel]], [[1856]]</small> }} '''Megatominae''' sunt [[subfamilia]] [[coleoptera|coleopterorum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Dermestidae|Dermestidarum]], cui subfamiliae sunt nonnulla e claris domesticis pestiferisque [[genus (taxinomia)|generum]] ''[[Anthrenus|Anthreni]]'' et ''[[Trogoderma]]tis'' coleoptera. ==Genera== Subfamiliae sunt circa viginti septem genera,<ref name=hava>Háva, J. (2013). [https://web.archive.org/web/20180508142558/http://sea-entomologia.org/PDF/Boletin52/113115BSEA52sodaliatomakonvickai.pdf Description of ''Sodaliatoma konvickai'' gen. et sp. nov. (Coleoptera: Dermestidae: Megatominae) from Peru.] ''Boletín de la Sociedad Entomológica Aragonesa'' 52 113–15.</ref> inter quae sequentia.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Dermestidae.txt Dermestidae Species List] at Joel Hallan’s Biology Catalog. Texas A&M University. Accessum 14 Maii 2012.</ref> {{div col|2}} * ''[[Adelaidia]]'' <small>Blackburn, 1891</small> * ''[[Amberoderma]]'' <small>Háva & Prokop, 2004</small> * ''[[Anthrenocerus]]'' <small>Arrow, 1915</small> * ''[[Anthrenus]]'' <small>Geoffroy, 1762</small> * ''[[Caccoleptus]]'' <small>Sharp, 1902</small> * ''[[Claviella]]'' <small>Kalík, 1987</small> * ''[[Cryptorhopalum]]'' <small>Guérin-Méneville, 1838</small> * ''[[Ctesias (beetle)|Ctesias]]'' <small>Stephens, 1830</small> * ''[[Globicornis]]'' <small>Latreille in Cuvier, 1829</small> * ''[[Hemirhopalum]]'' <small>Sharp, 1902</small> * ''[[Hirtomegatoma]]'' <small>Pic, 1931</small> * ''[[Labrocerus]]'' <small>Sharp in Blackburn & Sharp, 1885</small> * ''[[Megatoma]]'' <small>Herbst, 1792</small> * ''[[Miocryptorhopalum]]'' <small>Pierce, 1960</small> * ''[[Myrmeanthrenus]]'' <small>Armstrong, 1945</small> * ''[[Neoanthrenus]]'' <small>Armstrong, 1941</small> * ''[[Orphinus]]'' <small>Motschulsky, 1858</small> * ''[[Paratrogoderma]]'' <small>Scott, 1926</small> * ''[[Phradonoma]]'' <small>Jacquelin du Val, 1859</small> * ''[[Reesa]]'' <small>Beal, 1967</small> *''[[Sodaliatoma]]'' <small>Háva, 2013</small><ref name=hava/> * ''[[Thaumaglossa]]'' <small>Redtenbacher, 1867</small> * ''[[Trogoderma]]'' <small>Dejean, 1821</small> * ''[[Trogoparvus]]'' <small>Háva, 2001</small> * ''[[Turcicornis]]'' <small>Háva, 2000</small> * ''[[Volvicornis]]'' <small>Háva & Kalík, 2004</small> * ''[[Zhantievus]]'' <small>Beal, 1992</small> {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Megatominae|Megatominas}} {{Wikispecies|Megatominae|Megatominas}} * [https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=678602 De Megatominis apud ITIS.] {{Taxonbar|from=Q10792366}} [[Categoria:Dermestidae| ]] [[Categoria:Subfamiliae animalium]] [[Categoria:Taxa Leach]] [[Categoria:Taxa 1815]] fr1hlqia9atlu8ci6yb6q9ku8uxbker 0 300411 3982335 3659539 2026-08-19T16:33:30Z Juvavum 201435 /* Vita */ 3982335 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Carl Richard Lepsius (1810-1884).jpg|thumb|Carolus Ricardus Lepsius.]] '''Carolus Ricardus''' vulgo ''Karl Richard'' '''Lepsius''' (natus [[Naumburgum ad Salam|Naumburgi]] die [[23 Decembris]] [[1810]]; mortuus [[Berolinum|Berolini]] die [[10 Iulii]] [[1884]]) fuit [[aegyptologia|aegyptologus]], [[archaeologia|archaeologus]], et museorum director [[Germania|Germanicus]]. Eius pater [[Carolus Petrus Lepsius]] [[historicus]] clarus fuerat. ==Vita== Alumnus in [[schola Portensis|gymnasio Portensi]] fuit. Absolutorio scholastico recepto [[Lipsia]]e, [[Gottinga]]e et [[Berolinum|Berolini]] [[philologia]]e [[linguistica]]eque comparatae studuit. Anno [[1883]], [[doctoratus|doctoratu]] laureatus est labore "De tabulis Eugubinis." Tunc [[Lutetia]]m petivit, studiorum continuandorum causa, ubi [[Academia Francica]] opusculum ''Paläographie als Mittel für die Sprachforschung'' (Berolini 1884) praemio Volney coronavit. Anno [[1835]], in [[Italia]]m iit et [[Roma]]e litteras notissimas ''Lettre à Mr. Rosellini sur l'alphabet hiéroglyphique'' (1837) dedit, quibus [[idea]]s suas de [[hieroglyphica Aegyptia|notis hieroglyphicis]] praesentaret. Advenerunt studio eius maximo editiones primae longiores textuum antiquorum Aegyptiacorum, e.g. ''Aswahl der wichtigsten Urkunden des ägyptischen Altertums'' (Lipsiae 1842) et ''Totenbuch der Ägypter nach dem hieroglyphischen Papyrus in Turin'' (Lipsiae 1842; cum editione omnium partium istius textus [[religio]]si). Quam rem commentariis complevit his ''Älteste Texte des Totenbuchs nach Sarkophagen des altägyptischen Reichs im Berliner Museum'' (Berolini 1867). In Italia [[lingua]] [[Etrusci|Etruscorum]] et [[Osci|Oscorum]] vacavit, ut edere posset ''Inscriptiones umbricae et oscae'' (Lipsiae 1841; cum adnotationibus). Annis inter [[1842]] et [[1845]], [[Fridericus Gulielmus IV (rex Borussiae)]] expeditionem magnam instituit in Aegyptum et [[Nubia]]m, quae fructus multos edidit. Berolinum reversus Lepsius professor ordinarius Berolinensis nominatus est et anno [[1850]] in [[Academia Borussica|Academiam Borussicam]] cooptatus est. Insuper operam dabat in collectionibus Aegyptiacis Berolinensibus locupletandis, quibus ex anno [[1865]] praefuit. Operis magni ''Denkmäler aus Ägypten und Äthiopien'' tomi XII editi sunt tabulis permultis aucti (Berolini 1849-1860). Id opus modo strictissime historico confectum inter fundamenta aegyptologiae habetur, quod post mortem Kurt Sethe (Lipsiae 1897–1904) perfecit. Quoad Aegypti historiam magni momenti sint ''Chronologie der Ägypter'' (1849) et ''Königsbuch der alten Ägypter'' (Berolini 1858). Neque laicorum gustum sprevit editurus opus ''Briefe aus Ägypten, Äthiopien und der Halbinsel des Sinai'' (Berolini 1852). Textus multos alios in periodicis scientificis modo huc modo illuc inserebat. Praeterea Lepsius inter linguas comparationes facere adamavit et alphabetum internationale creare voluit. In editione altera operis ''Standard Alphabet for reducing unwritten languages and foreign graphic systems to a uniform orthography in European letters'' (Londinii 1863) plus quam centum et viginti linguas modum in unum transcribere conatus est. Ex anno [[1864]], [[editor]] periodici ''Zeitschrift für ägyptische Sprache und Altertumskunde'' fuit, quod tum florescere coepit. Vere anni [[1866]] iterum Aegyptum vidit et in ruinis San (Tanis) inscriptionem maximi momenti invenit. Quam edidit in ''Das bilingue Dekret von Kanopus'' (Berolini 1867). Neque taceatur grammatica ''Nubische Grammatik mit einer Einleitung über die Völker und Sprachen Afrikas'' (Berolini 1880), quam etiam istud iter Aegyptiacum alterum genuit. Velut [[professor]] universitarius, rector museorum Aegyptiacorum Berolinensium, academicus consuetudinem cum multis scientificis contrahere potuit. Anno [[1873]] nominatus est [[bibliothecarius]] regius superior et anno [[1883]] consiliarius regius superior. [[Ricardus Lepsius]] [[filius]] [[geologus]] et [[palaeontologia|palaeontologus]] factus est, cum filius [[Iohannes Lepsius]] [[theologus]] fuerit. Iste vir omnes homines bonae voluntatis vocavit ut [[Armeni]]s [[genocidium]] passuris succurrerent. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Karl Richard Lepsius|Carolum Ricardum Lepsius}} {{Vicifons|Karl Richard Lepsius|Carolum Ricardum Lepsius}} *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118727699 Pretiosa apud Deutsche Digitale Bibliothek.] {{Lifetime|1810|1884|Lepsius, Carolus Ricardus}} [[Categoria:Aegyptologi]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Eruditi Germaniae]] [[Categoria:Editores]] [[Categoria:Philologi Germaniae]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] sxnzkzbkh4akgr27ctucrz07956696i 0 312140 3982449 3980956 2026-08-20T01:07:13Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982449 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Filippo Biagioli autoritratto digitale senza motivo.jpg|thumb|Philippus Biagioli.]] '''Philippus Biagioli''', etiam pseudonymo '''analphabeta''' notus (natus [[Pistorium|Pistoriae]] die [[9 Februarii]] [[1975]]), est [[artifex]] et [[sculptor]] [[Italia]]nus. == Biographia == Cum esset adoptione incola Castri Serravallis, exorsus{{dubsig}} est artem picturae anno 1997, dum diu iacebat in effecta calamitate autocinetica convalescentia. Biagioli primum se dedit artibus graphicis, libris nubeculatis disciplinaeque compunctionis, cuius interpretationem ritualem autonome coepit discere. Occursus artificis Pistoriensis Romuli Romani<ref>'''Filippo Biagioli 2011''' [http://www.p-ars.com/page14/page115/page115.html Res.]</ref>, qui evenit anno 1999, et subsequens cum eo amicitia perpulerunt Biagioli ad amplificandas artis suae inquisitiones, a typicis conceptis ad picturam magis symbolicam movendas; de hoc ipse Biagioli scripsit in ejus libro "''Arte sul fiume''"<ref>L'avvincente storia artistica internazionale dell'artista toscano Filippo Biagioli [https://genova.reteluna.it/it/l-avvincente-storia-artistica-internazionale-dell-artista-toscano-filippo-biagioli-AtKcp.html Res.]</ref> (Ars super flumen). Anno 2006 didicit picturam linearem, [[Sculptura|sculpturam]], [[Calligraphia|calligraphiam]] et [[Photographia|photographiam]]. Illo autem tempore coepit opera signare sua verbo compendioso figurato ex quibusdam elementis ejus nominis (FPP). Postea innotescere pluribus coepit sub pseudonymo "analphabeta", mutuato ab Illiterata Arte Johannis-Michaelis Basquiat et ab Arte Rude Johannis Dubuffet.<ref>Filippo Biagioli – Radiografia di un Analphabeta https://www.exibart.com/evento-arte/filippo-biagioli-radiografia-di-un-analphabeta/</ref> Praeterquam quod diligenter examineret structurae genera operum Picassi, perfusus est voluptate Africanae Artis, cuius exotericum et rituale adspectamen delenivit eius animum<ref>Namji, Nuchu, Gio’o, Hina Nagashi, The Importance Of Dolls In Ritual Arts https://sanzabl01a.wordpress.com/2013/10/29/namji-nuchu-gioo-hina-nagashi-the-importance-of-dolls-in-ritual-arts/</ref> (2007). Deinde se dedit sculpturae textibusque, incitatus africanis vexillis nationis Asafensis, quae incolit, Ghanam. Cum diversis generibus musivorum artificium utantur, opera Biagioli pertinent ad picturam et ad tribalem ac ritualem artem. Ab anno 2014 se dedit praedispositionibus sine fine lucrativo et adiumento contentionis contra impedimenta aegrorum hominum. == Opera in cimeliis et collectionibus == [[Fasciculus:M880cab_Chanukkiyah_51,2x60x4_cm_2017_sculpture_on_wood.jpg|alt=Channukah di Filippo Biagioli per Museo dei Lumi (Casale Monferrato)|thumb|upright=0.7|left|Encaenalia Candelabra Philippi Biagioli in Museo Luminum(Casale Monferrato, Italia)]] Tablinum Iurum Vaticanensis Apostolicae Bibliothecae Vaticanensis Civitatis, Bibliotheca Sectionis Imaginum [[Museum Britannicum|Musei Britannici]] [[Londinium|Londinii]], Bibliotheca Regalis [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]], Tablinum Musei Pratensis [[Matritum|Matriti]], Bibliotheca Musei Nationalis Palatii in Taipeia<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref>, Bibliotheca Conclavis Picturarum Linearium et Impressionum in florentinis Officibus<ref>Trattato di demonologia = Essay on demonology : summa verborum, numeri, temporis et spatii / [scritto disegnato e assemblato da Filippo Biagioli]. https://web.archive.org/web/20241127183011/http://216.147.215.202/F/B898CP1NJU6L5MIIQ2NLNP6NPJ881V1L52BKPXHIHMXCURMQTY-23255?func=find-b&request=filippo+biagioli&find_code=WRD&adjacent=N&local_base=IRS01&x=0&y=0&filter_code_4=WFM&filter_request_4=&filter_code_2=WYR&filter_request_2=&filter_code_3=WYR&filter_request_3=</ref>, Pinacotheca Tate Bibliotheca Britannica in Londinio<ref>Trattato di demonologia: summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology https://web.archive.org/web/20240402170904/https://library.tate.org.uk/client/en_GB/default/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:348809/ada?qu=Biagioli&d=ent://SD_ILS/0/SD_ILS:348809~ILS~0&te=ILS</ref>, MUSPAC (Experimentale Museum pro Contemporali Arte in Aquilia)<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref>, Bibliotheca Academiae Artium Brerae [[Mediolanum|Mediolani]]<ref>Trattato di demonologia : Summa verborum, numeri, temporis et spatii = Essay on demonology : Summa verborum, numeri, temporis et spatii / Filippo Biagioli https://web.archive.org/web/20240422212151/https://brera.biblioteche.it/opac/detail/view/brera:catalog:40752</ref>, Bibliotheca Academiae Artium [[Florentia]]e,<ref>Trattato di Demonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii (scheda anagrafica). https://www.filippo-biagioli.com/arte-tribale-europea/trattato-di-demonologia-summa-verborum-numeri-temporis-et-spatii/</ref> Bibliotheca Gymnasii Artis Reginae Sofiae in Matrite<ref>Trattato di demonología: summa, berborum,{{dubsig}} numeri, temporis et spatti{{dubsig}} [https://catalogo.museoreinasofia.es/ABSYSINTERNET/abnetcl.exe/O7064/ID47904218?ACC=161 Res.]</ref> habent omnes unam manufactam copiam operis “Liber de daemonologia, Summa verborum, numeri, temporis et spatii” dinumerantis una 24 exemplaria. Cum maneamus in argumento manufactorum librorum, editorum in una copia, Bibliotheca et Monumentalis Aula Ierolaminorum Neapoli habent librum perfectum in amygdalo cum versibus Francescae de Masibus. Museum Johannis Toumaniani in Erevano (quod est in Armenia) habet librum dicatum fabulis divalibus ipsius Johannis, qui censitur poeta nationalis Armeniae<ref>Տոսկանացի Ֆիլիպոն ստեղծել է Թումանյանի հեքիաթների ձեռագործ գիրքը https://mediamax.am/am/news/special-report/42095/</ref>; Museum autem Cannabae in Castro Sanctae Anatoliae habet manufactum librum, omnino cannaba perfectum, cuius nomen est "Leggendario della Valnerina" [Fabulosa Historia Valnerinae]<ref>''Leggende su Canapa - Il Leggendario della Valnerina di Filippo Biagioli'' [https://www.museodellacanapa.it/leggende-su-canapa/ Res.]</ref>. Bibliotheca Collectionis nomine Peggy Guggenheim habet manufactum librum perfectum ex ligno chartaque, explicantem fabula, a Biagioli scripta, gravitatem Tribalis Artis<ref>The child with the dust blanket : [fable about the primary art] / by Filippo Biagioli [https://opac.sbn.it/risultati-ricerca-avanzata/-/opac-adv/index/5/ITICCUVEA1316467?fieldstruct%5B1%5D=ricerca.parole_tutte%3A4%3D6&fieldvalue%5B1%5D=filippo+biagioli&fieldaccess%5B1%5D=Keywords%3A1016&struct%3A1001=ricerca.parole_almeno_una%3A%40or%40 Res/]</ref>. Templum Materis Misericordiae in Varavo,{{dubsig}} Onthio,{{dubsig}} habet "Librum Devotionum Materis Misericordiae", dicatum Materi Misericordiae.<ref>Filippo Biagioli, ''Il Libro Della Misericordia'' [https://www.youtube.com/watch?v=l965m7HOEkw Res.]</ref> Cum spectemus ad opera, quae continent metallum, Museum Contemporalis Artis in civitate Kapani (quae est in Armenia), habet in sua collectione gladium et coronam, dicatos Mariae Virgini. Ecclesia Sancti Stephani in Castro Serravallis Pistoriensis custodit Crucem e ligno et piltro, sitam in Baptisterio ac dicatam Passioni Christi. Postremo, Museum, dicatum machinae 500 in civitate Garlenda (quae est in jurisdictione Savonis), in publico perenne proponit latus machinae Fiat 500<ref>Una fiancata di Fiat 500 diventa un’opera d’artedonata al Club da Biagioli https://www.lastampa.it/savona/2017/09/09/news/una-fiancata-di-fiat-500diventa-un-opera-d-artedonata-al-club-da-biagioli-1.34417156/</ref>, perfectum e ferro pannoque. Museum Civicum Serificii gentis Monti in Abbatia Lariana (LC), habet textum sericum, effingens fabulam Grignae, Museum autem MOCA in Balneis Montis Catini habet intextum pannum, effingens Ecclesiam Assuntae et photographiam cum graphitis, depingentem quandam viam civitatis<ref>Artisti https://www.mocamontecatini.it/artisti-2/</ref>. Museum Sancti Valerii in municipio Auximiani, sito in Alexandria, habet pannum, ubi intextus est vultus ipsius sancti.<ref>Museo d’arte dedicato a San Valerio https://www.ilmonferrato.it/notizia/PTMYdFp5ZEagI2GcKkMQSA/museo-d-arte-dedicato-a-san-valerio</ref> Postremo, Museum Artis Contemporalis et XX saeculi in Monte Summano habet tria dimensionum ingentium opera artificis<ref>Filippo Biagioli [https://www.macn.it/it/collezione/biagioli-filippo/ Res.]</ref>. Ultro, Museum Luminum, situm in Burgo Casali, proponit in publica collectione Encaenalium Candelabrorum opus, quod Biagioli, perfecit bractea aurea et ligno.<ref>LA COLLEZIONE – 193 [https://www.casalebraica.org/lume/193 Res.]</ref> Opera publica ut picturae parietariae possunt inveniri in hisce civitatibus: Arnatio (Savo), Contianum (Alexandria), [[Balnea Montis Catini]] (Pistoria), Ecclesiola Uzanensis (Pistoria) == Praecipua spectacula == * Italia, exhibitio propria, 2023, Larciani (Pistoria), apud Galleria CUM VENIO - exhibitio propria "''Retrospettiva 25 anni lungo il fiume''" * Italia, exhibitio collectiva, 2023, Prati, apud Museo di San Domenico - exhibitio collectiva "''El misionero musico''" * Italia, exhibitio collectiva, 2023, Cosii (in [[Provincia Imperiensis|Provincia Imperiensi]]), apud Secretarium Municipii Cosiensis ''-"CoBra “Alechinsky, Appel, Corneille, Jorn, Biagioli e Arte Tribale”"'' * Italia, exhibitio propria, 2022, Balneorum Montis Catini (Pistoria), apud Fabiani Arte – Florilegium "''Tele fatte a mano di inizio e fine carriera''" * Italia, exhibitio collectiva, 2020, Romae, apud GAM Galleria Arte Moderna - "''#domaniarte''" * Polonia, exhibitio collectiva, 2019, Vratislaviae, apud Galeriam Macondo - “''PrintCard Wroclaw''” * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Montis Summani (Pistoria), apud MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 - "''Alla fine ai miei occhi eri destinata''" * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Eboli (in [[Provincia Salernitana]]), apud Museo MOA - "''Gerda Taro, arte, guerra e ribellione''" * Italia, exhibitio collectiva, 2019, Balneorum Montis Catini (Pistoria), apud MO.CA Museo Arte Contemporanea - "''The best, il meglio della collezione civica''" * Italia, exhibitio collectiva, 2018, Montis Bersarii (in [[Provincia Astensis|Provincia Astensi]]), apud Museo Civico d'Arte Moderna e Contemporanea - “''Presepi e altri''” * Italia, exhibitio collectiva, 2018, Montis Summani (Pistoria), apud MACn Museo Arte Contemporanea e del '900 - "''Anime Animus Anima''" * Italia, exhibitio collectiva, 2017, Burgi Casalis (in Provincia Alexandrina), apud Museo dei Lumi - “''Candelabri Chanukkhia''" * Germania, exhibitio collectiva, 2017, Berolini, apud Institute fur alles Mogliche - “''Usb shuffle show''” * Italia, exhibitio propria, 2016, Sergianae (in Provincia Spediensi), apud Primitive Art Gallery - “''Me, i, myself''” * Italia, exhibitio propria, 2016, Castri Serravallis Pistoriensis (in Provincia Pistoriensi), apud Cappella della Compagnia del SS. Sacramento - “''Dalla Terra degli Spiriti alla Terra delle Origini, Arte Tribale a Serravalle''" * Italia, exhibitio propria, 2016, Vercellarum, apud Galleria ViadeiMercati - “''Filippo Biagioli tra stupore e innovazione''” * Anglia, exhibitio propria, 2014, Coventriae, apud Warwick University - “''Ritual from life to death: performances, art and society''” * Nepalia, exhibitio collectiva, 2014, Catmandi, apud Blu Curio Gallery - “''Dialogue on Himalayan Tribal Art and European Tribal Art''” * Iaponia, exhibitio propria, 2012, Osacae, apud "''Komorebi Hall''" (workshop by Nroom Artspace) * Iaponia, exhibitio propria 2012, Tokii, apud Nroom Artspace - "''Japanese Experience''" * Italia, exhibitio propria, 2012, Genuae, apud Palazzo Imperiale - "''Fabrics and plastics''" * Italia, exhibitio propria, 2009, Savonis, apud Fortezza Priamar - "''La materia dei sogni''" * Italia, exhibitio propria, 2008, Imperiae, apud Galleria ViadeiMercati - "''Radiografia di un analphabeta''" == Monumenta litterarum == * "''L’imbarcazione come tema nell’Arte Rituale / The boat as a theme in the Ritual Art''" [Navigium ut thema in Arte Rituali], anno 2022 * "''In Ottempera Degnis, in Ottempera Matris''", anno 2022 * "''Arte sul fiume''" [Ars super flumen], anno 2017 * "''Criba Millennium''"anno 2015 * "''Criba Noia''" [Criba Taedium], anno 2014 * "''Criba la Notte Kan’d’Ema''", anno 2013 * "''Mediacaotica''", anno 2012 * "''Filippo Biagioli Japanese eXperience''" [Philippus Biagioli, Iaponica Experientia], anno 2012 * "''Criba il Divoratore di Affetti''" [Criba, Vorator Amorum], anno 2012 * "''L’Analphabeta, micro rivista di studi analphabetici''" [Analphabetus vir, parvum periodicum analphabetorum studiorum], annis 2009 - 2012 * "''Tecla, la Favola del Male''" [Taecla, seu Fabula Mali], (Philippus Biagioli et Andrea Mattiello), anno 2011 * "''Capitolo Zero [Capitulum Zero]. La caduta delle nubi''" [Casus nubium], anno 2008 * "''Demoni e Dei''" [Daemones Diique], anno 2000 == Notae == <references /> {{Lifetime|1975||Biagioli, Philippus}} [[Categoria:Pictores Italiae]] [[Categoria:Sculptores Italiae]] 5pqjcq6brhx0g1684vttjatohja9kne 0 313032 3982502 3965255 2026-08-20T09:41:41Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3982502 wikitext text/x-wiki {{res|Sedanscum}}{{FD ref}} ([[Polonice]] ''Sędańsk'', [[Theodisce]] ''Seedanzig'') est parvus vicus in [[Palatinatus Varmiae et Masuriae|palatinatu Varmiae et Masuriae]] in [[Polonia]]. Situm est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Masuria|Masuriae|en|qid=Q815834}} in comitatu Ortelsburgi, ac [[caput (oppidum)|caput]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|scultetium|scultetii|pl|qid=Q1512068}} Sedansci est, ubi sculteti munus ab anno [[2024]] Christina Jonik fungitur.<ref>[http://bip.ug.szczytno.pl/jednostki_pomocnicze/1/1726/solectwo_sedansk Res.]</ref><mapframe latitude="53.539848" longitude="20.912776" zoom="13" width="208" height="249" text="Sedanscum et lacus Sedanscius" /> == Historia == [[Fasciculus:Poland. Gmina Szczytno. Sędańsk 003.JPG|thumb|upright=0.8|left|[[Via]] super unam ex quattuor fluminibus.]] Sedanscum conditum tempore Prussiae feodum regis Poloniae erat, die [[14 Novembris]] [[1579]]<ref name=":0">[http://www.kreis-ortelsburg.info/135/seedanzig.htm Res.]</ref> [[Feudalismus|Iure Culmense]] in 600 iugeribus agri ab Iona de Dobeneck (qui capitanei Ortelsburgi munus fungebatur), cum is Ioannis Pollacki tres [[Fundus|fundos]] transcripserit<ref name=":0" />. Anno [[1656]], bello [[Suecia|Suecico]]-Polono invasio [[Tatari|Tatarorum]] acciderat, et totus vicus incensus, direptus, depopulatusque est. Novem fundos [[agricola]]e inhabitaverant priusquam Sedanscum Tatari vastaverunt, post invasionem autem solum duo habitati manserunt<ref name=":0" />. Prosperitas vici in longo tempore decrevit, sed [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] situs in melius mutatus est, cum anno [[1788]] Sedanscum magnas [[silva]]s agrosque acciperet post Korpellarum silvarum partitionem. Anno [[1872]], ultima divisio agellorum facta est, et lente recentiorum temporum rationes accomodare in rebus [[agricultura]]e conabantur, atque anno [[1900]] liberis vici [[schola]] aedificata est, cuius [[aedificium]] hodie stat. Post [[primum bellum mundanum]] plebiscitum evenit, ubi cives [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Imperii Germanici]], qui Masuriam incolabant, suffragari potuerunt, ut Masuria Germaniae vel Poloniae esset<ref>[https://pl.wikipedia.org/wiki/Plebiscyt_na_Warmii,_Mazurach_i_Powi%C5%9Blu Res.]</ref>; ducenti [[incola]]e Sedansci pro [[Germania]] suffragati sunt, nemo pro Polonia.<ref name=":0" /> Annis tricesimis, numerus habitantium amplius quam 300 manebat bonarum conditionum vici progressusque technici gratia. Habitantes [[piscatus|piscatui]], agriculturae, arti silvarum venandique incumbebant. Extremo [[Secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] Sedanscum milites exercitui [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unionis Sovieticae]] invaserunt et tredecim incolas et viginti socios [[exercitus]] [[Imperium Germanicum (1933-1945)|Tertii Imperii]] interfecerunt.<ref name=":0" /> Bello anno [[1945]] confecto, [[Borussia orientalis|Prussia orientalis]] ad Poloniam adiungitur, quam ob rem Sedanscum Poloniae nunc vicus est. == Natura == [[Fasciculus:Sędańsk, jezioro.jpg|thumb|upright=0.8|Lacus Sedanscius.]] Sedanscum situm est apud [[lacus|lacum]] qui Sedanscius appellatur. Initium suum in flumine in septentrione habet, quod a quattuor diversibus fluminibus creatur. Lacus a lamis, [[palus|locis palustriis]] silvisque circumcingitur; solum in septentrione cum vico vicinatur. Olim plures [[piscis|pisces]] ibi erant, sed nunc [[piscator]]es rarius adveniunt ut captent. Haec sunt dimensiones lacus<ref>https://web.archive.org/web/20240605103811/https://mojemazury.pl/jezioro/354/Sedanskie</ref>: * Maхima altitudo: 6.1m * Longitudo: 2200m * Latitudo: 11000m * Area: 168.50ha * Capacitas: 4.2125 [[decies centena milia|milliones]] m³ In vico pauca [[pratum|prata]] sunt, ubique [[vacca]]e [[aestas|aestate]] pascuntur. Totum Sedanscum silvae cingunt plenae et [[arbor]]um foliatarum et [[pinus|pinetarum]], quas diversa [[animalia]] habitant, inter quae [[aper|apri]], [[cervini]], [[lupus|lupi]], [[alces]], [[fiber|castores]], [[meles]], [[vulpes]]. == Vita socialis == [[Fasciculus:Sędańsk.JPG|thumb|upright=0.8|Prata et domus Sedansci.]] [[Fasciculus:Poland. Gmina Szczytno. Sędańsk 021.JPG|thumb|upright=0.8|Sedanscum ante paucos annos..]] Sedanscum 308 incolae habitant<ref>[https://www.polskawliczbach.pl/wies_Sedansk Res.]</ref>, qui Ortelsburgi discunt et plerique laborant. Quamquam vicus parvus est, homines ex finitimis locis ad se trahit, praesertim cum in vico silentium regnet. Videtur tranquilitas eis placere et otia prope naturam animo bonum effectum habere. Per viam bitumineam incolae Ortelsburgi birotis Sedanscum vehere possunt, iuvenes et parentes cum liberis vel senes cum nepotibus. Sedansci situs est area ludorum liberis et pulchrae silvae splendidae deambulatum itu. Itinerantes in deversorio apud lacum dormire possunt et manere tempus actum caudicis natatum in fluminibus lacuque. {{NexInt}} * [[Polonia]] * [[Protectio naturae]] * [[Borussia|Prussia]] * [[Vicus rusticus]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * Meyhöfer, Max. [[1984]]. [https://www.kreisgemeinschaft-ortelsburg.de/ "Die Landgemeinden des Kreises Ortelsburg."] == Nexus externi == {{fontes geographici}} [[Categoria:Vici Poloniae]] qeg4e5baw4l6ln76syx7hp46d021q8d 0 313727 3982353 3981387 2026-08-19T17:15:33Z Smoothcheeks 154123 /* */ 3982353 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Gabriel Kósa''' ([[Budapestinum|Budapestini]] die 31 Ianuarii [[1971]] natus) est religionum historicus Hungarus, professor ordinarius Facultatis Humanitatum [[Universitas Scientiarum Budapestinensis]], Docens Studiorum Sinensium. (Seres nomen: '''Kang Gāobǎo''', nomen traditionale: '''康高寶'''; nomen simplificatum: '''康高宝''').<ref>https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=31878</ref> == Bibliographia == <references /> {{Lifetime|1971||Kosa, Gabriel}} [[Categoria:Sinologi]] [[Categoria:Alumni Universitatis Budapestinensis]] ftjji1yce7rcafwv7i59a2ygqmfvdb5 0 324429 3982448 3957756 2026-08-20T00:58:36Z Grufo 64423 Minora 3982448 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Nomen a solemnibus}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LII reperitur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus | titulus = De correctione hominum 26–28 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Nomen a solemnibus trahit Solemniacum; solemnizent igitur omnes preter monachum, qui sibi virilia resecavit, Serracum; illum hinc excipimus quasi demoniacum; ipse solus lugeat reus apud Eacum! Exultemus et cantemus canticum victorie, et clamemus quas debemus laudes regi glorie, qui salvavit urbem David a paganis hodie! {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Festum agitur, dies recolitur, in qua Dagon frangitur, et Amalec vincitur, natus Agar pellitur, Ierusalem eripitur et Christianis redditur; diem colamus igitur! Hec urbs nobilissima prima regem habuit, in hac urbe maxima Domino complacuit, in hac propter hominem crucifigi voluit, hic super apostolos Spiritus intonuit. Urbs insignis, ad quam ignis venit annis singulis, quo monstratur, quod amatur omnibus in seculis, honoranda, frequentanda regibus et populis! {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Festum agitur, dies recolitur, in qua Dagon frangitur, et Amalec vincitur, natus Agar pellitur, Ierusalem eripitur et Christianis redditur; diem colamus igitur! Urbs sacrata celitus, adamata superis, legis tabernaculum, templum arche federis, hospitale pauperum et asylum miseris! non timebis aliquod, dum in ea manseris. Tanta lucis claritate superatur sol et luna, tanta vicit sanctitate omnes urbes hec urbs una; non elegit frustra locum Gebuseus Areuna. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Festum agitur, dies recolitur, in qua Dagon frangitur, et Amalec vincitur, natus Agar pellitur, Ierusalem eripitur et Christianis redditur; diem colamus igitur!<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> }} == Descriptio == Hoc carmen est hymnus triumphalis qui liberationem [[Ierusalem]] et victoriam Christianorum celebrat, praesertim ad menses [[Cruciata|cruciatarum]] spectans. Textus incipit cum lusu verborum de oppido Solemniaco et ironica exclusione monachi cuiusdam a laetitia communi, sed mox in fervidam celebrationem religiosam vertitur. Per victorias typologicas veteris testamenti, sicut casum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dagon||en|qid=Q623065}} et defeatam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Amalecitae|Amalec|en|qid=Q372091}}, auctor reditum Urbis Sanctae ad fidem christianam canit.<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> In strophis sequentibus, urbs [[Hierosolyma|Ierusalem]] laudatur quasi locus incarnationis, passionis, et missionis [[Spiritus Sanctus|Spiritus Sancti]], atque quasi asylum et hospitale miserorum. Carmen sanctitatem loci supra omnes alias urbes mundi extollit, etiam figuras biblicas quales [[Iebusaei|Areuna Iebusaeum]] commemorans ad nexum inter historiam sacram et praesens gaudium confirmandum.<ref name="de-correctione-hominum-26-28"/> == Investigatio palaeographica musica == Structura musica carminis, quod in codicibus manu scriptis servatur, indolem litanicam et psalmodicam praebet, ubi repetitio phrasium melodicarum antiquitatem compositionis demonstrat. In codice [[Bibliotheca publica Bavarica|Monacensi]] (Clm 4660) et in codicibus Parisiensibus (Latin 3549 et Latin 3719), notatio paleographica rationem bipartitam strophae ostendit, in qua secunda pars ut responsorium ([[versus intercalaris|versūs intercalares]]) adhibetur. Analysis melodica initium cuiusdam intonationis salmodicae patefacit, quod ex recombinatione acclamationum antiquiorum ortum esse videtur. In manuscripto Parisiensi (P), variatio paleographica notatur in versu primo, ubi pro nota ''la'' invenitur ''si'' plicatum vel simplex, et in secundo versu ubi pro intervallo ''do-mi fa'' legitur ''re-do mi'', quod levissimas mutationes in traditione exaranda indicat.<ref name="bianchini-nomen-a-solemnibus-cb-52">{{Opus | cognomen auctoris = Bianchini | nomen auctoris = Michele | titulus = Nomen a solemnibus (CB 52) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen Apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/052nomen.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Ad rhythmum quod attinet, scansio metrica quattuor ictūs praebet, quamquam initia sectionum ''alpha'' et ''beta'' inter se similia videntur. In parte autem responsorii (gamma), ductus melodiae sursum spectans ({{barbarice|lingua=it|in levare}}) suggeritur non solum a positione tonicae, sed praecipue a nota ''sol'', quae momentum rhythmicum validius ({{barbarice|lingua=it|in battere}}) habet et circa quam tota melodia volvitur. Haec dispositio neumatica et structuralis, quae inter indolem amensuralem et litanicam vacillat, confirmat carmen inter formas paraliturgicas antiquissimas ponendum esse, ubi scriptura musica munere mnemoneutico et declamatorio fungitur.<ref name="bianchini-nomen-a-solemnibus-cb-52" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] pf5hpd6gfh8p7sl40234giv4o02dqg4 0 325545 3982281 3981427 2026-08-19T14:58:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3982281 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]] '''Dendritum''' vel '''dendrita''' (-ae, f) est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant. Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur. == De dendritorum spinis == [[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]] [[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] in cerebro sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo primus descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina venientem frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant. == Plura legere si cupis == *Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467 *Ch. Forestier, R. Marty. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0022510X68901251 Le champ épineux dendritique du cortex cérébral]", ''Journal of the Neurological Sciences'', 1968: 63-72 *Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024 *Kennedy, Mary B; Beale, Holly C; Carlisle, Holly J; Washburn, Lorraine R.. "[https://www.researchgate.net/publication/7812833_Integration_of_biochemical_signalling_in_spines Integration of biochemical signalling in spines]", ''Nature Reviews. Neuroscience'', 2005: 423-34. * Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321 * Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant. * [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail] [[Categoria:Cytologia]] [[Categoria:Neurohistologia]] [[Categoria:Systema nervosum]] qoq2bbzl81xuy7415hji0zr66cbzh42 0 327706 3982414 3981046 2026-08-19T20:40:24Z Cyprianus Marcus 66550 Changed redirect target from [[Edestorpe]] to [[Egestorpium]] 3982414 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Egestorpium]] 2vpkrumjj3qbtln82af1x8rd1keycx5 0 327763 3982267 3982078 2026-08-19T14:20:25Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Summarium */ 3982267 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Symmachorum.jpg|thumb|Tabella eburnea e [[Diptychon consulare|diptycho]] in Symmacchorum honorem scalpto. Conspicua est sacerdos [[Bacchus|Bacchi]] sacrum faciens.]] '''''Contra Symmachum''''' (nonnumquam etiam '''''Contra orationem Symmachi''''') est longum poema didacticum [[Hexameter|hexametris]] [[Dactylus|dactylicis]] compositum et in duos libros digestum quod poeta Christianus [[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]] circa 402/3 (etenim [[Flavius Stilicho|Stilichonis]] victoriam ad [[Pollentia (Marchia Anconitana)|Pollentiam]] glorificabat<ref>II.696-768.</ref>) edidit. In hoc poemate Prudentius deos et sacra [[Paganismus|pagana]] deridet, Christianismum extollit, quod [[Genus litterarum|genus]] ad [[Apologetica|apologeticam]] pertinet. Fingit se [[Tolerantia|tolerandi]] paganismi argumentis a clarissimo viro [[Quintus Aurelius Symmachus|Quinto Aurelio Symmacho]] olim expositis<ref>[http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] </ref> respondere sed incertum est hoc temporis utrum Symmachus adhuc vixerit an iam obisset. Praeterea [[Ambrosius]] iam ei [[Controversia de ara Victoriae|responderat]]. Certe paganismus Christianismo periculum iamdiu non faciebat et Prudentius materiam sibi gratam et ad blanditias [[Honorius (imperator)|Honorii imperatoris]] idoneam elegit potius quam rerum cursum mutare voluit. == Summarium == *'''Primo libro''' Prudentius gentilium deos ridiculos facere instituit facinora eorum [[Sexualitas humana|sexualia]]que flagitia memorans et exempla (amores Iovis, [[Priapus]], [[Antinous]], [[Rhea Silvia]] etc.) repetens iam apud [[Apologeta|apologetas]] tertii saeculi (necnon philosophos antiquos iam antea) enumerata. Ostendit revera reges mortuos ibi coli ([[Euhemerismus|euhemerismus]]) aut vires naturales (Oceanus, ignis etc.). Deinde (versus 408-631) virtutes et leges imperatoris [[Theodosius I|Theodosii]] extollit qui [[Idololatria|idololatriam]] publicam prohibuit. Postremo eloquium Symmachi ultra modum laudat: eo magis poetam piget quod dote tam prave utatur (632-657). Praefationem 89 [[Asclepiadeus|versibus asclepiadeis]] constantem libro praefixit in qua narrationem Biblicam<ref>''[[Actus Apostolorum]]'' 27-28.</ref> [[Parabolae Iesu|parabolice]] retractat: nam [[Paulus Tarsensis|apostolum Paulum]] postquam naufragium vix evasit et ad litus pervenit (quod stat pro [[Persecutiones Christianorum Romanae|persecutionibus Ecclesiae]]) serpens in ramis foci latens momordit (quod stat pro oratione Symmachi qui Ecclesiam sibi securam iam visam inexspectato aggreditur). Qui eventus tamen ad maiorem Christi gloriam vertitur. *'''Secundo libro''' Prudentius singulis Symmachi tertiae relationis argumentis respondet. Ita [[Prosopopoeia|prosopopoeiae]] Romae apud oratorem similem et contrariam prosopopeiam poeta opponit<ref>II.655-678</ref>. In summa negat deorum tutela crevisse [[Imperium Romanum]] sed providentia Dei Christiani orbem eadem lingua eisdemque legibus unitum cupientis ad veram doctrinam commodius disseminandam<ref>II.578-640.</ref>. In peroratione [[Honorius (imperator)|Honorium]] precatur ut deformia [[Gladiator|gladiatorum]] munera vetare vellet quae Romam infamem faciunt. [[Rhetorica]] argumenta lectores modernos raro persuadent sed multum ridere fecit Prudentius cum Romam induceret gloriantem quod regnantibus Christianis nihil tale passa esset qualis Urbs a [[Senones|Senonibus]] capta [[Marcus Furius Camillus|Camilli]] tempore<ref>II.690-695.</ref>. Etenim non suspicabatur octo tantum post annos Romam ab [[Alaricus I (rex Visigothorum)|Alarico]] direptum iri. Praefationem sexaginta sex [[Glyconeus|versuum Glyconeorum]] secundo libro praefixit cuius materia ex [[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelio decundum Matthaeum]]<ref>XIV.23-32</ref> ducta est: non enim auxilio Christi minus eget poeta adversus procellam facundiae Symmachianae quam [[ Petrus|discipulus Petrus]] cum hortante magistro in mari ambulare temptavit. == De sententiis illustribus == Nonnullas sententias strenue cusas memorare libet: *''Vincendi quaeris dominam ? sua dextera cuique est'' (II.35) *''Nemo nocens si fata regunt quod vivitur et fit'' (II.471) *''Vivere commune est sed non commune mereri'' (II.807) ==Notae== <references /> == Editiones == *[[Collection des Universités de France]]: M. Lavarenne, ''Prudence Tome III : Psychomachie - Contre Symmaque'', Les Belles Lettres, 1948 * Giovanni Garuti, ''Prudentius Contra Symmachum ; testo, traduzione e commento'', Romae, 1996 * Hermann Tränkle, ''Prudentius: Contra Symmachum = Gegen Symmachus ; übersetzt und eingeleitet'', Turnhout, Brepols, 2008 (Fontes Christiani) == Plura legere si cupis == *T. D. Barnes, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/294097 The Historical Setting of Prudentius' Contra Symmachum]", ''The American Journal of Philology'', 1976: 373-386 *T. D. Barnes et R. W. Westall. "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1088440 The Conversion of the Roman Aristocracy in Prudentius' "Contra Symmachum"]", ''Phoenix'', 1991: 50-61 * JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11713 Date et genèse du premier livre de Prudence contre Symmaque]", ''Revue des études latines'', 1981: 235-259 *Juan Manuel Danza, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44740672b Ironia y violencia en "Contra Symmachum" de Prudencio]", ''Quaderni Urbinati di Cultura Classica'', 2016: 97-109 *Siegmar Döpp,"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1583983 Prudentius' "Contra Symmachum" eine Einheit?]", ''Vigiliae Christianae'', 1986: 66-82 **"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4476633 Vergilische Elemente in Prudentius' 'Contra Symmachum']", ''Hermes'', 1988: 337-342 *Christian Gnilka, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h14q.14 Kaiser, Rom und Reich bei Prudentius]" in ''East and West in the Roman Empire of the Fourth Century: An End to Unity?'', 2015: 164-180 ** ''Prudentius Contra orationem Symmachi : eine kritische Revue'', Aschendorff verlag, 2017 * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *Thea Kraus, ''Prudentius' Contra Symmachum, Vergil und Rom : ein historisch-philologischer Beitrag zur Auseinandersetzung zwischen Christen und Heiden am Ende des 4. Jh. n. Chr.'', Reichert Verlag, 2022 *Lydia Krollpfeifer, ''Rom bei Prudentius: Dichtung und Weltanschauung in 'Contra orationem Symmachi'''. Göttingen: Edition Ruprecht, 2017 [https://bmcr.brynmawr.edu/2018/2018.06.22 Recensio critica] *Gert Partoens, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1584773 Acts 27-28 in the Preface to Prudentius's First "Liber contra Symmachum"]", ''Vigiliae Christianae'', 2003: 36-61 *D. Rohmann, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4477549 Das Langsame Sterben der Veterum Cultura Deorum: Pagane Kulte bei Prudentius]", ''Hermes'', 2003: 235-253 *Danuta Shanzer, "The date and composition of Prudentius's Contra orationem Symmachi libri", ''Rivista di Filologia e di Istruzione Classica'', 1989: 442-462 *Friedrich Solmsen, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1582646 The Powers of Darkness in Prudentius' "Contra Symmachum": A Study of His Poetic Imagination]", ''Vigiliae Christianae'', 1965: 237-257 *Wolf Steidle, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1583046 Die dichterische Konzeption des Prudentius und das Gedicht Contra Symmachum]", ''Vigiliae Christianae'', 1971: 241-281 == Fontes externi == * [https://la.wikisource.org/wiki/Libri_contra_Symmachum Textus] apud Vicifontem * [https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1855 Bibliographia] [[Categoria:Scripta saeculo 5]] [[Categoria:Italiae scripta]] [[Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii]] [[Categoria:Carmina didactica]] [[Categoria:Religio Romana]] mqs19hxogwoomsvptoz6galyxvkfpbk 3982282 3982267 2026-08-19T15:01:24Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Summarium */ 3982282 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Symmachorum.jpg|thumb|Tabella eburnea e [[Diptychon consulare|diptycho]] in Symmacchorum honorem scalpto. Conspicua est sacerdos [[Bacchus|Bacchi]] sacrum faciens.]] '''''Contra Symmachum''''' (nonnumquam etiam '''''Contra orationem Symmachi''''') est longum poema didacticum [[Hexameter|hexametris]] [[Dactylus|dactylicis]] compositum et in duos libros digestum quod poeta Christianus [[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]] circa 402/3 (etenim [[Flavius Stilicho|Stilichonis]] victoriam ad [[Pollentia (Marchia Anconitana)|Pollentiam]] glorificabat<ref>II.696-768.</ref>) edidit. In hoc poemate Prudentius deos et sacra [[Paganismus|pagana]] deridet, Christianismum extollit, quod [[Genus litterarum|genus]] ad [[Apologetica|apologeticam]] pertinet. Fingit se [[Tolerantia|tolerandi]] paganismi argumentis a clarissimo viro [[Quintus Aurelius Symmachus|Quinto Aurelio Symmacho]] olim expositis<ref>[http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi] </ref> respondere sed incertum est hoc temporis utrum Symmachus adhuc vixerit an iam obisset. Praeterea [[Ambrosius]] iam ei [[Controversia de ara Victoriae|responderat]]. Certe paganismus Christianismo periculum iamdiu non faciebat et Prudentius materiam sibi gratam et ad blanditias [[Honorius (imperator)|Honorii imperatoris]] idoneam elegit potius quam rerum cursum mutare voluit. == Summarium == *'''Primo libro''' Prudentius gentilium deos ridiculos facere instituit facinora eorum [[Sexualitas humana|sexualia]]que flagitia memorans et exempla (amores Iovis, [[Priapus]], [[Antinous]], [[Rhea Silvia]] etc.) repetens iam apud [[Apologeta|apologetas]] tertii saeculi (necnon philosophos antiquos iam antea) enumerata. Ostendit revera reges mortuos ibi coli ([[Euhemerismus|euhemerismus]]) aut vires naturales (Oceanus, ignis etc.). Deinde (versus 408-631) virtutes et leges imperatoris [[Theodosius I|Theodosii]] extollit qui [[Idololatria|idololatriam]] publicam prohibuit. Postremo eloquium Symmachi ultra modum laudat: eo magis poetam piget quod dote tam prave utatur (632-657). Praefationem 89 [[Asclepiadeus|versibus asclepiadeis]] constantem libro praefixit in qua narrationem Biblicam<ref>''[[Actus Apostolorum]]'' 27-28.</ref> [[Parabolae Iesu|parabolice]] retractat: nam [[Paulus Tarsensis|apostolum Paulum]] postquam naufragium vix evasit et ad litus pervenit (quod stat pro [[Persecutiones Christianorum Romanae|persecutionibus Ecclesiae]]) serpens in ramis foci latens momordit (quod stat pro oratione Symmachi qui Ecclesiam sibi securam iam visam inexspectato aggreditur). Qui eventus tamen ad maiorem Christi gloriam vertitur. *'''Secundo libro''' Prudentius singulis Symmachi tertiae relationis argumentis respondet. Ita [[Prosopopoeia|prosopopoeiae]] Romae apud oratorem similem et contrariam prosopopeiam poeta opponit<ref>II.655-678</ref>. In summa negat deorum tutela crevisse [[Imperium Romanum]] sed providentia Dei Christiani orbem eadem lingua eisdemque legibus unitum cupientis ad veram doctrinam commodius disseminandam<ref>II.578-640.</ref>. In peroratione [[Honorius (imperator)|Honorium]] precatur ut deformia [[Gladiator|gladiatorum]] munera vetare vellet quae Romam infamem faciunt. [[Rhetorica]] argumenta lectores modernos raro persuadent sed multum ridere fecit Prudentius cum Romam induceret gloriantem quod regnantibus Christianis nihil tale passa esset qualis Urbs a [[Senones|Senonibus]] capta [[Marcus Furius Camillus|Camilli]] tempore<ref>II.690-695.</ref>. Etenim non suspicabatur octo tantum post annos Romam ab [[Alaricus I (rex Visigothorum)|Alarico]] direptum iri. Praefationem sexaginta sex [[Glyconeus|versuum Glyconeorum]] secundo libro praefixit cuius materia ex ''[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelio secundum Matthaeum]]''<ref>XIV.23-32</ref> ducta est: non enim auxilio Christi minus eget poeta adversus procellam facundiae Symmachianae quam [[ Petrus|discipulus Petrus]] cum hortante magistro in mari ambulare temptavit. == De sententiis illustribus == Nonnullas sententias strenue cusas memorare libet: *''Vincendi quaeris dominam ? sua dextera cuique est'' (II.35) *''Nemo nocens si fata regunt quod vivitur et fit'' (II.471) *''Vivere commune est sed non commune mereri'' (II.807) ==Notae== <references /> == Editiones == *[[Collection des Universités de France]]: M. Lavarenne, ''Prudence Tome III : Psychomachie - Contre Symmaque'', Les Belles Lettres, 1948 * Giovanni Garuti, ''Prudentius Contra Symmachum ; testo, traduzione e commento'', Romae, 1996 * Hermann Tränkle, ''Prudentius: Contra Symmachum = Gegen Symmachus ; übersetzt und eingeleitet'', Turnhout, Brepols, 2008 (Fontes Christiani) == Plura legere si cupis == *T. D. Barnes, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/294097 The Historical Setting of Prudentius' Contra Symmachum]", ''The American Journal of Philology'', 1976: 373-386 *T. D. Barnes et R. W. Westall. "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1088440 The Conversion of the Roman Aristocracy in Prudentius' "Contra Symmachum"]", ''Phoenix'', 1991: 50-61 * JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11713 Date et genèse du premier livre de Prudence contre Symmaque]", ''Revue des études latines'', 1981: 235-259 *Juan Manuel Danza, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44740672b Ironia y violencia en "Contra Symmachum" de Prudencio]", ''Quaderni Urbinati di Cultura Classica'', 2016: 97-109 *Siegmar Döpp,"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1583983 Prudentius' "Contra Symmachum" eine Einheit?]", ''Vigiliae Christianae'', 1986: 66-82 **"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4476633 Vergilische Elemente in Prudentius' 'Contra Symmachum']", ''Hermes'', 1988: 337-342 *Christian Gnilka, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/10.1163/j.ctt1w8h14q.14 Kaiser, Rom und Reich bei Prudentius]" in ''East and West in the Roman Empire of the Fourth Century: An End to Unity?'', 2015: 164-180 ** ''Prudentius Contra orationem Symmachi : eine kritische Revue'', Aschendorff verlag, 2017 * Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172 *Thea Kraus, ''Prudentius' Contra Symmachum, Vergil und Rom : ein historisch-philologischer Beitrag zur Auseinandersetzung zwischen Christen und Heiden am Ende des 4. Jh. n. Chr.'', Reichert Verlag, 2022 *Lydia Krollpfeifer, ''Rom bei Prudentius: Dichtung und Weltanschauung in 'Contra orationem Symmachi'''. Göttingen: Edition Ruprecht, 2017 [https://bmcr.brynmawr.edu/2018/2018.06.22 Recensio critica] *Gert Partoens, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1584773 Acts 27-28 in the Preface to Prudentius's First "Liber contra Symmachum"]", ''Vigiliae Christianae'', 2003: 36-61 *D. Rohmann, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4477549 Das Langsame Sterben der Veterum Cultura Deorum: Pagane Kulte bei Prudentius]", ''Hermes'', 2003: 235-253 *Danuta Shanzer, "The date and composition of Prudentius's Contra orationem Symmachi libri", ''Rivista di Filologia e di Istruzione Classica'', 1989: 442-462 *Friedrich Solmsen, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1582646 The Powers of Darkness in Prudentius' "Contra Symmachum": A Study of His Poetic Imagination]", ''Vigiliae Christianae'', 1965: 237-257 *Wolf Steidle, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/1583046 Die dichterische Konzeption des Prudentius und das Gedicht Contra Symmachum]", ''Vigiliae Christianae'', 1971: 241-281 == Fontes externi == * [https://la.wikisource.org/wiki/Libri_contra_Symmachum Textus] apud Vicifontem * [https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1855 Bibliographia] [[Categoria:Scripta saeculo 5]] [[Categoria:Italiae scripta]] [[Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii]] [[Categoria:Carmina didactica]] [[Categoria:Religio Romana]] ntyxilq0rhvi0abj2zyn0oqfdzd881u 0 327809 3982258 3982149 2026-08-19T13:12:53Z Demetrius Talpa 81729 3982258 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Dungalus}} (qui et {{res|Dungalus reclusus}}, {{res|Dungalus Scotus}}, {{res|Dungalus Hibernicus}}, {{res|Dungalus Bobiensis}}; annis 811–828 floruit) fuit monachus, astronomus, poeta Latinus et magister scholae [[renovatio Carolingiana|aetatis Carolingianae]]. ==Vita et opera== Ubi in Hibernia natus et educatus sit, incertum est, sed probabiliter in schola {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|monasterium Benchorense|monasterii Benchorensis|en|qid=Q591192}}, nam inter libros quos postea bibliothecae Bobiensi legavit, [[Antiphonarium Benchorense]] fuit. Anno [[811]] iam in [[Abbatia Sancti Dionysii|monasterio Sancti Dionysii]] Lutetiensi commorabatur, cum ''Epistolam de eclipsibus solis'' [[Carolus Magnus|Carolo Magno]] scripsit, in qua [[Macrobius|Macrobii]] et [[Gaius Plinius Secundus|Plinii]] operibus usus, scientiam astronomicam hoc aevo raram et superstitione alienam monstravit. Anno 823 in capitulari [[Lotharius I (imperator)|Lotharii]] memoratus est. Anno [[825]] [[Papia]]e magister scholae factus est. Anno 827 vel 828 Dungalus opus contra [[Claudius Taurinensis|Claudium, episcopum Taurinensem]], composuit, in quo venerationem imaginum defendit. Carmina etiam aliqua composuit, et fortasse poeta, ut [[Hibernicus exul]] notus, etiam Dungalus est. In [[monasterium Bobiense|monasterio Bobiensi]], a sancto [[Columbanus|Columbano]] Hibernico constituto, ultimos vitae suae annos egit et bibliothecam suam pretiosam, viginti septem libros continentem, ei reliquit. Libri eius postea a [[Fridericus Borromaeus|Friderico Borromaeo]] in [[Bibliotheca Ambrosiana|Bibliothecam Ambrosianam]] [[Mediolanum|Mediolani]] translati sunt, ubi hodie servantur. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/30_10_0760-0860-_Dungalus_Reclusus.html Opera] in ''[[Patrologia Latina]]'' ==Bibliographia== *Bruce S. Eastwood, "The Astronomy of Macrobius in Carolingian Europe: Dungal's Letter of 811 to Charles the Great", Early Medieval Europe, 3(1994): 117-134 *Mirella Ferrari, « In Papia conveniant ad Dungalum », Italia Medioevale e Umanistica 15, 1972, p. 1-52. * Jean Vezin, « Observations sur l'origine des manuscrits légués par Dungal à Bobbio », in: G. Silagi (dir.), Paläolographie 1981, Monaci, 1982, p. 125-144. {{Anni vitae|saeculo 8|saeculo 9|Dungalus}} [[Categoria: Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Poetae Latini regni Carolingorum]] [[Categoria:Incolae Hiberniae]] [[Categoria:Astronomi Franciae]] [[Categoria:Renovatio Carolingiana]] aeqkihp9yywf8nmfumxjasvj9cqtl9t 0 327811 3982369 3982222 2026-08-19T18:58:48Z RenataEritRoma 213642 Created by translating the section "Geschichte" from the page "[[:de:Special:Redirect/revision/265303030|Krampus]]" 3982369 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}},{{FD ref}} sive {{res|Kramperl}}{{FD ref}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}}{{FD ref}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. ==Notae== <references/> == Historia == [[Datei:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus,]] angelis et Krampo comitantibus]] [[Datei:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|Sanctus[[Nicolaus Myrensis|Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Krampōrum grege comitantibus, liberōs laudat et castīgat, ac mūnera ex corbe tribuit (mōs Salisburgēnsis, in Flachgoviā).]] '''Krampus''', sive Kramperl (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) vel Bartl (in regionibus meridionalibus [[Austria|Austriae]]), figura terribilis in consuetudinibus Adventus formidabilis figura est, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Diffusus est in regione Alpium Orientalium, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], [[Austria]], [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanica ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]) et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus liberos probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] “Bass” sive “Pass” vocatur Figura Krampi primitus – sicut multae aliae figurae daemonicae regionis Alpium – ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus figura Krampi cum moribus Perchtarum (confer Schiachperchten) commixta est. === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[Datei:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[Datei:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Datei:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico ''Weißbach an der Alpenstraße'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] [[Datei:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, ''Nikoloweibl'' (femina Nicolai) et ''Buttnmandl'' in vico ''Loipl'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} rlbxte0ijds7rpi3jg37yqq9ah4o0vi 3982370 3982369 2026-08-19T19:00:29Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982370 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}},{{FD ref}} sive {{res|Kramperl}}{{FD ref}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}}{{FD ref}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. ==Notae== <references/> == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[Datei:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[Datei:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Datei:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico ''Weißbach an der Alpenstraße'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] [[Datei:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, ''Nikoloweibl'' (femina Nicolai) et ''Buttnmandl'' in vico ''Loipl'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} jx5c84e4c3dpavokw47z1elw8eyg6ya 3982373 3982370 2026-08-19T19:04:13Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982373 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}},{{FD ref}} sive {{res|Kramperl}}{{FD ref}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}}{{FD ref}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. ==Notae== <references/> == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[:Fasciculus:Nikolaus krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[:Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico ''Weißbach an der Alpenstraße'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] [[:Fasciculus:Der hl. Nikolaus, das Nikoloweibl und die Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, ''Nikoloweibl'' (femina Nicolai) et ''Buttnmandl'' in vico ''Loipl'' (in circulo terrae ''Berchtesgadener Land'').]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} 3ygsvqc82sipk38xzg324ifhpibck5a 3982374 3982373 2026-08-19T19:13:01Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982374 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}},{{FD ref}} sive {{res|Kramperl}}{{FD ref}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}}{{FD ref}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico Weißbach an der Alpenstraße (in circulo terrae Berchtesgadener Land)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loipl (in circulo terrae Berchtesgadener Land).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} 6eyn4tas4ipvyiposcjcjr5ppozu72a 3982376 3982374 2026-08-19T19:23:52Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982376 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico Weißbach an der Alpenstraße (in circulo terrae Berchtesgadener Land)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loipl (in circulo terrae Berchtesgadener Land).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} 7nih9luc7tz9ntk0e9ooasyfpmmth3n 3982410 3982376 2026-08-19T20:28:34Z IacobusAmor 1163 Vicificanda 3982410 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampo comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitantibus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in meridianis [[Austria|Austriae]] [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus est figura formidabilis, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]), et partibus [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus [[liberi|liberos]] probos muneribus ornat, improbi a Krampo puniuntur. Coetus ex Nicolao, Krampo aliisque constans, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae [[daemon]]icae—ex aevo praechristiano ortum ducit. In multis regionibus, figura Krampi cum [[mores|moribus]] Perchtarum (confer ''Schiachperchten'') commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Germanica mediae altae " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. '''In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi [[Ager|agro]] salinario, in [[Styria]] nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine ''Kramperl'' magis notus est.''' In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[Diabolus|diaboli]] deducuntur Etiam vocabulum ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Descriptio anni 1896.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulla fontes ante saeculi 16 exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in terris [[Germania|Germaniae]] septentrionalis protestanticis vigebat, summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur.Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum improbi a Krampo puniuntur Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo 19 iterum in publicum prodiit.Publicum iterum saeculo XX. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Superiori]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris,qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent,interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno bismillesimo octavo plus quam mille Crampi numerabantur, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Qui posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex vico Weißbach an der Alpenstraße (in circulo terrae Berchtesgadener Land)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loipl (in circulo terrae Berchtesgadener Land).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem in omnino voluntaria animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli terrae), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur и omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris a octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrant, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angeluli et sarii pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in dynamicis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia Sanctus Nicolaus a "Schmutzli" comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculumvicesimum in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} q14t4bmfak30vc0pk1ce3hedqkhhez8 3982426 3982410 2026-08-19T21:47:23Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982426 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampi comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], ab[[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitatus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in [[Austria|Austriae]] meridianis [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus figura formidabilis est, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]) partibusque [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus liberos probos muneribus ornat''',''' Krampus improbos punit. Coetus Nicolai, Krampi aliiorumque, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae daemonicae—ex aevo praechristiano oritur. In multis regionibus figura Krampi cum persona Perchtarum commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Theodisca media alta " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi agro salinario, in Styria nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine Kramperl magis notus est. In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur. In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[diabolus]] deducuntur. Vocabulum etiam ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Imago anno 1896 depicta.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulli fontes ante saeculi XVI exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in septentrionalis Germaniae terris reformatis vigebat , summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur. Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum Krampus improbos punit. Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo XIX atque iterum saeculo XX in publicum prodiit. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Athesi]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris, qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent, interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno 2008 plus quam mille Crampi aderant, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Hic posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex Albo Rivo ad Viam Alpinam (in circulo Berchtesgaden)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loiplo (in circulo Berchtesgadenensi).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem ex voluntaria penitus animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur et omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris ab octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant. Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrat, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angelulos et sarios pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in variis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia "Schmutzli" Sanctum Nicolaum comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculum XX in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} ttopp7853m0e38nfsymhrsp6ebvyitm 3982427 3982426 2026-08-19T21:48:17Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982427 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampi comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], ab [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitatus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in [[Austria|Austriae]] meridianis [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus figura formidabilis est, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]) partibusque [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus liberos probos muneribus ornat''',''' Krampus improbos punit. Coetus Nicolai, Krampi aliiorumque, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae daemonicae—ex aevo praechristiano oritur. In multis regionibus figura Krampi cum persona Perchtarum commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Theodisca media alta " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi agro salinario, in Styria nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine Kramperl magis notus est. In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur. In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[diabolus]] deducuntur. Vocabulum etiam ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Imago anno 1896 depicta.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulli fontes ante saeculi XVI exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in septentrionalis Germaniae terris reformatis vigebat , summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur. Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum Krampus improbos punit. Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo XIX atque iterum saeculo XX in publicum prodiit. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Athesi]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris, qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent, interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno 2008 plus quam mille Crampi aderant, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Hic posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex Albo Rivo ad Viam Alpinam (in circulo Berchtesgaden)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loiplo (in circulo Berchtesgadenensi).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem ex voluntaria penitus animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur et omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris ab octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant. Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrat, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angelulos et sarios pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in variis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia "Schmutzli" Sanctum Nicolaum comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculum XX in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} q0gj3nghh3sjccbszj2v9nnhj9ja9cm 3982429 3982427 2026-08-19T21:55:53Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982429 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampi comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], ab [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitatus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in [[Austria|Austriae]] meridianis [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus figura formidabilis est, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]) partibusque [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus liberos probos muneribus ornat''',''' Krampus improbos punit. Coetus Nicolai, Krampi aliiorumque, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae daemonicae—ex aevo praechristiano oritur. In multis regionibus figura Krampi cum persona Perchtarum commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Theodisca media alta " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi agro salinario, in Styria nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine Kramperl magis notus est. In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur. In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[diabolus]] deducuntur. Vocabulum etiam ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Imago anno 1896 depicta.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulli fontes ante saeculi XVI exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in septentrionalis Germaniae terris reformatis vigebat , summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur. Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum Krampus improbos punit. Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo XIX atque iterum saeculo XX in publicum prodiit. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Athesi]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris, qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent, interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno 2008 plus quam mille Crampi aderant, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Hic posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex Albo Rivo ad Viam Alpinam (in circulo Berchtesgaden)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loiplo (in circulo Berchtesgadenensi).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem ex voluntaria penitus animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur et omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris ab octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant. Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrat, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angelulos et sarios pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in variis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia "Schmutzli" Sanctum Nicolaum comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est. Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculum XX in Norvegia usitatus erat. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} n36uuyshut0mnkwjvp1rh7knr1f8gza 3982430 3982429 2026-08-19T22:05:26Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982430 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hl._Nikolaus_in_Begleitung_des_Krampus_und_Engeln.jpg|thumb|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], angelis et Krampi comitantibus]] [[Fasciculus:Krampus_Salzburg_with_bishop_and_angel.jpg|thumb|upright=0.8|[[Nicolaus Myrensis|Sanctus Nicolaus]], ab [[Angelus|angelis]] et Kramporum grege comitatus, liberos laudat et castigat, ac munera ex corbe tribuit (mos [[Salisburgum (provincia)|Salisburgensis]], in Flachgovia).]] {{res|Krampus}}<ref>Albert Sleumer, ''Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch'' (1962), p. 123.</ref>, sive {{res|Kramperl}} (in [[Bavaria]] et [[Austria]]) et {{res|Bartl}} (in [[Austria|Austriae]] meridianis [[regio]]nibus), in [[Adventus|Adventūs]] consuetudinibus figura formidabilis est, [[Nicolaus Myrensis|Sancto Nicolao]] comitante. Populo gratus est in regione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alpes Orientales|Alpium Orientalium|en|qid=Q63817}}, in [[Bavaria|Bavaria Antiqua]], Austria, [[Lichtenstenum|Lichtensteno]], [[Hungaria]], [[Croatia]], [[Slovenia]], [[Slovacia]], [[Cechia|Bohemia]], [[Tirolis Meridionalis|Tiroli Meridionali]], Tiroli Romanico ([[Provincia Tridentina|Tridentino]]) partibusque [[Italia septentrionalis|Italiae Septentrionalis]] extra [[Alpes]] sitis. Dum Nicolaus liberos probos muneribus ornat''',''' Krampus improbos punit. Coetus Nicolai, Krampi aliiorumque, in [[Lingua Bavarica|dialectis Bavaricis]] Bass sive Pass vocatur. Figura Krampi primitus—sicut multae aliae regionis Alpium figurae daemonicae—ex aevo praechristiano oritur. In multis regionibus figura Krampi cum persona Perchtarum commixta est. == Historia == === Origo nominis === Nomen a lingua Theodisca media alta " ''Krampen'' " 'ungula' vel [[Lingua Bavarica|a Bavarico]] ''"Krampn'' " 'aliquid exanime, siccum, marchitum vel aridum' derivatur. In praealpinis Bavariae regionibus, in Salisburgensi agro salinario, in Styria nec non in provincia Salisburgensi Krampus nomine Kramperl magis notus est. In [[Styria]] et [[Carinthia]] praeter [[nomen]] ''Kramperl'' etiam vox ''Bartl'' usurpatur, quae est forma [[Deminutivum|deminutiva]] nominis Bartholomaei. Propter bilinguismum [[Lingua Slovena|Sloveno]]-[[Lingua Theodisca|Germanicum]] per saecula in [[Carinthia]] et [[Styria]] durantem, conici potest nomen Slovenicum ''parkelj'' itidem ex voce ''Bartl'' originem ducere, praesertim cum commutatio litterarum ''t'' in ''k'' vel ''d'' in ''g'' (ut in vocibus ''Kittel'' in ''kikelj'' et ''Kandl'' in ''kangla'') etiam in aliis verbis in linguam Slovenicam adoptatis inveniatur. In agro salinario Salisburgensi etiam nomen ''Miglo'' invenitur. In regione [[Tirolis (civitas Austriae)|Tirolensi]] saepius memorantur ''Tuifl'', ''Tuifltag'' vel ''Tuifltratzen'', quae a vocabulo [[diabolus]] deducuntur. Vocabulum etiam ''Gangger'' usurpatur. [[Fasciculus:Nikolaus_krampus.jpg|thumb|Adventus Nicolai et Krampi. Imago anno 1896 depicta.]] === Origines et progressus consuetudinis === Nulli fontes ante saeculi XVI exitum exstant. Extra regiones ad [[Contrareformatio|Reformationem Catholicam]] conversas, Krampi a Servo Ruperto, cuius imago in septentrionalis Germaniae terris reformatis vigebat , summoti manebant. In regionibus autem Alamannicis protestanticis ambae formae inter se miscentur, quae communem originem ex persona quadam Italica saeculi XVI ducere videntur: ibi enim opinio invaluerat Diabolum animas peccatorum devorare. Malum praesertim hiemali tempore aspero dominatur, quapropter in hac specie manifeste et ad vivum repraesentabatur. Ex scholis monasticis (scilicet ex festo episcopi puerorum) mos domos visitandi nonnisi a medio saeculo 17 exortus esse videtur. Nicolaus enim, larvis terribilibus, daemonibus personisque animalium (sicut capra feni, vulgo ''Habergeiß'') comitatus, liberos probos examinat ac praemiis donat, dum Krampus improbos punit. Aetate Reformationis Catholicae ludi scenici domestici instituti sunt, qui etiam nunc in vicis ''Bad Mitterndorf'', ''Tauplitz'', ''Pichl-Kainisch'' (in regione ''Salzkammergut''), in finibus Salisburgensibus et in Tiroli servantur. Exinde greges Kramporum (vulgo ''Krampuspassen'') simul cum pompa Perchtarum (vulgo ''Perchtenlauf'') orti sunt. Ad hanc pompam soli viri caelibes et armis idonei eiusdem vici admittebantur, qua re hoc spectaculum a medio saeculo XIX atque iterum saeculo XX in publicum prodiit. === Cursus Kramporum === [[File:KrampusG2.JPG|thumb|Cursus Kramporum in [[Vallis Gardeina|Valle Gardena]] / [[Athesia Superior|Athesia Athesi]]]] In multis vicis urbibusque regionis Alpium orientalium, Bavariae meridianae superiorisque Palatinatus, Austriae, partium principatus Lichtensteni, Hungariae, Sloveniae, Slovaciae, Czechiae, necnon partium Italiae et Croatiae, etiamnunc pompae Crampi (vulgo ''Krampusumzüge'') celebrantur, in quibus homines habitu Crampi induti, magno tintinnabulorum sonitu per vias incedunt ut praetereuntes terreant. Quibus in pompis etiam virgis longis utuntur. Ludus qui ''Tuifltratzen'' (in Tiroli) seu ''Kramperltratzn'' (Bavarice a verbo ''tratzen'', quod est 'illudere, lacessere, deridere'; in partibus Austriae etiam ''Kramperlstauben'' ab alta Theodisce ''stauben'', id est 'fugare, abigere') vocatur, multis in locis pro experimento virtutis (vulgo ''Mutprobe'') habetur puerorum localium, qui Crampos irritare conantur ita ut neque capiantur neque verberentur. Dies Crampi est dies quintus mensis Decembris, qui est vigilia festi sancti Nicolai, quod die sexto eiusdem mensis celebratur. Plerumque ambae personae vespere diei quinti Decembris una apparent, interdum autem etiam die sexto Decembris. Inter maximas pompas, in quibus anno 2008 plus quam mille Crampi aderant, sunt decursus Crampi (vulgo ''Krampuslauf'') Sancti Ioannis in Pongau, qui quotannis die sexto Decembris fit, nec non maximus totius Austriae decursus Crampi Celovaci celebratus. Hic posterior per spatium unius chiliometri cum dimidio patet. === Variationes et notae regionales === [[Fasciculus:KrampusWeissbach.jpg|thumb|Duodecim Crampi cum sancto Nicolao ex Albo Rivo ad Viam Alpinam (in circulo Berchtesgaden)]] [[Fasciculus:Der_hl._Nikolaus,_das_Nikoloweibl_und_die_Buttnmandl.JPG|thumb|Sanctus Nicolaus, Nikoloweibl (femina Nicolai) et Buttnmandl in vico Loiplo (in circulo Berchtesgadenensi).]] Notandum est discrimina consuetudinum regionalium exstare, quae ex parte vehementer variant (exempli gratia: pompae spectaculorum in Carinthia cum ignibus artificiosis, facibus, pyrobolisque — contra usum virgarum ad spectatores vexandos lacessendosque Salisburgi).Unus ex formidolosissimis ac spectabilissimis Crampi decursibus in Tiroli orientali fit. Ad hanc consuetudinem in hac regione non solum simplex pompa pertinet, sed etiam deiectio Crampi tradita (vulgo ''Krampuswurf''), quae arti deiciendi in palaestra Alpina (quae ''Ranggeln'' vocatur) similis est et inter Crampum ac „rixatorem“ (vulgo ''Raufbold'') committitur. Id autem ex voluntaria penitus animosi hominis actione positum est, cum propriae areae huic consuetudinis generi destinatae constituantur. Spectatores post saepimenta sine periculo hoc spectaculum aspicere possunt. Altera proprietas huius consuetudinis singularis est trahitio mensae (quae dialectis Tirolis orientalis ''tischziagn'' seu ''tischzoichn'' vocatur), per multa decennia usitata. In his celebritatibus, quae a pompis spectaculorum separatim parantur, complures viri voluntarii post magnam gravemque mensam ligneam considunt et eam contra Crampos impetum facientes, quantum possunt, propriis viribus retinere conantur. Crampis autem id propositum est, ut aut mensam evertant aut eam a loco initiali satis longe subtrahant. Huiusmodi certamen singulis vicibus separatim diiudicatur, cum plerumque post unam vicem viri succedant et Crampi in varios greges se dividant. In valle ''Defereggental'' Tirolis orientalis, die quinto Decembris, sanctus Nicolaus et Crampus a pluribus aliis personis comitantur, quae per anni decursum rura petiverunt: ''Bajazzo'' (mimo), ''Lotter'' et ''Litterin'' (mendicantibus), sponso et sponsa cum tibicine, medico, vigile publico, magistro civium, vigilique nocturnis, necnon Morte ipsa, quae homines de vitae fragilitate monet. In agro Berchtesgadenerensi (qui est pars meridiana eiusdem nominis circuli), duo genera Cramporum inveniuntur: ''Kramperl'' (qui omnino pellibus vestiuntur) et ''Gankerl'' (seu ''Ganggerl''), qui agiliores sunt, bracis sine pellibus ac minoribus tintinnabulis instructi; qui posterior vicissim turmas (vulgo ''Bassen'') eorum qui ''Buttnmandl'' vocantur et omnino stramine deligantur (et ''Glöckler'' ex ritu Perchtarum imitantur) tutantes comitantur. In valle Gasteinensi quotannis diebus quinto et sexto Decembris ab octoginta usque ad plus quam centum turmae (vulgo ''Passen'') incedunt. Variae turmae (vulgo ''Passen''), quae e Crampo, "angelulo" (vulgo ''Engerl''), "Buttnmandl" (id est sario, qui corbem gerit, neque cum illis ''Buttnmandl'' in agro Berchtesgadenerensi supra dictis confundendus est) et sancto Nicolao constant, diversis vestimentorum coloribus agnoscuntur. Ex consuetudine domatim eunt, die quinto Decembris in vicorum centris, qui sunt ''Bad Gastein'', ''Bad Hofgastein'', ''Dorfgastein'', die sexto autem Decembris in regionibus ruribus. Turmae domatim euntes dominum domus ut intrent rogant. Sanctus Nicolaus (et si opus est angelulus) necnon sarius stubam intrat, ubi "boni" praemiis afficiuntur; postea Crampis ingressus datur, ut "mali" puniantur. Cum duae turmae inter se occurrunt (quod saepe fieri potest, cum unaquaeque earum itinere ab omnibus aliis libero utatur), ritus salutationis laboriosus ac spectabilis perficitur. Sancti Nicolai baculos pastorales decussant, angelulos et sarios pariter inter se salutant, deinde ad concertationem primorum daemonum (quae vulgo ''Vorteufelrempeln'' dicitur) proceditur, in qua duo primi daemones se salutant et alter alteri per mutuam collisionem vires suas demonstrant, postea ceteris Crampis collidere licet. Quo facto, turmae inter se agnoscunt et invicem „''A guads Weitageh', treu in guadn oidn Brauch''“ (id est: bonum progressum, fideles bono antiquoque ordini/consuetudini) exoptant. Multi incolae ac hospites undique gentium confluentes his duobus diebus quotannis in vallem Gasteinensem conveniunt. In regione Alpium Alamannica (in variis Allgoviae Helvetiaeque partibus), consuetudo similis, sed aliis cum personis, ''Klausentreiben'' (id est: agitatior Nicolaorum) vocatur. Crampus praeterea munere suo servo Ruperto (vulgo ''Knecht Ruprecht''), qui in regionibus Germaniae septentrionalis et occidentalis notus est, similis est, sed inter utramque personam discrimina intercedunt: dum enim servus Rupertus solus incedit, Crampi plerumque maioribus in gregibus apparent. In [[Suebia|Suabia,]] Pelznickel donarium comitatur. In Helvetia "Schmutzli" Sanctum Nicolaum comitatur. Qui, sicut Crampus, ad pueros iniucundos puniendos destinatus est, sed saccum effert et pro tintinnabulis bubulis vel magnis clavis cingulo cum tintinnabulis parvis (vulgo ''Schellengurt'') utitur. Crampus specie sua cum diabolo tum figuris mythicis et feralibus (quales sunt ''Schiechperchten'' in consuetudinibus Alpinis inventae) similis est. Quibus discrepantibus, quae noctibus sacris (vulgo ''Rauhnächte'') decurrunt, Crampi solum ad consuetudines Adventus pertinent. In regionibus Scandinaviae similes personae inter Christi natalem et diem Silvestri apparent. Qui ritus ''julebukklaufen'' vocatur et ad locum saltem usque ad medium saeculum XX in Norvegia usitatus erat. == De habitu et instrumentis == == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Krampus|Krampum}} * {{Opus | cognomen auctricis = Tikkanen | nomen auctricis = Amy | titulus = Krampus | contextus = Encyclopaedia Britannica | commentatio de contextu = Encyclopaedia Britannica | lingua = en | url = https://www.britannica.com/topic/Krampus }}. {{Dubcat}} 8vvnejzqntj6qbsi5nyp5w5i2tz59s6 0 327818 3982297 3982212 2026-08-19T15:39:59Z Pippobuono 54500 nomen latinum 3982297 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Longchamp-sous-Châtenois, Église Saint-Élophe 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus subtus Castinetum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Eliphius|Sancto Eliphio]] dicata.]] {{res|Longus Campus subtus Castinetum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sous-Châtenois'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 82 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp-sous-Châtenois|Longum Campum subtus Castinetum}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] ki0cu1y41xsunx8vydpgrv7g0afboa8 3982298 3982297 2026-08-19T15:40:21Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp-sous-Châtenois]] ad [[Longus Campus subtus Castinetum]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982297 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Longchamp-sous-Châtenois, Église Saint-Élophe 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus subtus Castinetum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Eliphius|Sancto Eliphio]] dicata.]] {{res|Longus Campus subtus Castinetum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sous-Châtenois'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 82 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp-sous-Châtenois|Longum Campum subtus Castinetum}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] ki0cu1y41xsunx8vydpgrv7g0afboa8 3982302 3982298 2026-08-19T15:40:47Z Pippobuono 54500 /* Nexus externi */ notae 3982302 wikitext text/x-wiki {{videdis|Campus Longus (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Longchamp-sous-Châtenois, Église Saint-Élophe 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Longus Campus subtus Castinetum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Eliphius|Sancto Eliphio]] dicata.]] {{res|Longus Campus subtus Castinetum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 412.</ref> ([[Francogallice]] ''Longchamp-sous-Châtenois'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 82 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Longchamp-sous-Châtenois|Longum Campum subtus Castinetum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] noa3rk2f3potwzy93ar223038g4e4mv 1 327819 3982300 3982214 2026-08-19T15:40:21Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Disputatio:Longchamp-sous-Châtenois]] ad [[Disputatio:Longus Campus subtus Castinetum]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982214 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Longchamp-sous-Châtenois|238226132}} g6wirbsitb9cc0s29z4u0nzkpx2yawo 0 327822 3982243 2026-08-19T12:41:36Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Furstenberga]] 3982243 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Furstenberga]] qulmmpdt1t3d0l9zwef0u7tr44ggxr6 0 327823 3982247 2026-08-19T12:46:13Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Theodericus liber baro a Furstenberg]] ad [[Theodericus liber baro a Furstenberga]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982247 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Theodericus liber baro a Furstenberga]] aqcquzn2x1nkp7w1e0sv0ti5knk7rn0 0 327824 3982269 2026-08-19T14:20:30Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garbsen]] ad [[Garbsa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982269 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Garbsa]] cj9v3lhgoi7kwnzoh2ipsi5kht4xj1p 0 327825 3982283 2026-08-19T15:02:17Z Coronus Tenebrosius 204685 Paginam instituit, scribens ''''Ioannes Gundulius''' (Croatice hodiernus: '''Ivan Gundulić''', forma authentica historica: '''Givo Frana Gundulichia''' )' 3982283 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' (Croatice hodiernus: '''Ivan Gundulić''', forma authentica historica: '''Givo Frana Gundulichia''' ) 8vp3bgr8eprimcbx2p3ni4tzr6hxjxw 3982285 3982283 2026-08-19T15:08:31Z Coronus Tenebrosius 204685 3982285 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' (Croatice hodiernus: '''Ivan Gundulić''', forma authentica historica: '''Givo Frana Gundulichia''' ), (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) 7gt9j5b4r2mczbhht60lpg5m0md13f9 3982290 3982285 2026-08-19T15:20:55Z Coronus Tenebrosius 204685 3982290 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu '''Ivan Gundulić''' seu '''Givo Frana Gundulichia''', (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. Latine '''Ioannes Gundulius''', forma officialis in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. f07z16h0vwnvpukpify1wx01jly52yp 3982292 3982290 2026-08-19T15:26:26Z Coronus Tenebrosius 204685 3982292 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. 7ghestm392km6xxmnnt7lyfgi4s3770 3982305 3982292 2026-08-19T15:42:32Z Coronus Tenebrosius 204685 3982305 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. bb35ve5l2dds3q1su4a3suz5uhr0tur 3982307 3982305 2026-08-19T15:48:44Z Coronus Tenebrosius 204685 3982307 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. <nowiki>[[Categoria:Scriptores Croatiae]]</nowiki> <nowiki>[[Categoria:Croatia]]</nowiki> <nowiki>[[Poetae]]</nowiki> 6g8e75p1q4z2jaxm27n87wmz9shy1ce 3982308 3982307 2026-08-19T15:49:38Z Coronus Tenebrosius 204685 3982308 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Poetae]] j5w2scvo4az56g5t2b0a0j1tpl0ifgf 3982309 3982308 2026-08-19T15:50:23Z Coronus Tenebrosius 204685 3982309 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] smk9nx53054pm1tean8q8moe3duoru0 3982310 3982309 2026-08-19T15:56:40Z Coronus Tenebrosius 204685 3982310 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu Ivan Gundulić seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] 9cnkt90ab2ry1xdvuufsnpexbbwdt65 3982354 3982310 2026-08-19T17:24:53Z Coronus Tenebrosius 204685 3982354 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]] seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis Croaticus fuit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] mt0e3lmsajh4vbtrv8y79xhsw3aw4g2 3982384 3982354 2026-08-19T19:31:22Z Coronus Tenebrosius 204685 3982384 wikitext text/x-wiki '''Ioannes Gundulius''' seu [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]] seu Givo Frana Gundulichia (Ragusii natus die 8 Ianuarii 1589 – ibidem mortuus die 8 Decembris 1638) poeta barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon politicus Reipublicae Ragusinae. Opera litteraria tantum Croatice scripsit. == De nomine == Nomen '''Ivan Gundulić''' forma Croatica hodierna est. '''Givo Frana Gundulichia''' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. '''Givo''' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); '''Frana''' est patronymicum in casu genetivo; '''Gundulichia''' est nomen familiae in casu genetivo. '''Ioannes Gundulius''' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] myo18h8awqkut3t6twjfvymrmq97wyl 3982463 3982384 2026-08-20T06:34:42Z Bartholomite 116968 3982463 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo ''Ivan Gundulić''; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] 21b7y4fmisuj658jyijodw9ltav7iwb 3982473 3982463 2026-08-20T07:16:43Z Coronus Tenebrosius 204685 3982473 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo ''Ivan Gundulić''; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii — Osman et Dubravka — tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Influentia autem horum operum in litteras Croaticas atque in formationem linguae litterariae saeculo undevicesimo tam ampla fuit, ut nullus scriptor Croaticus aetatis antiquioris cum Gundulio comparari possit. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae vulgo “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: O pulchra, o cara, o dulcis libertas… Hi versus quotannis recitantur in aperitione '''Ludorum Aestivorum Ragusinorum''', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] atygp9jdbj6absv3amdkybbm7diynxi 3982478 3982473 2026-08-20T07:36:03Z Coronus Tenebrosius 204685 3982478 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo ''Ivan Gundulić''; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii — Osman et Dubravka — tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Neologismis, archaïsme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis illius temporis. Opera Gundulii verum exemplar linguæ praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere Ioannis Mažuranić, qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut supplementa pœnorum amissorum Osmani ipse componeret. Quod Iliás et Odysseia sunt Graecis, quod Aeneis Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii Osman. Quamquam Marulii Iudita (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in Osmano hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae vulgo “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: O pulchra, o cara, o dulcis libertas… Hi versus quotannis recitantur in aperitione '''Ludorum Aestivorum Ragusinorum''', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] 0rr9i4pof9rzmsgtpqhit11z950yyqo 3982479 3982478 2026-08-20T07:49:27Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982479 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo ''Ivan Gundulić''; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii — Osman et Dubravka — tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in Osmano adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaïsme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguæ praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere Ioannis Mažuranić, qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo pœnorum amissorum Osmani supplementa ipse componeret. Quod Iliás et Odysseia sunt Graecis, quod Aeneis Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii Osman. Quamquam Marulii Iudita (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in Osmano hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae vulgo “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: O pulchra, o cara, o dulcis libertas… Hi versus quotannis recitantur in aperitione '''Ludorum Aestivorum Ragusinorum''', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] p08y89fnc748qv3jl4qnziarragy8cw 3982480 3982479 2026-08-20T07:49:44Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De nomine */ 3982480 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo ''Ivan Gundulić''; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii — Osman et Dubravka — tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in Osmano adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaïsme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguæ praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere Ioannis Mažuranić, qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo pœnorum amissorum Osmani supplementa ipse componeret. Quod Iliás et Odysseia sunt Graecis, quod Aeneis Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii Osman. Quamquam Marulii Iudita (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in Osmano hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae vulgo “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: O pulchra, o cara, o dulcis libertas… Hi versus quotannis recitantur in aperitione '''Ludorum Aestivorum Ragusinorum''', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] m2opa07bb7p4iyhb2kq4vsp4hssux4o 3982481 3982480 2026-08-20T07:59:02Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982481 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - Osman et Dubravka - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in Osmano adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere '''Ioannis Mažuranić''', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum Osmani supplementa ipse componeret. Quod Iliás et Odysseia sunt Graecis, quod Aeneis Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii Osman. Quamquam Marulii Iudita (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in Osmano hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae vulgo “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: O pulchra, o cara, o dulcis libertas… Hi versus quotannis recitantur in aperitione '''Ludorum Aestivorum Ragusinorum''', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] 507i6hjiuydfycxzjkqfty652iv0yvk 3982482 3982481 2026-08-20T08:05:23Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982482 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Marulii ''Iudita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae populare “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] rear5i4p2z1eyallu6e3kwnflko0lbe 3982485 3982482 2026-08-20T08:10:07Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982485 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae populare “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] 96j4x3c5lw36bwy530gwdbnzaaum4f3 3982486 3982485 2026-08-20T08:12:10Z Coronus Tenebrosius 204685 3982486 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Opera == * [[Osman]] - epopeia * [[Dubravka]] - comoedia pastoralis * [[Suze sina razmetnoga]] - poema == Adiectum imaginis == [[Fasciculus:Gundulicxivo.jpg|thumb|center|Titulus editionis Venetiensis (1703)]] Poema moralis et meditativa. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae populare “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] bk0ndqenxqbgrt7nf6y5rc8jmn76kgv 3982490 3982486 2026-08-20T08:19:51Z Coronus Tenebrosius 204685 3982490 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Opera == * [[Osman]] - epopeia * [[Dubravka]] - comoedia pastoralis * [[Suze sina razmetnoga]] - poema == Adiectum imaginis == [[Fasciculus:Gundulicxivo.jpg|thumb|center|Titulus editionis Venetiensis (1703)]] Poema moralis et meditativa. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmina quae populare “Hymnus libertatis” appellantur, quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] 03vau5n4a2emw1kfzt64plomitvfsiz 3982496 3982490 2026-08-20T08:47:37Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982496 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Opera == * [[Osman]] - epopeia * [[Dubravka]] - comoedia pastoralis * [[Suze sina razmetnoga]] - poema == Adiectum imaginis == [[Fasciculus:Gundulicxivo.jpg|thumb|center|Titulus editionis Venetiensis (1703)]] Poema moralis et meditativa. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter eos eminent carmen populare “Hymnus libertatis” appellantur, pars est comoediae pastoralis ''Dubravka'' quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] psf5spn2hmwg8yp0s9itgouszdzv89n 3982498 3982496 2026-08-20T08:52:43Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982498 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Opera == * [[Osman]] - epopeia * [[Dubravka]] - comoedia pastoralis * [[Suze sina razmetnoga]] - poema == Adiectum imaginis == [[Fasciculus:Gundulicxivo.jpg|thumb|center|Titulus editionis Venetiensis (1703)]] Poema moralis et meditativa. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter ea eminens est carmen populare, quod vulgo “Hymnus libertatis” appellatur, pars est comoediae pastoralis ''Dubravka'', quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] bda6mkc5xa8krpda67sa9xaw9390cpm 3982499 3982498 2026-08-20T08:54:16Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii */ 3982499 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ioannes Gundulius}} (vulgo [[s:Scriptor:Ivan Gundulić|Ivan Gundulić]]; Ragusii natus die [[8 Ianuarii]] [[1589]] – ibidem mortuus die [[8 Decembris]] [[1638]]) seu {{res|Givo Frana Gundulichia}} [[poeta]] barocensis fuit — epicus, lyricus et comoediographus, necnon [[politicus]] [[Respublica Ragusina|Reipublicae Ragusinae]]. Opera litteraria tantum [[Croatice]] scripsit. == De nomine == Nomen ''Ivan Gundulić'' forma Croatica hodierna est. ''Givo Frana Gundulichia'' forma authentica historica autographi eius in operibus Croaticis invenitur. ''Givo'' est forma Ragusina praenominis Ioannis (Croatice hodierni: Ivan); ''Frana'' est patronymicum in casu genetivo; ''Gundulichia'' est nomen familiae in casu genetivo. ''Ioannes Gundulius'' forma officialis Latina in documentis Rei Publicae Ragusinae adhibita est. == Opera == * [[Osman]] - epopeia * [[Dubravka]] - comoedia pastoralis * [[Suze sina razmetnoga]] - poema == Adiectum imaginis == [[Fasciculus:Gundulicxivo.jpg|thumb|center|Titulus editionis Venetiensis (1703)]] Poema moralis et meditativa. == De momentum et significatione operum Ioannis Gundulii == Poetica praestantia maximorum operum Gundulii - ''Osman'' et ''Dubravka'' - tanta fuit, ut usque ad saeculum undevicesimum nemo inter poetas Croaticos eum aequare potuerit. Praecipuus est etiam linguisticus influxus quem lingua operum Gundulii in formationem normae linguae Croaticae saeculo undevicesimo habuit. Ex amplissima linguae Croaticae supellectile verba elegit ac seligit, multa etiam vocabula iam tum raro in usu posita revocans; quibus in ''Osmano'' adhibitis ostendit quanta esset divitia traditionis sermonis Croatici. Neologismis, archaisme consulto adhibitis, atque locutionibus a se excogitatis linguam litterariam auxit et ditavit, ita ut viam monstraverit philologis Croaticis saeculi undevicesimi. Opera Gundulii verum exemplar linguae praebuerunt optimis scriptoribus saeculi undevicesimi; quod maxime apparet in opere ''Ioannis Mažuranić'', qui linguam et stilum Gundulii adeo assumpsit, ut duo poenorum amissorum ''Osmani'' supplementa ipse componeret. Quod ''Ilias'' et ''Odysseia'' sunt Graecis, quod ''Aeneis'' Vergiliana Romanis, Croatis id est Gundulii ''Osman''. Quamquam Maruli ''Judita'' (anno 1500), ob antiquitatem, primus est epus Croaticus artis praestantissimae, lingua Gundulii in ''Osmano'' hodie multo propior et intellegibilior est lectori Croatico. Nonnulli versus Gundulii, ob pulchritudinem et vim poeticam, in vulgo Croatico notissimi facti sunt. Inter ea eminens est carmen populare, quod “Hymnus libertatis” appellatur, pars est comoediae pastoralis ''Dubravka'', quorum initium: ''O pulchra, o cara, o dulcis libertas…'' Hi versus quotannis recitantur in aperitione ''Ludorum Aestivorum Ragusinorum'', ubi plus septuaginta annos inter alia dramata veterum Ragusinorum in scaenam producuntur. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ivan Franov Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Vicifons|Ivan Gundulić|Ioannem Gundulium}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1589|1638|Gundulius, Ioannes}} [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] g4or3vhn15vyzniojceqqomtywaknpp 0 327826 3982288 2026-08-19T15:12:31Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp (Matrona Superior)]] ad [[Longus Campus (Matrona Superior)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982288 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Longus Campus (Matrona Superior)]] 2ac1ey9hfmiooeisq7etyy1mppzdzp7 0 327827 3982294 2026-08-19T15:26:43Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp-sur-Aujon]] ad [[Longus campus (Albula)]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982294 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Longus campus (Albula)]] dxsnw3qfl87ndhfgd5l7o2hbizecd8q 0 327828 3982299 2026-08-19T15:40:21Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamp-sous-Châtenois]] ad [[Longus Campus subtus Castinetum]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982299 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Longus Campus subtus Castinetum]] 4mgw2mdaq52ofzabo1ygf0q7563lxot 1 327829 3982301 2026-08-19T15:40:21Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Disputatio:Longchamp-sous-Châtenois]] ad [[Disputatio:Longus Campus subtus Castinetum]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982301 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disputatio:Longus Campus subtus Castinetum]] {{De hac redirectione}} orbw95q1mn2t8a9zk5fp9d6zc2kaq00 0 327830 3982315 2026-08-19T16:18:16Z Juvavum 201435 Paginam instituit, scribens '[[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia ==...' 3982315 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxoniae]] Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misni]]ae (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (in conventu [[Ordo Sancti Augustini|ordinis Sancti Augustini]]). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Wolf von Niebelschütz]], verkisto == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] ofyvfnla4mgifnb2cxssgfprowcxbr3 3982316 3982315 2026-08-19T16:19:05Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982316 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misni]]ae (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (in conventu [[Ordo Sancti Augustini|ordinis Sancti Augustini]]). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Wolf von Niebelschütz]], verkisto == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] oyur5zmyoixeepp0m6nimsilelmtpjn 3982319 3982316 2026-08-19T16:19:57Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982319 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus * [[Johann Gottlieb Fichte]], filozofo * [[Wolf von Niebelschütz]], verkisto == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] go4cb6kq7t9zbvee0rj7ranhv6lm8h5 3982320 3982319 2026-08-19T16:20:20Z Juvavum 201435 /* Alumni illustres selecti */ 3982320 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus * [[Johann Gottlieb Fichte]], philosophus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 2gt66hi6g2zluzus4goxvvl78cnrubr 3982321 3982320 2026-08-19T16:21:38Z Juvavum 201435 /* Alumni illustres selecti */ 3982321 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] hw28hzd2pmjo2qjgixrv0h7rg1t53up 3982324 3982321 2026-08-19T16:22:28Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982324 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] h3ycd30do43yzn6ndry4o7jh5camuva 3982328 3982324 2026-08-19T16:25:19Z Juvavum 201435 3982328 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]]. Tribus urbis ipse [[Cusne]] vocatur. Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 8rlox6ozjkz7miu3bnv72r73ansjhoo 3982333 3982328 2026-08-19T16:32:33Z Juvavum 201435 3982333 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] hb0f5qvry06341gb5isp0y6mme9a28a 3982337 3982333 2026-08-19T16:43:29Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982337 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] g93xscbety8lovsr8orqtvpfpvvu96a 3982338 3982337 2026-08-19T16:43:53Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982338 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] levtaj7lax2u2imonjjtl63d322gfgu 3982339 3982338 2026-08-19T16:44:10Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982339 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 3duz4vjsifpegf6l68tqkgzo2c7gpx2 3982340 3982339 2026-08-19T16:44:28Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982340 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 3g6utg7s3k2j1hxm0cigbcrugai4kv6 3982341 3982340 2026-08-19T16:44:45Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982341 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] g93xscbety8lovsr8orqtvpfpvvu96a 3982343 3982341 2026-08-19T16:48:36Z Tirolischleioans 207160 /* Nexus externi */ 3982343 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [http://www.landesschule-pforta.de/ pagina domestica, partim Latine scripta!] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] fphhuk6lbahds2k24codt29gm704ctf 3982344 3982343 2026-08-19T16:50:37Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982344 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotuff (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 4u51aprahfgzs5d9lfvo98vr2fq8dri 3982345 3982344 2026-08-19T16:51:29Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982345 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[socialismus nationalis|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] ano01voetv33xgjkgny6l3qhszk0krx 3982346 3982345 2026-08-19T16:52:37Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982346 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germana nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] rsc29x7e3dq5290w2kyopsgi5sg7jbb 3982347 3982346 2026-08-19T16:52:52Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982347 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germania nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] dpszhofweiz37h9lmfwe9fzb6i5c6k3 3982348 3982347 2026-08-19T16:54:05Z Juvavum 201435 /* Nexus externi */ 3982348 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgo]] (tribus autem ipse [[Cusne]] vocatur). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germania nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 9q3a2rs269b5oar547opvai6dmbqg5a 3982349 3982348 2026-08-19T16:55:29Z Juvavum 201435 3982349 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudieabantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germania nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] nu7bjcx0jjirimtc92oesh0yq9d7jxq 3982350 3982349 2026-08-19T17:00:41Z Tirolischleioans 207160 /* Historia */ 3982350 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germania nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] iv2al6jlp3w0pe8r0uh2d7n8l0gb64o 3982390 3982350 2026-08-19T19:35:39Z Juvavum 201435 3982390 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit sub aegide [[germania nazistica|nazistica]], quae forma NAPOLA nuncupabatur (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 8wp344fil2dgyj4sph3srwv5sd5akhd 3982392 3982390 2026-08-19T19:36:51Z Juvavum 201435 /* Historia */ 3982392 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] kzm1rei3zg3pgf4mze8pzipsug1oj0h 3982393 3982392 2026-08-19T19:37:37Z Juvavum 201435 3982393 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium quoddam maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta erant. Domus Principis, quqe dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 5fyw6zy0xjkaa9d6ny7cv5leeoyypss 3982396 3982393 2026-08-19T19:38:40Z Juvavum 201435 /* Aedes */ 3982396 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik</ref> (Theodisce: ''Landesschule Pforta'') est gymnasium quoddam maxime illustre in [[Germania]] in urbe [[naumburgum ad Salam|Naumburgi]] (in tribu [[Cusne]]). Anno 2026 alumni CCC curantur a quinquaginta magistris, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta sunt. Domus Principis, quae dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni illustres selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], astronomus * [[Carolus Ricardus Lepsius]], aegyptologus * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], scriptor * [[Fridericus Nietzsche]], philosophus * [[Henricus Hoffmann]], psychiater * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], historicus * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], politicus * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], philologus == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] [[categoria:Constituta 1543]] [[categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] 3xbjwalhlu1504870nfclcxngx8htz0 3982415 3982396 2026-08-19T20:41:31Z IacobusAmor 1163 ~ 3982415 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>[https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik Res.]</ref> ([[Theodisce]] ''Landesschule Pforta'') est [[schola|gymnasium]] in [[monasterium|monasterio]] Portensi situm, olim (1137–1540) monasterio [[Ordo Cisterciensis|Cisterciense]]. [[Aedificium|Aedificia]] scholae iuxta urbem [[Naumburgum ad Salam|Naumburgum]] ad [[Sala]]m flumen (in tribu [[Cusne]]) stat, in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]], circulo [[Germania]]e. Anno 2026, trecenti fere discipuli a quinquaginta magistris curantur, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector primus nfuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit. Anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta sunt. Domus Principis, quae dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], [[astronomus]] * [[Carolus Ricardus Lepsius]], [[Aegyptologus]] * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], [[scriptor]] * [[Fridericus Nietzsche]], [[philosophus]] * [[Henricus Hoffmann]], [[psychiater]] * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], [[historicus]] * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], [[politicus]] * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], [[philologus]] == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[Categoria:Constituta 1543]] [[Categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[Categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] [[Categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] 7lkqq3ajfsbcmrzja9nwuyrgkkbq5as 3982456 3982415 2026-08-20T04:52:18Z Juvavum 201435 3982456 wikitext text/x-wiki [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] '''Schola Portensis'''<ref>[https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik Res.]</ref> ([[Theodisce]] ''Landesschule Pforta'') est [[schola|gymnasium]] in [[monasterium|monasterio]] Portensi situm, olim (1137–1540) monasterio [[Ordo Cisterciensis|Cisterciensi]]. [[Aedificium|Aedificia]] scholae iuxta urbem [[Naumburgum ad Salam|Naumburgum]] ad [[Sala]]m flumen (in tribu [[Cusne]]) stat, in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]], circulo [[Germania]]e. Anno 2026, trecenti fere discipuli a quinquaginta magistris curantur, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector autem primus fuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit et anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta sunt. Domus Principis, quae dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], [[astronomus]] * [[Carolus Ricardus Lepsius]], [[Aegyptologus]] * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], [[scriptor]] * [[Fridericus Nietzsche]], [[philosophus]] * [[Henricus Hoffmann]], [[psychiater]] * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], [[historicus]] * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], [[politicus]] * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], [[philologus]] == Nexus externi == {{commonscat|Landesschule Pforta|Scholam Portensem}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[Categoria:Constituta 1543]] [[Categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[Categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] [[Categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] lrt0nkpv3di6icgq4m9zmnekh4vtnha 3982464 3982456 2026-08-20T06:38:34Z Bartholomite 116968 vicidata 3982464 wikitext text/x-wiki {{Capsa scholae Vicidatorum}} [[File:Illustrierte Geschichte d. sächs. Lande Bd. II Abt. 1 - 184 - Fürstenschule zu Schulpforta.jpg|thumb|Schola Portensis]] {{res|Schola Portensis}}<ref>[https://freie-referate.de/geschichte/friedrich-gottlieb-klopstock-biografie-lyrik Res.]</ref> ([[Theodisce]] ''Landesschule Pforta'') est [[schola|gymnasium]] in [[monasterium|monasterio]] Portensi situm, olim (1137–1540) monasterio [[Ordo Cisterciensis|Cisterciensi]]. [[Aedificium|Aedificia]] scholae iuxta urbem [[Naumburgum ad Salam|Naumburgum]] ad [[Sala]]m flumen (in tribu [[Cusne]]) stat, in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]], circulo [[Germania]]e. Anno 2026, trecenti fere discipuli a quinquaginta magistris curantur, Catharina Volkmann duce. == Historia == Anno 1543 dux [[Saxonia]]e Mauritius in pristina abbatia [[ordo Cisterciensis|cisterciensi]] scholam quandam instituit, cuius inspector generalis creatus est Ernestus Brotufius (anno 1550). Similia fieri iussit [[Misnia]]e (ad Sanctam Afram) et [[Grimma]]e (ad Sanctum Augustinum). In principio discipuli centum erudiebantur; rector autem primus fuit Ioannes Gigas qui et poeta. Iustino Bertuch regente omnia Portensia efflorebant. [[Bellum triginta annorum]] vitam scholasticam fere exstinxit et anno 1815 oppidum in manus [[borussia|Borussicas]] venit. Annis inter 1935 et 1945 in situ schola specialis optimorum fuit, sub aegide [[germania nazistica|nazistica]] et nomine NAPOLA (Theodiscum nomen officiale: ''Naumburg/Saale Nationalpolitische Erziehungsanstalt''). Ex anno 1949 etiam puellae acceptae sunt. Nostris diebus scholam moderatur civitas foederalis [[saxonia et Anhaltium|Saxoniae et Anhaltii]]. Monticulus a tergo scholae situs appellatur ''Knabenberg'', quem [[turris Bismarckiana]] definit. == Aedes == In latifundio invenitur fanum generis Gothici saeculo XIII erectum, vestigiis nonnullis Romanicis servatis. Insuper dicipulorum dormitorium et auditorium in pristinis aedificiis instituta sunt. Domus Principis, quae dicitur, anno 1573 aedificata est. == Alumni selecti== * [[Augustus Ferdinandus Moebius]], [[astronomus]] * [[Carolus Ricardus Lepsius]], [[Aegyptologus]] * [[Fridericus Amadeus Klopstock]], [[scriptor]] * [[Fridericus Nietzsche]], [[philosophus]] * [[Henricus Hoffmann]], [[psychiater]] * [[Ioannes Fichtius]], philosophus * [[Leopoldus de Ranke]], [[historicus]] * [[Theobaldus de Bethmann Hollweg]], [[politicus]] * [[Udalricus de Wilamowitz-Moellendorff]], [[philologus]] == Nexus externi == {{commonscat|Schulpforte|Scholam Portensem}} {{Fontes geographici}} * [https://www.landesschule-pforta.de/la/index.php ludorum pagina domestica Latine pacta] * [http://www.pforta.de/ servitium discipulis datum a sodalitate ''Pförtner Bund''] * [http://www.stiftung-schulpforta.de/ Opus fundatum ''Schulpforta''] ==Notae== <references/> [[Categoria:Constituta 1543]] [[Categoria:Gymnasia Germaniae|Porta]] [[Categoria:Ordo Cisterciensis|Porta]] [[Categoria:Saxonia et Anhaltium|Porta]] nhxthhxa15k1v2wv547220pa55ibjec 0 327831 3982318 2026-08-19T16:19:51Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garlstorf]] ad [[Garlstorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982318 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Garlstorpium]] h03gdarnw4whxy1u4f5ug225mlp1yti 0 327833 3982364 2026-08-19T18:20:13Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Garstedt]] ad [[Garstadium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982364 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Garstadium]] pvxadr4rlyg13r1rhdec2b05k35l4ga 0 327834 3982372 2026-08-19T19:03:31Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gartow]] ad [[Gartovia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982372 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gartovia]] 818fc9b12rldtndtivrikr05y4tsjej 0 327835 3982379 2026-08-19T19:27:31Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Gartovia]] 3982379 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gartovia]] 818fc9b12rldtndtivrikr05y4tsjej 0 327836 3982381 2026-08-19T19:28:37Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gartow (commune generale)]] ad [[Gartovia (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982381 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gartovia (commune generale)]] qk5x3fr34n5xagaxt5eu7rfdqfbqjq3 0 327837 3982395 2026-08-19T19:38:11Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Nienwalde]] ad [[Nienwalda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982395 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nienwalda]] h1vyz4cf0mb24hqxrgujqde4p3dmx6d 2 327838 3982402 2026-08-19T19:53:33Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982402 wikitext text/x-wiki Greetings to my local page. Here you can be informed about me and my activity. Basically, I consider translating texts as a pragmatic activity for me, generally. Wikipedia is the place, where I can translate an abundance of pages in some languages that don’t exist for a arbitrary page (in language that i also know, indubitably). Retrospectively, i can render pages into German, Latin, Czech, English and Russian perfectly. There are other languages with which I am acquainted, they are not among my immediate translation priorities. The username “RenataEritRoma” is surely not my main username. fotnitdnu7vkx2ycdy36k1opt2mrvg5 3982403 3982402 2026-08-19T19:56:55Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982403 wikitext text/x-wiki Greetings to my local page. Here you can find information about me and my activity. Basically, I consider translating texts as a pragmatic activity for me, generally. Wikipedia is the place where I can translate an abundance of pages into some languages that don’t exist for anarbitrary page (in a language that I also know, indubitably). Retrospectively, I can render pages into German, Latin, Czech, English and Russian perfectly. There are other languages with which I am acquainted, but they are not among my immediate translation priorities. The username “RenataEritRoma” is surely not my main username. hsn4xg5go02wtkcx876zsb12s9mjy1q 3982404 3982403 2026-08-19T19:57:53Z RenataEritRoma 213642 /* */ 3982404 wikitext text/x-wiki Greetings to my local page. Here you can find information about me and my activity. Basically, I consider translating texts as a pragmatic activity for me, generally. Wikipedia is the place where I can translate an abundance of pages into some languages that don’t exist for anarbitrary page (in a language that I also know, indubitably). Empirically, I can render pages into German, Latin, Czech, English and Russian perfectly. There are other languages with which I am acquainted, but they are not among my immediate translation priorities. The username “RenataEritRoma” is surely not my main username. ttv2lmnia142k9c4vwoch2ri8wgslg7 0 327839 3982405 2026-08-19T20:00:43Z Demetrius Talpa 81729 nova 3982405 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidatorum}} {{ires|Hibernicus exul}}, qui saeculo VIII exeunte vel IX ineunte floruit, est poeta incognitus [[Litterae Hiberno-Latinae|Hiberno-Latinus]] [[renovatio Carolingiana|aetatis Caroli Magni]]. Triginta octo carmina eius in uno codice servata sunt, qui in [[Bibliotheca Apostolica Vaticana]] servatur (Reg. lat. 2078). ''Hibernicum exulem'' in iis ipse se nominat. Cum [[Dungalus|Dungalo]] et [[Dicuilus|Dicuilo]] a viris doctis identificabatur, sed ambae conjecturae incertae manent. Inter opera eius nominari possunt ecloga, victoriam Caroli de [[Tassilo III|Tassilone Bavarico]] laudans, carmen de [[artes liberales|septem artibus liberalibus]], epigrammata paedagogica etc. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://archive.org/details/poetaelatiniaevi00dm Carmina Hibernici exulis] ab E. Dümmler edita in: Poetae Latini aevi Carolini, I (Monumenta Germaniae Historica). Berolini, 1881. {{Anni vitae|saeculo 8|saeculo 9|Hibernicus exul}} [[Categoria: Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Poetae Latini regni Carolingorum]] [[Categoria:Incolae Hiberniae]] [[Categoria:Renovatio Carolingiana]] kv7t9jh2ixwzq88oq1qxhj83yo93aqz 3982407 3982405 2026-08-19T20:01:40Z Demetrius Talpa 81729 3982407 wikitext text/x-wiki {{ires|Hibernicus exul}}, qui saeculo VIII exeunte vel IX ineunte floruit, est poeta incognitus [[Litterae Hiberno-Latinae|Hiberno-Latinus]] [[renovatio Carolingiana|aetatis Caroli Magni]]. Triginta octo carmina eius in uno codice servata sunt, qui in [[Bibliotheca Apostolica Vaticana]] servatur (Reg. lat. 2078). ''Hibernicum exulem'' in iis ipse se nominat. Cum [[Dungalus|Dungalo]] et [[Dicuilus|Dicuilo]] a viris doctis identificabatur, sed ambae conjecturae incertae manent. Inter opera eius nominari possunt ecloga, victoriam Caroli de [[Tassilo III|Tassilone Bavarico]] laudans, carmen de [[artes liberales|septem artibus liberalibus]], epigrammata paedagogica etc. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://archive.org/details/poetaelatiniaevi00dm Carmina Hibernici exulis] ab E. Dümmler edita in: Poetae Latini aevi Carolini, I (Monumenta Germaniae Historica). Berolini, 1881. {{Anni vitae|saeculo 8|saeculo 9|Hibernicus exul}} [[Categoria: Auctores Latini mediaevales]] [[Categoria:Poetae Latini regni Carolingorum]] [[Categoria:Incolae Hiberniae]] [[Categoria:Renovatio Carolingiana]] 85hs98s8pud1x1qf0rc1rtc2vp26t4i 0 327840 3982412 2026-08-19T20:34:51Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Edestorpe]] ad [[Egestorpium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982412 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Egestorpium]] 2vpkrumjj3qbtln82af1x8rd1keycx5 0 327841 3982437 2026-08-19T22:42:37Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gehrden]] ad [[Gerdinum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982437 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gerdinum]] 2v3m0n4ognc85iyflnz3gufu5mb17f1 0 327842 3982441 2026-08-19T22:58:34Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Georgsdorf]] ad [[Georgsdorfium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982441 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Georgsdorfium]] 1tamlhmetz2ygr89t4quyq3ye1h8u0o 0 327843 3982470 2026-08-20T07:11:10Z Pippobuono 54500 Pippobuono movit paginam [[Longchamps-sur-Aire]] ad [[Longus Campus supra Jeram]]: nomen latinum attestatur in Graesse 3982470 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Longus Campus supra Jeram]] kpmv9bcqv593hs4z3ca9b5znyazta2d 0 327844 3982483 2026-08-20T08:07:06Z Rei Momo 58149 Paginam instituit, scribens '{{Capsa hominis Vicidata}} '''Luciana Stassaert''', notior vero cognomine '''Lucienne Joseph Victorine Stassaert''', (nata [[Antverpia]] anno [[1936]] et ibi mortua anno [[2026]]) fuit illustris [[poetria]] [[pictrix]]que [[Belgica]] quae [[Batavice|sermone Batavico]] scribebat. == Biographia == nata Antverpiae anno 1936, scholam Catholicam linguae Gallicae sororum Nostrae Dominae Antverpiae frequentavit. Munere clavicinistae concentuum functa est usque ad m...' 3982483 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Luciana Stassaert''', notior vero cognomine '''Lucienne Joseph Victorine Stassaert''', (nata [[Antverpia]] anno [[1936]] et ibi mortua anno [[2026]]) fuit illustris [[poetria]] [[pictrix]]que [[Belgica]] quae [[Batavice|sermone Batavico]] scribebat. == Biographia == nata Antverpiae anno 1936, scholam Catholicam linguae Gallicae sororum Nostrae Dominae Antverpiae frequentavit. Munere clavicinistae concentuum functa est usque ad mortem patris anno 1965. Luctus ob patris obitum atque assidua de morte in universum cogitatio argumenta eius praecipua sunt. Nupsit artista statuario Wybrand Ganzevoort (1930–2022), ex quo duas filias habuit: Reginam (1961) atque Anoukam Ganzevoort (1963). Obiit Atverpiae anno 2026 == Scripti == * ''Verhalen van de jonkvrouw met de spade'' (1964) * ''Bongobloesembloed'' (in collaborazione con Max Kazan, 1966) * ''Camera Kraamkliniek'' (1967) * ''Fossiel'' (1969) * ''De houtworm'' (1970) * ''Het dagelijkse feest'' (1970) * ''De fiets'' (1971) * ''De ladder'' (1971) * ''Reis vandaag niet naar Amerika'' (1971) * ''Het stenenrijk'' (1973) * ''In de klok van de machine tikt een mens'' (1973) * ''De blauwe uniformen'' (1974) * ''Vergeten grens'' (1974) * ''Best mogelijk'' (1975) (Premio ANV-Visser-Neerlandia) * ''Een kleine zeeanemoon'' (1975) * ''Elixir d'Anvers'' (1976) * ''De sprekende gelijkenis'' (1978) * ''Gedichten van de jonkvrouw met de spade'' (1978) * ''Parfait amour'' (1979) (Premio Ark della Parola Libera) * ''Verzamelde gedichten'' (1980) * ''Nacht in Ekely'' (1983) * ''Het zomeruur'' (1984) * ''Karen'' (1985) * ''Rui'' (1986) * ''Driestromenland'' (1986) * ''Requiem'' (1987) * ''Naar Emily'' (1992) * ''Blind vuur'' (1995) * ''Tussen water en wind'' (1998) * ''De lichtvoetige Amazone. Het geheime leven van [[Aphra Behn]]'' (2000) * ''Mijn uren zijn met schaduw gehuwd'' (2000) * ''Afscheidsliedjes'' (2001) * ''Minne is wonderzoet in al haar stromen'' (2002) * ''Weerwerk'' (2002) * ''Als later dan nog bestaat'' (2003) * ''Zie de duisternis lekt uit de scheuren'' (2003) * ''Goedemorgen middernacht'' (2005) * ''Het vlas komt in de blomme'' (2006) * ''In de laai van het vuur: Camille Claudel, een verhaal in verzen'' (antologia di poiesie, 2007) * ''Souvenirs I'' (2014), ''Souvenirs II'' (2017), ''Souvenirs III'' (2019) * ''De overkant van de tijd, op de valreep'', P, Leuven, 2023, 90 p. {{ISBN |9789464757309}}<ref name ="mappalibri.be">{{nl}} [https://www.mappalibri.be/?navigatieid=61&via_navigatieid=17&recensieid=10413&fbclid=IwAR3nx0BWpHn0TohRf9DMnuUrTiGDODPYyTu4Ilr-6GyIWTPkVsJW683I2Fo Lucienne Stassaert : ''De overkant van de tijd, op de valreep'']</ref>. == Praemi et conlationes == * 1974: Premio di poesia della rivista ''De Vlaamse Gids'' per la silloge ''Vergeten grens''<ref>[https://schrijversgewijs.be/schrijvers/stassaert-lucienne/ Stassaert, Lucienne]</ref> * 1975: Premio ''ANV-Visser-Neerlandia'' per l'opera ''Best mogelijk'' * 1977: Premio di poesia ''Giornate fiamminghe di poesia'' de Deurle ([[Laethem-Saint-Martin]]) per la silloge ''De sprekende gelijkenis'' * 1980: ''Arkprijs van het Vrije Woord'' per il romanzo ''Amore perfetto'' * 1994: Premio ''Provincia d'Anversa'' per la silloge ''Naar Emily'' * 2008: Premio ''Dr Ferdinand Snellaert 2008'' per ''In de laai van het vuur''. == Bibliographia == * {{nl}} G. J. van Bork & P. J. Verkruijsse, ''De Nederlandse en Vlaamse auteurs'', p.585, Houten, Unieboek - Het Spectrum, 1985 {{ISBN|978-90-228-4565-3}} == Notae == <references/> == Collegamenti esterni == * [http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=stas001 Pagina in Bibliotheca litteraria batavica] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1936|2026|Stassaert, Luciana}} [[Categoria:Scriptores Belgicae]] [[Categoria:Poetae Belgicae]] 1ioixyasqtkho5u6909ytrnyihrrcp8 3982484 3982483 2026-08-20T08:07:37Z Rei Momo 58149 /* Bibliographia */ 3982484 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Luciana Stassaert''', notior vero cognomine '''Lucienne Joseph Victorine Stassaert''', (nata [[Antverpia]] anno [[1936]] et ibi mortua anno [[2026]]) fuit illustris [[poetria]] [[pictrix]]que [[Belgica]] quae [[Batavice|sermone Batavico]] scribebat. == Biographia == nata Antverpiae anno 1936, scholam Catholicam linguae Gallicae sororum Nostrae Dominae Antverpiae frequentavit. Munere clavicinistae concentuum functa est usque ad mortem patris anno 1965. Luctus ob patris obitum atque assidua de morte in universum cogitatio argumenta eius praecipua sunt. Nupsit artista statuario Wybrand Ganzevoort (1930–2022), ex quo duas filias habuit: Reginam (1961) atque Anoukam Ganzevoort (1963). Obiit Atverpiae anno 2026 == Scripti == * ''Verhalen van de jonkvrouw met de spade'' (1964) * ''Bongobloesembloed'' (in collaborazione con Max Kazan, 1966) * ''Camera Kraamkliniek'' (1967) * ''Fossiel'' (1969) * ''De houtworm'' (1970) * ''Het dagelijkse feest'' (1970) * ''De fiets'' (1971) * ''De ladder'' (1971) * ''Reis vandaag niet naar Amerika'' (1971) * ''Het stenenrijk'' (1973) * ''In de klok van de machine tikt een mens'' (1973) * ''De blauwe uniformen'' (1974) * ''Vergeten grens'' (1974) * ''Best mogelijk'' (1975) (Premio ANV-Visser-Neerlandia) * ''Een kleine zeeanemoon'' (1975) * ''Elixir d'Anvers'' (1976) * ''De sprekende gelijkenis'' (1978) * ''Gedichten van de jonkvrouw met de spade'' (1978) * ''Parfait amour'' (1979) (Premio Ark della Parola Libera) * ''Verzamelde gedichten'' (1980) * ''Nacht in Ekely'' (1983) * ''Het zomeruur'' (1984) * ''Karen'' (1985) * ''Rui'' (1986) * ''Driestromenland'' (1986) * ''Requiem'' (1987) * ''Naar Emily'' (1992) * ''Blind vuur'' (1995) * ''Tussen water en wind'' (1998) * ''De lichtvoetige Amazone. Het geheime leven van [[Aphra Behn]]'' (2000) * ''Mijn uren zijn met schaduw gehuwd'' (2000) * ''Afscheidsliedjes'' (2001) * ''Minne is wonderzoet in al haar stromen'' (2002) * ''Weerwerk'' (2002) * ''Als later dan nog bestaat'' (2003) * ''Zie de duisternis lekt uit de scheuren'' (2003) * ''Goedemorgen middernacht'' (2005) * ''Het vlas komt in de blomme'' (2006) * ''In de laai van het vuur: Camille Claudel, een verhaal in verzen'' (antologia di poiesie, 2007) * ''Souvenirs I'' (2014), ''Souvenirs II'' (2017), ''Souvenirs III'' (2019) * ''De overkant van de tijd, op de valreep'', P, Leuven, 2023, 90 p. {{ISBN |9789464757309}}<ref name ="mappalibri.be">{{nl}} [https://www.mappalibri.be/?navigatieid=61&via_navigatieid=17&recensieid=10413&fbclid=IwAR3nx0BWpHn0TohRf9DMnuUrTiGDODPYyTu4Ilr-6GyIWTPkVsJW683I2Fo Lucienne Stassaert : ''De overkant van de tijd, op de valreep'']</ref>. == Praemi et conlationes == * 1974: Premio di poesia della rivista ''De Vlaamse Gids'' per la silloge ''Vergeten grens''<ref>[https://schrijversgewijs.be/schrijvers/stassaert-lucienne/ Stassaert, Lucienne]</ref> * 1975: Premio ''ANV-Visser-Neerlandia'' per l'opera ''Best mogelijk'' * 1977: Premio di poesia ''Giornate fiamminghe di poesia'' de Deurle ([[Laethem-Saint-Martin]]) per la silloge ''De sprekende gelijkenis'' * 1980: ''Arkprijs van het Vrije Woord'' per il romanzo ''Amore perfetto'' * 1994: Premio ''Provincia d'Anversa'' per la silloge ''Naar Emily'' * 2008: Premio ''Dr Ferdinand Snellaert 2008'' per ''In de laai van het vuur''. == Bibliographia == * G. J. van Bork & P. J. Verkruijsse, ''De Nederlandse en Vlaamse auteurs'', p.585, Houten, Unieboek - Het Spectrum, 1985 {{ISBN|978-90-228-4565-3}} == Notae == <references/> == Collegamenti esterni == * [http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=stas001 Pagina in Bibliotheca litteraria batavica] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1936|2026|Stassaert, Luciana}} [[Categoria:Scriptores Belgicae]] [[Categoria:Poetae Belgicae]] 746jnzek4kca98w0xiiksc9yh0vjm47 3982494 3982484 2026-08-20T08:30:56Z Rei Momo 58149 /* Scripti */ 3982494 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Luciana Stassaert''', notior vero cognomine '''Lucienne Joseph Victorine Stassaert''', (nata [[Antverpia]] anno [[1936]] et ibi mortua anno [[2026]]) fuit illustris [[poetria]] [[pictrix]]que [[Belgica]] quae [[Batavice|sermone Batavico]] scribebat. == Biographia == nata Antverpiae anno 1936, scholam Catholicam linguae Gallicae sororum Nostrae Dominae Antverpiae frequentavit. Munere clavicinistae concentuum functa est usque ad mortem patris anno 1965. Luctus ob patris obitum atque assidua de morte in universum cogitatio argumenta eius praecipua sunt. Nupsit artista statuario Wybrand Ganzevoort (1930–2022), ex quo duas filias habuit: Reginam (1961) atque Anoukam Ganzevoort (1963). Obiit Atverpiae anno 2026 == Scripta == * ''Verhalen van de jonkvrouw met de spade'' (1964) * ''Bongobloesembloed'' (in collaborazione con Max Kazan, 1966) * ''Camera Kraamkliniek'' (1967) * ''Fossiel'' (1969) * ''De houtworm'' (1970) * ''Het dagelijkse feest'' (1970) * ''De fiets'' (1971) * ''De ladder'' (1971) * ''Reis vandaag niet naar Amerika'' (1971) * ''Het stenenrijk'' (1973) * ''In de klok van de machine tikt een mens'' (1973) * ''De blauwe uniformen'' (1974) * ''Vergeten grens'' (1974) * ''Best mogelijk'' (1975) (Premio ANV-Visser-Neerlandia) * ''Een kleine zeeanemoon'' (1975) * ''Elixir d'Anvers'' (1976) * ''De sprekende gelijkenis'' (1978) * ''Gedichten van de jonkvrouw met de spade'' (1978) * ''Parfait amour'' (1979) (Premio Ark della Parola Libera) * ''Verzamelde gedichten'' (1980) * ''Nacht in Ekely'' (1983) * ''Het zomeruur'' (1984) * ''Karen'' (1985) * ''Rui'' (1986) * ''Driestromenland'' (1986) * ''Requiem'' (1987) * ''Naar Emily'' (1992) * ''Blind vuur'' (1995) * ''Tussen water en wind'' (1998) * ''De lichtvoetige Amazone. Het geheime leven van [[Aphra Behn]]'' (2000) * ''Mijn uren zijn met schaduw gehuwd'' (2000) * ''Afscheidsliedjes'' (2001) * ''Minne is wonderzoet in al haar stromen'' (2002) * ''Weerwerk'' (2002) * ''Als later dan nog bestaat'' (2003) * ''Zie de duisternis lekt uit de scheuren'' (2003) * ''Goedemorgen middernacht'' (2005) * ''Het vlas komt in de blomme'' (2006) * ''In de laai van het vuur: Camille Claudel, een verhaal in verzen'' (antologia di poiesie, 2007) * ''Souvenirs I'' (2014), ''Souvenirs II'' (2017), ''Souvenirs III'' (2019) * ''De overkant van de tijd, op de valreep'', P, Leuven, 2023, 90 p. {{ISBN |9789464757309}}<ref name ="mappalibri.be">{{nl}} [https://www.mappalibri.be/?navigatieid=61&via_navigatieid=17&recensieid=10413&fbclid=IwAR3nx0BWpHn0TohRf9DMnuUrTiGDODPYyTu4Ilr-6GyIWTPkVsJW683I2Fo Lucienne Stassaert : ''De overkant van de tijd, op de valreep'']</ref>. == Praemi et conlationes == * 1974: Premio di poesia della rivista ''De Vlaamse Gids'' per la silloge ''Vergeten grens''<ref>[https://schrijversgewijs.be/schrijvers/stassaert-lucienne/ Stassaert, Lucienne]</ref> * 1975: Premio ''ANV-Visser-Neerlandia'' per l'opera ''Best mogelijk'' * 1977: Premio di poesia ''Giornate fiamminghe di poesia'' de Deurle ([[Laethem-Saint-Martin]]) per la silloge ''De sprekende gelijkenis'' * 1980: ''Arkprijs van het Vrije Woord'' per il romanzo ''Amore perfetto'' * 1994: Premio ''Provincia d'Anversa'' per la silloge ''Naar Emily'' * 2008: Premio ''Dr Ferdinand Snellaert 2008'' per ''In de laai van het vuur''. == Bibliographia == * G. J. van Bork & P. J. Verkruijsse, ''De Nederlandse en Vlaamse auteurs'', p.585, Houten, Unieboek - Het Spectrum, 1985 {{ISBN|978-90-228-4565-3}} == Notae == <references/> == Collegamenti esterni == * [http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=stas001 Pagina in Bibliotheca litteraria batavica] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1936|2026|Stassaert, Luciana}} [[Categoria:Scriptores Belgicae]] [[Categoria:Poetae Belgicae]] aobev8qw8ei9c9cje7oqvfuhkwajze7 0 327845 3982505 2026-08-20T10:08:42Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gerdau]] ad [[Gerdavia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982505 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gerdavia]] sxgw3f0cxo3tkcbqitf23zkurdrtv3n 0 327846 3982511 2026-08-20T10:48:51Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Gerdavia]] 3982511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gerdavia]] sxgw3f0cxo3tkcbqitf23zkurdrtv3n 0 327847 3982512 2026-08-20T10:49:32Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Gerdavia]] 3982512 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gerdavia]] sxgw3f0cxo3tkcbqitf23zkurdrtv3n 0 327848 3982523 2026-08-20T11:50:36Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gevensleben]] ad [[Gevensleba]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3982523 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gevensleba]] evqfp5uonteav6rddlabm6t947wr7rd