Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 3999 3983135 3751927 2026-08-22T12:52:30Z Cyprianus Marcus 66550 3983135 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|Forum mercati et vetus municipium]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] 3x81jove9lthj8w1nyqnnfd8hp8jwwr 3983139 3983135 2026-08-22T15:22:04Z Cyprianus Marcus 66550 3983139 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|500px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/[[Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] 2fsd6n6txtu3xk4jr4835l8bwnqfkos 3983140 3983139 2026-08-22T15:22:28Z Cyprianus Marcus 66550 /* Districtus */ 3983140 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|500px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/[[Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] b25l3jbgcekz9qq15t1dh9xtz2pemj1 3983141 3983140 2026-08-22T15:22:56Z Cyprianus Marcus 66550 3983141 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|300px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/[[Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] lv6coh79868vfr2gfq4kkma21skyiww 3983142 3983141 2026-08-22T15:23:25Z Cyprianus Marcus 66550 3983142 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|left|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|300px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/[[Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] c5yerxyemfzm7ivldlpl2v7bx41gkm7 3983143 3983142 2026-08-22T15:23:55Z Cyprianus Marcus 66550 /* Districtus */ 3983143 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|left|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|600px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/[[Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] ddpd9kr7v0bofhzo3yji163ps6zvuo4 3983144 3983143 2026-08-22T15:24:34Z Cyprianus Marcus 66550 /* Vici */ 3983144 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|left|Forum mercati et vetus curia.]] '''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]]. ==Districtus et vici== Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et vicos (Theodisce ''Ortschaft'') novem divisa est. ===Districtus=== [[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|600px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]] <div style="clear:both;"></div> {| class="wikitable sortable" |- style="background:#EDEDED;" ! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]]) ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref> ! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref> |- align="left" | 01 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49 |- align="left" | 02 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05 |- align="left" | 03 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77 |- align="left" | 04 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75 |- align="left" | 05 | bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85 |- align="left" | 06 | bgcolor="#EDEDED"| [[Weende (Gottinga)|Weende]] || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85 |- align="left" | 07 | bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45 |- align="left" | 08 | bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28 |- align="left" | 09 | bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68 |- align="left" | 10 | bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21 |- align="left" | 11 | bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90 |- align="left" | 12 | bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56 |- align="left" | 13 | bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98 |- align="left" | 14 | bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32 |- align="left" | 15 | bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89 |- align="left" | 16 | bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07 |- align="left" | 17 | bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91 |- align="left" | 18 | bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08 |- align="left" | | bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08''' |- |} ===Vici=== Ad Gottingam hi vici etiam pertinent: * [[Elliehusa/Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek''); * [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato; * [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune''); * [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern''); * [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'') * [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'') * [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'') * [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'') * [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'') == Historia == Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi. Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus. == Universitas == [[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]] [[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est. == Homines praeclari == * [[1837]] - [[Septem Gottingenses]] === Nati === * [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix * [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus * [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]]. * [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]] === Mortui === * [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus * [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus * [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus * [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus * [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus * [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus * [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus * [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus * [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus * [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus * [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus * [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus * [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus == Nota == <references/> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}} * [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)] [[Categoria:Gottinga| ]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] bxpup1a30ewvgxkr8trr447lm4h61gp 0 4401 3983290 3103607 2026-08-23T01:50:44Z LilyKitty 18316 de eponymo 3983290 wikitext text/x-wiki {{Hiero|right|Sachmis|<hiero>sxm-x:t-B1</hiero>|''śḫm.t''|}} '''Sachmis''' ([[lingua Aegyptia|Aegyptie]] ''sḫm.t'' 'Potens', 'Fortis' in [[religio Aegyptia|religione Aegyptia]] erat [[dea]] [[dea bellorum|bellorum]], [[dea morborum|morborum]], et [[leo|leaenarum]]. [[Cultus]] eius fontem praecipuum [[Memphis|Memphidi]] habebat. Maritus suus erat [[Phthas]] (serius nomine Phthas-Socharis), filius [[Iphthimis]]. [[Phra]], [[Sol deus]], Sachmin misit (hac in [[fabula]] aspectum malevolum [[Hathor]]is) ut mortales contra [[Sol]]em insidias parantes exstirparet, sed tanto studio munus suum exsequebatur ut paene totum hominum genus necaret. Phra eam illusit ut [[cervisia]]m [[sanguis|sanguineo]] [[color]]e tinctam potaret, et tam ebria fieret ut [[caro|carnificiam]] non perficeret. Eo quod causa haberetur morborum, ei preces offerebantur avertendorum et sanandorum morborum. Asteroides [[5381 Sekhmet]] in eius honorem nominatus duit. == Bibliographia == * Germond, Philippe (1981). ''Sekhmet et la protection du monde''. Lutetiae: Les Belles-Lettres. * Hoenes, Sigrid-Eike (1978). ''Untersuchungen zu Wesen und Kult der Göttin Sachmet''. Bonnae: R. Habelt Verlag. * von Känel, Frédérique (1984). ''Les prêtres-ouâb de Sekhmet et les conjurateurs de Serket''. Lutetiae: Presses Universitaires de France. ==Nexus externus== {{Communia|Sekhmet|Sachmem}} [[Categoria:Dei Aegyptii]] [[Categoria:Deae]] [[Categoria:Felinae fabulosae]] qc52qz6skdzosnau2drpslwhcwuorpw 0 5839 3983292 3682835 2026-08-23T01:55:26Z LilyKitty 18316 de vita et potestate 3983292 wikitext text/x-wiki {{Hiero|right|Phthas|<hiero>p:t-H</hiero>|''ptḥ''|}} '''Phthas''',<ref>Cicero, ''De natura deorum'' 3.55: "secundus [Vulcanus] Nilo natus, Phthas ut Aegyptii appellant, quem custodem esse Aegypti volunt". Sic in editione Loeb anni 1951; in aliis autem editionibus legitur "Opas", e.g. in [http://latin.packhum.org/loc/474/50/73/1813-1817@1#73 editione W. Ax] anni 1933.</ref> sive '''Phtha''' (Aegyptie ''ptḥ'', h.e. "fabricator") in [[religio Aegyptia|religione Aegyptia]] est [[demiurgus]], patronusque [[Memphis]] et [[faber|fabrorum]]. Graeci et Romani eum cum [[Vulcanus|Vulcano]]/[[Hephaestus|Hephaesto]]<ref>[[Herodotus]], ''Euterpia'' 3. [[Diodorus Siculus]], libro primo ''[[Bibliotheca historica (Diodorus)|Bibliothecae Historicae]]'' 13.3-4, 22.2, 57.5-8, 97.6 etc. </ref>, [[Phoenices]] cum [[Chusoro]] adsimulabant. [[Fasciculus:Ptah.svg|thumb|Phthas]] Cum sit [[Socaris]] etiam fabrilis deus, Phthas praesertim cum saxo et lapide sociabatur. [[Apis (deus)|Apis]] erat [[oraculum]] eius. Serius cum [[Socaris|Socare]] et [[Osiris|Osiride]] iunctus est in Phtha-Socare-Osiride. Aspectum chthonicum habebat sub nomine ''Tenen''. [[Uxor]] eius est [[Sachmis]] vel (rarius) [[Bubastis dea|Bubastis]]. Inter liberis eius erant [[Iphthimis]], [[Miysis]] et [[Imuthes]]. Erant qui eum etiam [[Phra]]m genuisse ferrent. Depingitur in specie hominis [[cadaver medicatum|medicati]], sceptrum tenens cum hieroglyphis pro "[[vita]]", "[[potestas (socialis et politica)|potestate]]" et "stabilitate." Saepe pileolum gerit. Verbum ''Aegyptus'' originem habet a ''ḥw.t-kɜ-ptḥ'' "Templum Animae Phthae," quod erat nomen templo Memphiti. == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[5011 Ptah]] [[Categoria:Dei Aegyptii]] [[Categoria:Demiurgi]] iyotm881wzzvgwvu93d0yb4rbon7grq 0 9775 3983211 3982351 2026-08-22T20:18:51Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3983211 wikitext text/x-wiki {{De Religione Romana}} '''Virgo Vestalis,'''<ref>D. P. Simpson, ''Cassell's Latin Dictionary'' (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 639.</ref><ref>John C. Traupman, ''The Bantam New College Latin and English Dictionary,'' ed. tertia (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 447.</ref> simpliciter '''Vestalis,'''<ref>Liv. 1, 3 sq.; Plin. 28, 4, 7, § 39; Ov. F. 2, 383 al., in Lewis & Short, s.v. "Vesta," in ''A Latin Dictionary; Founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary'' (1879).</ref><ref>"Vestalis . . . (''sc.'' virgo)," John T. White, ''The White Dictionary'' (Sicagi: Follett Publishing Company, 1928), 639.</ref><ref>D. P. Simpson, ''Cassell's Latin Dictionary'' (Novi Eboraci: Wiley Publishing, 1968), 639.</ref> [[antiquitas|antiquitate]] fuit [[sacerdos]] [[Vesta]]e [[dea]]e, cuius [[templum|templo]] [[Roma]]e inserviebat. Collegium Vestalium ab incunabulis [[civitas|civitatis]] Romanae usque ad annum [[391]] duravit, cum [[Theodosius I]], [[imperator]] [[Christianismus|Christianus]], eas e templo exire iussitː qui annus velut finem quendam publico [[paganismus|paganismo]] in [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] imposuit<ref>[[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Relationes'' III.11-15.</ref>. Quamdiu vero viguit [[religio]] vetus ipsam salutem reipublicae Romanae e [[ritus|ritibus]] Vestalium pendere aestimabant. == De religione et castitate == Si antiquis [[fabula|fabulis]] credimus, iam ante urbem conditam fuere Vestales virgines, quoniam [[Rhea Silvia]], [[Romulus|Romuli]] mater, Vestalis [[Alba Longa|Albani]] regis iussu facta est. Postea, [[Numa Pompilius]], secundus Romanorum rex, Vestalibus leges dedit. Ex eo tempore fuerunt primum quattuor, deinde sex, denique septem Vestales, inter viginti puellas delectae. Triginta annos in [[Forum Romanum|foro Romano]] in atrio Vestae habitabant, unum e praecipuis officiis illis erat ignis sacer in [[Vesta]]e aede alendus. Tripertitum erat tempus sacerdotiiː per decem primos annos discebant, per decem sequentes cultum absolvebant, per decem ultimos novicias docebant.<ref>[[Plutarchus]], ''An seni sit gerenda respublica'' 24.</ref> Puram vitam agebant; vetitae erant nubere. Quocirca in magno honore habebantur, et in publico ab anno [[42 a.C.n.]] etiam [[lictor|lictores]] cum [[fasces|fascibus]] eis praeibant.<ref>[[Plutarchus]], ''Numa'' X.</ref> Propter gravissimam culpam, vel usque ad mortem verberabantur vel vivae in [[sepulcrum]] in agro "scelerato" dicto ad portam Collinam coniciebantur,<ref>[[Plutarchus]], ''Numa'' X. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[de civitate Dei]]'' III.5.102.</ref> vel de rupe Tarpeia praecipitabantur. In summa tradunt duodecim aut, ut quidam scribunt, sex et viginti Vestales ita periisse. Supplicia tam dura paulatim rariora fiebant, et pauci [[Imperator Romanus|imperatores]] incestas Vestales vivas sepeliendas adhuc iusserunt. ut [[Domitianus]]<ref>[[Suetonius]], ''Domitianus'' VIII.</ref> et [[Caracalla]]. Non omnes tamen sacrosanctam castitatem earum verebantur: nam Caracalla unam e quattuor virginibus quas supplicio adfecit ipse dehonestasse dicebatur,<ref>[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 78.16.</ref> et [[Elagabalus]] ad liberos 'diviniores' gignendos Vestalem Aquiliam Severam indignantibus omnibus uxorem duxit.<ref>[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 80.9.</ref> Maxima vero erat earum auctoritas: e. g. capitis damnato a Vestalibus auxilium petere licebat; tum magistratus vitae eius parcere debebant. == De Vestalibus in iure civili == Vestalibus alia condicio Romae fuit atque ceteris mulieribus quae per totam vitam in manu sive patris sive mariti sive alii tutoris manebant<ref>[[Gaius (iuris consultus)|Gaius]], ''[[Institutiones]]'': "Veteres enim voluerunt feminas, etiamsi perfectae aetatis sint, propter animi levitatem in tutela esse" (I: 144).</ref> "exceptis virginibus Vestalibus, quas etiam veteres in honorem sacerdotii liberas esse voluerunt: Itaque etiam [[duodecim tabulae|lege XII tabularum]] cautum est."<ref>Gaius, ''Institutiones'' I.145. Confer [[Plutarchus]], ''Numa'' X.5.</ref> Ita sine ullius auctoramento in iure agere eis licebat. Etenim "Virgo Vestalis, simul est capta atque in atrium Vestae deducta et pontificibus tradita est, eo statim tempore sine emancipatione ac sine capitis minutione e patris potestate exit et ius testamenti faciundi adipiscitur."<ref>[[Aulus Gellius]] I.12.9.</ref> Adhuc impuberes a [[pontifex|pontifice maximo]] capi solebant ac statim omnes gentiles necessitudines abrumpebantur. Patris hereditatem nisi testati Vestalis adire non poteratː non iam enim legitima heres habebatur. Item fratres ceterique cognati cuiusdam Vestalis hereditatem eius adire non poterant nisi testamentum illa fecisset et eos heredes instituisset. Non iam enim legitimi eius heredes erant et Vestalis intestatae bona in publicum redigebantur.<ref>[[Marcus Antistius Labeo|Labeonis]] commentarii ad XII Tabulas apud [[Aulus Gellius|Aulum Gellium]] (I.12.18)ː "Virgo Vestalis neque heres est cuiquam intestato, neque intestatae quisquam, sed bona eius in publicum redigi aiunt."</ref> ==Notae== [[Fasciculus:L. Cassius Longinus, denarius, 63 BC, RRC 413-1.jpg|thumb|Caput Vestalis velatum in [[Denarius|denario]] anno [[63 a.C.n.]] percusso. Pone caput cylix conspicitur qua aquam sacram hauriebant.]] [[Fasciculus:RomaCasaVestaliDaPalatinoOvest.JPG|thumb|Despectus in [[domus|domum]] Vestalium et [[Templum Vestae]] a [[Palatinus|Palatino]] visus.]] [[Fasciculus:VestalisMaxima.jpg|thumb|Statua Vestalis.]] <references/> ==Fontes== *[[Ambrosius]], ''Epistula'' XVIII 11-2 Cf eiusdem ''de Virginibus'' I.15 *[[Dio Cassius]] libro LV ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'' cap. 22 necnon libro LVI cap. 10 et libro LXXVIII cap.16 et libro LXXX cap.9. *[[Dionysius Halicarnassensis]], libro secundo ''Antiquitatum Romanarum'' cap. 64-69 necnon libro tertio cap. 67 (2-3) et libro octavo cap. 89 et libro nono cap. 40. *[[Gaius (iuris consultus)|Gaius]], libro primo ''[[Institutiones|Institutionum]]'' 130 et 145. *[[Aulus Gellius]], libro primo [[Noctes Atticae|Noctium Atticarum]] cap. 12. *[[Plutarchus]], ''Numa'' cap. IX-XI. *[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' II.1001-1113 *[[Titus Livius]] libro primo ''Ab Urbe condita'' capite vicesimo necnon libro secundo cap. 42. ==Bibliographia== ===Latine scripta=== *[[Numa Dionysius Fustel de Coulanges]], ''[https://books.google.fr/books?id=66q3DhbeLSwC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quid Vestae cultus in institutis veterum privatis publicisque valuerit ?]'' : thesim proponebat Facultati litterarum Parisiensi Fustel de Coulanges, [[Ambianum|Ambianis]], ex Typis T. Jeunet, 1858 * [[Iustus Lipsius|Iusti Lipsi]] ''[https://books.google.fr/books?id=2ppAAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=lipsius+vesta+vestalibus&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj2pMKM9cPlAhUL3hoKHcjNCo8Q6AEIQDAC#v=onepage&q=lipsius%20vesta%20vestalibus&f=false De Vesta et Vestalibus syntagma]'', Antverpiae, ex officina Plantiniana apud Ioannem Moretum, 1603. [https://books.google.fr/books?id=Qj2EyPWRT20C Nova editio 2006 cum commentario et versione Francogallica] === Barbare{{dubsig}} === *Garcia Barraco, Maria Elisa, et Ilaria Soda.[[2017]]. ''Virgines vestales: il sacerdozio delle vestali romane: origine, costituzione e ordinamento.'' Romae: Arbor Sapientiae. *Leveleux, Corinne. [[1995]]. ''Des prêtresses déchues: l'image des vestales chez les Pères de l'Église latine: fin IIe-début Ve s. . . ,'' Lutetiae. [https://www.persee.fr/doc/ahess_0395-2649_1998_num_53_6_279725_t1_1285_0000_000 Recensio critica] *Lovisi, Claire. [[1998]]. "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1998_num_110_2_2050 Vestale, incestus et juridiction pontificale sous la République romaine.]" ''Mélanges de l'école française de Rome'' 110 (2)ː 699–735. *Lindner, Molly. [[2015]]. ''Portraits of the Vestal Virgins, priestesses of ancient Rome.'' Ann Arbor Michiganiae: University of Michigan press. [https://books.google.fr/books?id=zxFfCgAAQBAJ Apud Guglum librorum] *Saquete, José Carlos. [[2000]]. ''Las vírgenes vestales: un sacerdocio femenino en la religión pública romano.'' Matriti: Fundación de estudios Romanos. *Van Haeperen, Françoise. [[2008]]. "[https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2008_num_77_1_3729 À propos de recherches récentes sur les vestales.]" ''L'Antiquité Classique'' 77ː 309–19. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20191119150236/https://www.imperivm.org/las-virgenes-vestales/ De virginibus Vestalibus.] Apud imperium.org (Hispanice). [[Categoria:Roma antiqua]] [[Categoria:Religio Romana]] p95dkhpghn3ohrujqhzliu4he1r6jdg 0 15917 3983205 3813540 2026-08-22T18:50:32Z Demetrius Talpa 81729 3983205 wikitext text/x-wiki [[File:Color icon gray v2.svg|thumb|Colores cani]] '''Canus''' vel '''incanus''' est nomen [[color]]is. De capillis canescentibus dicitur necnon de [[grando|grandine]]. In lingua Latine biologica saepe paene ''canus'' paene [[albus]] est. <gallery> Fasciculus:Hilmar Örn Hilmarsson.jpg|Capilli et barba cani. Fasciculus:Hailstones-size.jpg|Grandines. Fasciculus:Västerbron spanning gray water with a gray sky.jpg|Caelum et aqua cana. Fasciculus:Harmaapäätikka koiras.jpg|[[Picus canus]] (de colore capitis) Fasciculus:Grey-headed Woodpecker (male).JPG|[[Picus canus]] Fasciculus:Larus canus canus Le Hourdel 20181103 t132105.jpg|[[Larus canus canus]] Fasciculus:Grey-headed Lovebird - Ankarafantsika - Madagascar S4E9483 (15111184907).jpg|[[Agapornis canus]] </gallery> == Aliud inceptum vicipaediae == {{communia|grey|canum}} {{victionarium|canus}} == Nota == * [https://web.archive.org/web/20120303145732/http://athirdway.com/glossa/?s=canus glossa-dictionary] {{ling|Latine|Anglice}} {{Colores}} {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Colores]] llopb3qjr6wshck6qc4q22smepiffap 0 15931 3983185 3832742 2026-08-22T17:27:08Z Demetrius Talpa 81729 3983185 wikitext text/x-wiki {{Exemplar coloris|Puniceus}} '''Puniceus''' vel '''phoeniceus'''<ref>Sed [[Linnaeus]] phoeniceum colorema putavit [[purpureus|purpureo]] nec puniceo propinquum esse ([https://www.google.ru/books/edition/Caroli_Linnaei_Philosophia_botanica/RxQAAAAAQAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Philosophia botanica'', 1809, p. 378–379.])</ref> est [[color]], [[purpureus|purpureo]] propinquus. [[Purpura]] Punica erant, et color [[purpureus]] ''puniceus'' interdum nominabatur. == In Latinitate biologica== Interdum ''puniceus'' nomen non ut de purpuro Punico derivatum intelligitur, sed ut nomen colois fructuum ''[[Punica granatum|Punicae granati]].''<ref>{{Kirp|гранатово-красный}}</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Pomegranate02_edit.jpg|[[Punica granatum|Malum Punicum]] Fasciculus:Clianthus puniceus.jpg|[[Clianthus puniceus]] Fasciculus:Euphorbia punicea.jpg|[[Euphorbia punicea]] </gallery> ==Notae== <references /> == Aliud inceptum vicipaediae == {{victionarium|puniceus}} == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160307142341/http://athirdway.com/glossa/?s=puniceus Glossa-dictionary] * [https://archive.org/details/bub_gb_gt-dV-jPhJcC/page/n21/mode/1up De puniceo colore] in ''Libello de coloribus'' [[Antonius Thylesius|Antonii Thylesii]] {{Nexus absunt}} {{Colores}} [[Categoria:Colores]] iq3xs84z6j0rjqwvnsj947s4g5fzf1d 3983186 3983185 2026-08-22T17:27:47Z Demetrius Talpa 81729 3983186 wikitext text/x-wiki {{Exemplar coloris|Puniceus}} '''Puniceus''' vel '''phoeniceus'''<ref>Sed [[Linnaeus]] phoeniceum colorem [[purpureus|purpureo]] nec puniceo propinquum esse putat ([https://www.google.ru/books/edition/Caroli_Linnaei_Philosophia_botanica/RxQAAAAAQAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Philosophia botanica'', 1809, p. 378–379.])</ref> est [[color]], [[purpureus|purpureo]] propinquus. [[Purpura]] Punica erant, et color [[purpureus]] ''puniceus'' interdum nominabatur. == In Latinitate biologica== Interdum ''puniceus'' nomen non ut de purpuro Punico derivatum intelligitur, sed ut nomen colois fructuum ''[[Punica granatum|Punicae granati]].''<ref>{{Kirp|гранатово-красный}}</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Pomegranate02_edit.jpg|[[Punica granatum|Malum Punicum]] Fasciculus:Clianthus puniceus.jpg|[[Clianthus puniceus]] Fasciculus:Euphorbia punicea.jpg|[[Euphorbia punicea]] </gallery> ==Notae== <references /> == Aliud inceptum vicipaediae == {{victionarium|puniceus}} == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160307142341/http://athirdway.com/glossa/?s=puniceus Glossa-dictionary] * [https://archive.org/details/bub_gb_gt-dV-jPhJcC/page/n21/mode/1up De puniceo colore] in ''Libello de coloribus'' [[Antonius Thylesius|Antonii Thylesii]] {{Nexus absunt}} {{Colores}} [[Categoria:Colores]] ttayg2757mq67dyszk3g43b4cygb00j 0 16947 3983134 3958714 2026-08-22T12:38:03Z IacobusAmor 1163 ~ 3983134 wikitext text/x-wiki {{L-1}} '''Histrio''', vel '''actor scaenicus''', est [[artifex]] qui [[persona]]m quam credibilissime atque sincerissime gerat, sive in [[theatrum|theatro]] sive in [[pellicula|pelliculis]]. Histrio [[televisio]]nis [[pellicula]]eque saepe partes breviores quam histrio theatri agit. Iterum iterumque experiri debet, ut rectori et [[spectator (theatrum)|spectatoribus]] satisfaciat. {{NexInt}} * [[Index histrionum cinematographicorum (A-E)]] * [[Index histrionum cinematographicorum (F-K)]] * [[Index histrionum cinematographicorum (L-Z)]] * [[Index actricum cinematographicarum (A-K)]] * [[Index actricum cinematographicarum (L-Z)]] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Actors|histriones}} {{CommuniaCat|Actresses|histriones muliebres}} [[Categoria:Ars]] [[Categoria:Cinematographia]] [[Categoria:Munera]] [[Categoria:Televisio]] gjyemr7w649j0wnn5zuejs0s5ehcupj 0 17225 3983182 3966852 2026-08-22T17:24:05Z Demetrius Talpa 81729 3983182 wikitext text/x-wiki {{colores2}} '''Color''' est [[proprietas physica|proprietas]] [[perceptio oculorum|perceptionis]] [[oculus|oculorum]], quae in [[homo sapiens|hominibus]] ad categorias ''[[ruber|rubram]],'' ''[[viridis|viridem]],'' ''[[caeruleus|caeruleam]],'' et alias appellatas spectat. Notio coloris ex [[spectrum lucis|spectro lucis]] (distributione potestatis [[lux|lucis]] contra [[unda|longitudinem undarum]] plerumque inter 400 [[nanometrum|nm]] et 700 [[nanometrum|nm]]) deducitur. ==Colores spectri lucis visibiles== {{vide etiam|Arcus caelestis}} {| class="wikitable toccolours" |+ ''''' |- ! style="text-align:left;" | color ! abbr="wavelength" | intervallum longitudinis undae ! abbr="frequency" | intervallum frequentiae |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[ruber]] | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 625–740&nbsp;nm | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 480–405&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[fulvus]] vel [[aurantius]] | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 590–625&nbsp;nm | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 510–480&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[flavus]] vel [[luteus]] | bgcolor="#FFFF00" | ~ 565–590&nbsp;nm | bgcolor="#FFFF00" | ~ 530–510&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[viridis]] | bgcolor="#00FF00" | ~ 500–565&nbsp;nm | bgcolor="#00FF00" | ~ 600–530&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[caeruleus]] vel [[cyaneus]] | bgcolor="#00E0E0" | ~ 485–500&nbsp;nm | bgcolor="#00E0E0" | ~ 620–600&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[indigoticus]] vel [[caeruleus Berolinensis]] | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 440–485&nbsp;nm | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 680–620&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[violaceus]] vel [[purpureus]] | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 380–440&nbsp;nm | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 790–680&nbsp;THz |} ==Fontes== De nominibus colorum Latinitatis classicae [[Antonius Thylesius|Antonius Thylesius Consentinus]] librum composuit. [[Fasciculus:Spectrum441pxWithnm.png|thumb|Totum spectrum aspectabile.]] ==Colores in Latinitate biologica== [[Biologia|Biologica]] [[species (taxinomia)|specierum]] [[binomen|binomina]] multas definitiones coloris continent, quae interdum systhematice describuntur. [[Carolus Linnaeus]] hoc systema reliquit<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Caroli_Linnaei_Philosophia_botanica/RxQAAAAAQAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Philosophia botanica'', 1809, p. 378–379.</ref>, quod a perspicuitate et coloris absentia incipit: *[[hyalinus]], ''[[aqua|aqueus]], [[vitrum|vitreus]], ([[crystallum|crystallinus]]).'' *[[albus]], ''[[lacteus]], [[niveus]], ([[candidus]]). '' *[[sordidus]]. *[[cinereus]], ''[[incanus]], [[lividus]], [[plumbum|plumbeus]], ([[mus|murinus]], [[griseus]], [[nebula|nebulosus]]).'' *[[niger]], ''[[pullus]].'' **[[ater]], ''[[piceus]].'' **[[fuscus]], ''([[luridus]], [[brunneus]], [[badius]], [[aeneus]], [[fuligineus]], [[umbrinus]]).'' *[[luteus]], ''([[limon|citrinus]], [[aureus]], [[vitellus|vitellinus]]).'' **[[flavus]], ''[[sulphur|sulphureus]], ([[alutaceus]], [[helvolus]], [[cera|cerinus]]).'' **[[fulvus]], ''[[croceus]], [[flammeus]], ([[cinnamomum|cinnamomeus]], [[miniatus]]).'' **[[gilvus]], ''[[testa|testaceus]], [[ferrugineus]], ([[vaccinus]], [[ochraceus]], [[argillaceus]], [[cervinus]]).'' *[[ruber]], ''[[sanguineus]], ([[xerampelinus]], [[spadiceus]]).'' **[[caro|incarnatus]], ''([[pallidus]], [[later|lateritius]]).'' **[[coccineus]], ''[[puniceus]], ([[roseus]], [[cinnabaris|cinnabarinus]]).'' **([[rutilus]], ''[[rufus]], [[rubigo|rubiginosus]]).'' *[[purpureus]], ''[[phoeniceus]].'' **[[violaceus]], ''caeruleo-purpureus.'' *[[caeruleus]], ''([[caesius]], [[azureus]]).'' *[[viridis]], ''[[prasinus]], ([[aeruginosus]], [[chalybs|chalybeus]], [[beryllus]], ''(viridi-caesius)'' [[glaucus]], [[olivaceus]]).'' Additamenta inveniuntur in systemate {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Xaverius Britzger|Francisci Xaverii Britzger|d|qid=Q55901727}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Introductio_ad_artem_botanicam_etc/-ZVWAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Introductio ad artem botanicam'', 1850, p. 56]</ref>: *'''[[albus]]''': [[hyalinus]], [[niveus]], [[candidus]], [[lacteus]], [[creta (minerale)|cretaceus]]; *'''[[canus]]''': [[incanus]], [[griseus]], [[cinereus]], [[fumus|fumeus]], [[mus|murinus]], [[plumbum|plumbeus]], [[lividus]]; *'''[[niger]]''': [[ater]], [[Corvus corax|coracinus]], [[piceus]]; *'''[[fuscus]]''': [[badius]], [[castaneus]], [[hepaticus]], [[brunneus]], [[luridus]], [[ferrugineus]]; *'''[[flavus]]''': [[luteus]], [[cera|cerinus]], [[sulphur|sulphureus]], [[stramen|stramineus]], [[helvolus]], [[gilvus]], [[vitellus|vitellinus]], [[croceus]], [[aurantius]] ([[aurantiacus]]), [[fulvus]], [[ochraceus]], [[limon|citrinus]] ([[limon|citreus]]), [[aureus]]; *'''[[viridis]]''': [[prasinus]], [[smaragdus|smaragdinus]], [[olivaceus]], [[glaucus]], [[aeruginosus]]; *'''[[caeruleus]]''': [[azureus]], [[cyaneus]], [[caesius]], [[violaceus]], [[lilacinus]]; *'''[[ruber]]''': [[puniceus]], [[phoeniceus]], [[coccineus]], [[igneus]] ([[flammeus]]), [[roseus]] ([[prunus persica|persicus]]), [[purpureus]], [[caro|carneus]] ([[caro|incarnatus]]), [[cinnabaris|cinnabarinus]], [[miniatus]], [[later|lateritius]], [[cinnamomum|cinnamomeus]], [[sanguineus]], [[cuprum|cupreus]]. Sed et cetera nomina colorum multa in usu sunt.<ref>Videas, exempli gratia, Gulielmi T. Stearn ''Botanical Latin: History, Grammar, Syntax, Terminology and Vocabulary,'' ed. tertia (Londinii: 1983), 410–420. Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II (Londinii: 1848), 371; [https://www.google.ru/books/edition/Explanation_of_Terms_Used_in_Entomology/mn45AQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Explanation of Terms Used in Entomology'', 1883]; ({{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}}); {{Kirp|sub nominibbus colorum}}.</ref> ==Colores artis heraldicae== {{vide etiam|Tincturae heraldicae}} In [[scientia heraldica]] colores ''tincturae'' appellantur et sua nomina solita habent. ==Nexus interni== {{div col|2}} *[[Chromatographia]] *[[Colores primarii]] *[[Dichromatismus]] *[[Lux]] *[[Philosophia coloris]] *[[Physica]] *[[Physichromia]] *[[Prisma]] *[[Radiatio electromagnetica]] *[[Radiatio ultraviolacea]] *[[Synaesthesia]] *[[Undae]] {{div col end}} ==Notae== <references /> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Colores urinarum.jpg|thumb|upright=1.2|"Manuale quoddam duodecimi saeculi suadebat: 'Dum diu [[urina]]m inspicis, ad eius colorem, substantiam, quantitatemque, atque ad ea quae in ea sunt—ex quorum diversitate diversa [[morbus|morborum]] genera dignosces—animum advertas."<ref name="q911">{{cite web | title=Troubled Waters: Reading Urine in Medieval Medicine | website=The Public Domain Review | date=[[2023]]-04-19 | url=https://publicdomainreview.org/essay/troubled-waters/ | access-date=2025-03-27}}.</ref>]] *Braem, Harald. [[2003]] ''Die Macht der Farben.'' Langen/Müller. ISBN 3784471560. *Gekeler, Hans. [[1988]]. ''DuMont's Handbuch der Farbe (Systematik und Ästhetik).'' Coloniae: DuMont. ISBN 3770121112. *Gierling, Rolf. [[2006]]. ''Farbmanagement.'' Ed. tertia. Bonnae: MITP. ISBN 382661626X. *[[Goethe|Goethe, Ioannes Wolfgangus von]]. [[1810]]. ''Zur Farbenlehre.'' Tubingae: Cotta. *Heller, Eva, [[2000]]. ''Wie Farben auf Gefühl und Verstand wirken.'' Knaur, Droemer. ISBN 3426271745. *[[Ioannes Itten|Itten, Johannes]]. [[1970]]. ''Kunst der Farbe.'' Ravensburgi: Otto Maier. ISBN 347361551X. *[[Haroludus Küppers|Küppers, Harald]]. [[1982]]. ''Die Logik der Farbe.'' Ed. secunda. Theoretische Grundlagen der Farbenlehre. Monaci: Callwey. ISBN 3766706012. *Mayer, Horst O. [[2005]]. ''Einführung in die Wahrnehmungs-, Lern- und Werbepsychologie.'' Oldenbourg. ISBN 3486576755. *Ploß, Emil Ernst. [[1967]]. ''Ein Buch von alten Farben: Technologie der Textilfarben im Mittelalter mit einem Ausblick auf die festen Farben.'' Heidelberg et Berolini: Neudruck München. *Weingart, Petra E., et Rudolf Forster. [[2005]]. ''Ich und die Farbe sind eins.'' Hamburgi: Kovac. ISBN 3830018134. *Welsch, Norbert, et Claus Christian Liebmann. [[2004]]. ''Farben.'' Spektrum. ISBN 3-8274-1563-2. ==Nexus externi== * [https://archive.org/details/bub_gb_gt-dV-jPhJcC/page/n3 Antonii Thylesii libellus de coloribus] * [https://web.archive.org/web/20091016015726/http://pagesperso-orange.fr/fleursauvageyonne/flsv/Lex/Lexi4.htm De coloribus: lingua Latina et lingua Francogallica,] pagesperso-orange.fr * Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II, Londinii 1848, p. 371. {{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}} (de coloribus biologiae) ==Exempla colorum== {{Exemplar coloris|[[Niger (color)|Niger]]|#000000}} {{Exemplar coloris|[[Ater]]|#0D0D0D}} {{Exemplar coloris|[[Pullus]]|#291705}} {{Exemplar coloris|[[Canus]]|#808080}} {{Exemplar coloris|[[Aquilus]]|#553A26}} {{Exemplar coloris|[[Furvus]]|#2F2003}} {{Exemplar coloris|[[Fuscus]]|#964B00}} {{Exemplar coloris|[[Ravus]]|#C3B091}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus Berolinus]]|#003264}} {{Exemplar coloris|[[Lividus]]|#4682b4}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus]]|#0066DD}} {{Exemplar coloris|[[Caesius]]|#BDBBD7}} {{Exemplar coloris|[[Smaragdus]]|#50C878}} {{Exemplar coloris|[[Chlorus]]|#A3FF00}} {{Exemplar coloris|[[Virens]]|#00A86B}} {{Exemplar coloris|[[Viridis]]|#00AA00}} {{Exemplar coloris|[[Glaucus]]|#2E8B57}} {{Exemplar coloris|[[Venetus]]|#4F7942}} {{Exemplar coloris|[[Roseus]]|#FF007F}} {{Exemplar coloris|[[Fuchsia (color)|Fuchsianeus]]|#FF00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violaceus]]|#8B00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violeus]]|#991199}} {{Exemplar coloris|[[Purpureus]]|#660099}} {{Exemplar coloris|[[Rubidus]]|#B22222}} {{Exemplar coloris|[[Rutilus]]|#DC143C}} {{Exemplar coloris|[[Rufus]]|#E34234}} {{Exemplar coloris|[[Sanguineus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Puniceus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Ruber]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Rubicundus]]|#FF2400}} {{Exemplar coloris|[[Coccinus]]|#E32636}} {{Exemplar coloris|[[Russus]]|#FF7518}} {{Exemplar coloris|[[Fulvus]]|#FF7F24}} {{Exemplar coloris|[[Luteus]]|#f4c430}} {{Exemplar coloris|[[Flammeus]]|#FFBF00}} {{Exemplar coloris|[[Aurum]]|#FFD700}} {{Exemplar coloris|[[Flavus]]|#ffd35f}} {{Exemplar coloris|[[Gilvus]]|#ffff00}} {{Exemplar coloris|[[Auratus]]|#FFDF00}} {{Exemplar coloris|[[Aureolus]]|#FBEC5D}} {{Exemplar coloris|[[Eburneus]]|#FFDEAD}} {{Exemplar coloris|[[Argenteus]]|#C0C0C0}} {{Exemplar coloris|[[Niveus]]|#F0F8FF}} {{Exemplar coloris|[[Albus]]|#FFFFFF}} {{Colores}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Colores|!]] [[Categoria:Qualia]] [[Categoria:Visus]]<!-- + Image processing--> 388vo7c4dviusx3zqcwyz0jyswfvzz9 3983184 3983182 2026-08-22T17:27:00Z Demetrius Talpa 81729 /* Colores in Latinitate biologica */ 3983184 wikitext text/x-wiki {{colores2}} '''Color''' est [[proprietas physica|proprietas]] [[perceptio oculorum|perceptionis]] [[oculus|oculorum]], quae in [[homo sapiens|hominibus]] ad categorias ''[[ruber|rubram]],'' ''[[viridis|viridem]],'' ''[[caeruleus|caeruleam]],'' et alias appellatas spectat. Notio coloris ex [[spectrum lucis|spectro lucis]] (distributione potestatis [[lux|lucis]] contra [[unda|longitudinem undarum]] plerumque inter 400 [[nanometrum|nm]] et 700 [[nanometrum|nm]]) deducitur. ==Colores spectri lucis visibiles== {{vide etiam|Arcus caelestis}} {| class="wikitable toccolours" |+ ''''' |- ! style="text-align:left;" | color ! abbr="wavelength" | intervallum longitudinis undae ! abbr="frequency" | intervallum frequentiae |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[ruber]] | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 625–740&nbsp;nm | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 480–405&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[fulvus]] vel [[aurantius]] | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 590–625&nbsp;nm | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 510–480&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[flavus]] vel [[luteus]] | bgcolor="#FFFF00" | ~ 565–590&nbsp;nm | bgcolor="#FFFF00" | ~ 530–510&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[viridis]] | bgcolor="#00FF00" | ~ 500–565&nbsp;nm | bgcolor="#00FF00" | ~ 600–530&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[caeruleus]] vel [[cyaneus]] | bgcolor="#00E0E0" | ~ 485–500&nbsp;nm | bgcolor="#00E0E0" | ~ 620–600&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[indigoticus]] vel [[caeruleus Berolinensis]] | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 440–485&nbsp;nm | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 680–620&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[violaceus]] vel [[purpureus]] | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 380–440&nbsp;nm | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 790–680&nbsp;THz |} ==Fontes== De nominibus colorum Latinitatis classicae [[Antonius Thylesius|Antonius Thylesius Consentinus]] librum composuit. [[Fasciculus:Spectrum441pxWithnm.png|thumb|Totum spectrum aspectabile.]] ==Colores in Latinitate biologica== [[Biologia|Biologica]] [[species (taxinomia)|specierum]] [[binomen|binomina]] multas definitiones coloris continent, quae interdum systhematice describuntur. [[Carolus Linnaeus]] hoc systema reliquit<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Caroli_Linnaei_Philosophia_botanica/RxQAAAAAQAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Philosophia botanica'', 1809, p. 378–379.]</ref>, quod a perspicuitate et coloris absentia incipit: *[[hyalinus]], ''[[aqua|aqueus]], [[vitrum|vitreus]], ([[crystallum|crystallinus]]).'' *[[albus]], ''[[lacteus]], [[niveus]], ([[candidus]]). '' *[[sordidus]]. *[[cinereus]], ''[[incanus]], [[lividus]], [[plumbum|plumbeus]], ([[mus|murinus]], [[griseus]], [[nebula|nebulosus]]).'' *[[niger]], ''[[pullus]].'' **[[ater]], ''[[piceus]].'' **[[fuscus]], ''([[luridus]], [[brunneus]], [[badius]], [[aeneus]], [[fuligineus]], [[umbrinus]]).'' *[[luteus]], ''([[limon|citrinus]], [[aureus]], [[vitellus|vitellinus]]).'' **[[flavus]], ''[[sulphur|sulphureus]], ([[alutaceus]], [[helvolus]], [[cera|cerinus]]).'' **[[fulvus]], ''[[croceus]], [[flammeus]], ([[cinnamomum|cinnamomeus]], [[miniatus]]).'' **[[gilvus]], ''[[testa|testaceus]], [[ferrugineus]], ([[vaccinus]], [[ochraceus]], [[argillaceus]], [[cervinus]]).'' *[[ruber]], ''[[sanguineus]], ([[xerampelinus]], [[spadiceus]]).'' **[[caro|incarnatus]], ''([[pallidus]], [[later|lateritius]]).'' **[[coccineus]], ''[[puniceus]], ([[roseus]], [[cinnabaris|cinnabarinus]]).'' **([[rutilus]], ''[[rufus]], [[rubigo|rubiginosus]]).'' *[[purpureus]], ''[[phoeniceus]].'' **[[violaceus]], ''caeruleo-purpureus.'' *[[caeruleus]], ''([[caesius]], [[azureus]]).'' *[[viridis]], ''[[prasinus]], ([[aeruginosus]], [[chalybs|chalybeus]], [[beryllus]], ''(viridi-caesius)'' [[glaucus]], [[olivaceus]]).'' Additamenta inveniuntur in systemate {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Xaverius Britzger|Francisci Xaverii Britzger|d|qid=Q55901727}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Introductio_ad_artem_botanicam_etc/-ZVWAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Introductio ad artem botanicam'', 1850, p. 56]</ref>: *'''[[albus]]''': [[hyalinus]], [[niveus]], [[candidus]], [[lacteus]], [[creta (minerale)|cretaceus]]; *'''[[canus]]''': [[incanus]], [[griseus]], [[cinereus]], [[fumus|fumeus]], [[mus|murinus]], [[plumbum|plumbeus]], [[lividus]]; *'''[[niger]]''': [[ater]], [[Corvus corax|coracinus]], [[piceus]]; *'''[[fuscus]]''': [[badius]], [[castaneus]], [[hepaticus]], [[brunneus]], [[luridus]], [[ferrugineus]]; *'''[[flavus]]''': [[luteus]], [[cera|cerinus]], [[sulphur|sulphureus]], [[stramen|stramineus]], [[helvolus]], [[gilvus]], [[vitellus|vitellinus]], [[croceus]], [[aurantius]] ([[aurantiacus]]), [[fulvus]], [[ochraceus]], [[limon|citrinus]] ([[limon|citreus]]), [[aureus]]; *'''[[viridis]]''': [[prasinus]], [[smaragdus|smaragdinus]], [[olivaceus]], [[glaucus]], [[aeruginosus]]; *'''[[caeruleus]]''': [[azureus]], [[cyaneus]], [[caesius]], [[violaceus]], [[lilacinus]]; *'''[[ruber]]''': [[puniceus]], [[phoeniceus]], [[coccineus]], [[igneus]] ([[flammeus]]), [[roseus]] ([[prunus persica|persicus]]), [[purpureus]], [[caro|carneus]] ([[caro|incarnatus]]), [[cinnabaris|cinnabarinus]], [[miniatus]], [[later|lateritius]], [[cinnamomum|cinnamomeus]], [[sanguineus]], [[cuprum|cupreus]]. Sed et cetera nomina colorum multa in usu sunt.<ref>Videas, exempli gratia, Gulielmi T. Stearn ''Botanical Latin: History, Grammar, Syntax, Terminology and Vocabulary,'' ed. tertia (Londinii: 1983), 410–420. Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II (Londinii: 1848), 371; [https://www.google.ru/books/edition/Explanation_of_Terms_Used_in_Entomology/mn45AQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Explanation of Terms Used in Entomology'', 1883]; ({{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}}); {{Kirp|sub nominibbus colorum}}.</ref> ==Colores artis heraldicae== {{vide etiam|Tincturae heraldicae}} In [[scientia heraldica]] colores ''tincturae'' appellantur et sua nomina solita habent. ==Nexus interni== {{div col|2}} *[[Chromatographia]] *[[Colores primarii]] *[[Dichromatismus]] *[[Lux]] *[[Philosophia coloris]] *[[Physica]] *[[Physichromia]] *[[Prisma]] *[[Radiatio electromagnetica]] *[[Radiatio ultraviolacea]] *[[Synaesthesia]] *[[Undae]] {{div col end}} ==Notae== <references /> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Colores urinarum.jpg|thumb|upright=1.2|"Manuale quoddam duodecimi saeculi suadebat: 'Dum diu [[urina]]m inspicis, ad eius colorem, substantiam, quantitatemque, atque ad ea quae in ea sunt—ex quorum diversitate diversa [[morbus|morborum]] genera dignosces—animum advertas."<ref name="q911">{{cite web | title=Troubled Waters: Reading Urine in Medieval Medicine | website=The Public Domain Review | date=[[2023]]-04-19 | url=https://publicdomainreview.org/essay/troubled-waters/ | access-date=2025-03-27}}.</ref>]] *Braem, Harald. [[2003]] ''Die Macht der Farben.'' Langen/Müller. ISBN 3784471560. *Gekeler, Hans. [[1988]]. ''DuMont's Handbuch der Farbe (Systematik und Ästhetik).'' Coloniae: DuMont. ISBN 3770121112. *Gierling, Rolf. [[2006]]. ''Farbmanagement.'' Ed. tertia. Bonnae: MITP. ISBN 382661626X. *[[Goethe|Goethe, Ioannes Wolfgangus von]]. [[1810]]. ''Zur Farbenlehre.'' Tubingae: Cotta. *Heller, Eva, [[2000]]. ''Wie Farben auf Gefühl und Verstand wirken.'' Knaur, Droemer. ISBN 3426271745. *[[Ioannes Itten|Itten, Johannes]]. [[1970]]. ''Kunst der Farbe.'' Ravensburgi: Otto Maier. ISBN 347361551X. *[[Haroludus Küppers|Küppers, Harald]]. [[1982]]. ''Die Logik der Farbe.'' Ed. secunda. Theoretische Grundlagen der Farbenlehre. Monaci: Callwey. ISBN 3766706012. *Mayer, Horst O. [[2005]]. ''Einführung in die Wahrnehmungs-, Lern- und Werbepsychologie.'' Oldenbourg. ISBN 3486576755. *Ploß, Emil Ernst. [[1967]]. ''Ein Buch von alten Farben: Technologie der Textilfarben im Mittelalter mit einem Ausblick auf die festen Farben.'' Heidelberg et Berolini: Neudruck München. *Weingart, Petra E., et Rudolf Forster. [[2005]]. ''Ich und die Farbe sind eins.'' Hamburgi: Kovac. ISBN 3830018134. *Welsch, Norbert, et Claus Christian Liebmann. [[2004]]. ''Farben.'' Spektrum. ISBN 3-8274-1563-2. ==Nexus externi== * [https://archive.org/details/bub_gb_gt-dV-jPhJcC/page/n3 Antonii Thylesii libellus de coloribus] * [https://web.archive.org/web/20091016015726/http://pagesperso-orange.fr/fleursauvageyonne/flsv/Lex/Lexi4.htm De coloribus: lingua Latina et lingua Francogallica,] pagesperso-orange.fr * Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II, Londinii 1848, p. 371. {{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}} (de coloribus biologiae) ==Exempla colorum== {{Exemplar coloris|[[Niger (color)|Niger]]|#000000}} {{Exemplar coloris|[[Ater]]|#0D0D0D}} {{Exemplar coloris|[[Pullus]]|#291705}} {{Exemplar coloris|[[Canus]]|#808080}} {{Exemplar coloris|[[Aquilus]]|#553A26}} {{Exemplar coloris|[[Furvus]]|#2F2003}} {{Exemplar coloris|[[Fuscus]]|#964B00}} {{Exemplar coloris|[[Ravus]]|#C3B091}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus Berolinus]]|#003264}} {{Exemplar coloris|[[Lividus]]|#4682b4}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus]]|#0066DD}} {{Exemplar coloris|[[Caesius]]|#BDBBD7}} {{Exemplar coloris|[[Smaragdus]]|#50C878}} {{Exemplar coloris|[[Chlorus]]|#A3FF00}} {{Exemplar coloris|[[Virens]]|#00A86B}} {{Exemplar coloris|[[Viridis]]|#00AA00}} {{Exemplar coloris|[[Glaucus]]|#2E8B57}} {{Exemplar coloris|[[Venetus]]|#4F7942}} {{Exemplar coloris|[[Roseus]]|#FF007F}} {{Exemplar coloris|[[Fuchsia (color)|Fuchsianeus]]|#FF00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violaceus]]|#8B00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violeus]]|#991199}} {{Exemplar coloris|[[Purpureus]]|#660099}} {{Exemplar coloris|[[Rubidus]]|#B22222}} {{Exemplar coloris|[[Rutilus]]|#DC143C}} {{Exemplar coloris|[[Rufus]]|#E34234}} {{Exemplar coloris|[[Sanguineus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Puniceus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Ruber]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Rubicundus]]|#FF2400}} {{Exemplar coloris|[[Coccinus]]|#E32636}} {{Exemplar coloris|[[Russus]]|#FF7518}} {{Exemplar coloris|[[Fulvus]]|#FF7F24}} {{Exemplar coloris|[[Luteus]]|#f4c430}} {{Exemplar coloris|[[Flammeus]]|#FFBF00}} {{Exemplar coloris|[[Aurum]]|#FFD700}} {{Exemplar coloris|[[Flavus]]|#ffd35f}} {{Exemplar coloris|[[Gilvus]]|#ffff00}} {{Exemplar coloris|[[Auratus]]|#FFDF00}} {{Exemplar coloris|[[Aureolus]]|#FBEC5D}} {{Exemplar coloris|[[Eburneus]]|#FFDEAD}} {{Exemplar coloris|[[Argenteus]]|#C0C0C0}} {{Exemplar coloris|[[Niveus]]|#F0F8FF}} {{Exemplar coloris|[[Albus]]|#FFFFFF}} {{Colores}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Colores|!]] [[Categoria:Qualia]] [[Categoria:Visus]]<!-- + Image processing--> 6p986ylp4n1miy7y0kijhoyezhtryyq 3983209 3983184 2026-08-22T20:09:22Z Demetrius Talpa 81729 /* Colores artis heraldicae */ 3983209 wikitext text/x-wiki {{colores2}} '''Color''' est [[proprietas physica|proprietas]] [[perceptio oculorum|perceptionis]] [[oculus|oculorum]], quae in [[homo sapiens|hominibus]] ad categorias ''[[ruber|rubram]],'' ''[[viridis|viridem]],'' ''[[caeruleus|caeruleam]],'' et alias appellatas spectat. Notio coloris ex [[spectrum lucis|spectro lucis]] (distributione potestatis [[lux|lucis]] contra [[unda|longitudinem undarum]] plerumque inter 400 [[nanometrum|nm]] et 700 [[nanometrum|nm]]) deducitur. ==Colores spectri lucis visibiles== {{vide etiam|Arcus caelestis}} {| class="wikitable toccolours" |+ ''''' |- ! style="text-align:left;" | color ! abbr="wavelength" | intervallum longitudinis undae ! abbr="frequency" | intervallum frequentiae |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[ruber]] | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 625–740&nbsp;nm | style="background-color:#FF0000;color:white;" | ~ 480–405&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[fulvus]] vel [[aurantius]] | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 590–625&nbsp;nm | style="background-color:#FF6600;color:white;" | ~ 510–480&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[flavus]] vel [[luteus]] | bgcolor="#FFFF00" | ~ 565–590&nbsp;nm | bgcolor="#FFFF00" | ~ 530–510&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[viridis]] | bgcolor="#00FF00" | ~ 500–565&nbsp;nm | bgcolor="#00FF00" | ~ 600–530&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[caeruleus]] vel [[cyaneus]] | bgcolor="#00E0E0" | ~ 485–500&nbsp;nm | bgcolor="#00E0E0" | ~ 620–600&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[indigoticus]] vel [[caeruleus Berolinensis]] | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 440–485&nbsp;nm | style="background-color:#0000FF;color:white;" | ~ 680–620&nbsp;THz |- align="center" ! style="text-align:left;" | [[violaceus]] vel [[purpureus]] | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 380–440&nbsp;nm | style="background-color:#8F00FF;color:white;" | ~ 790–680&nbsp;THz |} ==Fontes== De nominibus colorum Latinitatis classicae [[Antonius Thylesius|Antonius Thylesius Consentinus]] librum composuit. [[Fasciculus:Spectrum441pxWithnm.png|thumb|Totum spectrum aspectabile.]] ==Colores in Latinitate biologica== [[Biologia|Biologica]] [[species (taxinomia)|specierum]] [[binomen|binomina]] multas definitiones coloris continent, quae interdum systhematice describuntur. [[Carolus Linnaeus]] hoc systema reliquit<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Caroli_Linnaei_Philosophia_botanica/RxQAAAAAQAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Philosophia botanica'', 1809, p. 378–379.]</ref>, quod a perspicuitate et coloris absentia incipit: *[[hyalinus]], ''[[aqua|aqueus]], [[vitrum|vitreus]], ([[crystallum|crystallinus]]).'' *[[albus]], ''[[lacteus]], [[niveus]], ([[candidus]]). '' *[[sordidus]]. *[[cinereus]], ''[[incanus]], [[lividus]], [[plumbum|plumbeus]], ([[mus|murinus]], [[griseus]], [[nebula|nebulosus]]).'' *[[niger]], ''[[pullus]].'' **[[ater]], ''[[piceus]].'' **[[fuscus]], ''([[luridus]], [[brunneus]], [[badius]], [[aeneus]], [[fuligineus]], [[umbrinus]]).'' *[[luteus]], ''([[limon|citrinus]], [[aureus]], [[vitellus|vitellinus]]).'' **[[flavus]], ''[[sulphur|sulphureus]], ([[alutaceus]], [[helvolus]], [[cera|cerinus]]).'' **[[fulvus]], ''[[croceus]], [[flammeus]], ([[cinnamomum|cinnamomeus]], [[miniatus]]).'' **[[gilvus]], ''[[testa|testaceus]], [[ferrugineus]], ([[vaccinus]], [[ochraceus]], [[argillaceus]], [[cervinus]]).'' *[[ruber]], ''[[sanguineus]], ([[xerampelinus]], [[spadiceus]]).'' **[[caro|incarnatus]], ''([[pallidus]], [[later|lateritius]]).'' **[[coccineus]], ''[[puniceus]], ([[roseus]], [[cinnabaris|cinnabarinus]]).'' **([[rutilus]], ''[[rufus]], [[rubigo|rubiginosus]]).'' *[[purpureus]], ''[[phoeniceus]].'' **[[violaceus]], ''caeruleo-purpureus.'' *[[caeruleus]], ''([[caesius]], [[azureus]]).'' *[[viridis]], ''[[prasinus]], ([[aeruginosus]], [[chalybs|chalybeus]], [[beryllus]], ''(viridi-caesius)'' [[glaucus]], [[olivaceus]]).'' Additamenta inveniuntur in systemate {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus Xaverius Britzger|Francisci Xaverii Britzger|d|qid=Q55901727}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Introductio_ad_artem_botanicam_etc/-ZVWAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Introductio ad artem botanicam'', 1850, p. 56]</ref>: *'''[[albus]]''': [[hyalinus]], [[niveus]], [[candidus]], [[lacteus]], [[creta (minerale)|cretaceus]]; *'''[[canus]]''': [[incanus]], [[griseus]], [[cinereus]], [[fumus|fumeus]], [[mus|murinus]], [[plumbum|plumbeus]], [[lividus]]; *'''[[niger]]''': [[ater]], [[Corvus corax|coracinus]], [[piceus]]; *'''[[fuscus]]''': [[badius]], [[castaneus]], [[hepaticus]], [[brunneus]], [[luridus]], [[ferrugineus]]; *'''[[flavus]]''': [[luteus]], [[cera|cerinus]], [[sulphur|sulphureus]], [[stramen|stramineus]], [[helvolus]], [[gilvus]], [[vitellus|vitellinus]], [[croceus]], [[aurantius]] ([[aurantiacus]]), [[fulvus]], [[ochraceus]], [[limon|citrinus]] ([[limon|citreus]]), [[aureus]]; *'''[[viridis]]''': [[prasinus]], [[smaragdus|smaragdinus]], [[olivaceus]], [[glaucus]], [[aeruginosus]]; *'''[[caeruleus]]''': [[azureus]], [[cyaneus]], [[caesius]], [[violaceus]], [[lilacinus]]; *'''[[ruber]]''': [[puniceus]], [[phoeniceus]], [[coccineus]], [[igneus]] ([[flammeus]]), [[roseus]] ([[prunus persica|persicus]]), [[purpureus]], [[caro|carneus]] ([[caro|incarnatus]]), [[cinnabaris|cinnabarinus]], [[miniatus]], [[later|lateritius]], [[cinnamomum|cinnamomeus]], [[sanguineus]], [[cuprum|cupreus]]. Sed et cetera nomina colorum multa in usu sunt.<ref>Videas, exempli gratia, Gulielmi T. Stearn ''Botanical Latin: History, Grammar, Syntax, Terminology and Vocabulary,'' ed. tertia (Londinii: 1983), 410–420. Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II (Londinii: 1848), 371; [https://www.google.ru/books/edition/Explanation_of_Terms_Used_in_Entomology/mn45AQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=0 ''Explanation of Terms Used in Entomology'', 1883]; ({{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}}); {{Kirp|sub nominibbus colorum}}.</ref> ==Colores artis heraldicae== {{vide etiam|Tinctura heraldica}} In [[scientia heraldica]] colores ''tincturae'' appellantur et sua nomina solita habent. ==Nexus interni== {{div col|2}} *[[Chromatographia]] *[[Colores primarii]] *[[Dichromatismus]] *[[Lux]] *[[Philosophia coloris]] *[[Physica]] *[[Physichromia]] *[[Prisma]] *[[Radiatio electromagnetica]] *[[Radiatio ultraviolacea]] *[[Synaesthesia]] *[[Undae]] {{div col end}} ==Notae== <references /> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Colores urinarum.jpg|thumb|upright=1.2|"Manuale quoddam duodecimi saeculi suadebat: 'Dum diu [[urina]]m inspicis, ad eius colorem, substantiam, quantitatemque, atque ad ea quae in ea sunt—ex quorum diversitate diversa [[morbus|morborum]] genera dignosces—animum advertas."<ref name="q911">{{cite web | title=Troubled Waters: Reading Urine in Medieval Medicine | website=The Public Domain Review | date=[[2023]]-04-19 | url=https://publicdomainreview.org/essay/troubled-waters/ | access-date=2025-03-27}}.</ref>]] *Braem, Harald. [[2003]] ''Die Macht der Farben.'' Langen/Müller. ISBN 3784471560. *Gekeler, Hans. [[1988]]. ''DuMont's Handbuch der Farbe (Systematik und Ästhetik).'' Coloniae: DuMont. ISBN 3770121112. *Gierling, Rolf. [[2006]]. ''Farbmanagement.'' Ed. tertia. Bonnae: MITP. ISBN 382661626X. *[[Goethe|Goethe, Ioannes Wolfgangus von]]. [[1810]]. ''Zur Farbenlehre.'' Tubingae: Cotta. *Heller, Eva, [[2000]]. ''Wie Farben auf Gefühl und Verstand wirken.'' Knaur, Droemer. ISBN 3426271745. *[[Ioannes Itten|Itten, Johannes]]. [[1970]]. ''Kunst der Farbe.'' Ravensburgi: Otto Maier. ISBN 347361551X. *[[Haroludus Küppers|Küppers, Harald]]. [[1982]]. ''Die Logik der Farbe.'' Ed. secunda. Theoretische Grundlagen der Farbenlehre. Monaci: Callwey. ISBN 3766706012. *Mayer, Horst O. [[2005]]. ''Einführung in die Wahrnehmungs-, Lern- und Werbepsychologie.'' Oldenbourg. ISBN 3486576755. *Ploß, Emil Ernst. [[1967]]. ''Ein Buch von alten Farben: Technologie der Textilfarben im Mittelalter mit einem Ausblick auf die festen Farben.'' Heidelberg et Berolini: Neudruck München. *Weingart, Petra E., et Rudolf Forster. [[2005]]. ''Ich und die Farbe sind eins.'' Hamburgi: Kovac. ISBN 3830018134. *Welsch, Norbert, et Claus Christian Liebmann. [[2004]]. ''Farben.'' Spektrum. ISBN 3-8274-1563-2. ==Nexus externi== * [https://archive.org/details/bub_gb_gt-dV-jPhJcC/page/n3 Antonii Thylesii libellus de coloribus] * [https://web.archive.org/web/20091016015726/http://pagesperso-orange.fr/fleursauvageyonne/flsv/Lex/Lexi4.htm De coloribus: lingua Latina et lingua Francogallica,] pagesperso-orange.fr * Ioannis Lindley ''An Introduction to Botany'', vol. II, Londinii 1848, p. 371. {{Google Books|Cp8HAQAAIAAJ}} (de coloribus biologiae) ==Exempla colorum== {{Exemplar coloris|[[Niger (color)|Niger]]|#000000}} {{Exemplar coloris|[[Ater]]|#0D0D0D}} {{Exemplar coloris|[[Pullus]]|#291705}} {{Exemplar coloris|[[Canus]]|#808080}} {{Exemplar coloris|[[Aquilus]]|#553A26}} {{Exemplar coloris|[[Furvus]]|#2F2003}} {{Exemplar coloris|[[Fuscus]]|#964B00}} {{Exemplar coloris|[[Ravus]]|#C3B091}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus Berolinus]]|#003264}} {{Exemplar coloris|[[Lividus]]|#4682b4}} {{Exemplar coloris|[[Caeruleus]]|#0066DD}} {{Exemplar coloris|[[Caesius]]|#BDBBD7}} {{Exemplar coloris|[[Smaragdus]]|#50C878}} {{Exemplar coloris|[[Chlorus]]|#A3FF00}} {{Exemplar coloris|[[Virens]]|#00A86B}} {{Exemplar coloris|[[Viridis]]|#00AA00}} {{Exemplar coloris|[[Glaucus]]|#2E8B57}} {{Exemplar coloris|[[Venetus]]|#4F7942}} {{Exemplar coloris|[[Roseus]]|#FF007F}} {{Exemplar coloris|[[Fuchsia (color)|Fuchsianeus]]|#FF00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violaceus]]|#8B00FF}} {{Exemplar coloris|[[Violeus]]|#991199}} {{Exemplar coloris|[[Purpureus]]|#660099}} {{Exemplar coloris|[[Rubidus]]|#B22222}} {{Exemplar coloris|[[Rutilus]]|#DC143C}} {{Exemplar coloris|[[Rufus]]|#E34234}} {{Exemplar coloris|[[Sanguineus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Puniceus]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Ruber]]|#FF0000}} {{Exemplar coloris|[[Rubicundus]]|#FF2400}} {{Exemplar coloris|[[Coccinus]]|#E32636}} {{Exemplar coloris|[[Russus]]|#FF7518}} {{Exemplar coloris|[[Fulvus]]|#FF7F24}} {{Exemplar coloris|[[Luteus]]|#f4c430}} {{Exemplar coloris|[[Flammeus]]|#FFBF00}} {{Exemplar coloris|[[Aurum]]|#FFD700}} {{Exemplar coloris|[[Flavus]]|#ffd35f}} {{Exemplar coloris|[[Gilvus]]|#ffff00}} {{Exemplar coloris|[[Auratus]]|#FFDF00}} {{Exemplar coloris|[[Aureolus]]|#FBEC5D}} {{Exemplar coloris|[[Eburneus]]|#FFDEAD}} {{Exemplar coloris|[[Argenteus]]|#C0C0C0}} {{Exemplar coloris|[[Niveus]]|#F0F8FF}} {{Exemplar coloris|[[Albus]]|#FFFFFF}} {{Colores}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Colores|!]] [[Categoria:Qualia]] [[Categoria:Visus]]<!-- + Image processing--> ffavhzokr32hjlxo24s65ehydzb2f7l 0 24402 3983240 3838114 2026-08-22T21:57:04Z ~2026-42524-32 213256 /* Diphthongi */ ᾱυ etiam exsistēbat, et scrībenda est āu sī ηυ ēu, quamquam ambæ prīmō sæculō a.C.n. factæ sunt au eu (velut ᾳ ῃ ῳ) 3983240 wikitext text/x-wiki {{L1}} Cum varie litterae Graecae in litteras Latinas transferri possint, et praesertim cum lingua Graeca varie per aevos enuntiata sit, sunt compluria systemata translitterandi. Latina autem lingua fere semper idem systema usurpatur quo utebantur ipsi Romani, Classica aetate, nempe: ==Litterae ipsae== Nota bene nomina ipsarum litterarum tam vetera sunt ut non systemati congruant, e.g. ''mu'' non ''my'', ''upsilon'' non ''ypsilon'', ''kappa'' non ''cappa''. ===Litterae simplices=== {| border="border" class="wikitable sortable" |- ! Littera Graeca ! Littera Latina ! notae |- | α | a | |- | β | b | |- | γ | g | γ ante γ, κ, χ scribitur n, e.g. ἄγγελος = ''angelus'' |- | δ | d | |- | ε | e | |- | ζ | z | |- | η | ē | |- | θ | th | |- | ι | i | |- | κ | c | More classico numquam (neque ante i, e, y, etc.) ''k'' transcribitur! |- | λ | l | |- | μ | m | |- | ν | n | |- | ξ | x | |- | ο | o | |- | π | p | |- | ρ | r, rh | Ineunte verbo ''rh'', et ρρ = ''rrh''. Alibi 'r'. |- | σ | s | |- | τ | t | |- | υ | y, hy | Ineunte verbo ''hy'', alibi ''y''. |- | φ | ph | |- | χ | ch | |- | ψ | ps | |- | ω | ō | |- | ῾ | h<ref>Interdum etiam his locis, quibus orthographia Graeca eam omittit, e.g. ''[[Euhemerus]]'' (= Εὐήμερος, ex εὖ + ἥμερος) vel ''[[octahedron]]'' et alia polyhedrorum nomina (a Graeco ἕδρα).</ref> | |} ==Notae== <references /> ====Litterae obsoletae==== * Littera ϝ antiquioribus verbis fit ''v'', e.g. Ἀργείϝοι = ''Argivi'', sed quiescente littera, et Latine omittebatur. Nomen priscum litterae datur a Cassiodoro 7.148 ut ''va[u]'' (sed saepius Latine ''digammon'', ''digamma'' etc.) * Nomen litterae ϙ datur a Quintiliano in ''Institutionibus'' 1.4.9, aliis manuscriptis ''coppa'', aliis ''koppa''. ===Diphthongi=== {| border="border" class="wikitable sortable" |- ! Litterae Graecae ! Litterae Latinae ! notae |- | αι | ae | Etiam ante vocalem, e.g. Αἰαίη = ''Aeaea'' |- | ει | ī | Ante vocalem nonnumquam ē, e.g. Δάρειος = vel ''Dareus'' vel ''Darius'' |- | οι | oe | Etiam ante vocalem, e.g. Μελίβοια = ''Meliboea'' |- | υι | yi | |- | ᾳ | ā | |- | ῃ | ē | |- | ῳ | ō | |- | αυ | au | Ante vocalem, licet ''av'' scribere, e.g. ''Agave'' |- | ευ | eu | Ante vocalem, licet ''ev'' scribere, e.g. ''evangelium'' |- | ου | ū | |- | ᾱυ | āu | |- | ηυ | ēu | Ante vocalem, licet ''ev'' scribere. |- | ωυ | ōu, ōv (ante vocalem); ō | |- |- | ᾱϋ | āy | E.g. Ταΰγετα = ''Taygeta'' |- | ηϋ | ēy | E.g. κήϋξ = ''ceyx'' |- | ωϋ | ōy | E.g. Μωϋσῆς = ''Moyses'' |} Antiquissimis verbis nonnumquam υ fit u (e.g. μῦ = ''mu''), et diphtonga ex iota subscripta conservantur (e.g. τραγῳδία = ''tragoedia'', sed non in verbis tempore classico mutuatis (e.g. γρῦ = ''gry'', ῥαψῳδία = ''rhapsodia''). ==Translatio inclinationis== Quod attinet ad inclinationem, classes nominum varie a Graeco in Latinum transferuntur. ===Prima declinatio=== *Nomina feminina in -η Latine vel ''-e -es'' (e.g. ''crambe'', ''Dione'') manent, vel ''-a -ae'' (e.g. Libya) fiunt. *Nomina feminina in -α solent fieri nomina solita primae declinationis. *Nomina masculina in -ας Latine manent ''-as'', sed casus genitivus solet esse ''-ae'' potius quam ''-ου'' (e.g. ''Aeneas''). *Nomina masculina in -ης varie tractantur. Nomina communia saepius fiunt ''-a -ae'' (sed masculina, e.g. ''poeta'', ''Latinista'' sed a contrario ''clibanites''), nomina propria saepius vel ''-es -ae'' (e.g. ''Anchises''), vel potius transferuntur ad declinationem tertiam (quod tempore Hellenistico et lingua ipsa Graeca nonnumquam fiebat, e.g. ''Euripides''). ===Secunda declinatio=== *Nomina masculina et feminina in -ος paene semper fiunt ''-us -i'' (e.g. ''Diodorus'', ''Aegyptus''), sed interdum terminationem ''-os'' et ''-on'' retinent (e.g. ''Delos'', ''dialectos''). Rarius terminatio quoque nominativi pluralis -oe retinetur (paene semper in operum litterariorum nominibus e.g. ''Adelphoe'', ''Choëphoroe'', sed etiam ''Arctoe''). Rarissime vocativum ''-ie'' invenimus vice ''-i'' (''Pythie'', ''Delie'', ''Bromie''). **Substantiva ex adiectivis duarum terminationum possunt fieri ''-a'' in feminino (e.g. ''enthea'') *Nomina "Atticae declinationis" in -ως figuras suas Graecas retinent (''Halōs, -ō'') *Nomina neutrius generis vel ''-on -i'' (e.g. ''rhododendron'') vel ''-um -i'' (''museum'') Latinizantur. ===Tertia declinatio=== *Singula addenda ===Declinationes Neograecae=== *-ο = ''-um -i'', ''-on -i'' *-ι = ''-ium -ii'', ''-ion -ii'' *-α, -ας possunt esse aut primae declinationis aut reliquae tertiae *-η, -ης possunt esse primae declinationis (sed cf. nomina antiqua in -ης), sed memento plurima nomina gentilicia Neograeca esse re vera genitiva, ergo non in casus alios inclinari posse! == Translitteratio in Graecum == Parvula mutanda sunt: * Latinum ''ui'' solet ''υ'' (u psilon) scribi; * Latinum ''qu'' solet ''κο'' scribi; * Latinum ''v'' aliquando ''ου'' (antiquius) seu ''β'' (recentius) scribitur, aliquando (saepe si inter vocalium) deleatur (sicut in ''Novembris = Νοέμβρις'') == Bibliographia == * Verbrugghe, Gerald P. [https://doi.org/10.2307/4352343 "Transliteration or Transcription of Greek"]. ''The Classical World'' 92, no. 6 (1999): 499–511. * Gildersleeve, Basil Lanneau, et Lodge, Gonzalez. ''[https://www.google.com/books/edition/Gildersleeve_s_Latin_Grammar/UU0BIAbE0SIC Gildersleeve’s Latin Grammar]''. Novi Eboraci: University Publishing Company, 1900. {{NexInt}} *[[Usor:Fabullus/Declinatio Latina nominum Graecorum]] *[[Vicipaedia:Translitteratio]] *[[Translitteratio Linguae Hebraicae]] [[Categoria:Translitteratio]] m6bbz8qsnijtlo0g9xpc7b1y8p2askz 0 49686 3983136 2781287 2026-08-22T12:57:25Z IacobusAmor 1163 ~ 3983136 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2026|8}} {{Titulus italicus}} '''''Argus''''' est tertium [[album musicum]] a [[Wishbone Ash]], [[grex rock|grege rock]], anno [[1972]] prolatum. Eodem anno exeunte a lectoribus periodicorum ''[[Melody Maker]]'' et ''[[Sounds Magazine]]'' electum est Album Anni 1972. Videtur etiam clarissimum esse omnium alborum gregis. Musica albo exposita inter se miscet [[rock progressivum]], [[folk rock]], [[metal (musica)|metal]]. == Index modorum == # ''Time Was'' — 9:42 # ''Sometime World'' — 6:55 # ''Blowin' Free'' — 5:18 # ''The King Will Come''— 7:06 # ''Leaf & Stream'' — 3:55 # ''Warrior'' — 5:53 # ''Throw Down The Sword'' — 5:11 [[Categoria:Wishbone Ash]] e7vcro167rs8svxjjzb6q1pkltjewmo 0 69923 3983310 3726649 2026-08-23T11:05:54Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983310 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Satyajit Ray,''' vel সত্যজিত রায় vel সত্যজিৎ রায় (natus die [[2 Maii]] [[1921]] [[Calcutta]]e; ibidem mortuus [[23 Aprilis]] [[1992]]), alumnus universitatum [[Universitas Colcatensis|Colcatensis]] et [[Universitas Visvabharati|Visvabharati]], fuit [[pellicularum moderator]] [[Bengalia]]e. == Bibliographia == * Cooper, D. [[2000]]. ''The Cinema of Satyajit Ray: Between Tradition and Modernity.'' Cambridge University Press. ISBN 0-521-62980-2 [https://web.archive.org/web/20170816185154/http://assets.cambridge.org/052162/0260/sample/0521620260WSN01.pdf Paginae selectae] * Rehman, Waheeda. 2006. [http://www.telegraphindia.com/1060502/asp/calcutta/story_6171959.asp# "Remembering Ray, frame by frame"]. ''The Telegraph'', 2 Maii 2006 == Nexus externi == {{CommuniaCat}} {{Fontes biographici}} * ''[https://web.archive.org/web/20081010161329/http://www.satyajitray.org.uk/ Satyajit Ray Foundation]'' * ''[http://www.satyajitray.org/ SatyajitRay.org]'' * [https://web.archive.org/web/20090402133621/http://calcuttaweb.com/cinema/satyajitray.shtml Vita apud ''CalcuttaWeb''] * ''[https://web.archive.org/web/20070313215233/http://satyajitray.ucsc.edu/ Satyajit Ray Film and Study Collection]'' apud universitatem Californiensem iuxta Sanctam Crucem * Andrew Robinson, "[https://web.archive.org/web/20060104143026/http://www.britishcouncil.org/india-connecting-august2005-westindia-satyajit-ray.htm Satyajit Ray: A Vision of Cinema]" {{Lifetime|1921|1992|Ray, Satyajit}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Praemia Academiae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Calcuttensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Visvabharati]] [[Categoria:Auctores Bengalici]] [[Categoria:Scriptores cinematographici]] [[Categoria:Scriptores Indiae]] [[Categoria:Scriptores librorum puerilium]] plvvaq3xve4uj5whka8erbe8cfj76c0 0 72600 3983146 3895586 2026-08-22T15:43:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Historia */ 3983146 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Chiesa_S.Agapito.jpg|thumb|Praeneste]] '''Praeneste'''<ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref> {{victio|Praeneste|is|n}} (alia nomina: ''Castrum Prenestinum''<ref name="graesse" />, ''Civitas Papalis''<ref name="graesse" />, ''Civitas Praenestina''<ref name="graesse" />, ''Praeneste Polystephanos''<ref name="graesse" />, ''Preneste''<ref name="graesse" />, '''Palestrina''') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Palestrina|Palestrina]]'') est [[Urbes Italiae|urbs]] [[Italia]]e ac [[Commune Italiae|municipium]], circiter 21&thinsp;500 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbe metropolitana Romae Capitis]] situm. Urbani ''Praenestini''<ref name="graesse" /> vel ''Palestrinenses''<ref name="graesse" /> (etiam: ''Prenestini''<ref name="graesse" />, ''Penestrenses''<ref name="graesse" />) appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>Vide Confalonum urbis cum sententia ''Città di Palestrina''</ref> </gallery> == Historia == Tempore Romano urbs templo et sortibus [[Fortuna (dea)|Fortunae]] 'Primigeniae' dictae<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1Hoeiwd4iV0 Ludovicus Manfredi de delubro antiquo]. [https://www.youtube.com/watch?v=VpL3LFKGkNg Idem ab eodem] [https://www.youtube.com/watch?v=2UR4_yFK7Lc Idem a Ministerio culturali Italiano]</ref> praeclara erat. Secundo saeculo a.C.n. tam nobile in orbe terrarum fuit illud fanum ut reges aliqui qui Romam venerant deae sacrificare voluerint, ut Prusias rex [[Bithynia|Bithyniae]]<ref>[[Titus Livius]] XLV.44.6.</ref>. Oppidum in loco munitissimo sedebat unde ei multae obsidiones et calamitates evenerunt quia si qui dissensionibus civilibus pulsi Urbe fuerant huc confugiebant, ut anno [[82 a.C.n.]] cum [[Gaius Marius Minor]] ibi a [[Sylla]]nis obsessus et occisus est. Fabula circumferebatur quae conditam a Graecis hanc civitatem diceret<ref>{{Strabo}} V.3.11</ref> sub nomine ''Polystephanos''. == Clari cives == * [[Telegonus]] === Nati === * [[Marcus Verrius Flaccus]] * [[Claudius Aelianus]] * [[Ioannes Petrus Aloysius Praenestinus]], [[musicus]] === Hic vixerunt === * [[Michael Angelus Caravagius]] * [[Henricus Mann]] * [[Thomas Mann]] === Mortui === * [[Gaius Marius Minor]] * [[Agapitus Praenestinus]] * [[Damasus II]] == Ecclesia Catholica Romana == Praeneste [[sedes episcopalis suburbicaria]]; nomen [[Sedes Suburbicaria Praenestina]] est. * [[:Categoria:Episcopi Praenestini]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * ''Carchitti'', * ''Valvarino'', == Municipia finitima == * [[Artenae]], * [[Arx Cavarum]], * [[Burgus et Castrum Sancti Caesarii]], * [[Castrum Arcis Perjuriae]], * [[Castrum Sancti Petri (Latium)|Castrum Sancti Petri]], * [[Cavae]], * [[Gallicanum (Latium)|Gallicanum]], * [[Labicum]], * ''[[Roma]]'', * [[Vallis Montonis]], * [[Zagarolum]]. {{NexInt}} * [[Cista Ficoroni]] * [[Fibula Praenestina]] * [[Via Praenestina]] * [[Latium]] (''regio''), * [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbem metropolitanam Romae Capitis]], * [[Provincia Romana|Provinciam Romanam]] (''provincia abrogata''), * [[Roma]]m (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externus == * [http://www.comune.palestrina.rm.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Palestrina|Praenestem}} == Pinacotheca == <gallery> Imago: Img 047.jpg |[[Ioannes Petrus Aloysius Praenestinus]], monumentum Image:Map of comune of Palestrina (province of Rome, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Urbe metropolitana Romae Capitis. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Praeneste| ]] pf4jntjfo6zgoivc8eqgmriphrxou92 0 73198 3983213 3913407 2026-08-22T20:24:37Z LilyKitty 18316 de vacuo 3983213 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Grazebrook Beam Engine.jpg|thumb|Machina flatus anni [[1817]] a [[Boulton & Watt]] facta et [[Nethertonia (West Midlands)|Nethertoniae]] in oppido [[Anglia]]e adhibita ad officina ferrea M. W. Grazebrook, [[Birminghamia]]e iuxta [[via]]m [[A38 (via Britanniae)|A38(M)]] iterum erecta.]] [[Fasciculus:Steam-powered fire engine.jpg|thumb|upright=0.8|Anglicus [[sipho]] (machina adversus incendia instituta) a [[vapor]]e operata: exemplum siphonis mobilis. Hoc vehiculum ab [[equus|equis]] trahitur; machina vaporaria [[antlia (mechanica)|antlia]]m agit.]] '''Machina vaporaria''' est [[machina]] quae [[vapor]]e [[aqua]]e ebullientis impellitur. [[Energia]]m vaporis ferventis in motionem mutat, quae adhibetur ad alias machinas exercendas aut [[vehiculum|vehicula]], sicut [[tramen|tramina]] vel [[navis|naves]], etiam ut videtur [[birota]]s, impellenda. Ad genus machinarum [[calor]]e propulsarum pertinet. Aliae huiusmodi machinae sunt eae quae [[gas]]e flagranti aut [[aer]]e calefacta propelluntur. ==Historia== [[Fasciculus:Aeolipile_illustration.png|thumb|upright=0.6|left|"[[Aeolipila]]", vaporarius Heronis Alexandrini turbo.]] Exempla vaporis ad opus exercendum adhibiti inveniuntur [[saeculum 1|primo saeculo]], cum [[Hero Alexandrinus]] [[turbo vaporarius|turbinem]] vaporarium simplicem excogitavit, necnon, ut ferunt, machinam quae [[ianua]]s [[templum|templi]] aperiret et clauderet. Initium hodiernae machinae vaporariae fuit [[antlia (mechanica)|antlia]] quaedam, a [[Thomas Savery|Thoma Savery]] anno [[1698]] fabricata, in qua vapor recte in [[corpus aquae]] elevandae agitur. Prima machina quae cylindro et [[pistillum (mechanicum)|pistillo]] utebatur a [[Dionysius Papin|Dionysio Papin]], machinam Savery emendare volens, [[1705]] constructa est. Eodem anno, [[Thomas Newcomen]] machinam cum [[Embolus|embolo]] fabricavit quae formae hodiernae propius accedebat. Embolus in [[cylindrus|cylindro]] movens catena colligata est ad extremam partem trabis, quasi trutinae magnae. Vapor ex [[cortina]] in cylindrum admissus sinebat embolum elevari a contrapondere gravi quod ab altera parte trutinae suspensum est. Inde, valvula clausa, vapor cylindri a frigida aquae scatebra rapide condensabatur ut, cylindro iam [[vacuum|vacuo]], embolus [[vis|vi]] [[atmosphaera|atmosphaerica]] deprimeretur et opus aquae elevandae exerceretur trahendo ferulam quae trabem ad [[antlia (mechanica)|antlia]]m coniungebat. [[Fasciculus:Savery Engine sideview.gif|thumb|upright=0.8|Diagramma antliae vapore impulsae a Thoma Savery fabricatae.]] Fertur Honophredus Potter, [[puer]] quidem, cui valvulam aperire et claudere iussus erat, tam ignavia quam sollertia, fecisse machinam, per duas chordas, valvulas ipsius agere, et ideo primam valvulam automaticam finxisse. Creatio hodiernae machinae vaporariae debita est [[Iacobus Watt|Iacobo Watt]], fabricatori instrumentorum in [[Universitas Glasvegiensis|Universitate Glasvegiensi]], qui emendationem quintuplicem fecit: * 1. vaporem condensare in vase discreto, condensatro vocato, ut cylindrus calidus maneret et energia frustra non perderetur * 2. antliam aeriam addere ut cylindrus facilius vacuaretur * 3. cylindrum tegumento includere ut refrigerari prohiberetur * 4. actionem duplicem facere qua embolum, haud vi atmosphaerica reprimeretur, immo vi vaporis in alteram partem cylindri admissi * 5. vaporis expansionem usurpare, scilicet, vaporem in cylindrum admitti desinere cum motus emboli partim duntaxat confectus sit, ut vapore adhuc in cylindro expandente motus perficeretur. [[Fasciculus:centrifugal governor.png|thumb|left|Gubernatrum et valvula strangulatrix.]] Watt alias res perutiles excogitavit, exempli gratia, [[strangulatrix|valvulam strangulatricem]] quae vaporis admissum temperaret, [[gubernatrum]] centrifugum (de quo vide infra) et cum [[Gulielmus Murdoch|Gulielmo Murdoch]], valvulam lapsivam ad vaporem e cylindro admittendum et liberandum. Excogitavit etiam artificium (cuius diploma monopolii ei donatum est) quo duo aut plures cylindri in machina unica simul exercentur, videlicet “machinam compositam”, quae perutilem se praebuit in machinis amplioribus ubi magis intererat alimenti usus parcioris. ==Machina rotativa== [[Fasciculus:Steam engine in action.gif|thumb|upright=0.8|Machina vaporaria rotativa. Sagitta rosacea ingressum vaporis indicat; sagitta caerulea egressum.]] Motus prorsum et retrorsum emboli per lineam rectam in motum rotativum convertitur per virgulam colligativam, quae, axi uncato coniuncta, [[rota volans|rotam volantem]] volvit. Potentiam machinarum metiri solent iuxta “potentiam equi”. Gratia exempli, machina potentiae unius equi est ea quae pondus 33 000 librarum, per spatium unius pedis, in una minuta, elevare valet. Ista mensura adscita est quod cum primae machinae in locum equorum substituerentur ad aquam ex fodinis haurendam, possessores fodinarum scire volebant quot equos, machina empta, dimittant. ===Genera machinae rotariae=== * '''Machina Horizontalis''' cylindrum embolusque prona iacentia habet,cui ordini sunt duo bona, scilicet, quod pondus aeque distribuatur, et quod facilius ad partes accedatur ut reficiantur. * In '''Machina Verticali'''{{dubsig}} cylindrus embolusque recta supra axem uncatum stant, ut spatium parcius occupent. Tales sunt plurimae machinae maritimae. * In '''Machina Oscillanti''' virgula emboli, sine cardine, continuo ad axem uncatum colligatur, cylindro ipso cum unco oscillante. Hic cylindri motus valvulas vaporis aperit clauditque. * In '''Machina Condensatrice''' vapor exhaustus condensatur, fere scatebra aquae frigidae, potiusquam in aerem emittitur. * In '''Machina Composita''' sunt duo saltem cylindri et duo expansiones. Vapor ex cortina primo cylindrum magnae pressionis intrat, unde vapor exhaustus alterum cylindrum parvae pressionis exercet. Tales machinae alimenti parciores sunt quapropter naves pergrandes fere machinis "expansionis triplicis" (scilicet tres cylindros habentibus) utebantur antequam [[turbo vaporarius|turbines vaporarii]] substituti sunt. ==Cortinae== [[Fasciculus:Triple expansion engine animation.gif|thumb|upright=0.8|Diagramma animata machinae compositae expansionis triplicis.]] Antea cortinae ferreae erant, sed hodie [[chalybs|chalybis]] construuntur ut pressiones vaporis permaximae resistant. Primae cortinae unam solam, interdum duas caminas habebant quae a focario ducebantur. Cortinae recentiores tamen caminulas multiplices continent quae e focario per mediam cortinam in fumarium ducuntur, unde cum vapore e cylindris exhausto, fumi in aerem exeunt. Ventii meatus a vapore exhausto inductus, calorem per caminulas trahit ut energia in aquam transferatur, et flagrantiam in focario auget. In '''cortina tubaria''', aqua in tubis per fornacem ducitur ut vapor maximae pressionis rapide gignitur. In '''Machina Supercalefacta''', vapor in cortina genitus, inde per tubulos ductus in fornace iterum calefit, energia aucta quamvis pressionis eadem manet. Ad cortinam coniungi solent antlia ad aquam iniciendam et varii mouli ad quantitatem aquae in cortinae et pressionem vaporis indicandam, et valvula salutaris quae vaporem solvit si pressio magis crescat quam ut cortina tuta maneat. ==Potentia vaporis== [[Calor]] quo [[aqua]] in [[vapor]]em mutatur est [[energia]] qua machina utitur ut opus utile efficiatur. Si aqua in vase omnino clauso continuo calefiat, energia in vapore sic cumulata pressionem adeo auget ut, quodam tempore, vas noniam resister<!--?--> valens erumpat, scilicet energia calorica in energiam mechanicam mutetur. Causa pressionis ita augendae est quod vapor spatium occupat magis quam spatium ab aqua occupatum, vicibus 1600. Cum vapor gignitur et spatium non invenit ut expendatur, pressio ingens afficitur, et hac vi expansiva, machina exercetur. In machina, cortina est vas paene clausum ex quo per tubum pressio vaporem impellit ad vaporarium unde ad cylindros distribuitur ut embolos exerceat. [[Fasciculus:Uniflow steam engine.gif|thumb|upright=0.7|left|Diagramma animatum emboli in cylindro. Hic valvulae funginae (loco valvulae lapsivae) [[gibber]]is agitantur.]] ==Embolus et valvula lapsiva== Vapor, cum pressione impulsus embolo fit, ad finem cylindri magna cum vi repellit. Cum autem motus emboli perfectus est, quoddam ingenium callidissimum, "valvula lapsiva" nomine, agere incipit quae ingressum ad eam partem cylindri claudit et vaporem in alteram partem admittit, ut embolus rursus repellitur. Eodem tempore, valvula labens istam partem cylindri quae primo vaporem accepit, ut vapor exhaustus embolo redeunte eiciatur. Quoniam axis uncatus (qui rotam volantem volvit) ad embolum coniungitur per virgulam emboli et virgulam colligativum, ideo rota semel per gyrum volvitur quotiescunque motum prorsum et retrorsum perficit. Valvula labens ipsa "eccentrico" movetur, quod est discus in axe uncato affixus, aliquantulo extra centrum, ut motus quasi unci efficiatur, etsi per spatium brevius. Eccentricum movet virgulam quae valvulam labentem prorsum et retrorsum labi facit. ==Gubernatrum centrifugum== [[Fasciculus:Dampf-Fahrrad 2.jpg|thumb|upright=0.8|[[Birota]] cum machina vaporaria.]] Velocitas machinae temperatur ab ingenio, gubernatro vocato, quod consistit in axe verticali, rotulis dentatis ad axem uncatum connexo, in quo summo duae alae cardinatae affixae sunt, globos graves in fines ferentes. Cum [[velocitas]] machinae augetur, quanto velocius axis gubernatri rotatur, tanto exterius et sursum globi volant, ut alae, sic elevatae, virgulas sibi coniunctas attrahunt quae vavulam strangulatricem exercentes commeatum vaporis restringant et velocitatem ita subdant.<!-- ==Vide etiam== *[[Vaporitraha]]--> ==Bibliographia== *Bell, A. M. [[1950]]. ''Locomotives.'' Londinii: Virtue and Company. *Dubbel, Heinrich. [[1907]]. ''Entwerfen und Berechnen der Dampfmaschinen.'' Ed. 2a. Berolini: Springer. *Fröhlich, F. [[1953]]. "Kolbendampfmaschinen." In ''Dubbels Taschenbuch für den Maschinenbau,'' 11. Vol. 2, p. 93 ff. *Lardner, Dionysius. [[1840]]. ''The Steam Engine Explained and Illustrated: With an Account of Its Invention.'' Taylor and Walton. *Matschoss, Conrad. [[1901]]. ''Geschichte der Dampfmaschine: ihre kulturelle Bedeutung, techn. Entwicklung u. ihre großen Männer.'' Ed 3a. Berolini. Iterum tractatus Hildesiae: Gerstenberg. ISBN 3806707200. *Schmidt, Gustav. [[1861]]. ''Theorie der Dampfmaschinen.'' Fribergae. *Stuart, Robert. [[1824]]. ''A Descriptive History of the Steam Engine.'' Londinii: J. Knight and H. Lacey. *Wagenbreth, Otfried, Helmut Düntzsch, et Albert Gieseler. [[2001]]. ''Die Geschichte der Dampfmaschine.'' Monasterii Germaniae: Aschendorff Verlag. ISBN 3402052644.<!-- + Gerhard Buschmann, Herbert Clemens, Michael Hoetger, Bertold Mayr: Der Dampfmotor – Entwicklungsstand und Marktchancen. Sonderdruck aus MTZ Motortechnische Zeitschrift 05/2001, annus 62. Aquis Mattiacis: Friedrich Vieweg & Sohn. Hebestedt: Die Geschichte der Hettstedter Dampfmaschine von 1785. In: 200 Jahre erste deutsche Dampfmaschine. Islebiae: hrsg. v. VEB Mansfeld Kombinat Wilhelm Pieck. 1985. --> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Steam engines|machinas vaporarias}} {{FA stella}} [[Categoria:Inventiones Angliae]] [[Categoria:Machinae]] [[Categoria:Mechanismi]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Technologia}} dqtaixg2zb34g95bew3bzfq2ilmwa6w 0 92983 3983207 2810572 2026-08-22T19:53:04Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983207 wikitext text/x-wiki '''Michael Glycas''' ([[Graece]] {{Polytonic|Μιχαὴλ ὁ Γλυκᾶς}}) fuit [[historicus|rerum gestarum scriptor]] et [[poeta]] [[Imperium Byzantinum|Byzantinus]]. == Bibliographia == * Maria Elisabetta Colonna, ''Gli storici Bizantini dal IV al XV secolo'' (Napoli: Armanni, 1956) pp. 56-57 * Karl Krumbacher, "[https://web.archive.org/web/20160304103702/http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/6/1/4/metadata-345-0000004.tkl Michael Glykas: Eine Skizze seiner Biographie und seiner litterarischen Thätigkeit nebst einem unedierten Gedichte und Briefe desselben]" in ''Sitzungsberichte der philosophisch-philologischen und historischen Klasse der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften'' (1894 pars 3) pp. 391-460 {{Bio-stipula}} [[Categoria:Historici Byzantini]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Scriptores Constantinopoleos]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] [[Categoria:Nati saeculo 11 aut 12]] [[Categoria:Mortui saeculo 12]] [[Categoria:Incolae Corcyrae]] jcov9abibjmiwsmrdpxg5n32q8aq7da 0 93461 3983288 3571056 2026-08-23T01:25:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983288 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Ostra (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Torre in notturna.jpg|thumb|Civica Turris]] '''Ostra Nova''' {{victio|Ostra|ae|f}} (alia nomina: ''Mons Bodius''<ref name="Ciavarini">[https://books.google.it/books?id=_4dAAAAAcAAJ&pg=PR36&dq=%22Mons+Bodii%22&hl=it&sa=X&ved=0CCEQ6AEwAGoVChMI9ouWrqbjyAIV6LNyCh1iJw6x#v=onepage&q=%22Mons%20Bodii%22&f=false Collezione di documenti storici antichi inediti ed editi rari delle città e terre marchigiane, Eseguita da una società di studiosi ed eruditi coadiuvata e sussidiata dalla Commissione conservatrice dei Monumenti nelle Marche Per cura di C. Ciavarini, secretario d. commiss. suddetta, Volume 1, 1870]</ref>, ''Mons Bodii''<ref name="Ciavarini" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ostra (Italia)|Ostra]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 6&thinsp;840 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Anconitana]] situm. Incolae ''Ostrenses''<ref>{{Graesse}}</ref><ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|2o41|Dioecesis Ostrensis}}}</ref> vel ''Novostrenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>[[30 Iulii]] [[1790]] cum bulla Papae [[Pius VI|Pii VI]]</ref> </gallery> == Geographia == * [[Picenum]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Senogalliensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * ''Casine'', * ''Pianello'', * ''Vaccarile''. == Municipia finitima == * [[Belvederium (Marchia Anconitana)|Belvederium]], * [[Corinaltum]], * [[Mons Arcis Ruptae]], * [[Ostra Vetus]], * [[Ripae (Provincia Anconitana)|Ripae]], * [[Sena Gallica]]. {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana]] (''regio''), * [[Provincia Anconitana]], * [[Picenum]] (''terra''), * [[Ancona]] (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ostra (Italy)|Ostram Novam}} * [https://web.archive.org/web/20101001222821/http://www.comune.ostra.an.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Ostra (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana. Imago:Panorama ostra.jpg|Despectus in urbem. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Italiae in Marchia Anconitana]] [[Categoria:Municipia in provincia Anconae]] q7cdyasco1ohg75srb25rpxjpzu3vze 0 117477 3983279 3423411 2026-08-22T23:35:55Z Cyprianus Marcus 66550 /* Coniunctio communium */ 3983279 wikitext text/x-wiki {{charta locatrix |Devoniae |label=Honiton |lat_deg =50 |lat_min =47 |lon_deg = -3 | lon_min = -11 |position=left |background = |width=300 |float=right |caption= Oppidi collocatio in comitatu Devonia }} '''Honiton''' est oppidum comitatus [[Devonia]]e in [[Anglia]] meridioccidentali situm. Ibi [[nundinae]] tenebantur ab anno [[1217]], [[mercatus]] autem ab anno [[1220]].<ref>Samantha Letters, "[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=40412 Gazetteer of Markets and Fairs in England and Wales to 1516]"</ref> [[Fasciculus:Honiton Town Museum - geograph.org.uk - 46357.jpg|thumb|left|Museum municipale Honiton]] == Coniunctio communium == * [[Grona (Leine)|Grona]] (in [[Saxonia Inferior]]e) == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Honiton}} == Bibliographia == * "[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=51041#s18 Honiton (St. Michael)]" in {{Lewis England}} * "[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=50580#s9 Honiton]" in {{Lysons Devonshire}} {{Urbs-stipula}} [[Categoria:Loci habitati comitatus Devoniae]] rg6s4vrlsc48x7ez2mb5toayz507oua 0 117544 3983284 3594666 2026-08-23T00:21:31Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983284 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Numana-vista.jpg|thumb|Numana]] '''Numana'''<ref>{{Castiglioni}}</ref><ref name="Nomi d'Italia">Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref><ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|2n77|Dioecesis Numanensis}}}</ref> {{victio|Numana|ae|f}} (alia nomina: ''Humanae''<ref name="CathHier" />, ''Umana''<ref name="Nomi d'Italia" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Numana|Numana]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3&thinsp;875 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Anconitana]] situm. Incolae ''Numanenses''<ref name="CathHier" /> seu ''Humanatenses''<ref name="CathHier" /> appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == Numana divisa in partes duas, ''Numana Ima'' ac ''Numana Summa''. * [[Picenum]] (''terra''), * [[Cunerum Promontorium]]. == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == Numana fuit [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et hodie [[Sedes Titularis Ecclesiae Catholicae Romanae|Sedes Titularis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]]. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Numanensis]]<ref name="CathHier" /> seu [[Dioecesis Humanatensis]]<ref name="CathHier" /> est. Hodie municipium pertinet ad [[Archidioecesis Anconitana-Auximana|Archidioecesem Anconitanam-Auximanam]]. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === * ''Marcelli'', * ''Svarchi'', * ''Taunus''. === Loci === * [[Cunerum Promontorium]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Monte Conero|Monte Conero]]''), == Municipia finitima == * [[Castrum Ficcardum]], * [[Portus Recineti]] ([[Provincia Maceratensis|MC]]), * [[Sirolum]]. {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana|Marchiam Anconitanam]] (''regionem''), * [[Picenum]] (''terram''), * [[Provincia Anconitana|Provinciam Anconitanam]], * [[Ancona]]m (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20100330173709/http://www.comune.numana.an.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Numana|Numanam}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Numana (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana. Imago:Conero da Numana.jpg|Despectus in Cunerum Promontorium. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Numana| ]] p6k4xsoj18s1rbvnrdp56uwlfxcmep2 0 123776 3983304 3983128 2026-08-23T08:26:41Z Pippobuono 54500 nomina latina 3983304 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88018 | 88640 | [[Aumontzey]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aydoilles]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[Bains-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Escles]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrennes]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcourt]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Fomerey]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontiniacum]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]] |- | 88180 | 88320 | [[Frain]] |- | 88181 | 88230 | [[Fraize]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebécourt]] |- | 88184 | 88600 | [[Fremifontaine]] |- | 88185 | 88500 | [[Frenelle-la-Grande]] |- | 88186 | 88500 | [[Frenelle-la-Petite]] |- | 88187 | 88270 | [[Frénois (Vosegus)|Frénois]] |- | 88188 | 88160 | [[Fresse-sur-Moselle]] |- | 88189 | 88350 | [[Fréville (Vosegus)|Fréville]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Gemmelaincourt]] |- | 88195 | 88140 | [[Gendreville]] |- | 88196 | 88400 | [[Gérardmer]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gignéville]] |- | 88200 | 88390 | [[Gigney]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancourt]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircourt-lès-Viéville]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecourt-sur-Durbion]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcourt-sur-Vraine]] |- | 88208 | 88410 | [[Godoncourt]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grand (Vosegus)|Grand]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Grandvillers]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-sur-Vologne]] |- | 88219 | 88630 | [[Greux]] |- | 88220 | 88410 | [[Grignoncourt]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruey-lès-Surance]] |- | 88222 | 88600 | [[Gugnécourt]] |- | 88223 | 88450 | [[Gugney-aux-Aulx]] |- | 88224 | 88330 | [[Hadigny-les-Verrières]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadol]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagécourt]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancourt]] |- | 88231 | 88800 | [[Haréville]] |- | 88232 | 88300 | [[Harmonville]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88234 | 88240 | [[Harsault]] |- | 88235 | 88240 | [[Hautmougey]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecourt]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Hergugney]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpelmont]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Hurbache]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igney (Vosegus)|Igney]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Jainvillotte]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Jeanménil]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubainville]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Juvaincourt]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landaville]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecuria]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Larino]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffodium]] |- | 88271 | 88800 | [[Legisvilla]] |- | 88272 | 88410 | [[Lyroncuria]] |- | 88273 | 88000 | [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]] |- | 88274 | 88170 | [[Longus Campus subtus Castinetum]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lussia]] |- | 88277 | 88110 | [[Luviniacus]] |- | 88278 | 88170 | [[Macuncurtis]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecuria]] |- | 88280 | 88450 | [[Maldisinum]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88283 | 88140 | [[Malini curia]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Manderae]] |- | 88286 | 88130 | [[Mareinvilla]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Monroniscurtis]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] ts9vnov5py0w07whjqchjh2glvu9qve 0 127848 3983291 3715121 2026-08-23T01:54:24Z LilyKitty 18316 de Phthas 3983291 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Lion-faced deity.jpg|thumb|Deus quidem, qui vultus [[leo]]nis habet: imago gnostica Demiurgi]] '''Demiurgus'''<ref>"[http://artflx.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:786.lewisandshort Demiurgus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in {{L&S}}</ref> est deus [[creationismus|creationismi]], qui [[universum|universi]] creator consideratur. Notionem imprimis invenimus apud [[Plato]]nem in "''[[Timaeus|Timaeo]],''" ubi Demiurgus dicitur totum mundum ex [[idea|ideis]] creavisse. Sed apud [[gnosis|Gnosticos]], qui post [[Neoplatonismus|Neoplatonismum]] floruerunt, Demiurgus [[malum (ethica)|malum]] et [[calamitas|calamitatem]] creavisse dicitur. Etiam [[Aemilius Michael Cioran]] opus scripsit cuius titulus est "Malus Demiurgus." {{NexInt}} *[[Antinatalismus]] *[[Creatio]] *[[Monotheismus]] *[[Phthas]] ==Nota== <div class="references-small"><references/></div> [[Categoria:Notiones Dei]] [[Categoria:Philosophia]] [[Categoria:Religiones]] 0goeloucupc5p59ghav1xmybxyz9fu9 0 127900 3983306 3917719 2026-08-23T10:04:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983306 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Saint-Guinoux (35) Église.jpg|thumb|200 px|Saint-Guinoux: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]]] ''' Saint-Guinoux''' ([[Lingua Britonica|Britonice]] '''Sant-Gwênoù''') est commune 919 incolarum (anno [[2007]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Illa et Vicinonia|Illae et Vicinoniae]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Illae et Vicinoniae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Saint-Guinoux|Saint-Guinoux}} * [https://web.archive.org/web/20110812151231/http://www.saint-guinoux.fr/ Saint-Guinoux pagina interretialis] {{Ling|Francice}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ellae et Vicenoniae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ellae et Vicenoniae]] lwqqrpkc8m3rpx7d8la2r1hqssv7f0n 0 142338 3983289 3319570 2026-08-23T01:49:40Z LilyKitty 18316 de origine nominis 3983289 wikitext text/x-wiki {{L1}} <!-- Cave ne astronomicas huius textus mensuras emendes; e formula {{fn|Data Asteroidum 5000}} automatice inseruntur. --> {{Capsa asteroidis |Numerus = 5381 |Genus = Asteroides generis Aten |Epocha = {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 5000|5381|epocha}} }} |Axis = {{Data Asteroidum 5000|5381|axis semimaior}} |Perihelion = {{Data Asteroidum 5000|5381|perihelion}} |Aphelion = {{Data Asteroidum 5000|5381|aphelion}} |Periodus = {{Data Asteroidum 5000|5381|periodus}} |Anomalia = {{Data Asteroidum 5000|5381|anomalia media}} |Inclinatio = {{Data Asteroidum 5000|5381|inclinatio}} |Nodus = {{Data Asteroidum 5000|5381|omega}} |Argumentum = {{Data Asteroidum 5000|5381|argumentum}} |Eccentricitas = {{Data Asteroidum 5000|5381|eccentricitas}} |Diametrum = {{Data Asteroidum 5000|5381|diametrum}} |Massa = |Densitas = |Rotatio h = |Rotatio m = |Tholen = {{Data Asteroidum 5000|5381|spectrum tholen}} |SMASS = {{Data Asteroidum 5000|5381|spectrum smass}} |Magnitudo = {{Data Asteroidum 5000|5381|magnitudo}} |Albedo = {{Data Asteroidum 5000|5381|albedo}} |Repertor = Carolina Ioannes Spellmann Shoemaker |Repertorbrevis = C. S. Shoemaker |Repertor2 = |Repertorbrevis2 = |Repertor3 = |Repertorbrevis3 = |Repertor4 = |Repertorbrevis4 = ; |Dies = {{#time:j xg| {{Data Asteroidum 5000|5381|repertum}} }} |Annus = {{#time:Y| {{Data Asteroidum 5000|5381|repertum}} }} |Designationes = 1991 JY }} '''5381 {{Data Asteroidum 5000|5381|nomen}}''',<ref>[[Nomina asteroidum]] iussu [[Unio Astronomica Internationalis|Unionis Astronomicae Internationalis]] imposita sunt.</ref> olim designatione '''1991 JY''' agnitus, est [[asteroides]] [[Systema Solare|systematis solaris]] nostri, [[Asteroides generis Aten|asteroidibus generis Aten]] attributus. [[Astronomia|Astronomis]] terrestribus [[magnitudo absoluta|magnitudinem absolutam]] {{Data Asteroidum 5000|5381|magnitudo}} monstrat. Die [[{{#time:j xg| {{Data Asteroidum 5000|5381|repertum}} }}]] [[{{#time:Y| {{Data Asteroidum 5000|5381|repertum}} }}]] a [[Carolina Ioannes Spellmann Shoemaker|Carolina Ioanne Spellmann Shoemaker]], astronomo apud [[Observatorium Palomar|Observatorium Palomar]] versato, repertus est.<ref>{{Harvard MPC Discovery Circumstances}}</ref> In honorem [[Sachmis]] nominatus est.<!-- Hic de origine nominis scribendum est. --> Rerum orbitalium ratio [[epocha (astronomia)|epocha]]e {{#time:j xg Y| {{Data Asteroidum 5000|5381|epocha}} }} constitit. Qua epocha 5381 {{Data Asteroidum 5000|5381|nomen}} per dies {{#expr: (365.25 * {{Data Asteroidum 5000|5381|periodus}}) round 0}} circa solem movebatur. Axem orbitalem habebat [[Unitas astronomica|unitatum astronomicarum]] {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|axis semimaior}} round 2}} et eccentricitatem {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|eccentricitas}} round 2}}, distans igitur a sole [[perihelion|quam minime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|perihelion}} round 2}}, [[aphelion|quam maxime]] unitatibus {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|aphelion}} round 2}}. [[Inclinatio orbitalis]] {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|inclinatio}} round 2}}[[gradus (mensura)|&deg;]] reperiebatur, [[anomalia media]] {{#expr: {{Data Asteroidum 5000|5381|anomalia media}} round 2}}&deg;. <!-- Discovered 1991-May-14 by Shoemaker, C. S. at Palomar (675) <b>Reference:</b> DISCOVERY.DB <b>Last Updated:</b> 2003-08-29 --> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{NASA JPL|Data=[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=5381]}} {{systema solare nostrum}} [[Categoria:Asteroides anno {{#time:Y| {{Data Asteroidum 5000|5381|repertum}} }} reperti]] [[Categoria:Asteroides generis Aten]] dl86ci8chfjfl3y2wxu0rcvghd654jf 0 145042 3983148 3571091 2026-08-22T16:07:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983148 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Puglia Locorotondo1 tango7174.jpg|thumb|Imago Casalis Sancti Georgii]] '''Locus Rotundus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=4EVkhIl-TN4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false Dizionario geografico-istorico-fisico del regno di Napoli, composto dall'Abate Francesco sacco - Di Francesco Sacco]</ref> (alia nomina: ''Casalis Sancti Georgii'', ''Terra Loci Rotundi'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Locorotondo|Locorotondo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]] circiter 14&thinsp;265 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] et in [[Urbs metropolitana Barensis|Urbe metropolitana Barensi]] situm. Incolae ''Locusrotundenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Murgesii montes]] == Clari cives == === Nati === * [[Vitus Antonius Liuzzi]] === Oriundi === * [[Franciscus Pannofino]] == Aedificia egregia == * Ecclesia Mater. * via et turris horologii. == Ecclesia Catholica Romana == * [[Archidioecesis Brundusina-Ostunensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''San Marco, Trito, Mancini, Tagaro, Lamie di Olimpia, Crocifisso, Pellegrini, Laureto, Pentassuglia, Semeraro'', et cetera'' == Municipia finitima == * [[Cisterninum]] ([[Provincia Brundisina|BR]]), * [[Fasanum]] ([[Provincia Brundisina|BR]]), * [[Martina (Italia)|Martina]] ([[Provincia Tarentina|TA]]), * [[Silva Alborelli]]. {{NexInt}} * [[Apulia]]m (''regionem''), * [[Urbs metropolitana Barensis|Urbem metropolitanam Barensem]] * [[Provincia Barensis|Provinciam Barensem]] (''provinciam abrogatam''), * [[Barium (Italia)|Barium]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Locorotondo|Locum Rotundum}} * [https://web.archive.org/web/20080908031248/http://www.comune.locorotondo.ba.it/ Situs publicus] == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Locorotondo (metropolitan city of Bari, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Barensi. Imago:Locorotondo street and clock tower.jpg|Loci Rotundi: via et turris horologii. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Barensi]] [[Categoria:Inclavaturae et exclavaturae in Italia]] pq7ud6lpcrqi25pwskq4z64ikijbxgx 0 147340 3983283 3963503 2026-08-23T00:18:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983283 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Worldclouds 2009.jpg|thumb|400px|Orbis terrarum nubibus obductus, aestimatio media mensis Octobris 2009. Adumbrationes [[continens|continentium]] saepe describi possunt solum per observationes nubium, cum adumbrationibus acutissimis ubi terra siccissima [[oceanus|oceano]] cingitur. Imago [[NASA]] ex satellite; maior imago [https://web.archive.org/web/20100212071052/http://earthobservatory.nasa.gov/images/imagerecords/41000/41292/cldfrc_TMO_200910_lrg.png hic].]] '''Nubilositas''',<ref>[http://books.google.fi/books?id=XLlIAAAAcAAJ&pg=PA686&lpg=PA686&dq=nubilositas&source=bl&ots=cTL3ct_c9e&sig=U7W6rr9KBpj_baL_sQ6FGHheqDA&hl=fi&sa=X&ei=PIctT9XkKYqK4gSznbGCDg&ved=0CCUQ6AEwAg#v=onepage&q=nubilositas&f=false ''Monumenta Germaniae Historica'', vol. IV].</ref> sive '''nubilum''',<ref>[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plin.]] ''[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]'' 2.17.7.</ref> est ea [[caelum|caeli]] pars quae, cum ex quodam loco spectatur, [[nubes|nubibus]] obscurata et obducta videtur. Quilibet [[planeta]], si nubibus obducatur ac cingatur, [[deserta|desertum]] [[oecozona arctica|arcticum]] fiat. E contrario, si plane nubibus careat planeta, desertum sine [[aqua]] fiat, ubi ne [[reptilia]] quidem supervivere et vigere possint prae [[Effectus thermocepicus|effectu thermocepico]] et immoderata [[lux solis|radiatione solari]].<ref>[http://www.bibliotecapleyades.net/gaia/esp_gaia07.htm Gaia Theory at Bibliotecayades] apud situm bibliotecapleyades.net.</ref><ref>[http://www.lemonamiga.com/games/docs.php?id=1454 SimEarth Instruction Manual - Climate Information] apud situm lemonamiga.com.</ref> == De nubium vi et effectu == Nubes multum valent in [[systema climatis|systemate climatis]]. Nubes enim, quia in aspectabili [[spectrum (frequentia)|spectri]] [[sol]]aris parte tanta sunt claritate, ut [[lux|lucem]] in [[spatium]] repercutiant, re ipsa refrigerationem planetae efficere possunt. Parvo quidem incremento nubilositatis, si rationem respicias, effectus calorificus [[gas thermocepicum|gasorum thermocepicorum]] compensari potest. Res ad singula pertinentes in [[commutatio climatis|commutatione climatis]] explanabuntur. {{NexInt}} [[Fasciculus:MODIS Map.jpg|thumb|400px|Nubila orbis terrarum die [[11 Iulii]] [[2005]]. [[Imago ex satellite]].<!-- based largely on observations from [[NASA]]'s [[Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer]] (MODIS)-->]] * [[Okta]], unitas nubilositatis metiendae. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * Huschke, Ralph E. [[1959]]. ''Glossary of Meteorology.'' Bostoniae: American Meteorological Society. * [https://web.archive.org/web/20060913043522/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/ IPCC Third Assessment Report] apud situm grida.no. * McIntosh, D. H. [[1972]]. ''Meteorological Glossary.'' Her Majesty's Stationery Office, Met. O. 842, A.P. 897. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Cloud cover|Nubilositatem}} * [https://web.archive.org/web/20021123031727/http://nsdl.arm.gov/#Cloud_cover Glossarium vocabulorum atmosphaericorum] apud nsdl.arm.gov, exFrom the National Science Digital Library's [http://www.nsdl.arm.gov "Atmospheric Visualization Collection"] Bibliothecae Digitalis Scientiae Nationalis * [https://web.archive.org/web/20180402003136/https://isccp.giss.nasa.gov/ Propositum Climatologiae Satellitum Internationalium,] apud isccp.giss.nasa.gov * [http://earthobservatory.nasa.gov/GlobalMaps/view.php?d1=MODAL2_M_CLD_FR# Tabulae menstruae nubilorum orbis terrarum,] apud earthobersvatory.nasa.gov ([[Observatorium Telluris]]) {{stipula}} [[Categoria:Meteorologia]] 2si6x3lb7kevgxqnkx6r451a3syvvfg 0 151708 3983305 3520313 2026-08-23T08:57:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983305 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rocheta'''<ref>{{Sacco}}</ref> {{victio|Rocheta|ae|f}} (alia nomina: ''Castrum Sancti Anthimi'', ''Oppidum Rocchae'', ''Roccha Sancti Anthimi'', ''Rochetula Apula'' et ''Rochetula Sancti Antonii'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Rocchetta Sant'Antonio|Rocchetta Sant'Antonio]]'') est [[oppidum]] et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1&thinsp;980 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] et in [[Provincia Fodiana]] situm. Incolae ''Rochetulani'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Daunia]] (''terra''), * [[Tabula Apula]] (''terra'') == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Ceriniolensis-Asculana Apuliae]] == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == * [[Candela (Italia)|Candela]], * [[Fanum Sanctae Agathae Apuliae]], * [[Laquedonia]] ([[Provincia Abellinas|AV]]), * [[Melphis]] ([[Provincia Potentina|PZ]]). {{NexInt}} * [[Apulia]]m (''regionem''), * [[Provincia Fodiana|Provinciam Fodianam]], * [[Daunia]]m (''terram''), * [[Tabula Apula|Tabulam Apulam]] (''terram''), * [[Fovea]]m vel [[Fodia]]m (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20120227182009/http://www.comune.rocchettasantantonio.fg.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Rocchetta Sant’Antonio|Rochetam}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Rocchetta Sant'Antonio (province of Foggia, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Fodiana. Fasciculus:Installazioni eoliche - panoramio.jpg|Turres aeolicae. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Foveae]] 6bjvq3vy2tf966jk4w7dsurdyz2abnn 0 160381 3983277 2478841 2026-08-22T23:32:46Z Cyprianus Marcus 66550 /* Coniunctio communium */ 3983277 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: NO 0511 Dovre.svg |thumb|200 px|Ubi commune Dovre in Oppland situm est]] [[Fasciculus:Jetta Oppland.jpg |300 px|thumb|left|Dovre: [[mons]] Jetta]] ''' Dovre''' est [[Norvegia]]e commune 2734 incolarum (anno [[2012]]) in provincia [[Oppland]]. == Coniunctio communium == * [[Grona (Leina)|Grona]] (in [[Saxonia Inferior]]e) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dovre|Dovre}} * [http://www.dovre.kommune.no/ Dovre pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Norvegiae]] qfkdtuh0i4vravq47nu66zumo7pa5vb 0 163291 3983280 3982553 2026-08-22T23:37:31Z Cyprianus Marcus 66550 3983280 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Hildesiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Hildesheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Hilmessen''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Augusti]] [[1977]] e circulis duobus et urbe Hildesia conditus est, quae etiam caput circuli est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in HI.svg|300px|right|Communia in circulo Hildesiensis]] Circulus Hildesiensis haec communia habet: * [[Alfelda]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle''), urbs (19.919) * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'') (7892) * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze''), urbs (8868) * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln''), urbs (10.464) * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'') (6656) * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Freden'') (4477) * [[Giesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Giesen'') (9786) * [[Harsum]] (11.663) * [[Hildesia]], urbs (102.584) * [[Holle]] (7255) * [[Lamspringe]] (5377) * [[Nordstemmen]] (12.410) * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth''), urbs (13.525) * [[Sarstedt]], oppidum (18.482) * [[Schellerten]] (8138) * [[Sibbesse]] (5301) * [[Söhlde]] (7855) * [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terra Montuosa Leinae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Leinebergland'' ex duobus elementis componitur, ''Leine-'' et ''-bergland''. Primum elementum ad fluvium ''Leine'' Theodisce nuncupatum refertur, cui Leibnitius in opere suo ''De origine Francorum disquisitio'' nomen Latinum "Leina" tribuit: “Ita pagus Leingau a Leina nostra dictus, postea soli parti superioris Leinae circa Gottingam mansit”. Ex hac forma "Leina, -ae" f. genitivus Leinae recte deducitur. Alterum elementum, ''-bergland'', regionem montuosam seu terram montuosam significat. Quare nomen ''Leinebergland'' Latine "Terra Montuosa Leinae" reddi potest.</ref> ([[Theodisce]] ''Leinebergland'') (13.737, commune generale) ** [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'') oppidum (5207) ** [[Eime]] ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'') oppidum (2696) ** [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau''), urbs (5117) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Hildesiensis]] [[Categoria:Constituta 1977]] 9r20kom3aegjzkb07ydysz8bc7i6n1n 0 163835 3983278 3435686 2026-08-22T23:34:08Z Cyprianus Marcus 66550 /* Coniunctio communium */ 3983278 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Chateau de canon XVIIe 1.JPG |thumb|300px|Mézidon-Canon: oppidum Canon]] ''' Mézidon-Canon''' est commune [[Francia|Francicum]] 4910 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia Inferior]]i. == Coniunctio communium == * [[Grona (Leina)|Grona]] (in [[Saxonia Inferior]]e) {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mézidon-Canon|Mézidon-Canon}} * {{INSEE commune|14431|de=Mézidon-Canon}} * [http://mairie.pagespro-orange.fr/ccva/mezidon.htm Pagina Mézidon-Canon dicata apud Societatis communium paginas interretiales] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]] 62qokqpt04lqm2nvbkc7hm4f1ebp9z4 0 164461 3983250 3981094 2026-08-22T22:09:56Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gronau (commune generale)]] ad [[Grona (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3981094 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gronau''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|circulo Hildesiensi]] fuit. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1969]] commune generale Gronau conditum est, cum Gronau oppidum cum [[Banteln]] Barfelde atque Eitzum (ultimis vicis nunc ad [[Despetal]] pertinentibus) ad commune generale coniuncti sunt. Die [[1 Martii]] [[1974]] commune generale auctum est et 17 vici parvi in septem communia, quae nunc partes Gronau sunt, transformata sunt. Die 1 Novembris 2016 communa membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto, in urbem Gronau coniuncta sunt. Eodem tempore commune generale Gronau cum commune generale Duthungun coaluit, cuius communia membra in novum oppidum [[Duthungun]] se coniunxerunt, atque ita novum commune generale Leinebergland constituta est, cuius sedes Gronau est et cuius statio externa Duthungune sita est. == Communia ad Gronau pertinentes == * [[Banteln]] (1563 incolae) * [[Betheln]] (1008) * [[Brüggen]] (890) * [[Despetal]] (1335) * [[Eime]] (2696) * [[Gronau]], oppidum et sedes administrationis (5117) * [[Rheden]] (1128) {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1969]] fv5bh6o44og8jqxjmb9pvtl4up5j5w7 3983254 3983250 2026-08-22T22:51:26Z Cyprianus Marcus 66550 3983254 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grona'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|circulo Hildesiensi]] fuit. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1969]] commune generale Grona conditum est, cum Grona urbs cum [[Bantenum|Banteno]]<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Banteln'') et [[Barfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barfelde'') atque [[Eitzum|Eitzo]] (Theodisce ''Eitzum'') -ultimis vicis nunc ad [[Despethalia]]m<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> pertinentibus- ad commune generale coniuncti sunt. Die [[1 Martii]] [[1974]] commune generale auctum est et 17 vici parvi in septem communia, quae nunc partes [[Grona (Leina)|Gronae]] sunt, incorporati sunt. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. Eodem tempore commune generale Grona cum commune generale Duthungun coaluit, cuius communia membra in novum oppidum [[Duthungun]] se coniunxerunt, atque ita novum commune generale [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terra Montuosa Leinae]] constitutum est, cuius sedes Grona est et cuius statio externa Duthungune sita est. == Communia ad Gronau pertinentes == * [[Bantenum]]<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Banteln'') (1563 incolae) * [[Betanum]]<ref name="Köb"/> (Theodisce ''Betheln'') (1008) * [[Brugga]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Brüggen'') (890) * [[Despethalia]]<ref name="-thalia"/> (Theodisce ''Despetal'') (1335) * [[Eime]] (Theodisce ''Eime'') (2696) * [[Grona (Leina)|Grona]] (Theodisce ''Gronau''), urbs et sedes administrationis (5117) * [[Rheda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Rheden'') (1128) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1969]] jgj6u0t4b7sg588ek8ffmsasdrzywyj 3983255 3983254 2026-08-22T22:52:40Z Cyprianus Marcus 66550 /* Historia */ 3983255 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grona'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|circulo Hildesiensi]] fuit. == Historia == Die [[1 Ianuarii]] [[1969]] commune generale Grona conditum est, cum Grona urbs cum [[Bantenum|Banteno]]<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Banteln'') et [[Barfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barfelde'') atque [[Eitzum|Eitzo]] (Theodisce ''Eitzum'') -ultimis vicis nunc ad [[Despethalia]]m<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> pertinentibus- ad commune generale coniuncti sunt. Die [[1 Martii]] [[1974]] commune generale auctum est et 17 vici parvi in septem communia, quae nunc partes [[Grona (Leina)|Gronae]] sunt, incorporati sunt. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. Eodem tempore commune generale Grona cum communi generali Duthungune coaluit, cuius communia membra in novum oppidum [[Duthungun]] se coniunxerunt, atque ita novum commune generale [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terra Montuosa Leinae]] constitutum est, cuius sedes Grona est et cuius statio externa Duthungune sita est. == Communia ad Gronau pertinentes == * [[Bantenum]]<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Banteln'') (1563 incolae) * [[Betanum]]<ref name="Köb"/> (Theodisce ''Betheln'') (1008) * [[Brugga]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Brüggen'') (890) * [[Despethalia]]<ref name="-thalia"/> (Theodisce ''Despetal'') (1335) * [[Eime]] (Theodisce ''Eime'') (2696) * [[Grona (Leina)|Grona]] (Theodisce ''Gronau''), urbs et sedes administrationis (5117) * [[Rheda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Rheden'') (1128) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1969]] j22hv7sea2pl6mh9rw2q6asitnt6kb8 0 164462 3983256 3505358 2026-08-22T22:54:02Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Banteln]] ad [[Bantenum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505358 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Banteln''' vicus [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Banteln anno [[997]] primo in tabulis descripta est. Ab anno [[1969]] ad [[Gronau (commune generale)|Gronau]] commune generale pertinet. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] 3vbena5l97u7gltogtjoweo8lf167xv 3983258 3983256 2026-08-22T22:55:56Z Cyprianus Marcus 66550 3983258 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bantenum'''<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Banteln'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Bantenum anno [[997]] primo in tabulis descriptum est. Ab anno [[1969]] ad [[Grona (commune generale)|Gronam]] commune generale pertinet. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] myvgre7v8kun2rgjdzyad4c47ty38d6 0 164491 3983264 3505359 2026-08-22T23:11:58Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Betheln]] ad [[Betanum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505359 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Betheln''' vicus [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Betheln anno [[1022]] primo in tabulis descripta est. Ab anno [[1969]] ad [[Gronau (commune generale)|Gronau]] commune generale pertinet. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] icqh8s5o91ryocigw1wwdzgsucq8h5w 3983266 3983264 2026-08-22T23:15:30Z Cyprianus Marcus 66550 3983266 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Betanum'''<ref name="Köb">Köbler, G. (2016). ''Banteln, 10. Jh., bei Gronau''. In ''Personennamen und Ortsnamen in der deutschen Ortsgeschichte''.</ref> (Theodisce ''Betheln'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Betanum anno [[1022]] primo in tabulis descriptum est. Ab anno [[1969]] ad [[Grona (commune generale)|Gronam]] commune generale pertinet. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Betano incluso, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] 7qpghzkweuf5lj42td8mxtmsxkrsvyp 0 164498 3983273 3505360 2026-08-22T23:27:28Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Brüggen]] ad [[Brugga]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505360 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Brüggen''' vicus [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Brüggen anno [[937]] primo in tabulis [[Otto I (imperator)|Ottonis]] postea imperatoris et filii [[Henricus I (rex Francorum orientalium)|Henrici I]] regis descripta est. Ab anno [[1969]] ad [[Gronau (commune generale)|Gronau]] commune generale pertinet. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] ql6mzl2gm40vztrzo2p9rf5dzemadqx 3983276 3983273 2026-08-22T23:31:02Z Cyprianus Marcus 66550 3983276 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Brugga'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Brügge'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Brugga anno [[937]] primo in tabulis [[Otto I (imperator)|Ottonis]] postea imperatoris et filii [[Henricus I (rex Francorum orientalium)|Henrici I]] regis descripta est. Ab anno [[1969]] ad [[Grona (commune generale)|Gronam]] commune generale pertinuit. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Brugga inclusa, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] dromiztc80i5dso07chpts5aj9h1m5o 0 164733 3983259 3505361 2026-08-22T22:59:15Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Despetal]] ad [[Despethalia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505361 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Despetal''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == [[Fasciculus:Eitzum3.jpg|thumb|Monumentum Despetal anno 1974 conditi]] Despetal commune anno [[1974]] conditum est vicis Barfelde Eitzum (primo actis descriptis anno [[1013]]) atque Nienstedt ([[1174]]) conditum est. Ab anno [[1969]] iam vici ad commune generale [[Gronau (commune generale)|Gronau]] pertinent. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1974]] nedj1fhgjh5fqdkdm3t0stv0j8i89st 3983262 3983259 2026-08-22T23:08:59Z Cyprianus Marcus 66550 3983262 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Despethalia'''<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> seu '''Despedalia'''<ref name="-thalia"/> (Theodisce ''Despetal'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == [[Fasciculus:Eitzum3.jpg|thumb|Monumentum Despethaliae anno 1974 conditum.]] Despethalia commune anno [[1974]] conditum est vicis [[Barfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barfelde'') atque [[Eitzum|Eitzo]] (Theodisce ''Eitzum'') -primo actis descriptis anno [[1013]]- et [[Nova Civitas (Grona)|Nova Civitate]]<ref name="">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nienstedt-despetal/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Namen ''Nova Civitate'' (u. a. 1243) (...)".</ref> (Theodisce ''Nienstedt'') -anno [[1174]]- conditum est. Ab anno [[1969]] iam vici ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinent. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1974]] j8uhlljvnaqxbefr0270yvzq7aefo9j 3983267 3983262 2026-08-22T23:16:40Z Cyprianus Marcus 66550 3983267 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Despethalia'''<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> seu '''Despedalia'''<ref name="-thalia"/> (Theodisce ''Despetal'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == [[Fasciculus:Eitzum3.jpg|thumb|Monumentum Despethaliae anno 1974 conditum.]] Despethalia commune anno [[1974]] conditum est vicis [[Barfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barfelde'') atque [[Eitzum|Eitzo]] (Theodisce ''Eitzum'') -primo actis descriptis anno [[1013]]- et [[Nova Civitas (Grona)|Nova Civitate]]<ref name="">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nienstedt-despetal/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Namen ''Nova Civitate'' (u. a. 1243) (...)".</ref> (Theodisce ''Nienstedt'') -anno [[1174]]- conditum est. Ab anno [[1969]] iam vici ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinent. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Despethalia inclusa, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1974]] rxc6w2nam6vvpy98c4f6j50cbz5xbjv 3983275 3983267 2026-08-22T23:30:33Z Cyprianus Marcus 66550 3983275 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Despethalia'''<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> seu '''Despedalia'''<ref name="-thalia"/> (Theodisce ''Despetal'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == [[Fasciculus:Eitzum3.jpg|thumb|Monumentum Despethaliae anno 1974 conditum.]] Despethalia commune anno [[1974]] conditum est vicis [[Barfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Barfelde'') atque [[Eitzum|Eitzo]] (Theodisce ''Eitzum'') -primo actis descriptis anno [[1013]]- et [[Nova Civitas (Grona)|Nova Civitate]]<ref name="">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nienstedt-despetal/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Namen ''Nova Civitate'' (u. a. 1243) (...)".</ref> (Theodisce ''Nienstedt'') -anno [[1174]]- conditum est. Ab anno [[1969]] iam vici ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinent. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Despethalia inclusa, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1974]] 28hzl3w60zrmhu7qjdg1ifn0spnj2ju 0 164744 3983253 3981103 2026-08-22T22:49:28Z Cyprianus Marcus 66550 3983253 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Eime''' ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Eime oppidum anno [[1209]] primo in actis descriptum est. Ab Kalendis Novembribus anni 2016 ad novum commune generali [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terram Montuosam Leinae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Leinebergland'' ex duobus elementis componitur, ''Leine-'' et ''-bergland''. Primum elementum ad fluvium ''Leine'' Theodisce nuncupatum refertur, cui Leibnitius in opere suo ''De origine Francorum disquisitio'' nomen Latinum "Leina" tribuit: “Ita pagus Leingau a Leina nostra dictus, postea soli parti superioris Leinae circa Gottingam mansit”. Ex hac forma "Leina, -ae" f. genitivus Leinae recte deducitur. Alterum elementum, ''-bergland'', regionem montuosam seu terram montuosam significat. Quare nomen ''Leinebergland'' Latine "Terra Montuosa Leinae" reddi potest.</ref> ([[Theodisce]] ''Leinebergland'') pertinet. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] qgukz2mgl7iv465mme3dqx9h5o2w78o 0 164791 3983241 3981105 2026-08-22T21:59:05Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gronau]] ad [[Grona (Leina)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3981105 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gronau''' urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Gronau vicus nomine „Gronowe“ (Lat.: ''pratum viridum'') anno [[1298]] ab episcopo [[Dioecesis Hildesiensis|Hildesiensi]] [[Siegfriedus II (episcopus Hildesiensis)|Siegfriedo II]] conditus est. Ab anno [[1969]] ad commune generale [[Gronau (commune generale)|Gronau]] pertinuit, sed ab anno [[2016]] ad novum commune generali [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terram Montuosam Leinae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Leinebergland'' ex duobus elementis componitur, ''Leine-'' et ''-bergland''. Primum elementum ad fluvium ''Leine'' Theodisce nuncupatum refertur, cui Leibnitius in opere suo ''De origine Francorum disquisitio'' nomen Latinum "Leina" tribuit: “Ita pagus Leingau a Leina nostra dictus, postea soli parti superioris Leinae circa Gottingam mansit”. Ex hac forma "Leina, -ae" f. genitivus Leinae recte deducitur. Alterum elementum, ''-bergland'', regionem montuosam seu terram montuosam significat. Quare nomen ''Leinebergland'' Latine "Terra Montuosa Leinae" reddi potest.</ref> ([[Theodisce]] ''Leinebergland'') ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1298]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] r124jx8mqntaxf8etwq9732vgpfgmav 3983243 3983241 2026-08-22T22:03:23Z Cyprianus Marcus 66550 3983243 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grona'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Grunaha'''<ref name="Graesse"/> seu '''Gruona'''<ref name="Graesse"/> seu '''Cruona'''<ref name="Graesse"/> seu '''Emna'''<ref name="Graesse"/> seu '''Empna'''<ref name="Graesse"/> urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Grona urbs nomine "Gronowe" (Latine "pratum viridum" significante) anno [[1298]] ab episcopo [[Dioecesis Hildesiensis|Hildesiensi]] [[Siegfriedus II (episcopus Hildesiensis)|Siegfriedo II]] conditus est. Ab anno [[1969]] ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinuit, sed ab anno [[2016]] ad novum commune generali [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terram Montuosam Leinae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Leinebergland'' ex duobus elementis componitur, ''Leine-'' et ''-bergland''. Primum elementum ad fluvium ''Leine'' Theodisce nuncupatum refertur, cui Leibnitius in opere suo ''De origine Francorum disquisitio'' nomen Latinum "Leina" tribuit: “Ita pagus Leingau a Leina nostra dictus, postea soli parti superioris Leinae circa Gottingam mansit”. Ex hac forma "Leina, -ae" f. genitivus Leinae recte deducitur. Alterum elementum, ''-bergland'', regionem montuosam seu terram montuosam significat. Quare nomen ''Leinebergland'' Latine "Terra Montuosa Leinae" reddi potest.</ref> ([[Theodisce]] ''Leinebergland'') ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1298]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 8jbxewwd87bye2wjdmejq83pvn9pz31 3983249 3983243 2026-08-22T22:08:54Z Cyprianus Marcus 66550 3983249 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grona'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Grunaha'''<ref name="Graesse"/> seu '''Gruona'''<ref name="Graesse"/> seu '''Cruona'''<ref name="Graesse"/> seu '''Emna'''<ref name="Graesse"/> seu '''Empna'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. == Historia == Grona urbs nomine "Gronowe" (Latine "pratum viridum" significante) anno [[1298]] ab episcopo [[Dioecesis Hildesiensis|Hildesiensi]] [[Siegfriedus II (episcopus Hildesiensis)|Siegfriedo II]] conditus est. Ab anno [[1969]] ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinuit, sed ab anno [[2016]] ad novum commune generali [[Terra Montuosa Leinae (commune generale)|Terram Montuosam Leinae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Leinebergland'' ex duobus elementis componitur, ''Leine-'' et ''-bergland''. Primum elementum ad fluvium ''Leine'' Theodisce nuncupatum refertur, cui Leibnitius in opere suo ''De origine Francorum disquisitio'' nomen Latinum "Leina" tribuit: “Ita pagus Leingau a Leina nostra dictus, postea soli parti superioris Leinae circa Gottingam mansit”. Ex hac forma "Leina, -ae" f. genitivus Leinae recte deducitur. Alterum elementum, ''-bergland'', regionem montuosam seu terram montuosam significat. Quare nomen ''Leinebergland'' Latine "Terra Montuosa Leinae" reddi potest.</ref> ([[Theodisce]] ''Leinebergland'') ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1298]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 8js0hzuqv2wwwwt7i83uj2275i79mo0 0 164844 3983268 3505364 2026-08-22T23:19:50Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rheden]] ad [[Rheda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505364 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rheden''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. E partibus Heinum, Rheden atque Wallenstedt constat. == Historia == Rheden vicus nomine ''hretha'' saeculo 9 conditus est, sed primo anno [[1022]] pars nomine Wallenstedt in actis descripta est. Heinum pars anno [[1255]] primo descripta est. Ab anno [[1969]] partes ad commune generale [[Gronau (commune generale)|Gronau]] pertinebant et anno [[1974]] in unum commune coniunctae sunt.. {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 72egdmmgf3ppccwzywodwqbyclkfp9z 3983270 3983268 2026-08-22T23:25:38Z Cyprianus Marcus 66550 3983270 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rheda'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rheden'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. E partibus [[Heinum|Heino]] (Theodisce ''Heinum''), ipso [[villagium|villagio]] Rheda (Theodisce ''Rheden'') atque [[Wallenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wallenstedt'') constat. == Historia == Rheda vicus nomine ''hretha'' saeculo 9 conditus est, sed primo anno [[1022]] pars Wallenstadium in actis descripta est. Heinum pars anno [[1255]] primo descriptum est. Ab anno [[1969]] partes ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinebant et anno [[1974]] in unum commune coniunctae sunt. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Rheda inclusa, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 1g9rvmi5z4mck72gwi565q33puu9hbp 3983271 3983270 2026-08-22T23:26:07Z Cyprianus Marcus 66550 3983271 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rheda'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rheden'') vicus urbis [[Grona (Leina)|Gronae]] in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. E partibus [[Heinum|Heino]] (Theodisce ''Heinum''), ipso [[villagium|villagio]] Rheda (Theodisce ''Rheden'') atque [[Wallenstadium|Wallenstadio]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wallenstedt'') constat. == Historia == Rheda vicus nomine ''hretha'' saeculo 9 conditus est, sed primo anno [[1022]] pars Wallenstadium in actis descripta est. Heinum pars anno [[1255]] primo descriptum est. Ab anno [[1969]] partes ad commune generale [[Grona (commune generale)|Gronam]] pertinebant et anno [[1974]] in unum commune coniunctae sunt. Die 1 Novembris 2016 communia membrorum huius communis generalis, [[Eime|Eimi]] excepto sed Rheda inclusa, in urbem [[Grona (Leina)|Gronam]] coniuncta sunt. ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 3xpmth3t5bta8hppmf7hyvgkjet29rj 0 171197 3983293 3901332 2026-08-23T01:55:52Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983293 wikitext text/x-wiki '''Pan-Africanismus''' est [[ideologia]] et motus qui [[Africa]]nis per [[tellus|orbem terrarum]] [[habitatio|habitantibus]] constantiam<!--solidarity--> suadet.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/pan-africanism Definitio ''Pan-Africanism,''] dictionary.com; accessum [[13 Septembris]] [[2012]].</ref> In confidentia sententiam<!--grammatica?--> [[unitas|singulam]] esse maximi momenti ad "progressum" [[oeconomia|oeconomicum]], [[societas humana|socialem]], [[civilitas|politicum]] augendum conditus est, et ergo [[homines originis Africanae]]<!--people of African descent--> "coniungere et elevare" conatur.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=_UA27TyBO0kC&pg=PA235&lpg=PA235&dq=seeks+to+unify+and+uplift+both+native+Africans&source=bl&ots=01GK0b0vE_&sig=Uu2hRN-0WMR5YlolT6PbHdpnOl0&hl=en#v=onepage&q=seeks%20to%20unify%20and%20uplift%20both%20native%20Africans&f=false Janari Frick et al., ''History: Learner’s Book,'' (South Africa: New Africa Books, 2006), p. 235.]</ref> Haec ideologia dicit fatum omnium [[gens|gentes]]<!--peoples--> et [[civitas sui iuris|civitatum]] Africanarum inter se coniunguntur. Pan-Africanismus penitus est "fides quod{{dubsig}} gentes Africanae, et in [[continens|continente]] et in [[diaspora]], non solum [[historia]]e communi, sed [[fatum|fato]] communi intersunt."<ref>[[Anglice]]: "a belief that African peoples, both on the continent and in the Diaspora, share not merely a common history, but a common destiny." [https://web.archive.org/web/20200118174837/http://exhibitions.nypl.org/africanaage/essay-pan-africanism.html M. Makalani, ''Pan-Africanism'' (2011); accessum] [[13 Septembris]] [[2012]].</ref> Maxima [[organizatio]] pan-Africana est [[Unio Africana]].<ref>https://web.archive.org/web/20110129055921/http://www.au.int/en/about/nutshell De [[Unio Africana|Unione Africana]], www.au.int.</ref> {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Afroamericanus]] *[[Americanus Afro-Latinus]] *[[Congressus Pan-Africanus]] *[[Diaspora Africana]] *[[Dies Africae]] *[[Gulielmus Eduardus Burghardt Du Bois]] *[[Kwame Nkrumah]] *[[Maafa]] *[[Malcolmus X]] *[[Negritudo]]<!--fr:Négritude--> *[[Ordo unitatis Africanae]] *[[Pan-Arabismus]] *[[Potestas Nigra]] *[[Thomas Sankara]]<!-- + *[[Africana womanism]] *[[List of topics related to Black and African people]]--> {{div col end}} ==Bibliographia== *[[Imanuel Geiss|Geiss, Imanuel]]. [[1968]]. ''Panafrikanismus: Zur Geschichte der Dekolonisation.'' Habilitation, EVA, Frankfurt am Main. Anglice: ''The Pan-African Movement'' (Londinii: Methuen, 1974, ISBN 0416167101) et ''The Pan-African Movement: A history of Pan-Africanism in America, Europe and Africa'' (Novi Eboraci: Africana Publ., 1974, ISBN 0841901619). ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20150810082829/http://www.africancode.org/ African Code Unity Through Diversity,] www.africancode.org *[http://www.pambazuka.org/en/ De nuntiis pan-Africanis,] www.palbazuka.org *[https://web.archive.org/web/20150214145154/http://www.africanholocaust.net/html_ah/panafricanismhakimadi.html Pan-Africanism and the Politics of Liberation,] ab [[Hakim Adi]] scriptum, www.africanholocaust.net *[http://www.aaprp-intl.org/ Situs publicus A-APRP,] www.aaprp.intl.org *[https://web.archive.org/web/20111030101452/http://www.africa-union.org/root/au/memberstates/Heads_of_state_Government_as_of_MAY_2007.pdf Unio Africana,] www.au.int {{stipula}} [[Categoria:Diaspora]] [[Categoria:Nationalismus Africanus et Niger]] [[Categoria:Pan-Africanismus| ]] [[Categoria:Res politicae]]<!--en:Political movements + Identity politics + Politics and race]]--> d36ao527k4yk9qo97fzw28z3b4kwqkf 0 178140 3983195 3982526 2026-08-22T17:51:06Z Cyprianus Marcus 66550 3983195 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HE.svg|300px|right|Communia in circulo Helmstadiensi.]] '''Circulus Helmstadiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Helmstadiensis" -Theodisce ''Landkreis Helmstedt'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Helmstadium]]" -ad quod gentilicium "Helmstadiensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Helmstedt''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Landkreis Helmstidde''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] die [[1 Ianuarii]] [[1833]] conditus est et ad annum [[1918]] ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]] et ad [[1946]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit, nunc autem ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Helmstadium]] est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Büddenstedt]] (2709 incolae) * [[Helmstadium]] urbs (''Helmstedt'') (23.686) * [[Luttera Regalis]] urbs (''Königslutter'') (15.666) * [[Lehre]] (11.466) * [[Scahuningi]] urbs (''Schöningen'') (11.847) * [[Grasleben (commune generale)|Grasleben]] commune generale (4661) ** [[Grasleben]], sedes administrationis (2441) ** [[Mariental]] (977) ** [[Querenhorst]] (536) ** [[Rennau]] (707) * [[Hese Nemus (commune generale)|Hese Nemus]]<ref name="Hese Nemus">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) Bergnamen Heeseberg, vor 1196-1197 (a. 14. Jh.) ''in monte, qui dicitur Hese nemus'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 307) (...)". Qui mons citatus nomen praesenti communi generali dat.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Heeseberg'') commune generale (4003) ** [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'') (406) ** [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'') (658) ** [[Ingeleben]] (407) ** [[Jerxheim]] (1140) ** [[Söllingen]] (656) ** [[Twieflingen]] (736) * [[Iugum Elmense Septentrionale (commune generale)|Iugum Elmense Septentrionale]]<ref name="IES">[https://www.frag-caesar.de/lateinwoerterbuch/iugum-uebersetzung.html?utm_source=chatgpt.com Latina vox "iugum" Theodiscam ''Höhenzug''] et Latinum adiectivum [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=3 "septentrionalis-e"] Theodiscum praefixum ''Nord(-)'' vertit. Latinum autem gentilicium "Elmensis-e" ad Theodiscum toponynum ''Elm'' refertur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nord-Elm'') commune generale (5.792) ** [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'') (826) ** [[Räbke]] (683) ** [[Süpplingen]] (1739) ** [[Süpplingenburg]] (656) ** [[Warberg]] (854) ** [[Wolsdorf]] (1034) * [[Velpke (commune generale)|Velpke]] commune generale (12.232) ** [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bahrdorf'') (1959) ** [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'') (2106) ** [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'') (982) ** [[Groß Twülpstedt]] (2620) ** [[Velpke]] (4565) == Coniunctio pagorum == * Powiat Wejherowski ([[Polonia]]) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Helmstedt|Circulus Helmstadiensis}} * [http://www.helmstedt.de/ Pagina interretialis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Helmstadiensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1833]] 9mmrs7oyiss375eykdd2aknh06qu4jm 3983232 3983195 2026-08-22T21:11:18Z Cyprianus Marcus 66550 3983232 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HE.svg|300px|right|Communia in circulo Helmstadiensi.]] '''Circulus Helmstadiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Helmstadiensis" -Theodisce ''Landkreis Helmstedt'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Helmstadium]]" -ad quod gentilicium "Helmstadiensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Helmstedt''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Landkreis Helmstidde''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] die [[1 Ianuarii]] [[1833]] conditus est et ad annum [[1918]] ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]] et ad [[1946]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit, nunc autem ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Helmstadium]] est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Büddenstedt]] (2709 incolae) * [[Helmstadium]] urbs (''Helmstedt'') (23.686) * [[Luttera Regalis]] urbs (''Königslutter'') (15.666) * [[Lehre]] (11.466) * [[Scahuningi]] urbs (''Schöningen'') (11.847) * [[Grasleba (commune generale)|Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') commune generale (4661) ** [[Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe''), sedes administrationis (2441) ** [[Mariental]] (977) ** [[Querenhorst]] (536) ** [[Rennau]] (707) * [[Hese Nemus (commune generale)|Hese Nemus]]<ref name="Hese Nemus">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) Bergnamen Heeseberg, vor 1196-1197 (a. 14. Jh.) ''in monte, qui dicitur Hese nemus'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 307) (...)". Qui mons citatus nomen praesenti communi generali dat.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Heeseberg'') commune generale (4003) ** [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'') (406) ** [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'') (658) ** [[Ingeleben]] (407) ** [[Jerxheim]] (1140) ** [[Söllingen]] (656) ** [[Twieflingen]] (736) * [[Iugum Elmense Septentrionale (commune generale)|Iugum Elmense Septentrionale]]<ref name="IES">[https://www.frag-caesar.de/lateinwoerterbuch/iugum-uebersetzung.html?utm_source=chatgpt.com Latina vox "iugum" Theodiscam ''Höhenzug''] et Latinum adiectivum [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=3 "septentrionalis-e"] Theodiscum praefixum ''Nord(-)'' vertit. Latinum autem gentilicium "Elmensis-e" ad Theodiscum toponynum ''Elm'' refertur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nord-Elm'') commune generale (5.792) ** [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'') (826) ** [[Räbke]] (683) ** [[Süpplingen]] (1739) ** [[Süpplingenburg]] (656) ** [[Warberg]] (854) ** [[Wolsdorf]] (1034) * [[Velpke (commune generale)|Velpke]] commune generale (12.232) ** [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bahrdorf'') (1959) ** [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'') (2106) ** [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'') (982) ** [[Groß Twülpstedt]] (2620) ** [[Velpke]] (4565) == Coniunctio pagorum == * Powiat Wejherowski ([[Polonia]]) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Helmstedt|Circulus Helmstadiensis}} * [http://www.helmstedt.de/ Pagina interretialis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Helmstadiensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1833]] o4yergwr1x6vys835sgrcfu5nno4qin 0 178886 3983226 3505542 2026-08-22T21:05:26Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grasleben (commune generale)]] ad [[Grasleba (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505542 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleben''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Helmstadiensis|circulo Helmstadiensi]] est. == Historia == Anno [[1974]] commune generale Grasleben conditum est. Commune Grasleben sedes administrationis est. == Communia ad Grasleben pertinentes == * [[Grasleben]], sedes administrationis (2441 incolae) * [[Mariental]] (977) * [[Querenhorst]] (536) * [[Rennau]] (707) {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] n043ofyjubsgjjyx11heoxl8bhzymrk 3983228 3983226 2026-08-22T21:07:10Z Cyprianus Marcus 66550 3983228 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Helmstadiensis|circulo Helmstadiensi]] est. == Historia == Anno [[1974]] commune generale Grasleba conditum est. Commune Grasleba sedes administrationis est. == Communia ad Graslebam pertinentes == * [[Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe''), sedes administrationis (2441 incolae) * [[Mariental]] (977) * [[Querenhorst]] (536) * [[Rennau]] (707) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] eelbnnzz8gh3sm2x5xlu34b1nvpjksg 0 178889 3983194 3979526 2026-08-22T17:47:57Z Cyprianus Marcus 66550 3983194 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Velpke''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Helmstadiensis|circulo Helmstadiensi]] est. == Historia == Anno [[1974]] commune generale Velpke conditum est. Sedes administrationis [[Velpke]] est. == Communia ad Velpke pertinentes == * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bahrdorf'') (1959 incolae) * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'') (2106) * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'') (982) * [[Groß Twülpstedt]] (2620) * [[Velpke]], sedes administrationis (4565) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] 93kl3l1qq6nu1k3e5gxvyy88nbkpup7 0 178924 3983217 3717658 2026-08-22T20:42:52Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grasleben]] ad [[Grasleba]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3717658 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleben''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune etiam vicus Heidwinkel pertinet. Grasleben ab anno [[1974]] sedes administrationis est communis generalis [[Grasleben (commune generale)|Grasleben]]. == Historia == [[Fasciculus:East German Border near Grasleben 19890727.jpg|thumb|left|Finis inter Germaniam Occidentalem et Orientalem anno [[1989]] apud Grasleben]] Grasleben anno [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Grasleben] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communis Grasleben (lingua Theodisca)] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 5g6jvqx5ihqiv80vt6pos7kdeuks3js 3983219 3983217 2026-08-22T20:55:11Z Cyprianus Marcus 66550 3983219 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Graslove'''<ref name="Ort">[https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises HeLmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''villa, que dicitur Graslove'' (UB erzstift magdeburg nr. 431 s. 567) um 1191 (a. 18. Jh.) ''villa, que dicitur Graselowe'' (UB erzstift magdeburg nr. 435 s. 571) 1192 ''in villa, que dicitur Grasleue'' (Orig. Guelf. iii nr. 98 s. 565) um 1197 ''Graslove'' (langerfeldt, marienthal nr. 2 s. 93) um 1226 ''villani de Grasleve'' (...)".</ref> seu '''Graselowe'''<ref name="Ort"/> seu '''Grasleve'''<ref name="Ort"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune etiam vicus Heidwinkel pertinet. Grasleben ab anno [[1974]] sedes administrationis est communis generalis [[Grasleben (commune generale)|Grasleben]]. == Historia == [[Fasciculus:East German Border near Grasleben 19890727.jpg|thumb|left|Finis inter Germaniam Occidentalem et Orientalem anno [[1989]] apud Graslebam.]] Grasleba anno [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{commonscat|Grasleben|Graslebam}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communis Graslebae (Theodisce)] {{DEFAULTSORT:Grasleba}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 8em3w4b1quk2db05a3q2tktt3p3z894 3983224 3983219 2026-08-22T20:58:02Z Cyprianus Marcus 66550 3983224 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Graslove'''<ref name="Ort">[https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises HeLmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''villa, que dicitur Graslove'' (UB erzstift magdeburg nr. 431 s. 567) um 1191 (a. 18. Jh.) ''villa, que dicitur Graselowe'' (UB erzstift magdeburg nr. 435 s. 571) 1192 ''in villa, que dicitur Grasleue'' (Orig. Guelf. iii nr. 98 s. 565) um 1197 ''Graslove'' (langerfeldt, marienthal nr. 2 s. 93) um 1226 ''villani de Grasleve'' (...)".</ref> seu '''Graselowe'''<ref name="Ort"/> seu '''Grasleve'''<ref name="Ort"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune etiam vicus Heidwinkel pertinet. Grasleba ab anno [[1974]] sedes administrationis est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:East German Border near Grasleben 19890727.jpg|thumb|left|Finis inter Germaniam Occidentalem et Orientalem anno [[1989]] apud Graslebam.]] Grasleba anno [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{commonscat|Grasleben|Graslebam}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communis Graslebae (Theodisce)] {{DEFAULTSORT:Grasleba}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] ob2xgfou2g0aqs4sd5mjottxry919ab 3983225 3983224 2026-08-22T20:58:46Z Cyprianus Marcus 66550 3983225 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Graslove'''<ref name="Ort">[https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises HeLmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''villa, que dicitur Graslove'' (UB erzstift magdeburg nr. 431 s. 567) um 1191 (a. 18. Jh.) ''villa, que dicitur Graselowe'' (UB erzstift magdeburg nr. 435 s. 571) 1192 ''in villa, que dicitur Grasleue'' (Orig. Guelf. iii nr. 98 s. 565) um 1197 ''Graslove'' (langerfeldt, marienthal nr. 2 s. 93) um 1226 ''villani de Grasleve'' (...)".</ref> seu '''Graselowe'''<ref name="Ort"/> seu '''Grasleve'''<ref name="Ort"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune etiam vicus Heidwinkel pertinet. Grasleba ab anno [[1974]] sedes administrationis est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:East German Border near Grasleben 19890727.jpg|thumb|left|Finis inter Germaniam Occidentalem et Orientalem anno [[1989]] apud Graslebam.]] Grasleba anno [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Grasleben|Graslebam}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communis Graslebae (Theodisce)] {{DEFAULTSORT:Grasleba}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 2lud9dy8oh3qfcwtelq7o7agk49nnsb 3983234 3983225 2026-08-22T21:20:00Z Cyprianus Marcus 66550 3983234 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> seu '''Graslove'''<ref name="Ort">[https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises HeLmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''villa, que dicitur Graslove'' (UB erzstift magdeburg nr. 431 s. 567) um 1191 (a. 18. Jh.) ''villa, que dicitur Graselowe'' (UB erzstift magdeburg nr. 435 s. 571) 1192 ''in villa, que dicitur Grasleue'' (Orig. Guelf. iii nr. 98 s. 565) um 1197 ''Graslove'' (langerfeldt, marienthal nr. 2 s. 93) um 1226 ''villani de Grasleve'' (...)".</ref> seu '''Graselowe'''<ref name="Ort"/> seu '''Grasleve'''<ref name="Ort"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune etiam vicus [[Heidwinkel]] (Theodisce ''Heidwinkel'') pertinet. Grasleba ab anno [[1974]] sedes administrationis est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:East German Border near Grasleben 19890727.jpg|thumb|left|Finis inter Germaniam Occidentalem et Orientalem anno [[1989]] apud Graslebam.]] Grasleba anno [[1150]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Grasleben|Graslebam}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communis Graslebae (Theodisce)] {{DEFAULTSORT:Grasleba}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] plnfwlzn4hd8froja2h5b1l8tmsolr9 0 178932 3983231 3505547 2026-08-22T21:10:08Z Cyprianus Marcus 66550 3983231 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mariental''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune vici Horst et Dorf pertinent. Mariental ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:Klosterkircheost.jpg|thumb|left|Monasterium Mariental]] Mariental anno [[1138]] monasterium conditum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat|Mariental (Lower Saxony)|Mariental}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1138]] q6vkhpy4nmutu0tsj7t7rs1rve264x4 0 178969 3983229 3725263 2026-08-22T21:08:40Z Cyprianus Marcus 66550 3983229 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Querenhorst''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Querenhorst ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == Querenhorst anno [[1203]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communium communis generalis Graslebae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] c9pybmuimuqzbh681akinoniylbn2ho 0 179039 3983230 3725611 2026-08-22T21:09:24Z Cyprianus Marcus 66550 3983230 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Rennau''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Rennau ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. Ad commune Rennau tres vici pertinent: Ahmstorf, Rennau atque Rottorf am Klei. == Historia == Rennau anno [[1022]] primo in actis [[Dioecesis Hildesiensis|Dioeceseos Hildesiensis]] descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] * [https://web.archive.org/web/20070626085214/http://www.samtgemeinde-grasleben.de/download/GeschichteSGGrasleben.pdf Historia communium communis generalis Graslebae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 11]] 931fccfzo0x2dii4t5pl469r9tulips 0 179621 3983191 3960680 2026-08-22T17:44:29Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grafhorst]] ad [[Grafhorstium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3960680 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grafhorst''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Grafhorst ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Velpke (commune generale)|Velpke]]. == Historia == [[Fasciculus:Kirche Grafhorst IMG 2693.jpg|thumb|left|Ecclesia Sanctae Elisabethae Grafhorst]] Grafhorst anno [[1212]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat}} * [http://www.grafhorst.de Pagina communis Grafhorst] * [https://web.archive.org/web/20130616061619/http://www.velpke.de/samtgemeinde-und-doerfer/grafhorst/index.html Pagina communis generalis Velpke de Grafhorst scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 57v76rouhjb6kwv1e7wivlg7i08t3a4 3983193 3983191 2026-08-22T17:46:46Z Cyprianus Marcus 66550 3983193 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grafhorstium'''<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Grafhorstium ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Velpke (commune generale)|Velpke]]. == Historia == [[Fasciculus:Kirche Grafhorst IMG 2693.jpg|thumb|left|Ecclesia Sanctae Elisabethae Grafhorstii.]] Grafhorstium anno [[1212]] primo in actis descriptum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat|Grafhorst|Grafhorstium}} * [http://www.grafhorst.de Pagina communis Grafhorstii] * [https://web.archive.org/web/20130616061619/http://www.velpke.de/samtgemeinde-und-doerfer/grafhorst/index.html Pagina communis generalis Velpke de Grafhorstio scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] ngpg146nc6jvusbk9biqbwnw3bv1ms5 0 185181 3983286 3455333 2026-08-23T00:34:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983286 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 54405.png|thumb|300px|Ochey: communis tabula]] ''' Ochey''' est commune [[Francia|Francicum]] 475 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Murta et Mosella|Murtae et Mosellae]] in provincia orientali [[Lotharingia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Murtae et Mosellae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ochey|Ochey}} * {{INSEE commune|54405|de=Ochey}} * [https://web.archive.org/web/20200521125931/https://mairie-ochey.fr/ Ochey pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Mortae et Mosellae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Mortae et Mosellae]] gb8hhdywqlimwbrr08le2pm1g8jouej 0 187570 3983198 3982591 2026-08-22T17:59:02Z Neander 1973 3983198 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}} [[Fasciculus:Mika Waltari 1939.jpg|thumb|[[Michael Waltari]], scriptor libri ''Sinuhe Egyptiläinen.'']] {{ires|Sinuhe egyptiläinen}} ('Sinuhe Aegyptius') est [[liber mythistoricus]] anno [[1945]] a [[Michael Waltari|Mika Waltari]] scriptus, qui fabulam de [[Aegyptus antiqua|Aegypto antiqua]] aetatis [[pharao]]nis [[Akhenaten|Ekhnaton]] narrat. Quod opus primum est de multis libris eius res hisoricas tractantibus. Opus inter gentes innotuit, et conversiones adhuc quadraginta sunt confectae.<ref>Vaarala 2024: 76.</ref> Persona princeps est Sinuhe, qui infans a matre sua ignota in scaphio iuncino in [[Nilus|Nili]] flumen dimissus esse fertur. Senmut pauperum [[medicus]] [[Thebae|Thebanus]], et Kipa eius uxor, [[expositio infantis|miserum puerulum]] ex undis servaverunt et, cum orbi liberis essent, eum tamquam suum filium educaverunt. Kipa eum Sinuhe nominavit ex fabella,<ref>Waltari hic ad fabellam quam notissimam significat, ex initio [[regnum medium Aegypti|medii regni Aegypti]] oriundam, quae res miras et pericula [[narratio de Sinuhe|narrat]], quibus vir nomine Sinuhe obicitur.</ref> quae ei placebat. Cum septem annos natus esset Sinuhe, Senmut pater eum adlocutus, quo munere fungi vellet, sciscitatus est. Cum miles fieri vellet, pater eum ad Inteb militem amicum duxit, qui diris horrendisque exemplis eum a militaribus phantasiis dehortaretur. Itaque patris voluntatem secutus Sinuhe ad scholam ire et legere discere constituit. In schola, amicitiam iunxit cum Thotmes, puero qui iam tum bonam in pingendo et fingendo indolem ostendebat. Per patrem in familiaritatem venit Ptahoris, regii [[trepanatio|trepanatoris]], quocum postea laboravit. Die consecrationis in feminam incidit venustissimam, cui nomen erat Nefernefernefer. Iuvenis indoctus feminarum statim amore huius feminae adfabilis captus est. Sed vita et disciplina domus vitae prohibuerunt, quominus vitam Thebanam gustaret. Praeterea his temporibus pharao [[Amana Hatpa III|Amenhotep III]] morbo exitiali laborabat, et iam erat tempus trepanandi, qua ultima sanandi ratione pharaonem recreatum iri sperabant. Ptahor trepanator rem suam recte gessit, sed haud inopinte aeger vitam amisit. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Rajala, Panu (2008) ''Unio mystica: Mika Waltarin elämä ja teokset'' (Finnice). WSOY. * Silver, Minna (2024) ''Sinuhe egyptiläisen maailma arkeologin silmin'' (Finnice). SKS Kirjat. * Vaarala, Noora (2024) Sontakärsä japaniksi ('Sontakärsä' [''merdinasus''] Iaponice'). ''HS Teema'' 6. [[Categoria:Finniae scripta]] [[Categoria:Mythistoriae]] ssrnkbf8a6b17tsuh4mhh4evh7an4ou 0 190772 3983239 3594577 2026-08-22T21:54:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983239 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Murrum}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Morro d'Alba (3).JPG|thumb|Murrum (Provincia Anconitana)]] '''Murrum'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Murrum|i|n}} (alia nomina: ''Murrum Albense'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Morro d'Alba|Morro d'Alba]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Anconitana]] situm. Incolae ''Murrenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana]] (''regio''), * [[Provincia Anconitana]], * [[Picenum]] (''terra''), * [[Ancona]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160429151648/http://www.comune.morrodalba.an.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Morro d'Alba|Murrum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Morro d'Alba (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Anconae]] j5fl1ztjto03qyeph4hfv633ot2if4n 0 190773 3983236 3525068 2026-08-22T21:28:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983236 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Muscianum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} '''Moscianum'''<ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Moscianum|i|n}} (alia nomina: ''Muscianum'', ''Mustrani'', ''Monsanellum'', deinde ''Mons Sanus'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Monsano|Monsano]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Marchia Anconitana]] et in [[Provincia Anconitana]] situm. Incolae ''Moscianenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Marchia Anconitana]] (''regio''), * [[Provincia Anconitana]], * [[Picenum]] (''terra''), * [[Ancona]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130907222943/http://www.comune.monsano.an.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Monsano|Moscianum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Monsano (province of Ancona, region Marche, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Anconitana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Anconae]] 8ivfugtjm0s1f2veyyv1au380fpmkx8 0 207900 3983174 3571169 2026-08-22T17:03:18Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983174 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Maccagno Kunstmuseum.JPG|thumb|Machagnium: museum Artis Modernae]] '''Machaneum cum Pino et Vedasca''' ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Maccagno con Pino e Veddasca|Maccagno con Pino e Veddasca]]'') est [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 2&thinsp;520 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] ac in [[Provincia Varisiensis|Provincia Varisiensi]] situm iuxta limen [[Helvetia|Helveticum]]- Italianum. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Vallis Vedascae]] == Historia == Die [[21 Ianuarii]] [[2014]] [[Machagnium]] coniunxit se cum [[Pinus in Litu Verbani|Pino in Litu Verbani]] et [[Vedasca]], ut constituiret [[Municipia iuncta Italiae|municipium novum]] '''Machagnii cum Pino et Veddasca'''<ref>[http://www.tuttitalia.it/variazioni-amministrative/nuovi-comuni-2014/ Communia nova Italiae condita anno[[2014]]: tuttitalia.it. URL consultato il 18 dicembre 2013.]</ref>. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Municipia abrogata === * [[Machaneum]]<ref>[https://books.google.it/books?id=trHrclcowIgC&pg=PA153&lpg=PA153&dq=%22Brusinum%22&source=bl&ots=Z_yyH_QlX1&sig=5r8AbD0-o-XKJaKidhyIBe_o06g&hl=it&sa=X&ei=n7fYVN3OBcrwaKCpgJgC&ved=0CCAQ6AEwADgK#v=onepage&q=%22Brusinum%22&f=false De principatibus Italiae, tractatus varii (Google eBook) ex officina Elzeuiriana, 1631 - 372 pagine]</ref> vel [[Macaneum]]<ref>[http://books.google.it/books?id=eodYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Memorie spettanti alla storia, al governo ed alla descrizione della città, e della campagna di Milano, ne' secoli bassi, Volume 9 (Google eBook) conte Giorgio Giulini, Stamperia di G. Bianchi, 1760]</ref><ref>[https://books.google.it/books?id=VZVFAAAAcAAJ&pg=PA44&lpg=PA44&dq=%22Cuvelium%22&source=bl&ots=AH-5m_ZH_w&sig=K28HRtHU7Glg2PyNzr3egSVYJ6k&hl=it&sa=X&ei=ul3kVNXSIqGAywOe64KoCw&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=Cuvelium&f=false Thesaurus antiquitatum et historiarum Italiae, Neapolis, Siciliae, Corsicae, Melitae, ... (Google eBook) - Joannes Georgius Graevius excudit Petrus Vander Aa, 1723]</ref> (alia nomina: [[Machagnium]], [[Maccagnium]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Maccagno|Maccagno]]''), * [[Apinum]]<ref>[https://books.google.it/books?id=VZVFAAAAcAAJ&pg=PA44&lpg=PA44&dq=%22Cuvelium%22&source=bl&ots=AH-5m_ZH_w&sig=K28HRtHU7Glg2PyNzr3egSVYJ6k&hl=it&sa=X&ei=ul3kVNXSIqGAywOe64KoCw&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=Cuvelium&f=false Thesaurus antiquitatum et historiarum Italiae, Neapolis, Siciliae, Corsicae, Melitae, ... (Google eBook) - Joannes Georgius Graevius excudit Petrus Vander Aa, 1723]</ref> (deinde [[Pinus in Litu Verbani]]) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Pino sulla Sponda del Lago Maggiore|Pino sulla Sponda del Lago Maggiore]]''), * [[Vedasca]]<ref>[https://books.google.it/books?id=VZVFAAAAcAAJ&pg=PA44&lpg=PA44&dq=%22Cuvelium%22&source=bl&ots=AH-5m_ZH_w&sig=K28HRtHU7Glg2PyNzr3egSVYJ6k&hl=it&sa=X&ei=ul3kVNXSIqGAywOe64KoCw&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=Cuvelium&f=false Thesaurus antiquitatum et historiarum Italiae, Neapolis, Siciliae, Corsicae, Melitae, ... (Google eBook) - Joannes Georgius Graevius excudit Petrus Vander Aa, 1723]</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Veddasca|Veddasca]]''), == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Varisiensis]], * [[Baretium]] (''urbs''), * [[Municipia iuncta Italiae]], * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20201017141430/http://www.comune.maccagno.va.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Maccagno con Pino e Veddasca|Machaneum cum Pino et Veddasca}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Maccagno con Pino e Veddasca (province of Varese, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Varisiensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia iuncta Italiae]] [[Categoria:Municipia in provincia Baretii]] [[Categoria:Vallis Vedascae]] r7z8bdgim3y81bgpi601z5a8wr00igi 0 212811 3983252 3437010 2026-08-22T22:24:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983252 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: L%27ancienne_Abbaye_de_Loroy_en_1987_001.jpg |thumb|200 px|Méry-ès-Bois: [[abbatia]] Loroy]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 18149.png|thumb|left|250px|Méry-ès-Bois: communis tabula]] ''' Méry-ès-Bois''' est commune [[Francia|Francicum]] 599 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carus (praefectura Franciae)|Cari]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Cari|Indicem communium praefecturae Cari]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Méry-ès-Bois|Méry-ès-Bois}} * [https://web.archive.org/web/20200521123603/https://meryesbois.fr/ Méry-ès-Bois pagina interretialis] * {{INSEE commune|18149|de=Méry-ès-Bois}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Cari]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Cari]] 1pa5mitahfxahfn0ij7ncnxpnrvuv79 0 216135 3983197 3983092 2026-08-22T17:56:45Z Cyprianus Marcus 66550 3983197 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrde]] <small>([[Theodisce]] ''Gehrde'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Getelo]] <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Grasleben]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Grethem]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Berßen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großefehn]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großenkneten]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großenwörden]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großheide]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Ippener]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Meckelsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Oesingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Twülpstedt]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] mci2c611cnf018uvzcgo2rdphnxlkm8 3983282 3983197 2026-08-23T00:11:11Z Cyprianus Marcus 66550 3983282 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrde]] <small>([[Theodisce]] ''Gehrde'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Getelo]] <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Großefehn]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Großenkneten]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großenwörden]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großheide]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Ippener]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Meckelsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Oesingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Twülpstedt]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] tfzu9inwbuq449wc4h8svx2aqphqswg 3983314 3983282 2026-08-23T11:49:53Z Cyprianus Marcus 66550 3983314 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geeste]] <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrde]] <small>([[Theodisce]] ''Gehrde'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Getelo]] <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Großenkneten]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großenwörden]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Großheide]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Ippener]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Meckelsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Oesingen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Groß Twülpstedt]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grünendeich]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Guderhandviertel]] * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusborn]] * [[Gyhum]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorf]] * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagen am Teutoburger Wald]] * [[Hagen im Bremischen]] * [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Hagermarsch]] * [[Hahausen]] * [[Halbemond]] * [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small> * [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small> * [[Halvesbostel]] * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hambergen]] * [[Hambühren]] * [[Hämelhausen]] * [[Hamersen]] * [[Hammah]] * [[Handeloh]] * [[Handorf]] * [[Handrup]] * [[Hankensbüttel]] * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small> * [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> * [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small> * [[Harbarnsen]] * [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Harmstorf]] * [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Harsum]] * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasbergen]] * [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small> * [[Haßbergen]] * [[Hassel (Weser)]] * [[Hassendorf]] * [[Haste]] * [[Hatten]] * [[Hattorf ad Harthicos montes]] * [[Häuslingen]] * [[Haverlah]] * [[Hechthausen]] * [[Hedeper]] * [[Heede (Emsland)|Heede]] * [[Heemsen]] * [[Heere]] * [[Heeslingen]] * [[Heeßen]] * [[Hehlen]] * [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]] * [[Heinade]] * [[Heinbockel]] * [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]] * [[Heinsen]] * [[Hellwege]] * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsen]] * [[Helvesiek]] * [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hemsbünde]] * [[Hemslingen]] * [[Hemsloh]] * [[Hepstedt]] * [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small> * [[Herzlake]] * [[Hesel]] * [[Hespe]] * [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Heuerßen]] * [[Heyen]] * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissen]] * [[Hilkenbrook]] * [[Hillerse]] * [[Hilter am Teutoburger Wald]] * [[Himbergen]] * [[Himmelpforten]] * [[Hinte]] * [[Hipstedt]] * [[Hittbergen]] * [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hodenhagen]] * [[Höhbeck]] * [[Hohenhameln]] * [[Hohne]] * [[Hohnhorst]] * [[Hohnstorf (Albis)]] * [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]] * [[Holenberg]] * [[Holle]] * [[Hollenstedt]] * [[Hollern-Twielenfleth]] * [[Hollnseth]] * [[Holste]] * [[Holtgast]] * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtland]] * [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]] * [[Hoogstede]] * [[Hörden ad Harthicos montes]] * [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]] * [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small> * [[Hoyerhagen]] * [[Hoyershausen]] * [[Hude (Oldenburg)]] * [[Hüde]] * [[Hülsede]] * [[Husum (bei Nienburg)|Husum]] * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Hüven]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ihlienworth]] * [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]] * [[Ilsede]] * [[Ingeleben]] * [[Isenbüttel]] * [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small> * [[Isterberg]] * [[Itterbeck]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]] * [[Jameln]] * [[Jelmstorf]] * [[Jembke]] * [[Jemgum]] * [[Jerxheim]] * [[Jesteburg]] * [[Jork]] * [[Jühnde]] * [[Juist]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorf]] * [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]] * [[Kalefeld]] * [[Karwitz]] * [[Katlenburg-Lindau]] * [[Kettenkamp]] * [[Kirchbrak]] * [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]] * [[Kirchgellersen]] * [[Kirchlinteln]] * [[Kirchseelte]] * [[Kirchtimke]] * [[Kirchwalsede]] * [[Kissenbrück]] * [[Klein Berßen]] * [[Klein Meckelsen]] * [[Kluse (Emsland)|Kluse]] * [[Kneitlingen]] * [[Köhlen]] * [[Königsmoor]] * [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]] * [[Krebeck]] * [[Krummendeich]] * [[Krummhörn]] * [[Kührstedt]] * [[Küsten]] * [[Kutenholz]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laar]] * [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Lachendorf]] * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] * [[Lähden]] * [[Lahn (Hümmling)|Lahn]] * ''[[Lamspringe]]'' * [[Lamstedt]] * [[Landesbergen]] * [[Landolfshausen]] * [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]] * [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small> * '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small> * [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small> * [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]] * [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Langeoog]] * [[Langlingen]] * [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lastrup]] * [[Lathen]] * [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenbrück]] * [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lauenhagen]] * [[Leese]] * [[Leezdorf]] * [[Lehe (Emsland)|Lehe]] * [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]] * [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Leiferde]] * [[Lembruch]] * [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Lemgow]] * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengede]] * [[Lengenbostel]] * [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]] * [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]] * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Liebenburg]] * [[Lilienthal]] * [[Lindern (Oldenburg)]] * [[Lindhorst]] * [[Lindwedel]] * [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Linsburg]] * [[Lintig]] * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Lorup]] * [[Loxstedt]] * [[Lübberstedt]] * [[Lübbow]] * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]] * [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]] * [[Lüdersburg]] * [[Lüdersfeld]] * [[Lüerdissen]] * [[Luhden]] * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lünne]] * [[Lütetsburg]] * ''[[Lutter am Barenberge]]'' * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] * [[Rohrsen]] * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spelle]] * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] * [[Warpe]] * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] 1b6ume6wn2c6673dcnq8ulvp5wfltih 0 221224 3983188 3978606 2026-08-22T17:33:23Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983188 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Manicheans.jpg|thumb|[[Sacerdos|Sacerdotes]] Manichaeani in scriptoriis res scribunt. [[Manuscriptum]] ex [[Gaochang|Khocho]], [[Pelvis Tarim]].]] '''Manichaismus'''<ref>{{cite book|author=Israel Gottlieb Canz|title=Meditationes philosophicae|year=[[1750]]|url=https://books.google.com/books?id=83nhe363bekC&pg=PA299|page=299}}: "Manichaismum."</ref><ref>{{cite book|title=Patrologiae cursus completus|year=1846|url=https://books.google.com/books?id=fRCq2aWFf18C&pg=RA1-PA5}}: "Manichaismi."</ref> ([[Graece]] {{lang|el|Μανιχαϊσμός}}) vel '''Religio Manichaica'''<ref>{{cite book|title=Vale triumphale Melchiori Cornaeo Loiolitae Herbipolitano|year=[[1658]]|url=https://books.google.com/books?id=xYFI_5KMAAcC|page=345}}: "Religio Manichaica"</ref> sive '''Manichaica Religio'''<ref>{{cite book|title=Alphabetum Tibetanum missionum apostolicarum commodo editum|year=[[1762]]|url=https://books.google.com/books?id=G2B8sg2ZpTQC&pg=PA537|page=537}}</ref> ([[lingua Persica|Persice classice]] آئین مانی ''Āʾīn-i Mānī''; [[Mandarinice]] 摩|尼|教 ''Móní Jiào'') fuit maior [[religio]] [[gnosis|gnostica]], quae a [[Manes (propheta)|Manete]], [[propheta]] [[populi Iraniani|Iranico]],<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/362129/Mani |title=Mani (Iranian prophet) |publisher=Encyclopedia Britannica}}</ref> in [[Imperium Achaemenidarum|regno Persico]] [[regnum Sassanidarum|Sassaniano]] condita est.<ref>[https://web.archive.org/web/20130603132721/http://www-bcf.usc.edu/~sbriggs/Britannica/manichaeism.htm "Manichaeism,"] ''Encyclopedia Britannica.''</ref><ref>{{CathEnc|09591a|Manichaeism}}</ref> [[Fasciculus:ManichaeanElectaeKocho10thCentury.jpg|thumb|upright=0.7|left|Electae Manichaeanae, Kocho, [[saeculum 10|saeculo decimo]].]] [[Fasciculus:Yüen dynasty Manichaean diagram of the Universe.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cosmogonia]] Manichaea.]] [[Fasciculus:ManichaeismSpread.jpg|thumb|upright=0.8|Divulgatio Manichaismi, a [[300]] ad [[500]]. Tabula [[Anglice]] signata.<!-- Map reference: World History Atlas, Dorling Kindersly.-->]] [[Fasciculus:Tiffany Window of St Augustine - Lightner Museum.jpg|thumb|upright=0.8|[[Augustinus Hipponensis]] olim fuit Manichaeus.]] [[Fasciculus:Augustine Confessiones.jpg|thumb|upright=0.8|[[Manuscriptum]] [[saeculum 13|saeculi tredecimi]] libri septimi Augustini ''[[Confessiones (Augustinus)|Confessionum]]'' contra Manichaismum.]]<!-- [[Fasciculus:Museum für Indische Kunst Dahlem Berlin Mai 2006 066.jpg|thumb|upright=0.8|[[Uyghur people|Uyghur]] Manichaean clergymen, wall painting from the Khocho ruins, 10th/11th century AD. Located in the Museum für Indische Kunst, Berlin-Dahlem.]] [[Fasciculus:Jinjiang Cao'an 20120229-10.jpg|thumb|upright=0.8|Statue of prophet Mani as the "[[Amitabha|Buddha of Light]]" in [[Cao'an]] Temple in [[Jinjiang, Fujian]], "a Manichean temple in Buddhist disguise",<ref>{{Iranica|manicheism-1-general-survey|MANICHEISM i. GENERAL SURVEY}}</ref> which is considered "the only extant Manichean temple in China"<ref>{{Iranica|chinese-turkestan-vii|CHINESE TURKESTAN: vii. Manicheism in Chinese Turkestan and China}}</ref>]] [[Fasciculus:摩尼教文獻.jpg|thumb|upright=0.8|摩尼教文獻 The Chinese Manichaean "Compendium"]]--> Manichaismus elaboratam docuit [[cosmologia binaria|cosmologiam binariam]]<!--dualistic c.-->, [[certamen boni et mali|certamen]], bonum spiritualemque [[lux|lucis]] mundum et [[malum]] corporeumque obscuritatis mundum describentem. Per rationem perpetuam quae in [[historia]] [[homo|humana]] fit, lux gradatim ex mundo materiali removetur et ad mundum lucidum unde orta est redditur. Cuius [[fides]] in motis gnosticis et religiosis [[Mesopotamia]]nis conditae sunt.<ref>Geo Widengren, ''Mesopotamian elements in Manichaeism (King and Saviour II)'' (Lundequistska bokhandeln, 1946), Studies in Manichaean, Mandaean, and Syrian-gnostic religion.</ref> Manichaismus, rapide prosperus, late per [[regio]]nes [[lingua Aramaica|Aramaice]]-Syriace loquentes extenditus est.<ref name="BeDuhnMirecki2007">{{cite book|author1=Jason BeDuhn|author2=Paul Allan Mirecki|title=Frontiers of Faith: The Christian Encounter With Manichaeism in the Acts of Archelaus|url=http://books.google.com/books?id=JQd8b5s5QBUC&pg=PA6|accessdate=27 Augusti 2012|year=2007|publisher=BRILL|isbn=9789004161801|pages=6–}}.</ref> A [[saeculum 3|saeculo tertio]] ad [[saeculum 7|saeculum septimum]] viguit, et culmine gratiae fuit una ex divulgatissimis mundi religionibus. [[Templum|Templa]] et [[scriptura]]e Manichaeae ad [[oriens|orientem]] usque ad [[Sinae (regio)|Sinas]] et ad [[occidens|occidentem]] usque ad [[Imperium Romanum]] patuit.<ref>Andrew Welburn, ''Mani, the Angel and the Column of Glory: An Anthology of Manichaean Texts'' (Edinburgh: Floris Books, 1998), p. 68.</ref> Breviter fuit praecipuus [[Christianitas|Christianitatis]] competitor in certamine ad substituendum [[paganismus|paganismum]] classicum. Manichaismus longius in [[Oriens|Oriente]] quam in [[cultura Occidentalis|Occidente]] superfuit, et videtur evanescere post [[saeculum 14|saeculum quarto decimo]] in Sinis meridianis,<ref>Jason David BeDuhn, ''The Manichaean Body: In Discipline and Ritual'' (Baltimorae: Johns Hopkins University Press, 2000), reimpressus 2002, p. IX.</ref> cum deminutione [[Ecclesia Orientis|Ecclesiae Orientis]] in Sinis (vide [[Domus Ming]]). Cum plures scriptorum Manetis amitterentur, multi conversiones et fragmenta exstant. Adsectator Manichaismi appellatur, praecipue in fontibus vetustioribus,<ref>Sicut ''Nicene and Post-Nicene Fathers First Series,'' ed. Philip Schaff, de Augustino scribente.</ref> Manichaus, ac recentius Manichaeus. Sensu translato, nomen ''manichaeanus'' late adhibetur (saepe cum obtrectatione) [[nomen adiectivum|adiectivum]] quod ad quandam [[philosophia]]m vel habitum [[dualismus|dualismi]] [[mos|moralis]] pertinet, moralem actionis cursum suadens, claramque (vel facilem) inter [[bonum et malum]] electionem implicans; [[nomen substantivum]] quoque adhibetur ad designandos homines qui talem opinionem habent. {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Alwarekus]] *[[Augustinus]] *[[Abū Hilāl al-Dayhūri]] (saeculum 8) *[[Agapius (Manichaeus)]] (saecula quartum vel quintum) *[[Cultus Ming]] *[[Faustus Manichaeus]] (saeculum quartum) *[[Gnosis|Gnosticismus]] *[[Hiwi al-Balkhi]] *[[Mar Ammo]] (saeculum tertium) *[[Mar Zaku]] (saeculum tertium) *[[Mazdak]]ismus *[[Pattig]] (saeculum tertium) *[[Religio Assyro-Babyloniana]] *[[Religio Indo-Iraniana]] *[[Yazdanismus]] * [[Xroshtag et Padvaxtag]] *[[Zurvanismus]] {{div col end}} ==Notae== <references/> ===Bibliographia=== * {{cite book |author=Hugo Ibscher |editor=Charles Allberry |title=Manichaean Manuscripts in the Chester Beatty Collection: Vol II, part II: A Manichaean Psalm Book |year=1938 |publisher=W. Kohlammer |location=Stutgartiae}} *Beatty, Alfred Chester. [[1938]]. ''A Manichean Psalm-Book, Part II.'' Ed. Charles Allberry. Stutgartiae. *Beausobre, de, Isaac. [[1734]]–[[1739]]. ''Histoire critique de Manichée et du Manichéisme.'' Amstelodami: Garland Publishing. ISBN 0824035526. *BeDuhn, Jason David. [[2002]]. ''The Manichaean Body: In Discipline and Ritual.'' Baltimorae: Johns Hopkins University Press. ISBN 0801871077. * {{cite book |last=Cross |first=F. L. |author2=E. A. Livingstone |title=The Oxford Dictionary of the Christian Church |url=https://archive.org/details/isbn_9780192115454 |year=1974 |location=Londinii: Oxford University Press |isbn=0192115456 |publisher=Oxford University Press}}<!-- * {{cite conference |last=Favre |first=Francois |date=2005-05-05 |title=Mani, the Gift of Light |conference=Renova symposium |location=Bilthoven, The Netherlands}}--> * {{cite book |last=Foltz |first=Richard |title=Religions of the Silk Road |publisher=Palgrave Macmillan |location=Novi Eboraci |isbn=9780230621251 |year=2010}} * {{cite book |first=Richard |last=Foltz |title=Spirituality in the Land of the Noble: How Iran Shaped the World's Religions |url=https://archive.org/details/spiritualityinla0000folt_f0c9 |publisher=Oneworld publications |location=Oxford |year=2004 |isbn=1-85168-336-4}} * {{cite book |last=Gardner |first=Iain |author2=Samuel N. C. Lieu |title=Manichaean Texts from the Roman Empire |url=https://archive.org/details/manichaeantextsf0000unse |isbn=0521568226 |year=2004 |publisher=Cambridge Univ. Press |location=Cambridge}} * <!--ref name="1988a"-->{{cite book |last=Giversen |first=Soren |title=The Manichaean Coptic Papyri in The Chester Beatty Library Vol. III: Psalm Book part I. |edition=Facsimile |year=1988 |publisher=Patrick Crammer |location=Geneva}} (Cahiers D'Orientalism XVI) 1988a * <!--ref name="1988b"-->{{cite book |last=Giversen |first=Soren |title=The Manichaean Coptic Papyri in The Chester Beatty Library ''Vol. IV: Psalm Book part II''. |edition=Facsimile |year=1988 |publisher=Patrick Crammer |location=Geneva}} (Cahiers D'Orientalism XVI) 1988b * {{cite book |last=Gulácsi |first=Zsuszanna |title=Manichaean art in Berlin Collections |year=2001 |location=Turnhout}} (Original Manichaean manuscripts found since 1902 in China, Egypt, Turkestan to be seen in the Museum of Indian Art in Berlin.) * Heinrichs, Albert; Ludwig Koenen, ''Ein griechischer Mani-Kodex'', 1970 (ed.) ''Der Kölner Mani-Codex'' ( P. Colon. Inv. nr. 4780), 1975–1982. * La Vaissière, Etienne de, "Mani en Chine au VIe siècle",'' Journal Asiatique'', 293–1, 2005, p.&nbsp;357–378. * {{cite book |last=Legge |first=Francis |title=Forerunners and Rivals of Christianity, From 330 B.C. to 330 A.D. |url=https://archive.org/details/forerunnersrival00legg |origyear=1914 |format=reprinted in two volumes bound as one |year=1964 |publisher=University Books |location=New York |id=LC Catalog 64-24125}} * {{cite book |last=Lieu |first=Samuel |title=Manichaeism in the later Roman Empire and medieval China |url=https://archive.org/details/manichaeisminlat0000lieu_x9p0 |year=1992 |publisher=J. C. B. Mohr |location=Tübingen |isbn=0719010888}} *Mani (216–276/7) and his 'biography': the Codex Manichaicus Coloniensis (CMC): *Melchert, Norman. [[2002]]. ''The Great Conversation: A Historical Introduction to Philosophy.'' McGraw Hill. ISBN 0195175107. *Runciman, Steven. [[1947]], [[1982]]. ''The Medieval Manichee: a study of the Christian dualist heresy.'' Cambridge University Press. ISBN 0521289262. *Welburn, Andrew. [[1998]]. ''Mani, the Angel and the Column of Glory.''[ Edimburgi: Floris. ISBN 0863152740. *Widengren, Geo. [[1965]]. ''Mani and Manichaeism.'' Londinii: Weidenfeld and Nicholson. *Wurst, Gregor. [[2001]]. Die Bema-Psalmen. ''Journal of Near Eastern Studies'' 60(3):203–204. doi:10.1086/468925. *Welburn, Andrew. [[1998]]. ''Mani the Angel and the Column of Glory.'' Floris Books. ISBN 0863152740. ==Nexus externi== ===Commentarii=== * {{CathEnc|09591a|Manichaeism}} *[http://www.manichaeism.de International Association of Manichaean Studies,] www.manichaeism.de *[https://web.archive.org/web/20080719190544/http://www.anchist.mq.edu.au/doccentre/Zayton.htm "Manichaean and Christian Remains in Zayton (Quanzhou, South China),"] www.anchist.mq.edu *Taraporewala, I. J. S. [https://web.archive.org/web/20071218170011/http://www.iranchamber.com/religions/articles/manichaeism1.php "Religions of Iran: Manichaeism,] www,iranchamber.com *[http://www.guoxue.com/study/monijiao/mxh_001.htm 专题研究--摩尼教研究,] www.quoxue.com *[http://vip.book.sina.com.cn/book/chapter_41799_25418.html 《光明皇帝》明尊教背景书(1),] vip.book.sina.com.cn<!-- ===Fontes Anglice conversi=== *[http://gnosis.org/library/Mani.html A summary of the Manichaean creation myth] *[http://gnosis.org/library/manis.htm Manichaean Writings] *[http://www.fas.harvard.edu/~iranian/Manicheism Manicheism]. Complete bibliography and selection of Manichaean source texts in PDF format: **[http://www.fas.harvard.edu/~iranian/Manicheism/Manicheism_I_Intro.pdf A thorough bibliography and outline of Manichaean Studies] **[http://www.fas.harvard.edu/~iranian/Manicheism/Manicheism_II_Texts.pdf A number of key Manichaean texts in English translation] *[http://www.sacred-texts.com/chr/giants/giants.htm The Book of the Giants] by [[W.B. Henning]], 1943 *[https://web.archive.org/web/20120405104315/http://www.essenes.net/pdf/Hymnscroll.pdf The Manichaean Chinese Hymnscroll] ===Secondary Manichaean sources in English translation=== *[[s:Nicene and Post-Nicene Fathers: Series I/Volume IV/Manichaean Controversy/Against the Epistle of Manichaeus/Chapter 1|St. Augustine Against the Fundamental Epistle of Manichaeus]] *[http://www4.nau.edu/manichaean/acta.htm Acta Archelai] ===Manichaean sources in their original languages=== *[http://www.uni-koeln.de/phil-fak/ifa/NRWakademie/papyrologie/Manikodex/bildermani.html Photos of the Entire Koeln Mani-Kodex] (Greek). *[http://www.hebrewchinese.com/maninaya.pdf The Syriac Manichaean work quoted by Theodor bar Khonai] *[http://www.bbaw.de/forschung/turfanforschung/dta/m/dta_m_index.htm Photos of the Original Middle Persian Manichaean Writings/Fragments Discovered at Turpan] (The index of this German site can be searched for additional Manichaean material, including photos of the original Chinese Manichaean writings) *[http://armazi.fkidg1.uni-frankfurt.de/texte/etcs/iran/miran/manich/sermseel/serms.htm "Sermon of the Soul", in Parthian and Sogdian] *[http://www.azargoshnasp.net/languages/Pahlavi/pahlavi.htm Middle Persian and Parthian Texts] *D. N. MacKenzie, “Mani’s Šābuhragān,” pt. 1 (text and translation), BSOAS 42/3, 1979, pp.&nbsp;500–34,[http://www.essenes.net/pdf/Mani%27s%20Sabuhragan.pdf] pt. 2 (glossary and plates), BSOAS 43/2, 1980, pp.&nbsp;288–310 [http://www.essenes.net/pdf/Mani%20SabuhraganII%20.pdf]. *Chinese Manichaean Scriptures: [http://ccbs.ntu.edu.tw/BDLM/sutra/chi_pdf/sutra22/T54n2141B.pdf 摩尼教殘經一] ("Incomplete Sutra one of Manichaeism")& [http://ccbs.ntu.edu.tw/BDLM/sutra/chi_pdf/sutra22/T54n2141A.pdf 摩尼光佛教法儀略]("The Mani Bright Buddha teaching plan") & [http://ccbs.ntu.edu.tw/BDLM/sutra/chi_pdf/sutra22/T54n2140.pdf 下部贊]("The Lower Part Praises") ===Secondary Manichaean sources in their original languages=== *[http://www.sant-agostino.it/latino/contro_lettera_mani/index.htm Augustine's Contra Epistolam Manichaei] --> [[Categoria:Antiquitas Posterior]] [[Categoria:Esotericismus]] [[Categoria:Gnosticismus]] [[Categoria:Manichaismus| ]] [[Categoria:Patristica]]<!-- [[Category:Iranian religions]] [[Category:Iranian peoples]] [[Category:Religio in Irania]] [[Category:Religio in Sinis]] [[Category:Nontrinitarian denominations]]--> 73seslbqqmi25mrzcwaj217pcrwpz64 0 222819 3983287 3723798 2026-08-23T01:15:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983287 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Orium (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Orio al Serio vista.jpg|thumb|Orium (Provincia Bergomas)]] '''Orium'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160311074221/http://familysearch.org/learn/wiki/en/Diocese_of_Bergamo,_Italy:_Parish_Records Diocese of Bergamo, Italy: Parish ]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Orium|ii|n}} (alia nomina: ''Orium ad Sarium'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Orio al Serio|Orio al Serio]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1&thinsp;750 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Bergomas|Provincia Bergomati]] situm. Urbani ''Orienses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref> D.P.R. [[7 Martii]] [[2013]]</ref> </gallery> == Vecturae == === Aeroportus === * [[Aeroportus Bergomi-Orii ad Sarium]] seu [[Aeroportus Internationalis "Caravagius"]] == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Bergomas]], * [[Bergomum]] (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20190817215137/http://comune.orioalserio.bg.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Orio al Serio|Orium}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Orio al Serio (province of Bergamo, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Bergomati. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Orium (Provincia Bergomas)| ]] 02waxmx7pfxvz1gbpmostsi0e7l8346 0 228100 3983147 3949208 2026-08-22T16:07:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3983147 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Bibliographia == *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert: Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels. Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] ko2nkrr7e2f7frmj4c4vn2r5z4rn8t3 3983149 3983147 2026-08-22T16:10:31Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3983149 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Plura legere si cupis == *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert: Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels. Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 88e6nqzj85boa9pl0yjszj1uxxqrysj 3983150 3983149 2026-08-22T16:12:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3983150 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Plura legere si cupis == *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert: Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels. Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 9p6r178nz3r5zctoev1wwd0154coewo 3983153 3983150 2026-08-22T16:13:33Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3983153 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Plura legere si cupis == *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert: Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels. Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 9vynnryjp47s0vbt27vj7din2fib79y 3983154 3983153 2026-08-22T16:18:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3983154 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Plura legere si cupis == *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] qxakisw2g33oy2hs1c9vo2uhhx4kvx3 3983155 3983154 2026-08-22T16:20:41Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3983155 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 19uespj1w4z482h3dpvsm8a7dtj82un 3983159 3983155 2026-08-22T16:28:29Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3983159 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]] et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] g6u8q24bupb9juqqtkwwf84pbz7q1r1 3983161 3983159 2026-08-22T16:30:58Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983161 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]] [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] fs1yzxs60owm0oxet2ivtynbwd8zc3u 3983162 3983161 2026-08-22T16:32:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983162 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 1a8aqg12xeuuwmqlpyhw0897ezpanw5 3983163 3983162 2026-08-22T16:34:11Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983163 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] k9xie8r2g5qo79lrxasb3x6mi6o46l6 3983164 3983163 2026-08-22T16:40:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983164 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] kgd26vzc0sy7mfp6n2fbdg1c1neu8px 3983165 3983164 2026-08-22T16:42:09Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983165 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|223}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], [[Carmina (Horatius)|Carmina]] I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] m464whnr8qatjgz7xl2womwfjffky8b 3983166 3983165 2026-08-22T16:42:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3983166 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|223}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 056s7pgylvhdjeyj37r1ojjijuq5jzi 3983167 3983166 2026-08-22T16:43:49Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983167 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distictae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] i76j5s80dd9vadixe45uts8g4it8xi0 3983168 3983167 2026-08-22T16:47:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983168 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distinctae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris'''. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] b3h48ocz29u0smapqahpoee800zu8h5 3983169 3983168 2026-08-22T16:50:24Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983169 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distinctae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei''' vel '''Fortuna Muliebris''' cuius templum mulierum partes in bello adversus [[Coriolanus|Coriolanum]] commemorabat. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] 978m9yenrbvizibsryqjkekn21qbuk5 3983170 3983169 2026-08-22T16:53:40Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De Fortunis Italicis */ 3983170 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distinctae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei'''<ref>[[Cicero]], ''[[De legibus (Cicero)|De legibus]]'' II.28.</ref> vel '''Fortuna Muliebris''' cuius templum mulierum partes in bello adversus [[Coriolanus|Coriolanum]] commemorabat. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interret]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] l2hslueruo2qpjqw6ukbixwz8k961hz 3983173 3983170 2026-08-22T17:02:02Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3983173 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distinctae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei'''<ref>[[Cicero]], ''[[De legibus (Cicero)|De legibus]]'' II.28.</ref> vel '''Fortuna Muliebris''' cuius templum mulierum partes in bello adversus [[Coriolanus|Coriolanum]] commemorabat. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interreti]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] gj881wk0e49vuiw8jy0usi6k3ezlqer 3983175 3983173 2026-08-22T17:05:17Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3983175 wikitext text/x-wiki {{videdis|Fortuna (discretiva)|Tyche (discretiva)}} [[Fasciculus:Fortuna, inv. 2244 - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00920.jpg|thumb|[[Statua]] antiqua Fortunae deae cum [[cornu copiae]] sculpta.]] [[Fasciculus:CarminaBurana_wheel.jpg|thumb|''Imperatrix Fortuna'' in rota fatali; imago [[Medium aevum|medii aevi]] in [[manuscriptum|manuscripto]] [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]].]] '''Fortuna''' est [[dea]], quae in [[mythologia Romana]] temporum varietates [[fortuna]]eque vicissitudines repraesentat; apud autem [[Graecia antiqua|Graecos]] Τύχη ([[Tyche (dea)|Tyche]]) appellabatur. Apud [[rerum gestarum scriptor]]es antiquos saepe dicitur [[vis|vim]] maximam in omnibus rebus humanis habere et dea omnipotens esse.<ref>[[Pausanias]] IV.30.4.</ref> Eius [[statua]]e [[Cornu copiae|cornucopiam]] una [[manus|manu]] tenet ac nonnumquam gubernaculum altera (sic in nummis Romanis exprimebatur)ː nam divitias cui vellet dabat et [[orbis terrarum|orbem terrarum]] gubernabat. In capite polum gerebat, vel postea coronam turritam. Ita saepe velut [[personificatio]] urbium adorabatur (poeta [[Pindarus]] eam "pherepolim"<ref>Quae civitates fert.</ref> Graece dicebat).<ref>Pausanias IV.30.4-6.</ref> Quae corona ei communis est cum [[Cybele]] Romana. == De Fortunis Italicis == Multae Fortunae in Italia antiqua venerabantur [[Cognomen|cognominibus]] distinctae. Ita [[Praeneste|Praenesti]] in delubro inclito '''Fortunam Primigeniam''' colebant quae consulentibus responsa sortibus dabat. Fuerunt etiam Fortunae [[Antium (Latium)|Antiates]] a poeta [[Horatius|Horatio]] cantatae hoc est '''Fortuna Victrix''' galeata et '''Fortuna Felix''' diademata quas videmus in [[Denarius|denario]]<ref>[https://en.numista.com/247802 Photographema] apud Numista.</ref> et [[aureus|aureo]]<ref>[https://en.numista.com/247801 Photographema] apud Numista.</ref> [[Gens Rustia|Quinti Rusti]]. Fuit etiam '''Fortuna Redux''' quae imperatorem et exercitum<ref>{{AE|1954|103}} [[stela]] [[Votum|votiva]] militis. </ref> ex expeditionibus salvum Romam reducebat et [[Augustus (imperator)|Augustus imperator]] in eius honorem ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] anno [[19 a.C.n.]] rediens [[ara|aram]] erexit et eius cultum instituit. Quam aram in denario supradicti Quinti Rusti videre licet. Postea in nummis imperatorum invicem succedentium Fortuna Redux tamquam figura muliebris sedens aut stans [[Gubernaculum|gubernaculumque]] et [[Cornu copiae|cornucopiam]] tenens saepe exprimitur (e.g. apud [[Vespasianus|Vespasianum]] et [[Traianus|Traianum]] et [[Lucius Verus|Lucium Verum]]). Sed multae aliae Fortunae fuerunt ut '''Fortuna huiusce diei'''<ref>[[Cicero]], ''[[De legibus (Cicero)|De legibus]]'' II.28.</ref> vel '''Fortuna Muliebris''' cuius templum mulierum partes in bello adversus [[Coriolanus|Coriolanum]] commemorabat. == Notae == <references /> == Fontes == *[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.18-19 * [[Horatius]], ''[[Carmina (Horatius)|Carmina]]'' I.35. == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:RIC I 322.jpg|thumb|Denarius a Quinto Rustio paulo post 19 a.C.n. signatus. Ex una parte Fortunas Antiates videmus, Victricem et Felicem, ex altera aram quam Augustus Fortunae Reduci erexit.]] *Jacqueline Champeaux, ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_1 Fortuna. Le culte de la Fortune à Rome et dans le monde romain. I - Fortuna dans la religion archaïque]'', Publications de l'École française de Rome, 1982 ** II - ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1982_ths_64_2 Les transformations de Fortuna sous la République]'', ibidem, 1987 *Wilhelm Drexler: Fortuna. In: Wilhelm Heinrich Roscher (ed.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Vol. 1,2. Lipsiae 1890, Col. 1503–1558 ([http://www.archive.org/stream/ausfhrlicheslexi12rosc#page/36/mode/1up in interreti]). *Thomas Ganschow: Fortuna. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Vol. VIII, Turici/Monaci 1997, p. 585–591. *Fritz Graf: Fortuna. In: [[Der Neue Pauly]] (DNP). Vol. 4, Metzler, Stuttgardiae 1998, ISBN 3-476-01474-6, Col. 598–602. *Iiro Kajanto: Fortuna. In: Wolfgang Haase (ed.): Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. Pars II, Vol. 17,1. de Gruyter, Berolini & Novi Eboraci 1981 *Ehrengard Meyer-Landrut: Fortuna. Die Göttin des Glücks im Wandel der Zeiten. Deutscher Kunstverlag. Monaci/Berolini 1997, ISBN 3-422-06207-6 *Klaus Reichert, ''[https://www.academia.edu/86027624/Klaus_Reichert_Fortuna_oder_die_Best%C3%A4ndigkeit_des_Wechsels Fortuna oder die Beständigkeit des Wechsels]'', Suhrkamp, Francofurti ad Moenum 1985, ISBN 3-518-57729-8. (de receptione Anglica) *Olga Vassilieva-Codognet, "[https://www.persee.fr/doc/bsnaf_0081-1181_2021_num_2016_1_12847 Iconographie de Fortune au Moyen Âge et à la Renaissance]", ''Bulletin de la Société nationale des Antiquaires de France'', 2021: 394-414 {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' *[[19 Fortuna]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fortuna|Fortunam}} * [https://dagr.univ-tlse2.fr/consulter/1539/FORTUNA/texte DAGR] [[Categoria:Deae Romanae]] [[Categoria:Personificationes]] [[Categoria:Religio Romana]] e2o5cztkggeow8985neaoslm9fpxmmk 0 228125 3983261 3914768 2026-08-22T23:00:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983261 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Eglise_Saint-L%C3%A9ger_de_N%C3%A9ron,_Eure-et-Loir_(France).JPG|thumb|left|250px|Neronium: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Leodegarius Augustodunensis|Sancto Leodegario]] dicata]] '''Neronium''' (Francogallice) ''Néron'' est commune [[Francia|Francicum]] 699 incolarum (anno [[2022]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Ebura et Lidericus|Eburae et Liderici]] in regione [[Centrum et Vallis Ligeris|Centri et Vallis Ligeris]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Eburae et Liderici]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Néron (Eure-et-Loir)|Neronium}} * {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20200521035840/https://mairie-neron.fr/ Néron pagina interretialis] * [http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=24693 De hoc communi apud cassini.ehess.fr] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Eburae et Liderici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Eburae et Liderici]] rr2d0g7bhhh8r4xcaicmnvdl4cvvrxw 0 234043 3983152 3594067 2026-08-22T16:12:36Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983152 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Lonatum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lonate d epoca 2.jpg|thumb|Lonatum Burgus]] '''Lonatum Burgus''' vel '''Lonate Burgus'''<ref>[http://books.google.it/books?id=eodYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Memorie spettanti alla storia, al governo ed alla descrizione della città, e della campagna di Milano, ne' secoli bassi, Volume 9 (Google eBook) conte Giorgio Giulini, Stamperia di G. Bianchi, 1760]</ref> (alia nomina: ''Lonatum Puteolatum'', ''Lonate Puteolatum'', ''Lonatum Puteus Altus'', ''Lonatum Puteus Altus'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lonate Pozzolo|Lonate Pozzolo]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 11&thinsp;880 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Varisiensis|Provincia Varisiensi]] situm. Incolae ''Lonatenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Varisiensis]], * [[Baretium]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20060829074136/http://www.comune.lonatepozzolo.va.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Lonate Pozzolo|Lonatum Burgum}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of Lonate Pozzolo (province of Varese, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Varisiensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Baretii]] qqizekpy64xg3rfdllb9sq0vlkafiu0 0 235703 3983285 3446049 2026-08-23T00:27:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3983285 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: N%C3%A9rigean_Eglise_St_Martin.JPG |thumb|250 px|Nérigean: [[ecclesia]] [[Sanctus Martinus|Sancto Martino]] dicata]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 33303.png|thumb|left|250px|Nérigean: communis tabula]] '''Nérigean''' est commune [[Francia|Francicum]] 838 incolarum (anno [[2012]]) praefecturae [[Girundia (praefectura Franciae)|Girundiae]] in regione occidentali [[Aquitania]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Aquitania Lemovicensis Pictaviensis et Carantoni|Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis]]). {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Girundiae|Indicem communium praefecturae Girundiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Nérigean|Nérigean}} * {{INSEE commune|33303|de=Nérigean}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24689 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20200521115303/https://nerigean.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Girumnae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Girumnae]] jdrpam1kv73ymvgw4imjpkwzv6c2nf7 0 240184 3983307 3505819 2026-08-23T10:21:35Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Großefehn]] ad [[Magna Palus]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3505819 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:SeefahrtschuleTimmel.JPG|thumb|left|Schola nautarum in vico Timmel]] '''Großefehn''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Ad Großefehn vici Ostgroßefehn (3586 incolae), Spetzerfehn (1810), Strackholt (1498), Aurich-Oldendorf (cum Hooge Brinken et Moorlage, 1468), Holtrop (1448), Mittegroßefehn (1054), Timmel (926), Akelsbarg (517), Bagband (361), Westgroßefehn (225), Wrisse (202), Felde (194), Ulbargen (193) atque Fiebing (174) pertinent. == Historia == Vici eius communis saeculo 7 aut 8 conditi sunt. Postea partes [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuerunt, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Großefehn regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Großefehn vici pars novi Circuli Norden facti sunt. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis in hanc regionem venerunt: Numerus incolarum a 833 ad 1.253 crevit. Anno [[1972]] vici supra dicti in communem Großefehn coniuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.grossefehn.de/ www.grossefehn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 0cwaqb3bpt8gmx5swtveg6xwyglumg8 3983309 3983307 2026-08-23T10:33:52Z Cyprianus Marcus 66550 3983309 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:SeefahrtschuleTimmel.JPG|thumb|left|Schola nautarum in vico Timmel.]] '''Magna Palus'''<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Ad Magnam Paludem vici Ostgroßefehn (3586 incolae); Spetzerfehn (1810); Strackholt (1498); Aurich-Oldendorf; cum Hooge Brinken et Moorlage, 1468); Holtrop (1448); Mittegroßefehn (1054); Timmel (926); Akelsbarg (517); Bagband (361); Westgroßefehn (225); Wrisse (202); Felde (194); Ulbargen (193); atque Fiebing (174) pertinent. == Historia == Vici eius communis saeculo 7 aut 8 conditi sunt. Postea partes [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuerunt, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Magnae Paludis regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Magnae Paludis vici pars novi Circuli Nordensis facti sunt. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis in hanc regionem venerunt: Numerus incolarum a 833 ad 1.253 crevit. Anno [[1972]] vici supra dicti in communem Magnam Paludem coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Großefehn|Magnam Paludem}} * [http://www.grossefehn.de/ www.grossefehn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] 20i5iscxtomc3uglvaxcz23oa25ou5g 3983313 3983309 2026-08-23T11:49:37Z Cyprianus Marcus 66550 3983313 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:SeefahrtschuleTimmel.JPG|thumb|left|Schola nautarum in vico Timmel.]] '''Magna Palus'''<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Ad Magnam Paludem vici [[Auriacum-Oldendorfium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Aurich-Oldendorf'') cum [[Hoogebrinka]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hooge Brinken'') et [[Moorlage|Moorlagi]] (Theodisce ''Moorlage''), (1468); [[Holtharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Holtrop'') (1448); [[Magna Palus Media]]<ref name="Magna Palus"/><ref name="Mittel">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/medius?wb=gross&nr=1 Latinum adiectivum "medius-a-um" Theodiscum praefixum ''Mittel-'' vertit].</ref> (Theodisce ''Mittegroßefehn'') (1054); [[Magna Palus Orientalis]]<ref name="Magna Palus"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostgroßefehn'') (3586 incolae); [[Palus Spetzensis]]<ref name=Palus Spetzensis">[[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur; Latinum autem gentilicium "Spetzensis-e" Theodiscum ''Spetzer'' vertit.</ref> (Theodisce ''Spetzerfehn'') (1810); [[Silva Recta]]<ref name="Silva Recta">"Silva Recta" est translatio philologica moderna, ex sensu lexicographice comprobato nominis [[lingua Saxonica|Saxonici]] ''Strackholt'' deducta. Qua de translatione, vide Lasch, A., & Borchling, C. (ed.). ''Mittelniederdeutsches Handwörterbuch''; et Hansen, P. ''Wörterbuch für Mecklenburg-Vorpommer'.</ref> (Theodisce ''Strackholt'') (1498); [[]] (Theodisce ''Timmel'') (926); [[]] (Theodisce ''Akelsbarg'') (517); [[]] (Theodisce ''Bagband'') (361); [[]] (Theodisce ''Westgroßefehn'') (225); [[]] (Theodisce ''Wrisse'') (202); [[]] (Theodisce ''Felde'') (194); [[]] (Theodisce ''Ulbargen'') (193); atque [[]] (Theodisce ''Fiebing'') (174) pertinent. == Historia == Vici eius communis saeculo 7 aut 8 conditi sunt. Postea partes [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuerunt, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Magnae Paludis regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Magnae Paludis vici pars novi Circuli Nordensis facti sunt. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis in hanc regionem venerunt: Numerus incolarum a 833 ad 1.253 crevit. Anno [[1972]] vici supra dicti in communem Magnam Paludem coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Großefehn|Magnam Paludem}} * [http://www.grossefehn.de/ www.grossefehn.de] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1972]] nes1s3xne5jvm0jkhkte7mu2g94a2wi 0 245002 3983137 2948258 2026-08-22T14:14:10Z Demetrius Talpa 81729 3983137 wikitext text/x-wiki [[Imago:Dragon's blood (Daemomorops draco).jpg|thumb|Cinnabaris e foliis palmae ''[[Daemomorops draco]]'' facta]] '''Cinnabaris''' est medicamentum antiquis notissimum, colore rubro, origine vario. Interdum enim [[cinnabaris (minerale)|minerale cui idem nomen hodie attribuitur]] iam adhibitum est, sed saepe resina e foliis plantarum ''[[Croton]]'', ''[[Dracaena]]'', ''[[Daemonorops]]'', ''[[Calamus rotang]]'', ''[[Pterocarpus]]''. == Bibliographia == * Jean Trinquier, "Cinnabaris et « sang-dragon » : le « cinabre » des Anciens entre minéral, végétal et animal" in ''Revue archéologique'' no. 56 (2013) pp. 305-346 [https://www.cairn.info/revue-archeologique-2013-2-page-305.htm Textus apud cairn.info] {{Stipula}} [[Categoria:Medicamenta]] [[Categoria:Pigmenta]] 4vxaqgq4or6gpas8l6jug0mlcxgd7pd 0 255046 3983281 3982517 2026-08-22T23:54:49Z Cyprianus Marcus 66550 3983281 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]] [[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis.]] '''Circulus Terrae Emesensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Emsland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Oamselound''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est. == Historia == Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. == Communia circuli == Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') (9903 incolae) * [[Geeste]] ([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'') (11.260) * [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255) * [[Haselünne]], oppidum (12.504) * [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503) * [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549) * [[Papenburg]], oppidum (35.981) * [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175) * [[Salzbergen]] (7535) * [[Twist]] (9499) * [[Thorpum (commune generale)|Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'') commune generale (16.140) ** [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1466) ** [[Heede]] (2419) ** [[Kluse]] (1587) ** [[Lehe]] (999) ** [[Neubörger]] (1544) ** [[Neulehe]] (762) ** [[Thorpum]]<ref name="Thorpum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen''), sedes administrationis (4983) ** [[Walchum]] (1457) ** [[Wippingen]] (923) * [[Frera (commune generale)|Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'') commune generale (10.304) ** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879) ** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597) ** [[Frera]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren''), urbs et sedes administrationis (5000) ** Messingen (1058) ** Thuine (1770) * [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050) ** [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '') (1097) ** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248) ** [[Lähden]] (4705) * [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237) ** [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'') (909) ** [[Lathen]], sedes administrationis (6159) ** [[Niederlangen]] (1208) ** [[Oberlangen]] (951) ** [[Renkenberge]] (715) ** [[Sustrum]] (1295) * [[Lengerich (commune generale)|Lengerich]] commune generale (9093) ** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359) ** [[Gersta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'') (1209) ** [[Handrup]] (841) ** [[Langen]] (1451) ** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658) ** [[Wettrup]] (575) * [[Nordhummlinga (commune generale)|Nordhummlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nordhümmling'') commune generale (12.005) ** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987) ** [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'') (788) ** [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede''), sedes administrationis (5179) ** [[Hilkenbrook]] (806) ** [[Surwold]] (4245) * [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997) ** [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'') (656) ** [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'') (2747) ** [[Hüven]] (519) ** [[Klein Berßen]] (1127) ** [[Sögel]], sedes administrationis (7335) ** [[Spahnharrenstätte]] (1511) ** [[Stavern]] (1066) ** [[Werpeloh]] (1036) * [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018) ** [[Lünne]] (1877) ** [[Schapen]] (2327) ** [[Spelle]], sedes administrationis (8814) ** [[Werlte]] commune generale (16.749) ** [[Lahn]] (897) ** [[Lorup]] (3184) ** [[Rastdorf]] (1015) ** [[Vrees]] (1695) ** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}} * [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 6vhllthaesobb0pwoukdu6rpkan6jc8 0 267149 3983235 3982555 2026-08-22T21:27:50Z Cyprianus Marcus 66550 3983235 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HK.svg|300px|right|Communia in circulo Heidensi]] '''Circulus Heidensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidekreis''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Soltau et [[Fallingbostela]]. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli Soltau et [[Fallingbostela]]e conditi sunt, anno [[1932]] hi coniuncti, sed anno sequente civibus rebellantibus iterum divisi sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20161005142500/http://www.heidekreis.de/desktopdefault.aspx/tabid-11042/13722_read-55182/ heidekreis.de]</ref>. Ab anno [[1946]] circuli ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] circulus Soltau-Fallingbostela iterum conditus est. Hic anno [[2011]] nomen circuli Heidensi accepit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'') (6404) * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel''), (urbs et caput circuli, 11.044 incolae) * [[Munster]], oppidum (15.091) * [[Neuenkirchen]] (5570) * [[Schneverdingen]] oppidum (18.729) * [[Soltau]], oppidum (21.414) * [[Walsrode]], oppidum (23.219) * [[Wietzendorf]] (4105) * [[Ascalingium (commune generale)|Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') commune generale (7034) ** [[Ascalingium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') (1518) ** [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'') (781) ** [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> (646) ** [[Hademstorf]] (834) ** [[Hodenhagen]], sedes administrationis (3255) * [[Rethem (commune generale)|Rethem]] commune generale (4594) ** [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'') (920) ** [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'') (522) ** [[Häuslingen]] (795) ** [[Rethem (Alara)|Rethem]], oppidum et sedes administrationis (2357) * [[Schwarmstedt (commune generale)|Schwarmstedt]] (12.545) ** [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') (2133) ** [[Essel]] ([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'') (1100) ** [[Gilta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'') (1205) ** [[Lindwedel]] (2618) ** [[Schwarmstedt]], sedes administrationis (5489) * [[Osterheide]], pagus communi exemptus, cuius caput vicus Oerbke (3564) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Heidekreis|Circulum Heidensem}} * [http://www.heidekreis.de/ Pagina officialis] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Heidensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 81irlfg8ttka565z6l4qfadly8ipphm 3983238 3983235 2026-08-22T21:53:09Z Cyprianus Marcus 66550 3983238 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HK.svg|300px|right|Communia in circulo Heidensi]] '''Circulus Heidensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidekreis''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Soltau et [[Fallingbostela]]. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli Soltau et [[Fallingbostela]]e conditi sunt, anno [[1932]] hi coniuncti, sed anno sequente civibus rebellantibus iterum divisi sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20161005142500/http://www.heidekreis.de/desktopdefault.aspx/tabid-11042/13722_read-55182/ heidekreis.de]</ref>. Ab anno [[1946]] circuli ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] circulus Soltau-Fallingbostela iterum conditus est. Hic anno [[2011]] nomen circuli Heidensi accepit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'') (6404) * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel''), (urbs et caput circuli, 11.044 incolae) * [[Munster]], oppidum (15.091) * [[Neuenkirchen]] (5570) * [[Schneverdingen]] oppidum (18.729) * [[Soltau]], oppidum (21.414) * [[Walsrode]], oppidum (23.219) * [[Wietzendorf]] (4105) * [[Ascalingium (commune generale)|Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') commune generale (7034) ** [[Ascalingium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') (1518) ** [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'') (781) ** [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> (646) ** [[Hademstorf]] (834) ** [[Hodenhagen]], sedes administrationis (3255) * [[Rethem (commune generale)|Rethem]] commune generale (4594) ** [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'') (920) ** [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'') (522) ** [[Häuslingen]] (795) ** [[Rethem (Alara)|Rethem]], oppidum et sedes administrationis (2357) * [[Schwarmstedt (commune generale)|Schwarmstedt]] (12.545) ** [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') (2133) ** [[Essel]] ([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'') (1100) ** [[Gilta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'') (1205) ** [[Lindwedel]] (2618) ** [[Schwarmstedt]], sedes administrationis (5489) * [[Ericetum Orientale]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] ''Osterheide''; [[Saxonice]] ''Oosterheid''), districtus communi exemptus, cuius caput vicus [[Oerbke]] est ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerbke'') (3564) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Heidekreis|Circulum Heidensem}} * [http://www.heidekreis.de/ Pagina officialis] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Heidensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] en4hk70n0q5njadck2yvdpfxgec1n5a 0 267394 3983215 3973783 2026-08-22T20:35:29Z Cyprianus Marcus 66550 3983215 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OHZ.svg|thumb|Communia in circulo Astanholteremarki.]] '''Circulus terrae Astanholteremarki'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Ostersholz''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est, et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim cum communi generali Hambergen coniunguntur: * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] ''Landkreis Ostersholz''), caput circuli (30&thinsp;302) * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> (7694 incolae) * [[Lilienthal]] (18&thinsp;819) * [[Ritterhude]] (14&thinsp;680) * [[Schwanewede]] (21&thinsp;040) * [[Worpswede]] (9285) * [[Hambergen (commune generale)|Hambergen]] commune generale (11&thinsp;759) ** [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> (Theodisce ''Axstedt'') (1153) ** [[Hambergen]], sedes administrationis (5705) ** [[Holste]] (1326) ** [[Lübberstedt]] (738) ** [[Vollersode]] (2837) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landkreis Osterholz|Circulum Astanholteremarki}} * [http://landkreis-osterholz.de/ Situs interretialis circuli proprius.] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Astanholteremarki circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 59cmx4zou9mb1805t0vlt6uw9ma44j3 3983216 3983215 2026-08-22T20:36:01Z Cyprianus Marcus 66550 /* Communia circuli */ 3983216 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in OHZ.svg|thumb|Communia in circulo Astanholteremarki.]] '''Circulus terrae Astanholteremarki'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Ostersholz''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est, et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1974]] fines hodiernas accipit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim cum communi generali Hambergen coniunguntur: * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] ''Landkreis Ostersholz''), caput circuli (30&thinsp;302) * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> (7694 incolae) * [[Lilienthal]] (18&thinsp;819) * [[Ritterhude]] (14&thinsp;680) * [[Schwanewede]] (21&thinsp;040) * [[Worpswede]] (9285) * [[Hambergen (commune generale)|Hambergen]] commune generale (11&thinsp;759) ** [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> (Theodisce ''Axstedt'') (1153) ** [[Hambergen]], sedes administrationis (5705) ** [[Holste]] (1326) ** [[Lübberstedt]] (738) ** [[Vollersode]] (2837) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landkreis Osterholz|Circulum Astanholteremarki}} * [http://landkreis-osterholz.de/ Situs interretialis circuli proprius.] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Astanholteremarki circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] ns5usy1jvmans9gtjrvzpiyeg9v9dt1 0 273515 3983214 3599010 2026-08-22T20:28:53Z LilyKitty 18316 de indigenis Americani 3983214 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Turbina corymbosa'' | image = Rivea corymbosa 1838.jpg | image_caption = ''Rivea corymbosa'' | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Solanales]] | familia = [[Convolvulaceae]] | genus = ''[[Turbina (planta)|Turbina]]'' | species = '''''Turbina corymbosa''''' | species_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[Constantinus Samuel Rafinesque|Raf.]] }} '''''Turbina corymbosa''''' ([[binomen]] a [[Constantinus Samuel Rafinesque|Constantino Samuele Rafinesque]] anno [[1838]] statutum) est species plantarum florentium in [[America media]] sponte crescens quae pharmacum praebet in culturis [[indigenae Americani|indigenarum]] huius regionis inter [[Complexus entheogenorum Mesoamericanus|entheogena ritualia]] adhibitum. [[Temetum]] nomine ''[[xtabentún]]'' e [[mel]]le confictur [[apis mellifera|apium]] qui floribus ''Turbinae corymbosae'' pabulatae sunt. == Bibliographia == * F. J. Carod-Artal, "[https://www.semanticscholar.org/paper/Hallucinogenic-drugs-in-pre-Columbian-Mesoamerican-Carod-Artal/55ef2d3707269cc22002294362dff39b249bdd0b Hallucinogenic drugs in pre-Columbian Mesoamerican cultures]" in ''Neurologia'' vol. 30 (2015) pp. 42-49 * Alejandra García Quintanilla, Amarella Eastmond Spencer, "[http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0185-16592012000100012 Rituales de la x–táabentun (Turbina corymbosa) y de los mayas yucatecos]" in ''Cuicuilco'' vol.19 (2012) * [[Constantinus Samuel Rafinesque]], ''Flora Telluriana'' vol. 4 (1836 [1838]) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/7430575#page/427/mode/1up p. 81] == Nexus externi == {{CommuniaCat}} {{Vicispecies}} {{Fontes biologici}} [[Categoria:Species plantarum]]{{Titulus italicus}} [[Categoria:Entheogena]] [[Categoria:Pabulata Americae mediae]] [[Categoria:Convolvulaceae]] [[Categoria:Taxa Rafinesque]] [[Categoria:Taxa 1838]] cm9310jedjlzcgnxyg541iazig5ryy9 0 285046 3983294 3955561 2026-08-23T02:18:37Z LilyKitty 18316 de temeritate 3983294 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Car crash 1.jpg|thumb|Post [[temeritas|casum commeatus]] saepe reparatio damni debetur.]] {{res|Reparatio damni}}, vel {{res|praestatio damni}} vel {{res|restitutio damni}},<ref>Andreas Augustus Ernestus Schleiermacher, ''Bibliographisches System der gesammten Wissenschaftskunde,'' tom. 2 (Brunsvici: 1852), {{Google Books|_yBCAAAAcAAJ|pag. 408}}.</ref> sive simpliciter {{res|indemnitas}},<ref>{{CIC83|1521}}.</ref> in [[ius commune|iure communi]] est [[obligatio]] [[Persona (ius)|personae]] post eventum quo [[temeritas|damnum]] effectum est. Obligatio reparations damni sive ex [[lex|lege]] (causa delicti civilis) sive e [[contractus|contractu]] oritur. == Reparatio debita ex lege == Casus in quibus reparatio damni ex lege debetur inter [[civitas sui iuris|civitates]] variant. Lex quae maxime intererat in [[Ius Romanum|iure Romano]] erat {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|lex Aquilia||en|qid=Q1822238}}. Ista lege serius in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Usus modernus Pandectarum|usu moderno|it|qid=Q2502704}} interpretabatur modo lato, et persona quae non iure damnum efficit (''iniuria'') obligatur ad reparationem damni personae cuius ius ita laesum est.<ref>Ioannes Adamus Seuffert, Praktisches Pandektenrecht, Herbipoli, anno 1848 {{Google Books|Tv5aAAAAQAAJ|pag. 118 et seq.}}.</ref> == Reparatio debita e contractu == Reparatio e contractu debita est si una partium contractus obligationem suam non recte efficit et ita alteri damnum efficit. == Forma reparationis == Reparatio plerumque [[pecunia]] debetur, sed restitutio in [[natura]] etiam invenitur. {{NexInt}} * [[Bonus pater familias]] * [[Compensatio sumptuum belli]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * Black, Stephen. [[2011]]. "A Capital Gains Anomaly: Commissioner v. Banks and the Proceeds from Lawsuits." ''St. Mary's Law Journal'' 43: 113. SSRN 1858776. * Craies, William Feilden. [[1911]]. "Damages." ''Encyclopædia Britannica,'' ed. undecima. [[Categoria:Ius]] {{Myrias|Societas}} im3om6vfpzibsgqsjt4wmcfnfxdcue6 0 317478 3983296 3982689 2026-08-23T02:40:38Z LilyKitty 18316 de respondeo Europaeae Unionis 3983296 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Tomoko Akane}} ([[Iaponice]] 赤根智子, nata die [[28 Iunii]] [[1956]]) est [[iudex]], [[iurisprudentia]]e perita, et preases [[Tribunal criminale internationale|Tribunalis criminalis inter gentes]]. Die [[11 Martii]] [[2018]], iudex Tribunalis criminalis internationalis facta, deinde die 11 Martii [[2024]] praeses eiusdem Tribunalis electa est.<ref>[https://web.archive.org/web/20240401065110/https://www.icc-cpi.int/news/new-icc-presidency-elected-2024-2027 New ICC Presidency elected for 2024-2027]</ref> Die [[27 Iulii]] [[2023]] rectio Russiae crimen custoriae de Tomoko Akane publicavit, ratione accusationis de [[Vladimirus Putin|Vladimiro Putin]] qui [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|Incursionis Russicae in Ucrainam]] coepit. Die [[19 Augusti]] [[2026]], eam [[Civitates Foederatae Americae]] sanctionem dedit, quod Tribunal criminale internationale opposuit, ad [[civitas in legibus posita|civitatem in legibus posita]] defendum.<ref>[https://www.icc-cpi.int/news/icc-strongly-rejects-new-us-sanctions-designations The ICC strongly rejects new US sanctions designations]</ref> Et [[Unio Europaea]] hanc sanctionem condemnavit.<ref>[https://europeanrelations.com/quick-brief/the-eu-backs-icc-after-us-sanctions/ The EU Backs ICC After US Sanctions]</ref> Alumna est [[Universitas Tokiensis|Universitatis Tokiensis]] deinde professorix [[iurisprudentia]]e [[Universitas Nagoia|Universitatis Nagoiae]]. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Tomoko Akane|Tomoko Akane}} *[https://www.icc-cpi.int/judges/judge-tomoko-akane Situs de Tomoko Akane] ([[Tribunal criminale internationale]]) {{Lifetime|1956||Akanem Tomoko}} [[Categoria:Alumni Universitatis Tokiensis]] [[Categoria:Eruditi Iaponiae]] [[Categoria:Tribunal criminale internationale]] 6gr6gow2bl5u7h3tvrijn80pffwcd1q 0 321321 3983171 3982771 2026-08-22T16:56:46Z Pippobuono 54500 ??? 3983171 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} {{res|Archidioecesis Senonensis-Antissiodorensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Archidiocèse de Sens-Auxerre}}) est [[archidioecesis]] [[Ecclesia Latina|Ecclesiae Latinae]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] in [[Francia]] sita. Dioecesis Senonensis, [[saeculum 3|saeculo tertio]] condita,<ref name=historia>[https://www.yonne.catholique.fr/diocese/carte-didentite-du-diocese/histoire-du-diocese Histoire du diocèse de Sens et Auxerre] apud yonne.catholique.fr</ref> paululum postea ad gradum archidioecesis [[metropolita]]nae evecta est. Anno [[1801]] suppressa, anno [[1822]] iuxta territorium [[Icauna (praefectura Franciae)|praefecturae Icaunae]] restituta est. Ab anno [[1823]], [[Archiepiscopi Senonenses-Antissiodorenses|archiepiscopi Senonenses]] titulum episcopi Antissiodorensis suo addiderunt, et nomen plenum archidioecesis est Archidioecesis Senonensis-Antissiodorensis<ref name=historia />. Anno [[1954]], Abbatia Pontigny ut sedes [[Territorialis Praelatura Missionis Franciae seu Pontiniacensis|praelaturae territorialis Missionis Franciae]] ex archidioecesi extracta est. Anno [[2002]], archidioecesis Senonensis-Antissiodorensis non iam metropolitana, sed [[Episcopus suffraganeus|suffraganea]] [[archidioecesis Divionensis]] est; titulus autem archidioecesis historice retinetur. == Ecclesia cathedralis == [[Fasciculus:Cathédrale Saint-Étienne, Sens-6998.jpg|thumb|left|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Sanctus Stephanus|Sancto Stephano]] dicata.]] [[Ecclesia cathedralis]] Sancto Stephano dicata in [[Agedincum Senonum|Senone]], sedes archidioecesis est, etsi ab anno [[1973]], episcopus et curia dioecesana [[Autessiodurum|Autessioduri]] residunt.<ref name=historia /> == Gemellatio cum dioecesi Ziguinchorensi == Ab anno [[2014]] relationes cum [[Dioecesis Ziguinchorensis|Dioecesi Ziguinchorensi]] ([[Senegalia]]) per visitationes regulariter conservatae sunt. Charta gemellandi inter duas dioeceses die [[10 Februarii]] [[2019]] a [[Herveus Giraud|Herveo Giraud]], tum archiepiscopo Senonensi et Antissiodorensi, et [[Paulus Mamba|Paulo Mamba]], tum episcopo Ziguinchorensi, signata est.<ref name=historia />. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://www.yonne.catholique.fr/ Situs officialis] {{ling|Francogallice}} {{CommuniaCat|Roman Catholic Archdiocese of Sens|Archidioecesem Senonensem-Antissiodorensem}} {{Fontes geographici}} *{{CathHierDiocese|sens|Archidioecesis Senonensis-Antissiodorensis}} {{RC-stipula}} {{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}} [[Categoria:Archidioecesis Senonensis-Antissiodorensis]] 0b5cvppidq21w1ei0b2ulcw4exdu4fk 4 322071 3983297 3982956 2026-08-23T07:30:53Z Andrew Dalby 1084 /* Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? */ 3983297 wikitext text/x-wiki {{/Praefatio}} == De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur == In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC) :Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC) :::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC) :::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC) :::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC) :: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC) :::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC) :::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC) ::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC) :::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC) @[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this: {{Capsa annuntiationis | color = #7f83d7 | pigmentum = #f3f4fb | imago = P writing.svg | 1 = '''Commentationem neglectam augeamus!''' Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere! }} We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC) :That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC) :: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows: ::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following) ::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable) ::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real ::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities: ::*# We improve it (prefereable solution) ::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> ::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely ::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely: ::*# We add {{Fn|Augenda}} ::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real :: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC) == De novo spatio adumbrationum == {{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius | alacres = IacobusAmor | alacritas = mensis | res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum. | subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) }} Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est. Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere. Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus. Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC) ==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta== Does moving articles counted among the 10,000 most important (like "[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC) : Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC) ::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC) :::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC) == Template:Weather box == {{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} == Quid significat expectatio vacuae mutationis? == Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes. Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC) ::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC) ::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight> ::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC) == Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? == Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC) ::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC) ::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC) == Regula generalis de intellegentia artificiali == [[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC) :Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC) :: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? == Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715). Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est. Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC) : Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere: :: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight> ::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}} : Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC) == Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? == [[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae. Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC) == Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? == Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC) :Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC) :: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC) :::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC) ::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC) :::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC) :::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC) :::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere. :::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Nolite oblivisci ''gentes''&thinsp;! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC) :::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis. :::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit. :::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”? :::::::::::Vide commentarios: :::::::::::* [[Civitas sui iuris]] :::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]] :::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]] :::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]] :::::::::::* [[Index asteroidum]] :::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]] :::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC) ::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC) == "-karyotica" vel "-caryotica"? == In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC) :"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC) ::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC) ::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC) :::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC) == Pagina mensis Iulii 2026 abest == {{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}} == Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? == In disputatione {{caput|Disputatio Usoris:IacobusAmor|Carolus: Cur titulus italicus?}}, noster [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]] suadet ut lemmata qualia illa paginarum de praenominibus scribantur typis italicis. Ego nescio quid sit faciendum. Praenomina apud Vicipaediam Anglicam et alibi non scribuntur typis italicis (e.g. [[:en:Martin (name)]]), sed nobis licet aliam regulam nostram statuere. Attamen, si hanc conventionem adoptamus, oportebit eam ubique adhibere, atque multae paginae emendandae erunt. Quid dicatis? Censeatisne lemmata in paginis de praenominibus scribenda esse typis italicis? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:34, 18 Augusti 2026 (UTC) :::And yet, Grufo, in the article that you cite ("[[:en:Martin (name)]]"), you'll find this heading: "The name ''Martin'' in different regions"! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:50, 18 Augusti 2026 (UTC) :::: I am not against using italics for words cited as words, I am just wondering whether ''the page's lemma'' should be italicized (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Titulus italicus}} ... {{ires|Martinus}} est praenomen ...</syntaxhighlight>). Having somewhere below the lead something like <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen ''Martinus'' ...</syntaxhighlight>, seems pretty fine to me, especially when discussing etimologies. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:01, 19 Augusti 2026 (UTC) :Non, hoc insolitum est, multos annos Vicipaedia sine hoc italico vivebat. Argumentum Jacobi est: :* Leo XIV est pontifex, sed eius nomen familiare est ''Robertus'' (vel "Robertus"), — :hic de praenomine ut nomine, non de homine vel de re agitur, hic scriptura italica vel virgulae possibiles sunt. Sed pagina de ipso praenomine hoc praenomen ut rem describendam tractat. Nullae sunt causae, ut huius generis paginarum formam mutemus. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:10, 18 Augusti 2026 (UTC) :::Iste locus omnino rectus non est. "''Robertus'' (vel "Robertus")" non scripsi. Quod scripsi est: ::::[[Leo XIV]] est [[Episcopus Romanus]], sed eius nomen familiare est ''Robertus.'' :::At least in English, and in the English wikipedia, words cited as words are customarily italicized (not quoted); however, as noted in effect by Grufo, many writers, including those of the English wikipedia, make an exception for capitalized nouns. Much of the time, that's perhaps unobjectionable, as it doesn't lead to misreading, but it can generate curious locutions, for example: ::::Henry Edward Manning has been translated '[[Henricus Eduardus Manning]].' :::This is curious because, for people reading these words for the first time, the lack of italics in the text effectively marks Manning as a human being, not a set of words, and human beings can't be translated, unless, of course, they're bishops, who can indeed be translated (from see to see); but Manning was never a bishop of anywhere except Westminster, so he was never translated—making ''both'' of these sentences true. but ''only'' when italics are selectively deployed: ::::''Henry Edward Manning'' was often translated. ::::Henry Edward Manning was never translated. :::Granted, this is a rare example, but it's most definitely a valid contrastive minimal pair. In any event, relying on capitalization may prove problematic in general, since many nouns capitalized in the Anglo-German world are ''not'' capitalized in many other languages, and that's "a whole nother can of worms." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:38, 18 Augusti 2026 (UTC) ::::Okay, but in the title of a Wikipedia article, the name is not taken as word, but as an object that the article treats. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:29, 19 Augusti 2026 (UTC) :::::That's true. Substantive "Xxxx (nomen)" articles have some reasons not to exist in an encyclopaedia at all: so far as I remember, they exist on Vicipaedia because (a) there is an anonymous contributor who likes creating them, and generally does no harm, (b) they could remain useful as disambiguation pages if they offer links to more than one existing substantive article. I suggest not making any special rule for formatting them here, when there's no such rule on other Wikipedias. Formatting is a distraction, and Latin is light on formatting compared with other modern printed languages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 07:30, 23 Augusti 2026 (UTC) == [[:Categoria:Portae]] == [[:Categoria:Portae]] nunc includit paginas sui generis, quod vulgo ''portal'' nominatur, sed habemus aliquot paginas de portis veris, de aedificiis huius generis ([[Porta Aurea]], [[Porta nigra]], [[Porta Praenestina]], [[Porta Brandenburgensis]], [[Porta Graach]] etc.) Puto categoriae portalium aliud nomen dandum esse, e.g. "Portae Vicipaedianae", "Portae (Vicipaedia)", in [[:categoria:Portae]] autem portas veras colligendas. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:57, 21 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-21 11:00:42}} : Categoriam “[[:Categoria:Portae Vicipaedianae|Portae Vicipaedianae]]” creavi et nonnullas subcategorias ibi movi, sed nunc tantummodo telephonio geatabili recensere possum; postea ceteras subcategorias illūc movebo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:25, 21 Augusti 2026 (UTC) :: {{Ok}} Factum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:04, 21 Augusti 2026 (UTC) :::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 21 Augusti 2026 (UTC) a34tip1l78oa3vtl1rb27od9cpqwxoy 0 324430 3983172 3955188 2026-08-22T16:59:01Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3983172 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Anno Christi incarnationis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LIII reperitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55">{{Opus | titulus = De cruce signatis 46-55 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| Anno Christi incarnationis, anno nostre reparationis millesimo centesimo septuagesimo septimo rex eterne glorie dono sue gratie tenebrosam nebulam scismatis fugavit quassamque naviculam Simonis salvavit. Hoc chaos obduxerat orbem, immo infecerat annis quater quinis scismatum pruinis; scintilla caritatis alserat facta iam cinis. Hoc decus concordie sanxit flos Saxonie, noster felix pontifex Wichmannus, omnis pacis artifex, mira gratia, per quem talia fiunt consilia, que hunc errorem valent reducere sic ad pacis honorem. Victor imperatoris ensis, cum mucrone Petri prisci moris unitate dimicans, feliciter maioris vim resecat erroris. Gaude, mater Roma triumphalis! ecce, nauta iam universalis de profundo maris hieme remige integro portum pacis adiit, dum pietatis dexteram tetigit. Felix acumen huius mentis, qui cum tribus elementis †aliis ac dirimit litem pacis ligamentis! Nunc Sion letetur gens, quia Dominus exsurgens miserans cor lenit; tempus enim venit. Huius anni magnalia sunt iubilei gaudia; exstirpantur zizania, flavet seges triticea, et palee de area ventantur foras horrea. Hoc decus concordie canat vox ecclesie! hec nova tripudia requirat casta Sion filia!<ref name="de-cruce-signatis-46-55"/> }} == Descriptio == Hoc carmen, inter carmina moralia et [[Satura|satirica]] numeratum, celebrem pacem anno [[1177]] [[Venetiae|Venetiis]] compositam celebrat, quae finem attulit [[Schisma|schismati]] inter [[Fridericus I (Imperator Romanus Sacer)|Fridericum I Barbarossam]] et papam [[Alexander III|Alexandrum III]]. Auctor personam [[Wichmannus de Seeburg|Wichmanni]], [[Archiepiscopus|archiepiscopi]] [[Magdeburgum|Magdeburgensis]] e [[Saxonia]], extollit tanquam pacis artificem et mediatorem inter gladium imperatoris et auctoritatem Petri. Per [[Metaphora|metaphoras]] nauticas, navicula [[Ecclesia|Ecclesiae]] e procellis schismatis ad portum quietis perducitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55"/> Argumentum centrale est laetitia [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae]] ob unitatem restitutam, quae cum gaudio [[Iubilaeus|iubilaei]] comparatur. Poeta [[Allegoria|allegoriis]] biblicis utitur, ut separatione [[Triticum (genus)|tritici]] a [[Zizania (discretiva)|zizaniis]], ad purgationem mundi ab errore et discordia significandam. Carmen est documentum historicum gravissimum, quod non solum politicam Europae mediaevalis, sed etiam [[theologia |theologiam]] pacis illius aevi palam facit.<ref name="de-cruce-signatis-46-55"/> == Notae == {{reflist}} == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] etwyvpjee2ci0daj4rup72nvhm49nam 0 325459 3983301 3963458 2026-08-23T08:21:41Z Pippobuono 54500 typo 3983301 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Bulgnéville, Église Saints-Pierre-et-Paul 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Boloniacivilla: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus|Sanctis]] [[Petrus|Petro]] [[Sanctus Paulus|Pauloque]] dicata.]] {{res|Boloniacivilla}} seu '''Bulinevilla'''<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 299.</ref> (Francogallice ''Bulgnéville'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] {{formatnum:1516}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Cives notabiles == * [[Iosephus Marant]] (1755-1833), politicus, agronomus, et mercator, sodalis Conventus Legislativi (1791-1792), consiliarius generalis pro pago Boloniacivillae, demarchus huius communis. * [[Antonius Iacobus de Chamon]] (1767-1851), episcopus [[Dioecesis Sancti Claudii|Sancti Claudii]], hic natus est. * [[Paulus Grandjean]] (1820-1890), conservator aquarum et silvarum, hic natus est. * [[Alfredus Olry]] (1847-1913), machinator metallicus, professor et postea director apud Institutum Industriale Nordicum (Schola Centralis Insulae), hic natus est. * [[Adrianus Desideratus Étienne]] (1885–1961), pictor sub pseudonymo ''Drian'' notus, hic natus est. * [[Solveig Dommartin]] (1961–2007), actrix et moderatrix, pueritiam in vico egit, et ibi sepulta est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bulgnéville|Boloniacivillam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 0f0m0aqxf6kwsa2foqdoh7h7goz74pl 0 327883 3983132 3983079 2026-08-22T12:02:29Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983132 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in: *Fran Krsto Frankopan, Djela*, Matica Croatica, Zagrabiae, 1999, p. 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit nobilis ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, dux militaris atque [[poëta]] [[barocus]] Croaticus. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice et [[Lingua Italica|Italice]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur '''Fran Krsto Frankopan''', rarius '''Franjo Kristofor Frankopan''', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte saeculi XIX inductum esse. Forma autem historice authentica nominis eius in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: '''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki'''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae, 1999, p. 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: Ferenac Frangopan Grof Teržački (Teržački a castro Teržac, vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope Cazin et Bihacium iacent). In documentis Latinis occurrit forma: '''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus''', quae in Croaticum sermonem recentiorem recte redditur: Franjo Kristofor knez od Frangipana. Itaque, si documenta saeculi XVII sequimur, forma nominis familiae historice genuina fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italice). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam saeculo XII pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est '''Codex Vinodolensis''' anno 1288 glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški", Latine: comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis, quod aperte demonstrat quibus regionibus praeerant: insula Veglia (Croatice: Krk), regio Vinodoli inter ''Flumen'' (Croatice:''Rijeka'', Italice: ''Fiume'') et ''Segniam'', atque regio Modrusiensis, in parte meridionali territorii quod hodie "Gorski kotar" vocatur (hodie pars provinciae ''Primorsko-goranska'' Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima parte saeculi XV evenit, cum Nicolaus IV († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis magnatibus regni Croatiae factus esset. Ab anno 1426 ad 1432 dignitatem bani<ref>Banus — supremus dux et praefectus militaris ac civilis Croatiae, post regem primus. In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente auctoritate parlamenti Croatici (Croatice: Sabor), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio saeculo X testatur, in opere imperatoris Constantini Porphyrogeniti ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa Martino V nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo leones panem frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV octo lineae Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum 1577 ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (Croatice: Tržački). Huic ultimae lineae adnumerandus est noster poeta, Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt 1638 et 1639.<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. == Notae == <references /> == Fontes historici et Bibliographia secundaria == {{Pagina categoriis carens}} == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] {{bio-stipula}} [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Poetae]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] nnn5z050wxu328ulm1cmgxobxl48d2w 3983133 3983132 2026-08-22T12:32:57Z IacobusAmor 1163 Varia 3983133 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] h4iio2h49sli520rv4lz1jen3l61cz3 3983138 3983133 2026-08-22T14:56:37Z Coronus Tenebrosius 204685 3983138 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] f8v7ftc80k23wnmrb103by177ga2bnn 3983145 3983138 2026-08-22T15:27:33Z Coronus Tenebrosius 204685 3983145 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] ftnowkjq35en5u79bmtsryx12shaifq 3983151 3983145 2026-08-22T16:12:31Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983151 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 4uzp33yphcrqoha2aytueabg2atlk44 3983156 3983151 2026-08-22T16:22:39Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983156 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] lrb5sjwgewysv1u7qtt0kefvaqoygfg 3983157 3983156 2026-08-22T16:27:15Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983157 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. == Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 == == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 0qfjp0hb0r2w4tl6k1wemo6cm21sqbg 3983158 3983157 2026-08-22T16:27:49Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 */ 3983158 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 380bj0amm7ix52o6uxjwbtksthi0vtc 3983160 3983158 2026-08-22T16:29:48Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983160 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 50gxo6bwvijwirjelaptqu1esfyyo7d 3983178 3983160 2026-08-22T17:11:09Z Coronus Tenebrosius 204685 3983178 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] ptjlkxcy8urml750w00m7fiv58n49xo 3983187 3983178 2026-08-22T17:28:24Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 */ 3983187 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] t1hcin7eokv438egz1rp3rm0vmqic08 3983189 3983187 2026-08-22T17:36:57Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983189 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] b01nrhdxv4qa1qsaijjquk05adxybuh 3983190 3983189 2026-08-22T17:41:37Z Coronus Tenebrosius 204685 3983190 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] ehsgowd0mivxlpdvxb4pc6lholjyh0y 3983196 3983190 2026-08-22T17:53:50Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983196 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' Latine ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium. Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] g1k7dbh1kp769km5mc4g7ux7wjc5zhx 3983199 3983196 2026-08-22T18:05:59Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983199 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] mzhefoflsz4wc9oe0f80z3x4lojmrto 3983200 3983199 2026-08-22T18:15:17Z Coronus Tenebrosius 204685 3983200 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 0ot9ux244ewy4t8qd0qzhjhattnfmqp 3983201 3983200 2026-08-22T18:35:40Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983201 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani<ref>''Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''.</ref> gessit. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 3siohebfgztaruh4kht7uti58a1bvgw 3983202 3983201 2026-08-22T18:41:49Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983202 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici (''sabor''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] dt2pfe3tj69qoolpw5x807x6n6atdff 3983203 3983202 2026-08-22T18:43:12Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983203 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] afo15w8rj6904q6oef565q6ou8fxq61 3983206 3983203 2026-08-22T19:01:43Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De quaestione anni natalis */ 3983206 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] mqddy4t49d67dvcubbaj2r6cwnvbzk1 3983208 3983206 2026-08-22T19:55:40Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De nomine */ 3983208 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[Datoteka:Fran Krsto Frankopan autograf Kajkaviana.jpg|thumb|center|F. Ch. Comes de Frangipanibus – Autographum]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] hejncswddf8ev7wf2m67i5s1gvt9q2g 3983210 3983208 2026-08-22T20:15:31Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De nomine */ 3983210 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[File:Frankopan autographum.jpg|thumb|Autographum Francisci Christophori Comitis de Frangipanibus (saec. XVII).]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula [[Veglia]]{{dubsig}} (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] ai2s4amczkqfi6icp4v7ue3bth2u088 3983212 3983210 2026-08-22T20:19:43Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De familia Frangipanorum */ 3983212 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[File:Frankopan autographum.jpg|thumb|Autographum Francisci Christophori Comitis de Frangipanibus (saec. XVII).]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula Curicta (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>'''''Annales Francisci Christophori Frangipani'''''<nowiki/>''', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.'''</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] s9144f541vei27psd51zfyb5ne82rxo 3983237 3983212 2026-08-22T21:30:54Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Notae */ 3983237 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[File:Frankopan autographum.jpg|thumb|Autographum Francisci Christophori Comitis de Frangipanibus (saec. XVII).]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula Curicta (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] k47akgwbd0p3tk9m4xd5yh2fz7ljcm0 3983311 3983237 2026-08-23T11:06:42Z Coronus Tenebrosius 204685 3983311 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[File:Frankopan autographum.jpg|thumb|Autographum Francisci Christophori Comitis de Frangipanibus (saec. XVII).]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula Curicta (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === Vere ineunte anno 1656 in Italiam profectus est, ubi primum sacellum Beatae Mariae Virginis Laureti visitavit. Eo tempore carmen lugubre lingua Latina composuit, cui titulus Elegia, quod eodem anno typis Maceratae editum est. Inde Romam contendit, ubi nobilissimam feminam Giuliam di Naro, neptem cardinalis Barberini, in matrimonium duxit. Barberinus, fortasse dotis loco, ei praedium (oppidum Nemus) una cum titulo marchionis donavit, quem ipse Barberinus testamento ab quodam Frangipane Romano acceperat. Certi de anno nuptiarum Frankapani dati non exstant, sed plerumque putatur id anno 1658 factum esse. In Italia quinque annos commoratus est, mores nobilitatis Italicae illius temporis sibi asciscens, inter quos etiam consuetudo poeticae scribendae numeratur. Huius rei testimonium est cyclus carminum Italice conscriptorum, qui inter reliquias litterarias eius repertus est. Cyclus quinque tantum carmina servata continet, quae in Archivo Vindobonensi asservantur, sed verisimile est maiorem fuisse copiam carminum Italicorum ab eo compositorum. In patriam anno 1661 rediit, quod confirmatur prima eius littera die 11 Octobris 1661 in praedio suo in Brežice Slovenicas data. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 5c31yt5f1dnotzqzl3fi7sqza6m50fq 3983312 3983311 2026-08-23T11:13:01Z Coronus Tenebrosius 204685 /* Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 */ 3983312 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus}},<ref>Forma nominis Latini in textu praefationis operis {{Op|{{vf|Elegia}}}} a Francisco Christophoro Frangipani conscripti, Maceratae anno 1656 editi, testatur; textus praefationis in *Fran Krsto Frankopan, Djela*, ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 62, ed. Iosepho Vončina, iterum publicatus est.</ref> vulgo {{barbarice|lingua=hr|Fran Krsto Frankopan}} ([[Lingua Croatica|Croatico]] hodierno) seu, formā autographā, {{barbarice|Ferenaz Frangopan Groff Tersazki}} ([[1640]]?–[[1671]]), fuit [[nobilis]] ([[comes]]) et politicus regni [[Croatia]]e, [[dux militaris]] ac [[poëta]] [[barocus]] [[Croatia|Croaticus]]. [[Lingua Latina|Latine]], Croatice, et [[Italiane]] scripsit. == De nomine == Quamquam hodie Croatice nominatur ''Fran Krsto Frankopan'', rarius ''Franjo Kristofor Frankopan'', notandum est utrumque nomen a recentioribus investigatoribus Croaticis ab altera parte [[saeculum 19|saeculi undecivesimi]] inductum esse. [[Historiqa|Historice]] vera nominis eius forma in autographo reperitur, ubi ipse se sic subscripsit: ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki''<ref>Poesi auctoris autographum in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', ''Matica Croatica'' (Zagrabiae, 1999), 12 (imagines adiectae), ed. Iosepho Vončina.</ref>, quod Croatice sic legitur: ''Ferenac Frangopan Grof Teržački'' (''Teržački a castro Teržac,'' vetere possessione Frangepanorum, cuius ruinae hodie in parte Bosniae et Hercegovinae prope [[Cazin]] et [[Bihacium]] iacent). In documentis Latinis legitur forma: ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'', quae in Croaticum [[sermo]]nem recentiorem recte redditur: ''Franjo Kristofor knez od Frangipana.'' Itaque, si documenta [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] sequimur, forma nominis familiae historice sincera fuisse videtur: ''Frangopan'' (Croatice) vel ''Frangipani'' (Latine et Italiane). [[File:Frankopan autographum.jpg|thumb|Autographum Francisci Christophori Comitis de Frangipanibus (saec. XVII).]] == De familia Frangipanorum == Primi fontes ad familiam Frangepanorum iam [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] pertinent. Clarissimus autem fons historicus de statu huius familiae est ''Codex Vinodolensis'' anno [[1288]], glagolitico alphabeto et lingua Croatica conscriptus. Ibi familia appellatur "knezovi krčki, vinodolski et modruški" ('comites Vegliae, Vinodoli et Modrusiensis'), quod aperte monstrat quibus regionibus praeerant: insula Curicta (Croatice ''Krk,'' antiquis ''Curicta''), regio [[Vinodolum|Vinodoli]]{{dubsig}} inter [[Flumen (urbs)|Flumen]] (Croatice ''Rijeka'', Italiane ''Fiume'') et [[Segnia]]m, ac [[regio Modrusiensis]], in meridiana terrae parte quae hodie [[Gorski Kotar]]{{dubsig}} vocatur (hodie pars provinciae [[Primorsko-goranska]]{{dubsig}} Croatiae). Apex potentiae huius familiae in prima [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] parte evenit, cum [[Nicolaus IV]] († 1432) amplissima patrimonia hereditate accepisset atque unus ex ditissimis regni Croatiae magnatibus factus esset. Ab anno [[1426]] ad [[1432]] dignitatem bani gessit. <ref>"Banus'' fuit supremus dux et praefectus militaris civilisque Croatiae, post [[rex|regem]] primus.</ref> In media aetate banus a rege nominabatur; postea autem, crescente [[auctoritas|auctoritate]] [[parlamentum|parlamenti]] Croatici ('''''Sabor'''''), eum proponere solebat, rex vero confirmare. Vetustissimus usus vocabuli ''banus'' medio [[saeculum 10|saeculo decimo]] testatur, in opere imperatoris [[Constantinus Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''De administrando imperio''. A papa [[Martinus V|Martino V]] nomen "de Frangepan" ei usurpare concessum est, simulque arma Frangepanorum Romanorum tributa sunt: scutum in quo duo [[leo]]nes [[panis|panem]] frangunt et partiuntur. Ita nomen gentilicum ''de Frangepan'' ab hac familia iam a prima parte saeculi XV adhiberi coepit. Medio saeculo XV, octo stirpes Frangepanorum Croaticorum exstiterunt; ad finem autem eiusdem saeculi, tres ex iis exstinctae sunt, quinque relictae. Usque ad annum [[1577]] ex his quinque quattuor quoque interierunt, una sola superstes: comites Tersazki (''Tržački''). Huic ultimae stirpi adnumerandus est Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus. == Vita == === De quaestione anni natalis === Annus quo natus sit Franciscus Christophorus Frangipani certo non cognoscitur. Diversi auctores varias opiniones protulerunt: Vodnik annum 1641 proponit<ref>Vodnik (1913), p. 285, nota 1.</ref>, Laszowski annos 1646 vel 1647<ref>Laszowski (anno 1939), pagina 89, nota 59.</ref>. Ježić, errorem Lukjanenko<ref>* J. M. Luk'janenko: "Političeskaja literaturnaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih i Franca Frankopana.   (Iz istorii političeskoj i ekonomičeskoj žizni horvatov XVII v. i iz istorii razvitija u horvatov literatury i vyrabotki literaturnago jazyka.) Tom I. Političeskaja dejatel'nost' brat'ev Zrinskih   i Franca Frankopana." Kiev, 1911.</ref> in legenda data cuiusdam documenti secutus, annum 1643 pro anno natalis Francisci Christophori proposuit; quem annum deinde multi auctores sine ulla critica iudicatione receperunt atque retulerunt.<ref>Ježić, argumenta Lukjanenko secutus, erravit: Lukjanenko enim annum testamenti Nicolai Frankopani Tergestini (patrui poetae) perperam legit ut 1643, cum re vera testamentum anno 1634 confectum sit - id est ante natalem poetae - unde fit ut Franciscus Christophorus in eo non commemoretur.</ref> Iosephus Vončina statuit Franciscum Christophorum inter diem 29 Maii 1656 et diem 27 Iulii 1658 maiorennitatem adipisci potuisse; quare anni natalis termini quam primum fieri potuit sunt [[1638]] et [[1639]].<ref>Dragutin Feletar, Hrvoje Petrić, Nevio Šetić, ''Zrinski & Frankopani: 100 godina od povratka u domovinu'', Zagreb 2009.</ref> Certum tamen est Franciscum Christophorum anno 1654 in matriculas ''Universitatis Iesuiticae Graecensis''* (*non ad Graeciam, sed ad urbem “Graz” in Styria, in Austria, cui vetus Slavica appellatio “Gradac” fuit) inter principistae adscriptum esse. Principistae saeculo XVII discipuli erant secundi gradus institutionis, qui philosophiam et logicam primum discere incipiebant, postquam quinquennale studium primi gradus perfecerant. Pueri plerumque circiter XIV annos nati in principistas referebantur, unde concludi potest Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse. Praeterea vere anni 1656 in Italiam iter fecit, eodemque anno Maceratae edita est eius [[s:Elegia|Elegia]] Latino sermone elegiaco disticho composita, quae ostendit iuvenem Frangipani linguam Latinam optime calluisse. Gradus eruditionis humanisticae et peritia Latina in hoc opere manifesta suadent Franciscum Christophorum tempore editionis (1656) saltem sedecim annos natum fuisse, fortasse etiam plures; quod nos ad annum 1640 tamquam annum natalem propius ducit. Anno autem 1658, dum in Italia moraretur, matrimonium iniit cum Iulia di Naro, quod quoque argumentum est eum circa annum 1640 natum esse. Sunt igitur duo saltem argumenta gravissima, ex fontibus historicis deprompta, quae demonstrant Franciscum Christophorum circa annum 1640 natum esse, non autem - ut quidam pertinaciter scribunt - anno 1643. In fontibus historicis nulla clara testimonia exstant de eo, quae fuerit mater poetae. Pater Francisci Christophori, dux Vukius Frangipanus<ref>Nomen Vuk Latine redditur ''Lupus'', quod idem valet ac nomina Germanica ''Wolfgang'' et Gothica ''Wulfila''.</ref> († 1652), quattuor uxores duxit. Ultima eius uxor, Dorothea Haller de Hallerstein, Aemonae (hodierna Ljubljana) anno 1659 mortua est, septem annis post Vukium.<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref> Ex diario personali Vukii Frangipani patet uxorem eius Breziciis die XII Aprilis anno 1649 sepultam esse. Historici coniciunt hanc fuisse Mariam Paradeiser, tertiam Vukii coniugem. [[Fasciculus:Vuk Krsto Frankopan.jpg|thumb|Wolff Christoph Frangipani, Graf von Tersatz]] Illa tertia Vukii uxor, quae mense Aprili anno 1649 vita functa est, mater poetae esse non potuit; ipse enim Franciscus Christophorus in scriptis suis aperte profitetur: “in cunis matrem amisi”. Quod si haec femina mater eius fuisset, necesse esset eum inter annos 1646 et 1649 natum esse. Quo posito, anno 1654, cum inter principistas Graecii (Germanice: Graz) adscriptus est, vix octo annos natus fuisset; at constat pueros ad illum gradum institutionis circiter quattuordecim annos natos recipi solitos esse. Hinc sequitur rem esse impossibilem atque absurdam, neque Mariam Paradeiser, anno 1649 mortuam, matrem poetae fuisse. Una igitur manet optio: matrem Francisci Christophori fuisse Ursulam Inkofer, secundam Vukii Frangipani coniugem. Ita denuo emergit conclusio: Francisci Christophori natalem circa annum 1640 statuendum esse. === Pueritia Karlovaci, studia primaria Zagrabiae === Magnam partem pueritiae suae annis 1640‑is Franciscus Christophorus apud patrem Vukium Frangipanum egit, qui tunc generalis Karlovaci (Croatice: Karlovac, Germanice: Carlstadt) erat, uno e praecipuis centris munitis limitis militaris Croatiae ad bellum contra Turcas destinatis, antequam Zagrabiam ad studia proficisceretur. Pater poetae anno 1652 mortuus est, frater autem maior Gasparus Frangipanus anno 1653<ref>''Annales Francisci Christophori Frangipani'', in: ''Fran Krsto Frankopan, Djela'', Matica Croatica, Zagrabiae 1999, pp. 45–49.</ref>. Cura de adulescente Francisco Christophoro ab altero fratre, Georgio Frangipano, suscepta est, viro arti­bus proclivi, quem historicus Ratkai<ref>Rattkai (Ratkaj) Georgius, “Ratkaj (Rattkay), Juraj”, in Proleksis encyclopaedia,   <nowiki>https://proleksis.lzmk.hr/43403</nowiki> (aditum: 2026), de vita, muneribus ecclesiasticis,   bellis contra Ottomanos atque opere historico eius _Memoria regum et banorum   Regnorum Dalmatiae, Croatiae et Sclavoniae_ (Vindobonae 1652).</ref> testatur “artificem peritum, praesertim picturae, musicae atque architecturae deditum”<ref>Lopašić, 1892., p. 207</ref>. In educatione iuvenis haud dubie partes habuit etiam soror eius Anna Catharina, uxor Petri Zrinskii. Praeter linguam Latinam, Franciscus in pueritia didicit etiam Italicam, Germanicam atque Francogallicam. === Vita iuvenis nobilis: Commoratio in Italia annis 1656–1661 === Vere ineunte anno 1656 in Italiam profectus est, ubi primum sacellum Beatae Mariae Virginis Laureti visitavit. Eo tempore carmen lugubre lingua Latina composuit, cui titulus Elegia, quod eodem anno typis Maceratae editum est. Inde Romam contendit, ubi nobilissimam feminam Giuliam di Naro, neptem cardinalis Barberini, in matrimonium duxit. Barberinus, fortasse dotis loco, ei praedium (oppidum Nemus, Italice:''Nemi'') una cum titulo marchionis donavit, quem ipse Barberinus testamento ab quodam Frangipane Romano acceperat. Certi de anno nuptiarum Frangipani dati non exstant, sed plerumque putatur id anno 1658 factum esse. In Italia quinque annos commoratus est, mores nobilitatis Italicae illius temporis sibi asciscens, inter quos etiam consuetudo poeticae scribendae numeratur. Huius rei testimonium est cyclus carminum Italice (in lingua Italiana) conscriptorum, qui inter reliquias litterarias eius repertus est. Cyclus quinque tantum carmina servata continet, quae in Archivo Vindobonensi asservantur, sed verisimile est maiorem fuisse copiam carminum Italicorum ab eo compositorum. In patriam anno 1661 rediit, quod confirmatur prima eius littera die 11 Octobris 1661 in praedio suo in Brežice Slovenicas data. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [[s:la:Scriptor:Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus|Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus (Vicifons)]] [[Categoria:Croatia]] [[Categoria:Familiae nobiles]] [[Categoria:Incolae Croatiae]] [[Categoria:Litterae Croatiae]] [[Categoria:Poetae Croatiae]] [[Categoria:Politici Croatiae]] [[Categoria:Scriptores Croatiae]] 5e2z01eeoduv32tfc162hgbsldl6vfy 1 327902 3983233 3983114 2026-08-22T21:16:16Z Coronus Tenebrosius 204685 /* De usu vocis “vulgo” in hac pagina */ Reply 3983233 wikitext text/x-wiki == De usu vocis “vulgo” in hac pagina == '''Salvete.''' In hac pagina nomen ''Fran Krsto Frankopan'' forma '''Croatica hodierna''' est, forma normata, non plebeia neque dialectalis. Quam ob rem vocabulum '''“vulgo”''', quod sermonem plebeium significat, hic '''non recte adhibetur'''. Praeterea constructio '''“vulgo … (Croatico hodierno)”''' contradictionem continet: forma enim '''hodierna normata''' simul '''vulgo''' esse non potest. Propono igitur ut haec nominum distinctio adhibeatur: * '''Latine:''' ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'' * '''Croatice hodierni:''' ''Fran Krsto Frankopan'' * '''Autographe:''' ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki'' Haec distributio clara est, filologice recta, atque cum usu Vicipaediae de ''Litteris Poloniae'', ''Litteris Italiae'', ''Litteris Croaticis'' congruit. Gratias ago. [[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 01:53, 22 Augusti 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Coronus Tenebrosius|Corone Tenebrosi]]. “Vulgo” quamlibet formam non Latinizatam indicare solet; ergo Croatice = “Vulgo”, Anglice = “Vulgo”, et cetera. P.S. “Croatice hodierni” non est forma recta: aut “Croatic'''e'''” tantum, aut “Croatic'''o''' hodiern'''o'''”. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:58, 22 Augusti 2026 (UTC) ::Lapsus fuit. “Croatice hodierna” forma est recta, usu humanistico comprobata atque in Vicipaedia ipsa frequentata. ::Videre etiam soleo nonnullos administratores formas iamdiu receptas (ut ''Italice'') mutare in formas insolitas, velut ''Italiane''. Quae sit huius consuetudinis causa? Vale! --[[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 21:16, 22 Augusti 2026 (UTC) ggcyniomopgsuhgre1f85r4vyhlb1gs 3983272 3983233 2026-08-22T23:26:41Z Grufo 64423 /* De usu vocis “vulgo” in hac pagina */ 3983272 wikitext text/x-wiki == De usu vocis “vulgo” in hac pagina == '''Salvete.''' In hac pagina nomen ''Fran Krsto Frankopan'' forma '''Croatica hodierna''' est, forma normata, non plebeia neque dialectalis. Quam ob rem vocabulum '''“vulgo”''', quod sermonem plebeium significat, hic '''non recte adhibetur'''. Praeterea constructio '''“vulgo … (Croatico hodierno)”''' contradictionem continet: forma enim '''hodierna normata''' simul '''vulgo''' esse non potest. Propono igitur ut haec nominum distinctio adhibeatur: * '''Latine:''' ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'' * '''Croatice hodierni:''' ''Fran Krsto Frankopan'' * '''Autographe:''' ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki'' Haec distributio clara est, filologice recta, atque cum usu Vicipaediae de ''Litteris Poloniae'', ''Litteris Italiae'', ''Litteris Croaticis'' congruit. Gratias ago. [[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 01:53, 22 Augusti 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Coronus Tenebrosius|Corone Tenebrosi]]. “Vulgo” quamlibet formam non Latinizatam indicare solet; ergo Croatice = “Vulgo”, Anglice = “Vulgo”, et cetera. P.S. “Croatice hodierni” non est forma recta: aut “Croatic'''e'''” tantum, aut “Croatic'''o''' hodiern'''o'''”. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:58, 22 Augusti 2026 (UTC) ::Lapsus fuit. “Croatice hodierna” forma est recta, usu humanistico comprobata atque in Vicipaedia ipsa frequentata. ::Videre etiam soleo nonnullos administratores formas iamdiu receptas (ut ''Italice'') mutare in formas insolitas, velut ''Italiane''. Quae sit huius consuetudinis causa? Vale! --[[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 21:16, 22 Augusti 2026 (UTC) ::: “Croatice” est adverbium; idcirco ne “Croatice hodierna” quidem potest esse forma recta. Formae autem bonae sunt: :::* “Croatico hodierno” :::* “Linguā Croaticā hodiernā” :::* “Hodie Croatice” ::: Sed non “Croatice hodierna”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:25, 22 Augusti 2026 (UTC) 16yv4ew4b1uzct3wu4843m1piudlwaz 3983295 3983272 2026-08-23T02:19:49Z IacobusAmor 1163 /* De usu vocis “vulgo” in hac pagina */ 3983295 wikitext text/x-wiki == De usu vocis “vulgo” in hac pagina == '''Salvete.''' In hac pagina nomen ''Fran Krsto Frankopan'' forma '''Croatica hodierna''' est, forma normata, non plebeia neque dialectalis. Quam ob rem vocabulum '''“vulgo”''', quod sermonem plebeium significat, hic '''non recte adhibetur'''. Praeterea constructio '''“vulgo … (Croatico hodierno)”''' contradictionem continet: forma enim '''hodierna normata''' simul '''vulgo''' esse non potest. Propono igitur ut haec nominum distinctio adhibeatur: * '''Latine:''' ''Franciscus Christophorus Comes de Frangipanibus'' * '''Croatice hodierni:''' ''Fran Krsto Frankopan'' * '''Autographe:''' ''Ferenaz Frangopan Groff Tersazki'' Haec distributio clara est, filologice recta, atque cum usu Vicipaediae de ''Litteris Poloniae'', ''Litteris Italiae'', ''Litteris Croaticis'' congruit. Gratias ago. [[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 01:53, 22 Augusti 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Coronus Tenebrosius|Corone Tenebrosi]]. “Vulgo” quamlibet formam non Latinizatam indicare solet; ergo Croatice = “Vulgo”, Anglice = “Vulgo”, et cetera. P.S. “Croatice hodierni” non est forma recta: aut “Croatic'''e'''” tantum, aut “Croatic'''o''' hodiern'''o'''”. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:58, 22 Augusti 2026 (UTC) ::Lapsus fuit. “Croatice hodierna” forma est recta, usu humanistico comprobata atque in Vicipaedia ipsa frequentata. ::Videre etiam soleo nonnullos administratores formas iamdiu receptas (ut ''Italice'') mutare in formas insolitas, velut ''Italiane''. Quae sit huius consuetudinis causa? Vale! --[[Usor:Coronus Tenebrosius|Coronus :::Italica est [[Linguae Italicae|familia linguarum]]; Italiana est una [[lingua Italiana|lingua, plerumque in Italia hodie audita]]. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 02:19, 23 Augusti 2026 (UTC) Tenebrosius]] ([[Disputatio Usoris:Coronus Tenebrosius|disputatio]]) 21:16, 22 Augusti 2026 (UTC) ::: “Croatice” est adverbium; idcirco ne “Croatice hodierna” quidem potest esse forma recta. Formae autem bonae sunt: :::* “Croatico hodierno” :::* “Linguā Croaticā hodiernā” :::* “Hodie Croatice” ::: Sed non “Croatice hodierna”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:25, 22 Augusti 2026 (UTC) aumxqghm27ot78noq5mxmxcwi8m8jb8 0 327924 3983176 2026-08-22T17:07:49Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3983176 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Légéville-et-Bonfays, Mairie.jpg|thumb|upright=0.8|left|Légéville-et-Bonfays: [[vici conciliabulum]].]] {{res|Légéville-et-Bonfays}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 66 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. Hoc commune e fusione duorum vicorum, Légéville<ref>Qui dicitur ''Lealdevilla'' seu ''Letildivilla'', {{Graesse}}, t. 2, p. 364.</ref> et Bonfays<ref>Qui dicitur ''Bonus Fagetus'', Graesse, t. 1, p. 305.</ref> circa anno 1794 creatum est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Légéville-et-Bonfays|Légéville-et-Bonfays}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] q0jktvummvh7hp0kqgm3oe5m6ppn7tw 1 327925 3983177 2026-08-22T17:09:26Z Pippobuono 54500 attributio 3983177 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Légéville-et-Bonfays|238225648}} jr5xs0yc3y13uymmi4gc1rj5b2w1sy8 0 327926 3983179 2026-08-22T17:18:10Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3983179 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:LLaveline-du-Houx, Mairie.jpgégéville-et-Bonfays, Mairie.jpg|thumb|upright=0.8|left|Laveline-du-Houx: [[vici conciliabulum]].]] {{res|Laveline-du-Houx}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 213 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Laveline-du-Houx|Laveline-du-Houx}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 38dormogb2tgppdibi1x8zqxdzbpfs2 3983180 3983179 2026-08-22T17:19:20Z Pippobuono 54500 typo 3983180 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Laveline-du-Houx, Mairie.jpg|thumb|upright=0.8|left|Laveline-du-Houx: [[vici conciliabulum]].]] {{res|Laveline-du-Houx}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 213 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Laveline-du-Houx|Laveline-du-Houx}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 503i1n55667051fxvif51n94g96rz9n 1 327927 3983181 2026-08-22T17:20:45Z Pippobuono 54500 attributio 3983181 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Laveline-du-Houx|238225332}} 7igafnja1m7nf66ilnoy4gsr652nlrv 0 327928 3983183 2026-08-22T17:24:44Z Demetrius Talpa 81729 nova 3983183 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Puniceus]] 623f878sioolwa88iehfol3k03f79nd 0 327929 3983192 2026-08-22T17:44:29Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grafhorst]] ad [[Grafhorstium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983192 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grafhorstium]] 4um35e8bcakexdujp86ik5zmtpluh35 0 327930 3983204 2026-08-22T18:49:35Z Demetrius Talpa 81729 nova 3983204 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Canus]] 12anxh8tnbbtce79idgbf18zq5o0hm8 0 327931 3983218 2026-08-22T20:42:52Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grasleben]] ad [[Grasleba]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983218 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba]] jp23mgccy8o8r1n7ve70uo3agxcjt2r 0 327932 3983220 2026-08-22T20:55:42Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grasleba]] 3983220 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba]] jp23mgccy8o8r1n7ve70uo3agxcjt2r 0 327933 3983221 2026-08-22T20:56:14Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grasleba]] 3983221 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba]] jp23mgccy8o8r1n7ve70uo3agxcjt2r 0 327934 3983222 2026-08-22T20:56:47Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grasleba]] 3983222 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba]] jp23mgccy8o8r1n7ve70uo3agxcjt2r 0 327935 3983223 2026-08-22T20:57:15Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grasleba]] 3983223 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba]] jp23mgccy8o8r1n7ve70uo3agxcjt2r 0 327936 3983227 2026-08-22T21:05:27Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Grasleben (commune generale)]] ad [[Grasleba (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983227 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grasleba (commune generale)]] 10vyo4semgr7mg1wv8ma71dkz6d6l59 0 327937 3983242 2026-08-22T21:59:05Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gronau]] ad [[Grona (Leina)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983242 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327938 3983244 2026-08-22T22:04:09Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grona (Leina)]] 3983244 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327939 3983245 2026-08-22T22:05:14Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grona (Leina)]] 3983245 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327940 3983246 2026-08-22T22:05:50Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grona (Leina)]] 3983246 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327941 3983247 2026-08-22T22:06:30Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grona (Leina)]] 3983247 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327942 3983248 2026-08-22T22:07:05Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Grona (Leina)]] 3983248 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (Leina)]] q8uyth54owzzp0zuvs65lae5f6iu9w7 0 327943 3983251 2026-08-22T22:09:56Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Gronau (commune generale)]] ad [[Grona (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983251 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Grona (commune generale)]] r8afj8piw3tvdzx0dkm9ofntnthjtey 0 327944 3983257 2026-08-22T22:54:02Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Banteln]] ad [[Bantenum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983257 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bantenum]] aj2h89alz6xfco6cs9o8901rz7di7d0 0 327945 3983260 2026-08-22T22:59:15Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Despetal]] ad [[Despethalia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983260 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Despethalia]] o5ibu9cyk0k19iwghtyyl3p10sgs33p 0 327946 3983263 2026-08-22T23:09:36Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Despethalia]] 3983263 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Despethalia]] o5ibu9cyk0k19iwghtyyl3p10sgs33p 0 327947 3983265 2026-08-22T23:11:58Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Betheln]] ad [[Betanum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983265 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Betanum]] os4n5df8loq1dqjj15z6dbk0qo1kw2l 0 327948 3983269 2026-08-22T23:19:50Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Rheden]] ad [[Rheda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983269 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rheda]] bt05k8i12lxk8ezefkh06jnw1btx8ku 0 327949 3983274 2026-08-22T23:27:28Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Brüggen]] ad [[Brugga]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983274 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Brugga]] dgaqyqlgty4qwjodbg12uylyngknhs3 0 327950 3983298 2026-08-23T08:08:48Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3983298 wikitext text/x-wiki {{videdis|Aquilina (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Ban-de-Laveline, Église de l'Assomption-de-Notre-Dame 3.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aquilina: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Assumptio]]ni [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Aquilina}}<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 125.</ref> (Francogallice ''Ban-de-Laveline'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] {{formatnum:1148}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Civis notabilis == * [[Petrus Bastien]] (1934-2006), medicus, hic natus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ban-de-Laveline|Aquilinam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 8szr1ydnqmjpsq8v07mkm4sca21w004 1 327951 3983299 2026-08-23T08:10:21Z Pippobuono 54500 attributio 3983299 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Ban-de-Laveline|237825833}} eg9uazqzbaqjs3epr74d7szw36yds2x 0 327952 3983300 2026-08-23T08:16:27Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3983300 wikitext text/x-wiki {{videdis|Aquilina (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Laveline-devant-Bruyères, Eglise moderne du Sacré-Cœur.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aquilina: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sacrum Cor Iesu|Sacro Corde]] dicata.]] {{res|Aquilina}}<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 125.</ref> (Francogallice ''Laveline-devant-Bruyères'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 581 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Civis notabilis == * [[Michael Alexander Petitnicolas]] (1828-1866), sacerdos, missionarius et martyr in Corea, curatus in communi fuit. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Laveline-devant-Bruyères|Aquilinam}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 9fjd5csr5g1wdmyyf2z91zjg78ue3jw 0 327953 3983302 2026-08-23T08:25:42Z Pippobuono 54500 discretiva 3983302 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Aquilina''' potest significare: == Nomen == * [[Aquilina|Sancta Aquilina]] (281-293), martyr in [[Byblus|Byblo]] == Cognomina == {{...}} == Toponyma == * [[Aquilina (Sanctus Deodatus)]]: commune [[Francia|Francicum]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]] circa [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctum Deodatum]]. * [[Aquilina (Spinalium)]]: commune Francicum praefecturae Vosegi circa [[Spinalium]]. * Quaedam sylva in [[Evelinae (praefectura Franciae)|praefectura Evelinis]]. rrxf5itqgjrs11n6lng5l7dvd9vi6n6 3983303 3983302 2026-08-23T08:26:21Z Pippobuono 54500 /* Cognomina */ 3983303 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Aquilina''' potest significare: == Nomen == * [[Aquilina|Sancta Aquilina]] (281-293), martyr in [[Byblus|Byblo]] == Cognomina == == Toponyma == * [[Aquilina (Sanctus Deodatus)]]: commune [[Francia|Francicum]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]] circa [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctum Deodatum]]. * [[Aquilina (Spinalium)]]: commune Francicum praefecturae Vosegi circa [[Spinalium]]. * Quaedam sylva in [[Evelinae (praefectura Franciae)|praefectura Evelinis]]. iyymvv13n1kmjij1cqw8xl892izjgdl 0 327954 3983308 2026-08-23T10:21:35Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Großefehn]] ad [[Magna Palus]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983308 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Magna Palus]] kukirscl7pe332ney05z99fh9ls5k6f