Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Holmia
0
2097
3987947
3859601
2026-09-14T13:41:48Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3987947
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
'''Holmia''',<ref>[https://books.google.it/books?id=2bINWLq6e5IC&dq=tornata+tornacum&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato,'' 2: 706].</ref><ref>"Holmia, Stocholmia" :{{Graesse}}.</ref> seu '''Stockholmia''',<ref name=NSLO>"Holmia, Stockholmia"; adiect. "Holm(i)ensis, Stockholmiensis": [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda (2009).</ref> ([[Suecice]] ''Stockholm'') est urbs maxima [[Suecia|Sueciae]] et [[Caput (urbs)|caput]] civitatis. Numerus incolarum regionis urbanae Holmiae circiter 1 620 000 erat anno 2020, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam ([[Lingua Suecica|Suecice]] ''Statistiska Centralbyrån'').<ref>[https://www.scb.se/MI0810 Census urbanus]</ref>
Est sedes regis, senatus, atque administrationis regni. Anno 1998, caput culturale Europaeum declarata est.
==De etymologia==
'''Holmiae''' nomen Suecicum, ''Stockholm'', ex duobus verbis compositum est: ''stock'' ('stipes, truncus') et ''holm'' (forma ex ''holme'', 'insula parva').<ref>https://www.etymonline.com/word/Stockholm</ref>
==Status caeli==
Holmiae [[aestas|aestates]] [[zona temperata|temperatae]] sunt; [[hiems|hieme]] autem [[aer]] frigidus est.
==Historia==
Primum de Holmia anno 1252 in chronica Erici scriptum est. Urbem a [[Birgerus Dux|Birgero Duce]] (Suecice: ''Birger Jarl'') circa annum 1250 conditam esse traditur.
== Holmia hodierna ==
=== Regiones urbanae ===
Holmiae hodiernae quattuordecim [[Regio|regiones]] urbanas habent, videlicet: [[Elsiovia]] (Suecice: ''Älvsjö''), Bromma, [[Enschede-Orsta-Vantoeria]] (''Enskede-Årsta-Vantör''), Farsta, Hegerstenia-Lilieholmia (''Hägersten-Liljeholmen''), [[Hesselbia-Vellingbia]] (''Hässelby-Vällingby'') [[Congsholmia]] (''Kungsholmen''), [[Normalmia]] (''Norrmalm)'', [[Austermalmia]] (''Östermalm''), [[Rincovia-Cista]] (''Rinkeby-Kista''), [[Scarpnaechia]] (''Skarpnäck''), [[Scaeriholmia]] (''Skärholmen''), [[Sudermalmia]] (''Södermalm''), et Sponga-Tensta (''Spånga-Tensta'')<ref>https://start.stockholm/om-stockholms-stad/organisation/stadsdelsforvaltningar/</ref>.
=== Commeatus ===
[[Fasciculus:Arlanda aus der Luft.JPG|thumb|[[Aeroportus]] Holmia-Arlanda.]]
==== Ferrivia ====
Holmia est magnus [[ferrivia]]e nexus cum [[Statio Media Holmiensis|Statione Media Holmiensi]] (''Stockholms centralstation''). Ea statione etiam statio ferriviaria subterranea [[statio ferriviaria metropolitana Holmiae T-Centralen|''T-Centralen'']], maxima Holmiae, locata{{dubsig}} est.
==== Aeroportus ====
Maximus Sueciae est [[aeroportus Holmia-Arlanda|aeroportus internationalis Holmia-Arlanda]], circiter 40 [[chiliometrum|chiliometra]] Holmiae remotus. Ex anno [[1999]] ''[[Arlanda Express]]'' ferrivia aeroportum et urbem intra viginti [[minuta]]s iungit.
== Incolae noti ==
*[[Gunnarus Asplund]], [[architectus]] et [[professor]]
*[[Ioanna Maria Lind]] (1820–1887), [[cantrix]]
*[[Carolina af Ugglas]], [[artifex]], cantrix, et ductrix chori
*[[Darin]], [[cantor]] et [[saltator]]
*[[Emanuel Swedenborg]], rerum naturalium doctor, [[philosophus]], [[theologus]], [[theosophia|theosophus]] qui etiam tractavit alias res [[religio]]nis
*[[Stieg Larsson]], [[scriptor]] (ibi anno [[2004]] mortuus)
*[[Bodil Malmsten]], [[scriptrix]]
*[[Petra Mede]], stans [[actrix]] comica, animatrix programmatis, actrix, et scriptrix
*[[Robyn]], cantrix et auctrix carminum
*[[Ioannes Smedberg]], [[architectus]]
*[[Augustus Strindberg]], [[scriptor]]
*[[Gunnel Vallquist]], [[scriptrix]]
*[[Sascha Zacharias]], [[actrix]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
* Jonna Dagliden, "[http://www.theguardian.com/travel/2014/oct/12/-sp-stockholm-city-guide-bars-restaurants-hotels Stockholm city guide: what to do plus the best bars, restaurants and hotels]" in ''[[The Guardian]]'' (12 Octobris 2014)
{{NexInt}}
*[[Archipelagus Holmiensis]]
*[[Blandaren]]
*[[Cursus Marathonius Holmiensis]]
*[[Djurgården]]
*[[Ecclesia Magna (Holmia)|Ecclesia Magna]]
*[[Museum Vasa]]
*[[Syndroma Holmiensis]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Stockholm|Holmiam}}
{{grc|Ὁλμία}}
==Pinacotheca==
<gallery>
Fasciculus:Panorama over Stockholm from Katarinavagen 2005-06-06.JPG|[[Universalis visio]] Holmiae.
Fasciculus:Stockholms stadshus september 2011.jpg|[[Aedes Urbanae Holmienses]].
Fasciculus:Kungliga slottet 19 juni 2010.jpg|[[Castellum Holmiense]].
Fasciculus:Globen stuga 2009a.jpg|[[Globus (aedificium)|Globus]].
Fasciculus:Hoghus 1-5 2007a.jpg|[[Fori Feni Caeliscalpia]].
Fasciculus:Stockholms stads tredje sigill.png|Sigillum antiquum Holmiae urbis, in quo depingitur [[Ericus IX (rex Sueciae)|Ericus IX]] [[rex]].
Fasciculus:Suecia 1-014 ; Stockholm från väster.jpg|"Stockholmia Metropolis Regni Sueciae et sedes regia qua parte ad occidentem spectat"
Fasciculus:Vädersolstavlan 1535.jpg|''[[Vädersolstavlan]]'' ex [[Annus|anno]] [[1535]], una veterrimarum imagines noti Holmiae.
Fasciculus:Sthlm sergelstorg MH5Y4176.jpg|Sculptura [[Accentus rectus vitreus (monumentum)|Accentus Rectus Vitreus]], officialiter "Crystallum, accentus index directus in vitro chalybeque". Etiam "Clavulus" et "Obeliscus Vitreus" appellatur.
Fasciculus:Västerbron och vattenstånd.jpg|Illustratio variarum aquarum altitudines historicarum in Holmia cum adiumento a ''Västerbron''.
Fasciculus:Stockholm county 3000-BC.png|Locus Holmiensis circa 3000 aCn.
</gallery>
{{Urbes Europae capitales}}
[[Categoria:Capita]]
[[Categoria:Holmia|!]]
[[Categoria:Urbes hanseaticae]]
{{Myrias|Geographia}}
5q4bdpeu75ocpxxirgflmavgy8fm4b6
Aboa
0
2098
3987946
3787812
2026-09-14T13:41:17Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3987946
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Yliopistonkatu.JPG|thumb|Via Universitatis (Yliopistonkatu) noctu]]
'''Aboa'''<ref>[https://books.google.it/books?id=2bINWLq6e5IC&dq=tornata+tornacum&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato'', vol. 2, p. 706].</ref><ref>{{Graesse}}; [[Tuomo Pekkanen]] & [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum'' (Helsinki: Societas Litterarum Finnicarum, 2006); [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' ed. secunda (Holmiae: Norstedts akademiska förlag, 2009).</ref> ([[Finnice]] ''Turku,'' [[IPA]] [ˈturku]; [[Suecice]] ''Åbo'') est antiquissima [[Finnia]]e [[urbs]] et olim [[caput (urbs)|caput]], quod nunc est caput provinciae [[Finnia Occidentalis|Finniae Occidentalis]] et regionis [[Finnia Propria|Finniae Propriae]]. Per Aboam fluit [[Aurajoki]] fluvius, qui urbem in duas partes dividit, partem orientalem, quae dialecto Aboensi iocose nominatur ''täl pual jokke'' ('cis fluvium'), et partem occidentalem, quae autem ''tois pual jokke'' ('trans fluvium') vocatur. Aurajoki prope [[castellum Aboense]] in [[mare Balticum]] influit. Castellum Aboense et [[ecclesia Cathedralis Aboensis]] sunt notabilia urbis loca visenda. Cor quoddam Aboae forum mercatorium est, circum quod sita sunt tria [[pantopolium|pantopolia]] et [[Ecclesia Orthodoxa]] Aboensis. Prima [[universitas]] Finnica, a [[Christina (regina Sueciae)|Christina regina]] anno [[1640]] Aboae condita, quae [[Academia Regia Aboensis]] appellabatur, in [[Helsingia (Finnia)|Helsingiam]] post magnum incendium [[1827]] translata est. Hodie Aboae sunt et [[Universitas Turkuensis]] (Finnice ''Turun yliopisto'') et [[Academia Aboensis]] (Suecice ''Åbo Akademi''), universitas studiosis Suecice loquentibus dedicata. Aboae urbes vicinae sunt [[Aura (Finnia)|Aura]], [[Lundo]], [[Nousis]], [[Oppidum Sanctae Catharinae]], [[Pargas]], [[Poeytyae]], [[Raesonia]], [[Rusko]], [[Vallis Gratiae]], [[Wirmo]].
Anno [[2011]] Aboa [[caput culturale Europaeum]] fuit.
== [[Coniunctio communium|Oppida coniuncta]] ==
{|
| valign="top" |
* [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|vexillum Sueciae]] [[Gothoburgum]], [[Suecia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|20px|vexillum Daniae]] [[Aarhusium]], [[Dania]]e
* [[Fasciculus:Flag of Norway.svg|20px|vexillum Norvegiae]] [[Berga]], [[Norvegia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Russia.svg|20px|vexillum Russiae]] [[Petropolis]], [[Russia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Poland.svg|20px|vexillum Poloniae]] [[Gedania]], [[Polonia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|vexillum Germaniae]] [[Rostochium]], [[Germania]]e
* [[Fasciculus:Flag of Bulgaria.svg|20px|vexillum Bulgariae]] [[Odessus]], [[Bulgaria]]e
| valign="top" |
* [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|20px|vexillum Romaniae]] [[Constantia (Romania)|Constantia]], [[Romania]]e
* [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|vexillum Germaniae]] [[Colonia Agrippina]], [[Germania]]e
* [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|20px|vexillum Hungariae]] [[Partiscum]], [[Hungaria]]e
* [[Fasciculus:Flag of Slovakia.svg|20px|vexillum Slovaciae]] [[Bratislava]], [[Slovacia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|vexillum Italiae]] [[Florentia]], [[Italia]]e
* [[Fasciculus:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|vexillum RPP Sinarum]] Tientsina, [[Res publica popularis Sinarum|Sinarum]]
|}
=== Alia ===
Coniunctiones commercii tenet apud urbes:
* [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|20px|vexillum Estoniae]] [[Tarbatum]], [[Estonia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|20px|vexillum Estoniae]] [[Castrum Danorum]], [[Estonia]]e
* [[Fasciculus:Flag of Estonia.svg|20px|vexillum Estoniae]] Arensburgum, [[Estonia]]e
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Turku castle.jpg|[[Castellum Aboense]]
Imago:Turun Tuomiokirkko.jpg|[[Cathedralis Aboensis]]
Imago:Turku Aurajoki.jpg|[[Aurajoki]] per Aboam fluens
Imago:Turku library.jpg|Bibliotheca Aboensis
</gallery>
<gallery>
Imago:Tuomikirkkosilta, Turku.jpg|Pons Cathedralis
Imago:Åbo akademi.JPG|[[Academia Aboensis]], universitas Suecica
Imago:Turku Market Square at night.jpg|Mercatus Aboae noctu
Imago:Turun kaupungintalo.jpg|Curia urbana Aboensis
Imago:Aboa Vetus, Ars Nova -museo, Turku.jpg|[[Aboa Vetus & Ars Nova]] museum
</gallery>
== Clari homines Aboae versati ==
* [[Michael Agricola]]
* [[Ioannes Gadolin]]
* [[Daniel Iuslenius]]
* [[Henricus Gabriel Porthan]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
* [http://www.turku.fi/en Situs interretialis Aboae] {{Ling|Anglice|Finnice|Suecice}}
{{grc|Ἀβόη}}
{{Formula:Urbes et oppida Finniae Propriae}}
{{Formula:Urbes Finniae}}
[[Categoria:Aboa| ]]
[[Categoria:Portus maris Baltici]]
[[Categoria:Urbes et municipia Finniae Propriae]]
05ds59vh1ycg9u8vh0rhpiwilqx6mle
Lingua Theodisca
0
2336
3987950
3863820
2026-09-14T13:44:39Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3987950
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa linguae
|nomen latine =Lingua Theodisca
|nomen =[[:de:Deutsche Sprache|Deutsche Sprache]], Deutsch
|pronunciation =ˈdɔɪ̯tʃə ˈʃpraχə, dɔɪ̯tʃ<ref>{{cite book |editor= |title=Duden: Das Aussprachewörterbuch |edition=7a |year=[[2015]] |publisher= |language=Theodisce |isbn= |pages=306, 49f.}}.</ref>
|color familiae=lawngreen
|familia =e familia [[linguae Germanicae|Germanica]] linguarum [[linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaearum]]
|fabulantes =circa 100 decies centena milia ut maternalis<ref>Thomas Marten, Fritz Joachim Sauer (Ed.): ''Länderkunde Deutschland, Österreich und Schweiz (mit Liechtenstein) im Querschnitt.'' Inform-Verlag, Berolini 2005, ISBN 3-9805843-1-3, p. 7.</ref><ref>[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=deu M. Paul Lewis: ''Ethnologue: Languages of the World. Ethnologue and bibliography information on German, Standard'']</ref>
|fabulantes2 =minime 80 decies centena milia ut lingua secunda (ex quibus secundum [http://ec.europa.eu/education/languages/pdf/doc631_en.pdf "Eurobarometrum"] minime 55 decies centena milia in [[Unio Europaea|Unione Europaea]])
|nationes =[[Germania]], [[Austria]], [[Helvetia]], [[Belgia]], [[Lichtenstenum]], [[Luxemburgum]], [[Tirolis Meridionalis]] ([[Italia]]), [[Unio Europaea]]
|civitas =[[Romania]], [[Russia]], [[Francogallia]], [[Nederlandia]], [[Dania]], [[Slovacia]], [[Namibia]], alibi
|scriptura =[[Scriptura Latina|Latina]]
|litteratura =
|iso1 =de
|iso2 =ger
|iso3 =deu
|tabula =[[Fasciculus:Legal status of German in the world.svg|center|250px]]
|syllabus =
|tabula2 =[[Fasciculus:Legal status of German in Europe.svg|center|250px|Situs locutorum linguae Theodiscae]]
|syllabus2 =Situs locutorum linguae Theodiscae}}
'''Lingua Theodisca'''<ref>{{TraupmanConvLat|312}}.</ref> sive '''Germanica'''<ref>{{Mithridates}} f. 27r-44v; {{Kircher}} pp. 212-215.</ref> (illa ipsa [[lingua]] ''deutsche Sprache'' vel ''Deutsch'', {{IPA|[dɔɪ̯tʃ]}}), est [[Linguae Indoeuropaeae|lingua Indoeuropaea]], quae [[Linguae Germanicae Occidentales|occidentalibus linguis Germanicis]] adscribitur una cum [[Lingua Anglica|Anglica]] et [[Lingua Nederlandica|Nederlandica]]. Numerus eorum qui lingua Theodisca [[sermo patrius|sermone patrio]] utuntur aestimatur fere 90<ref name="SIL">{{Cite encyclopedia| editor-last = Lewis| editor-first = M. Paul| encyclopedia = Ethnologue: Languages of the World| edition = 16 | publisher = SIL International | location = Dallasiae in Texia| year = [[2009]]| url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=deu}}.</ref> vel etiam 98<ref name="Marten">{{cite book |editor1-first= Thomas|editor1-last= Marten|editor2-first= Fritz Joachim|editor2-last= Sauer|title= Länderkunde - Deutschland, Österreich, Schweiz und Liechtenstein im Querschnitt|trans_title=|year= [[2005]]|publisher= Inform-Verlag|location= Berolini|language= Theodisce|isbn= 3980584313|page= 7}}.</ref> decies centena milia esse. Itaque Theodisca est una ex maioribus [[lingua mundana|orbis terrarum linguis]], [[sermo patrius]] in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] latissime in usu.
== Verbum ''Theodisci'' ==
Verbum ''Theodisci'' originem a verbo [[Linguae Germanicae|Germanico]] ''thioda'' 'populus' repetit, et in usum venit ad linguam gentium Germanicarum Europam mediam inhabitantium denotandam, quae [[Lingua Latina]] sive [[linguae Romanicae|Romanicis]] non locutae sunt.
:''qui Theutonica sive Teutisca lingua loquimur''
:([[Notker Balbulus]], ''[[Gesta Karoli Magni|Gesta Karoli]]'' 1,10,24-25)
Regio in qua varietates linguae "Thiodisk" [[continuum dialectorum]] effecerunt primo ''diutschiu lant'' (pl. ''terrae Theodiscae''), a [[saeculum 15|saeculo decimo quinto]] ''Deutschland'' appellabatur.
[[Verbum]] forma Latina (''Theodisce'') primo anno [[786]] in relatione cuiusdam nuntii papalis nomine [[Gregorius Ostiensis|Gregorio Ostiensi]] invenitur, sed non liquet, an iam linguam Germaniae significet. Quod clarius esse videtur in libello anni [[788]], quo [[Tassilo III]] dux [[Bavaria]]e in [[Dieta Imperii Germanici|Dieta]] ad [[Angulisamum]] habita desertionis accusatus est: "quod theodisca lingua harisliz dicitur"; a [[Carolus Magnus|Caroli Magni]] tempore quidem "theodisca lingua" erat publica [[Lingua Franconica|linguae Franconicae]] antiquae appellatio. A [[saeculum 8|saeculo octavo]] exeunti, saepius saepiusque ad linguam Germaniae denotandam adhibetur. Demum ab aevo [[Renascentia litterarum|Renascentiae]] etiam "lingua Germanica"<ref>Appellatione ''lingua Germanica'' praeterea unaquaeque lingua orta e lingua Germanorum antiquorum nominatur. Omni huic familiae omnino decem linguae attribuuntur, quas magnas linguas Germanicas appellare solemus. Quarum linguam Anglicam pro numero loquentium facile principem esse constat. Sed etiam linguae, quae aliquando post ex his magnis profectae sunt, Germanicae et sunt et dicuntur.</ref> in usu venit.
Ab aliis linguis partim "theodisca" recepta est ([[Danice]]: ''tysk''; [[Italiane]]: ''tedesco''; et multae aliae linguae), partim autem varia Germaniae [[fortuna]] aliae appellationes in usu venerunt:
* A gente [[Saxones|Saxonum]]: ''saksa'' ([[Lingua Estonica|Estonice]] et [[Lingua Finnica|Finnice]])
* A verbo [[Linguae Slavicae|Slavico]] ''němьcь'': ''niemiecki'' ([[Lingua Polonica|Polonice]]), ''német'' ([[Hungarice]]) et multae aliae.
* A gente [[Alamanni|Alamannorum]]: [[Francogallice]] ''allemand'', [[Arabice]] ألمانية (almāniyya) et multae aliae.
* A verbo [[Germani|Germano]]: Haec est appellatio recentior (temporis Renascentiae), quae per [[Lingua Anglica|linguam Anglicam]] (''German'') in multas linguas transiit.
* Verba alia inveniuntur in [[Linguae Balticae|linguis Balticis]]: In [[lingua Prussica]] (exstincta) ''miksiskāi'', in linguis [[lingua Lithuanica|Lithuanica]] et [[Lingua Lettonica|Lettonica]] ''vokiečių'' sive ''vācu''.
== Varietates linguae Theodiscae ==
Ad linguae Theodiscae varietates pertinent [[lingua normata]], quae ex [[Dialecti Theodiscae Altae|dialectis Theodiscis altis]] profecta est et etiam [[Lingua Theodisca normata|Theodisca normata]], [[Lingua Theodisca Alta|Theodisca alta]], ''Theodisca scribendi'' vel ''lingua Theodisca litterarum'' appellatur, altera ex parte multae [[dialectos|dialecti]], quae in [[Dialecti Theodiscae altae|dialectos Theodiscas altas]] et "Theodiscas humiles" (Theodisce ''Niederdeutsch'') sive [[Lingua Saxonica|Saxonicas]] dividuntur ac lingua normata [[Ausbausprache - Abstandsprache - Dachsprache|superteguntur]].
Theodisca normata est [[lingua pluricentrica]] in varietatibus normatis imprimis [[Germania]]e, [[Austria]]e et [[Helvetia]]e subsistens (cum linguae Theodiscae [[Tirolis Meridionalis]], [[Belgica]]e, [[Lichtenstenum|Lichtensteni]] ac [[Luxemburgum|Luxemburgi]] minus autonomiae sit). Verba varietatibus communia fundamentum linguae Theodiscae sunt, sed propriam varietatem non creant.
Nulli in [[Unio Europaea|Unione Europaea]] linguae plures sunt locutores et inter decem mundi linguas maximi momenti numeratur.<ref>George Weber, [https://web.archive.org/web/20130507110651/http://www.andaman.org/BOOK/reprints/weber/rep-weber.htm ''Top Languages: The World's 10 Most Influential Languages,''] apud situm andaman.org.</ref>
== Historia ==
Lingua Germanica seu Theodisca alta recens ex [[lingua Germanica alta mediae aetatis]] orta est, quae ipsa ex [[lingua Germanica alta antiqua]] orta erat.
[[Historia]] linguae Theodiscae (altae) saepe in quattuor gradus dividitur:
* 750–1050: [[Lingua Theodisca alta antiqua]]
* 1050–1350: [[Lingua Theodisca alta media]]
* ab anno 1350: [[Lingua Theodisca alta recens]]
** 1350–1650: Lingua Theodisca alta recens (antiquior)
** ab anno 1650: Lingua Theodisca alta recens (hodierna)
=== Lingua Theodisca alta et Lingua Saxonica ===
[[Fasciculus:AlthochdeutscheSprachräume962 Box.jpg|thumb|Diffusio dialectorum Germanicarum occidentalium (sine [[Lingua Langobarda]]) in [[Regnum Francorum|Regni Francorum]] parte orientali circa annum [[962]]]]
Lingua Theodisca in duas linguarum categorias divisa est, in [[Dialecti Theodiscae altae|dialectos Theodiscas altas]] et in dialectos [[lingua Saxonica|linguae Saxonicae]]. Ad linguam Theodiscam altam omnes dialecti Germanicae occidentales in continente pertinent, quae [[Medium Aevum|Medio Aevo]] ineunti [[Consonantium mutatio Theodisca|Consonantium mutatione Theodisca]] affectae sunt ([[Lingua Alemannica|Alemannica]]; [[Lingua Bavarica|Bavarica]]; [[Lingua Franconica|Franconica]] orientalis, media, Rhenana; Theodisca media orientalis). Dialecti, quae hac consonantium mutatione non (sive paene) affectae sunt, Latine [[lingua Saxonica]], Theodisce ab [[Aevum Novum|Aevo Novo]] ineunti Niederdeutsch ('Theodisca humilis sive inferior') nominantur.
{{vide-etiam|Dialecti Theodiscae}}
Quod Germania [[Aevum Medium|mediaevalis]] in multa territoria diffissa erat, dialecti, quae partim valde inter se differebant, simul exstabant. [[Poeta]]e aulici [[Lingua Theodisca alta media|Theodiscae altae mediae]] (circa annum [[1200]]) interdum verba ac proprietates dialectales fugisse videntur, ut quam plurimis locis intellegerentur. Lingua autem normata demum ab [[Aevum Medium|Medio Aevo]] exeunti progressa est.
[[Fasciculus:Sprachenkarte Deutschland1880.png|thumb|Tabula anni [[1880]] regiones demonstrat, ubi lingua Theodisca in usu erat ([[Regio Baltica|regione Baltica]], plagis linguae Theodiscae ad [[Volga]]m et trans mare sitis exceptis). [[Lingua Batava]] [[lingua Saxonica|linguae Saxonicae]] aequata ad linguam Theodiscam numeratur.]]
Cum lingua normata plurimarum Europae civitatum e dialecto cuiusque earum capitis exiret, lingua Theodisca hodierna (normata) quaedam mixtura est dialectorum Theodiscae mediae ac superioris a [[Linea Benrathensis|Linea Benrathensi]] in meridiem versus et "[[Ausbausprache - Abstandsprache - Dachsprache|Dachsprache]]" (lingua tectoria) multarum dialectorum fungitur.
In Germania septentrionali lingua Theodisca normata vernaculam linguam Saxonicam a [[Reformatio]]ne incipiens ex usu publico ac scholastico magna ex parte dimovit. [[Hansa]] florente lingua Saxonica fuerat [[lingua franca]] tota marium [[Mare Germanicum|Germanici]] ac [[Mare Balticum|Baltici]] regione. Cum [[Nederlandia]] civitas libera facta esset, dialecti intestinae linguae Theodiscae resistere potuerunt, ex quibus [[lingua Batava]] orta est.
[[Biblia|Bibliorum]] in linguam Theodiscam versio a [[Martinus Lutherus|Martino Luthero]] (1483–1546) facta maximi momenti erat ad dialectos Theodiscas altas aequandas, quia late diffusa linguae exemplari fungebatur. Iam sub annum [[1350]] quidem initia linguae transregionalis, quae pervestigatio scientifica linguam Theodiscam altam recentem maturam (''Frühneuhochdeutsch'') nominat, inveniuntur. Praecipue in regionibus [[Danuvius|Danuvio]] flumini adiacentibus haec dialectorum aequatio longe progressa erat.
Linguae Theodiscae altae incrementum (quoad linguam politam ac accuratam) [[saeculum 17|saeculo decimo septimo]] maxima ex parte finem habuit. [[Saeculum 18|Saeculo duodevicesimo]] pristina consuetudo litteras inserendi, quae pronuntiationi nullo auxilio erant (''kräfftig'' pro ''kräftig,'' ''hertzkranck'' pro ''herzkrank,'' ''Alterthum'' pro ''Altertum,'' etc.), abolita est, quo modus scribendi ex tunc paene mutatus ortus est.
=== Historia et mutatio phonologica ===
[[Historia]] linguae Theodiscae cum [[mutatio phonologica|mutatione phonologica]] progreditur. [[Consonantium mutatio Germanica]] linguam Theodiscam ([[lingua Theodisca alta antiqua|antiquam]]) a reliquis dialectis [[linguae Germanicae occidentales|Germanicis occidentalibus]] separavit. Huic sonorum mutationi dialecti Saxonici non interfuerunt; itaque lingua Theodisca quoad consonantes a dialectis merdianis mediisque circumscripta est.<ref>[[Fausto Cercignani]], ''The Consonants of German: Synchrony and Diachrony'' (Mediolani: Cisalpino, 1979).</ref>
Transitus a [[lingua Theodisca alta media]] in [[lingua Theodisca alta recens|Theodiscam altam recentem]] maturam quoad [[phonema]]ta praecipue a [[monophthongizatio]]ne et [[diphthongizatio]]ne notus est. Utrique est phaenomenon systematis vocalium. Cum diphthongizatio ab austro-orientali linguae regione exiens septentrionalis Saxonica ac austro-occidentalis Alemannica non interfuissent, monophthongizatio a regio linguae Theodiscae media egressa est.
Septentrio Saxonica et consonantibus et vocalibus in statu linguae antiquo permanet. Regio Alemannica austro-occidentalis tantum mutationibus vocalibus non interfuit, austro-orientalis Bavarica linguae Theodiscae diphthongizationem contulit, monophthongizationi autem non interfuit.
=== Aliarum linguarum effectus in lingua Theodisca ===
Lingua Theodisca, quippe quae media in [[Europa]] diffusa est, per saecula ab aliis linguis tacta est.
* [[Antiquitas Posterior|Antiquitate Posteriori]] et [[Medium Aevum|Medio Aevo]] imprimis erat [[lingua Latina]] (una cum verbis e [[lingua Graeca]] oriundis), ex qua lingua Theodisca multa hauriebat. [[Abecedarium Latinum]], [[orthographia]] verborum Graecorum (ph, th, ch, rh, y, sicut ''Athlet'', ''Rhythmus''), plurima verba sive ad sermonem cotidianum (fenestra > ''Fenster'', murus > ''Mauer'', vinum > ''Wein'') et ecclesiasticum (missa > ''Messe'', schola > ''Schule'') sive ad alias vitae regiones pertinentia (processus > ''Prozess'', facit > ''Fazit''; ''per pedes'', ''pro forma'', ''contra leges'') recepta sunt. Ad hoc veniunt numerosae versiones "mutuae": bene-ficium > ''Wohl-tat'', im-pressio > ''Ein-druck''; in eadem navi esse > ''im gleichen Boot sitzen'', manus manum lavat > ''eine Hand wäscht die andere''. Saepe verba Graeco-Latina notiones Theodiscas demoverunt: ''Arzt'' (< archiater), ''Mediziner'' (< medicus) et ''Doktor'' (< doctor) e.g. locum verborum ''Laachi'' et ''Bader'' suppleverunt.
* Postea [[lingua Francica]] magnam vim in linguam Theodiscam exercuit. Cum [[Bellum tricennale|bello tricennali]] confecto multis in aulis Francice locuti sint et – secundum [[Voltarius|Voltarium]]<ref>[http://titus.uni-frankfurt.de/personal/mittmann-dateien/deutsche_sprachgeschichte_16.pdf Deutsche Sprachgeschichte, PDF]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> – lingua Theodisca non nisi ad milites ac equos alloquendos adhiberetur, multa verba Francica in linguam Theodiscam pervenerunt ut puta ''Boulevard'' (gestatio), ''Konfitüre'' (poma decocta), ''Trottoir'' (trames, viae margo).
* Etiam e [[Linguae Slavicae|linguis Slavicis]] (''Grenze'' / confinium, ''Gurke'' / cucumis, ''Pistole'' / pistolium), e [[lingua Iudaeogermanica]] et [[Rotwelsch]] (''meschugge'' / fatuus, ''Kaff'' / miser vicus, ''Schickse'' / meretricula, ''Schlamassel'' / miseria, ''Zoff'' / rixa) et [[lingua Arabica]] (''Magazin'' / horreum, ''Tarif'' / formula, ''Kaffee'' / coffeum, ''Algebra'' etc.) verba recepta sunt, multo pauciora tamen.
* A saeculo vicesimo medio affectio [[Lingua Anglica|linguae Anglicae]] increscebat, quod a quibusdam carpitur, praesertim cum satis [[synonymia|synonymorum]] Theodiscorum adsit. Sunt etiam verba Anglica "fucata", quae dicuntur, ut puta ''Handy'' pro [[Telephonum gestabile|telephono gestabili]] (quod Anglice re vera ''mobile phone'' sive ''cell phone'' vocatur).
* Praeterea sunt numerosa verba variis ex linguis, quae rebus mercatura importatis accepta sunt, ut puta ''Ananas'', ''Kaschu'' sive ''Cashew'' (Anacardium occidentale) et ''Maniok'' (Mandioca) ex [[lingua Tupi]].
== Normatio linguae Theodiscae ==
Cum creverit numerus eorum qui legere ac scribere possent, [[mutatio phonologica]] normationi<ref>Ad notionem vide disputationem</ref> linguae cessit. Inter grammaticos [[saeculum 18|saeculi duodevicesimi]] maximi momenti [[Ioannes Christophorus Adelung]] numeratur, qui anno [[1781]] lexicon edidit. [[Fratres Grimm|Iacobus et Gulielmus Grimm]] anno [[1858]] thesaurum linguae Theodiscae coeperunt, qui anno [[1961]] perfectus est, ex tunc autem retractatur.
[[Orthographia]] theodisca alta [[saeculum 19|saeculo undevicesimo]] magis magisque normata est. [[Conradus Duden]] anno [[1880]] Orthographicum linguae Theodiscae lexicon ("Orthographischen Wörterbuch der deutschen Sprache") publicavit, quod anno [[1901]] paucis mutatis fundamentum orthographiae publicae declarata est.<ref>Hodie Duden es domus editoria multa ad linguam Theodiscam spectantia praebens, vide [http://www.duden.de/ Duden].</ref> Tamen non ab omnibus neque ubique respectum est: Erant – et sunt - alia lexica in variis linguae Theodiscae regionibus,<ref>Ut puta in Austria: Anno 1904 lexicon "Regeln für die deutsche Rechtschreibung nebst Wörterverzeichnis – Ausgabe mit einheitlichen Schreibweisen" editum est, anno 1951 [https://web.archive.org/web/20160306100933/http://www.oebv.at/sixcms/list.php?page=titelfamilie&titelfamilie=%D6sterreichisches+W%F6rterbuch&modul=konzeption "Österreichisches Wörterbuch2], quod normas linguae Theodiscae in Austria constituit ac nunc (2011) editione 41. gaudet.</ref> quae inter alia orthographia (Latine ''biscoctum'': ''Keeks, Cakes, Kakes,'' hodie ''Keks''), usu verborum regionalium (Latine ''lanius'': ''Fleischer, Fleischhauer, Fleischhacker,'' hodie 'Fleischer', 'Metzger', 'Fleischhauer', 'Fleischhacker') ac tractatione nominum propriorum (''Göthe'' pro ''Goethe,'' ''Bismark'' pro ''Bismarck'') differunt.
Vicipaedia Theodisca copiosum dictionariorum indicem praebet, vide [[:de:Liste bedeutender Wörterbücher|Liste bedeutender Wörterbücher]].
Annis 1996, 2004, et 2006, [[orthographia]] Theodisca alta renovata est, multis dissentientibus.
Aliter ac lingua Theodisca alta [[lingua Saxonica]] normata non est, ab anno [[1956]] autem Regulae linguae Saxonicae scribendae ("Regeln für die plattdeutsche Rechtschreibung") [[Hamburgum|Hamburgi]] editae et lexicon a [[Ioannes Saß|Ioanne Saß]] compositum multum ad linguam normandam valent.
== Conlocatio loquentium ==
Lingua Theodisca est [[lingua publica]] [[Germania]]e, [[Austria]]e, [[Helvetia]]e, [[Lichtenstenum|Lichtensteni]], et [[Tirolis Meridionalis]] (regionis usque ad [[primum bellum mundanum]] [[Austria]]cae, nunc [[Italia|Italicae]]), sed etiam in [[Belgia]] orientali, [[Nederlandia]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Dania]], [[Alsatia]] (in [[Francia]]) nec non in variis Europae orientalis regionibus ([[Russia]]e, [[Polonia]]e, [[Hungaria]]e et [[Romania]]e) late diffusa est. Praeterea est una e linguis gentiliciis [[Namibia]]e. Ex omnibus linguis Europaeis, haec est fere maxime in mundo divulgata post linguas [[Hispanice|Hispanicam]], [[Anglice|Anglicam]], [[Lusitanice|Lusitanicam]], et [[Russice|Russicam]].<ref>Commentarium Vicipaediae Anglicae de [[:en:Ethnologue list of most spoken languages|linguis maxime locutis.]].</ref>.
Ceterum est publica [[Custodes Helvetici|Custodum Helveticum]] in [[Civitas Vaticana|Civitate Vaticana]] lingua, quod [[miles|milites]] ex [[Helvetia]] orti sunt.<ref>Commentarium Vicipaediae Anglicae de [[:en:Swiss guard|custodibus Helveticis]]; vide etiam [http://www.vatican.va/roman_curia/swiss_guard/swissguard/storia_en.htm Nexus externus Vaticani de de custodibus Helveticis]. </ref> Etiam multi sunt, qui Theodisce loquantur in [[Brasilia]], [[Argentina]], [[Chilia]], [[Mexicum|Mexico]], [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]], [[Canada]].
===Linguae Theodiscae in orbe terrarum diffusio numero loquentium addito<ref>Index ex [[:de:Deutsche Sprache#Verbreitung der deutschen Sprache weltweit|Verbreitung der deutschen Sprache weltweit]] sumptus est.</ref>===
[[Fasciculus:Legal statuses of German in the world.svg|thumb|Lingua Theodisca in orbe terrarum: [[coeruleus|coerule]] picta [[lingua publica]]; coeruleo candicante picta [[lingua franca]].]]
[[Fasciculus:Legal status of German in Europe.svg|thumb|Lingua Theodisca in Europa: [[aurantius|aurantie]] picta [[lingua publica]]; coeruleo candicante picta [[lingua franca]].]]
* [[Africa Australis]] 300000–500000 (decies centena milia hominum origine Germana)
* [[Argentinia]] 330000–350000 (circiter 1.5 decies centena milia hominum origine Germana)
* [[Australia]] circiter 78000 incolarum domi Theodisce loquuntur, forsitan 200000 lingua Theodisca materna est; usque ad 2 decies centena milia hominum origine Germana (multi eorum circa [[Adelhaidis|Adelhaidem]], sed etiam in [[Terra Reginae]])
* [[Austria]] 7.57 decies centena milia (Theodisca est lingua publica una cum aliis linguis minoritariis.)
* [[Belgica]] 78 000 (imprimis in Belgica orientali; lingua Theodisca est lingua publica una cum [[Lingua Batava]] et [[Lingua Francica]].)
* [[Brasilia]] 850 000–900 000 (circiter 3-5 decies centena milia hominum origine Germana)
* [[Britanniarum Regnum]] 230 000 <ref>Fons: www.sueddeutsche.de, 20 Octobris 2006.</ref>
* [[Canada]] 438 000 <ref>Fons: Magistratus Canadae statisticus, [http://www40.statcan.ca/l01/cst01/demo11a.htm?sdi=language Population by mother tongue, by province and territory (2006 Census)] Anglice.</ref>
* [[Cechia]] 30 000 (imprimis reliqui eorum Germanorum, qui ante annum [[1945]] in [[Bohemia]] [[Moravia]]que habitaverunt)
* [[Chilia]] 20 000
* [[Chirgisia]] 20 000
* [[Civitates Foederatae Americae]] 1.1 decies centena milia<ref> www.census.gov [http://www.census.gov/prod/2005pubs/06statab/pop.pdf U.S. Census Bureau, Statistical Abstract of the United States: 2006, Table 47. (2003)] PDF (1,87 MB), Anglice.</ref>
* [[Croatia]] 3013 <ref>www.dzs.hr [https://web.archive.org/web/20140320141529/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_02_03/H01_02_03.html Census anni 2001].</ref>
* [[Dania]] 20000 (in [[Slesvicum septentrionale|Slesvico septentrionali]]), pars etiam [[lingua Saxonica]] loquuntur, duae partes autem dialecto nomine ''Sønderjysk'' utuntur)
* [[Estonia]] circa 2000
* [[Francia]]: 1.2 decies centena milia, imprimis im [[Alsatia]] et [[Lotharingia]] boreo-orientali
* [[Germania]] circiter 76–77 decies centena milia hominum, quibus Theodisca est lingua materna; Theodisca est lingua publica.
* [[Graecia]] 45 000 <ref>Fons: Ministerium rerum externarum.</ref>
* [[Helvetia]] 5 decies centena milia (67 % incolarum Helvetiae; Theodisca est lingua publica una cum [[lingua Francica]], [[lingua Italiana]] et [[lingua Raetoromanica]])
* [[Hibernia]] 100 000 <ref>Fons: www.deutsch-iren.de.</ref>
* [[Hispania]] 100 000 (ex iis 60 000 in [[Insulae Baliares|insulis Baliaribus]])
* [[Hungaria]] 35 000–200 000
* [[Italia]] 333 000 (circiter 67 % incolarum [[Bauzanum (provincia libera)|Bauzani provinciae liberae]] sunt linguae Theodiscae; ibi Theodisca est lingua publica una cum [[lingua Italiana]] et [[lingua Ladina (Dolomiana)|lingua Ladina]])
* [[Israel (civitas)|Israel]] 200 000 <ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IL "Ethnologue report for Israel,"] apud situm ethnologue.com (Anglice).</ref> (vide etiam: [[Lingua Iudaeogermanica]])
* [[Kazachstania]] 358000
* [[Lettonia]] circa 3000
* [[Lichtenstenum]] 35 365 (Theodisca est lingua publica.)
* [[Lithuania]] circa 3000, imprimis in regione [[Memela]]e
* [[Luxemburgum]] 474 000 (Theodisca est lingua publica una cum [[Lingua Luxemburgica]] et [[Lingua Francica]])
* [[Mexicum]] 80 000–90 000
* [[Namibia]] 30000
* [[Nederlandia]] circa 386 000 Germanorum, qui in Nederlandia vivunt
* [[Paraquaria]] 166 000<ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=PY "Languages of Paraguay,"] apud situm ethnologue.com (Anglice).</ref>
* [[Polonia]] 150 000 (imprimis reliqui eorum Germanorum, qui ante annum 1945 in [[Silesia]] habitaverunt; lingua Theodisca est lingua minoritaria agnita)
* [[Respublica Dominicana]] 30 000 <ref>Secundum www.spiegel.de.</ref>
* [[Romania]] 45 000
* [[Russia]]: 75 000 in parte Europaea, 767 300 in [[Sibiria]]
* [[Serbia]] 5000
* [[Slovacia]] 5500
* [[Slovenia]] 1628<ref>www.stat.si [https://web.archive.org/web/20101125053306/http://www.stat.si/pxweb/Database/Popis2002/Popis2002.asp Census 2002].</ref>
* [[Thailandia]] 25 000<ref>Fons: WDR 2007.</ref>
* [[Turcia]] 25 000
* [[Ucraina]] 35 000
Numeri in tabula maxima ex parte aestimati sunt, cum numerus exactus inveniri non possit.
[[Fasciculus:Dreieinigkeit.JPG|thumb|left|Verba Theodisca interdum longiora sunt. Nam coniungi possunt. Hic legitur 'Parrochia Sancti Trinitatis in via Lipschitziana sub numero VII'.]]
== Lingua Theodisca in Unione Europaea ==
Lingua Theodisca una ex viginti tribus [[lingua publica|linguis publicis]] et aeque atque [[Lingua Anglica|Anglica]] [[Lingua Francica|Francicaque]] [[lingua agendi]] [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] est. Theodisca est lingua, qua plurimi incolae Unionis Europaeae [[Sermo patrius|patrio sermone]] utuntur; omnium, qui linguis maximis loqui sciunt, vix pauciores Theodisce quam Anglice loquuntur et multo plures quam Francice.
== Linguae studium ==
[[Saeculum 19|Saeculo undevicesimo]] [[saeculum 20|vicesimoque]], lingua Theodisca fuit internationalis [[medicina]]e, [[chemia]]e, [[physica]]e, et [[philosophia]]e sermo. Eo tempore, in [[Asia Orientalis|Asia Orientali]] (in [[Iaponia]]) iuxta [[Latina]]m lingua Theodisca in thematibus sanitatis pertinentibus multi usi sunt. Praeterea, lingua Theodisca in multis civitatibus docetur. Maxime in [[Nederlandia]], [[Flandria]], [[Scandinavia]], [[Russia]], [[Slovenia]], [[Croatia]], [[Polonia]], et [[Iaponia]] docetur, sed etiam in Helvetia Romana, [[Serbia]], [[Mons Niger|Monte Nigro]], [[Hungaria]], [[Slovacia]], [[Bohemia]], [[Macedonia Septentrionalis]], et [[Bulgaria]]. In multis [[civitas|civitatibus]], ubi lingua Hispanica praecipue docebatur, lingua Theodisca nunc iam passim docetur. Aliter autem (e.g. in [[Francogallia]] et [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]]), lingua Theodisca nihilominus nondum amplissime docetur.
== Praemia Nobeliana pro litteris lingua Theodisca scriptis ==
{{div col|2}}
* [[Theodorus Mommsen]] (1902)
* [[Rudolphus Christophorus Eucken]] (1908)
* [[Paulus Heyse]] (1910)
* [[Gerardus Hauptmann]] (1912)
* [[Carolus Spitteler]] (1919)
* [[Thomas Mann]] (1929)
* [[Hermannus Hesse]] (1946)
* [[Nelly Sachs]] (1966) (cum [[Samuel Iosephus Agnon|Samuele Iosepho Agnon]])
* [[Henricus Böll]] (1972)
* [[Elias Canetti]] (1981)
* [[Gunterius Grass]] (1999)
* [[Elfrieda Jelinek]] (2004)
* [[Herta Müller]] (2009)
{{div col end}}
{{NexInt}}
* [[Litterae Austriae]]
* [[Litterae Theodiscae]]
* [[Sprachbund]]
== Notae ==
[[Fasciculus:RechtschreibreformBeiStrassennamen.jpg|thumb|Litterae "sss": reformatio orthographicae Theodiscae.]]
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:NamibiaDeutscheSprache.jpg|thumb|Exempla linguae Theodiscae in usu quotidiano in [[Namibia]]]]
* Beck, Heinrich, et al., eds. [[2004]]. ''Zur Geschichte der Gleichung "germanisch-deutsch."'' Berolini: Walter de Gruyter.
* [[Faustus Cercignani|Cercignani, Fausto]]. [[1979]]. ''The Consonants of German: Synchrony and Diachrony.'' Mediolani: Cisalpino.
* Clyne, Michael. [[1995]]. ''The German Language in a Changing Europe.'' ISBN 0-521-49970-4.
* Crume, George O. (1904) [[1922]]. ''A Grammar of the German Language.''
* Fox, Anthony. [[2005]]. ''The Structure of German.'' ISBN 0-19-927399-5.
* Lockwood, W. B. [[1987]]. ''German Today: The Advanced Learner's Guide.'' ISBN 0-19-815850-5.
* Sanders, Ruth H. [[2010]]. ''German: Biography of a Language.'' Oxoniae: Oxford University Press.
;Grammatica
* [https://books.google.de/books?id=M-dfbTaavrMC ''Teutsch Grammatick oder Sprach-Kunst. Certissima ratio discendae, augendae, ornandae, propagandae conseruandaeq; linguae Alemanorum siue Germanorum, grammaticis regulis et exemplis comprehensa & conscripta: per Laurentium Albertum.'' Augustae Vindelicorum, 1573.]
* [https://books.google.de/books?id=Jg1NAAAAcAAJ ''Underricht der Hoch-Teutschen Spraach: Grammatica seu institutio verae germanicae linguae ... . Cum D. Ioan. Sturmij sententia, de cognitione & exercitatione linguarum nostri saeculi. Alberto Oelingero argent.'' Argentorati, excudebat Nicolaus Vvyriot, 1574<!-- (M.D.LXXIIII) -->.]
* [https://books.google.de/books?id=G5QnfVErDt8C ''Grammatica germanicae linguae ex optimis quibusq; Autoribus collecta Opera & studio. M. Iohannis Claij Hertzber. Hac editione ab ipso Autore correcta & multis in locis emendata.'' Lipsiae, 1592.]
== Nexus externi ==
{{InterWiki|code=de}}
;Theodisca et Latina
* [https://web.archive.org/web/20160403074618/http://auxilium-online.net/index.php Dictionarium Latino-Theodiscum et Theodisco-Latinum]
* [http://www.woerterbuchnetz.de/ Lexica Theodisca nonnulla] {{Ling|Theodisce}}
* [https://web.archive.org/web/20180331185311/http://visuellesynonyme.com/ Linguae Theodiscae Thesaurus] apud situm visuellesynonyme.com
;Fontes generales
* [http://www.vds-ev.de/ ''Verein Deutsche Sprache'']
* [http://www.goethe.de ''Goethe-Institut'' vel Institutum Goetheanum], apud situm goethe.de
* [http://www.101languages.net/german/ "German 101"], situs quibus linguam Theodiscam discere volunt dicatus {{Ling|Anglice}}
* [http://www.deutsched.com Cursus interretialis linguae Theodiscae], apud situm deutsched.com {{Ling|Anglice}}
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/German_phrasebook "German phrasebook"], apud situm Wikivoyage.org {{Ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20130217004814/http://www.populearn.com/german/ "Free German Language Course"], apud situm populearn.com {{Ling|Anglice}}
* [http://dict.leo.org/ende/index_de.html Dictionaria Theodisca-Anglica, Theodisca-Francogallica, Theodisca-Hispanica, Theodisca-Italica, Theodisca-Sinica et Theodisca-Russica], apud situm leo.org
* [http://www.wiegehtes.com/ Deutsch lernen online]
{{grc|Γερμανικὴ Γλῶσσα}}
{{Linguae Germanicae}}
{{FA stella}}
{{1000 paginae}}
[[Categoria:Lingua Theodisca|!]]
{{Myrias|Anthropologia}}
apj1x5v8go9oxlatui6utptzcq5ld5o
Upsalia
0
2933
3987944
3854914
2026-09-14T13:39:33Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3987944
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-1}}
[[Fasciculus:Uppsala domkyrka oktober 2011.jpg|thumb|upright=1|Despectus in urbem a [[Castellum Upsaliense|Castello Upsaliensi]] cum [[Ecclesia Cathedralis Upsaliensis|Ecclesia Cathedrali Upsaliensi]] visa, anno [[2011]].]]
'''Upsalia'''<ref>[https://books.google.it/books?id=2bINWLq6e5IC&dq=tornata+tornacum&hl=it&source=gbs_navlinks_s ''Il mondo antico, moderno, e novissimo, ovvero Breve trattato'', vol. 2, p. 706].</ref><ref name=NSLO>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda (Holmiae: Norstedts Akademiska Förlag, 2009). Nomini adiectivo, "Upsaliensis".</ref><ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'' ([[Dresda|Dresdae]]: Schönfeld, 1861; 1909. [[Brunsvicum|Brunsvici]], 1972, 3 voll.)</ref> ([[Suecice]] ''Uppsala''), vel nomine antiquo '''Arosia Orientalis''' ([[Lingua Suecica|Suecice]] ''Östra Aros''),<ref>{{Graesse|t=Arosia orientalis}}</ref><ref>Conrad Malte-Brun, ''Annales des voyages, de la géographie et de l'histoire'', tomus 3 (Lutetiae: F. Buisson, 1808), [https://books.google.com/books?id=7xdFAAAAcAAJ&pg=PA331 p. 331n1.</ref> est urbs praeclara in Comitatu Upsaliensi [[Suecia|Sueciae]] sita. Numerus incolarum regionis urbanae Upsaliae circiter 161 000 anno 2020 erat, secundum Curiam Centralem Statisticam Suecicam ([[Lingua Suecica|Suecice]] ''Statistiska Centralbyrån'').<ref>[https://www.scb.se/MI0810 Census urbanus]</ref>
Haec urbs, quarta magnitudine in Suecia,<ref>[https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/miljo/tatorter-i-sverige/ Res.]</ref> non solum sedem [[archidioecesis]] habet, sed etiam ob [[Universitas Upsaliensis|Universitatem Upsaliensem]], anno [[1477]] conditam, per [[orbis terrarum|orbem terrarum]] nota est.
Hodie Upsalia sedes [[eruditio]]nis et [[cultura]]e viget, ubi circiter 40 000 incolarum discipuli universitatis sunt. Urbs quoque celebratur propter [[Ecclesia Cathedralis Upsaliensis|Cathedralem Gothicam]], quae maxima est in Scandinavia, necnon propter antiquum [[templum]] [[pagani|paganorum]] in [[Veteri Upsalia]].
== Incolae noti ==
* [[Arvid Lindman]], politicorum peritus
* [[Carolus Linnaeus]], naturalista
* [[Inguiomerus Bergman]], moderator cinematographicus et theatralis
* [[Iohannes Magnus]], archiepiscopus
* [[Veronica Maggio]], cantrix et auctrix carminum
== Communium coniunctiones ==
* [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|20px|Romania]] [[Craiova]], [[Romania]]
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Uppsala universitetshuset.jpg|Primum aedificium [[Universitas Upsaliensis|Universitatis Regiae Upsaliensis]].
Fasciculus:Universitas Regia Upsaliensis.jpg|[[Universitas Regia Upsaliensis]], primum aedificium.
Fasciculus:Uppsala slott-2.jpg|[[Castellum Upsaliense]].
Fasciculus:Uppsala centralstation.jpg|[[Statio Media Upsaliensis]].
Fasciculus:Uppsala domkyrka i oktober 2011.jpg|[[Ecclesia Cathedralis Upsaliensis]].
Fasciculus:Botaniska trädgården i Uppsala.jpg|[[Hortus Botanicus Upsaliensis]] apud aditum capitalem visus.
</gallery>
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Uppsala|Upsaliam}}
{{grc|Οὐψαλία}}
[[Categoria:Upsalia|!]]
ocd38phzjxtwsgrqcfmo6ciiyw2dv8k
Francia
0
3022
3988069
3979533
2026-09-15T02:06:40Z
Bartholomite
116968
/* Nexus externi */
3988069
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
{{Opus Politica Franciae}}
{{FA stella}}'''Francia'''<ref>Etiam ''Gallia.''</ref>, seu '''Francogallia'''<ref>Vide vocabulum [https://de.pons.com/%C3%BCbersetzung/latein-deutsch/Francogallia "Francogallia" apud ''Pons Wörterbuch Latein-Deutsch].</ref>, rite '''Respublica Francica''' ([[Francice]] ''République française''), est [[civitas]] in [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] sita ac [[civitas sui iuris]], cui adiunguntur aliquot [[Territoria Franciae transmarina|regiones, praefecturae, et territoria transmarina]] in aliis [[continens|continentibus]] et [[oceanus|oceanis]] sita. Quibus territoriis exceptis, [[Francia metropolitana]], maxima ex parte in finibus [[Gallia]]e antiquae sita, a [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]] ad [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] et [[Mare Germanicum]], et a [[Rhenus|Rheno]] flumine ad [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] patet, aliquando ''L'Hexagone'' (scilicet '[[hexagonum]]') ob [[geometria|geometricam]] terrae formam in [[tabula geographica|tabulis]] appellata. Finitur ([[modus horologicus|modo horologii]] a parte septentrio-orientali incipiens) a [[Belgica]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]], [[Germania]], [[Helvetia]], [[Italia]], [[Monoecus|Monoeco]]; ad [[meridies|meridiem]] ab [[Hispania]] et [[Andorra]]. Ad [[Britannia Maior|Britanniam]] [[insula]]m trans [[Mare Britannicum|Manicam]] (aut denuo sub eandem per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]]) itur. Francia, civitatum [[Europa]]earum (sine [[Russia]] et [[Ucraina]]) amplissima, est una e [[Unio Europaea#Civitates sociae|rebus publicis Unionis Europaeae]] conditricibus et omnium maxima quod ad [[area (geometria)|aream]] attinet; cuius fines incolunt ad sescenties octogies centena milia [[homo|hominum]]. [[Caput (urbs)|Caput]] et princeps [[urbs|urbium]] Francicarum est [[Lutetia]].
Francia [[Historia Franciae|nonnulla per saecula]] fuit [[magna potestas]] grave habens pondus [[cultura]]le, [[oeconomia|oeconomicum]], [[militia|militare]], [[civilitas|politicum]] tam in [[Europa]] quam in [[tellus|orbe terrarum]]. Saeculis [[saeculum 17|XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]], Francia [[colonia]]s in magnis [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]] regionibus deducebat; saeculis quidem [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]] ineunte [[Imperium Francicum|imperium]] magnitudine illorum temporum secundum constituit ([[Imperium Britannicum|Britannico]] enim maximo), magnis [[Africa Septentrionalis|Africae Septentrionalis]], [[Africa Occidentalis|Occidentalis]], [[Media Africa|Mediaeque]] et [[Asia Meridio-Orientalis|Asiae Meridio-Orientalis]] partibus et multis [[Insulae Pacificae|insulis Pacificis]] comprehensis.
Haec natio summa optabilia expressa in [[Charta Hominis ac Civis Iurum]] habet. Res publica Francica indivisibilis, [[laicismus|laica]], [[democratia|democratica]] socialisque sua [[constitutio]]ne definitur.<ref>Articulus I Constitutionis Francicaa: ... ''La France est une République indivisible, laïque, démocratique et sociale''.</ref> Francia est apud [[civitas evoluta|nationes evolutissimas]] in toto orbe terrarum est,<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Overcoming barriers: Human mobility and development] (Anglice).Relatio Progressūs Humani anni 2009. Programma Progressūs Nationum Unitarum. Novi Eboraci. ISBN 978-0-230-23904-3.</ref> quintam maximam oeconomiam secundum [[Productus domesticus generalis|productum domesticum generalem]] (PDG) nominalem, nonam maximam oeconomiam secundum [[par acquierendi potestas|paritatem pecuniae virium]] et secundam oeconomiam totius Europae possidet.<ref>[https://web.archive.org/web/20081004071135/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html Field listing – GDP (official exchange rate) (Anglice), archivatum in Wayback Machine] die 4 Octobris anni 2008. Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref> Natio alta [[qualitas victus|qualitate victus]] non minus quam magno frequentationis scholarum publicarum gradu gaudet, praeter habendam unam maximas apud [[exspectatio vitae|exspectationes vitae]] in mundo.<ref>[https://web.archive.org/web/20110310193910/http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf «World Population Prospects – The 2006 Revision»] (PDF) (Anglice). [[Nationes Unitae|NU]]. Inspectum die 27 Aprilis anni 2010. Cópia arquivada (PDF) em 10 de março de 2011</ref> Francia putatur natio optimam salutem publicam in toto orbe terrarum praebens ab [[Ordo mundi sanitarius|OMS]].<ref>[https://www.who.int/whr/2000/media_centre/press_release/en/ «World Health Organization Assesses the World's Health Systems»] (Anglice, Arabice, Sinice, Francice, Russice et Hispanice). Relatio OMS. Die 8 Decembris anni 2010. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref> Etiam est natio invisissima in toto orbe terrarum, accipiens 82 milliones peregrinorum periegetarum quotannis.
Huic nationi est tertia dispensatio oeconomica militaris in toto orbe terrarum,<ref>[https://web.archive.org/web/20110725213004/http://milexdata.sipri.org/ «The Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) military expenditure database»] (Anglice). Milexdata.sipri.org. Inspectum die 16 Iulii anni 2011.</ref>, tertia maxima vis militaris intra [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] (CFAS) et maximus exercitus intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] (UE); praeterea, Francia unum e membris perpetuis quinque [[Consilium securitatis|Consilii securitatis]] est et tertium maximum [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] numerum possidet.<ref>[https://fas.org/issues/nuclear-weapons/status-world-nuclear-forces/ «Federation of American Scientists : Status of World Nuclear Forces»] (Anglice). Fas.org. Die 26 Maii anni 2010. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> Haec natio membrum Unionis Europaeae conditorium est et maximam aream et secundam maximam huius consociationis oeconomiam possidet. Quoque est membrum conditorium [[Nationes Unitae|Ordinis Nationum Unitarum]], non minus quam [[Francophonia]]e, [[G8|Gregis Octo Civitatum]], [[G20|Gregis Viginti Civitatum]], [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]] (OCDE), [[Ordo mercaturae mundanae|Ordinis mercaturae mundanae]] (OMC) et [[Unio Latina|Unionis Latinae]].
== Nomen ==
[[Francia metropolita|Francia hexagonalis]] easdem fere terras habet quibus nomen apud [[Graece|Graecos]] antiquos ''Celtice'' fuit, apud [[Romani antiqui|Romanos]] ''[[Gallia]]'': propter expugnationem [[Franci|Francorum]] plenius interdum ''Francogallia''<ref>Sic [[Ephemeris]].</ref> (appellatio e nominibus Latinis ''[[Franci]]'' et ''[[Gallia]]'' [[Medium Aevum|tempore mediaevali]] adhibitis composita.<ref>Lugge (1960).</ref> appellatur, brevius ''Francia''<ref>"[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0304a.html Francia]" in {{Lexfons}}</ref> secundum nomen vulgare, sed [[antiquitas|historiae antiquae]] causa apud nonnullos hodiernos ''Gallia.''<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Synodus Episcoporum Bollettino].</ref> Incolae ipsi [[Britonice]] tali modo ''Bro-C'hall'' ('Terra Gallorum') appellant, sed [[Vasconice]] ''Frantzia'', [[Occitanice]] ''França,'' et in [[lingua publica|lingua civitatis]] (iisdem rationibus aut [[Francogallice|Francogallica]] aut Francica sive Gallica nuncupata) ''France'' {{IPA|/ˈfʁɑ̃s/}}. Civitas publicitus et plenius ''La république française'' ('respublica Francica') nuncupatur.
Nomen ''Francia'' [[saeculum 7|saeculo fere septimo]] primum reperitur, quo aevo regionem a flumine [[Liger]]i ad aquilonem conversam designavit ubi [[Franci|Francus]] populus, migratorius [[Germani]]cus, sedem constituerat regnumque condiderat. Finibus huius regni prolatis appellatio regiones plures comprehendit. Linguis vernacularibus iam in carminibus antiquis sub formis ''France'' et ''Fransa'' invenitur, e.g. in ''[[La chanson de Roland|Carmine Rolandi]]'' ''Li empereres Carles de France dulce'' scil. "ille imperator [[Carolus Magnus|Carolus]] Franciae dulcis"<ref>''[[La chanson de Roland]]'' v. 16.</ref> atque in carmine epico Occitanico ''En doussa Fransa nostres cors sejournier'' ('in dulci Francia corpora nostra reponere').<ref>''[[Rollan a Saragossa]]'' v. 278.</ref>
== Historia ==
{{Vide-etiam|Historia Francogallica}}
===Aetas Praehistorica===
[[Fasciculus:France-Carnac-Alignement_de_Kermario.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Carnac|Saxa erecta Carnacensia]].]]
Antiquissima [[Hominidae|hominidarum]] vestigia ubi in praesenti Francia est originem trahunt propemodum a 1,8 millionibus annorum abhinc.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Hi homines severo variabilique climate, notato aliquot [[Aevum glaciale|aetatibus glacialibus]], obversari debuerunt. Primae hominidae [[nomades|nomadicam]] [[venatio et collectio|venatorum collectorumque]] vitam agebant.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Francia magnum [[caverna]]rum ornatarum numerum a [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] habet, apud quas, una clarissimarum optimeque servatarum est [[Spelunca Lascaux]] (propemodum ab anno 18 000 a.C.n.).<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire ", Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref>
Exeunte [[Tempus glaciale recentissimum|tempore glaciali recentissimo]] (anno 10 000 a.C.n.), clima lene factum est.<ref name="Carpentier">Ioannes (Jean) Carpentier (dir.), Franciscus (François) Lebrun (dir.), Alanus (Alain) Tranoy, Elizabetha (Élisabeth) Carpentier et Ioannes Maria (Jean-Marie) Mayeur cum Iacobi(Jacques) Le Goff praefatione, Histoire de France (Francice), Points Seuil, coll. " Histoire," Lutetiae, 2000 (I ed. anno 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8.</ref> Circa annum 7000 a.C.n., haec [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] pars [[Neolithicum]] inivit et eius incolae sedentarii facti sunt, ingentem post progressum demographicum agriculturalemque inter [[Millennium 4 a.C.n.|IV]] et [[Millennium 3 a.C.n.|III millennium a.C.n.]]. [[Metallurgia]] apparuit exeunte III millenio a.C.n., initio cum operibus [[aurum|aureis]], [[cuprum|cupreis]], [[Aes (mixtura)|aëneis]] et serius [[ferrum|ferreis]].<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 20–24.</ref> Franciae innumeri situs [[megalithus|megalithici]] a Neolithico aevo, apud quos est exceptionaliter spissus situs [[Carnac|Saxorum erectorum Carnacensium]] circa annum 3 300 a.C.n.<ref>[https://web.archive.org/web/20110717103117/http://menhirs.tripod.com/intro.html «Megaliths of Carnac: Introduction»] (Anglice). menhirs.tripod.com. Inspectum die 7 Ianuarii anni 2010.</ref>
===Antiquitas===
{{Vide-etiam|Celtae|Gallia|Gallia Narbonensis}}
[[Fasciculus:Lionel Royer - Vercingetorix Throwing down His Weapons at the feet of Julius Caesar.jpg|thumb|upright=0.8|[[Vercingetorix]] [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesari]] se dedit per [[Bellum Gallicum]].]]
[[Fasciculus:Maison Carree in Nimes (16).jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Maison Carrée|Domus Quadrata]] (Francice ''Maison Carrée'' et Occitanice ''Ostau Cairat''), templum Gallo-Romanae urbis [[Nemausus|Nemausi]] (Francice ''Nîmes'' et Occitanice ''Nimes'') et unum optime conservatorum vestigiorum [[Romani antiqui|Romanorum]].]]
[[Fasciculus:Arles-arenes.jpg|210px|thumb|upright=0.8|left|Interiora [[Amphitheatrum|amphitheatri Romani]] urbis [[Arelate|Arelatis]], in praefectura [[Ostia Rhodani|Ostiis Rhodani]] (Francice ''Bouches-du-Rhône'' et Occitanice ''Bocas de Ròse'').]]
Anno [[600 a.C.n.]], [[Graeci]] [[Iones]], e [[Phocaea]] oriundi, [[colonia]]m [[Massilia]]m ([[Francice]] ''Marseille'', [[Occitanice]] ''Marselha'', [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] Μασσαλία) iuxta [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]] litus condiderunt, quod eam antiquissimam urbem in Francia facit.<ref>''[https://books.google.es/books?id=n1TmVvMwmo4C&pg=RA1-PA754&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Cambridge ancient history] (Anglice). [S.l.]: Cambridge University Press. 2000. p. 754. ISBN 978-0-521-08691-2. Inspectum die 23 Ianuarii anni 2011.''</ref><ref>Claudius (Claude) Orrieux (1999). ''[https://books.google.es/books?id=b8cA8hymTw8C&pg=PA62&redir_esc=y A history of ancient Greece]''. [S.l.]: John Wiley & Sons. p. 62. ISBN 978-0-631-20309-4. Inspectum 23 Ianuarii anni 2011.</ref> Simul, aliquae tribus [[Celtae]] [[Galli]] praesentis Franciae territorii partes pervaserunt et haec occupatio reliquam in Franciam inter [[saeculum IV a.C.n.|saecula IV]] et [[saeculum III a.C.n.|III a.C.n.]] se expandit.<ref>Carpentier et al. 2000, p. 29.</ref>
Circa annum [[125 a.C.n.]], [[Gallia]]e meridies a [[Res Publica Romana|Re publica Romana]] capta est, quae hanc regionem [[Gallia Narbonensis|Provinciam Nostram]] nominavit, unde per tempora ortum est toponymum [[Comitatus Provinciae|Provincia]] (Francice ''Provence'', Occitanice ''Provença'' seu ''Prouvènço'').<ref>[https://books.google.es/books?id=ZEIEAAAAMBAJ&pg=PA77&redir_esc=y&hl=es#v=onepage&q&f=false «Provence in Stone»]. ''Life''. Die 13 Iulii anni 1953. p. 77.</ref> [[Gaius Iulius Caesar|Iulius Caesar]] reliquam Galliam cepit et prinicpis Galli [[Vercingetorix|Vercingetorigis]] rebellionem anno [[52 a.C.n.]] sedavit.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 44–45.</ref> Gallia in aliquot [[Index provinciarum Romanarum Imperii|provincias Romanas]] ab [[Augustus (imperator)|Augusto]] divisa est.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref>
Plurimae urbes conditae sunt Gallo-Romanam per periodum, apud quas est [[Lugdunum]] (Francice ''Lyon'' et [[lingua Arpitanica|Arpitanice]] ''Liyon''), putatum Gallorum caput.<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref> Hae urbes traditionali modo Romano constructae sunt; cum [[forum|foro]], [[theatrum|theatro]], [[circus|circo]], [[Amphitheatrum|amphitheatro]] et [[Thermae Romanae|balneis thermalibus]].<ref name="Carpentier 53">Carpentier et al. 2000, pp. 53–55.</ref>
Galli Romanis cum colonis se miscuerunt et Romanas culturam linguamque ([[Lingua Latina|linguam latinam]], e qua [[lingua Francica]] progressa est) denique adoptaverunt. [[Religio Romana|Polytheismus Romanus]] cum [[Religio Celtica|Paganismo Gallico]] confusus est in eodem [[syncretismus|syncretismi]] processu.<ref>Woolf, G. (1998). ''Becoming Roman: the origins of provincial civilization in Gaul'' (Anglice). Cantabrigiae: Cambridge University Press.</ref> Ex [[anni 250|annis 250]] usque ad [[anni 280|annos 280]], Gallia Romana magnam crisin passa est, eius limites munitionibus instructos incursantibus [[barbarus|barbaris]] pluriens.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 76–77</ref> Nihilominus, status melioravit primo [[saeculum 4|saeculi IV]] dimidio, ubi fuit periodus revivificationis prosperitatisque Galliae Romanae.<ref>Carpentier et al. 2000, pp. 79–82</ref>
Anno [[312]], [[Index Imperatorum Romanorum|imperator]] [[Constantinus I|Constantinus]] ad [[Religio Christiana|Christianismum]] se convertit. Postea, christiani, qui usque ad illud tempus exagitati erant, cito creverunt totum per [[Imperium Romanum]].<ref>Carpentier et al. 2000, p. 81.</ref> Sed, ex ineunte [[saeculum 5|saeculo V]], [[Migrationes Europaeae populorum et gentium|invasiones barbaricae]] denuo rediverunt<ref>Carpentier et al. 2000, p. 84.</ref> et tribus barbaricae, sicuti [[Vandali]], [[Suebi]] et [[Alani]], [[Rhenus|flumen Rhenum]] transiverunt et constiterunt in Gallia, [[Hispania]] et in aliis [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Imperii Romani Occidentalis occidentis]] partibus.<ref> Carpentier et al. 2000, pp. 84–88.</ref>
===Medium aevum===
{{Vide-etiam|Regnum Francorum|Carolingorum stirps|Stirps Capetiana|Gens Burbonia|Reges Franciae}}
[[Fasciculus:Franks expansion.gif|thumb|upright=1.2|[[Franci|Francorum]] expansio inter annos 481 et 843/870.]]
[[Antiquitas posterior|Exeunte Antiquitatis periodo]], antiqua [[Gallia]] in aliquot [[Germani (antiquitas)|Germanica]] reina et reliquum Gallo-Romanum territorium, [[Regnum Syagrii]] nuncupatum, divisa erat. Simul, [[Celtae]] [[Britanni]], cum ab [[Anglosaxones|Anglosaxonicā]] [[Britannia Maior|Britanniae Maioris]] invasione fugissent, in occidentali [[Armorica]]e parte consederunt. Sic, paeninsula Armorica [[Britannia Minor]] denuo nominata est, Celtica cultura revivificata est et aliquot parva regna independentia orta sunt hac in regione. [[Franci]] [[paganismus|pagani]], a quibus nomen "Francia" derivatum est, initio in septentrionali Galliae parte consederunt; sed, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] rege, pleraque alia regna septentrionalis mediaeque regionis ceperunt. Anno [[498]], Chlodovechus primus Germanicus expugnator factus est post [[Occasus Imperii Romani Occidentalis|Occasum Imperii Romani]] qui ad [[Christianismus|Christianismum]] [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicum]] se convertit, magis quam ad [[Arianismus|Arianismum]]; itaque, Francia titulum "filiae antiquissimae Ecclesiae" (Francice ''la fille aînée de l'Église'') a [[papa|papatu]] accepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20110722112834/http://www.wf-f.org/03-1-France.html «Faith of the Eldest Daughter – Can France retain her Catholic heritage?»] (Anglice). ''Wf-f.org''. Inspectum die 17 Iulii anni 2011.</ref>
Franci culturam Gallo-Romanam Christianam susceperunt et denique antiqua Gallia rursus nominata est Francia, scilicet "Terra Francorum". Franci Germanici [[Linguae Romanicae|linguas Romanicas]] adoptaverunt, praeter Galliae septentrionem, ubi Romanae coloniae minus densae erant et ubi ortae sunt [[linguae Germanicae]]. [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovechus]] [[Lutetia]]m suum [[caput (urbs)|caput]] fecit et [[dynastia Merovingica|dynastiam Merovingicam]] stabilivit, sed regnum non eius morti superesset. Franci terram simpliciter sicut privatam possessionem tractabant et eam inter heredes dividebant; tunc quattuor regna orta sunt, [[Chlodovechus I (rex Francorum)|Chlodovecho]] mortuo: [[Lutetia]], [[Aurelianum]], [[Augusta Suessionum]] et [[Durocortorum]]. [[Reges Franciae|Ultimi reges Merovingi]] potestatem suis pro [[maior domus|maioribus domis]] perdiderunt. Quorum unus, [[Carolus Martellus]], invasionem [[Islam]]icam Galliae in [[Pictavium|Proelio Pictaviensi]] (anno [[732]]) vicit et respectum potestatemque intra Regna Franca adeptus est. Eius filius, [[Pippinus III (maior domus)|Pippinus Iunior]], Franciae coronam occupavit, debilitatis [[Merovingi]]s et [[Carolingorum stirps|dynastiam Carolingicam]] stabilivit. Pippini filius, [[Carolus Magnus]], qui [[Saxonia (discretiva)|Saxoniam]], [[Bavaria]]m atque septentrionales partes [[Italia]]e subiecit, Regna Franca conglutinavit et vastum imperium in tota Europa occidentali mediaque construxit.<ref>Bradbury, Jim (2 Augusti anni 2004). ''[https://books.google.es/books?id=3FRsBgAAQBAJ&pg=PA19&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Routledge Companion to Medieval Warfare]'' (Anglice). [S.l.]: Routledge. pag. 19–. ISBN 978-1-134-59847-2.</ref>
[[Fasciculus:Aachen Domschatz Bueste1.jpg|thumb|left|Effigies [[Carolus Magnus|Caroli Magni]], primi [[Imperator Romanus Sacer|Imperatoris Francorum]], exposita in [[Cathedralis|Cathedrali]] [[Aquisgranum|Aquisgranensi]], in [[Germania]].]]
[[Carolus Magnus]] [[Romanorum Imperator|Imperator]] a [[Leo III|Papa Leone III]] appellatus est et, sic, antiquam historicam coniunctionem inter gubernium Francicum et [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiam Catholicam]] denuo stabilivit.<ref> «[https://web.archive.org/web/20110206213909/http://berkleycenter.georgetown.edu/resources/countries/france France]» (Anglice). Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. Inspectum die 14 Decembris anni 2011.</ref> Qui [[Imperium Romanum Occidentale]] et eius culturalem magnitudinem revivificare conatus est. Caroli Magni filius, [[Ludovicus I Pius (imperator)|Ludovicus I Pius]], imperans inter annos 814 et 840, imperium consociatum servavit; nihilominus, Imperium Carolingicum eius morti non superesset. Anno [[843]], secundum [[Foedus Virodunense]] (Francice ''Traité de Verdun''), imperium inter tres Ludovici filios divisum est: [[Regnum Francorum orientalium|Francia Orientalis]] cum [[Ludovicus (rex Francorum orientalium)|Ludovico Germanico]] mansit; [[Francia Media]] penes [[Lotharius I (imperator)|Lotharium I]] evenit, dum [[Francia Occidentalis]] penes [[Carolus II (imperator)|Carolum II Calvum]] evenit. Francia Occidentalis fere totam praesentis Franciae aream occupabat et eius praecursoria natio est.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716063456/http://history.howstuffworks.com/european-history/treaty-of-verdun.htm «Treaty of Verdun»] (Anglice). History.howstuffworks.com. Die 27 Februarii anni 2008. Inspectum 17 Iulii anni 2011.</ref>
[[Carolingorum stirps|Dynastia Carolingica]] Franciam usque ad annum [[987]] regnavit, cum [[Hugo Capetius]], Dux Franciae et Comes Lutetiae, [[Reges Franciae|Rex Francorum]] coronatus est.<ref>[http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?groupid=1008&HistoryID=ab03>rack=pthc «History of France – The Capetian kings of France: AD 987–1328»] (Anglice). Historyworld.net. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> Cuius posteri —[[Stirps Capetiana|Capetii]], [[Gens Valesia]] et [[Gens Burbonia]]— progressive nationem adunavit per bella et dynasticam hereditatem in Regnum Franciae, quod omnino declaratum est anno [[1190]] a [[Philippus II (rex Francorum)|Philippo II]]. Francica nobilitas prominens munus obivit plerisque [[Expeditio sacra|Cruciatis]], ut Christianus accessus ad [[Terra Sancta|Terram Sanctam]] restitueretur. Francici [[Expeditio sacra|milites crucesignati]] maxima pars continuae auxiliorum copiae per annorum 200 periodon Cruciatarum sic constituebant ut [[Arabes]] uniformiter milites crucesignatos فرنج (pronuntiatur ''franĝ'') nuncuparent, quamquam illorum parvum interest si crucesignati venirent e Francia.<ref name="Nadeau">Ioannes Benedictus (Jean-Benoit Nadeau); Iulia (Julie) Barlow (die 8 Ianuarii anni 2008). ''[https://books.google.es/books?id=JYDOrzMpgGcC&pg=PT34&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Story of French]'' (Anglice). [S.l.]: St. Martin's Press. pp. 34–. ISBN 978-1-4299-3240-0. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref> Francici milites cruciferi [[lingua Francica|linguam Francicam]] in [[Levans|Levantem]] etiam importaverunt, quae [[Civitates Crucesignatae|Civitatum Crucesignatarum]] [[lingua franca]] facta est.<ref name="Nadeau"/> Francici equites maximam copiam etiam constituebant in ordinibus [[Ordo Hospitalis|Hospitalariorum]] et [[Pauperes commilitones Christi Templique Salomonici|Templariorum]]. Qui ultimi, praesertim, aliquot proprietates tota in Francia possidebant et, [[saeculum 13|saeculo XIII]], erant praecipui argentarii Coronae Francicae donec [[Philippus IV (rex Francorum)|Philippus IV Franciae]] hunc ordinem anno 1307 abolevit. [[Expeditio sacra in Albigenses]] anno 1209 effecta est, ut [[cathari|catharos]], [[Haeresis|haeretici]] putati, ex austroccidentali praesentis Franciae regione de medio tollerentur. Denique, cathari exterminati sunt et liber [[Comitatus Tolosanus]] (Francice ''Comté de Toulouse'' et Occitanice ''Comtat de Tolosa'') ad Coronae Francicae terras annexus est.<ref>«Massacre of the Pure». ''[[Time]]''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]. Die 28 Aprilis anni 1961.</ref>
[[Fasciculus:Lenepveu, Jeanne d'Arc au siège d'Orléans.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ioanna Arcensis]] in Proelio [[Aurelianum|Aurelianensi]].]]
[[Carolus IV (rex Franciae)|Carolus IV]] mortuus est sine herede anno [[1328]].<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Secundum [[Lex Salica|Legem Salicam]], corona Francica feminae transmitti nequiebat nec stirps regia femineam per stirpem transmitti nequiret.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref> Eapropter, corona [[Philippus VI (rex Francorum)|Philippo VI Valesio]], Caroli IV [[cosinus (familia)|cosino]], transmissa est nec femineam per stirpem Caroli IV nepto<ref>Neptus, Filius fratris, in Actis S. Rudesindi Episcopi tom. 1. Martii pag. 105. Apud [https://web.archive.org/web/20230220225709/http://ducange.enc.sorbonne.fr/NEPOS ''Glossarium mediae et infimae latinitatis]'', Du Cange et alii.</ref>, [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardo]], qui postea [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III Angliae]] fieret. Philippo VI rege, monarchia Francica maximum potestatis mediaevalis attigit.<ref name="Guerard">Albertus (Albert) Guerard, ''France: A Modern History'' (Anglice) (University of Michigan Press: Ann Arbor, 1959) pag. 100, 101.</ref>
Sed [[Eduardus III (rex Angliae)|Eduardus III]], contra Legem Salicam, sibi iure successionis imperium Franciae esse postulavit, quare [[Bellum Centum Annorum]]<ref>Don O'Reilly. [https://web.archive.org/web/20061109043743/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3031536.html "Hundred Years' War: Joan of Arc and the Siege of Orléans"] (Anglice). ''TheHistoryNet.com''.</ref> ortum est inter [[Anglia]]m et Franciam anno 1337, pridie primae undae [[Mors atra|Mortis atrae]],<ref>[https://web.archive.org/web/20090829034202/http://encarta.msn.com/text_761568934___117/France.html «France VII»] (Anglice). ''Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009''. Webcitation.org.</ref> et duravit usque ad annum 1453. Exacti limites multum per tempora mutaverunt, sed regum Anglorum Francicae proprietates extensae manserunt per decennia. Charismaticis cum principibus, sicuti [[Ioanna Arcensis|Ioanna Arcensi]] et [[La Hire]], potentes redintegrationes pugnae Francicae continentalia Anglorum territoria ceperunt. Ut reliqua Europa, Francia Morte atra valde percussa est; dimidium numeri incolarum Franciae mortuum est hoc in periodo.<ref> Emmanuel Le Roy Ladurie (1987). [https://books.google.es/books?id=VT9rIMQFt2MC&pg=PA32&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''"The French peasantry, 1450–1660"''] (Anglice). University of California Press. p. 32. ISBN 0-520-05523-3.</ref><ref>Petrus (Peter) Turchin (2003). ''[Historical dynamics: why states rise and fall]'' (Anglice). Princeton University Press. p. 179. ISBN 0-691-11669-5.</ref> [[Gens Valesia]] (1328–1589), incursionibus [[Ducatus Burgundiae]] iuvantibus, [[Helvetii]]s feliciter propulsavit. Ea de causa postea crebrae querelae inter Franciam et [[Hispania]]m [[Domus Habsburgensis|Habsburgensem]] ortae sunt.
===Aevum modernum===
[[Fasciculus:Debat-Ponsan-matin-Louvre.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Catharina Medicaea]] [[Protestantes|Protestantium]] cadavera observat post [[Caedes Sancti Bartholomei|Caedem Sancti Bartholomei]], anno 1572, [[Bella religionis (Francia)|Bellorum religionis]] culmen in Francia. Francica pictura anni 1880.]]
Francicum [[Renascentia litterarum|Renascentia]] magnificum progressum culturalem et primam [[lingua Francica|linguae Francicae]] [[normalizatio]]nem praebuit, quae [[lingua publica]] Franciae et lingua [[aristocratia]]e Europaeae fieret. Etiam exarserunt plurimi conflictus militares, [[Bella Italica]] nominati, inter Regnum Franciae et potens [[Sacrum Romanum Imperium]]. Francici exploratores, sicuti [[Iacobus Quarterius]] aut [[Samuel Camplenius]], Franciae terras in [[America]] vindicaverunt, quod futuram [[Primum Imperium coloniale Francicum|Primi imperii colonialis Francici]] (Francice ''Premier empire colonial français'') expansionem paravit. [[Protestantes|Protestantium]] [[Reformatio|surrectio]] in Europa Franciam in [[bellum civile]], [[Bella religionis (Francia)|Bella religionis]] nuncupatum, induxit, quorum notissimus casus fuit [[Caedes Sancti Bartholomei]] (Francice ''Massacre de la Saint-Barthélemy'') anno 1572, ubi milia [[Hugenoti|Hugenotorum]] necati sunt.<ref>[https://www.britannica.com/event/Massacre-of-Saint-Bartholomews-Day «Massacre of Saint Bartholomew's Day»] (Anglice). Britannica.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> [[Edictum Namnetense|Edicto Namnetense]] Protestantibus videlicet asseclis Ioanni Calvini et Hugenotis tolerantiam promissa est, quare status rerum internarum iterum quietus est.
[[Ludovicus XIII|Ludovico XIII]] regnante, animosus [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|cardinalis Richeliaeus]] Civitatis centralizationi favit et regalem potestatem corroboravit, cum domesticam potestatem in decennio 1620 tenentes dearmaret. Hic [[Castellum mediaevale|castella]] dominorum qui centralem potestatem provocaverant systematice ruit et privatae violentiae usum ([[duellum|duella]], armorum portationem et privati exercitus possessionem) declamavit. Exeunte anno [[1620]], Richeliaeus "regium vis monopolium" velut doctrinam stabilivit.<ref>Tilly, Carolus (Charles) (1985). "War making and state making as organized crime" (Anglice) in Bringing the State Back In, ed. P.B. Evans, D. Rueschemeyer, & T. Skocpol. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1985. p. 174.</ref> Sic, dum cardinalis [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|Richelaeus]] (1624–42) et suus successor [[Iulius Mazarinus|Mazarinus]] (1642–1661) rebus moderabantur, potestas regiminis centralis aucta est. [[Bellum tricennale|Bello tricennale]] (1618–1648) facto Francogallia iterum supremam dominationem militarem atque culturalem nacta est.
[[Fasciculus:Louis_XIV_of_France.jpg|thumb|upright|[[Ludovicus XIV]], "Rex Solis", Franciae [[Monarchia absoluta|monarcha absolutus]] fuit et nationem praecipuam potentiam Europeam fecit.]]
Monarchia suum culmen saeculum XVII attigit. Sic [[Ludovicus XIV]] (1661–1715) studio [[Absolutismus|Absolutismi]] adipiscendi maxime progressit atque successit, cum potentes [[feudalismus|dominos feudales]] in [[Castellum Versaliense|Castelli Versaliensis]] [[aulicus|aulicos]] transformaret. Eo regnante fines Francogalliae incommodo nationum adiacentium fortiter propagatae sunt et fecit Franciam praecipuam Europaeam potentiam; quare Francogalli inimicitias [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] meruerunt; in quod cum confligendo opes regni magis magisque fatigatae sunt; imprimis [[Bellum de successione Hispanica|Belli de successione Hispanica]] inter annos [[1701]] et [[1713]] gesti causa. Sed, natio populosissima in Europa facta est et ingens pondus in continentis civilitate, oeconomia et cultura habuit. [[Lingua Francica]] maioris usus lingua facta est [[diplomatia]]e, [[scientia]]e, [[litterae|litteris]] et [[relationes internationales|relationibus internationalibus]] et hoc modo usque ad saeculum XX mansit.<ref>[https://web.archive.org/web/20230406202845/http://www.nakedtranslations.com/en/2004/language-and-diplomacy/%7C%C2%ABLanguage and Diplomacy»]. Nakedtranslations.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref>
[[Ludovicus XV|Ludovico XV]], [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] [[pronepos|pronepote]], regnante; Francia [[Nova Francia|Novam Franciam]] et maiorem [[India Francica|Indiae Francicae]] partem amisit post cladem in [[Bellum Septem Annorum|Bello Septem Annorum]], anno 1763 confecto. Nihilominus, Europaeum eius territorium crescere perrexit, insignibus cum adeptionibus, sicuti [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] (1766) et [[Corsica]] (1770). Debile impopulareque Ludovici XV gubernium, ob suas pecuniarias, politicas et militares decretiones male excogitatas —non minus quam ob suae domi regiae prodigentiam— monarchiam infamavit, quamobrem indubitabiliter patuerunt [[Res novae Francicae]], quae annos quindecim mortuum post regem acciderent.<ref>[http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/louis_xv.shtml «BBC History: Louis XV (1710–1774)»] (Anglice). [[BBC]]. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref><ref>[http://webspace.qmul.ac.uk/cdhjones/documents/gn_pdf.pdf «Scholarly bibliography by Colin Jones (2002)»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref>
===Res novae Francicae===
{{Vide-etiam|Res novae Francicae}}
Pecuniaria ob problemata, rex [[Ludovicus XVI]] [[Ordines generales]]<ref>Vide [https://neolatinlexicon.org/silva-old/ neolatinlexicon.org], ubi dicitur "legislature: Estates-General (as in early modern Holland or France) / ordines (v. potestates) generales (Milton)".</ref> (Francice ''États généraux'') convocavit, congregatis tribus [[stamentum|regni stamentis]]<ref>Vide ''[Glossarium ad scriptores mediae et infimae Latinitatis]'' in interrete, ubi dicitur "STAMENTUM, Ordo, Gall. Etat, Hisp. Estamento. Constitut. Eccl. Valent. inter Concil. Hispan. tom. 4. pag. 188".</ref> Maio anni 1789, ut proponerentur solutiones gubernio. Desperatam per rem, [[Ordo tertius|Ordinis tertii]] (Francice ''Tiers état'') legati [[Conventus civitatis Francicae|Conventum nationalem]] (Francice ''Assemblée nationale'') constituerunt, quod [[Res novae Francicae|Rerum novarum Francicarum]] ortum indicat. [[Agricola (munus)|Agricolae]] operariique itaque gradatim ad egestatem redacti sunt, simul cives urbani [[libertas|libertatem]] rerum suarum libere gerendarum expetiverunt quasi postulaverunt. Incursus in [[Bastilia|Bastiliam]] die [[14 Iulii]] [[1789]] factus tamquam impulsus initiale fuit [[Res novae Francicae|rerum novarum Francicarum]] exarsarum interitique monarchiae Francogallicae. Ineunte Augusto 1789, [[Conventus nationalis constituens]] nobilitatis privilegia abolivit,<ref>Robinson, Iacobus (James) Harvey (1906). ''[https://books.google.es/books?id=Yl4AAAAAYAAJ&dq=J.H.+Robinson+(1906).+Readings+in+European+History&pg=PA435&redir_esc=y#v=onepage&q=August%20Decrees&f=false Readings in European History]'' (Anglice). Bostoniae: Ginn. pp. 435ff. OCLC 870461. Inspectum die 16 Ianuarii anni 2011.</ref> sicuti personalem servitutem et exclusiva venationis iura. Per[[ Declaratio iurum hominis| Declarationem iurum hominis]] (Francice ''Déclaration des droits de l'homme''), die 27 Augusti anni 1789, Francia iura fundamentalia hominibus stabilivit. Declaratio naturalia libertatem, proprietatem, securitatem et impedimentum contra oppressionem inexstinguibiliaque hominis iura aestimat. [[Libertas exprimendi]] et [[Libertas imprimendi|imprimendi]] declarata est et arbitrariae custodiae prohibitae sunt. Etiam aristocraticorum privilegiorum destructionem sollicitavit et libertatem et iurum aequalitatem omnibus hominibus non minus quam accessum ad publica munera secudum ingenium et haud secundum nativitatem nuntiavit.<ref>Fremont-Barnes, Gregorius (Gregory) (2007). ''[https://books.google.es/books?id=6_2wkP4j-EsC&pg=PA190&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the Age of Political Revolutions and New Ideologies, 1760-1815]'' (Anglice). [S.l.]: Greenwood. p. 190. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
[[Imago:Prise de la Bastille.jpg|thumb|left|[[Expugnatio Bastiliae|Expugnatio]] carceris [[Bastilia|Bastiliae]] anno 1789, unus praecipuorum eventuum in [[Res novae Francica|Rebus novis Francicis]].]]
Novembre anni [[1789]], [[Conventus civitatis Francicae|Conventus]] omnia [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] bona publicare vendereque decrevit, quae erat maximus proprietarius in natione erat. Iulio anni [[1790]], [[Constitutio civilis cleri]] (Francice ''Constitution civile du clergé'') Ecclesiam Catholicam Francicam denuo ordinavit, tollenda Ecclesiae auctoritate recipendorum tributorum alias inter res.<ref>D., Popkin, Ieremias (Jeremy) (Kalendis Ianuarii anni 2010). ''[https://www.worldcat.org/title/short-history-of-the-french-revolution/oclc/780111354A short history of the French Revolution]'' (Anglice). [S.l.]: Pearson Education. ISBN 0205693571. OCLC 780111354</ref> Quae res magnam indignationem in Franciae partibus causaverunt, quod ad bellum civile finem annos postea habiturum induceret. Quamquam rex [[Ludovicus XVI]] adhuc satis favoris populi habebat, calamitosa eius [[fuga in Varennas]] (Iunio anni [[1791]]) rumores ut is suas politicae salutis spes in peregrinae invasionis ambitu firmaret probare videtur. Quamobrem, eius fides sic labefacta est, ut [[monarchia]] dissoluta et instituta [[res publica]] sensu stricto crescens possibilitas facta sint.<ref>Thompson, Iacobus Matthaeus (James Matthew) (1943), [https://web.archive.org/web/20180315003745/https://trove.nla.gov.au/work/7400914 The French Revolution] (Francice), Oxoniae.</ref>
Die [[10 Augusti]] anni [[1792]], irata turba regiam regis [[Ludovicus XVI|Ludovici XVI]] periclitata est, qui ad [[Conventus nationalis legislativus|Conventum legislativum]] (Francice ''Assemblée législative'') confugit.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Censer, Iacobus (Jack) R. et Hunt, Lynna (Lynn). ''Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution'' (Anglice). in Consaepto Universitatis, in Pennsilvaniā: Pennsylvania State University Press, 2004.</ref> [[Borussia|Borussus]] exercitus in Franciam Augusto anni [[1792]] invasit. Ineunte Septembre, [[Lutetia|Parisienses]], propter [[Virodunum]] a Borusso exercitu occupatum et propter contrarevolutionarios motus Septentrionali in Francia irati, inter 1000 et 1500 captorum interfecerunt cum impetum facerent Parisienses in carceres. [[Conventus nationalis legislativus|Conventus]] et [[Commune Parisiorum (Res novae Francicae)|concilium urbis]] [[Lutetia]]e inepta continendo huic sanguinis effusioni videbantur.<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref><ref>Doyle, Gulielmus (William). ''The Oxford History of The French Revolution''. Oxoniae: Oxford University Press, 1989. pag. 191–192.</ref> [[Conventio nationalis (Res novae Francicae)|Conventio nationalis]] (Francice ''Convention nationale''), primis comitiis per [[suffragium universale]] masculinum<ref name="Shusterman">Noë (Noah) Shusterman – ''De Franse Revolutie'' (Batavice). Veen Media, Amstelodami, anno 2015.</ref> die [[20 Septembris]] anni [[1792]] electa, Conventui legislativo successit et, die [[21 Septembris]], monarchiam abolevit, declaranda [[Prima res publica (Francia)|Prima re publica Francica]]. Quondam rex, Ludovicus XVI, de perduellione damnatus est et guillotiniana machina Ianuario anni 1793 necatus est. Francia [[Anglia]]e atque [[Res Publica Coniunctarum Provinciarum|Rei Publicae Batavae]] Novembre anni 1792 et [[Hispania]]e Martio anni 1793 bellum decrevit; vere anni 1793, [[Austria]], [[Britanniarum regnum]] et Res publica Batava in Franciam invaserunt; Francia "rem publicam sororem" in "[[Res publica Moguntina|Re publica Moguntina]]" ([[Theodisce]] ''Mainzer Republik'') creavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20140106040444/http://www.landeshauptarchiv.de/index.php?id=408 «Der 18. März 1793. Der Rheinisch-deutsche Nationalkonvent in Mainz»]. Landeshauptarchiv Koblenz. Die [[18 Martii]] anni 2003. Inspectum die [[6 Aprilis]] anni 2012 (Theodisce).</ref>
===Napoleo et saeculum XIX===
{{Vide-etiam|Primum Imperium Francicum}}
[[Fasciculus:Napoleon_in_1806.PNG|thumb|upright=0.8|[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo Bonapars]] et suus [[Magnus Exercitus]] (Francice ''Grande Armée'').]]
[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo]] die [[9 Novembris]] [[1799]] omnium rerum in Re publica potitus est, cum Primus consul et deinde Imperator [[Primum Imperium Francicum|Primi Imperii Francici]] (inter annos 1804 et 1814/1815) factus esset. Secutis bellis ab Europaeis monarchiis contra Rem publicam gestis, Europaeorum foederum iuncturae bellum Imperio Napoleonico declaraverunt. Francici exercitus, attamen, pleramque Europam continentalem celeribus victoriis subegerunt, sicuti in proeliis [[Proelium Ienense|Ienensi]] aut in [[Pugna apud Slaucoviam|apud Slaucoviam]]. Familiae Bonapartis membra aliquibus regnis nuper ortis monarchas nominata sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref> Istae victoriae ut maxima optabilia et res novae revolutionariae —talis [[mensura metrica]], Codex Napoleonicus et [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Charta hominis ac civis iurum]]— per totum orbem terrarum expansa essent induxerunt. Post calamitosam [[Bellum Patrium|Expeditionem Russicam]] et Europaearum monarchiarum impetum contra Francicum gubernium, Napoleo victus est et [[Gens Burbonia|monarchia Burbonica]] [[Restauratio (Francia)|restaurata est]]. Propemodum millio Francicorum per Bella Napoleonica interfecti sunt.<ref name="Blanning">Blanning, Timotheus (Tim) (Aprile anni 1998). «Napoleon and German identity» (Anglice). ''History Today''. '''48'''. Londinii.</ref><ref>Franciscus (Frank) W. Thackeray (1996). ''[https://books.google.es/books?id=W0ktX_xI1fYC&pg=PA6&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Events that Changed the World in the Nineteenth Century]'' (Anglice). [S.l.: s.n.] p. 6. ISBN 9780313290763. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Centum Napoleonis dies|Brevem post domitionem ex exsilio]], Napoleo denique victus est die [[18 Iunii]] [[1815]] in [[Proelium Waterlooense|Proelio Waterlooënsi]]. Quo anno, in Europa in [[Consilium Vindobonense|Consilio Vindobonense]] ordo gentium ac populorum restitutus est. Verum monarchia Francica reimposita est. [[Ludovicus XVIII]] [[Gens Burbonia|Burbonicus]] rex Franciae creatus est, constitutionalibus cum limitationibus. Eruptis tumultis [[Res novae Iuliae (1830)|Rerum novarum mensis Iulii]] anni [[1830]], [[Gens Burbonia]] demum potestate amota est, quod [[Monarchia Iulii|Monarchiam Iulii]] peperit, quae duravit usque ad [[1848]], cum [[Secunda res Publica Francica]] proclamata est, in ambitu [[Res novae anni 1848|Rerum novarum anni 1848]]. Servitudinis et [[suffragii universalis]] masculini abolitio, promulgata breviter per Res novas Francicas, denuo promulgata est anno 1848.<ref>[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-Napoleonic-era «The Napoleonic Era»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Fasciculus:Imperium coloniale Francicum.png|thumb|left|400px|Anachronica tabula territoriorum quae aliquando Imperii colonialis Francici pars fuerunt.]]
Anno [[1852]], [[Index praesidum rei publicae Francicae|praeses Rei publicae Francicae]] [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo III Bonaparte]], [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleonis I]] adelphideos<ref>Confer vocabulum Graecum ἀδελφιδέος apud [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=a%29delfide%2Fos&la=greek&can=a%29delfide%2Fos0&d=Perseus:text:1999.04.0058:entry=a)delfide/os&i=1 Perseus].</ref>, [[Secundum Imperium Francicum|Secundi Imperii Francici]] imperator Napoleo III proclamatus est. Qui interventus peregre multiplicavit, praesertim in [[Bellum Crimaeanum|Crimaea]], in [[Secunda Interventio Francica in Mexico|Mexico]] et in [[Bellum alterum de libertate Italiae|Italia]], quod induxit in [[Ducatus Sabaudiae|Ducatum Sabaudiae]] et [[Comitatus Nicaeensis|Comitatum Nicaeënsem]]—tunc [[Regnum Sardiniae|Regni Sardiniae]] partem— ad Franciam adiunctos. Napoleo III amotus est post cladem in [[Bellum Germano-Francicum|Bello Germano-Francico]] anno [[1870]] et eius regimen substitutum est pro [[Tertia Res Publica (Francia)|Tertia Re Publica]].<ref> [[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/biography/Napoleon-III-emperor-of-France «Napoleon III»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018,</ref>
Eo fere tempore, in [[Europa]] duae factiones contrariae ortae sunt: ad unam partem, [[Foedus triplex]] ([[Theodisce]] ''Dreibund'', [[Hungarice]] ''Hármas szövetség'' et [[Italice]] ''Triplice alleanza'') —anno [[1879]] [[imperium Germanicum]] atque [[imperium Austro-Hungaricum]] se foedere iunxerunt; mense Maio 1882 [[Italia]] quoque pars eius facta est)—; ad alteram partem, [[Confoederatio triplex]] ([[Francice]] ''Triple-Entente'', [[Anglice]] ''Triple Entente'' et [[Russice]] Тройственная Антанта) —quae ex Francogallia, [[Regnum Unitum|Regnis Unitis]] atque [[Imperium Russicum|Imperio Russo]] constitit—, vigens inter annos [[1894]] et [[1907]].
Francia terras subactas [[Colonialismus|coloniales]] aliis modis habebat ex ineunte [[saeculum 18|saeculo XVII]]; sed, saeculis [[saeculum 19|XIX]] et [[saeculum 20|XX]], eius [[Imperium coloniale Francicum|imperium coloniale universum transmarinum]] plurimum patebat et factum est secundum maximum imperium, solum post [[Imperium Britannicum]]. Inclusa [[Francia metropolitana]], tota area penes Francogalliae paene tredecim [[millio]]nes [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] inter decennia [[Anni 1920|1920]] et [[Anni 1930|1930]] sive 8,6% areae [[Tellus (planeta)|totius orbis terrarum]] attigit.<ref>Robertus (Robert) Aldrich, ''Greater France: A History of French Overseas Expansion'' (1996) (Anglice).</ref> Nuncupata [[Pulchra Epocha]] (Francice ''Belle Époque''), saeculi commutatio periodus [[optimismus|optimismo]], regionali [[pax|pace]], oeconomica prosperitate ettechnologicis, scientificis culturalibusque innovationibus picta fuit. Anno [[1905]], publicus [[saecularismus]] officialiter constitutus est.<ref>[http://www.angelsmyth.com/belle_epoque.html «La Belle Époque»] (Anglice). Inspectum die 15 Ianuarii anni 2017.</ref>
===Saecula XX et XXI===
[[Fasciculus:El 114 de infantería, en París, el 14 de julio de 1917, León Gimpel.jpg|thumb|Francici [[pedites]] in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]] (colloquialiter nuncupati Francice ''poilus'', scilicet "hirsuti") maximum necum numerum inter Alligatos seu Foederatos in [[Primum bellum mundanum|Primo bello mundano]].]]
[[Fasciculus:Adolf Hitler, Eiffel Tower, Paris 23 June 1940.jpg|thumb|[[Adolfus Hitler]] et sui generales cum [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffeliana]] in ima post [[Proelium Franciae]], per [[Secundum bellum mundanum]].]]
Francia membrum [[Confoederatio triplex|Confoederationis triplicis]] (Francice Triple-Entente, Anglice Triple Entente et Russice Тройственная Антанта) —quae ex eadem, Regnis Unitis atque Imperio Russo consistebat— erat cum [[Primum bellum mundanum]] (inter [[1914]] et [[1918]]) exarsit. Parva septentrionalis Franciae pars occupata erat, sed denique Francia et suae [[Civitates foederatae Primi belli mundani|civitates foederatae]] victoriam adeptae sunt contra [[Imperia centralia]], ingente cum humana materialique aerumna. [[Primum bellum mundanum]] 1,4 milliones Francicorum militum interfectorum sive 4% omnium incolarum reliquit.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7199127.stm «France's oldest WWI veteran dies»] (Anglice). Londinii: [[BBC News]], die [[20 Ianuarii]] anni 2008.</ref> Inter 27% et 30% conscriptorum militum e [[1912]] ad [[1915]] interfecti sunt.<ref>Spencer C. Tucker, Priscilla Mary Roberts (2005). ''[https://books.google.es/books?id=2YqjfHLyyj8C&pg=PR25&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Encyclopedia Of World War I: A Political, Social, And Military History]'' (Anglice). ABC-CLIO. ISBN 1-85109-420-2.</ref> [[Interbellum|Interbelli]] anni vehementibus internationalibus discordiis et socialium reformationum —de feriis laboralibus, diebus negotiosis horarum octo, feminis in gubernio, etc...— serie a gubernio [[Frons popularis (Francica)|Frontis popularis]] (Francice ''Front populaire'') introducta depicti sunt.<ref>Hadrianus (Adrian) Rossiter, "Popular Front economic policy and the Matignon negotiations" (Anglice). ''Historical Journal'' 30#3 (1987): 663-684.</ref>
Anno [[1940]], per [[Secundum bellum mundanum]], Francia a [[Germania nazistica]] occupata est, quamquam [[Linea Maginot]] inter annos 1930–1940 exstructa erat ad evitandam ipsam occupationem. Exercitus Germanici die [[10 Maii]] [[1940]] terras ad occidentem Germaniae celeriter occupaverunt. Iam mense Iunio [[Lutetia]]m asecuti sunt. Die [[22 Iunii]] [[1940]], [[rectio|respublica]] Francica assentiri coacta est. Quamobrem Francia metropolitana divisa est in partes duas: zonam occupationis Germanicae ad aquilonem conversam et [[Regimen Viciacense|Franciam Viciacensem]], despoticum regimen nuper creatum in meridie et [[nazismus|nazisiticorum]] [[civitas neurospastica]]; dum [[Francia libera]] in exsilio recta et a [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] ducta, creata est [[Londinium|Londinii]].<ref>''[https://books.google.es/books?id=Q7ORlIpHKLEC&pg=PA368&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Vichy France and the Jews]''" (Anglice). Michaël Robertus (Michael Robert) Marrus, Robertus (Robert) O. Paxton (1995). Stanford University Press. p. 368.ISBN 0-8047-2499-7.</ref> E [[1942]] ad [[1944]], propemodum 160 milia Francicorum civium —inclusis propemodum 75 millionibus [[Iudaei|Iudaeorum]]—<ref>[https://web.archive.org/web/20140416061232/http://www.holocaust-education.dk/holocaust/deportationer.asp «The Danish Center for Holocaust and Genocide Studies»] (Anglice).</ref><ref>[«BBC, The Vichy Policy on Jewish Deportation»]. Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141206075910/http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10005429 France, United States Holocaust Memorial Museum] (Anglice). Inspectum die [[16 Octobris]] anni 2014.</ref> in [[campus exterminatorius|campos exterminatorios]] et [[castra carceralia]] [[Germania]]e et [[Polonia]]e occupatae deportati sunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20141109055804/http://www.ain.fr/upload/docs/application/pdf/2011-05/dp_expo_schwartz_auf_weiss_nantua_2011bd.pdf Noir sur Blanc: Les premières photos du camp de concentration de Buchenwald après la libération] (PDF) (Francice). Inspectum [[14 Octobris|pridie Idus Octobres]] anni 2014.</ref> Die [[6 Iunii]] anni [[1944]], [[civitates foederatae Secundi belli mundani|Foederati seu Alligati]] in [[Normannia]]m [[Operatio Overlord|invaserunt]] et, in Augusto, [[Operatio Draco|invaserunt]] in [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]. Insequenti anno, Alligati seu Foederati et [[Repugnatio Francica]] [[Potestates Axis|Potestates axis]] vicerunt et, [[Lutetia]] a Germanis recuperata, et [[suverenitas]] Francica restaurata est, constituta [[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Administratione temporanea Rei Publicae Francicae]] (Francicis [[sigla|siglis]] ''GPRF'').<ref>[[Enciclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/France-since-1940 «France since 1940»] (Anglice). Inspectum [[14 Martii|pridie Idus Martias]] anni 2018.</ref>
[[Administratio temporanea Rei Publicae Francicae|Haec administratio]] fundamenta novo constitutionali ordini statuit qui [[Quarta Res Publica (Francia)|Quarta Rem Publicam Francicam]] peperit. Quae mirum florem oeconomicum —Francice ''les Trente Glorieuses'' nuncupatum— passa est. Francia una fuit apud civitates [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] anno [[1949]] condentes. Coloniae Francicae post annum [[1945]] uno corde libertatem expetiverunt. Francia dominatum [[Indosina Francica|Indosinae]] recuperare conata est, sed a [[Consociatio pro libertate (Vietnamia)|Consociatione pro libertate]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "Hic anno 1930 factionem communistarum Indosinensium constituerat et anno 1941 quandam 'consociationem pro libertate' sive 'Vietminh'.".</ref> ([[Vietnamice]] ''Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội'' seu breviter ''Việt Minh'') anno [[1954]] in [[Proelium Dienbienphuense|Proelio Dienbienphuensi]]<ref>Vide articulum [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/historia/dien/index.php "DIEN BIEN PHU" apud ''Ephemeride Archivo''], ubi dicitur "planitiem 'Dienbienphuensem".</ref> victa est. Solum aliquibus post mensibus, Francia alio [[antiimperialismus|anticoloniali]] conflictū obviam fuit in [[Algerium|Algerio]], tunc amplius millionis [[Pieds-Noirs|colonorum Europaeorum]] domo,<ref>Kimmelman, Michael (die [[4 Martii]] anni [[2009]]). [https://www.nytimes.com/2009/03/05/arts/design/05abroad.html?_r=1 «In France, a War of Memories Over Memories of War»] (Anglice). ''[[The New York Times]]''.</ref> qui nationem divisit et paene eam in [[subitanea rerum conversio|subitaneam rerum conversionem]] et in [[bellum civile]] induxit.<ref>Crozier, Brianus (Brian); Mansell, Gerardus (Gerard) (Iulio anni 1960). «France and Algeria» (Anglice). Blackwell Publishing. ''[[International Affairs]]''. '''36''' (3): 310. JSTOR 2610008. doi:10.2307/2610008</ref> Anno [[1956]] [[Marocum]] et [[Tunisia]] se liberas res publicas esse declaraverunt. Anno [[1958]], debilis instabilisque Quarta Res Publica [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintam Rem Publicam]] peperit, quae roboratum Praesidiatum inclusit.<ref>[https://web.archive.org/web/20080523234726/http://seacoast.sunderland.ac.uk/~os0tmc/contem/fifth.htm «From Fourth to Fifth Republic»] (Anglice). Universitas Sunderlandensis.</ref> Finito bello independentiae (inter annos 1954 et 1962 durante), [[Algeria]] se oppressione Francogallica liberavit.
Carolus de Gaulle praeses [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]] ex anno [[1958]] usque mensem Aprilem [[1969]] mansit. De Gaulle eo tempore rei publicae profuit eique prudenter praesidebat: veterem gloriam Francogalliae atque statum eius imperii mundani restituere in animo habuit; quare rem publicam suam [[bomba atomica|bombis atomicis]] instruxit. Interfuit eius etiam reconciliatio cum Germanis, quo ex motu demum [[Unio Europaea]] orta est.
[[Fasciculus:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|thumb|left|[[Parlamentum Europaeum|Parlamenti Europaei]] sedes [[Argentoratum|Argentorati]].]]
Francia una evolutissimas apud oeconomias in toto orbis terrarum mansit, sed aliquot oeconomicis crisibus occurrit, quae magnis [[Inopia quaestus|inopiae quaestus]] indicibus et [[debitum publicum|debiti publici]] incrementum attulerunt. Exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]] et ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], Francogallia [[supranationalismus|supranationalis]] [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] evolutionem praecurrit cum [[Foedus Traiecti Mosae ictum]], Unionem Europaeam creaturum, anno [[1992]] obsignavisset et [[Euro|Euronis terram]] anno [[1999]] constituisset et [[Foedus Olisipone ictum]] anno [[2007]] obsignavisset.<ref>«Declaration by the Franco-German Defense and Security Council» (Anglice). Elysee.fr. Inspectum die [[21 Iulii]] anni 2011. [https://web.archive.org/web/20051025215249/http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html Copia] die [[25 Otobris]] anni [[2005]] in [[Wayback Machine]] servata.</ref> Natio quoque in [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] gradatim redintegrata est et, ex illo tempore, pleraque bella participavit quibus haec consociatio favit.<ref>[https://web.archive.org/web/20140810024623/http://www.rpfrance-otan.org/France-and-NATO «France and NATO»] (Anglice). ''La France à l'Otan''.</ref>
Ex impetibus contra [[Ferrivia metropolitana Parisiensis|ferriviam metropolinam]] [[Lutetia|Parisiensem]] anno [[1995]] factis, Francia a [[tromocratia islamica|globis tromocraticis islamicis]] sporadice impugnata est, praesertim praestant impetus factus contra diarium ''[[Charlie hebdo]]'' Ianuario anni [[2015]], qui maximas tumultuationes per vias (cum 4,4 millionibus hominum) attulit,<ref>Hinnant, Lori; Adamson, Thomas (die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]). [https://web.archive.org/web/20150111213526/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EU_FRANCE_ATTACKS_RALLY?SITE=AP&SECTION=HOME&TEMPLATE=DEFAULT&CTIME=2015-01-11-12-51-46 «Officials: Paris Unity Rally Largest in French History»]. ''Associated Press''. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-30765824 «Paris attacks: Millions rally for unity in France»]. ''BBC News'', die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]]. Inspectum die [[11 Ianuarii]] anni [[2015]].</ref> et [[Impetus Lutetiae Novembri 2015 facti|impetus Lutetiae Novembri anni 2015 facti]], qui 130 mortes attulerunt. Qui mortiferrimi impetus Francico in territorio e [[Secundum bellum mundanum|Secundo bello mundano]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2015/nov/14/paris-attacks-people-throw-open-doors-to-help «Parisians throw open doors in wake of attacks, but Muslims fear repercussions»] (Anglice). ''[[The Guardian]]'. Die [[14 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref><ref>Syeed, Nafeesa (die [[15 Novembris]] anni [[2015]]). [https://www.independent.ie/world-news/europe/paris-terror-attacks/paris-terror-attacks-yes-parisians-are-traumatised-but-the-spirit-of-resistance-still-lingers-34201891.html «Yes, Parisians are traumatised, but the spirit of resistance still lingers»] (Anglice). ''The Irish Independent''. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> et mortiferrimi in Unione Europaea ex [[Impetus Matriti die 11 Martii 2004 facti|impetibus Matriti die 11 Martii 2004 factis]]<ref>[https://www.irishtimes.com/news/world/europe/europe-s-open-border-policy-may-become-latest-victim-of-terrorism-1.2435486 «Europe's open-border policy may become latest victim of terrorism»] (Anglice). ''The Irish Times''. Die [[19 Novembris]] anni [[2015]]. Inspectum die [[19 Novembris]] anni 2015.</ref> fuerunt.
== Geographia physica ==
[[Imago:Satellite image of France in August 2002.jpg|thumb|300px|Satellitalis imago [[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]].]]
[[Imago:Chamonix valley from la Flégère,2010 07.JPG|thumb|300px|[[Campus Munitus]] cum [[Rupes Alba|Rupe Albā]] in abscedentiā, monte altissimo in [[Unio Europea|Unione Europaeā]].]]
{{Vide-etiam|Corsica}}
{{Vide-etiam|Martinica}}
{{Vide-etiam|Guadalupia}}
{{Vide-etiam|Guiana Francica}}
{{Vide-etiam|Reunio}}
{{Vide-etiam|Index fluminum Franciae}}
Francia hexagonalis (qui autem de [[geographia|geographiā]] [[Corsica]]e, [[Martinica]]e, [[Guadalupia]]e, [[Guiana Francica|Guianae Francicae]], [[Reunio]]nis, regionumque aliarum longinquarum legere velit sub illis lemmatibus quaerat), chiliometra quadrata fere 547 030 magna, est terra plerumque humilis in zona orbis terrarum temperata sita. E planitie latissimā constituitur quae a [[Baiona|Baionā]] sub [[Pyrenaeus Atlanticus|Pyrenaeis Atlanticis]] et praeter fines Hispanicos usque ad [[Argentoratum]], a [[Rhenus Inferior|Rheno inferiori]] irrigatum [[Germania]]mque observans, patet. Haec planities iugis magnis obliquis interrumpitur. Regio geologica ex amplis alveis sedimentariis ([[Alveus Parisiensis|Parisiensibus]], [[Alveus Aquitaniensis|Aquitaniensibus]]) atque veteribus [[mons|montibus]] valde erosis ([[massa Armoricana|massā Armoricanā]], [[Vosegus|Vosego]], [[Massa Media (Francia)|Massā Mediā]]) conficitur. Regio omnis lateribus euronotulis confinitur montibus excelsioribus, videlicet [[Alpes|Alpibus]] occidentalibus et [[Pyrenaei]]s. Hi super Aquitaniam eminent, illas autem a Massā Mediā [[Vallis Rhodani]] dividit. Summatim excellunt montes [[Alpes]], [[Arduenna]], [[Mons Cebenna]], [[Mons Forensis]], [[Iura (mons)|Iura]], [[Pyrenaei]] et [[Vosegus]]. [[Corsica]] iuxta litus [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]] est.
Tota terrestris Franciae area, cum praefecturis et territoriis transmarinis (exceptā [[Terra Adeliae|Terrā Adeliae]]<ref>De voce ''Adeliae'' in contextu istius terrae vide speciem ''[[:species:Pygoscelis adeliae|Pygoscelis adeliae]]''.</ref>) chiliometra quadrata 674 843 est, 0,45% totius areae [[Tellus (planeta)|terrestris]]. Nihilominus Francia secundam maiorem [[Zona oeconomica exclusiva|zonam oeconomicam exclusivam]] in toto orbe terrarum possidet,<ref>[https://web.archive.org/web/20110430124908/http://www.developpementdurable.com/economie/2010/07/A2769/mediterranee-la-france-prend-le-controle-en-creant-une-zone-economique-exclusive.html Méditerranée: la France prend le contrôle en créant une zone économique exclusive] (Francice).</ref> quae chiliometra quadrata 11,035 milliones, 8% superficiei totius omnium zonarum in toto orbe terrarum, comprehendit et solum superatur a [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] (chiliometra quadrata 11 351 000) et zonam [[Australia]]e (chiliometra quadrata 8 232 000) superat.
E finibus Franciae boreo-orientalibus, oportet inter fluvios imprimis enumerare [[Rhenus|Rhenum]] qui ex Alpibus [[Helvetia]]e oriens et ad boream versus regiones Francicas [[Alsatia]]m et [[Lotharingia]]m a [[Badenia-Virtembergia|Badeniā-Virtembergiā]] [[Germania]]e dividit, unde per Germaniam boreo-occidentalem et [[Nederlandia]]m in [[mare Germanicum]] effunditur. Tributarium habet [[Mosella]]m, cuius fons in monte Vosego reperitur. [[Spinalium]] pagosque Lotharingiae alluit et mox in fines Germaniae pergens cum Rheno iungitur ad urbem quae de hac re nomen [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] habet. Inde ad occidentem versus flumina duo e Franciā orta per [[Belgia]]m et [[Nederlandia]]m in mare Germanicum seriatim effluunt, videlicet [[Mosa]] quae [[Sedan (Arduenna)|villam Sedensem]] alluit, [[Scaldis]] quae [[Cameracum]] [[Valencenae|Valencenasque]], duo insuper litora [[Flandria|Flandrica]] attingentes, [[Isera]] apud [[Castellum Menapiorum]] orta, [[Agnio]] apud fanum [[Sanctus Audomarus|S. Audomari]]. Huius ostium est in litore Flandrico Francico, illius autem in litore Flandrico Belgico.
[[Flumen|Fluminum]] quae [[litus|litora]] Francica attingunt et in [[Oceanus Britannicus|Oceanum Britannicum]] effluunt [[Quantia]] et [[Alteia]] borealissima sunt, sed et modestiora; quibus succedit [[Samara flumen|Samara]], [[Picardia]]e flumen maximum, ad cuius ripas stant fanum [[Sanctus Quintinus in Viromandia|Sancti Quintini in Viromandia]], [[Ambianum]] (olim Samarobriva, quod nomen Gallice "pons Samarae" significat) et [[Abbatis Villa]]. Per [[Normannia Superior|Normanniam superiorem]] defluunt [[Brisella]] et [[Arcae (flumen)|Arcae]] flumen [[Manica]]mque attingunt, haec prope urbem [[Deppae|Deppas]], illa iuxta [[Ulterior Portus|Ultrisportum]]. Mox flumen multo longius nomine [[Sequana]] (prope [[Divio]]nem ortum) litora [[septentrio]]nalia inter [[Honnefluctus|Honnefluctum]] et [[Franciscopolis|Franciscopolim]] attingit, urbibus [[Barium ad Sequanam|Bario]], [[Novigentum ad Sequanam|Novigento]], [[Lutetia|Lutetiā]], [[Surisna|Surisnā]], [[Burgivallis|Burgivalle]], [[Medanta|Medantā]]. [[Rothomagus|Rothomago]] lotis, tributariis [[Axona|Axonā]], [[Matrona|Matronā]], [[Esia|Esiā]] vel Isarā, [[Ebura (flumen Franciae)|Eburā]], [[Icauna|Icaunā]] receptis. Denuo inter flumina minora per [[Normannia Inferior|Normanniam Inferiorem]] in Manicam defluentes [[Olina]]m nominare oportet, fluvium [[Sagii|Sagiorum]] et [[Cadomum|Cadomi]].
Litora [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] attingunt flumina [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] [[Alaunus (flumen Franciae)|Alaunus]] et [[Blavetum]], illa per aestuarium [[Brestia]]e, hae iuxta urbem [[Oriens (Mariculum)|Orientem]], et insuper [[Vicinonia]] quae urbem [[Condate Redonum|Redonum]] tangit.
Longissima apud [[index fluminum Franciae|flumina]] viginti in Franciā excellunt [[Liger]], [[Sequana]], [[Rhodanus]], [[Garunna]], [[Maroni]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Matrona]], [[Mosa]], [[Oltis]], [[Duranius]], [[Arar]], [[Dubis (flumen)|Dubis]], [[Mana (flumen)|Mana]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Elaver]], [[Carantonus]], [[Tarnis]], [[Vigenna (flumen)|Vigenna]], [[Wiapoco]] (in [[Guiana Francica|Guianā Francicā]]), [[Carus (fluvius)|Carus]], [[Axona]] et [[Druentia]].
===Clima===
[[Fasciculus:France climats carte 2010.png|thumb|[[Francia metropolitana|Franciae metropolitanae]] climatum tabula (Francice) sine [[Corsica|Corsicā]].]]
Franciae metropolitanae [[clima]] valde afficitur [[Anticyclo Accipitrum|Anticyclone Accipitrum]] sed etiam [[Floridae flumen|Floridae Flumine]], sicuti reliqua [[Europa Occidentalis]],<ref>«Vos questions sur le climat» (Francice), in ''cnrs.fr'', die [[2 Aprilis]] anni [[2010]].</ref> regionalibus sive localibus cum variationibus satis evidentibus. Francia metropolitana aliquot climatica ponderis incommoda passa est: tempestates (tales decembris anni [[1999]] 7% arborum omnibus in silvis Francicis stratae sunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), [[dies caniculares]] (tales anni [[2003]] in Europā 15 000 mortuorum necaverunt<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>), incendia et inundationes.
[[Clima oceanicum]] strictum evidentissime ab occidente discriminari solet.<ref>[https://journals.openedition.org/cybergeo/23155 Les types de climats en France, une construction spatiale] (Francice).</ref> Quod e [[Flandria|Flandriā]] in [[Vasconia (territorium)|Vasconiam]] patet, litorali super laciniā aliquot chiliometrorum decusses amplā (cuius limes definiendo difficilis est), angustiore et a septentrione et a meridiē, sed ampliore in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]], quae paene tota hoc climate afficitur. Clima oceanicum Aquitanum austroafricum calidiua est quia est meridionalius.<ref>[https://books.google.fr/books?id=M9MZAQAAIAAJ&q=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&dq=%22oc%C3%A9anique+aquitain%22&lr=&cd=9 Bulletin du Centre d’études et de recherche scientifiques, Volume 11] (Francice).</ref> Litorum septentrio-occidentalium cluma oceanicum sed frigidius climate oceanico Aquitano; ibi ventorum occidentalium vis valde maior est. Planitiei clima oceanicum degradatum, in centro septentrionali situm, aliquando "Parisiense" nuncupatur, quia circiter [[fluentum Parisiense|fluenti Parisiensis]] (Francice ''bassin parisien'') proprium est, cui clima oceanicum magis tenuiter mutatur. Clima semicontinentale a septentrione orientali et a centro orientali (in [[Alsatia (regio Franciae recentior)|Alsatiā]]; planitiebus [[Arar]]is aut medii [[Rhodanus|Rhodani]]; planitiebus [[Delphinatus Viennensis|Delphinatūs]], [[Arvernia (regio recentior)|Arverniae]] aut [[Sabaudia (praefectura Franciae)|Sabaudiae]]) vicissim subdividitur et possidet characteres adhuc mutatiores propter montanarum molium vicinitatem. Clima semicontinentale meridionale climate calido distinctum et in Vallis Rhodani planitiebus, circum [[Lugdunum]], et in planitiebus [[Pagus Forensis|Pagi Forensis]]<ref>Vide [[:fr:Forez#Toponymie|partem de toponymiā in articulo "Forez" in Vicipaediā Francicā]].</ref> (Francice ''Forez'') est. [[Limane]]<ref name="Limane">"[http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0930c.html Limaigne]" in {{Hofmannus}}</ref> seu [[Limania]]<ref name="Limane"/> (Francice ''La Limagne'' et [[Occitanice]] ''Limanha'') et regio circum [[Augustonemetum]] idem clima propter [[ventus Föhn|effectum Föhn]] geographicumque locum in [[Meridianum Franciae|mediā Franciae meridiē]] experiuntur. Clima semicontinentale orientale territorio e [[Burgundia et Liber Comitatus|Burgundiā]] usque ad [[Arduenna (praefectura Franciae)|Arduennam]] adest. Denique, [[clima alpinum]] praecipue locis superioribus in [[Alpes|Alpibus]], [[Pyrenaei montes|Pyrenaeis]], [[Montes Arvernienses|Montibus Arverniensibus]] (Francice ''Massif central''), [[Vosegus|Vosego]], [[Iura (mons)|Iurā]] et montibus [[Corsica|Corsicis]] adest.
Pleraque [[Francia transmarina]] (Francice ''France d'outre-mer'') ad [[Zona tropica|climata tropica]] (magnis cum dissimilitudinibus)<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> redigitur; quibus addenda sunt [[clima aequinoctiale]] [[Guiana Francica|Guianae Francicae]]<ref>[https://www.guyane-amazonie.fr/incroyable-guyane/geographie.html «Géographie»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice), in '''tourisme-guyane.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref>, [[clima subarcticum]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Insularum Sancti Petri et Miquelonensis]]<ref>«Questions courantes» (Francice), in ''st-pierre-et-miquelon.com'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> et climata [[clima oceanicum|oceanicum]] et [[clima polare|polare]]<ref>«Terres australes et antarctiques françaises»(Francice), in ''tlfq.ulaval.ca'' (inspectum die 2 Aprilis anni 2010).</ref> [[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terrarum australium antarcticarumque Francicarum]].
Temperatura media in Franciā 0,1 ºC mediocriter pro decennio per [[saeculum 20|saeculum XX]] auxit.<ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref> Die [[28 Iunii]], [[Veiranecae|Veiranecis]], [[thermometrum]] 46 ºC attigit, quod est maxima temperatura absoluta in Franciā metropolitanā postquam sunt tabulae.<ref>[https://www.leparisien.fr/societe/le-record-absolu-de-temperature-du-28-juin-reevalue-a-46-c-19-07-2019-8120094.php A C. D. cum AFP, die 19 Iulii anni 2019 horā 14:51, «Le record absolu de température du 28 juin réévalué à 46°C»] (Francice), in ''leparisien.fr'', die 19 Iulii anni 2019 (inspectum pridie Kalendas Octobres anni 2019).</ref>
<gallery mode="packed" heights="100" style="font-size:88%;line-height:120%" caption="Clima Franciae">
Imago:Étretat, Frankreich10.jpg|Calcariae [[rupina]]e in [[Normannia|Normanniā]], prope [[Strusarda]]m.
Imago:Lavender field.jpg|Virentia [[Mare Mediterraneum|Mediterranea]] ([[lavandula]]) in [[Comitatus Provinciae|Provinciā]].
Imago:Bellecote face nord.jpg|[[Clima alpinum]] in [[Sabaudia (discretiva)|Sabaudiā]] (aspicitur [[capra ibex|ibex]] sinistrorsum).
Imago:Châtenois 040.JPG|[[Vinum Gallicum|Vineta]] [[Alsatia]]e prope [[Châtenois (Rhenus Inferior)|Villam Castinetum]].
Imago:Bora Bora.jpg|[[Bora-Bora]] in [[Polynesia Gallica|Polynesiā Gallicā]].
Imago:04 Calanche Piana.jpg|Parvi sinūs [[Piana]]e, in [[Corsica|Corsicā]].
</gallery>
===Conservatio circumiectorum===
Rei publicae administratores aliquibus e decenniis problematibus oecologicis obviam ire conantur. [[Saepta naturalia Franciae|Saeptis naturalibus]] (Francice ''réserves naturelles'') et [[Silvae publicae Franciae|silvis publicis]] (Francice ''parcs nationaux'') ex anno [[1967]] [[consaeptum naturale regionale Franciae|consaepta naturalia regionalia]] (Francice ''parcs naturels régionaux'')<ref>«Histoire» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> additae sunt, quae naturale culturaleque patrimonium conservationem et existimationem coniungunt<ref name="Badower">Annie Badower et Augusta Cadars, ''La France, industries-services'' (Francice), Lutetiae, Dalloz, coll. «Sirey», 1994, 5e éd., 272 p. (ISBN 978-2-247-01703-4 et 2-247-01703-7)</ref> et 15% territorii Francici anno [[2018]] tegebant.<ref>«Les Parcs en chiffres» (Francice), in ''Fédération des Parcs naturels régionaux de France'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref> [[Procuratio aquae (Francia)|Procurationes aquae]] (Francice ''agences de l'eau'') sex institutae sunt ad gerendas protegendasque opes aquae hac in natione.<ref>[http://www.lesagencesdeleau.fr/les-agences-de-leau/les-six-agences-de-leau-francaises/ «Les six agences de l’eau françaises|Les agences de l'eau»] (Francice), in ''www.lesagencesdeleau.fr'' (inspectum die 20 Decembris anni 2018).</ref><ref name="Vincentius_Adoumie">Vincentius (Vincent) Adoumié (dir.), Christianus (Christian) Daudel, Desiderius (Didier) Doix, Ioannes Michael (Jean-Michel) Escarras et Catharina (Catherine) Jean, ''Géographie de la France'', Lutetiae, Hachette supérieur, coll. « HU Géographie », 2007, 288 p. (ISBN 978-2-011-45772-1)</ref>
[[Natura 2000|Rete Natura 2000]] [[habitatio|loca naturalia]] aut seminaturalia in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]] cum magnā patrimoniali praestantiā propter [[fauna]]m et [[Flora (summatio)|floram]] excelsas quas continent congregat. Decembre anni [[2018]], rete Natura 2000 in Franciā 1779 locorum habebat, e quibus 212 loca marina sunt et quae comprehendunt:
* 402 [[Zona protectionis specialis|zonarum protectionis specialis]] (ZPS) avibus;
* 1377 [[Zona specialis conservationis|zonarum specialis conservationis]] (ZSC) [[habitatio]]nibus et [[Species (taxinomia)|speciebus]].
Tota superficies 200 364 chiliometrorum quadratorum lata est, 12,9% superficiei terrestri metropolitanae (sive milliones septem [[hectarea]]rum) et 33% superficiei in zonā oeconomicā exclusivā (sive 12,3 milliones hectarearum) repraesentans.<ref>[https://web.archive.org/web/20210323025254/https://www.ecologie.gouv.fr/reseau-europeen-natura-2000-1 «Réseau européen Natura 2000»] (Francice), ''Ministère de la Transition écologique et solidaire'', Iulio anni 2018, (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref name="Natura">[https://web.archive.org/web/20210320041651/http://www.natura2000.fr/chiffres-cles «Chiffres clés|Natura 2000»] (Francice), in ''www.natura2000.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>«[http://www.charente-maritime.gouv.fr/layout/set/print/Politiques-publiques/Environnement-risques-naturels-et-technologiques/Espaces-naturels-et-biodiversite/Natura-2000-sur-terre-et-sur-mer/Le-reseau-Natura-2000]» (Francice), in ''www.charente-maritime.gouv.fr'' (inspectum die 14 Novembris anni 2018).</ref><ref>[https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/dashboards/natura-2000-barometer «Natura 2000 Barometer»] [archive], in ''European Environment Agency'' (inspectum idibus Februariis anni 2019).</ref>
[[Fasciculus:Carrelets sur l'estuaire de la Gironde.jpg|thumb|center|700px|[[Aestuarium]] [[Girundia]] discribitur consaeptum naturale marinum et ad [[Natura 2000|rete Natura 2000]] pertinet. Sinistra ripa ad [[consaeptum naturale regionale Meduli]]<ref>[http://www.sc.edu/ltantsoc/medu0538.htm Meduli litus].</ref> (''parc naturel régional du Médoc'') pertinet. 635 chiliometrorum quadratorum latum, vastissimum aestuarium in Europā est.<ref>[https://web.archive.org/web/20210318200224/https://www.estuaire-gironde.fr/mensurations.html] (Francice).</ref>]]
==Civilitas==
[[Fasciculus:Palais Bourbon Nuit.jpg|thumb|[[Regia Burbonia]] (Francice ''Palais Bourbon''), [[Conventus civitatis Francicae|Coventi nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') sedes.]]
[[Fasciculus:Emmanuel Macron in Tallinn Digital Summit. Welcome dinner hosted by HE Donald Tusk. Handshake (36669381364) (cropped 2).jpg|thumb|left|[[Emmanuel Macron]], Praeses Rei publicae Francicae.]]
Praesens [[Constitutio Francica anni 1958|Constitutio]], [[Quinta Res Publica (Francia)|Quintae Rei Publicae]], per [[referendum]] die [[28 Septembris]] anni [[1958]] probata sunt. Quā probatā, munus [[Praesides Franciae|Praesidis Rei Publicae]] auctoritatem super [[Potestas exsecutiva|potestate exsecutivā]] valde firmavit,<ref>[https://www.diariocritico.com/noticia/12138/noticias/la-quinta-republica-francesa-y-sus-presidentes.html "La Quinta República Francesa y sus Presidentes"] (Hispanice), ''Diario Crítico''. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> quae a [[Primus minister|Primo Ministro]] et a [[gubernatio|Gubernio]] antea repraesentatur. Quod Praesidem verum Potestatis Exsecutivae legatum constituit quantum ad [[Parlamentum]] attinet. Secundum Constitutionem, Praeses [[suffragium|suffragio directo]] uni quinquennio (in principio tempori annorum septem) eligitur. Praesidis arbitrium constantem usum et Rei Publicae procuratorum aequabilitatem confirmat. Praeses [[primus minister|Primum Ministrum]] designat, qui Ministrorum Consilium praesidet, [[copiae militares|copias militares]] ducit et foedera paciscitur. Ministrorum Consilium a Praeside nominatur, Primo Ministro proponente. Hoc gubernii genus [[res publica semipraesidentialis]] nuncupatur.
[[Conventus civitatis Francicae|Coventus nationalis]] ([[Francice]] ''Assemblée nationale'') praecipuum legisferum corpus. Cuius [[Legatus parlamentaris|deputati]] 577 uni quinquennio directe eliguntur et omnia subsellia suffragio singulis comitiis eliguntur. Altera camera [[Senatus (Francia)|Senatus]] ([[Francice]] ''Sénat'') est, cuius senatores 321 comitiali a collegio (per suffragium indirectum) eliguntur et suum munus novem annos servant. Tertia Senatūs pars in annos tres renovatur. Legisferae Senatūs potestates limitatae sunt et Conventus nationalis decretorium iudicium facit si accidit disceptatio ambas inter cameras. Gubernium maxime parlamentarios apud diurnos actūs valet. Praeterea, est [[Consilium constitutionale]] (Francice ''Conseil constitutionnel''),<ref>[https://web.archive.org/web/20170715221443/http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/espanol/consejo-constitucional/presentacion-general/presentacion-general.25785.html "Consejo constitucional"] (Hispanice). Consilium constitutionale. Servatum ex originali Idibus Iuliis anni 2017. Inspectum die 29 Iunii anni 2017.</ref> membra novem habens, quod legum constitutionalitatem observat et de contentionibus decernit. Francici cives omnes homines annos duodeviginti aut amplius nati sunt.
===Politica externa===
[[Fasciculus:Diplomatic missions of France.PNG|thumb|left|400px|Francicae repraesentationes in toto orbe terrarum. [[Viridis|Viride]] Francia; [[Caeruleus|caeruleo]] nationes ubi Francia [[ambasciata]]s habet; [[Canus|cano]] alia territoria.]]
Abusque [[Generalis|Generali]] [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] praeside (inter annos 1958 et 1969), Francica politica externa independentiae voluntate, praesertim a Civitatibus Foederatarum, depingitur;<ref name="Lasserre">Isabella (Isabelle) Lasserre (die 10 Martii anni 2009). [https://www.lefigaro.fr/international/2009/03/11/01003-20090311ARTFIG00073-quand-mitterrand-deja-negociait-le-retour-dans-l-otan-.php "Quand Mitterrand, déjà, négociait le retour dans l’Otan"]. ''lefigaro.fr'' (Francice). Inspectum die 10 Martii anni 2009.</ref> quamobrem, Francia [[arma nuclearia]] evolvit et e manipulis integratis de [[CFAS]] inter annos 1966 et 2009 decessit.<ref name="Lasserre"/>
Francicarum [[ambasciata]]rum rete tertium maximum in toto orbe terrarum est, cum ambasciatis 156 et consulis sedibus 97 per [[continens|continentes]] quinque.<ref>Ministerium rerum externarum. [https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/le-ministere-et-son-reseau/annuaires-du-ministere-de-l-europe-et-des-affaires-etrangeres/ambassades-et-consulats-francais-a-l-etranger/#sommaire_3 "Ambassades et consulats"]. ''diplomatie.gouv.fr'' (Francice). Inspectum pridie Kalendas Martias anni 2010.</ref> Francia [[civitas ad progressionem nitens|civitates ad progressionem nitentes]] praecipue [[Africa]]s, adiuvat. Officiale auxilium pro progressione 0,36% [[productus nationalis generalis|productūs nationalis generalis]] Francici anno 2014 repraesentabat, qui minor quam [[Britanniarum regnum|Britannicus]] aut [[Germania|Germanicus]] est.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/fr/developpement/stats/documentupload/ODA%202014%20Technical%20Note%20FR.pdf "Synthèse de l'aide publique au développement en avril 2015"] (PDF Francice). ''oecd.org''. Inspectum die 24 Decembris anni 2015.</ref>
===Iura humana===
[[Fasciculus:Declaration of Human Rights.jpg|thumb|Res publica Francica in [[Charta Hominis ac Civis Iurum|Declaratione iurum hominis et civis]] anni [[1789]] fundata est.]]
Respectū [[Iura humana|iurum humanorum]] et consociationis cum corporibus [[Charta internationalis iurum humanorum|Chartae internationalis iurum humanorum]], quae [[Commissum Iurum Humanorum Consociationis Nationum|Commissum Iurum Humanorum]] includunt, Francia [[Pactio internationalis de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus|Pactionem internationalem de iuribus oeconomicis, socialibus et culturalibus]]; [[Pactio internationalis de iuribus civilibus et politicis|Pactionem internationalem de iuribus civilibus et politicis]]; [[Conventio internationalis de abroganda omniformi discriminatione rassistica|Conventionem internationalem de abrogandā omniformi discriminatione rassisticā]]; [[Conventio de abroganda omnis generis discriminatione mulierum|Conventionem de abrogandā omnis generis discriminatione mulierum]]; [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam|Conventionem contra torturam, alteram atrocem, inhumanam seu humiliantem tractationem seu poenam]]; et [[Conventio de Iuribus Impuberum|Conventionem de iuribus impuberum]] obsignavit et sanxit. Alterā ex parte, [[Pactio de iuribus hominum invalidorum|Pactionem de iuribus hominum invalidorum]] solum obsignavit sed non sanxit, dum Francia de [[Conventio internationalis de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticia|Conventione internationali de protegendis hominibus omnibus a decessione coacticiā]] non refert et [[Pactio internationalis de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis|Pactionem internationalem de omnium peregrinorum operariorum eorumque familiarium iuribus protegendis]] nec obsignavit nec sanxit.<ref>[[Curator supremus Nationum Unitarum iuribus humanis tuendis]]. [http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/newhvstatusbycountry?OpenView&Start=1&Count=250&Expand=87 "Status by country"] (Anglice). Servatum ex originali die 14 Augusti anni 2013.</ref>
===Vires armatae===
[[Fasciculus:French military images.jpg|thumb|left|500px|alt=see description|Francicarum rerum militarium exempla. Dextrorsus ex apice laevo: nuclearis [[navis aëroplanigera]] [[Carolus de Gaulle (navis aëroplanigera)|Carolus de Gaulle]]; a [[aeroplanum insectatorium|aëroplanum insectatorium]] [[Dassault Rafale]]; Francici [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'') valles [[Afgania|Afganicae]] provinciae [[Kapisa]]e ([[Lingua Dari|Darice]] et [[Lingua Afganica|Afganice]] کاپيسا) explorantes; [[autocurrus armatus]] [[Autocurrus Leclerc|Leclerc]].]]
[[Vires armatae]] Francicae seu Exercitus Francicus (Francice ''Forces armées françaises'' seu ''Armée française'') potestatem exsecutivam in [[Index praesidum rei publicae Francicae|Praeside Rei publicae Francicae]], Ducis exercituum (Francice ''Chef des Armées'') munus habente, conglobant. Nihilominus Constitutio Francica gubernium (scilicet, ministeria exsecutiva, quae haud necessarie ad Praesidis [[Factio politica|factionem politicam]] pertinent) publicis, civilibus et militaribus viribus armatis uti sinit. Ministerium Exercituum (Francice ''Ministère des Armées''), ex anno [[2017]] a [[Florentia Parly|Florentiā Parly]] gestum, pro pecuniae praestatione, opium assignatione et operationibus spondet.<ref>[https://web.archive.org/web/20210224231709/https://www.defense.gouv.fr/content/download/219706/2444262/file/Chiffres%20cl%C3%A9s%20de%20la%20d%C3%A9fense%20-%202013.pdf «Les chiffres clés de la défense 2013» (PDF) (Francice). ''Defense.gouv.fr''.</ref> Vires armatae Francicae primae sunt quae nationalismum in [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] foverunt, quia nationalismus se vilior et efficacior Civitati quam copiae [[Miles mercennarius|mercennariae]] monstravit.<ref>[https://books.google.com.br/books?id=JgfA4moXzEoC&pg=PA136&lpg=PA136&dq=The+idea+of+a+mass,+%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D+army+was+born+out+of+the+French+Revolution.+The+new+soldiers+turned+out+to+be+cheaper+and+more+loyal+than+mercenaries,+and+they+fought+well.&source=bl&ots=yPK6sIAx9F&sig=lStp3DnlmAjcAxff4qd53Jybo0s&hl=pt-BR&sa=X&ved=0ahUKEwj73K_jqOvMAhVFKh4KHUY0DN4Q6AEIHTAA#v=onepage&q=The%20idea%20of%20a%20mass%2C%20%E2%80%9Cvoluntary%E2%80%9D%20army%20was%20born%20out%20of%20the%20French%20Revolution.%20The%20new%20soldiers%20turned%20out%20to%20be%20cheaper%20and%20more%20loyal%20than%20mercenaries%2C%20and%20they%20fought%20well.&f=false Jewish Choices, Jewish Voices: War and National Security] (Anglice).</ref>
Cum 215 000 militorum suo munere, Francia in praesenti maxima potentia militaris intra [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] et tertia maxima intra [[CFAS]] est. Cuius copiae in [[Asia occidentalis|Asiā occidentali]]<ref>[https://www.theguardian.com/world/2009/may/26/france-military-base-uae France opens military base in UAE despite Iranian concerns] (Anglice).</ref> et totā [[Africa|Africā]]<ref>[https://www.businessinsider.com/frances-military-is-all-over-africa-2015-1 France's Military Is All Over Africa] (Anglice)</ref> agunt.
Vires armatae Francicae dividuntur in ramos quinque, qui sunt:
* [[Exercitus terrestris (Francia)|Exercitus terrestris]] (Francice ''Armée de terre''), ubi includuntur:
** [[Venatores Alpini]] (Francice ''Chasseurs Alpins'')
** [[Legio Externa Francica|Legio externa seu extranea]] (Francice ''Légion étrangère'')
** [[Copiae classis (Francia)|Copiae classis]] (Francice ''Troupes de marine'')
** [[Classis aeria levis Exercitus terrestris|Classis aëria levis Exercitūs terrestris]] (Francice ''Aviation légère de l'Armée de terre'' seu ''ALAT'')
* [[Regimentum ingeniariae Francicae]] (Francice ''Régiment du génie français''), ubi includitur:
** [[Brigada munitorum siphonariorum Parisiensis]] (Francice ''Brigade de sapeurs-pompiers de Paris'')
* [[Classis nationalis (Francia)|Classis nationalis]] (Francice ''Marine nationale''), ubi includuntur:
** [[Vis maritima aeronauticae navalis|Vis maritima aëronauticae navalis]] (Francice ''Force maritime de l'aéronautique navale'')
** [[Manuballistarii classiarii]] (Francice ''Fusiliers marins'')
** [[Manus classiaria|Manūs classiariae]] (Francice ''Commandos marine'')
* [[Classis aeria et sideralis|Classis aëria et sideralis]] (Francice ''Armée de l'air et de l'espace''), ubi includitur
** Defensio aëria territorialis
* [[Chorophylace nationalis (Francia)|Chōrophylacē nationalis]]<ref>Confer Neograecum nomen "Εθνική Χωροφυλακή".</ref> (Francice ''Gendarmerie nationale''), [[vigil]]es militares vim exercentes sicuti vigiles publici et reali et generali contextū.
==Divisio administrativa==
{{Vide-etiam|Tabula administrativa Franciae}}
[[Fasciculus:Regiones Francicae.png|thumb|500px|Francicarum regionum duodeviginti [[tabula geographica]].]]
Ex anno [[2016]], Francia in duodeviginti administrativas regiones (Francice ''régions'') praecipue divisa est: regiones tredecim in [[Francia metropolitana|Franciā metropolitanā]] (inclusā collectivitate territoriali [[Corsica|Corsicā]])<ref>[https://web.archive.org/web/20151230075909/http://www.gouvernement.fr/action/la-reforme-territoriale "La réforme territoriale"] (Francice). Gubernium Franciae. Die 18 Decembris anni 2015. Archivatum ex originali die 30 Decembris anni 2015. Inspectum Kalendis Ianuariis anni 2016.</ref> et quinque trans maria.<ref name="Europe">[https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/ "Europe :: France"] (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Die 3 Ianuarii anni 2018.</ref> Regiones divisae sunt vicissim in unam et centum praefecturas (Francice ''départements''), quae praecipue litterarum ordine dispositae sunt. His numeris [[numerus cursualis|numeri cursuales]] adaequant et olim [[notaculum|notacula]] eis usa sunt. Apud unam et centum praefecturas Francogallicas, quinque —[[Guadalupia (praefectura)|Guadalupia]], [[Guiana Francica|Guiana Francica seu Gallica]], [[Martinica]], [[Reunio]], [[Maiota]]— regiones et quoque praefecturae transmarinae (Francice ''départements et régions d'outre-mer'' seu ''DROM'') sunt, quae eodem statū quam praefecturae metropolitanae fruuntur et integrales [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] partes sunt.
Una et centum praefecturae in [[Circumdarium|circumdaria]] (Francice ''arrondissements'') 335 subdivisae sunt, quae vicissim in [[canto]]nes (Francogallice ''cantons'') 2054 subdivisa sunt.<ref name="Circonscriptions">[https://web.archive.org/web/20140430033500/http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203R "Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons régionales"] (Francogallice). [[INSEE]]. Archivatum ex originali pridie Kalendas Maias anni 2014. Inspectum die 5 Iulii anni 2015.</ref> Hi cantones etiam divisi sunt in [[commune|communia]] (Francice ''communes'') 36658, quae sunt [[municipium|municipia]] electo cum consilio municipali.<ref name="Circonscriptions"/> Communia tria —[[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Massilia]]— in [[circumdarium municipale|circumdaria municipalia]] (Francogallice ''arrondissements municipaux'') 45 subdivisa sunt.
Regiones, praefecturae et communia omnia [[collectivitas territorialis|collectivitates territoriales]] (Francogallice ''collectivités territoriales'') nuncupantur; scilicet, haec conventūs locales non minus quam potestatem exsecutivam possident. Circumdaria et cantones mere administrativae divisiones sunt. Nihilominus, non semper hoc modo fuere. Usque ad annum [[1940]], circumdaria collectivitates territoriales electo cum conventū erant, sed a [[Regimen Viciacense|Regimine Viciacensi]] ad tempus amota et modo terminali a [[Quarta Res Publica (Francia)|Quartā Republicā]] anno [[1946]] abrogatae sunt.
===Territoria et collectivitates transmarina===
[[File:Terrae Rem publicam Francicam constituentes.png|thumb|500px|Terrae Rem publicam Francicam constituentes.]]
Praeter regiones duodeviginti et praefecturas unam et centum, Res publica Francica [[Collectivitas Transmarina Francica|collectivitates transmarinas]] quinque —[[Polynesia Gallica|Polynesiam Gallicam]], [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctum Bartholomaeum]], [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctum Martinum]], [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctum Petrum et Miquelonem]], [[Uvea et Futuna|Uveam et Futunam]]—, unam sui generis collectivitatem —[[Nova Caledonia|Novam Caledoniam]]—, unum territorium transmarinum (Francogallice ''territoire d'outre-mer'' seu ''TOM'') —[[Terrae australes antarcticaeque Francicae|Terras australes antarcticasque Francicas]]— et unam insularem possessionem in [[Oceanus Pacificus|Oceano Pacifico]] —[[Insula Clippertonensis|Insulam Clippertonensem]]— habet.
Collectivitates et territoria transmarina Rei publicae Francicae, sed non [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] aut eius fiscali areae (excepto Sancto Bartholomaeo, qui e Guadalupiā anno 2007 secessit) intersunt. Collectivitates Pacifici Polynesiae Gallicae, Uvea et Futuna, Nova Caledonia [[francus CFP|franco CFP]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110717034857/http://www.thetahititraveler.com/touristinfo/moneycurr.asp "Currency and Exchange Rate"] (Anglice). Thetahititraveler.com. Inspectum die 21 Iulii anni 2011.</ref> (Francogallice ''franc CFP'') uti pergunt, cuius valor stricte ei [[euro]]nis conexus est. Immo vero, regiones transmarinae quinque [[Francus Francicus|franco Francico]] utebantur et nunc [[euro]]ne utuntur.<ref>[ttps://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2085rank.html?countryName=France&countryCode=fr®ionCode=eu&rank=7#fr "2085rank"] (Anglice).Liber Factorum Mundanorum CIA.</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
! Nomen
! Constitutionalis status
! Caput
|-
| [[Fasciculus:Flag of France.svg|25px]] [[Insula Clippertonensis]]<ref>Confer binomen "Epinephelus clippertonensis".</ref>
| Civitatis privata possessio penes directam auctoritatem [[Ministerium Franciae transmarinae|Gubernii Francogallici]].
! Sine incolis
|-
| [[Fasciculus:Flag_of_French_Polynesia.svg|25px]] [[Polynesia Gallica]]<ref>''Just's Botanischer Jahresbericht'', vol. 34, pars 1 (Lipsiae: 1907), [https://books.google.com/books?id=2HNCAQAAMAAJ&pg=PA293&q=polynesia+gallica p. 293].</ref>
| Pagus transmarinus designata (Francogallice ''pays d'outre-mer'' sive POM), statum eundem habet quam collectivitas transmarina.
! [[Papeete|Urbs Papeetensis]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dpape.html "Archidioecesis Papeetensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
|-
| [[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|25px]] [[Terrae australes antarcticaeque Francicae]]
| Territorium transmarinum (Francice ''territoire d'outre-mer'' sive TOM)
! [[Portus Francicorum]]{{Convertimus}}<ref>Francogallice ''Port-aux-Français''.</ref>
|-
| [[File:Flag_of_FLNKS.svg|25px]] [[Nova Caledonia]]
| Collectivitas [[Sui generis]]
! [[Numea]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnoum.html "Dioecesis Numeana" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
|-
| [[File:Flag of Saint Barthélemy (local).svg|25px]] [[Insula Sancti Bartholomaei|Sanctus Bartholomaeus]]<ref>"I[nsulae] Bartholomaei ... Margaritta ... Barbuda, S. Christophori, Newis, Antiqua, Dominica, S. Luciae ... S. Vincentii" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 179}}</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'')
! [[Gustavia]]
|-
| [[File:Insigne Insulae Sancti Martini (Francia).svg|25px]] [[Collectivitas Sancti Martini|Sanctus Martinus]]
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM'')
! [[Marigot (Sancti Martini)|Marigot]]
|-
| [[File:Flag_of_Saint-Pierre_and_Miquelon.svg|25px]] [[Insulae Sancti Petri et Miquelonensis|Sanctus Petrus et Miquelo]]<ref>Cf. {{CathHierDiocese|iles|Vicariatus Apostolicus Insularum S. Petri et Miquelonensis}}</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''collectivitas territorialis'' allusa.
! [[Oppidum Sancti Petri (insula Sancti Petri)|Oppidum Sancti Petri]]
|-
| [[File:Flag of Wallis and Futuna.svg|25px]] [[Uvea et Futuna]]<ref>Vide [https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dwafu.html "Dioecesis Uveana et Futunensis" apud Hierarchiam Catholicam].</ref>
| Collectivitas transmarina (Francice ''collectivité d'outre-mer'' sive ''COM''). Adhuc ''territorium'' allusa.
! [[Mata Utu]]
|}
==Demographia==
[[Fasciculus:Franciae spissitudo incolarum.png|thumb|Franciae spissitudo incolarum per [[pagus|pagum]] (Francice ''arrondissement''). Praecipua urbana territoria visibila sunt, praesertim [[Lutetia]] (in centro a Septentrione), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (a Septentrione), [[Massilia]] (inter meridiem et orientem) et [[Lugdunnum]] (in centro inter meridiem et orientem).]]
Aestimato cum [[numerus incolarum|numero incolarum]] 64 millionum,<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Francia sita est vicesimo primo loco secundum numerum incolarum in toto orbe terrarum.<ref>Rank Order. Population (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008</ref> Territoria urbis maiore cum numero incolarum [[Lutetia]], [[Lugdunum]], [[Tolosa]], [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]], [[Burdigala]], [[Nicaea (Francia)|Nicaea]], [[Portus Namnetum]], [[Argentoratum]], [[Condate Redonum]] sunt. Francia demographicum incrementum naturale (migrationem excludens) maius passa est quam pleraeque [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]] nationes et anno 2003 causa fuit maioris partis huius incrementi naturalis consociatas apud has nationes. Anno [[2008]], aestimata natalium index 1,273 filiorum pro feminā erat —Francia est loco secundo secundum fecunditatem in Europā, post [[Hibernia]]m—<ref>[https://www.insee.fr/fr/accueil#inter3INSEE 2006 : "La France, toujours l'un des pays les plus féconds d'Europe"] (Francice).</ref> et demographici incrementi index 0,574% erat.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Aestimatus purus [[migratio]]nis index positivus est anno [[2008]], 1,48 migratorum pro 1000 incolarum.<ref name="People">People. France (Anglice). Liber Factorum Mundanorum CIA. Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Anno [[2006]], [[INSEE|Institutum nationale statisticae et studiorum oeconomicorum seu INSEE]] 4,9 milliones immigratorum, scilicet 8% omnium incolarum, Franciam incolere aestimavit. Quia pueri immigratoribus e parentibus Francogallicā in terrā nati Francici putantur, civium peregre oriundorum numerus 6,7 milliones (secundum aestimationem anni 1999), scilicet 10% omnium Francicorum incolarum, erat.
===Ethnographia===
[[Praehistoria|Praehistoricis]] ex aevis, Francia copulatio commercii, migrationum, occupationum est. Praecipui greges ethnici quattuor in Franciā sunt: Praeceltae, [[Celtae]], [[Latini]], [[Germani (antiquitas)|Germani]] ([[Franci]], [[Visigothi]], [[Burgundiones]], [[Viccingi]]). Has "historicas" ob gentes, novi populi in Franciam e [[saeculum 19|saeculo XIX]] immigravere: [[Belgica|Belgae]], [[Italia|Itali]], [[Hispania|Hispani]], [[Portugallia|Lusitani]], [[Polonia|Poloni]], [[Romania|Dacoromani]], [[Graeci]], [[Iudaei]] ab [[Europa Orientalis|Europā Orientali]] et [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Arabes]] ac [[Mazaces]] a [[Barbaria (Africa)|Barbariā]], [[Nigricolores]] a Franciā et [[Seres]] apud alios. 40% incolarum Francicorum migratoriis ab his gregibus originem trahere -disparibus proportionibus- aestimantur, quod Franciam unam [[Europa]]eas apud civitates ethnice diversiores facit, non obstante usitatā stereotypiā Franciae sicuti nationis [[Gallia|Gallicae]]. Nihilominus, Europaeorum populorum integratio facilior quam haud Europaeorum populorum fuit, quod culturales obices et discrimen sociale causavit.
===Linguae===
[[Fasciculus:Langues de la France.svg|thumb|Diffusio linguarum regionum in Francia.]]
[[Lingua Francogallica]] seu [[lingua Francica]] ex Francicā mediaevali progressa est, quā [[Medium Aevum|Medio Aevo]] incolae regionis hodiernae [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insulae Franciae]] locuti sunt. Ut reges Franciae imperium protenderent, sic lingua Francogallica diffusa est. Iam anno [[1539]] [[Franciscus I (rex Franciae)|Franciscus I]] rex constituit ut lingua Francogallica sit unica regni sui lingua publica. Nihilominus, [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] exeunte, tantum fere media regi subiectorum pars Francogallice locuti sunt.<ref>Haensch et Tümmers 1993:247.</ref> [[Res novae Francicae|Rebus novis Francicis]] confectis, linguae regionales publice oppugnatae sunt; anno [[1951]] demum per [[Lex Deixonne|Legem Deixonne]] (Francice ''Loi Deixonne'') ut linguae regionales docerentur concessum est.<ref>Günther et Tümmers 1993:251.</ref> Etiam his diebus, articulo altero constitutionis anni [[1958]] constitutum est ut [[lingua Francica]] sit unica publica reipublicae lingua. Non solum est lingua in Franciā passim adhibita, sed etiam instrumentum [[cultura]]e Francicae in [[tellus|toto orbe terrarum]]. Linguae regionales propter migrationes et nimiam linguae Francogallicae gravitatem (etiam in [[Media communicationis socialis|mediis commonicationis socialis]]) periclitantur. Francia [[Europaea de linguis regionalibus ac minoribus Charta|Europaeam de linguis regionalibus ac minoribus Chartam]] quidem subscripsit, pactum tamen non sanxit, quod partes chartae cum constitutione Franciae non conveniunt. Ab anno [[2008]], linguae regionales in articulo 75-1 constitutionis Franciae hereditas culturalis dicuntur.<ref>[http://www.legifrance.gouv.fr/Droit-francais/Constitution/Constitution-du-4-octobre-1958#eztoc2178_0_14_96 Litterae constitutionis (Francice) in pagina legifrance.gouv.fr].</ref>
Linguae regionum in Francia sunt
* Linguae Francogallicae ([[Langues d’oïl]]) in Franciā septentrionali, quae partim [[dialectos|dialecti]] [[lingua Francogallica|linguae Francogallicae]] habentur, utputa [[Lingua Picardica|Picardica]], [[Lingua Normannica|Normannica]], [[Lingua Gallonica|Gallonica]], [[lingua Pictavino-Santonica|Pictavino-Santonica]], [[lingua Vallonica|Vallonica]] et [[lingua Campanica|Campanica]]
* [[Lingua Arpitanica|Arpitanica]] ((''Franco-Provençal'') in Franciā in pristinā regione [[Sabaudia|Sabaudiā]] (sed etiam in [[Italia|Italiā]] et [[Helvetia|Helvetiā]]) adhibita
* [[Lingua Occitana|Occitana]] in Franciā meridianā
* [[Lingua Catalana|Catalana]] in praefecturā [[Pyrenaeus Orientalis|Pyrenaeo Orientali]]
* [[Lingua Alemannica|Alemannica]] in [[Alsatia|Alsatiā]]
* [[Lingua Lotharingica (Theodisca)|Lotharingica (Theodisca)]] in Franciā boreoccidentali
* [[Lingua Vasconica|Vasconica]] cum dialectis suis in Franciā austro-occidentali
* [[Lingua Britonica|Britonica]] in [[Britannia Minor|Britanniā Minore]]
* [[Lingua Corsica|Corsica]] in insulā [[Corsica|homonymā]]
* [[Lingua Batava|Batava Belgica]] in Franciā septentrionali
* Praeterea multae aliae linguae ab illis, qui in Franciam immigraverunt, necnon ab incolis territoriorum transmarinorum adhibentur.
=== Religiones ===
[[Fasciculus:Facade de Notre Dame de Reims.png|thumb|left|alt=Notre-Dame de Reims façade, gothic stone cathedral against blue sky|[[Ecclesia cathedralis Remensis]] cathedralis Catholica Romana est ubi [[Reges Franciae]] usque ad annum [[1825]] coronati sunt.]]
Francia est res publica [[laicismus|laicistica]], id est: [[civitas]] et [[religio]]nes plane separatae sunt. Cum a magistratibus nulla de religionibus fidelibusque indicia colligantur, numeri eorum, qui singulis religionibus adhaerent, non nisi taxatione circumscribi possunt. Indicia communitatum religiosarum inter se saepe valde differunt, quare etiam numeri sequentes non nisi cautelā tractandi sunt. Secundum [[periodicum]] ''Le Monde des religions,'' 51 centesimae Francogallorum se esse [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicos]], 31 centesimae nulli religioni adhaerere, fere 9 centesimae [[Musulmanus|Musulmanos]], 3 centesimae se esse [[Protestantes]] affirmant. Paene omnes ecclesiae Protestantes Franciae, quarum [[Ecclesia Reformata Franciae]] (Francice ''L’Église réformée de France'') est maxima, in [[Foederatio Protestantica Franciae|Foederatione Protestanticā Franciae]] (Francice ''Fédération protestante de France'') collaborant. Fere 1 centesima incolarum se [[Iudaei|Iudaeos]] esse confitentur. Ex his indiciis, sequitur in Francia esse 32 milliones Catholicorum, 5.7 milliones Musulmanorum, 1.9 milliones Protestantium et 600 000 [[Iudaei|Iudaeorum]], praeterea 20 milliones hominum, qui nulli religioni adhaerent. 6% quaesitorum alia vel nihil dicunt. Catholicorum, ut ex quaestionibus concluditur, tantum parva pars re verā inter credentes numerari potest vel [[liturgia]]s frequentat, sed contra sunt etiam, qui traditionem Catholicam cum magno rigore ac diligentissime sequantur. Praeterea sunt in Franciā plus quam decies centena milia hominum, qui [[Ecclesiae Orthodoxae|Ecclesiis Orthodoxis]] aut [[Ecclesiae orthodoxae orientales|Orthodoxis Orientalibus]] adhaerent, fere 600 000 [[Buddhismus|Buddhistarum]] necnon magnus numerus ad [[Hinduismus|Hindiusmum]] pertinentium.
=== Urbes ===
{{Vide-etiam|Index Urbium Franciae}}
Francia multum urbanizata natio est et [[Index Urbium Franciae|maiores urbes]] (quoad numerum incolarum in territorio urbis anno [[2016]])<ref>[https://web.archive.org/web/20190206035205/https://www.insee.fr/fr/statistiques/3682672#tableau-Figure5 "Aires urbaines"]. ''Insee'' (Francice). Archivatum ex originali die 6 Februarii anni 2019. Inspectum Idibus Maiis anni 2019.</ref> in ordine [[Lutetia]] (cum 12 568 755 incolarum), [[Lugdunum]] (cum 2 310 850 incolarum), [[Massilia]] (cum 1 756 296 incolarum), [[Tolosa]] (cum 1 345 343 incolarum), [[Burdigala]] (cum 1 232 550 incolarum), [[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]] (cum 1 187 824 incolarum), [[Nicaea (Francia)|Nicaea]] (cum 1 006 402 incolarum), [[Portus Namnetum]] (cum 961 521 incolarum), [[Argentoratum]] (cum 785 839 incolarum) et [[Condate Redonum]] (cum 727 357 incolarum) sunt (nota: significativa dissimilitudo inter numeros incolarum in territoriis urbis supra citatos et numeros inferiori in tabulā est, quae indicat numerum incolarum in [[commune|communibus]]). [[Exodus ruralis]] perenne politicum problema fuit fere toto [[saeculum 20|saeculo XX]].
{| class="wikitable floatright" style="text-align:center; width:100%; margin-left:0px; font-size:85%"
|-
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Positio
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Urbs]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Tabula administrativa Franciae|Regio]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | [[Numerus incolarum|Incolae]]
! align=center style="background:#B9D5E4;" | Photographema
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 1 ||align=left | '''[[Lutetia]]''' || [[Insula Franciae (regio hodierna)|Insula Franciae]] || 2 190 327 || [[Fasciculus:La_Tour_Eiffel_vue_de_la_Tour_Saint-Jacques,_Paris_août_2014_(2).jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 2 ||align=left | '''[[Massilia]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 862 211 || [[Fasciculus:Marseille_20160813_20.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 3 ||align=left | '''[[Lugdunum]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 515 695 || [[Fasciculus:Lyon_cityscape_from_Notre-Dame_de_Fourvière_-_from_Flickr.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 4 ||align=left | '''[[Tolosa]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 475 438 || [[Fasciculus:Vue_de_Toulouse_2007.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 5 ||align=left | '''[[Nicaea (Francia)|Nicaea]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 342 637 || [[Fasciculus:Une_plage_à_Nice.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 6 ||align=left | '''[[Portus Namnetum]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 306 694 || [[Fasciculus:Ile_de_Nantes.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 7 ||align=left | '''[[Monspessulanus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 281 613 || [[Fasciculus:Montpellier(France)1.JL.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 8 ||align=left | '''[[Argentoratum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 279 284 || [[Fasciculus:Absolute_Pl_marche_aux_cochons_01.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 9 ||align=left | '''[[Burdigala]]''' || [[Nova Aquitania]] || 252 040 || [[Fasciculus:Bordeaux Place de la Bourse de nuit.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 10 ||align=left | '''[[Insulae (urbs Franciae)|Insulae]]''' || [[Alta Franciae]] || 232 440 || [[Fasciculus:Lille_bourse_profil.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 11 ||align=left | '''[[Condate Redonum]]''' || [[Britannia Minor (regio recentior)|Britannia Minor]] || 216 268 || [[Fasciculus:Rennes_Opéra.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 12 ||align=left | '''[[Durocortorum]]''' || [[Magnus Oriens]] || 183 113 || [[Fasciculus:Subé_Fountain,_Reims,_France.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 13 ||align=left | '''[[Sanctus Stephanus de Furano]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 171 924 || [[Fasciculus:Tram_st_etienne_place_fourneyron.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 14 ||align=left | '''[[Franciscopolis (Francia)|Franciscopolis]]''' || [[Normannia (regio hodierna)|Normannia]] || 170 352 || [[Fasciculus:Le_Havre_Vue_Plage_14_07_2005.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 15 ||align=left | '''[[Telo Martius]]''' || [[Provincia Alpes Litus Lazuli]] || 169 634 || [[Fasciculus:Gare_de_Toulon.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 16 ||align=left | '''[[Gratianopolis]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 158 180 || [[Fasciculus:Grenoble_july_2009.JPG|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 17 ||align=left | '''[[Divio]]''' || [[Burgundia et Liber Comitatus]] || 155 090 || [[Fasciculus:Toits-dijonnais.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 18 ||align=left | '''[[Andecavis]]''' || [[Pagi Ligeris]] || 151 229 || [[Fasciculus:La_Maine_a_Angers.jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 19 ||align=left | '''[[Nemausus]]''' || [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]] || 151 001 || [[Fasciculus:Nîmes,_Maison_Carrée_(1._Jhdt.n.Chr.)_(46785244294).jpg|100px]]
|-
| align=center style="background:#DCE9F0;" | 20 ||align=left | '''[[Villa Urbana (Lugdunensis)|Villa Urbana]]''' || [[Arvernia Rhodanus Alpes]] || 149 019 || [[Fasciculus:Place_lazare_goujon.jpg|100px]]
|}{{clear}}
==Oeconomia==
[[Fasciculus:La Défense depuis La Garenne-Colombes.jpg|thumb|upright=1.8|''[[La Défense]]'', [[Lutetia]]e, maxima [[regio mercatoria]] in [[Europa|Europā]].<ref>[http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html La Défense: Europe largest buisiness district Sets a New Standart for Sustainable Devloment] (Anglice) {{Wayback|url=http://ecohearth.com/eco-blogs/eco-international/835-la-defense-europes-largest-business-district-sets-a-new-standard-for-sustainable-development.html |date=20110205112759 }} - EcoHeart</ref>]]
Francica oeconomia e divite modernāque oeconomiā ubi gubernii munus interventioque significativa erant in alteram plurimā cum participatione societatum privatarum et secundum [[Mercatus (oeconomia)|mercatūs]] vias fungentem transit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Gubernium ad privatam administrationem partim aut omnino aliquas praecipuas societates -sicuti [[Air France]], [[Renault]], [[Thales (societas)|Thales]]- transtulit, quamquam gubernium adhuc dominium in campis energiae, publicae vectationis et industriae militaris servat.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Francia [[capitalismus|capitalismo]] favet, sed socialem aequalitatem per leges, stipendiarias per rationes et socialia per impensa attingere ad deminuendam redituum dissimilitudinem quaerit.<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Ut membrum [[G8|Gregis Octo Civitatum]], gregis nationum industrializatissimarum; Francica oeconomia loco octavo est in toto orbe terrarum, mensurato [[Productus domesticus generalis|productū domestico generali]] iuxta cum [[Par acquirendi potestas|par acquirendi potestate]]<ref>Rank Order of GDP PPP. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum die 24 Augusti anni 2008.</ref>, et est loco sexto nominalibus terminis.<ref>[https://www.ft.com/content/abe2ffc4-c08b-11dc-b0b7-0000779fd2ac«UK slips behind France on economy»]. ''[[Financial Times]]'' (Anglice), 11-01-2008. [Inspectum die 23 Maii anni 2008].</ref> Francia est loco quinto apud nationes bona exportantes et loco quarto apud nationes servitia in toto orbe terrarum exportantes.<ref name="Sheet">[https://www.economist.com/search?q=France France Fact Sheet]. ''[[The Economist]]'' (Anglice). (Die 8 Augusti anni 2008). Inspectum die 25 Augusti anni 2008.</ref> Nihilominus, sumptūs reditūsque ratio 53 400 millionum dollariorum lacunam anno 2007 passa est.<ref name="Sheet"/> Praecipuus Francicus index bursarius [[CAC 40]] est.
[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]], cuius socia Francia est, apud [[G8|Gregis octo civitatum]] nationes Franciam productivitatis (secundum [[PDG]] pro laboris horis) ordini praeesse anno 2005 retulit.<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://web.archive.org/web/20070123075528/http://ocde.p4.siteinternet.com/publications/doifiles/012005061G006.xls «Labour productivity 2003»] ([[Microsoft Excel]]) (Anglice), anno 2005. Archivatum ex originali die 2007-01-23. [Inspectum die 20 Aprilis anni 2006].</ref> Verumtamen, [[PDG]] per capita Francicus 30% minor est quam [[Statunitensis]], quod [[facultas laborandi|facultatis laborandi]] centesimae rationi attribui potest; anno [[2004]], facultatis laborandi 68,8% inter 15 et 64 annos natos laborabant, adversus 80% in [[Iaponia|Iaponiā]], 78,9% in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]], 77,2% in [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] et 71% in [[Germania|Germaniā]].<ref>[[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]]. [https://www.oecd.org/employment/emp/35024561.pdf «OECD Employment Outlook 2005 - Statistical Annex»] (Formā [[PDF]]) (Anglice), anno 2005.] [Inspectum die 29 Iunii anni 2006].</ref> Anno [[2007]], gubernium reformationem laboralem inchoavit. Francicum onus tributarium apud maiora in Europā est, prope 20% PDG anno [[2005]].<ref name="Oeconomia">Economy. France. CIA - The World Factbook (Anglice). Inspectum 28 Augusti anni 2008.</ref> Cum 82 millionibus periegetarum anno [[2007]], Francia est primus locus destinatus periegeticus in toto orbe terrarum.<ref>Rectio periegeseōs. [https://web.archive.org/web/20080624195206/http://www.tourisme.gouv.fr/fr/z2/stat/tis/att00018288/TIS_EVE2007_2008-5.pdf «Le tourisme international en France en 2007»] (Francice). Gubernium Franciae. Archivatum ex originali die 2008-12-28. [Inspectum Nonis Iuniis anni 2008].</ref>
==Infrastructura==
===Energia et vectura===
[[Fasciculus:Creissels_et_Viaduct_de_Millau.jpg|thumb|[[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductus Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), unus apud altissimos duos in toto orbe terrarum, pars est [[autovia]]e A75-A71, e [[Lutetia|Lutetiā]] in [[Baeterrae|Baeterras]] et [[Monspessulanus|Montempessulanum]].]]
[[Fasciculus:SNCF 253.JPG|thumb|[[Tramen]] [[TGV]] [[Lutetia]]e.]]
Francia natio minimam [[Carbonii dioxidum|carbonii dioxidi]] quantitatem emittens evolutissimas apud civitates septem in toto orbe terrarum est, quia multa pecunia collocata est in [[Energia nuclearis|energiā nucleari]].<ref>[https://unstats.un.org/unsd/environment/air_co2_emissions.htm «CO2 emissions per capita in 2006»] (Anglice). Gasiorum thermocepicorum emissiones. ''Environmental Indicators''. Nationes Unitae. Augusto anni 2009. Inspectum die 10 Martii anni 2011.</ref> Ut effectus magnarum collocationum pecuniae in technologiā nucleari, pleraque [[electricitas]] in Franciā producta a [[Ergasterium atomicum|ergasteriis atomicis]] 59 creatur (78% anno 2006, e solum 8% anno 1973, 24% anno 1980, et 75% anno 1990).<ref>DGEMP / Observatoire de l'énergie (die 7 Decembris anno 2016). [https://www.ecologie.gouv.fr/production-delectricite «La production d'électricité»] (Francice). Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
Francicum [[ferrivia]]rum rete, chiliometrorum 29 213 patens, longissimum in totā [[Europa Occidentalis|Europā Occidentali]]. A societate [[SNCF]] geritur et apud [[tramen|tramina]] perquam celeria inveniuntur [[Thalys]], [[Eurostar]] et [[TGV]], quod iter facit velocitate chiliometrorum horalium 320 usū commerciali. Eurostar, iuxta cum Diakoniā Translationis Cuniculi Freti Gallici, Franciam cum [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] per [[Cuniculus Freti Gallici|Cuniculum Freti Gallici]] conectit. Ferriviarum connexiones ad omnes vicinas nationes, [[Andorra|Andorrā]] exceptā, expanduntur. Intraurbanae connexiones quoque bene evoluta sunt, cum [[Ferrivia subterranea|ferriviae subterraneae]] et [[Currus electricus|curruum electricorum]] diakoniis diakonias [[laophorium|laophoriorum]] perficientibus.
Circiter 893 300 chiliometrorum [[autovia]]rum utilium in Franciā. Regio [[Lutetia]]e denso [[via]]rum autoviarumque reti circumdatur, quod eam cum paene totā natione connectit. Francicae viae ingentem internationalem transitum etiam sustinent, connexae cum urbibus finitimorum [[Belgica]]e, [[Hispania]]e, [[Andorra]]e, [[Principatus Monoeci|Monoeci]], [[Helvetia]]e, [[Germania]]e et [[Italia]]e. non est tributum notaculi annuum; nihilominus, autoviarum quadripertitarum usus per [[portorium|portoria]] est, exceptis vicinitatibus municipiorum magnae dimensionis. Novorum [[autocinetum|autocinetorum]] mercatus domesticis insignibus regitur, sicuti [[Renault]] (27% autocinetorum in Franciā anno 2003 venditorum), [[Peugeot]] (20,1%) et [[Citroën]] (13,5%).<ref>L'automobile magazine, hors-série 2003/2004 paginā 294 (Francice).</ref> Amplius 70% autocinetorum novorum anno 2004 venditorum Diseliana [[motrum|motra]] habebant, valde plus quam habentia [[benzinum|benzini]] aut [[gasium liquefactum e petroleo|gasii liquefacti e petroleo]] motra.<ref>[https://web.archive.org/web/20081006095330/http://www.ademe.fr/particuliers/fiches/voiture/rub3.htm «Guide pratique de l' ADEME, la voiture»] (Francice). Ademe.fr. Inspectum die 22 Octobris anni 2008. Archivatum ex originali pridie Nonas Octobres anni 2008.</ref> Francia altissimum [[viaeductus|viaeductum]] in toto orbe terrarum, [[Viaeductus Aemiliaci|Viaeductum Aemiliaci]] (Francice ''Viaduc de Millau''; [[Occitanice]] ''Viaducte de Milhau''), quoque possidet et ponderis pontes, sicuti [[Pons Normanniae]] (Francice ''Pont de Normandie''), aedificavit.<ref>[https://web.archive.org/web/20150924074119/http://www.planete-tp.com/en/IMG/pdf/3_cle67bb35-5.pdf «The Normandy bridge: The bridge in figures»] (PDF) (Anglice). Inspectum die 10 Augusti anni 2014.</ref><ref>[«Construction Facts - The Sourcebook of Statistics, Records and Resources»] (PDF) (Anglice), McGraw Hill, ''Engineering News Record'', vol. 251, No. 20a, Novembre anni 2003, inspectum die 9 Augusti anni 2014.</ref>
Sunt circa 478 [[aëroportus|aëroportuum]] in Franciā, inclusis [[Aërodromus|aërodromis]]. [[Aëroportus Lutetiae Carolus de Gaulle]] (Francogallice ''Aéroport de Paris-Charles-de-Gaulle''), in [[Lutetia]]e vicinitatibus situs, maximus et operosissimus aëroportus est totā in natione et plerumque popularem commercialemque transitum huius nationis sustinet et Lutetiam cum paene omnibus magnis [[urbs|urbibus]] in toto orbe terrarum connectit. [[Air France]] nationalis aëronautica societas, quamquam plurimae privatae aëronauticae domesticorum internationaliumque volatuum diakonias praebent. Sunt praecipui [[portus|portūs]] decem in Franciā, quorum maximus [[Massilia]]e est, qui etiam est maximus limes cum [[Mare Mediterraneum|Mari Mediterraneo]]. 14 932 chiliometrorum [[via aquaria|viarum aquariarum]] Franciam transeuntium, incluso [[Canalis Australis|Canali Australi]] (Francogallice ''Canal du Midi''), Mare Mediterraneum cum [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] per [[Garunna|flumen Garunnam]] connectente.<ref>Patrimonium totius mundi UNESCO. [http://whc.unesco.org/en/list/770/ «Canal du Midi»] (Anglice et Francice). whc.unesco.org. Inspectum pridie Idus Martias anni 2018.</ref>
[[Fasciculus:Centrale de Cruas.jpg|center|700px|thumb|Paene 80% matricis energeticae Francicae de [[energia nuclearis|energiā nucleari]] orta est, maxima centesima ratio in toto orbe terrarum.<ref>EnerPub (die 8 Iunii anni 2007). [https://www.speroforum.com/site/article.asp?idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile&idarticle=9839&t=France%3A+Energy+profile «France: Energy profile»]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Anglice). ''Spero News''. Inspectum die 25 25 Augusti anni 2007.</ref> Hac imagine, [[ergasterium atomicum]] [[Crudatium|Crudatii]].]]
===Educatio===
[[Fasciculus:Absolute BNUS 01.JPG|thumb|Bibliotheca nationalis [[Universitas Argentinensis|Universitatis Argentinensis]], educationis superioris institutio anno [[1538]] condita.]]
In Franciā, schola publica [[laicismus|laica]] gratuitaque est.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-budget-et-les-finances-du-systeme-educatif-89252 «Le coût d'une scolarité»] (Francice).</ref> Quamquam non solum educatio et remuneratio docentium sed etiam programmata ad Civitatis officium pertinent, ludorum litterariorum et [[collegium (Francia)|collegiorum]] et [[lyceum (Francia)|lyceorum]] aedes ad [[Tabula administrativa Franciae|collectivitates territoriales]] spectant.<ref>[«Les collectivités territoriales»], in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Praeceptio obligatoria est pueris e sex ad sedecim annos natis. Martio anni [[2018]], praeses [[Emmanuel Macron]] se aetatem scholarizationis obligatoriam ad tres annos e regressū anni [[2019]] deminuere velle nuntiavit.<ref>[https://www.lemonde.fr/education/article/2018/03/26/macron-doit-annoncer-que-la-scolarisation-des-enfants-sera-rendue-obligatoire-a-3-ans_5276773_1473685.html «Macron veut cesser « de considérer l'école maternelle comme une option»»] (Francice), in ''lemonde.fr'' (inspectum die 29 Aprilis anni 2018).</ref>
[[Educatio primaria]] phasibus duabus evolvitur: primum, [[schola materna]] (Francice ''école maternelle''), quae novissimos pueros recipit eorum initio in scholā, eorum conformationi ad socialis vitae normas, eorum initiationi fundamentalia ad instrumenta sicuti sermonem et numeros;<ref>[https://www.education.gouv.fr/l-ecole-maternelle-11534 «L'école maternelle»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> deinde, ad sex annos natos aetatis, pueri [[schola elementaria|scholā elementariā]] (Francice ''école élémentaire'') recipiuntur, cuius primus scopus lecturam, scriptionem, calculum et educationem civicam discere est.<ref>«L'école élémentaire»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>
[[Fasciculus:École normale supérieure de Paris, 26 January 2013.jpg|thumb|[[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola normalis superioris]] (Francice ''École normale supérieure'' seu ''ENS'') [[Lutetia]]e, exeunte [[saeculum 18|saeculo XVIII]] condita, plures [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]] laureatos [[per capita]] quam quaelibet institutio in toto orbe terrarum generat.<ref>Tom Clynes, [https://www.nature.com/news/where-nobel-winners-get-their-start-1.20757 Where Nobel winners get their start] (Anglice), [[Nature]], die 7 Octobris anni 2016.</ref>]]
[[Educatio secundaria]] etiam cyclis duobus evolvitur: primus [[collegium (Francia)|collegio]] datur et inducit in [[diploma nationale breveti]] (Francice ''diplôme national du brevet'').<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-college-4940 «Le collège»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>; secundus autem cyclus [[Lyceum (Francia)|lyceo]] datur et inducit in examina finalia et nationalia: in [[baccalaureatus professionalis|baccalaureatum professionalem]] (Francice ''baccalauréat professionnel''), [[baccalaureatus technologicus|technologicum]] (Francice ''baccalauréat technologique'') aut [[baccalaureatus generalis|generalem]] (Francice ''baccalauréat général'') et in [[testimonium habilitatis professionalis]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle'') aut in [[testimonium habilitatis professionalis agrariae]] (Francice ''certificat d'aptitude professionnelle agricole'' seu ''CAPA'') educationi agriculturali.<ref>[https://www.education.gouv.fr/le-lycee-41642 «Le lycée»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref> Ceterum, fere 17% alumnorum educationis primariae secundariaeque scholas privatas, plerasque cum Civitate consociatas et crebro confessionales, frequentant.<ref>[https://www.education.gouv.fr/les-etablissements-d-enseignement-scolaire-prives-2942 «Les établissements d'enseignement privés»] (Francice), in ''education.gouv.fr'' (inspectum die 22 Februarii anni 2010).</ref>
Francogallica [[educatio superior]] ostendit singularitatem cogendi ut [[universitas|universitates]] (Francice ''universités'') et [[schola grandis|scholarum grandium]] (Francogallice ''grandes écoles'') systema inter se congruant, quo accessus habetur plerumque per idoneitatis probationem post classes praeparatorias (Francice ''classes préparatoires'').<ref name="supérieur">[https://www.education.gouv.fr/l-enseignement-superieur-10085 «L'enseignement supérieur»]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Francice) in ''education.gouv.fr'' (inspectum 22 Februarii anni [[2010]]).</ref> Educatio superior [[brevetum technici superioris|breveto technici superioris]] (Francice ''brevet de technicien supérieur'') et classibus praeparatoriis ad scholas grandes in [[Lyceum (Francia)|lyceis]] docetur<ref name="supérieur"></ref> aut in sedibus privatis. Omnia diplomata in Franciā concessa in [[index diplomatum in Francia|repertorio nationali testimoniorum professionalium]] (Francice ''répertoire national des certifications professionnelles'' seu ''RNCP'') porrigenda sunt.
Francia, se ipsā [[Liberatio Franciae|liberatā]], ingens incrementum in fequentatione scholarum cognovit. Anno [[1936]], minus quam 3% classis cuiuslibet [[baccalaureus|baccalaureūs]] titulum adipiscuntur; haec centesimarum ratio in 30% anno [[1985]] et in 60% anno [[1995]] transivit.<ref name="Maurin">Ludovicus (Louis) Maurin, ''Déchiffrer la société française'', [[Lutetia|Lutetiae]], [[La Découverte]], [[2009]], 368 p. ([[ISBN]] 978-2-707-15413-2, [[LCCN]] 2009503665).</ref> Quomodocumque, haec educationis democratizatio inaequalitatem socialem non delevit: solum 25% filiorum fabrorum inter [[1974]] et [[1978]] natorum educationis superioris diplomate honorati sunt, aliter ac 77% filiorum moderatorum.<ref name="Maurin"></ref> Hae inaequalitates adhuc maiores sunt in scholis grandibus: solum 2,9% studentium a [[Schola nationalis administrationis (Francia)|Scholā nationali administrationis]] (Francice ''École nationale d'administration'' seu ''ENA'') anno [[2008]] admissorum parentem fabrum habebant.<ref name="Maurin"></ref>
Secundum [[PISA|programma PISA]] ad comparanda systemata educativa nationalia, Francici systematis educativi eventūs deceptorii sunt, comparati ad alias Civitates socias [[Ordo oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis|Ordinis oeconomicae cooperationi et evolutioni favendis]],<ref>[https://web.archive.org/web/20190603012105/http://orientation.blog.lemonde.fr/2013/12/07/enquete-pisa-2012-la-france-decroche-en-maths-mais-remonte-en-comprehension-de-lecrit/ «Résultats de la France à l'enquête PISA 2012 scolaires]» (Francice), ¡¡[[Le Monde]]'' die 07/12/2013, ab Olivario (Olivier) Rollot.</ref> imprimis ob inaequali incrementum, factā investigatione PISA anni [[2003]]. Non obstantibus cautionis consiliis, [[analphabetismus]] 3,1 milliones hominum attingebat, id est, 9% incolarum inter 18 et 65 annos natorum et qui scholam in Franciā frequentaverant.<ref>[https://web.archive.org/web/20121211143413/http://anlci.gouv.fr/fileadmin/Medias/PDF/EDITIONS/ivq_4pages.pdf Agence nationale de lutte contre l'illettrisme, des chiffres pour éclairer les décisions] (Francice).</ref>
Socialis alumnorum origo scholares eorum fructūs valdissime afficit. In [[cursus elementaris secundi anni|cursū elementari secundi anni]] (Francogallice ''Cours élémentaire 2e année'' seu ''CE2''), alumni ad pauperrimam quartam portionem pertinentes media puncta credita 57 e 100 in [[lingua Francica|linguā Francicā]] et 58 in [[mathematica|mathematicā]] obtinuerunt, contra 87 et 85 respective eis ad divetissimam quartam portionem pertinentibus. Haec inaequalitas augetur post [[collegium (Francia)|collegium]], cum indice accessūs ad secundum cursum baccalaureatūs generalis aut technologici bis altiore alumnis ad ambitūs divitiores pertinentibus quam aliis alumnis.<ref name="lefigaro">[https://www.lefigaro.fr/conjoncture/en-france-les-pauvres-vivent-13-ans-de-moins-que-les-riches-20190604 «En France, les pauvres vivent 13 ans de moins que les riches»] (Francice), in ''www.lefigaro.fr'', die [[4 Iunii]] [[2019]].</ref>
Prima [[Ministerium Educationis nationalis (Francia)|Ministerii Educationis nationalis]] evaluatio "continuitatem paedagogicam" positivam per interclusionem tempore [[pandemia]]e [[COVID-19]] esse revelavit. Secundum demoscopiam, magistri septem e decem et parentes octo e decem contenti putati sunt.<ref>[https://www.lefigaro.fr/actualite-france/confinement-scolaire-un-bilan-officiel-tres-positif-sauf-en-education-prioritaire-20200724 «Confinement scolaire: un bilan officiel plutôt positif sauf en éducation prioritaire»], in ''Le Figaro'' (inspectum die 24 Iulii anni 2020).</ref>
===Valetudo===
[[Fasciculus:P1000513 Paris XIII Salpetrière reductwk.JPG|thumb|upright=1.3|[[Valetudinarium Pitié-Salpêtrière]] (Francice ''Hôpital de la Salpêtrière''), [[valetudinarium]] docens [[Lutetia]]e.]]
Francogallicum valetudinis systema primo loco in toto orbe terrarum collocabatur secundum [[Ordo mundi sanitarius|OMS]] anno [[1997]]<ref>[https://www.photius.com/rankings/healthranks.html The ranking, see spreadsheet details for a whole analysis] (Anglice) in ''photius.com''.</ref> et postea rursus anno [[2000]].<ref>[https://www.who.int/healthinfo/paper30.pdf Measuring overall health system performance for 191 countries] (Anglice).</ref> Valetudinis systema plerumque gratuitum est hominibus [[morbus|morbis]] chronicis (Francice ''affections de longues durées'') affectis; sicuti [[Cancer (morbus)|cancro]], [[Morbus deficientiae immunitatis acquisitae|sidā]] aut [[fibrosis cystica|fibrosi cysticā]]. Media [[exspectatio vitae]] in natū 77 anni viribus et 84 anni feminis sunt, apud altiores in [[Unio Europaea|Unione Europaeā]].<ref>[Espérance de vie, taux de mortalité et taux de mortalité infantile dans le monde] (Francice), [[INSEE]].</ref> Sunt 3,22 medici pro milibus incolarum in Franciā,<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Nombre de médecins pour 1000 habitants] in ''statistiques-mondiales.com'' (Francice).</ref> dum medius valetudinis sumptus per capita 4 719 [[dollarium (CFA)|dollariorum]] anno [[2008]].<ref>[https://www.statistiques-mondiales.com/ Dépenses de santé par habitants] (Francice) in ''statistiques-mondiales.com''.</ref> Anno [[2007]], erant circiter 140 milia incolarum (0,4%) in Franciā quae [[sida]]m aut [[HIV]] patebantur.<ref name="France FactBook">«France» (Anglice). ''The World Factbook''. [[CIA]]. 2009. Inspectum [[10 Martii]] anni 2011.</ref>
Quamquam Francici unam strigosioribus e gentibus apud nationes progressas esse putantur,<ref name="NY Times">[https://www.nytimes.com/2005/05/04/world/europe/even-the-french-are-fighting-obesity.html Even the French are fighting obesity] (Francice), pridie Kalendas Maias in ''[[The NY Times]]''.</ref><ref name="Daily Finance">[https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=3_cc-session_6151c126-3e53-47ce-b584-044d64b244d6 France's obesity crisis: All those croissants really do add up, after all]{{Nexus deficitur|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} (Anglice), pridie Kalendas Aprilis anni 2010, in ''[[Daily Finance]]''.</ref> Francia, sicuti aliae nationes divites, crescentem recentemque [[obesitas|obesitatis]] [[epidemia]]m obit, praesertim propter [[Cibus promptus|cibi prompti]] substitutionem in locum salutaris traditionalis coquinae Francicae alimentatiis in moribus Francicis.<ref name="NY Times"></ref><ref name="Daily Finance"></ref><ref name="France heading">[https://www.foodnavigator.com/Article/2006/02/01/France-heading-for-US-obesity-levels-says-study France heading for US obesity levels says study] (Anglice), in ''Food Navigator''.</ref> Nihilominus, Francicus index obesitatis valde inferior est [[Statunitensis|Statunitensi]] (verbi gratiā, index obesitatis in Franciā idem Statunitensi erat in annis 1970)<ref name="Daily Finance"></ref> et adhuc infimus est in [[Europa|Europā]]<ref name="France heading"></ref> sed ab auctoritatibus nunc putatur unum praecipua apud problemata valetudinis publicae<ref>[https://www.nutraingredients.com/Article/2006/09/14/New-French-food-guidelines-aimed-at-tackling-obesity «New French food guidelines aimes at tabkling obesity»] (Anglice). ''Nutraingredients.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref> et auctoritates ferociter obesitati obviam eunt; index obesitatis infantilis in Franciā deminuitur, dum adhuc crescit aliis in nationibus.<ref>Petah Marianus (Marian) (23 Maii anni 2008). [https://web.archive.org/web/20220108001242/https://www.just-food.com/analysis/france-urged-to-get-tough-on-child-obesity «France urged to get tough on child obesity»] (Anglice) in ''just-food.com''. Inspectum die 9 Augusti anni 2010.</ref>
===Scientia et technologia===
[[Fasciculus:Ariane 5 Le Bourget FRA 001.jpg|upright|thumb|[[Rocheta]] [[Ariane 5]], [[Systema enissionis deponibilis|spatiale vehiculum reciprocum deponibile]], a societate [[Airbus Defence and Space|Airbus]] fabricata.]]
Abusque [[Medium aevum|Medio aevo]], Francia praecipuas apud nationes scientifica in bona contribuentes est. Ineuns circa [[saeculum 11|saeculum XI]], [[Papa]] [[Silvester II]] [[abacus|abacum]] et [[sphaera armillaris|sphaeram armillarem]] denuo introduxit et [[Numeri Arabici|numeros Arabicos]] et [[horologium|horologia]] [[Europa Septentrionalis|Europae Septentrionali]] et [[Europa Occidentalis|Occidentali]] obtulit.<ref>Gulielmus (William) Godwin (1876). [https://archive.org/details/livesnecromance04godwgoog «Lives of the Necromancers»]. p. 232. Inspectum pridie Kalendas Iunias anni 2014.</ref> [[Universitas Parisiensis]] (Francogallice ''Université de Paris''), medio [[saeculum 12|saeculo XII]] condita, adhuc est una praecipuas apud [[universitas|universitates]] in [[Humanus Cultus Occidentalis|Mundo Occidentali]].<ref>Andreas (André) Thuilier, ''Histoire de l’université de Paris et de la Sorbonne'', Lutetiae, Nouvelle librairie de France, 1994.</ref>
[[Saeculum 17|Saeculo XVII]], [[Renatus Cartesius]] [[Rationalismus|methodum recte regendae rationis et veritatis in scientiis investigandae]] definivit, dum [[Blasius Pascalis]] praeclarus factus est sua propter opera de [[Probabilitas|probabilitate]] et [[mechanica|mechanicā]] [[fluidum|corporum fluidorum]]. Ambo egregii [[Revolutio scientifica|Revolutionis scientificae]] viri fuerunt quae in [[Europa|Europā]] eodem tempore exarsit. [[Academia Scientiarum Francica]] (Francice ''Académie des sciences'') a [[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] condita est ad incitandum et protegendum animum Gallicae investigationis scientificae. Apud progressūs scientifici praecursores in Europā [[saeculum 17|saeculis XVII]] et [[saeculum 18|XVIII]]. Cui est una praecipuas apud academias scientiarum.<ref>Moak, David, ed. (2007). ''[https://quod.lib.umich.edu/d/did/did2222.0000.874?view=text;rgn=main The Encyclopedia of Diderot & d'Alembert Collaborative Translation Project]''. Ann Arbor: Michigan Publishing, University of Michigan Library. pp. 54–55.</ref>
[[Illuminismus|Illuminismi]] tempus biologi [[Georgius Ludovicus Leclerc de Buffon|Buffoni]] et chemici [[Antonius Lavoisierius]] operibus notatum est, qui [[Oxygenium|oxygenii]] munus in [[combustio]]ne invenit, dum [[Dionysius Diderotus]] et [[Ioannes Baptista Le Rond d'Alembert]] ''[[Encyclopédie|Encyclopediam]]'' in lucem dederunt, quae ad praebendum accessum ad "cognitionem utilem" populo ordinatur, cognitionem quae cotidianae vitae adhibere possint.<ref>Burke, Petrus (Peter), ''A social history of knowledge: from Gutenberg to Diderot'', Malden: Blackwell Publishers Inc., 2000, p.17.</ref>
Per [[Conversio industrialis|Conversionem industrialem]], [[saeculum 19|saeculo XIX]], magnifici processūs scientifici in Franciā evenerunt cum scientificis sicuti [[Augustinus Ioannes Fresnel|Augustino Ioanne Fresnel]], hodiernae [[optica]]e conditore; [[Nicolaus Leonardus Sadi Carnot|Nicolao Leonardo Sadi Carnot]], [[thermodynamica]]e bases divulgante; aut [[Ludovicus Pasteur|Ludovico Pasteur]], uno apud [[microbiologia]]e praenuntios. Alii Francici egregii [[saeculum 19|saeculi XIX]] scientifici sua nomina in [[Turris Eiffeliana|Turri Eiffelianā]], [[Lutetia]]e, inscripta habent.<ref>[https://www.toureiffel.paris/fr «The 72 Scientists»] (aliquot linguis). Turris Eiffeliana. Inspectum pridie Kalendas Februarias.</ref>
Francicos apud claros [[saeculum 20|saeculi XX]] scientificos, sunt mathematicus physicusque [[Henricus Poincaré]]; physici [[Antonius Henricus Becquerel]] et [[Petrus Curie|Petrus]] et [[Maria Curie]], celebres ob opera de [[Radioactivitas|radioactivitate]]; physicus [[Paulus Langevin]]; aut virologus [[Lucas Montagnier]], [[Virus immunodeficientiae humanae|vīri HIV]] et [[sida]]e coinventor. Usque ad annum [[2012]], Galli 68 [[Praemium Nobelianum|Praemio Nobeliano]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/ «All Nobel Prizes»] (Anglice). Nobel Media. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> laureati sunt et undecim [[Numisma Fieldianum]]<ref>[https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal «List of Fields Medallists»] (. [Unio mathematica internationalis]. Inspectum die 10 Octobris anni 2012.</ref> acceperunt.
===Media communicationis===
Apud [[diarium|diaria]] venditione in Franciā praecellentissima ''[[Le Parisien|Le Parisien Aujourd'hui en France]]'' (cum 460 000 quotidie venditorum), ''[[Le Monde]]'' et ''[[Le Figaro]]'', circiter cum 300 000 exemplarium quotidie venditorum, sunt; sed etiam ''[[L'Équipe]]'', [[ars athletica|artium athleticarum]] nuntiis dedicatum.<ref>(Francice) OJD, ["Observatoire de la Presse", [https://web.archive.org/web/20100507013851/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQN/ Presse Quotidienne Nationale].</ref> Antehac, diaria gratuita optime perruperunt, cum magis quam diariorum ''[[Metro International|Metro]]'', ''[[20 minutes (Francia)|20 minutes]]'' et ''[[Direct Plus]]'' exemplarium 650 000 respective distributa essent.<ref>(Francice) OJD, Presse Gratuite d'Information. [https://web.archive.org/web/20101204123544/http://www.ojd.com/pgi/section Archivatum] pridie Nonas Decembres in [[Wayback Machine]]. Novembre anni 2011.</ref> Nihilominus, maximus exemplarium numerus regionali diario ''[[Ouest-France]]'' attactus est, cum plus quam 750 000 exemplarium venditorum, dum alii regionalia diaria quinquaginta quoque magnas venditiones habent.<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse Quotidienne Régionale et Départementale. [https://web.archive.org/web/20100507014206/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PQRD/ Archivatum] Nonis Maiis anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> Commentariorum hebdomadalium campus diversificatior potentiorque est, cum amplius 400 specialium commentariorum hebdomadalium hac in natione typis editorum.<ref> (Francice) Observatoire de la Presse, Presse Magazine – Synthèse. [https://web.archive.org/web/20100929204536/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_PMAG Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref>
Validissimos apud nuntiorum commentarios, sunt partium sinistrarum ''[[L'Obs]]'', centristicus ''[[L'Express]]'' et partium dexterarum ''[[Le Point]]'' (cum amplius exemplarium 400 000),<ref>(Francice) Observatoire de la Presse, Presse News. [https://web.archive.org/web/20100929204512/http://observatoire.ojd.com/report/visu/obs/20/do/GP_NEWS Archivatum] die 29 Septembris anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed maximus exemplarium numerus apud commentarios hebdomadales attingitur televisificis muliebribusque commentariis, apud quos ''[[Marie Claire]]'' et ''[[Elle (commentarius)|Elle]]'' sunt, peregrinas versiones habentes. Validos apud commentarios hebdomadales etiam sunt investigationis satiricique commentarii ''[[Le Canard enchaîné]]'', ''[[Charlie Hebdo]]'' non minus quam ''[[Paris Match]]''. Ad instar plerorumque industrializatarum nationum, [[impressio|scripta typis edita]] magnā difficultate praeterito decennio affecta sunt. Anno [[2008]], gubernium praecipium ad impulsum incubuit ut iuvet huic campo ad se emendadum et ad fiendum pecuniarie independentem;<ref>(Anglice) ''The Telegraph'', [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/3125110/Nicolas-Sarkozy-French-media-faces-death-without-reform.html Nicolas Sarkozy: French media faces 'death' without reform]. Die 2 Octobris anni 2008.</ref><ref>(Francice) Francici gubernii propylon, Lancement des états généraux de la presse. [[Archivatum]] die 25 Iunii anni 2010 in [[Wayback Machine]].</ref> sed anno [[2009]] 600 000 [[euro]]num scriptis typis editis dare debuit ut [[crisis oeconomica|crisi oeconomicae]] opponerentur, exsistentia praeter subsidia.<ref>(Anglice) Angelica (Angelique) Chrisafis Lutetiae (die 23 Ianuarii anni 2009). [https://www.theguardian.com/media/2009/jan/23/sarkozy-pledges-state-aid-to-newspapers "Sarkozy pledges €600m to newspapers"]. ''[[The Guardian]]''. Londinii. Consultum die 21 Iunii anni 2012.</ref>
[[Fasciculus:Le Figaro logo.png|thumb|left|alt=masthead of Le Figaro newspaper|''[[Le Figaro]]'' anno 1826 conditum est; multi insignioribus ex auctoribus in Franciā in eius columnis per decennia scripserunt et adhuc praecipuum habetur.<ref>(Anglice) [https://www.britannica.com/topic/Le-Figaro "Le Figaro"]. ''[[Encyclopædia Britannica]]''.</ref>]]
Anno [[1974]], post annos centralizati monopolii super radiophoniā televisioneque, publica procuratio [[Office de radiodiffusion-télévision française|ORTF]] scissa est aliquot in nationalia instituta, sed iam exsistentes stationes televisificae tres et radiophonicae stationes quattuor penes civitatem manserunt.<ref>(Francice) Radio France, "L'entreprise", [https://web.archive.org/web/20110722004341/http://www.radiofrance.fr/lentreprise/reperes/statuts/ Repères].</ref><ref name="Vie Publique">(Francice) [https://www.vie-publique.fr/eclairage Vie Publique, Chronologie de la politique de l'audiovisuel].</ref> Fuit anno [[1981]] cum gubernium liberam emissionem hac in natione sivit, sic finito publico radiophoniae monopolio.<ref name="Vie Publique"/> Francica televisio insequentibus duobus decenniis partim [[Liberatio oeconomica|liberata]] est, creatis aliquot commercialibus stationibus, imprimis gratiā televisionis caplaris satellitalisque. Anno [[2005]], nationalis diakonia Télévision Numérique Terrestre televisionem digitalem totam in nationem introduxit, quod aliarum stationum creationem sivit.
Exsistentes nationales stationes quattuor proprietas sunt publicae societatis [[France Télévisions]], cuius pecunia praeconialibus reditibus et permissionum televisificarum tributis suppeditatur. Publica societas emissoria [[Radio France]] nationales radioponicas stationes quinque gerit. Publica apud haec media sunt [[Radio France Internationale]], programmata Francice totum per orbem terrarum emittens, non minus quam Francica-Germanica statio televisifica [[TV5 Monde]]. Anno [[2006]] gubernium universa statio nuntiorum televisificorum [[France 24]] creavit. Longinquae stationes televisificae [[TF1]] (anno 1987 privatizata), [[France 2]] et [[France 3]] maiores spectatorum numeros habet, dum stationes radiophonicae [[RTL]], [[Europe 1]] et publica [[France Inter]] apud minus auditas sunt.
== Cultura et artes ==
[[Fasciculus:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|left|[[Marianna]] (Francice ''Marianne'') in picturā ''[[Libertas populum ducens]]'', ab [[Eugenius Delacroix|Eugenio Delacroix]].]]
Francia multa saecula est sedes [[cultura]]e confectae: multi artifices Francici fuerunt inter celeberrimis eorum temporis, et Francia iam cognoscitur et admirationi est ob suam copiosam [[cultura]]e memoriam. Continua regimina politica [[ars|artis]] fabricationem semper promoverunt, et inauguratio [[Ministerium Culturae (Francia)|Ministerii Culturae]] anno [[1959]] culturale civitatis patrimonium conservare adiuvat et in publicum prodit. Ministerium Culturae subsidia artificibus concedit, culturam Francicam per mundum promovet, ferias et alios [[cultura]]e eventūs sustinet, [[Monumentum historicum|monumenta historica]] tutatur. Praeterea, gubernatio Francica [[exceptio culturae|legitimam culturae exceptionem]] prospere sustentat, ut opera [[audiovisualis|audiovisualia]] intra rem publicam confecta defendat.
Francia est civitas quae maximum mundi numerum [[periegesis|peregrinatorum]] quotannis accipit, praecipue ob [[institutum|instituta]] [[cultura]]e et [[aedificium|aedificia]] [[historia|historica]] omnem per terram inserta. Reipublicae sunt circa mille ducenta [[museum|museorum]], quae plusquam quingenties centena milia hominum quotannis invisunt.<ref>Ministère de la Culture et de la Communication, "Cultura statistics," [https://web.archive.org/web/20120118171647/http://www2.culture.gouv.fr/culture/deps/2008/pdf/minichiffrescles2010-en.pdf Graves numeri.]</ref> Gravissimi culturae sitūs a gubernatione administrantur, exempli gratiā ab officio publico [[Centrum monumentorum nationalium|Centro monumentorum nationalium]] (Francice ''Centre des monuments nationaux''), quod circa [[centum]] [[monumentum historicum|historica civitatis monumenta]] procurat. Fere 43 180 [[aedificium|aedificia]] ut [[monumentum|monumenta]] historica protecta, plerumque domicilia (multa [[castella]]) et [[templum|templa]] religiosa ([[ecclesia cathedralis|cathedrales]], [[basilica|basilicas]], [[ecclesia]]s), sed etiam signa, [[monumentum|lapides memoriales]], et [[hortus|hortos]] comprehendunt.
===Bellae artes===
[[Fasciculus:Claude_Monet_023.jpg|thumb|upright|[[Claudius Monet]] [[Impressionismus|motum impressionisticum]] condidit. (''Femme avec un parasol'', anno [[1886]], in [[Museum Orsay|Museo Orsay]]).]]
Primae artificiosae manifestationes [[Praehistoria|Praehistorico]] a tempore, Francocantabrico stilo, oriuntur. [[Renovatio Carolingiana|Carolingianum tempus]] natum scholae [[Manuscriptum illuminatum|illuminatorum]] signat, quae totum [[Medium aevum]] perdurabit et ad culmen perveniet cum [[Manuscriptum illuminatum|illuminatione]] libri ''[[Les très riches heures du duc de Berry]]''. Classici Francici [[saeculum 17|saeculi XVII]] pictores [[Nicolaus Poussin]] et [[Claudius Lorrain]] sunt.<ref name="Encyclopaedia Britannica">[[Encyclopaedia Britannica]] (ed.). [https://www.britannica.com/place/France/The-fine-arts «The Fine Arts»] (Anglice). Inspectum die [[13 Martii]] anni 2018.</ref>
[[Saeculum 18|Saeculo XVIII]] [[Genus conchatum]] praeeminet, cum [[Antonius Watteau|Antonio Watteau]], [[Franciscus Boucher|Francisco Boucher]] et [[Ioannes Honoratus Fragonard|Ioanne Honorato Fragonard]]. Exeunte hoc saeculo, incipit [[Classicismus]] [[Iacobus Ludovicus David|Iacobi Ludovici David]]. In [[Romanticismus|Romanticismo]] peritissimi sunt clari [[Theodorus Géricault]] et [[Eugenius Delacroix]]. [[Realismus (artes)|Realistica]] [[Schola Barbitionensis|Scholae Bartionensis]] (Francice ''École de Barbizon'') [[pictura topiaria]] perrecta est ab artificibus cum realismo testimonialiore de realitate illius temporis sociali, sicuti [[Ioannes Franciscus Millet|Ioanne Francisco Millet]] et [[Gustavus Courbet|Gustavo Courbet]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref> In Franciā, [[sculptura]] multimodis evoluta est, sed omnibus in generibus eminens: [[Aevum praehistoricum|Praehistorico]], [[Ars Romana|Romano]], [[Ars Romanica|Romanico]], [[Ars Gothica|Gothico]], [[Renascentia litterarum|Anagenetico]]<ref>{{DAEL}}</ref>, [[Barocus|Baroco]] ac [[Genus conchatum|Conchato]], [[Neoclassicismus|Neoclassico]] (ubi eminet [[Fridericus Augustus Bartholdi]] cum ''[[Statua Libertatis|Statuā Libertatis]]''), [[Romanticismus|Romantico]] (ubi eminet [[Augustus Rodin]] cum ''[[Cogitator]]e'') et [[Ars hodierna|Hodierno]].<ref name="Encyclopaedia Britannica"></ref>
Secundo [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidio, Franciae influxus in picturam adhuc maioris ponderis factus est, cum nova sculpturae genera evolverentur sicuti [[Impressionismus]] et [[Symbolismus (artes)|Symbolismus]]. Impressionistas apud pictores in illo tempore clarissimos [[Camillus Pissarro]], [[Eduardus Manet]], [[Edgarus Degas]], [[Claudius Monet]] et [[Petrus Augustus Renoir]] sunt.<ref name="Guide">[https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/learn-about-art/guide-to-impressionism «Guide to Impressionism»]. Nationalgallery.org.uk (Anglice). Inspectum die 22 Iulii anni 2011.</ref> In secundā Impressionistarum pictorum aetate, quoque artificiosarum evolutionum praecursores erant [[Paulus Cézanne]], [[Paulus Gauguin]], [[Henricus de Toulouse-Lautrec]] et [[Georgius Seurat]]; non minus quam [[Fauvismus|Fauvistae]] artifices [[Henricus Matisse]]], [[Andreas Derain]] et [[Mauritius de Vlaminck]].<ref name="NGA">[https://web.archive.org/web/20101105195501/http://www.nga.gov/feature/artnation/fauve/index.shtm National Gallery of Art (United States)], (Anglice). Inspectum Idibus Martiis anni 2018.</ref><ref name="RFI">(Francice) RFI, Vlaminck, version fauve. [https://web.archive.org/web/20171010120345/http://www.rfi.fr/culturefr/articles/098/article_63189.asp Archivatum] die 10 Octobris anni 2017, in [[Wayback Machine]].</ref>
Multa [[museum|musea]] in Franciā sculpturis et picturae operibus totim aut partim dedicantur. Ingens antiquorum operum ante aut per [[saeculum 18|XVIII]] creatorum collectio in [[Museum Luparense|Museo Luparensi]] exhibetur, sicuti pictura ''[[Iucunda]]'', usitatissime ''Mona Lisa'' appellata. Dum [[Lupara (palatium)|Palatium Luparense]] diu museum fuit; [[Museum Orsay]] anno [[1986]] antiquā in [[statio ferriviaria|statione ferriviariā]] inauguratum est, ut denuo ordinarentur magnae nationales artis collectiones et Francicae secundi [[saeculum 19|saeculi XIX]] dimidii picturae, praesertim motuum Impressionismi et Fauvismi, congregarentur.<ref name="Orsay">(Francice et Anglice) [https://www.musee-orsay.fr/fr Musée d'Orsay (official website), History of the museum – From station to museum]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ars moderna|Moderna opera]] in [[Museum nationale Artis modernae|Museo nationali Artis modernae]] (Francice ''Musée national d'Art moderne'') exhibentur, cuius domicilium anno [[1976]] immutatum est in [[Centrum nationale artis et culturae Georgii Pompidou|Centro Pompidou]] (Francice ''Centre Pompidou''). Ista tria publica musea propemodum 17 [[millio]]nes hominum quotannis recipiunt.<ref name="Ministerium Turismi Franciae">(Francice) [https://web.archive.org/web/20110511093631/http://www.tourisme.gouv.fr/stat_etudes/memento/2009/sites.pdf Ministerium Turismi Franciae]. Inspectum die 14 Aprilis anni 2022.</ref> Alia apud nationalia musea picturas continentia [[Magnum Palatium]], cum 1,3 [[millio]]nibus salutatorum, est; sed etiam sunt plurima musea ad urbes pertinentia, apud quae eminet [[Museum Artis modernae Lutetiae]] (Francice ''Musée d'Art moderne de Paris''), cum 800 milibus salutatorum anno 2008, [[Ars hodierna|opera hodierna]] continens.<ref name="Ministerium Turismi Franciae"/>
===Litterae===
{{Vide-etiam|Litterae Franciae}}
[[Fasciculus:Molière_-_Nicolas_Mignard_(1658).jpg|thumb|left|upright|[[Molière]], unus apud [[satura|satiricae]] [[comoedia]]e magistros putatus.]]
[[Fasciculus:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|upright|left|thumb|[[Victor Hugo]], unus clarissimos apud viros in [[Litterae|litteris]] Franciae, cuius solletia cum eā [[Ludovicus Camonius|Camonii]] et eā [[Gulielmus Shakesperius|Shakesperii]] confertur.]]
[[Litterae Franciae]] antiquissimae originem trahunt a [[medium aevum|medio aevo]], cum [[terra]] quae hodie praesens Francia habetur communem uniformemque sermonem etiam non habebat.<ref>(Anglice) [[Encyclopaedia Britannica]]. [https://www.britannica.com/art/French-literature «French literature»]. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Franciscus Rabelaesus]] insignis [[saeculum 16|saeculi sexti decimi]] scriptor Rabelaesus fuit, cuius [[mythistoria]] ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantua]]'' clara aestimataque usque ad hodiernum tempus manet. [[Michael Montanus]] alius litterarum Francicarum clarus vir fuit idem per saeculum, cuius celeberrimum opus, ''[[Progymnasmata]]'' (Francice ''Essais''), litterarum genus [[progymnasma]] creavit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20110525201508/http://www.humanistictexts.org/montaigne.htm "Montaigne."] Humanistictexts.org, inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref>
Per [[saeculum 17|saeculum XVII]], [[Domina de La Fayette]] mythistoriam ''[[Principissa Cliviae]]'' (Francice ''La Princesse de Clèves'') anonyme typis edidit, quae una primarum [[mythistoria psychologica|psychologicarum mythistoriarum]] unquam habetur.<ref>(Anglice) [http://www.radiodramareviews.com/id438.html "La Princesse de Cleves by Madame de Lafayette, adapted by Jo Clifford."] Radiodramareviews.com. Pridie Kalendas Martias 2010. Inspectum die 15 Aprilis anni 2022.</ref> [[Ioannes Fontana]] est clarissimos apud [[apologus|fabulatores]]<ref>{{DAEL}}</ref> illius temporis, auctor apologorum sicuti ''[[De cicada et formica|De cicadā et formicā]]''. Cuius apologi a Francicorum alumnorum aetatibus disci debuerunt, qui iuvenes ad sapientiam sesumque communem docendos adiuvare credebantur. Quorum quoque aliquot versūs in sermonem cottidianum intraverunt ut proverbia fierent, sicuti "''À l'oeuvre, on connaît l'artisan''", quod significat "In opere, fabrem cognoscimus".<ref>Ioannes Fontana, ''Fables'' (1668–1679), I., 21, Les Frelons et les Mouches à miel; reported in Thomas Benfield Harbottle and Philip Hugh Dalbiac, Dictionary of Quotations (Francice, Italice et Anglice) (1904), p. 1.</ref>
[[Ioannes Racine]], cuius mirifica [[versus Alexandrinus|versūs Alexandrini]] et [[lingua Francica|linguae Francicae]] calliditas per saecula laudata est, ludos scaenicos sicuti ''[[Phèdre (Racine)|Phaedra]]'' et ''[[Britannicus (Racine)|Britannicus]]'' creavit. Qui, iuxta cum [[Petrus Cornellius|Petro Cornellio]] (et suo ludo scaenico ''[[Le Cid (Cornellius)|Sidi]]'') et [[Molière]], unus magnos apud tres dramaturgos aetatis aureae Francicae habetur. [[Molière]], qui unus apud maiores [[comoedia]]e scriptores [[litterae|litterarum]] [[Humanus Cultus Occidentalis|Occidentalium]] putatur,<ref>(Anglice) Hartnoll, Phyllis (ed.). The Oxford Companion to the Theatre, 1983, Oxford University Press, p. 554.</ref> [[Ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] decusses scripsit, apud quas excellunt ''[[Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux|Misanthropus]]'', ''[[Avarus]]'', ''[[Le Malade imaginaire|Aeger simulatus]]'' et ''[[Le Bourgeois Gentilhomme|Burgensis Vir Nobilis]]''. Cuius fabulae scaenicae sic populares in toto orbe terrarum sunt ut lingua Francica aliquando "lingua de Molière" appelletur.<ref>(Anglice) Randall, Colinus (Colin) (25 Octobris anni 2004). [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/1475046/France-looks-to-the-law-to-save-the-language-of-Moliere.html «France looks to the law to save the language of Molière»]. ''[[The Daily Telegraph]]''. Londinii. Inspectum die 19 Aprilis anni 2022.</ref>
Litterae et [[poësis]] Francicae vel magis [[saeculum 18|saecula XVIII]] et [[saeculum 19|XIX]] floruerunt. Clarissima [[Dionysius Diderotus|Dionysii Dideroti]] opera ''[[Jacques le fataliste|Iacobus fatalista]]'' et ''[[Le neveu de Rameau|Nepos de Rameau]]'' sunt. Nihilominus, is clarior est quia fuit praecipuus scriptor ''[[Encyclopédie|Encyclopaediae]]'', cuius propositum erat omnia eius saeculi cognita (in campis sicuti artibus, scientiis. linguis aut philosophiā) colligi et vulgo exponi ut [[ignorantia]]e et [[obscurantismus|obscurantismo]] obstetur. Idem per saeculum, [[Carolus Perraultius]] prolificus insginium [[Fabella puerilis|fabellarum puerilium]] scriptor fuit, apud quas excellunt ''[[:fr:Le_Maître_chat_ou_le_Chat_botté|Catto Cothurnato]]'', ''[[Cinerella]]'', ''[[:fr:La_Belle_au_bois_dormant|Bella Puella in Silva Sopita]]'', ''[[:fr:Le_Petit_Poucet|Polliculo]]'', ''[[:fr:La_Barbe_bleue|Barba Caerulea]]'' aut ''[[Lacernella Rubra]]''. Ineunte [[saeculum 19|saeculo XIX]], [[poësis]] [[Symbolismus (artes)|symbolistica]] praecipuus motus in litteris Francicis erat, cum poëtis sicuti [[Carolus Baudelaire|Carolo Baudelaire]], [[Paulus Verlaine|Paulo Verlaine]] et [[Stephanus Mallarmé|Stephano Mallarmé]].<ref>(Francice) [https://web.archive.org/web/20180307192737/http://users.skynet.be/litterature/symbolisme/symbolismefrancais.htm Le symbolisme français]. Archivatum Nonnis Martiis anni 2018, in [[Wayback Machine]]. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref>
[[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], orti sunt plurimi egregii auctores Francici. [[Victor Hugo]] pluries "maximus Francicus scriptor omnium temporum" describitur quia eminuit omnibus in [[Genus litterarum|generibus litterarum]].<ref>(Francice). [https://web.archive.org/web/20130723121408/http://www.lecavalierbleu.com/images/30/extrait_75.pdf «Victor Hugo est le plus grand écrivain français»] (PDF). Archivatum ex originali PDF die 23 Iulii anni 2013 in [[Wayback Machine]].</ref> Cuius [[ludus scaenicus|ludi scaenici]] ''[[Cromwell (Hugo)|Cromwell]]'' prooemium praeconium [[Romanticismus|motūs Romantici]] putatur. ''[[Les contemplations|Contemplationes]]'' et ''[[La légende des siècles|Legenda saeculorum]]'' poëtica summa opera putantur.<ref name="Enotes">[https://www.enotes.com/topics/victor-hugo/critical-essays/hugo-victor «Victor Hugo 1802–1885»]{{Nexus deficit|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Enotes.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022.</ref> Victoris Hugo [[versiculus]] cum eo [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmi Shakesperii]], [[Dantes Alagherius|Dantis Alagherii]], et [[Homerus|Homeri]] collatus est.<ref name="Enotes"></ref> Cuius [[mythistoria]] ''[[Les misérables|Miseri]]'' valde putatur una maiores apud mythistorias iam scriptas.<ref>(Anglice). [https://web.archive.org/web/20180318194508/http://www.adherents.com/people/100_novel.html «All-Time 100 Best Novels List»]. ''Adherents.com''. Inspectum die 20 Aprilis anni 2022. Archivatum die 18 Martii anni 2018 in [[Wayback Machine]].</ref>
[[Praemium Goncourt]] Francicum litterarum praemium anno [[1903]] creatum est.<ref>(Francice). [https://www.academiegoncourt.com/?article=1229174089 La première Académie Goncourt]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022 – [https://www.academiegoncourt.com/ Site officiel de l'Académie Goncourt] Inspectum die 21 Aprilis anni 2022.</ref> Praecipuos apud [[saeculum 20|saeculi XX]] scriptores, [[Marcellus Proust]], [[Ludovicus Ferdinandus Céline]], [[Albertus Camus]] et [[Ioannes Paulus Sartre]] sunt. [[Antonius de Saint-Exupéry]] opus ''[[Regulus (Saint-Exupéry)|Regulus]]'' scripsit, quod per decennia apud pueros adultosque in toto orbe terrarum pervulgatum mansit.<ref>(Anglice) [https://web.archive.org/web/20180930232031/http://www.completelynovel.com/books/50599 «The Little Prince»]. ''Completelynovel.com''. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum pridie Kalendas Octobres anni 2018.</ref> Francia magis [[Praemium Nobelianum litterarum|Praemio Nobeliano Litterarum laureatos scriptores]] quam quaevis alia natio habet.<ref name="Modiano">(Anglice). [https://web.archive.org/web/20141018105721/http://www.globalpost.com/dispatch/news/afp/141009/modiano-strengthens-frances-literature-nobel-dominance Modiano strengthens France's literature Nobel dominance]. Inspectum die 21 Aprilis anni 2022. Exemplar archivatum die 18 Octobris anni 2014 in [[Wayback Machine]].</ref> Primus Praemio Nobeliano Litterarum laureatus Francicus fuit, dum ultimus Francicus Nobeliano Litterarum laureatus [[Patricius Modiano]] fuit, qui hoc praemium anno [[2014]] accepit.<ref name="Modiano"></ref> [[Ioannes Paulus Sartre]] etiam primus candidatus in [[Consilium Nobelianum Sueticum|Consilii Nobeliani]]<ref>{{DAEL}}.</ref> historiā fuit qui hoc praemium abnuit.<ref name="Modiano"></ref>
===Musica===
[[Fasciculus:DaftAlive.jpeg|thumb|[[Daft Punk]], [[musica domestica Francica|musicae domesticae Francicae]] (Francice ''French touch'' sive ''French house'') praenuntii.]]
Francicā in [[musica|musicā]], post ante annum [[1000]], eminuit [[cantus Gregorianus]] quo [[liturgia]]e utebantur. In Franciā [[polyphonia]] creata est. Nuncupatā in [[Ars antiqua|Arte antiquā]], [[Carolus Magnus|Carolo Magno]] [[Schola cantorum|scholae cantorum]] tributae sunt anno [[783]]. ''[[Sacramenta Argentoratensia]]'' Francicum lyricum opus est maximi ponderis in [[Medium aevum|Medio aevo]], cum evoluta sunt [[carmen epicum|carmina epica]] sicuti ''[[La Chanson de Roland|Carmen Rolandi]]''.<ref>(Francice et Anglice). [https://books.google.es/books?id=Iy66sWy4-QMC&pg=PR1&dq=%22la+chanson+de+roland%22+student&lr=&redir_esc=y&hl=es#v=twopage&q&f=false La Chanson De Roland: Oxford Text and English Translation]. (Fracica Editio) (v. 1) a Gerardo J. Brault (1984).</ref>
Francia [[trobator]]um<ref>De vocabulo "trobator" vide [https://archive.org/stream/RevistaLusitana21/Revista_Lusitana_21_djvu.txt Revista Lusitana], ubi dicitur "(...) Stephanus Gomecij Aluazilis. Johannes Martinj miles dictus Trobator(...)"; "(...) et omnibus aliis que fuerunt Martini suerii trobatoris in villa in terminis de Riuuolo maiori (...)".</ref> cunabula in [[saeculum 12|saeculo XII]] fuit, non minus quam [[Ars nova|Artis novae]] posteriorum saeculorum.<ref>(Anglice). Duffin, Ross W. [ttps://books.google.es/books?id=z9xDFnIMRssC&pg=PA190&dq="ars+nova"&lr=&as_drrb_is=b&as_minm_is=0&as_miny_is=1980&as_maxm_is=0&as_maxy_is=2009&as_brr=3&hl=pt-BR&cd=4&redir_esc=y#v=onepage&q="ars nova"&f=false ''A Performer's Guide to Medieval Music'']. Indiana University Press, 2000. p. 190.</ref> Per [[Romanticismus|Romanticismum]], [[Lutetia]] musicale in centrum in toto orbe terrarum mutata est et, in praesenti, Francia privilegiatum locum in musicalis creationis campo servat gratiā novarum aetatum [[compositor]]um. Clarissimos apud Francicae [[Musica popularis|musicae popularis]] cantores, excellunt [[Editha Piaf]], [[Mireille Mathieu|Mirella Mathieu]], [[Dalida]], [[Carolus Aznavour]], [[Vanessa Paradis]], [[Sergius Gainsbourg]] et [[Gilbertus Bécaud]].<ref>(Anglice). Sweeney, Regina M. (2001). ''Singing Our Way to Victory: French Cultural Politics and Music During the Great War'', Wesleyan University Press. p. 23. ISBN 0-8195-6473-7.</ref>
===Architectura===
[[Fasciculus:Ste Chapelle Basse s.jpg|thumb|left|[[Sancta Capella|Sanctae Capellae]] (Francice ''Sancte-Chapelle'') tectum a [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovico IX]].]]
Quod ad [[architectura]]m attinet, [[Celtae]] sua vestigia etiam reliquerunt cum [[Monolithus|monolithi]] et [[megalithus|megalithi]] erecti essent; non minus quam [[Graeci|Graecorum]] praesentia a [[saeculum 6 a.C.n.|saeculo VI a.C.n.]], quae hodie commemoratur classicā in [[Massilia]]e hereditate. [[Architectura Romana]] exempla habet [[Maison carrée|Domum quadratam]] (Francice ''Maison Carrée''), templum [[Romani antiqui|Romanum]] inter annos [[161 a.C.n.|161]] et [[138 a.C.n.]] aedificatum; aut [[Pons Gardi|Pontem Gardi]] (Francice ''Pont du Gard''), inter annos [[40]] et [[60]] constructum [[Nemausus|Nemausi]] et patrimonium universale anno [[1985]] indicatum. In Franciā inventum est [[opus francigenum]], expressum in [[Ecclesia cathedralis|cathedralibus]] sicuti [[Ecclesia Cathedralis Carnotensis|Carnotensi]], [[Ambianum|Ambianensi]], [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis|Nostrae Dominae Parisiensi]] et [[Argentoratum|Argentoratensi]].<ref name="Widewalls">(Anglice). Widewalls (ed.). [https://web.archive.org/web/20220428135007/https://www.widewalls.ch/magazine «The Evolution of French Architectute»]. Inspectum die 28 Aprilis anni 2022.</ref>
[[Renascentia litterarum|Renascentia]], in [[Italia|Italiā]] orta, architectonice indicatur optimo modo in [[Castellum Blesarum|Castello Blesarum]] (Francice ''Château de Blois'') aut [[Castellum Fontis Bleaudi|Castello Fontis Bleaudi]] (Francice ''Château de Fontainebleau'') inter alia. [[Barocus|Ars Baroca]], quoque in Italiā orta, et [[Genus conchatum|Genus Conchatum]], in Franciā inventum, splendida opera in Franciā habent. Apud quae, [[Museum Luparense]] et [[Pantheon Parisiense]] inter alia.<ref name="Widewalls"></ref>
[[Modernismus]] in architecturā totum [[saeculum 19|saeculum XIX]] et [[saeculum 20|saeculi XX]] initium comprehendit, et [[Gustavus Eiffel]] architectonicas sui temporis theoriam praxinque permutavit in construendis colossaeis pontibus et in utendo materiis sicuti [[chalybs|chalybe]]. Celeberrimum cuius opus [[Turris Eiffeliana]] est. Alius universalis architecturae vir clarus est [[Le Corbusier]], innovator et [[functionalismus (architectura)|functionalista]] praesertim celeber urbanisticas propter contributiones aedificandis domiciliis et synthesibus habitationalibus.<ref name="Widewalls"></ref>
===Cinematographia===
[[Fasciculus:Cannes 2018 10.jpg|230px|thumb|[[Festival de Cannes|Festi Canuae]] [[tapetum purpureum]] anno [[2018]].]]
[[Cinematographia]], a [[Fratres Lumière|fratribus Lumière]] anno [[1895]] [[Lugdunum|Lugduni]] inventa, ponderis negotium in Franciā est, non obstante [[Ruscisilva|Aquifoliensi]] aemulatione, et in toto orbe terrarum. Anno [[2005]], Francia sexta effectrix cinematographica erat in mundo et prima Europaea effectrix [[Pellicula diutina|pellicularum diutinarum]].<ref name="Regourd">(Francice) Sergii Regourd, ''L’exception culturelle'', Lutetiae, PUF, 2004.</ref> Haec vitalitas Francicā [[exceptio culturalis|exceptionis culturalis]] ratione servatur, quae, verbi gratiā, Francicarum pellicularum per [[televisio]]nem missarum portionibus ostenditur.<ref name="Regourd"></ref> Quoque exprimitur eximia per eventūs sicuti per [[Praemium César|Caesares]] (Francice ''Les César''), per [[Praemium Lumière|Praemia Lumière]] et [[Festival de Cannes|Ferias internationales cinematographiae]], [[Canua]]e anniversarie dispositas, quae est culturalis eventus vulgatissinus in toto orbe terrarum.<ref>(Anglice) Dionysii Lim, [https://www.nytimes.com/2012/05/16/arts/16iht-lim16.html?_r=1 «They'll Always Have Cannes»], [[The New York Times]], Idibus Maiis anni 2012.</ref>
Abusque annis centum exsistens, cinematographia Francica revelatur locuples plurimis [[Dispositor cinematographicus|dispositoribus]] (apud quos [[Georgius Méliès]], [[Ioannes Lucas Godard]], [[Lucas Besson]]...), plurimis [[histrio]]nibus (apud quos [[Ioannes Marais]], [[Ludovicus de Funès]], [[Gerardus Depardieu]], [[Etheldreda Tautou]]...) et plurimis pelliculis effectis (apud quas ''[[Les Misérables (pellicula anni 1958)|Les Misérables]]'', ''[[La Grande Vadrouille]]'', ''[[Emmanuelle (pellicula)|Emmanuelle]]'', ''[[Le Grand Bleu]]'', ''[[Intouchables (pellicula)|Intouchables]]''...). Nihilominus, abusque [[anni 1980|annis 1980]], magna effectarum pellicularun pars in speciali in comoedias (sicuti ''[[Le dîner de cons]]'', ''[[Les Visiteurs]]'', ''[[Bienvenue chez les Ch'tis]]''...) et in pelliculas auctoris (sicuti ''[[La Haine]]'', ''[[Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain]]'', ''[[The Artist]]''...) flexit.
<gallery mode="packed" caption="Praestantes cinematographiae Francicae homines">
Fasciculus:Fratelli Lumiere.jpg|[[Fratres Lumière]].
Fasciculus:George Melies.jpg|[[Georgius Méliès]].
Fasciculus:Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg|[[Ludovicus de Funès]].
Fasciculus:Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg|[[Ioannes Lucas Godard]].
Fasciculus:Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg|[[Catharina Deneuve]].
Fasciculus:Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg|[[Gerardus Depardieu]].
Fasciculus:Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg|[[Isabella Adjani]].
Fasciculus:Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg|[[Isabella Huppert]].
Fasciculus:Audrey Tautou janvier 2016.jpg|[[Etheldreda Tautou]].
Fasciculus:Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg|[[Mariana Cotillard]].
Fasciculus:Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg|[[Ioannes Dujardin]].
Fasciculus:Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg|[[Ioannes Paulus Belmondo]]
Fasciculus:Alain Delon en Janvier 2011.jpg|[[Alanus Delon]]
Fasciculus:Yves Montand Cannes.jpg|[[Ivo Montand]]
Fasciculus:Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg|[[Lino Ventura]]
Fasciculus:François truffaut.jpg|[[Franciscus Truffaut]]
</gallery>
Per [[COVID-19 pandemia|sanitatis discrimen]] in Franciā, Civitas duo [[milliardum|milliarda]] euronum iterum concessit ut sustentarentur culturales sectores. Die [[28 Augusti]] anni 2020, Primus minister [[Ioannes Castex]] 165 [[millio]]nes euronum ad sustentandam cinematographicam creationem cogitatorum duorum milliardorum euronum dandos esse nuntiavit. Praeterea, 432 milliones euronum iam destinati erant ad iuvandum spectaculi in vivo sectorem.<ref>(Francice) [https://www.lemonde.fr/culture/article/2020/08/28/jean-castex-annonce-un-soutien-de-165-millions-d-euros-a-la-creation-cinematographique_6050256_3246.html «Jean Castex annonce un soutien de 165 millions d’euros à la création cinématographique»], in ''[[Le Monde]]'' (Inspectum die 28 Augusti anni 2020).</ref>
===Moda===
{{double image|left|Robe lacroix arles 2008.jpg|130|Chanel Haute Couture Fall-Winter 2011.jpg|295|[[Christianus Lacroix|Christiani Lacroix]] et [[Chanel]] ostensio.}}
[[Moda]] ponderis industria in Franciā abusque [[saeculum 17|saeculo XVII]] et est adhuc hodie praecipua res vectoria culturae Francicae peregre. Ineunte [[saeculum 21|saeculo XXI]], [[Lutetia]] sibi [[caput modae|caput mundanum modae]] vindicat (tamquam [[Londinium]], [[Mediolanum]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novum Eboracum]])<ref>(Francice) Carinae Bizet, [https://www.lemonde.fr/fashion-week/article/2016/03/07/les-stylistes-celebrent-l-art-de-vivre_4877723_1824875.html «Mode : Paris restera toujours Paris»], ''[[Le Monde]]'', die 5 Martii anni 2016.</ref><ref>(Francice) Paschalis Morand, «La France a du mal à assumer sa supériorité dans les domaines de la mode et du luxe», ''[[Le Monde]]'', die [[28 Septembris]] anni 2016.</ref> et praecipuas artificum vestiariorum sedes colligit.
[[Ludovicus XIV|Ludovico XIV]] rege,<ref>Kelly, 181. DeJean, capita de 2 in 4.</ref> cum bonorum luxuriosorum industriae penes regem erant, Francia praepollens munus in modā adepta est. Regia Francica exquisiti iudicii elegantiaeque arbiter in Europā tunc paulatim facta est, [[saeculum 18|saeculo XVIII]]. Inter annos 1860 et 1960, summa vestificina novam dynamicam inspiravit. Enuntiatum "[[summa vestificina]]"<ref>Vide lemma "''alta costura''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''haute couture'') [[Lutetia]]e ortum est et originem trahit ab [[anni 1860|annis 1860]]. Hoc nomen lege protegitur, quod aliquas bonitatis normas exclusivitatemque testatur.
Per [[anni 1960|annos 1960]], summa vestificina, nimis elitistica putata, [[Cultura popularis|culturā iuvenium]] vituperatur. Anno [[1966]], vestifex<ref>Vide lemma "''modisto''" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> [[Ivo Saint Laurent]] statutas normas rupit cum [[vestis prompta|vestem promptam]]<ref>{{DAEL}}</ref> (Francice ''prêt-à-porter'') protulisset, quod ut moda Francica serialiter fabricaretur fecit. Inter annos [[1970]] et [[1980]], [[Sonia Rykiel]], [[Theodoricus Mugler]], [[Claudius Montana]], [[Ioannes Paulus Gaultier]] et [[Christianus Lacroix]] recentissimos mores instituerunt, vi tribuendā rationi negotiatoriae fabricationique. [[Anni 1990|Annis 1990]], constituta sunt [[conglomeratum (oeconomia)|conglomerata]] congregandis aliquot Francicis vestificinis praesertim cum celeberrimis luxuriae societatibus [[LVMH]], [[Kering]] et [[L'Oréal]]. Ineuntibus [[anni 2020|annis 2020]], Francicus sector unguentarius, totim ineunti [[saeculum 20|saeculo XX]] a [[Franciscus Coty|Francisco Coty]] industrializatus, praepollens in toto orbe terrarum redditus est.
===Coquina===
[[Fasciculus:Qatar inaugural (5407424518).jpg|thumb|[[Vinum Campanicum|Vini Campanici]] [[Veuve Clicquot Ponsardin]] lagonae.]]
[[Coquina]] Francica magnā existimatione fruitur, praecipue agricolaria propter producta optima: innumera [[Vinum Gallicum|vina]] ([[Vinum Campanicum|Campanicum]], [[Vinum Burdigalense|Burdigalense]], [[Vinum Burgundicum|Burgundicum]] aut [[Vinum Alsaticum|Alsaticum]] inter alia) et [[Casei Francici|caseos]] ([[Caseus Roquefortensis|Roquefortensem]], [[Camembert]]i inter alios)<ref>(Anglice) «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''trifter.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref><ref>(Anglice) (en) Dave Emery, «Top 10 Most Tasty Cuisines in the World», in ''hotelclub.com'' (inspectum die 14 Iunii anni 2010).</ref>; et excellentem propter gastronomiam quae a [[saeculum 18|saeculo XVIII]] colitur.<ref name="Dumay">(Francice) Raimundi Dumay (cum praefatione Ioannis Claudii Pirotte), ''De la gastronomie française'', Lutetiae, La Table Ronde, coll. « La petite Vermillon », 2009, 211 p. (ISBN 978-2-710-33137-7).</ref>
[[Fasciculus:Demi Castelviel Gabriel Coulet.jpg|thumb|Ofella [[Caseus Roquefortensis|casei Roquefortensis]], unius celeberrimos apud [[Casei Francici|caseos Francicos]].]]
Coquina Francica valde varia est. Quae essentialiter constituitur regionalibus specialitatibus<ref>{{DAEL}}</ref>.<ref name="Dumay"></ref>, apud quas excellunt [[caulistrum]]<ref>Vide [https://archive.org/stream/mittelhochdeuts02ziemgoog/mittelhochdeuts02ziemgoog_djvu.txt Mittelhochdeutsches Wörterbuch zum Handgebrauch], ubi dicitur "eingemacktes sauerkraut (caulistrum".</ref> Alsatianum (Francice ''choucroute alsacienne''), [[quiche Lotharingiensis]]<ref name="Quiche">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "*'''Quiche''', ''f quiche, es, f'' [2021]; ''scriblita friabilis, f'' [2002] {cibus Francogallicus} *'''~ Lorraine''', f ''quiche Lotharingiensis, f ''[2021]; ''scriblita friabilis Lotharingiensis, f'' [2002]".</ref> (Francice ''quiche lorraine''), [[rillettae]]<ref>Vocabulum e Francico ''rillettes'' mutuatum.</ref> [[Cenomanum|Cenomanenses]] (Francice ''rillettes du Mans''), [[bubula Burgundiensis]]<ref>Vocabulum e Francico ''bœuf bourguignon'' translatum.</ref> (Francice ''bœuf bourguignon''), [[ficatum]]<ref>Vide "ficatum" in [https://latin-words.com/ ''William Whitaker Latin Dictionary''].</ref> Petrocoriense <ref name="Périgord">Vide "Perigord" in [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof4/s0946a.html Lexicon Universale Hofmann].</ref> (Francice ''foie gras périgourdin''), [[olla phaseoli linguadociensis]]<ref>Vide "cassoulet" in [http://www.josephsusanka.com/adumbratio ''Adumbratio'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, quamquam vox "linguadociensis" in locum vocis "Aquitanus" substituitur.</ref> (Francice ''cassoulet languedocien''), [[sampsa Narbonensis]]<ref>Vide [https://fr.wikipedia.org/wiki/Tapenade articulum "Tapenade" Vicipaediae Francicae in parte "Historique"]. De adiectivo "Narbonensis" vide "Provenzal" apud "''Dicionario galego-latino clásico e moderno''" auctoris Iosephi (vulgo ''Xosé'') López Díaz.</ref> (Francice ''tapenade provençale'') aut [[glomera Lugdunensia]]<ref name="Glomus">Lexicon Latinum Hodiernum,, auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo, ubi dicitur "'''Knödel''', m ''glomus, eris, n'' [vet.; GHL I,2943]; ''globulus, i, m'' [vet.; LEA p.315; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''globus, i, m'' [vet.; LMG p.347,2; KLW p.361,1; GHL I,2942]; ''pastillus convolutus, m'' [NLL p.211,1] {cibus}. '''Quenelles''' transfertur in Theodiscam linguam ''Knödel''.</ref> (Francice ''quenelles lyonnaises''). Veri limites culinarii designari possunt inter septemtrionem [[butyrum|butyro]] ac [[ascalonia|ascaloniā]] utentem et meridiem [[Oleum (generale)|oleo]] ac [[Allium sativum|allio]] utentem;<ref name="Dumay"></ref> interque regiones terrenā cum coquinā (sicuti [[Petrocorii|Petrocorios]]<ref name="Périgord"></ref>) et alias maritimā cum alterā (sicuti [[Comitatus Provinciae|Provinciam]]).<ref name="Dumay"></ref> Attamen, hae dissimilitudines hodie ad evanescendum pronae sunt, propter coniunctionem modorum vivendi et controversum [[Cibus promptus|cibi prompti]] impetum non minus quam modam [[globalizatio|globalizatae]] coquinae.<ref name="Dumay"></ref>
Magnam praeter suam traditionem [[viticultura]]lem, Francia etiam praecipua natio [[cervesia]]e productoria est. Praecipuae [[Braxatorium|braxatoriae]] regiones in Franciā [[Alsatia]] (cum 60% nationalis fabricationis), [[Septentrio et Fretum]] et [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingia]] sunt.
[[Coquina Francica]] anno [[2020]] in [[Patrimonium mundanum immaterialem|repraesentativum Patrimonii mundani immaterialis indicem]] ab [[Unesco]]ne inscripta est.<ref>(Francice, Anglice, Arabice, Sinice, Hispanice et Russice) ''La Liste représentative du patrimoine culturel immatériel de l’humanité s’enrichit de 46 nouveaux éléments''.</ref> [[Epulum]] praesertim e promulside, epuli capite et tragemate (quod aliquando a caseo, antea apposito, completur) consistit. Vespere, pro promulside crebro subsituitur [[potagium]] aut [[iuscellum]] (Francice ''soupe'', e quo nomen ''souper'' Francice [[cena]]e). [[Dies solis|Dominicum]] epulum elaboratius est: duae promulsides (altera frigida altera calida), assum [[bubula]]e aut [[Aves cohortales|avium cohortalium]] (vulgissime), [[acetaria]], patera caseorum et tragema. [[Prandium|Prandii]] horae e [[meridies|meridiē]] Septemtrioni et Orienti, ad primam horam Mediae Franciae et ad primam horam et dimidium Austro fluctuantur; et cenae horae e sextā decimā horā et dimidio [[Flandria Francica|Flandriae]] ad undevicesimam et dimidium Mediae Franciae et vicesimam et dimidium Austro fluctuantur.
===Artes athleticae===
[[Fasciculus:TourDeFrance 2005 07 09.jpg|thumb|[[Circuitus Franciae]] est veterrimus et inlustrissimus ex [[Circuitus Grandis (birotatio)|Circuitibus Grandibus]], et celeberrimum orbis terrarum certamen [[birotatio]]nis.<ref>[https://web.archive.org/web/20121114060844/http://www.uciprotour.com/Modules/BUILTIN/getObject.asp?MenuId=MTcxNw&ObjTypeCode=FILE&type=FILE&id=34028&LangId=1 De UCI Pro-Tour]</ref>]]
[[Fasciculus:France champion of the Football World Cup Russia 2018.jpg|thumb|[[Turma Pedilusoria Nationalis Francica|Turmae Nationalis Francicae]] [[pediludium|pedilusores]] [[15 Iulii|Idibus Iuliis]] [[Moscua]]e [[Certamen mundanum pedilusorium (2018)|Certaminis mundani pedilusorii calicem anno 2018]] levabant.]]
Francia antiquā lusoriā traditione et magnā superiorum disciplinarum varietate pingitur. Haec natio praecipuo munere in instruendis hodiernis artibus athleticis<ref>Fuit [[Lutetia]]e ubi convenit primus congressus olympicus anno [[1894]], dirigente Francogallicus [[Petrus de Coubertin]], qui [[Olympia (certamina)|Olympia]] revivificari decrevit.</ref> et in victorum indice fungitur, ex exeunte [[saeculum 20|saeculo XX]]. Cum [[Medalia|medaliarum]] 840 (714 [[Olympia (certamina)|aestate]], 124 [[Olympia hiemalia|hieme]]) obtentarum summā, Francia est quinta natio plurimis cum [[Olympionices|olympionicis]] in [[Olympia (certamina)|Olympiorum]] historiā. [[Ars gladii]] et [[birotatio]] disciplinae sont cum quibus Francia maxima est titulo decorata natio (cum respective Olympicis titulis 44 et 41 post [[Olympia hiemalia 2010|Olympia hiemalia anni 2010]] [[Vancuverium|Vancuverii]]).<ref>(Anglice) [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.sports-reference.com%2Folympics%2Fsports%2F «Olympic Sports»], inspectum die 20 Septembris anni 2010).</ref> [[Lutetia]] Olympia aestiva annis [[Olympia aestiva 1900|1900]] et [[Olympia aestiva 1924|1924]] recepit; et denuo ter recipiet [[Olympia aestiva 2024|2024]].<ref name="COI">(Francice, Anglice, Theodisce, Italice, Lusice, Hispanice, Sinice, Arabice, Hindice, Coreane, Russice) [https://olympics.com/fr/olympic-games «Jeux Olympiques | Jeux d'Ete et d'Hiver, Futurs et Passés»], in [[Consilium Olympicum internationale|Consilio Olympico internationali]], Idibus Septembribus anni 2017 (inspectum die 27 Maii anni 2022).</ref> Francia etiam [[Olympia hiemalia]] ter accepit: [[Campus Munitus|Campi Muniti]] anno [[Olympia hiemalia 1924|1924]], [[Gratianopolis|Gratianopoli]] anno [[1968 Olympia Hiemalia|1968]] et [[Oblimum|Oblimi]] anno [[Olympia hiemalia 1992|1992]].<ref name="COI"></ref>
Alias apud insignes honores, Francia [[Certamen mundanum pedilusorium]] bis, [[Certamen Calicis Davis|Certamen Calicem Davis]] decies et quoque [[Certamen 6 Nationum]] vicibus 25 obtinuit.
Secundum Ministerium Artium Athleticarum (Francice ''Ministère des Sports''), anno [[2010]], 69% hominum amplius annos quindecim natorum artem athleticam saltem semel per hebdomadem in Franciā exercebant. [[Ambulatio]], [[natatio]] et [[birotatio]] praecipuae declaratae activitates physicae erant. Anno [[2016]], Francicarum consociationum athleticarum summa 16 102 957 adscriptos habebat, e quibus 37,5% [[femina]]e erant. Anno [[2017]], exercitatissimas apud artes athleticas in Franciā erant: [[pediludium]] (cum 2 135 193 adscriptorum, e quibus 5,7 % feminae), [[teniludus]] (cum 1 052 127 adscriptorum, e quibus 29,1 % feminae), [[equitatio]] (cum 673 026 adscriptorum, e quibus 82,9 % feminae), [[iudo]] (cum 552 815 adscriptorum, e quibus 26,7 % feminae), [[canistriludium]] (cum 513 727 adscriptorum, e quibus 36 % feminae), [[manufollium]] (cum 513 194 adscriptorum, e quibus 35,8 % feminae) et [[pilamalleus]] (cum 407 569 adscriptorum, e quibus 27,8 % feminae).<ref>(Francice) Institutum nationale iuventutis et educationis popularis, ''[https://web.archive.org/web/20221008034828/https://www.sports.gouv.fr/IMG/pdf/chiffres_cles_du_sport_2017.pdf Les chiffres-clés du sport, Ministère de la Ville, de la Jeunesse et des Sports]'', Martio anni 2017, 15 p.).</ref> Paene septem [[millio]]nes Francorum [[nartatio]]nem singulis hiemibus exercent, creberrime extra quidvis institutum athleticum.<ref>(Francice) [https://www.linternaute.com/sport/pratique/1094502-les-sports-qui-comptent-le-plus-de-licencies/1094504-badminton «no 19: le ski»], in ''linternaute.com'', Septembre anni 2008 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref> Francica area nartatoria anno [[2015]] area frequentatissima in toto orbe terrarum erat, post eas [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] et [[Austria]]e.<ref>[«Ski: la France championne du monde» ], in ''[[Le Figaro]]'', die 23 Septembris anni 2015 (inspectum 29 Maii anni 2022).</ref>
Anno [[2013]], impensa nationalis artibus athleticis e 38,1 [[Milliardum|milliardis]] [[euro]]num consistebat, quorum dimidium erat administrationis publicae curā, scilicet 1,8% e [[PDG]]. Anno [[2015]], privata artium athleticarum pars in Franciā 124 286 [[opifex|opificum]] conducebat. Quotannis, Ministerium artium athleticarum circiter 12 000 diplomatum athleticorum expedit, e quibus paene 8 000 [[Brevetum professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum|breveta professionale iuventutis, educationis popularis et artium athleticarum]] (Francice ''brevet professionnel de la jeunesse, de l'éducation populaire et du sport'' seu ''BP JEPS'') sunt.<ref name="Natura">(Francice) «Chiffres clés», in ''Natura 2000'' (inspectum die 6 Iunii anni 2018).</ref>
[[Certamen tenilusorium Rolandi Garros|Certamen tenilusorium internationale Rolandi Garros]], [[Lutetia]]e, et [[Circuitus Franciae]] [[Birotatio|birotarius]] sunt anniversarii ponderis eventūs, sicuti contingentes eventūs ut [[Campionatus pedilusorius Europaeus]] anni [[2016]].
Francia quoque magis magisque [[disportus electronicus|disportū electronico]] commovetur. Anno [[2016]], secundum [[Manuel Valls|Manuelis Valls]] gubernium consociationem France Esports creavit. Anno [[2018]], quinque [[millio]]nes Francogallorum saltem unum disportūs electronici certamen iam spectaverant et 930 000 iam participaverant.<ref>(Francice) [https://www.lefigaro.fr/medias/2018/09/26/20004-20180926ARTFIG00292-5-millions-de-francais-regardent-des-competitions-d-e-sport.php «5 millions de Français regardent des compétitions d'e-sport»], apud ''[[Le Figaro]]'', die 26 Septembris anni 2018 (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref> Franciae est una operosissimas apud disportūs electronici organizationes in totā Europā et in toto orbe terrarum, consociatio [[Team Vitality]].
Praeter [[Vexillum Franciae|vexilli]] colores, foederationes disportivae Francogallicae etiam [[gallus|gallo]] utuntur sicut symbolo, quamquam publicum symbolum non est.<ref>(Francice) [https://www.elysee.fr/la-presidence/le-coq «Le coq»], in sitū interretiali [[Palatium Elysii|Elysii]] (inspectum pridie Nonas Iulias anni 2022).</ref>
===Feriae et dies festi===
Index dierum festorum, qui totā in Franciā celebrantur.
{| class="wikitable zebra"
|-
| 1 Ianuarii || Primus incipientis anni dies (Francice ''Jour de l’An'').
|-
| [[Pascha (festum Christianum)|Feria secunda Paschae]] || (Francice ''Lundi de Pâques'').
|-
| 1 Maii || [[Dies Laboris]] (Francice ''Fête du travail'').
|-
| 8 Maii || Dies victoriae (Francice ''Fête de la Victoire''), deditio Germaniae Nazisticae anno 1945 subscripta.
|-
| [[Ascensio Domini]] || (Francice ''Jour de l’Ascension'').
|-
| [[Pentecostes|Feria Secunda Pentecostes]] || (Francice ''Lundi de Pentecôte'').
|-
| 14 Iulii || Dies festus nationis (Francice ''Fête nationale'') vel dies festus foederationis (Francice ''Fête de la fédération''), quo impetus in [[Bastilia|Bastiliam]] carcerem anno [[1789]] memoratur.
|-
| 15 Augusti || [[Assumptio Beatae Mariae Virginis]] (Francice ''Assomption'').
|-
| 1 Novembris || [[Sollemnitas Omnium Sanctorum]] (Francice ''Toussaint'').
|-
| 11 Novembris || Indutiae (Francice ''Armistice'') anno 1918 ad [[Compendium]] initae, quibus [[Primum bellum mundanum]] confectum est
|-
| 25 Decembris || [[Christi Natalis]] (Francice ''Noël'')
|}
=== Homines praeclari ===
{{Vide-etiam|Reges praesidentesque Franciae}}
==== Sancti notabiles ====
{{div col|2}}
* [[Catharina Labouré]]
* [[Franciscus Salesius]]
* [[Genovefa Nemetodurensis]]
* [[Ioanna Arcensis]]
* [[Ludovicus IX (rex Francorum)|Ludovicus IX]] rex
* [[Ioannes Maria Vianney]]
* [[Remigius]]
* [[Sancta Bernadetta Lapurdensis|Bernadetta]]
* [[Sancta Clotildis]] Regina
* [[Teresia Lexoviensis]]
* [[Vincentius a Paulo]]
{{div col end}}
==== Alii ====
{{div col|2}}
* [[Alexander Dumas (pater)]]
* [[Catharina Medices]], [[regina]]
* [[Michael Nostradamus]]
* [[Maria Antonia Austriaca]], regina
* <!--[[Elisabeth Comitissa Parisiorum]], Princeps Brasiliae, ex domu Brigantiensi-->
* [[Carolus de Gaulle]], praeses
* [[Ioanna Moreau]], [[actrix]]
* [[Editha Piaf]], [[cantrix]]
{{div col end}}
==== Marianna ====
[[Fasciculus:MariannedeTheodoreDoriot.JPG|thumb|Mariannae effigies a Theodoro Doriot sculpta et in Senatū exposita.]]
[[Marianna]] ([[Francice]] ''Marianne''), [[allegoria|allegorica]] [[libertas|libertatis]] figura, est una ex nonnullis Reipublicae Francicae [[imago|imaginibus]] notissimis.
==Codices==
Franciae hi codices sunt:
* LF, secundum [[Catalogus praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum aëroportuum quibus ICAO utitur]];
* F, secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogum codicum internationalium notaculi autocineti]];
* F, secundum [[Catalogus praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur|catalogum praefixorum codicum notaculi aëronavium quibus ICAO utitur]];
* F, secundum catalogum codicum praefixorum [[Unio Internationalis Telecommunicationis|UIT]];
* FR, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-2;
* FRA, secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum nationum), codicem alpha-3;
* FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogum codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]];
* .fr, secundum [[Dominium summum|dominium interretiale]];
* FR, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-2;
* FRA, secundum [[Catalogus codicum nationum quibus OTAN utitur|catalogum codicum nationum quibus OTAN utitur]], codicem alpha-3.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Circuitus Franciae]]
* ''[[Commentarii de Bello Gallico]]''
* [[Franci]] et [[Septimania]] Visigothica
* [[Gallia Belgica]]
* [[Gallia Lugdunensis]]
* [[Gallia Narbonensis]]
* [[Index historicus praefecturarum Franciae]]
* [[Libera Francia]]
* [[Prima Respublica Francica]]
* [[Reges Franciae]]
{{div col end}}
== Bibliographia ==
* Casali, Dimitri, et Christophe Beyeler. [[2012]]. ''L'Histoire de France vue par les peintres.'' Lutetiae: Flammarion. ISBN 978-2-08-127981-0.
* Haensch, Günther, et Hans J. Tümmers. [[1993]]. ''Frankreich: Politik, Gesellschaft, Wirtschaft.'' Monaci. ISBN 3-406-37491-3.
* Lugge, Margret. [[1960]]. ''"Gallia" et "Francia" im Mittelalter: Untersuchungen über den Zusammengang zwischen geographisch-historischer Terminologie und politischem Denken vom 6.-15. Jahrhundert.'' Bonnae.
* Masson, Ioannes Papirius. [[1618]]. ''Descriptio fluminum Galliae, qua Francia est.'' Lutetiae: Quesnel. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1020102 Textus,] gallica.bnf.fr.
* Price, Roger. [[2014]]. ''A Concise History of France.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-01782-5.
* Robb, Graham. [[2007]]. ''The Discovery of France: A Historical Geography from the Revolution to the First World War.'' Novi Eboraci: Norton. ISBN 978-0-393-05973-1.
* Sévillia, Jean. [[2013]]. ''Histoire passionnée de la France.'' Lutetiae: 2013. ISBN 978-2-262-04107-6.
* Sloterdijk, Peter. [[2013]]. ''Mein Frankreich.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46297-3.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|France|Franciam}}
{{Grc|Γαλλία}}
{{Fontes geographici}}
* [https://www.gouvernement.fr/ Situs interretialis gubernii Franciae] {{ling|Francogallice}}
* [https://www.france.fr/ Situs interretialis publicus Franciae] (multilingualis)
{{Europa}}
{{Unio Europaea}}
{{Capsae collectae|Francia|politica|{{Praesides Franciae}}{{Primi ministri Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1959–}}{{Ministri Francici Borne}}}}
{{Capsae collectae|Francia|geographica|{{Provinciae Franciae recentiores}}{{Praefecturae Franciae}}{{Capita praefecturarum Franciae}}}}
{{Capsae collectae|Francia|historica|{{Reges Francorum}}{{Principes Franciae 1799–1946}}{{Praesides consilii Franciae}}{{Ministri rerum externarum Francici 1870–1959}}{{Provinciae Franciae antiquiores}}}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Europa Occidentalis]]
[[Categoria:Francia|!]]
[[Categoria:Respublicae]]
81exoz91xqaavkmkqtvgplm4t1fe7xi
2026
0
3793
3988060
3987504
2026-09-14T22:43:40Z
Bartholomite
116968
/* Eventa */
3988060
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
=== Mense Februario ===
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938.
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]].
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
* [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]].
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1960]].
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno [[1934]].
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno [[1932]].
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''
=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
efqrun8c83puqu347ird7tvh25r7bn8
3988061
3988060
2026-09-14T22:49:02Z
Bartholomite
116968
/* Mense Augusto */
3988061
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
=== Mense Februario ===
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938.
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]].
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
* [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]].
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1960]].
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno [[1934]].
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno [[1932]].
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''
=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
e97wi9sz9jsk796bjxplxb5ifnrwh29
Lucanus
0
6203
3987949
3878793
2026-09-14T13:43:31Z
PastelKos
110819
/* Bibliographia */
3987949
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
[[Fasciculus:Busto de Lucano, Cordoba.JPG|thumb|Marcus Annaeus Lucanus.]]
'''Marcus Annaeus Lucanus''' fuit [[poeta]] [[Roma antiqua|Romanus]]. Natus est [[Corduba]]e in [[Baetica|Hispania Baetica]] die [[3 Novembris]] anno [[39]], filius [[Marcus Annaeus Mela|Marci Annaei Melae]] fratris [[Lucius Annaeus Seneca minor|Lucii Annaei Senecae minoris]], [[educatio|eruditus]] [[Roma]]e. [[Uxor]]em duxit [[Argentaria Polla|Argentariam Pollam]], [[Hispania|Hispanam]] genere, ut videtur.<ref>[[Martialis]] VII,21 et 23 ; X,64. [[Statius]], Silvae II,7. Dardaine 1983.</ref> [[Nero]]nis Caesaris iussu mortem sibi conscivit die [[30 Aprilis]] anno [[65]].
== Vita Lucani ([[Suetonius|Suetoni]] de poetis) ==
[[Fasciculus:Pharsalia.tif|thumb|upright=0.8|''Pharsalia'', 1740.]]
Tres tantum breves [[narratio]]nes antiquae, prima secundum [[Suetonius|Suetonium]], sed abbreviata et deformata,<ref>Haec opinio a [[Scaliger|Scaligero]] proposita vulgo probata est. Vaccam, qui alteram conscripsit, tantum scimus commentatorem Lucani fuisse. Tertia et brevissima vita, nihil continens praeter ea, quae in prima leguntur, ex eadem excerpta esse putatur. Harum trium textus Latinos legere potes apud A. Bourgery, ''Lucan, La Guerre Civile (La Pharsale)''. [sc. Pharsaliae textus Latinus et versio Francica in duobus voluminibus] Paris, Collection Budé, 1962 (editio tertia), vol. 1, pag. XXI-XXV.</ref> et altera secundum Vaccam et tertia secundum incognitum auctorem qui caret tempus, et pariter digressi in operibus Martialis Cassi Dioneique, sicut ac in Annalibus Taciti et uno Statii Silvae permittunt modicam biographiam. Lucanus nepos M. Annaei Senecae erat et eum Seneca Minor patruus docuit. Ex familia divite ortus, studuit Athenis rei rhetoricae, philosophia a patruo Seneca doctus.
M. Annaeus Lucanus Cordubensis prima ingenii experimenta in Neronis laudibus dedit quinquennali certamine.
Post [[bellum civile]], quod a [[Gnaeus Pompeius Magnus|Cn. Pompeio Magno]] et [[Gaius Iulius Caesar|C. Iulio Caesare]] gestum est, recitavit ut praefatione quadam aetatem et initia sua cum [[Vergilius|Vergilio]] conparans ausus sit dicere: "et quantum mihi restat ad Culicem". propsita
Hic initio adulescentiae, cum ob infestum matrimonium patrem suum ruri agere longissime cognovisset.
Revocatus [[Athenae|Athenis]] a Nerone, cohortique amicorum additus atque etiam quaestura honoratus, non tamen permansit in gratia: si quidem aegre ferens, <quod se> recitante subito ac nulla nisi refrigerandi sui causa indicto senatu recessisset, neque verbis adversus principem neque factis excitantibus post haec temperavit: adeo ut quondam in latrinis publicis clariore cum crepitu ventris hemistichium Neronis magna consessorum fuga pronuntiarit "sub terris tonuisse putes."
Sed et famoso carmine cum ipsum, tum potentissimos amicorum gravissime proscidit.
Ad extremum paene signifer Pisonianae coniurationis extitit, multus in gloria tyrannicidarum palam praedicanda ac plenus minarum, usque eo intemperans, ut Caesaris caput proximo cuique iactaret.
Verum detecta coniuratione nequaquam parem animi constantiam praestitit. Facile enim confessus et ad humillimas devolutus preces matrem quoque innoxiam inter socios nominavit sperans impietatem sibi apud parricidam principem profuturam. Impetrato autem mortis arbitrio libero codicillos ad patrem corrigendis quibusdam versibus suis exaravit epulatusque largiter bracchia ad secandas venas praebuit medico.
Poemata eius etiam praelegi memini, confici, ac veno proponi, non tantum operose et diligenter, sed inepte quoque.
== Opus ==
* ''Bellum civile'' sive ''[[Pharsalia]]'' (ca. 62/65)
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Sylvie Dardaine, 1983. La Gens de Argentaria en Hispania (La femme de Lucain avait-elle une origine hispanique?), ''Mélange de la Casa de Velasquez'' 19: 5-15.
* {{Fabricius Latina}} pp. 378-384
* Paola Migliorini, ''Scienza e terminologia medica nella letteratura latina di età neroniana: Seneca, Lucano, Persio, Petronio''. Francofurti ad Moenum, 1997
==Nexus externi==
{{grc|Λουκανός}}
[[Categoria:Nati 39]]
[[Categoria:Mortui 65]]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Epici]]
[[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]]
[[Categoria:Marcus Annaeus Lucanus|!]]
[[Categoria:Nero]]
[[Categoria:Scriptores Hispaniae antiquae]]
37iwo10osvcgl27zxfz1oqzo7n6hdn9
Hadrianus VI
0
6473
3987989
3913327
2026-09-14T18:37:04Z
Andrew Dalby
1084
3987989
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
{{Papa
|Imago=[[Fasciculus:Hadrian VI.jpg|thumb|center|Hadrianus VI]]
|Nomen papae=Hadrianus PP. VI
|Nomen=Hadrianus Floris filius Boeyens Dedel
|Natus=[[2 Martii]] [[1459]]
|Obit=[[14 Septembris]] [[1523]]
|Predecessor=[[Leo X]]
|Papa=[[1522]]-[[1523]]
|Successor=[[Clemens VII]]
|Vexillum=[[Fasciculus:C o a Adriano VI.svg|thumb|center|Vexillum Hadriani VI]]
}}
[[Fasciculus:Geboortehuis van Paus Adriaan.jpg|thumb|upright=0.8|Domus natalis papae.]]
'''Hadrianus VI''', natus ''Adriaan Florenszoon Boeyens Dedel'', Latine non iam papa electus '''Adrianus Traiectinus''' nuncupatus<ref>"Adrianus Traiectinus": [[Petrus Martyr ab Angleria]], epistula [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ/page/314/mode/2up pp. 315], [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ/page/418/mode/2up 418]</ref> (die [[2 Martii]] [[1459]] natus; mortuus die [[14 Septembris]] [[1523]]) fuit [[episcopus Romanus]] et [[pontifex maximus]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]]. [[Batavia|Batavus]] erat.
== Vita ==
Hadrianus Floris f. Boeyens Dedel in urbe [[Batavia|Batavae]] [[Traiectum ad Rhenum|Traiecto ad Rhenum]] die [[2 Martii]] [[1459]] natus est. Pater Hadriani Boeyentis Dedelis fuit ebenista Flor Boeyentis f. Dedel. Mater eius Geretrudis fuit. [[Avus]] Hadriani fuit Boeyens de Edele, proavus Hadriani fuit Ioannes Edel. Primum cognomen "Boeyens" a patronymico "Boeyentis filio" pendet. Secundum cognomen "Dedel" ab originaria forma "de Edele" tractum est.
Anno [[1476]] Hadrianus studia [[philosophia]]e apud [[universitas|universitatem]] [[Lovanium|Lovanii]] coepit. Post duos annos [[magister]] factus [[theologia]]e ac [[ius canonicum|iuri canonico]] studuit. Anno [[1491]] doctor theologiae factus est.
[[Devotio moderna]] Hadriano fuit.
Hadrianus rector et [[cancellarius]] universitatis [[Lovanium|Lovanii]] fuit.
Hadrianus praeceptor et postea consiliarius [[imperator]]is [[Carolus V SIR|Caroli V]] fuit.
Mense [[November|Novembri]] [[1516]] Hadrianus inquisitor magnus [[Aragona]]e et [[Navarra]]e, postea episcopus urbis [[Hispania|Hispanicae]] [[Tortosa]]e ac die [[25 Iunii]] [[1517]] [[cardinalis]] a papa [[Leo X|Leone X]] creatus est.
== Pontificatus ==
Die [[9 Ianuarii]] [[1522]] Hadrianus [[papa]] creatus est. Boeyentis Dedelis [[conclave|electio]] [[Romani]]s non placuit ac "Papa Barbarus" is vocatus fuit.
Hadrianus VI per saecula ultimus papa fuit qui non ex [[Italia]] venit. Nostra tandem aetate cardinales alienigenos papas eligere coeptum est, ut [[Ioannes Paulus II|Ioannem Paulum II]], qui a [[Polonia]] venit, et [[Benedictus XVI|Benedictum XVI]], qui natione theodisca erat, et [[Franciscus (papa)|Franciscum]], qui in Argentina natus est, et [[Leo XIV|Leonem XIV]], qui in America natus est.
Sepultus est in ecclesia sanctae Mariae Animae (italice ''dell'Anima'') ad collegium Teutonicum, ubi sepulcrum eius factum iussu episcopi Guilielmi de Enckevoirto qui unicus cardinalis in unico concistoro Hadriani fuit<ref>cf. Ferdinandus Gregorovius, ''Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter'', Monaci 1978, vol. 3, p. 554</ref>, quem papa moriens unum atque unicum cardinalem creaverat, adhuc exstat.
Hadrianus sibi [[nomen pontificale]] non imposuit sed suum nomen servavit.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* {{CathEnc|01159b|Hadrianus VI}}
* {{BBKL|h/hadrian_vi_p|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=HADRIAN VI., Papst|tomus=2|columnae=429-430}}
* Karl Mittermaier, ''Die deutschen Päpste. Benedikt XVI. und seine deutschen Vorgänger''. 2006
* Kenneth Setton, ''The Papacy and the Levant, 1204-1571. Vol. 3/4, The Sixteenth Century''. Philadelphiae: American Philosophical Society, 1984 [https://archive.org/details/bub_gb_EgQNAAAAIAAJ vol. 3 apud archive.org] {{Google Books|SrUNi2m_qZAC|vol. 4}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Hadrianus VI|Hadrianum VI}}
{{papa-stipula}}
{{papae}}
{{Lifetime|1459|1623|Hadrianus VI}}
[[Categoria:Episcopi Dertosenses]]
[[Categoria:Eruditi Nederlandiae]]
[[Categoria:Papae]]
[[Categoria:Professores Studii Generalis Lovaniensis]]
[[Categoria:Rectores Studii Generalis Lovaniensis]]
d8r798qrbaj24lgl1fl75yt75q66znk
Index praenominum
0
8440
3988078
3978860
2026-09-15T08:48:19Z
~2026-49405-65
214731
3988078
wikitext
text/x-wiki
Hic est '''index praenominum''' in nostris commentationibus perscriptorum. Adde quae invenias.
Vide etiam [[Nomen proprium]].
== De hoc indice ==
=== Symbola ===
* ''italic'' . . . est redirectio (ob causas nonnullas)
* * . . . fortasse est mala Latinitate scriptum (saepius redirectio etiam)
__NOTOC__
{| border="0" align="center" class="toccolours"
! Argumentum
|-
| align="center" |
[[#A|A]] [[#B|B]] [[#C|C]] [[#D|D]] [[#E|E]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#J|J]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#O|O]] [[#P|P]] [[#Q|Q]] [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#V|V]] [[#W|W]] [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Z|Z]]<br /><br />[[#Vide etiam|Vide Etiam]]
|-
|}
=== A ===
[[Fasciculus:Hans Baldung Grien - Adam - Google Art Project.jpg|thumb|upright=0.7|<center>[[Adam]]</center>]]
[[Fasciculus:Aleksander-d-store.jpg|thumb|176px|<center>[[Alexander Magnus]]</center>]]
[[Fasciculus:Grand_Duchess_Anastasia_Nikolaevna_Crisco_edit_crop.jpg|thumb|242x242px|<center>[[Anastasia Nicolai filia Romanova|Anastasia Romanova]]</center>]]
[[Fasciculus:Camillo rusconi, sant'andrea, entro nicchia disegnata dal borromini, 02.jpg|thumb|264x264px|<center>[[Sanctus Andreas]]</center>]]
[[Fasciculus:Angelika Kauffmann Selbstbildnis mit Büste der Minerva 1780.jpg|thumb|214x214px|<center>[[Angelica Kauffmann]]</center>]]
[[Fasciculus:Anna Pavlova as the Dying Swan.jpg|thumb|176px|<center>[[Anna Pavlova]]</center>]]
[[Fasciculus:Antinous Mandragone profil.jpg|thumb|176px|<center>[[Antinous]]</center>]]
[[Fasciculus:Vivaldi_Antonio.gif|thumb|210x210px|<center>[[Antonius Vivaldi]]</center>]]
[[Fasciculus:Artemisia_Prepares_to_Drink_the_Ashes_of_her_Husband,_Mausolus.jpg|thumb|206x206px|<center>[[Artemisia II]]</center>]]
[[Fasciculus:Netsurf11 - Rodin.jpg|thumb|176px|<center>[[Augustus Rodin]]</center>]]
* [[Aaron (nomen)|Aaron]]
* [[Abaelardus]]
* [[Abbo]]
* [[Abdalla]]
* [[Abdalonymus (nomen)|Abdalonymus]]
* [[Abdelazizus]]
* [[Abdelcader]]
* [[Abderramanus]]
* [[Abdias]]
* [[Abdiel]]
* [[Abdiesus]]
* [[Abdon]]
* ''[[Abdulla]]''
* [[Abel (praenomen)|Abel]]
* [[Abenezer]]
* [[Abibus]]
* [[Abigail (nomen)|Abigail]]
* [[Abraham (nomen)|''Abraham'']]
* [[Abrahamus]]
* [[Absalom (nomen)|Absalom]]
* [[Abubecer (nomen)|Abubecer]] → [[Abubacer]]
* [[Abundantia]]
* [[Abundantius]]
* [[Abundius]]
* [[Accius]]
* [[Accursius]]
* [[Acisculus]]
* [[Achilles (nomen)|Achilles]]
*''[[Ahmedus|Acomathes]]''
* [[Actius]]
* [[Ada]]
* ''[[Adalbert]]''*
* [[Adalbertus]]
* [[Adalgisus]]
* [[Adam (nomen)|''Adam'']]
* [[Adamantius (nomen)|Adamantius]]
* [[Adamus]]
* [[Adela]]
* ''[[Adelais]]''
* [[Adelardus]]
* ''[[Adelbertus]]''
* [[Adelhaidis (nomen)|Adelhaidis]]
* [[Adeodatus]]
* ''[[Adolfus]]''
* [[Adolphus]]
* [[Adonis (nomen)|Adonis]]
* [[Adrastus]]
* ''[[Adrianus]]''
* [[Aegidius (nomen)|Aegidius]]
* [[Aelia (nomen)|Aelia]]
* [[Aelius]]
* [[Aemilia (praenomen)|Aemilia]]
* [[Aemilianus (nomen)|Aemilianus]]
* [[Aemilius]]
* [[Aeneas (nomen)|Aeneas]]
* ''[[Aenrichus]]''
* [[Aentius]]
* ''[[Afanasij]]''*
* [[Agamemnon (discretiva)|Agamemnon]]
* [[Agapetus]]
* [[Agapius]]
* [[Agatha]]
* [[Agathangelus]]
* [[Agatho (nomen)|Agatho]]
* [[Agathocles]]
* [[Agesilaus]]
* [[Aglaia (discretiva)|Aglaea]]
* [[Agnes]]
* ''[[Agostino]]''*
* [[Agrippa]]
* [[Ahmedus]]
* ''[[Ahmet]]''*
* [[Aiax]]
* [[Aida (nomen)|Aida]]
* ''[[Aimericus]]''
* [[Aimo]]
* [[Akira]]
* [[Akihitus]]
* [[Alagherius]]
* [[Aladinus]]
* [[Alanis]]
* [[Alanus]]
* ''[[Alanus|Alannus]]''
* [[Alaricus (nomen)|Alaricus]]
* [[Alastor]]
* [[Albericus]]
* ''[[Alberto]]''*
* [[Albertus]]
* [[Albinus]]
* [[Alboinus]]
* ''[[Albrechtus]]''
* [[Alcaeus (nomen)|Alcaeus]]
* [[Alcestis (discretiva)|Alcestis]]
* [[Alcibiades (nomen)]] → [[Alcibiades]]
* [[Alcyone (discretiva)|Alcyone]]
* [[Aldus]]
* ''[[Aleksandr]]''*
* ''[[Aleksej]]''*
* ''[[Aleksja]]''*
* [[Alexander (nomen)|Alexander]]
* [[Alexandra]]
* [[Alexia (nomen)|Alexia]]
* [[Alexis]]
* [[Alexius]]
* [[Alfredus]]
* [[Ali (nomen)|Ali]]
* ''[[Alice]]''*
* [[Alicia]]
* [[Alida]]
* [[Alienora]]
* [[Aliprandus]]
* [[Alix (nomen)|Alix]]
* [[Alla (nomen)|Alla]]
* [[Alodia]]
* [[Aloisia]]
* ''[[Aloisius]]''
* ''[[Alonso]]''*
* ''[[Aloysia]]''
* ''[[Aloysius]]''
* [[Alphonsus]]
* [[Altierus]] → [[Altierus Spinelli]]
* [[Aluisius (nomen)|Aluisius]]
* ''[[Alvar]]''*
* ''[[Álvaro]]''*
* [[Alvarus]]
* [[Alvin]]
* [[Amadeus]]
* [[Amadocus]]
* [[Amalasuntha]]
* [[Amalia]]
* [[Amanda]]
* [[Amandus]]
* [[Amata (nomen)|Amata]]
* [[Amatus]]
* [[Ambrosius (nomen)|Ambrosius]]
* [[Amenophis]]
* ''[[Americus]]''
* [[Amletus (nomen)|Amletus]]
* ''[[Amorathes]]''
* [[Amos]]
* [[Amosis]]
* ''[[Aymericus]]''
* [[Anastasia]]
* ''[[Anastasija]]''*
* [[Anastasius (nomen)|Anastasius]]
* ''[[Anatole]]''*
* ''[[Anatolij]]''*
* [[Anatolius]]
* [[Anaxagoras (nomen)|Anaxagoras]]
* ''[[Anděl]]''*
* ''[[Anděla]]''*
* ''[[Andor]]''*
* ''[[András]]''*
* [[Andrea]]
* [[Andreas]]
* ''[[Andrij]]''*
* [[Andromache (discretiva)|Andromache]]
* [[Angela]]
* ''[[Angèle]]'' *
* [[Angelica]]
* ''[[Angelika]]''*
* [[Angelus (nomen)|Angelus]]
* ''[[Aniela]]''*
* [[Anita]]
* [[Anna]]
* [[Annabella]]
* [[Annalisa]]
* [[Anscharius]]
* [[Anselmus]]
* ''[[Antal]]''*
* [[Anterus (nomen)|Anterus]]
* [[Anthimus (nomen)|Anthimus]]
* [[Antiochus (nomen)|Antiochus]]
* ''[[Anton]]''*
* [[Antonia]]
* [[Antinous]]
* [[Antoninus]]
* [[Antonius]]
* [[Antonius Maria]]
* [[Anvarus]]
* [[Apelles (nomen)|Apelles]]
* [[Apollinaris]]
* [[Apollo (nomen)|Apollo]]
* [[Apostolus (nomen)|Apostolus]]
* [[Aprilia (praenomen)|Aprilia]]
* [[Ara (nomen)|Ara]]
* ''[[Arkadij]]''*
* [[Arcadius (nomen)|Arcadius]]
* [[Archangelus (nomen)|Archangelus]]
* [[Archibaldus]]
* [[Archippus]]
* [[Ariadne (nomen)|Ariadne]]
* [[Ariel (praenomen)|Ariel]]
* [[Aristaeus]]
* ''[[Aristide]]*''
* [[Aristides (nomen)|Aristides]]
* [[Aristocles]]
* [[Aristophanes (nomen)|Aristophanes]]
* [[Aristoteles (nomen)|Aristoteles]]
* ''[[Armand]]*''
* [[Armandus]]
* [[Arminius (nomen)|Arminius]]
* [[Arnoldus]]
* [[Arnulphus]]
* ''[[Arrigo]]''*
* [[Arrius]]
* [[Arsenius]]
* [[Arsinoë]]
* [[Artaxerxes]]
* [[Artemisia (nomen)|Artemisia]]
* [[Artemius]]
* [[Arthurus]]
* [[Ascanius (nomen)|Ascanius]]
* [[Asclepiades]]
* [[Asia (discretiva)|Asia]]
* [[Aspasia]]
* [[Astor]]
* [[Astrida]]
* [[Athanasia]]
* [[Athanasius]]
* [[Athena (nomen)|Athena]]
* [[Atilius]]
* [[Attalus]]
* [[Attila (nomen)|Attila]]
* ''[[Audrey]]''*
* [[Augustina]]
* [[Augustinus (nomen)|Augustinus]]
* [[Augustus (praenomen)|Augustus]]
* [[Aulus]]
* [[Aurelianus (nomen)|Aurelianus]]
* [[Aurelius]]
* [[Aurivillius]]
* [[Aurora (nomen)|Aurora]]
* [[Axelius]]
* [[Azizus]]
=== B ===
[[Fasciculus:Francisco Bayeu Santa Bárbara.jpg|thumb|176px|<center>[[Barbara (sancta)|Sancta Barbara]]</center>]]
[[Fasciculus:Marie Spartali Stillman - Beatrice (1896).jpg|thumb|233x233px|<center>[[Beatrix Portinari]]</center>]]
[[Fasciculus:BenjaminFranklin.jpeg|thumb|176px|<center>[[Beniaminus Franklinius]]</center>]]
[[Fasciculus:HistoireDesMétéores_-_p135.jpg|thumb|176x176px|<center>[[Blasius Pascalis]]</center>]]
* [[Babylas]]
* [[Balderus (nomen)|Balderus]]
* [[Baldomerus]]
* [[Balduinus]]
* [[Baldus (praenomen)|Baldus]]
* [[Balthasar]]
* [[Baptista (nomen)|Baptista]]
* [[Barbara]]
* [[Barnabas]]
* ''[[Bartal]]''*
* [[Bartholomaeus (nomen)|Bartholomaeus]]
* ''[[Bartolomeu]]''*
* [[Baruch]]
* [[Basilius]]
* [[Basiliscus (discretiva)|Basiliscus]]
* [[Basilissa]]
* [[Bathildes]]
* [[Beatrix (praenomen)|Beatrix]]
* [[Bella]]
* [[Belisarius]]
* [[Benedicta]]
* [[Benedictus (nomen)|Benedictus]]
* ''[[Beniamin]]''
* [[Beniaminus]]
* [[Benignus]]
* ''[[Benitus]]''
* ''[[Benjamin]]''*
* [[Benvenutus]] → [[Benvenutus Cellini]]
* [[Berardus]]
* [[Berengarius]]
* [[Berenice (nomen)|Berenice]]
* [[Bernadetta]]
* ''[[Bernarda]]''
* ''[[Bernardina]]''
* [[Bernardinus]]
* [[Bernardus]]
* [[Berno]]
* [[Bernvardus]]
* [[Bertha]]
* [[Bertoldus]]
* [[Bertrandus]]
* [[Bessario]] → [[Bessario Belinskij]]
* [[Bethsabea (nomen)|Bethsabea]]
* [[Bettina]]
*''[[Biagio]]''*
* [[Birgitta]]
* ''[[Björn]]''*
* ''[[Blasius|Blaise]]''*
* [[Blanca]]
* [[Blasius]]
* [[Boamundus]] → [[Boamundus Tarentinus]]
* [[Boethius (discretiva)|Boëthius]]
* [[Bogdan]]
* ''[[Bogdanus]]''
* ''[[Bohdan]]''*
* ''[[Bohdanus]]''
* ''[[Boldiszár]]''*
* [[Bomilcar]]
* [[Bonaventura (nomen)|Bonaventura]]
* [[Bonifacius]]
* [[Bononius]]
* [[Boris]]
* ''[[Borys]]''*
* ''[[Brad]]''
* [[Brendanus]]
* [[Brennus (discretiva)|Brennus]]
* ''[[Brian]]''*
* [[Brianus]]
* ''[[Brigitte]]''*
* [[Bronislaus]]
* [[Brunechildes]]
* [[Bruno]]
* [[Brussius]]
* ''[[Buenaventura]]''*
=== C ===
[[Fasciculus:Circle of benson st cecilia.jpg|176px|thumb|<center>[[Caecilia Romana|Caecilia Virgo]]</center>|alt=]][[Fasciculus:Cristina_da_Suécia.png|thumb|222x222px|<center>[[Christina (regina Sueciae)|Christina Sueciae]]</center>]][[Fasciculus:Cleo de Merode00.jpg|thumb|176px|<center>[[Cleopatra de Merode]]</center>]]
[[Fasciculus:Kyriakos_Mitsotakis_0317.jpg|thumb|247x247px|<center>[[Cyriacus Metsotaces (1968–)|Cyriacus Metsotaces]]</center>]]
* [[Cadmus (discretiva)|Cadmus]]
* [[Caecilia]]
* [[Caecilius]]
* [[Caelestinus (nomen)|Caelestinus]]
* [[Caelestis]]
* [[Caelia (nomen)|Caelia]]
* [[Caelius (nomen)|Caelius]]
* [[Caesar (nomen)|Caesar]]
* [[Caesarius]]
* [[Caeso]]
* ''[[Cafer]]''*
* [[Caietana]]
* [[Caietanus]]
* ''[[Cajetan]]''*
* [[Caleb]]
* [[Callimachus]]
* [[Callinicus]]
* [[Calliope (discretiva)|Calliope]]
* [[Callistus]]
* ''[[Callixtus]]''
* [[Calogerus]]
* [[Calypso (discretiva)|Calypso]]
* [[Camilla]]
* ''[[Camilo]]''*
* ''[[Camillo]]''*
* [[Camillus]]
* [[Candice]]
* [[Candidus (nomen)|Candidus]]
* [[Canicus]]
* [[Carina (nomen)|Carina]]
* [[Caritas (nomen)|Caritas]]
* [[Carlomannus (discretiva)|Carlomannus]]
* ''[[Carlota]]''*
* [[Carlotta]]
* ''[[Carmelo]]''*
* [[Carmelus]]
* [[Carmen (praenomen)|Carmen]]
* [[Carola]]
* [[Carolina (nomen)|Carolina]]
* [[Carolus]]
* [[Carus (nomen)|Carus]]
* [[Casimirus]]
* [[Caspar (nomen)|Caspar]]
* [[Cassandra (nomen)|Cassandra]]
* [[Cassianus]]
* [[Cassius]]
* [[Catharina]]
* [[Catharinus]]
* [[Catullus (cognomen)|Catullus]]
* [[Ceslaus]]
* [[Chadidia]]
* [[Chaereas]]
* [[Chaim]]
* [[Chalifa (nomen)|Chalifa]]
* [[Chantalia]]
* [[Charilaus]] → [[Charilaus Tricupes]]
* [[Chlodovechus (nomen)|Chlodovechus]]
* [[Chloë]]
* [[Chloris (nomen)|Chloris]]
* ''[[Choma]]''*
* [[Chosroes]]
* [[Chowalidus]]
* [[Christa]]
* [[Christiana]]
* [[Christianus (nomen)|Christianus]]
* [[Christina]]
*''[[Christopherus]]''
* [[Christophorus]]
* [[Chryseis (discretiva)|Chryseis]]
* [[Chunegunda]]
* [[Ciaranus]]
* [[Cingis]]
* ''[[Ciprian]]''*
* [[Circe (discretiva)|Circe]]
* ''[[Ciro]]''*
* [[Clara]]
* [[Claudia]]
* ''[[Claudio]]''*
* [[Claudius (nomen)|Claudius]]
* [[Clemens]]
* [[Clementia]]
* [[Cleonice]]
* [[Cleopas]]
* [[Cleopatra]]
* [[Cloelia (nomen)|Cloelia]]
* ''[[Clothildis]]''
* [[Clotildis]]
* [[Cnuto (nomen)|Cnuto]]
* [[Cody]]
* ''[[Coelestinus]]''
* ''[[Coelius]]''
* [[Coemgenus]]
* [[Colandus]]
* [[Colomannus]]
* [[Columbanus (nomen)|Columbanus]]
* [[Conon (nomen)|Conon]]
* [[Conradus]]
* ''[[Consalvus]]''
* [[Constantia (nomen)|Constantia]]
* [[Constantinus]]
* [[Cordelia (nomen)|Cordelia]]
* [[Corinna (discretiva)|Corinna]]
* [[Cornelia]]
* [[Cornelius (nomen)|Cornelius]]
* [[Cosima]]
* ''[[Cosimus]]''
* [[Cosmas]]
* ''[[Cosmus]]''
* [[Craterus (discretiva)|Craterus]]
* ''[[Cristóvão]]''*
* [[Crito]]
* [[Cunipertus]] → [[Cunipertus (rex Langobardorum)]]
* [[Curtius]]
* [[Cybele (discretiva)|Cybele]]
* [[Cynthia]]
* ''[[Cyprian]]''*
* [[Cyprianus (praenomen)|Cyprianus]]
* [[Cyriacus]]
* [[Cyrillus]]
* [[Cyrus]]
=== D ===
[[Fasciculus:DANIELA HANTUCHOVA (3244849115).jpg|thumb|176px|<center>[[Daniela Hantuchová]]</center>]]
[[Fasciculus:Diana Huntress Fontainebleau.jpg|thumb|176px|<center>[[Diana]]</center>]]
[[Fasciculus:Énée et Didon, reprise partielle du tableau de Guérin, détail.jpg|thumb|176px|<center>[[Dido]]</center>]]
[[Fasciculus: Stevan Kragujevic, Dorothy Dandridge, 1962 (1).jpg|thumb|176px|<center>[[Dorothea Dandridge]]</center>]]
* [[Dacianus]]
* [[Dagmara]]
* [[Dagobertus]]
* [[Dalia (nomen)|Dalia]]
* [[Dalila]]
* [[Dalmatius]]
* [[Damasus]]
* [[Damianus]]
* [[Damocles]]
* [[Danaë (discretiva)|Danaë]]
* [[Daniel (praenomen)|Daniel]]
* [[Daniela]]
* ''[[Daniil]]''*
* [[Dantes]]
* ''[[Danylo]]''*
* [[Daphne (praenomen)|Daphne]]
* [[Daria]]
* [[Darius]]
* [[David]]
* ''[[Davide]]''*
* [[Dean]]
* [[Deanna]]
* [[Debora]]
* [[Decebalus (nomen)|Decebalus]]
* [[Decimus]]
* [[Delia]]
* [[Delphina]] → [[Delphina a Saxonia Coburgensi]]
* [[Demeter (discretiva)|Demeter]]
* [[Demetria]]
* [[Demetrius]]
* [[Democritus (nomen)|Democritus]]
* ''[[Denis]]''*
* ''[[Denys]]''*
*''[[Deodatus]]''
*[[Desdemona]]
* [[Desiderius (nomen)|Desiderius]]
* [[Desmondus]]
* ''[[Deusdedit (nomen)|Deusdedit]]''
* ''[[Dezső]]''*
* [[Diafarus]]
* [[Diana (nomen)|Diana]]
* [[Didacus]]
* [[Dido (nomen)|Dido]]
*''[[Diego]]''*
* [[Dina (nomen)|Dina]]
* [[Dinus]]
* [[Diogenes]]
* ''[[Diogo]]''*
* [[Diodorus (nomen)|Diodorus]] → [[Diodorus Siculus]]
* [[Diomira]]
* ''[[Dionigi]]''*
* [[Dionysia (praenomen)|Dionysia]]
* [[Dionysius]]
* [[Dioscorides (nomen)|Dioscorides]]
* [[Diphilus]]
* ''[[Dmitrij]]''*
* ''[[Dmytro]]''*
* [[Dolores]]
* [[Dominica (nomen)|Dominica]]
* [[Dominicus]]
* [[Domitilla]]
* [[Domitius]]
*''[[Domonkos]]''*
*''[[Donald]]''*
* [[Donaldus]]
* [[Donatella]]
*[[Donatus]]
*[[Donna]]
*[[Dora (nomen)|Dora]]
*[[Doris (praenomen)|Doris]]
*''[[Dorota]]''*
*''[[Dorotea]]''*
*''[[Doroteja]]''*
*[[Dorothea]]
*''[[Dorothy]]''*
*[[Dragoss]]
* [[Duglassius]]
* [[Duncanus]]
*''[[Durans]]''
*''[[Durante]]''*
*[[Dwight]]
=== E ===
[[Fasciculus:Francisco de Zurbarán - Saint Elizabeth of Thuringia - Google Art Project.jpg|thumb|176px|<center>[[Elisabeth Hungariae]]</center>]]
[[Fasciculus:Che por Jim Fitzpatrick.svg|thumb|176px|<center>[[Ernestus Guevara]]</center>]]
[[Fasciculus:Audrey Hepburn 1956 (2).jpg|thumb|176px|<center>[[Etheldreda Hepburn]]</center>]]
[[Fasciculus:Jean Agélou - Serie 589 - Eve being tempted to eat the forbidden fruit.jpg|thumb|176px|<center>[[Eva]]</center>]]
* [[Earl]]
* [[Eberhardus]]
* [[Edda (praenomen)|Edda]]
* ''[[Edgar]]''*
* [[Edgarus]]
* [[Editha]]
* [[Edmundus]]
* [[Edna]]
* [[Eduardus]]
* ''[[Eduinus]]''
* ''[[Edwardus]]''
* ''[[Edwinus]]''
* [[Edvinus]]
* [[Egbertus]]
* [[Aegidius|''Egidius'']]
* ''[[Ekaterina]]''*
* [[Electra (discretiva)|Electra]]
* ''[[Elek]]''*
* ''[[Eleonora]]''*
* [[Eleuther (nomen)|Eleuther]]
* ''[[Eleutherius (nomen)|Eleutherius]]''
* [[Elfrida]]
* [[Elias]]
* [[Eligius]]
* ''[[Elio]]''*
* [[Elisa]]
*''[[Elisabeth]]''
* [[Elisabetha]]
* ''[[Elizaveta]]''*
* [[Elpidius (nomen)|Elpidius]]
* [[Elvira]]
* [[Emericus]]
* ''[[Aemilius|Emilius]]''
* [[Emma]]
* [[Emmanuel]]
* [[Empedocles (nomen)|Empedocles]]
* [[Engelbertus]]
* [[Ennius (nomen)|Ennius]]
*''[[Enrico]]''*
* [[Epaminondas (nomen)|Epaminondas]]
* [[Ephraem]]
*''[[Ephraim]]''
* [[Epiphanius]]
* [[Erasmus]]
* [[Erhardus]]
* [[Erica]]
* ''[[Erich]]''*
* [[Ericus]]
* ''[[Erik]]''*
* ''[[Erika]]''*
* [[Erlingus]]
* ''[[Ermanno]]''*
* ''[[Ermenegildus (nomen)|Ermenegildus]]''
* ''[[Ernest]]''*
* ''[[Ernesto]]''*
* [[Ernestus]]
* ''[[Ernő]]''*
* ''[[Ernst]]''*
* [[Eros (nomen)|Eros]]
* [[Ervinus]]
* [[Erzsébet|''Erzsébet'']]*
* [[Esdras]]
* ''[[Estéfano]]''*
* [[Esther (nomen)|Esther]]
* ''[[Etele]]''*
* [[Ethel]]
* [[Etheldreda]]
* ''[[Etienne]]*''
* ''[[Ettore]]''*
* [[Euagoras]]
* [[Euclides (discretiva)|Euclides]]
* [[Eudocia]]
* [[Eudoxius]]
*''[[Eugène]]''*
* [[Eugenia (praenomen)|Eugenia]]
* [[Eugenius]]
* [[Eulalia]] → [[Eulalia Barcinonensis]]
* [[Eumenes (discretiva)|Eumenes]]
* [[Eunice]]
* [[Euphemia]]
* [[Euphrosyne (praenomen)|Euphrosyne]]
* [[Euripides (nomen)|Euripides]]
* [[Europa (discretiva)|Europa]]
* [[Eurydice (discretiva)|Eurydice]]
* [[Eusebius]]
* [[Eustachius]]
* [[Eustathius (nomen)|''Eustathius'']]
* [[Eustorgius]] → [[Eustorgius (episcopus Lemovicensis)]]
* [[Eutychius]]
* [[Eva (nomen)|Eva]]
* [[Evangelus]]
* [[Evaristus (praenomen)|Evaristus]]
* [[Evasius]]
* [[Evelina]]
* ''[[Everardus]]''
* ''[[Everhardus]]''
* ''[[Evgenij]]''*
* ''[[Eyüp]]''*
* [[Ezechiel (nomen)|Ezechiel]]
=== F ===
[[Fasciculus:Fatoumata Diawara - Festival du Bout du Monde 2012 - 016 - edit.jpg |thumb|176px|<center>[[Fatima Diawara]]</center>]]
[[Fasciculus:Ferdinand Magellan.jpg|thumb|176px|<center>[[Ferdinandus Magellanus]]</center>]][[Fasciculus:Vicente_López_Y_Portaña_001.jpg|thumb|217x217px|<center>[[Franciscus a Goya et Lucientes|Franciscus a Goya]]</center>]]
[[Fasciculus:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo 3.jpg|thumb|236x236px|<center>[[Frida Kahlo]]</center>]]
* [[Fabianus (nomen)|Fabianus]]
* [[Fabius]]
* [[Fabricius]]
* ''[[Fanny]]''
* [[Fatima (nomen)|Fatima]]
* ''[[Fatma]]''*
* [[Faustina]]
* [[Faustinus]]
* [[Faustus (nomen)|Faustus]]
* ''[[Federica]]''*
* ''[[Federico]]''*
* ''[[Fedir]]''*
* ''[[Fëdor]]''*
* [[Feisalus]] → [[Feisalus Abdelazizi filius]]
* [[Felicia]]
* [[Felicianus]]
* [[Felicitas (nomen)|Felicitas]]
* ''[[Felipe]]''*
* [[Felix]]
* [[Ferdinanda]]
* [[Ferdinandus]]
* ''[[Ferenc]]''*
* ''[[Fernand]]'' *
* ''[[Fernanda]]''
* ''[[Fernão]]''*
* [[Fergusius]]
* [[Ferruccius]]
* [[Fidelis]]
* [[Fides (nomen)|Fides]]
* ''[[Filipp]]''*
* [[Firmus (nomen)|Firmus]]
* [[Flaminia (nomen)|Flaminia]]
* [[Flaminius]]
* [[Flavius]]
* [[Flora (praenomen)|Flora]]
* [[Florentia (praenomen)|Florentia]]
* [[Florentius]]
* [[Florianus]]
* [[Florinus]]
* ''[[Foma]]''*
* [[Franca]]
* ''[[Francesca]]''*
* ''[[Franciscus|Francesco]]''*
* ''[[Franciscus|Francisco]]''*
* [[Francisca]]
* [[Franciscus]]
* [[Franciscus Iosephus]]
* [[Franciscus Xaverius (nomen)|Franciscus Xaverius]]
* ''[[Franco]]''*
* [[Francus (praenomen)|Francus]]
* ''[[Frank]]''*
* [[Franklinus]]
* ''[[Frantzisko]]''*
* ''[[Franz]]''*
* [[Frida]]
* [[Friderica]]
* [[Fridericus]]
* [[Fronto (discretiva)|Fronto]]
* [[Fulbertus]] → [[Fulbertus Carnotensis]]
* [[Fulgentius (nomen)|Fulgentius]]
* [[Fulvia]]
* [[Fulvius]]
* [[Furius]]
=== G ===
[[Fasciculus:Gabriela Mistral-01.jpg|thumb|176px|<center>[[Gabriella Mistral]]</center>]]
[[Fasciculus:Gottfried Wilhelm von Leibniz.jpg|thumb|176px|<center>[[Godefridus Guilielmus Leibnitius]]</center>]]
[[Fasciculus:Grace-Jones fyf2016-2.jpg|thumb|176px|<center>[[Gratia Jones]]</center>]]
[[Fasciculus: Caricature_Gustave_Eiffel.png|thumb|176px|<center>[[Gustavus Eiffel]]</center>]]
*[[Gabriel]]
*''[[Gabriela]]''
*''[[Gabriele]]''*
*[[Gabriella]]
*[[Gaea (nomen)|Gaea]]
*''[[Gaëtan]]*''
*''[[Gaetano]]''*
*[[Gaetulius]]
*''[[Ǧaʿfar]]''*
*[[Gaius]]
*[[Galatea (nomen)|Galatea]]
*[[Galeatius]]
*[[Galena]]
*[[Galfridus]]
*[[Galilaeus]] → [[Galilaeus Galilaei]]
*[[Garcias]]
*''[[Gaspar]]''
*[[Gasto]]
*[[Gaudentius]]
*''[[Gaufridus]]''
*''[[Gavriil]]''*
*[[Gebhardus]]
*[[Gedeon (nomen)|Gedeon]]
*[[Gelasius]]
*''[[Gennaro]]''*
*[[Genovefa]]
*[[Georgia (nomen)|Georgia]]
*[[Georgius]]
*[[Geraldina]]
*[[Geraldus]]
*[[Gerardus]]
*[[Gerasimus]] → [[Gerasimus Lebedev]]
*[[Gerda]]
*''[[Gergely]]''*
*''[[Gerhard]]''*
*''[[Germain]]''*
*[[Germana]]
*[[Germanus (nomen)|Germanus]]
*[[Gerontius]] → [[Gerontius (episcopus Mediolanensis)]]
*''[[Gert]]''
*''[[Geretrudis]]''
*[[Gertrudis]]
*[[Gervasius]]
*[[Geysa (nomen)|Geysa]]
*[[Gilda (praenomen)|Gilda]]
*[[Gilliana]]
*''[[Giovanna]]''*
*''[[Giovanni]]''*
*''[[Giraldus]]''
*''[[Girolamo]]''*
*[[Gisela]]
*''[[Giulia]]''*
*''[[Giulio]]''*
*''[[Giuseppe]]''*
*''[[Giuseppina]]''*
* ''[[Gjergj]]''*
* ''[[Gjon]]''*
*[[Glauce]]
*[[Glaucus (nomen)|Glaucus]]
*[[Gloria (nomen)|Gloria]]
*[[Gnaeus]]
*''[[Godefridus]]''
*[[Godfredus]]
*''[[Godfridus]]''
*[[Goffredus]]
*''[[Gonzalus]]''
*[[Gordonus]]
*''[[Gotthold]]''
*''[[Grace]]''*
*[[Gratia (nomen)|Gratia]]
*''[[Grazia]]''*
*[[Gregorius (nomen)|Gregorius]]
*[[Grover]] → [[Grover Cleveland]]
*[[Guadalupe (nomen)|Guadalupe]]
*[[Gualterius]]
*[[Gudbrandus]]
*[[Guendolina]]
*[[Guenevera]]
*[[Guido]]
*''[[Gulielma]]''
*''[[Guilelmus]]''
*[[Gulielmina]]
*[[Gulielmus]]
*[[Gundisalvus]]
*[[Gunnarus]]
*[[Gunnila]]
*[[Gunterius]]
*''[[Guolphangus]]''
*''[[Gustave]]''*
*[[Gustavus]]
*''[[Guy]]'' *→ [[Guido]] aut [[Guy (nomen)|Guy]] (Hebraice)
*''[[György]]''*
=== H ===
[[Fasciculus:Helen of Troy.jpg|thumb|176px|<center>[[Helena]]</center>]]
[[Fasciculus:Quintus Horatius Flaccus.jpg|thumb|176px|<center>[[Quintus Horatius Flaccus]]</center>]]
* [[Habacuc]]
* [[Hacon]]
* ''[[Ḫadīǧah]]''*
* [[Hadriana]]
* [[Hadrianus (nomen)|Hadrianus]]
* [[Hadriel]]
* [[Hafizus (nomen)|Hafizus]]
* [[Haile]]
* ''[[Ḫalīfa]]''*
* [[Hannelora|Hannelore]] → [[Hannelore Zöllner]]<ref>Ex pagina [[Auctores neolatini]].</ref>
* ''[[Ḥamad]]''*
* [[Hamidus]]
* [[Hamilcar]]
* ''[[Hanna]]''*
* [[Hannibal (nomen)|Hannibal]]
* [[Hanno]]
* [[Haraldus]]
* [[Haroldus]]
* ''[[Harriet]]''*
* ''[[Harrietta]]''
* [[Harrius]]
* [[Hartmut]]
* ''[[Harun]]''*
* [[Hasanus]]
* [[Hasdrubal (nomen)|Hasdrubal]]
* ''[[Hatice]]''*
* [[Heather]]
* [[Hebe (discretiva)|Hebe]]
* [[Hector (nomen)|Hector]]
* ''[[Hedda]]''
* [[Hedvigis]]
* [[Hegesippus]]
* ''[[Heinrich]]''*
* [[Heinricus]]
* ''[[Heinz]]''*
* [[Helena (praenomen)|Helena]]
* [[Helga]]
* [[Helgus (praenomen)|Helgus]]
* [[Heliab]]
* [[Heliam]]
* ''[[Helias]]''
* [[Helimutus]]
* [[Heliodorus]]
* [[Helius (nomen)|Helius]]
* [[Helladius]] → [[Helladius Loizaga]]
* ''[[Helimutus|Helmut]]*''
* ''[[Hencius]]''*
* [[Henricus]]
* [[Henrietta]]
* ''[[Henrique]]''*
* [[Hera (nomen)|Hera]]
* ''[[Heracles]]''
* [[Heraclitus (nomen)|Heraclitus]]
* [[Heraclius (nomen)|Heraclius]]
* ''[[Herbert]]''*
* [[Herbertus]]
* [[Hercules (nomen)|Hercules]]
* ''[[Herimannus]]''
* ''[[Hermann]]''*
* [[Hermannus]]
* ''[[Hermenegildo]]''*
* [[Hermenegildus (nomen)|Hermenegildus]]
* [[Hermes (nomen)|Hermes]]
* [[Hermione]]
* [[Hermolaus]]
* ''[[Hernán]]''*
* ''[[Hernando]]*''
* [[Herodes (discretiva)|Herodes]]
* [[Hersilia (discretiva)|Hersilia]]
* [[Hertha (praenomen)|Hertha]]
* [[Hideki]]
* [[Hierocles]]
* [[Hieronymus (nomen)|Hieronymus]]
* [[Hilaria (nomen)|Hilaria]]
* [[Hilarius (nomen)|Hilarius]]
* [[Hilda (praenomen)|Hilda]]
* ''[[Hildegarda]]''
* [[Hildegardis]]
* ''[[Hinricus]]''
* [[Hipparchus (discretiva)|Hipparchus]]
* [[Hippolytus (praenomen)|Hippolytus]]
* [[Hiram]]
* [[Hiroki]]
* [[Hiroshi]]
* [[Homerus (nomen)|Homerus]]
* [[Homobonus]]
* [[Honoratus]]
* [[Honorius]]
* [[Horatius (nomen)|Horatius]]
* [[Hormisdas]]
* [[Horstus]]
* [[Hortensia]] → [[Hortensia de Beauharnais]]
* ''[[Hryhorij]]''*
* ''[[Hubert]]''*
* [[Hubertus]]
* [[Hugo]]
* [[Humbertus]]
* ''[[Humfrey]]''*
* [[Hunfridus]]
* [[Husainus]]
* [[Hyacintha]]
* ''[[Hyacinthe]]''*
* [[Hyacinthus (praenomen)|Hyacinthus]]
* [[Hyginus]]
* [[Hypatia (nomen)|Hypatia]]
* [[Hypatius]]
=== I ===
[[Fasciculus:Gutenberg.jpg|thumb|176px|<center>[[Ioannes Gutenbergus|Iohannes Gutenbergus]]</center>]]
[[Fasciculus:Josephine Baker 1950.jpg|thumb|176px|<center>[[Iosephina Baker]]</center>]]
[[Fasciculus:Federico de Madrazo - Isabella II - Google Art Project.jpg|thumb|176px|<center>[[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabella II]] (regina Hispaniae)</center>]]
[[Fasciculus:San Isidro en oración, de Bartolomé González y Serrano (Museo de Historia de Madrid).jpg|thumb|176px|<center>[[Isidorus Matritensis]]</center>]]
* [[Iacoba]]
* ''[[Iacobina]]''
* [[Iacobus]]
* [[Iairus]]
* [[Ianuarius (nomen)|Ianuarius]]
* [[Ianus (nomen)|Ianus]]
*[[Iapheth (nomen)|Iapheth]]
*[[Iared]]
*[[Iason (nomen)|Iason]]
*''[[ʾIbrāhīm]]''*
*''[[İbrahim]]''*
*[[Ibraimus]]
*[[Ichirō]]
*[[Ida (praenomen)|Ida]]
*[[Idris]]
*[[Ieremias (nomen)|Ieremias]]
*[[Iesse (nomen)|Iesse]]
*[[Iessica]]
* [[Iesus (nomen)|Iesus]]
* [[Ignatius]]
*''[[Igor]]''*
*''[[Ihor]]''*
*[[Ilanus]]<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 28: "'''Ilanus''' scribit nullam aliam viam nobis patêre, quâ radices praesentis conflictûs israeliano-palaestini intelligamus omnes et totas".</ref>
*[[Ildebrandus]] → [[Ildebrandus Aldobrandeschi]]
*''[[Illja]]''*
*''[[İlyas]]''*
*[[Imelda (praenomen)|Imelda]]
* [[Immanuel]]
* [[India (nomen)|India]]
* [[Ingelrannus]]
* [[Ingrida]]
* [[Inguarus]]
* [[Inguiomerus (nomen)|Inguiomerus]]
*[[Innocentius (nomen)|Innocentius]]
* ''[[Ioachim]]''
* [[Ioachimus]]
* [[Ioanna]]
* [[Ioannes (nomen)|Ioannes]]
* [[Ioannes Antonius]]
* [[Ioannes Baptista (nomen)|Ioannes Baptista]]
* [[Ioannes Carolus]]
* [[Ioannes Franciscus]]
* [[Ioannes Iacobus]]
* [[Ioannes Iosephus]]
* [[Ioannes Lucas (nomen)|Ioannes Lucas]]
* [[Ioannes Ludovicus]]
* [[Ioannes Paulus]]
* [[Ioannes Petrus]]
* [[Iob (nomen)|Iob]]
* [[Iodocus]]
* [[Ioël (nomen)|Ioël]]
*''[[Iohanna]]''
*''[[Iohannes]]''
*[[Ionas (nomen)|Ionas]]
*[[Ionathan (nomen)|Ionathan]]
*[[Iordanus]]
*[[Iosaphat]] → [[Iosaphat Menezes da Silva]]
*[[Ioscelinus]]
* ''[[Ioseph]]''
* [[Iosepha]]
* [[Iosephina]]
* [[Iosephus]]
* [[Iosephus Antonius]]
* [[Iosephus Emmanuel]]
* [[Iosias]]
* ''[[Iosif]]''*
*[[Iosue (nomen)|Iosue]]
*[[Iphigenia (nomen)|Iphigenia]]
*''[[Irena]]''
*[[Irenaeus (nomen)|Irenaeus]]
*[[Irene (praenomen)|Irene]]
*[[Iris (praenomen)|Iris]]
* ''[[ʿĪsā]]''*
* ''[[Isaac (nomen)|Isaac]]''
* [[Isaacus (nomen)|Isaacus]]
* [[Isabella]]
* [[Isaias (nomen)|Isaias]]
* [[Isidorus (nomen)|Isidorus]]
* [[Isis (nomen)|Isis]]
* [[Ismaël (nomen)|Ismaël]]
* ''[[ʾIsmāʿīl]]''
* ''[[İsmail]]''*
* [[Israël (nomen)|Israël]]
* ''[[István]]''*
* [[Italia (nomen)|Italia]]
* [[Italus]]
* [[Iudas (discretiva)|Iudas]]
* [[Iuditha]]
* [[Iulia]]
* [[Iuliana]]
* [[Iulianus (nomen)|Iulianus]]
* [[Iulius (nomen)|Iulius]]
* [[Iulius Caesar]]
* [[Iunia]]
* [[Iunius (nomen)|Iunius]]
* [[Iuno (nomen)|Iuno]]
* [[Iustina (nomen)|Iustina]]
* [[Iustinianus (nomen)|Iustinianus]]
* [[Iustinus (nomen)|Iustinus]]
* [[Iustus (praenomen)|Iustus]]
* [[Iuvenalis (nomen)|Iuvenalis]]
* ''[[Ivan]]''*
* [[Iva]]
* ''[[Ivetta]]''
* [[Ivo]]
* [[Iziaslaus]]
=== J ===
[[Fasciculus:Jane Austen.jpg|thumb|218x218px|<center>[[Jane Austen]]</center>]]
[[Fasciculus:John William Waterhouse - Juliet.jpg|thumb|266x266px|<center>[[Juliet Capulet]]</center>]]
* ''[[Jacopo]]''*
* ''[[Jacques]]''*
* ''[[Jakiv]]''*
* ''[[Jakob]]''*
* ''[[Jane]]''*
* ''[[Janet]]''*
* ''[[János]]''*
* [[Jasmina]]
* ''[[Jason]]''*
* ''[[Jean]]'' *
* ''[[Jeanne]]''*
* ''[[Jeffrey]]'' *
* ''[[Jelyzaveta]]''*
* ''[[Jennifer]]''*
* ''[[Jerome]]''*
* ''[[Jessica]]''
* [[Jery]]
* ''[[Jevhen]]''*
* ''[[Jevhenija]]''*
* [[Jintao]]
* ''[[João]]''*
* ''[[Joaquín]]''*
* ''[[Johann]]''*
* ''[[Johannes]]'' *
* ''[[John]]''*
* ''[[Jonathan]]''*
* ''[[Jörg]]'' *
* ''[[Jorge]]''*
* ''[[Jørgen]]''*
* ''[[Joschka]]''*
* ''[[Joseph]]''*
* ''[[Josephine]]''*
* ''[[Juan]]''*
* ''[[Juana]]''*
* ''[[Judith]]''*
* ''[[Julia]]''*
* ''[[Julie]]''*
* ''[[Julian]]''*
* ''[[Juliette]]''*
* ''[[Julio]]''*
* ''[[Jurij]]''*
* [[Jukka]]
=== K ===
[[Fasciculus:Karl Marx.jpg|thumb|176px|<center>[[Karl Marx]]</center>]]
* [[Kamala]]<ref>Cfr. ''[https://web.archive.org/web/20241106142014/http://ephemeris.alcuinus.net/leonina/EL%20224.pdf CUM BIDENIO IN BARATHRUM]'' apud ''Epistula Leonina'' anno 2020, p.12: "Nescio an mox evasurus sit fucus vultuum Iosephi Biden et '''Kamalae''' Harris vicepraesidentissa".</ref>
* ''[[Kamill]]''*
* ''[[Karen]]''*
* ''[[Karl]]'' *
* ''[[Károly]]''*
* [[Kasimus]] → [[Kasimus Soleimani]]
* ''[[Kaspar]]''*
* ''[[Kassandra]]''*
* ''[[Kateryna]]''*
* ''[[Katherine]]''*
* [[Kazuo]]
* [[Keisuke]]
* ''[[Keith]]''
* ''[[Kevin]]''*
* ''[[Kenethus]]''
* ''[[Kenneth]]''*
* [[Khaledus]]
* ''[[Kirill]]''*
* ''[[Klaus]]'' *
* ''[[Knut]]''*
* [[Kōji]]
* ''[[Konrad]]''*
* ''[[Konstantin]]''*
* ''[[Konstjantyn]]''*
* ''[[Kristina]]''*
* ''[[Krzysztof]]''*
* ''[[Ksenija]]''*
* ''[[Kurt]]''*
* ''[[Kuz'ma]]''*
* ''[[Kyrylo]]''*
=== L ===
[[Fasciculus:Louis_david,_leonida_alle_termopili,_1814,_05.jpg|thumb|264x264px|<center>[[Leonidas I]]</center>]]
[[Fasciculus:Lilith (John Collier painting).jpg|thumb|176px|<center>[[Lilith]]</center>]]
[[Fasciculus:La Coquille église vitrail (8).JPG|thumb|176px|<center>[[Lucia Syracusana]]</center>]][[Fasciculus:'Lucretia' by Artemisia Gentileschi.jpg|thumb|176px|<center>[[Lucretia|Lucretia Romana]]</center>]]
* ''[[Ladislau]]''*
* [[Ladislaus]]
* [[Laertes]]
* [[Laetitia (praenomen)|Laetitia]]
* [[Lambertus]]
* [[Lancelottus]]
* [[Lando (nomen)|Lando]]
* [[Laodice]]
* [[Larissa (nomen)|Larissa]]
* ''[[László]]''*
* [[Laura]]
* [[Laurentius]]
* [[Laurus (nomen)|Laurus]]
* [[Lautarus (nomen)|Lautarus]]
* [[Lavinia (nomen)|Lavinia]]
* [[Lazarus]]
* ''[[Lea (praenomen)|Lea]]''
* [[Leander (nomen)|Leander]]
* [[Lechus]]
* [[Leda (nomen)|Leda]]
* [[Leo (nomen)|Leo]]
* [[Leocadia]]
* ''[[Leonardo]]''*
* [[Leonardus]]
* [[Leonia]]
* ''[[Leonid]]''*
* [[Leonidas]]
* [[Leonillus]]
* [[Leonius]]
* ''[[Leonhardus]]''
* [[Leontius (nomen)|Leontius]]
* [[Leopoldus]]
* [[Leslius]]
* [[Levi]]
* [[Lia (praenomen)|Lia]]
* [[Ligea]]
* [[Lilia]]
* [[Liliana (nomen)|Liliana]]
* [[Lilith (nomen)|Lilith]]
* ''[[Lilliana]]''
* [[Lina]]
* [[Linda]]
* [[Linus (nomen)|Linus]]
* ''[[Lionel]]''*
* [[Lisa]]
* [[Livia (nomen)|Livia]]
* [[Livius (nomen)|Livius]]
* [[Lois]]
* [[Longinus]]
* ''[[Lola]]''
* ''[[Lorenzo]]'' *
* [[Loretta]] → [[Loretta Sanchez]]
* ''[[Lőrinc]]''*
* [[Lorine]]
* [[Lotharius (nomen)|Lotharius]]
* ''[[Lourenço]]''*
* [[Lucas]]
* [[Lucia]]
* [[Luciana]] → [[Luciana Littizzetto]]
* [[Lucianus (nomen)|Lucianus]]
* [[Lucifer (nomen)|Lucifer]]
* [[Lucilla]]
* [[Lucius]]
* [[Lucretia (nomen)|Lucretia]]
* [[Ludmila]], [[Ludimila]]
* [[Ludovica (nomen)|Ludovica]]
* [[Ludovicus]]
* ''[[Luigi]]''*
* [[Luna (nomen)|Luna]]
* [[Lupus (nomen)|Lupus]]
* [[Lycia (nomen)|Lycia]]
* ''[[Lyda]]''
* [[Lydia (praenomen)|Lydia]]
* [[Lysimachus (nomen)|Lysimachus]]
=== M ===
[[Fasciculus:World_Museum,_Liverpool_(15458232984).jpg|thumb|266x266px|<center>[[Marcus Aurelius]]</center>]]
[[Fasciculus:Margherita di Savoia, regina d'Italia.jpg|thumb|250x250px|<center>[[Margarita (regina Italiae)]]</center>]]
[[Fasciculus:Titian_-_Penitent_Magdalene_N08404-117-lr-1.jpg|thumb|247x247px|<center>[[Maria Magdalena]]</center>]]
[[Fasciculus:Illustrerad_Verldshistoria_band_I_Ill_115.png|thumb|318x318px|<center>[[Miltiades (vir militaris)|Miltiades]]</center>]]
[[Fasciculus:Mussorgsky.jpg|thumb|209x209px|<center>[[Modestus Musorgskij]]</center>]]
[[Fasciculus:Marshal_Mustafa_Kemal_Pasha.jpg|thumb|197x197px|<center>[[Mustapha Cemal Ataturcus]]</center>]]
*[[Macarius]]
*[[Machometus (nomen)|Machometus]]
*[[Maclovis]]
*''[[Mahometus (nomen)|Mahometes]]''
*[[Mahometus (nomen)|''Mahometus'']]
*[[Magdalena]]
*[[Magnus (nomen)|Magnus]]
*[[Mago]]
*[[Mahmudus (nomen)|Mahmudus]]
*''[[Mahmut]]''*
*[[Maia (praenomen)|Maia]]
*[[Makoto]]
* ''[[Maksim]]''*
* ''[[Maksym]]''*
*[[Malachias]]
*[[Malcolmus]]
*[[Malvina]]
* [[Mamercus]]
* [[Manasses]] → [[Manasses Sogavare]]
*''[[Manfred]]''*
*''[[Manfredo]]''*
* [[Manfredus (praenomen)|Manfredus]]
* [[Manlius]]
* [[Manuel]]
* [[Manuela]]
* ''[[Maomethes]]''
* [[Maphaeus]]
* ''[[Marcantonio]]''*
* [[Marcella]]
* [[Marcellinus (nomen)|Marcellinus]]
* [[Marcellus]]
* [[Marcia]]
* [[Marciana (discretiva)|Marciana]]
* [[Marcianus (nomen)|Marcianus]]
* [[Marcius]]
* [[Marcus]]
* [[Marcus Antonius (nomen)|Marcus Antonius]]
* [[Marcus Aurelius (nomen)|Marcus Aurelius]]
* [[Margarita (nomen)|Margarita]]
* ''[[Margherita]]''*
* [[Maria]]
* [[Maria Angela]]
* [[Maria Antonia (nomen)|Maria Antonia]]
* [[Maria Magdalena (nomen)|Maria Magdalena]]
* [[Maria Ludovica]]
* [[Mariana (nomen)|Mariana]]
* [[Marianus]]
* [[Marica (nomen)|Marica]]
* ''[[Marilyn]]''*
* [[Marilyna]]
* [[Marina]]
* [[Marinus]]
*''[[Mario]]''*
* [[Marius (nomen)|Marius]]
* [[Maroan]]
* [[Marsilius]]
* [[Martha]]
* [[Martialis (nomen)|Martialis]]
* [[Martina]]
* [[Martinus]]
* [[Masahiro]]
* ''[[Mathilda]]''
* [[Mathildis]]
* ''[[Matteo]]''*
* [[Matthaeus]]
* [[Matthias (nomen)|Matthias]]
* [[Maturinus]]
* [[Maurilius]]
* [[Mauritius]]
* ''[[Mauro]]''*
* [[Maurus]]
* [[Maxentius (nomen)|Maxentius]]
* [[Maxima]] → [[Maxima (Regina Bataviae)]]
* [[Maximilianus]]
* [[Maximianus (discretiva)|Maximianus]]
* [[Maximinus (discretiva)|Maximinus]]
* [[Maximus]]
* [[Mecislaus]]
* [[Medea]]
* [[Megana]]<ref>{{Opus|cognomen 1=Gross|nomen 1=Nicolaus|titulus=Discipulam desideratam Burdigalae inventam esse|annus=2012|domus editoria=Ephemeris|url=http://alcuinus.net/ephemeris/archi2012/nuntius1.php?id=1122}}: “Etiam in retificiis socialibus inventi sunt nuntii et Meganae et Ieremiae”.</ref>
* [[Meginhardus]]
* [[Melania]]
* [[Melchior]]
* [[Melchisedech (nomen)|Melchisedech]]
* [[Meletius]]
* [[Melina]] → [[Melina Mercuris]]
* [[Melissa (nomen)|Melissa]]
* [[Memnon (discretiva)|Memnon]]
* [[Menachem]]
* [[Menander (discretiva)|Menander]]
* [[Menelaus (discretiva)|Menelaus]]
* [[Mentor (nomen)|Mentor]]
* [[Mercedes]]
* [[Mercurius (nomen)|Mercurius]]
* [[Merlinus (nomen)|Merlinus]]
* [[Merope]]
* ''[[Meryem]]''*
* [[Messalina (nomen)|Messalina]]
* [[Methodius (nomen)|Methodius]]
* [[Metrophanes]]
* [[Mia]]
* [[Michaël]]
* [[Michaël Angelus (nomen)|Michaël Angelus]]
* [[Michaela]]
*''[[Michail]]''*
*''[[Michel]]''*
*''[[Michele]]''*
* [[Michika]]
* ''[[Mihal]]''*
* ''[[Mihály]]''*
* ''[[Miklós]]''*
* ''[[Milcolumbus]]''
* [[Milanus]]
* [[Milena]]
* [[Miles (nomen)|Miles]]
* [[Milo]]
* [[Milosius]]
* [[Miloslaus]]
* [[Miltiades]]
* [[Milvardus]]
*[[Minerva (nomen)|Minerva]]
*[[Miranda (nomen)|Miranda]]
*[[Miranus]]<ref>Vide [[Ephemeris (diarium interretiale)|Ephemeridem]] anno 2024: ''[https://ephemerisnuntii.eu/historia.php?id=1313 DE HILARIA ALPI ET MIRANO HROVATIN ABHINC XXX ANNOS OCCISIS]''.</ref>
*[[Mircea]]
*[[Mirella]] → [[Mirella Grosjean]]
*[[Miroslaus]]
*[[Misaël]]
* ''[[Miriam]]''
* [[Miriama]]
* [[Mithridates]]
* [[Moabia]]
* [[Moana]]<ref>Vide [[Ephemeris (diarium interretiale)|Ephemeridem]] anno 2025: ''[https://ephemerisnuntii.eu/cinemata.php?id=1322 MOANA CIRCA AUSTRONESIORUM RES CURIOSITATEM RESUSCITAT]'': "Nomen Moanae in plerisque loquelis Polynesicis Oceanum significat".</ref>
* [[Modestus]]
* ''[[Molly]]''
*[[Monica]]
*''[[Monika]]''*
*''[[Monique]]''*
*''[[Moses (nomen)|Moses]]''*
*[[Moyses (nomen)|Moyses]]
*[[Mstislaus]]
*[[Mucius]]
*''[[Muḥammad]]''*
*[[Muradus]]
*''[[Murat]]''*
*''[[Mūsā]]''*
*''[[Mustafa]]''*
*[[Mustapha]]
*[[Mustiola]] → [[Mustiola Clusiensis]]
*''[[My (nomen)|My]]''
*''[[Mychajlo]]''*
*''[[Mykola]]''*
*''[[Mykyta]]''*
=== N ===
[[Fasciculus:Natalie Portman at TIFF 2009.jpg|thumb|176px|<center>[[Natalia Portman]]</center>]]
[[Fasciculus:Nicholas II of Russia painted by Earnest Lipgart.jpg|thumb|176px|<center>[[Nicolaus II (imperator Russiae)|Nicolaus II]] (imperator Russiae)</center>]]
*''[[Nadia]]''
*[[Nadina]]
*[[Nadir (nomen)|Nadir]]
*''[[Nancy (nomen)|Nancy]]''
*''[[Naomi]]''
*[[Naphthali]]
*[[Napoleo (nomen)|Napoleo]]
*[[Narcissus (discretiva)|Narcissus]]
*[[Narses (nomen)|Narses]]
*[[Nasir]]
*[[Natalia]]
*[[Natalis (praenomen)|Natalis]]
*''[[Nataša]]''*
*[[Nathan]]
*[[Nathanaël (nomen)|Nathanaël]]
*[[Nausicaa (nomen)|Nausicaa]]
*[[Nazarenus]] → [[Nazarenus Strampelli]]
*[[Neaera (discretiva)|Neaera]]
*[[Nelson]]
*[[Nellus]]
*[[Nearchus]]
*[[Nehemias]] → [[Nehemias Green]]
*[[Neptunus]]
*[[Nereus (nomen)|Nereus]]
*[[Nero]]
*[[Nestor (discretiva)|Nestor]]
*[[Nialus]]
*[[Nicander]]
*[[Nicanor]]
*[[Nicasius]] → [[Nicasius Remensis]]
*[[Nicephorus]]
*[[Nicetas]]
*''[[Nicholaus]]''
*[[Nicodema]]
*[[Nicodemus (nomen)|Nicodemus]]
*[[Nicola]]
*[[Nicolaus (nomen)|Nicolaus]]
*''[[Nicola|Nicole]]''*
*''[[Nicoletta]]''*
*[[Nicomedes]]
*''[[Nikolaj]]''*
*[[Nilus (nomen)|Nilus]]
*[[Nina]]
*[[Ninianus]]
*[[Nobuo]]
*[[Nobuyuki]]
*[[Noë (nomen)|Noë]]
*''[[Noël]]''*
*[[Noëmi]]
*[[Nonus (discretiva)|Nonus]]
*[[Nora (nomen)|Nora]]
*[[Norbertus (nomen)|Norbertus]]
*''[[Normanno]]''*
*[[Normannus]]
*[[Numa (nomen)|Numa]]
*[[Numerius]]
*[[Nympha (nomen)|Nympha]]
*[[Nymphadora]]
=== O ===
[[Fasciculus:Odysseus_and_Tiresias_(detail).jpg|thumb|186x186px|<center>[[Odysseus]]</center>]]
[[Fasciculus:Otto_Von_Bismarck_uniform_Bismark-Cuirassiers_(cropped).jpg|thumb|214x214px|<center>[[Otho de Bismarck]]</center>]]
* [[Octavia]]
* [[Octavianus (nomen)|Octavianus]]
* [[Octavius]]
* [[Odericus]]
* [[Odilo (nomen)|Odilo]]
* [[Odoacer (nomen)|Odoacer]]
* [[Odysseus (nomen)|Odysseus]]
* [[Oenomaus (discretiva)|Oenomaus]]
* [[Oenus (nomen)|Oenus]]
* ''[[Oksana]]''*
* ''[[Olaf]]*''
* [[Olaus]]
* ''[[Oleg]]''*
* ''[[Oleh]]''*
* ''[[Oleksandr]]''*
* ''[[Oleksandra]]''*
* ''[[Oleksij]]''*
* [[Olga]]
* ''[[Ol'ga]]''*
* ''[[Ol'ha]]''*
* [[Oliva (nomen)|Oliva]]
* [[Oliverius]]
* [[Olivia]]
* [[Olympia (nomen)|Olympia]]
* [[Omar (nomen)|Omar]]
* ''[[Ömer]]''*
* [[Ommkelthuma]]
* [[Omnisanctus]]<ref>''Toussaint'', a [[Sollemnitas Omnium Sanctorum|Sollemnitate Omnium Sanctorum]], cf. Maurice de Gandillac, [https://books.google.ru/books?id=grwnAQAAIAAJ&q=toussaint+omnisanctus&dq=toussaint+omnisanctus&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwj2k6aMkuf7AhUNlIsKHfcUDk4Q6AF6BAgLEAI ''Nikolaus von Cues: Studien zu seiner Philosophie und philosophischen Weltanschauung'', 1953, pp, 80, 524]; [[Nicolaus Cusanus|Nikolaus von Kues]], [https://books.google.ru/books?id=wwuKDwAAQBAJ&pg=PA258&lpg=PA258&dq=toussaint+omnisanctus&source=bl&ots=UUqa6y9Als&sig=ACfU3U1V1prAZkaA0s0GN9zdPI0HvqmsnA&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiEvrr7kOf7AhVJlYsKHY90CzEQ6AF6BAgPEAM#v=onepage&q=toussaint%20omnisanctus&f=false ''Die mathematischen Schriften'', Hammoniae 1980, p. 258].</ref>
* [[Onesimus (nomen)|Onesimus]] → [[Onesimus (pictor)]]
* ''[[Orlando]]''*
* ''[[Onofrio]]''*
* [[Onuphrius]]
* [[Ophelia]]
* ''[[Orbán]]''*
* [[Orchanes]]
* [[Orentius]]
* [[Orestes (praenomen)|Orestes]]
* [[Oriana]] → [[Oriana Fallaci]]
* [[Origenes (nomen)|Origenes]]
* [[Ornella]]
* [[Orpheus (nomen)|Orpheus]]
* [[Osamu]]
* ''[[Oscar]]''*
* [[Osiris (nomen)|Osiris]]
* ''[[Osman]]''*
* ''[[Osochor]]''
*[[Osorthon]]
*[[Osvaldus (nomen)|Osvaldus]]
*[[Othmanus (nomen)|Othmanus]]
*''[[Oswald]]''*
*''[[Oswaldus]]''
*[[Otfridus]]
*[[Otho (praenomen)|Otho]]
*[[Otorinus]] → [[Otorinus Respighi]]
*[[Otto]]
*[[Ottocarus]]
*[[Ovidius (nomen)|Ovidius]]
=== P ===
[[Fasciculus:Dante_Gabriel_Rossetti_-_Pandora_-_1869.jpeg|thumb|242x242px|<center>[[Pandora]]</center>]]
[[Fasciculus:Antonio_Canova_-_Perseus_-_New_York.jpg|thumb|202x202px|<center>[[Perseus]]</center>]]
[[Fasciculus:Pyotr Wrangel 1920, painting.jpg|thumb|176px|<center>[[Petrus Vrangelus]]</center>]]
[[Fasciculus:Pietro_Tenerani_-_1819_-_Psiche_Abbandonata.jpg|thumb|265x265px|<center>[[Psyche]]</center>]]
* ''[[Paavo]]''*
* ''[[Paphnutius|Pafnutij]]''*
* ''[[Pál]]''*
* [[Palmyrus]] → [[Palmyrus Vicarion]]
* [[Panagiotes]]
* [[Pancratius]]
* [[Pandora (discretiva)|Pandora]]
* ''[[Pantaleo]]''
* [[Pantaleon]]
* ''[[Paola]]''*
* ''[[Paolo]]''*
* [[Paphnutius]]
* [[Parasceue]]
* [[Paris (nomen)|Paris]]
* [[Paschalina]]
* [[Paschalis]]
* ''[[Pasquale]]''*
* ''[[Patrice]]''*
* [[Patricia]]
* [[Patricius (praenomen)|Patricius]]
* [[Paula]]
* [[Paulina]]
* [[Paulinus]]
* [[Paulus (nomen)|Paulus]]
* ''[[Pavel]]''*
* ''[[Pavla]]''*
* ''[[Pavlo]]''*
* ''[[Pedro]]''*
* [[Pelagius (nomen)|Pelagius]]
* [[Penelope (praenomen)|Penelope]]
* ''[[Pépin]]''*
* [[Percivallus]]
* [[Peregrinus (nomen)|Peregrinus]]
* [[Pericles (nomen)|Pericles]]
* [[Perses]]
* [[Perseus (nomen)|Perseus]]
* ''[[Petr]]''*
* ''[[Pëtr]]''*
* [[Petra (nomen)|Petra]]
* ''[[Petraloysius]]''
*''[[Petro]]''*
* [[Petronius]]
* [[Petrus (nomen)|Petrus]]
* ''[[Petrus Aloysius]]''
* [[Petrus Ludovicus]]
* [[Petrus Paulus]]
* [[Philibertus]]
* [[Philippa]]
* [[Philippus]]
* [[Phoebus (nomen)|Phoebus]]
* [[Photius]]
* [[Philomena]] → [[Philomena Romana]]
* [[Photius]]
* [[Phyllis]]
* ''[[Pierre]] *''
* ''[[Petrus (nomen)|Pietro]]'' *
* ''[[Pio]]''*
* [[Pippinus]]
* ''[[Piroska]]''*
* [[Pius]]
* [[Placidus]]
* [[Plato (nomen)|Plato]]
* ''[[Platon (nomen)|Platon]]''*
* [[Polycarpus]]
* [[Polyhymnia (nomen)|Polyhymnia]]
* [[Polyxena (nomen)|Polyxena]]
* [[Pompeius (nomen)|Pompeius]]
* [[Placidus]]
* [[Pontius]]
* [[Porphyrius (nomen)|Porphyrius]]
* [[Praxedes (nomen)|Praxedes]]
* [[Priamus (nomen)|Priamus]]
* [[Primus]]
* [[Prisca]]
* [[Priscilla]]
* [[Priscus]]
* [[Procopius (nomen)|Procopius]]
* [[Prometheus (discretiva)|Prometheus]]
* ''[[Prosper]]''
* [[Prosperus]]
* [[Protasius]]
* [[Prudentius (nomen)|Prudentius]]
* [[Psusennes]]
* [[Psyche (nomen)|Psyche]]
* [[Ptolemaeus (nomen)|Ptolemaeus]]
* [[Publius]]
* ''[[Pylyp]]''*
* [[Pyramus]]
* [[Pyrrhus (nomen)|Pyrrhus]]
=== Q ===
* ''[[Qāsim]]*''
* [[Quadratus]] → [[Quadratus Atheniensis]]
* [[Quartus (discretiva)|Quartus]]
* ''[[Quentin]]''*
* [[Quintilianus (cognomen)|Quintilianus]]
* [[Quintilius (discretiva)|Quintilius]]
* [[Quintinus]]
* [[Quintus]]
* [[Quiricus]]
* [[Quirinus (nomen)|Quirinus]]
* [[Quodvultdeus]]
=== R ===
[[Fasciculus:Frans_Hals_-_Portret_van_René_Descartes.jpg|thumb|176px|<center>[[Renatus Cartesius]]</center>]][[Fasciculus:RoaldAmundsen.JPG|thumb|176px|<center>[[Rodoaldus Amundsen]]</center>]]
* [[Rachel (nomen)|Rachel]]
* ''[[Rachele]]''*
* [[Radu]]
* [[Radulphus]]
* ''[[Radulfus]]''
* ''[[Radolfus]]''
* ''[[Radolphus]]''
* [[Ragnarus]]
* [[Raimundus]]
* ''[[Rainardus]]''
* [[Rainerius]]
* [[Rakia]]<ref>Etiam ''Rucaia'' in contextibus Hispanico et Theodisco invenitur.</ref>
* ''[[Ramón]]''*
* [[Randolphus]]
* [[Raphaël (nomen)|Raphaël]]
* [[Raphaëla]]
* ''[[Raulus]]''
* ''[[Raymundus]]''
* [[Razvanus]]
* [[Rebecca (nomen)|Rebecca]]
* [[Regina (nomen)|Regina]]
* [[Reginaldus]]
* [[Reinhardus]]
* [[Remigius (nomen)|Remigius]]
* [[Renata]]
* ''[[Renate]]''*
* [[Renatus]]
* [[Resus]]
* ''[[Rezső]]''*
* [[Rhea (nomen)|Rhea]]
* [[Ricardus]]
* ''[[Richard]]''*
* [[Rita]]
* [[Roberta]]
* [[Robertinus]]
* [[Robertus]]
* [[Rochus (praenomen)|Rochus]]
* ''[[Rocco]]''*
* [[Rodericus]]
* [[Rodoaldus]]
* [[Rogerius]]
*''[[Rogerus]]''
*''[[Roland]]''*
*[[Rolandus (nomen)|Rolandus]]
*[[Roma (nomen)|Roma]]
*[[Romanus (nomen)|Romanus]]
*[[Romeus]]
*[[Romualdus]] → [[Romualdus (sanctus)]]
*[[Romulus (nomen)|Romulus]]
*[[Ronaldus]]
*''[[Roque]]''*
*[[Ronia]]
* [[Rosa (praenomen)|Rosa]]
* [[Rosa Anna]]
* [[Rosa Maria]]
* [[Rosaria]]
* [[Rosarius]]
* [[Rossella]] → [[Rossella Falk]]
* [[Roxana]]
* [[Ruben]]
* [[Rudolphus]]
* [[Rufina]]
* [[Rufinus (nomen)|Rufinus]]
* [[Rufus]]
* ''[[Rupertus]]''
* [[Ruth (praenomen)|Ruth]]
=== S ===
[[Fasciculus:Sarah Bernhardt by Félix Nadar 2.jpg|thumb|176px|<center>[[Sara Bernhardt]]</center>]]
[[Fasciculus:Septimius Severus Glyptothek Munich 357.jpg|thumb|176px|<center>[[Septimius Severus]]</center>]]
[[Fasciculus:Sergei Prokofiev circa 1918 over Chair Bain.jpg|thumb|176px|<center>[[Sergius Prokof'ev]]</center>]]
[[Fasciculus:Simón Bolívar by Ricardo Acevedo Bernal.jpg|thumb|230x230px|<center>[[Simon Bolívar]]</center>]]
[[Fasciculus:Soliman_le_Magnifique.jpg|thumb|238x238px|<center>[[Suleimanus I]]</center>]]
[[Fasciculus:Susan B. Anthony by Frances Benjamin Johnston.jpg|thumb|225x225px|<center>[[Susanna B. Anthony]]</center>]]
* [[Sabina]]
* ''[[Sabine]]''*
* [[Sabinus]]
* [[Sabrina (praenomen)|Sabrina]]
* [[Saladinus (nomen)|Saladinus]]
* [[Sallustius (nomen)|Sallustius]]
* [[Salmanus]]
* [[Salome (praenomen)|Salome]]
* ''[[Salomea]]''
* [[Salomon (nomen)|Salomon]]
* [[Salvator (praenomen)|Salvator]]
* ''[[Salvatore]]''*
* [[Samantha]]
* [[Samson (nomen)|Samson]]
* [[Samuel]]
* ''[[Sancius (nomen)|Sancius]]''
* [[Sanctius]]
* ''[[Sándor]]''*
* [[Sapor (discretiva)|Sapor]]
* [[Sara (praenomen)|Sara]]
* [[Saron]]
* [[Satoshi]]
* [[Saturninus]]
* [[Saul (nomen)|Saul]]
* ''[[Saulus]]''
* ''[[Saverio]]''*
* [[Sbigneus]]
* [[Scipio (nomen)|Scipio]]
* [[Scylla (nomen)|Scylla]]
* ''[[Sean]]''*
* [[Sebastianus]]
* [[Secundus (nomen)|Secundus]]
* [[Segolena]] → [[Segolena Royal]]
* ''[[Selahattin]]''*
* [[Selena (nomen)|Selena]]
* [[Seleucus]]
* [[Selimus]]
* [[Semiramis (nomen)|Semiramis]]
*[[Sempronia]]
*[[Sempronius]]
*[[Sephora]]
*[[Septimius]]
*[[Serapio]]
*[[Serbanus]]
*[[Serena (nomen)|Serena]]
*''[[Sergej]]''*
*''[[Sergio]]''*
*[[Sergius]]
*''[[Serhij]]''*
*[[Servius]]
*[[Sesonchis]]
*[[Seth (nomen)|Seth]]
*''[[Severino]]''*
*[[Severinus (praenomen)|Severinus]]
*[[Severus (nomen)|Severus]]
*[[Shigeru]]
*[[Sibylla (praenomen)|Sibylla]]
*[[Sigismundus]]
*[[Sigrides]]
*[[Sisinnius (nomen)|Sisinnius]]
*[[Silvana]]
*[[Silvanus (nomen)|Silvanus]]
*[[Silvester]]
*[[Silvia]]
*''[[Silvio]]''*
*[[Silvius]]
*''[[Simeon]]''
*[[Simon]]
*[[Simona]]
*[[Sinibaldus]] → [[Sinibaldus Fieschi]]
*[[Sisinnius (nomen)|Sisinnius]]
*[[Sixtus]]
*''[[Sofija]]''*
*[[Sophia (nomen)|Sophia]]
*[[Sophocles (nomen)|Sophocles]]
*[[Sophonisba (nomen)|Sophonisba]]
*''[[Søren]]''*
*[[Sorin]]
*[[Sosibius]]
*[[Sosius]]
*[[Sosthenes]]
*[[Sostratus]]
*[[Soterius (praenomen)|Soterius]]
*[[Spartacus (nomen)|Spartacus]]
*[[Spes (nomen)|Spes]]
*[[Spurius]]
*[[Spyridon]]
*[[Stanislaus]]
*[[Staurus (nomen)|Staurus]]
*''[[Stefania]]''*
*''[[Stefano]]''*
*''[[Stepan]]''*
*[[Stephania]]
*[[Stephanus]]
*[[Stylianus]]
*[[Sulamitis]] → [[Sulamitis Aloni]]
*''[[Sulaymān]]''*
*[[Suleimanus]]
*''[[Süleyman]]''*
*[[Sulpitius]]
*[[Susanna]]
*[[Sveno]]
*[[Sventoslaus (nomen)|Sventoslaus]]
*''[[Sylvana]]''
*''[[Sylvanus]]''
*[[Symmachus (nomen)|Symmachus]]
*[[Symphorosa]]
=== T ===
[[Fasciculus:Достоевский_(Перов,_1872)_-_Третьяковская.jpg|thumb|220x220px|<center>[[Theodorus Dostoevskij]]</center>]]
[[Fasciculus:Edison-at home in Ft. Myers Florida 1914 detail LC-LC-USZ62-131044, adjusted.jpg|thumb|176px|<center>[[Thomas Edison]]</center>]]
[[Fasciculus:Torquato_Tasso.jpg|thumb|252x252px|<center>[[Torquatus Tassus]]</center>]]
[[Fasciculus:Brahe.jpg|thumb|221x221px|<center>[[Tycho Brahe|Tycho Braheus]]</center>]]
* [[Tabitha (praenomen)|Tabitha]]
* ''[[Taddeus]]''
* [[Taherus]] → [[Taherus Ben Jelloun]]
* [[Takashi]]
* [[Takeo]]
* [[Takeshi]]
* ''[[Tamara]]''
* ''[[Tamás]]''*
* [[Tammarus]]
* [[Tancredus]]
* [[Tarquinius]]
* [[Tatiana]]
* [[Tatianus]]
* [[Tatius]]
* [[Telemachus (nomen)|Telemachus]]
* [[Telesphorus (nomen)|Telesphorus]]
* [[Terentius]]
* ''[[Teresa]]''*
* [[Teresia]]
* ''[[Tessa]]*''
* [[Teivas]] → [[Teivas Oksala]]
* [[Thaddaeus]]
* [[Thais]]
* [[Thales (nomen)|Thales]]
* [[Thalia (nomen)|Thalia]]
* [[Thamar]]
* [[Thea (nomen)|Thea]]
* [[Thecla (nomen)|Thecla]]
* [[Themistocles (nomen)|Themistocles]]
* [[Theobaldus]]
* [[Theodora]]
* ''[[Theodore]]''*
* [[Theodoricus (nomen)|Theodoricus]]
* [[Theodorus]]
* [[Theodosius (nomen)|Theodosius]]
* [[Theodotus]]
* [[Theophanes (discretiva)|Theophanes]]
* [[Theophilus]]
* [[Theophylactus]]
* [[Theopompus]]
* [[Theseus (nomen)|Theseus]]
* [[Thisbe]]
* [[Thomas]]
* [[Thorsteinus]]
* [[Thor (nomen)|Thorus]]
* [[Thrasybulus (nomen)|Thrasybulus]]
* [[Thrasydaeus]]
* [[Tiberius]]
* [[Tiburtius]]
* [[Tigranes]]
* ''[[Timofej]]''*
* [[Timoleon]]
* [[Timon]]
* [[Timotheus]]
* [[Timur]]
* [[Tina (praenomen)|Tina]]
* [[Titiana]]
* [[Titianus (nomen)|Titianus]]
* [[Titius (nomen)|Titius]]
* [[Titus]]
* [[Tobias]]
* ''[[Tolomeo]]''*
* [[Tomislaus]]
* ''[[Tommaso]]''*
* [[Toribius]]
* [[Torquatus]]
* [[Tosca (nomen)|Tosca]]
* [[Toshihiro]]
* [[Toshio]]
* ''[[Toussaint]]''*
* [[Traianus (nomen)|Traianus]]
* [[Troilus (nomen)|Troilus]]
* [[Tryphon]]
* [[Tsukasa]]
* [[Tullius]]
* ''[[Tuomo]]''*
* [[Tycho]]
=== U ===
[[Fasciculus:Umm Kulthum4.jpg|thumb|176px|<center>[[Umm Kulthum]]</center>]]
* [[Ubaldus]]
* [[Udalricus]]
* ''[[Ugo]]''*
* ''[[Ulysses (nomen)|Ulysses]]''*
* [[Ulixes (discretiva)|Ulixes]]
* [[Ulpianus (nomen)]] → [[Ulpianus]]
* [[Ulpius]]
* ''[[Ulrich]]''*
* ''[[Udalricus|Ulrico]]*''
* ''[[Umarus]]''
* ''[[Umberto]]''*
* ''[[Umbertus]]''
* ''[[Umfredo]]''*
* ''[[Umm Kulthūm]]''*
* [[Undina]]
* [[Urania]]
* [[Urbanus]]
* [[Uriel (nomen)|Uriel]]
* [[Ursula]]
* ''[[Ursule]]''*
* [[Ursus (nomen)|Ursus]]
* [[Usama]] → [[Usama bin Ladin]]
* ''[[Usorthus]]''
* [[Ursicinus]]
* [[Ursula]]
=== V ===
[[Fasciculus:Vittoria Colonna from Lazio.jpg|thumb|176px|<center>[[Victoria Columna]]</center>]]
[[Fasciculus:SelbstPortrait VG2.jpg|thumb|176px|<center>[[Vincentius van Gogh]]</center>]]
* ''[[Václav]]*''
* ''[[Vaclavus]]''
* [[Valentina]]
* [[Valentinus (nomen)|Valentinus]]
* [[Valeria]]
* [[Valerianus (nomen)|Valerianus]]
* ''[[Valerij]]''*
* [[Valerius]]
* ''[[Valter]]''*
* [[Vanessa (nomen)|Vanessa]]
* ''[[Varvara]]''*
* [[Vasco (praenomen)|Vasco]]
* ''[[Vasyl']]''*
* [[Venantius]]
* ''[[Vencel]]''*
* ''[[Vencelus]]''
* [[Venceslaus]]
* [[Venus (praenomen)|Venus]]
* [[Verena]]
* [[Vergilius (nomen)|Vergilius]]
* [[Veronica]]
* [[Vespasianus (nomen)|Vespasianus]]
* [[Victor]]
* [[Victoria (praenomen)|Victoria]]
* [[Victorianus]] → [[Victorianus Sardou]]
* [[Victorinus (nomen)|Victorinus]]
* [[Victorius]]
* [[Victorius Emmanuel]]
* ''[[Viktoria]]''*
* ''[[Viktorija]]''*
* [[Vilbertus]]
* [[Vilfridus]]
* ''[[Vilmos]]''*
* [[Vincens]]
* ''[[Vincent]]''*
* ''[[Vincenzo]]''*
* [[Vincentius]]
*''[[Vinzenz]]''*
* [[Viola (praenomen)|Viola]]
* ''[[Violeta]]''
* ''[[Violetta]]''
* [[Virginia (praenomen)|Virginia]]
* [[Vitalianus (nomen)|Vitalianus]]
* [[Vitalis (nomen)|Vitalis]]
* [[Vitoldus]]
* ''[[Vittore]]''*
* ''[[Vittoria]]''*
* ''[[Vittorio]]''*
* [[Vitus]]
* [[Viviana]]
* [[Vivianus]]
* ''[[Vjačeslav]]''*
* ''[[V"jačeslav]]''*
* ''[[Vladimir]]''*
* [[Vladimirus]]
* [[Vladislaus]]
* ''[[Vladislav]]''*
* ''[[Vladyslav]]''*
* [[Volcherus]]
* ''[[Volker]]''*
* ''[[Volodymyr]]''*
* [[Vopiscus]]
* ''[[Vsevolod]]''*
* [[Vsevolodus]]
=== W ===
[[Fasciculus:Churchill HU 90973.jpg|thumb|176px|<center>[[Winston Churchill]]</center>]]
* ''[[Walter]]''*
* ''[[Walterus]]''
* [[Wanda]]
* [[Wandalbertus]] → [[Wandalbertus Prumiensis]]
* [[Wernerus]]
* [[Werther]]
* [[Whitney]] → [[Whitney Houston]]
* ''[[Wilbertus]]''
* [[Wilburgus]]
* ''[[Wilhelm]]''*
* ''[[Wilhelmina]]''*
* ''[[Wilhelmus]]''
* ''[[William]]''*
* ''[[Willelmus]]''
* ''[[Willibald]]''*
* [[Willibaldus]]
* [[Wilson]]
* ''[[Winston]]''<ref>De praenomine vide etiam [[binomen]] [[Taxinomia|taxinomicum]] ''[[Halorhipis winstonii]]'' [https://species.wikimedia.org/wiki/Halorhipis_winstonii].</ref>
* ''[[Wolfgang]]''*
* [[Wolfgangus]]
* [[Woodrovius]]
* ''[[Woody]]''*
=== X ===
[[Fasciculus:(Persia)_Jerjes_I.jpg|thumb|213x213px|<center>[[Xerxes I]]</center>]]
* ''[[Xabier]]''*
* [[Xanthippe]]
* [[Xanthippus]]
* [[Xantho (nomen)|Xantho]]
* [[Xanthos]]
* ''[[Xaver]]''*
* [[Xaveria]]
* [[Xaverius]]
* ''[[Xavier]]''*
* [[Xenia]]
* [[Xenocles]] → [[Xenocles (orator saec. 4 a.C.n.)]]
* [[Xenocrates (nomen)|Xenocrates]]
* [[Xenophon (discretiva)|Xenophon]]
* [[Xerxes (nomen)|Xerxes]]
* ''[[Xystus]]''
=== Y ===
*''[[Yahya]]''*
* ''[[Yaḥyā]]''*
* ''[[Yakup]]''*
* ''[[Yannick]]*''
* ''[[Yāsmīn]]''*
* [[Yasuo]]
* ''[[Yoan]]''*
* [[Yolanda]]
* ''[[York]]'' → [[York Grüninger]]
* [[Yoshinori]]
* [[Yoshio]]
* ''[[Yrjö]]''*
* ''[[Yunus]]''*
* [[Yuriko]]
* ''[[Yusuf]]''*
* ''[[Yūsuf]]''*
* ''[[Yves]]''*
* ''[[Yvon]]''*
* ''[[Yvonne]]''*
* ''[[Yvette]]''*
=== Z ===
[[Fasciculus:Z. Gippius by L.Bakst (1906, Tretyakov gallery).jpg|thumb|176px|<center>[[Zenais Gippius]]</center>]]
[[Fasciculus:Herbert Schmalz-Zenobia cropped.jpg|thumb|235x235px|<center>[[Zenobia]]</center>]]
* [[Zabulon]]
* ''[[Zaccaria]]''*
* [[Zacharias (nomen)|Zacharias]]
* [[Zainaba]] → [[Zainaba El Rhazoui]]
* [[Zaira]]
* ''[[Zbigniew]]''*
* ''[[Zdeněk]]''
* ''[[Zdenko]]''
* [[Zelda]]
* ''[[Zekeriya]]''*
* [[Zelmira]]
* [[Zenais]]
* [[Zeno]]
* [[Zenobia (nomen)|Zenobia]]
* ''[[Zenon]]''
* [[Zephyrinus (nomen)|Zephyrinus]]
* [[Zephyrus (nomen)|Zephyrus]]
* [[Zeuxippus]]
* [[Zita]] → [[Zita de Bourbon-Parma]]
*''[[Zlatan]]''
*''[[Zlatko]]''
* [[Zoë (nomen)|Zoë]]
* [[Zoilus]]
* [[Zoran]]
* [[Zoroaster]]
* [[Zosimus]]
* ''[[Zsigimond]]''*
* ''[[Zsuzsanna]]''*
* [[Zuleikha]]
{{NexInt}}
* [[Index Sanctorum]]
* [[Lexicon Nominum Virorum et Mulierum]]
* [[Index formarum Latinarum nominum Arabicorum Persicorumque]]
* [[Doctor Ecclesiae]]
* [[Vicipaedia:Titulus]]
* [[Index nominum Latinorum hominum praeclarorum]]
* [[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
=== Intra vicimediam ===
* [[:de:Liste römischer Cognomina]]
* [[:de:Römische Vornamen]]
* [[:de:Liste der griechischen Vornamen]]
* [[:en:List of Roman praenomina]]
* [[:en:List of Italian given names]]
* [[:en:List of Latinised names]]
* [[:en:List of Latin nicknames of the Middle Ages]]
* [[:de:Liste latinisierter Namen]]
=== Extra vicimediam ===
* https://web.archive.org/web/20070109121007/http://www.duden.de/duden-suche/werke/vornamen/toc/Aalke-Zyprianus.t1.html
* http://www.jaydax.co.uk/genlinks/latin-names.html
* https://web.archive.org/web/20071111180858/http://www.from-ireland.net/names/peop/latintoeng.htm
* http://freereg.rootsweb.com/howto/latinnames.htm
* [http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~northing/placenames/europe/names/ffn_aa.html Rootsweb pagina de nominibus Flandricis, Latinis ac Francicis]
* https://web.archive.org/web/20071130070304/http://comp.uark.edu/~mreynold/recint7.htm
* [http://www.google.co.uk/books?id=ScMDAAAAQAAJ&pg=PA282#PPA307,M1 Joseph Esmond Riddle, ''The young scholar's Latin-English dictionary'' - Nominum propriorum pars]
* http://ftp.rootsweb.com/pub/usgenweb/sc/oconee/misc/foreign-names.txt Nomina plurium linguarum
[[Categoria:Indices praenominum]]
[[Categoria:Praenomina|!]]
frpxyw7lbgxtoobqev2x0hs9hgookup
Propanol
0
11896
3988070
3959507
2026-09-15T06:41:43Z
~2026-49860-65
214795
better structure
3988070
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Propan-1-ol.png|thumb|n-Propanol]]
[[Fasciculus:Isopropanol-2D-flat.svg|thumb|Isopropanol]]
'''Propanol''' vel '''Propylalkohol''' (nova latina) est alcohol tres [[Carbonium|carbonii]] atomos continens. [[Alcanum|Alcano]] [[propanum|propano]] respondet, addito grege hydroxylo -OH in locum unius [[Hydrogenium|hydrogenii]] atomi.
Formula summa: (C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O)
Species sunt:
* [[n-Propanol]] vel [[1-Propanol]] - Formulae sunt: (CH<sub>3</sub>(CH<sub>2</sub>)<sub>2</sub>OH, C<sub>3</sub>H<sub>7</sub>OH)
* [[iso-Propanol]] vel [[Isopropanol]] vel [[2-Propanol]] et cum alterum nomen: ''Alcoholus isopropylicus'' (non IUPAC) - Formula est: CH(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>OH
{{NexInt}}
* [[Alcohol]]
{{chem-stipula}}
[[Categoria:Chemica]]
[[Categoria:Composita chemica]]
[[Categoria:Alcohol]]
[[de:Isopropanol]]
[[el:Ισοπροπανόλη]]
[[en:Isopropyl alcohol]]
[[es:Propan-2-ol]]
[[fr:Isopropanol]]
[[ja:イソプロパノール]]
[[lv:Izopropanols]]
[[nl:Propanol]]
[[ru:Изопропиловый спирт]]
[[zh:丙醇]]
dtv94xv89r08pmrvolqrie7m0ifa1qk
Venus (dea)
0
12185
3988043
3949236
2026-09-14T22:02:29Z
LilyKitty
18316
de Inanna
3988043
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{videdis|Venus}}
[[Fasciculus:Aphrodite Anadyomene from Pompeii cropped.jpg|thumb|300px|Venus e mari nata (Domus Veneris [[Pompeii]]s, ante annum [[79]])]]
'''Venus''' in [[mythologia Romana]] fuit [[Imperium Romanum|Romana]] [[dea]] [[amor]]is, [[pulchritudo|pulchritudinis]], sortis, [[fertilitas|fecunditatis]], prosperitatis. Nomen Veneris venit de verbo ''venus,'' quod 'mollis'{{dubsig}} significat. Venus est similis [[Aphrodite|Aphroditae]], [[dea]]e Graecae.
== Mythologia Graeca ==
Venus et Mars habuerunt quattuor liberos: Cupido, Deimus, Phobus, et Harmonia. Habuit filium cum [[Mercurius (deus)|Mercurio]] cuius nomen est [[Hermaphroditus]]. Veneris signa [[rosa]] et [[myrthus]] erant. Venus apparet in quibusdam antiquis operibus, quales [[Ovidius|Ovidi]] ''[[Metamorphoses]]'', ubi narratur [[Volcanus|Volcanum]] laqueo cepisse Venerem coeuntem cum [[Mars (deus)|Marte]] et vocavisse ceteros deos ut viderent. Venus quoque cum [[Anchises|Anchise]] [[vir]]o [[Troia]]no, [[Aeneas|Aenean]] paruit.
== De Venere Romana ==
Venus Romana varios aspectus habebat quibus epitheta varia respondebant<ref>[[Servius grammaticus|Servius]], ''Ad Aeneidem'' I.720</ref>: Venus Verticordia, Venus Lubentina aut [[Libitina]], [[Cloacina|Venus Cloacina]], Venus Murcia etc. quae nonnumquam deae sui iuris antea fuerant. Celebrabatur in multis festivitatibus, e quibus [[Veneralia]] et [[Vinalia]].
[[Statua]] Veneris appellata Venus Capitolina [[Roma]]e visenda est.
== Plura legere si cupis ==
* Robertus Schilling, ''[https://www.academia.edu/99286039/Robert_Schilling_La_Religion_Romaine_de_V%C3%A9nus_depuis_les_origines_jusquau_temps_dAuguste_1954_ La religion romaine de Vénus depuis les origines jusqu'au temps d'Auguste]'' (Bibliothèque des Écoles françaises d'Athènes et de Rome, fasc. 178), De Boccard, 1954. [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1956_num_58_1_3543_t1_0138_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/rscir_0035-2217_1958_num_32_3_2198_t1_0293_0000_1 Altera recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1984_num_201_3_4289 Tertia recensio critica]
*H. Wagenvoort, ''[https://www.jstor.org/stable/4428900 De deae Veneris origine]'', ''Mnemosyne'', 1964: 47-77
{{NexInt}}
*[[Inanna]]
*''[[Venus Aprilia]]''
*''[[Venus Melia]]''
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Venus (dea)|Venerem}}
* Imagines Veneris in [https://web.archive.org/web/20130518105254/http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=5&cat_2=43 ''Musaeo Iconographico Warburgiano'']
{{reli-stipula}}
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Aeneas]]
[[Categoria:Deae Romanae]]
[[Categoria:Mythologia Romana]]
[[Categoria:Religio Romana]]
[[Categoria:Religio et sexualitas]]
[[Categoria:Venus (dea)|!]]
[[Categoria:Personae Aeneidos]]
ef9bauvsqesj5yoi8d3d2bku9foukie
Carolus
0
19133
3988024
3982099
2026-09-14T19:37:33Z
~2026-49405-65
214731
Duo Borromaei
3988024
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Lingua Proto-Germanica
| significatio = “Vir” / “Exercitus”
| dies = 4 Novembris
| imago = Carol I of Romania king.jpg
| capitulum = [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolus I]], [[Romania]]e rex.
}}
{{res|Carolus}}<ref>{{Riddlefons}}</ref> {{victio|Carolus|i|m}} est [[nomen]] masculinum vel a nomine [[Germanice|Germanico]] (praesertim [[Franci]]co) ''Karl,'' quod '[[vir]]um' significat, vel a verbo etiam Germanico ''heri'', quod '[[pedes|peditum]]' aut '[[exercitus|exercitum]]' significat, derivatum.<ref>[http://www.behindthename.com/php/search.php?terms=charles&nmd=n&gender=both&operator=or Etymologia nominis Caroli].</ref>
== Homines ==
Permulti homines nomine ''Carolo'' appellantur. Alii praecipui hic nominantur.
{{div col|2}}
* Imperatores Sacri Imperii Romani
** [[Carolus Magnus]] (I)
** [[Carolus Calvus]] (II)
** [[Carolus III (imperator)|Carolus Crassus]] (III)
** [[Carolus IV a Luxemburgio|Carolus IV]]
** [[Carolus V (imperator)|Carolus V]]
** [[Carolus VI (imperator)|Carolus VI]]
** [[Carolus VII Albertus]]
* Imperator Austriae
** [[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]] (ut rex Hungariae et Croatiae idem est Carolus IV, ut rex Bohemiae autem Carolus III)
* Reges [[Anglia]]e
** [[Carolus I (rex Anglicus)]]
** [[Carolus II (rex Anglicus)]]
* Reges [[Francia|Franciae]]
** [[Carolus Magnus]] (I)
** [[Carolus Calvus]] (II)
** [[Carolus III (imperator)|Carolus Crassus]] (III)
** [[Carolus IV (rex Franciae)|Carolus IV]]
** [[Carolus V (rex Franciae)|Carolus V]]
** [[Carolus VI (rex Franciae)|Carolus VI]]
** [[Carolus VII (rex Franciae)|Carolus VII]]
** [[Carolus VIII (rex Franciae)|Carolus VIII]]
** [[Carolus IX (rex Franciae)|Carolus IX]]
** [[Carolus X]]
* Reges [[Hispania]]e
** [[Carolus V (imperator)|Carolus I]]
** [[Carolus II (rex Hispaniae)|Carolus II]]
** [[Carolus III (rex Hispaniae)|Carolus III]]
** [[Carolus IV (rex Hispaniae)|Carolus IV]]
* Reges [[Navarra]]e
* Reges [[Portugallia]]e
* Reges [[Romania]]e
** [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolus I Romaniae]]
** [[Carolus II (rex Romaniae)|Carolus II Romaniae]]
* Reges [[Suecia]]e
** [[Carolus VIII (rex Sueciae)|Carolus VIII]]
** [[Carolus IX (rex Sueciae)|Carolus IX]]
** [[Carolus X Gustavus (rex Sueciae)|Carolus X Gustavus]]
** [[Carolus XI (rex Sueciae)|Carolus XI]]
** [[Carolus XII (rex Sueciae)|Carolus XII]]
** [[Carolus XIII (rex Sueciae)|Carolus XIII]]
** [[Carolus XIV (rex Sueciae)|Carolus XIV]]
** [[Carolus XV (rex Sueciae)|Carolus XV]]
** [[Carolus XVI Gustavus (rex Sueciae)|Carolus XVI Gustavus]]
* [[Sanctus|Sancti]]
** [[Carolus Borromaeus]]
* Alii
** [[Carolus Aznavour]]
** [[Carolus Philippus Emanuel Bach|Carolus Bach]]
** [[Carolus Barks]]
** [[Carolus Baudelaire]]
** [[Carolus Chaplin]]
** [[Carolus Collodi]]
** [[Carolus Robertus Darwin]]
** [[Carolus Dickens]]
** [[Carolus du Fresne, Dominus du Cange]]
** [[Carolus Goldonius]]
** [[Carolus Gounod]]
** [[Carolus Leclerc]]
** [[Carolus Linnaeus]]
** [[Carolus Gustavus Aemilius Mannerheim]]
** [[Carolus Marxius]]
** [[Carolus Michel]]
** [[Carolus Montesquieu]]
** [[Carolus Perraultius]]
** [[Carolus Ruaeus]]
** [[Carolus Saavedra Lamas]]
** [[Carolus Sagan]]
** [[Carolus Ioannes Ståhlberg]]
** [[Carolus Tunberg]]
** [[Carolus Wojtyła]], vel P.P. Ioannes Paulus II
{{div col end}}
== Fontes ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Carolus Albertus]]
* [[Ioannes Carolus]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina masculina]]
05dq4goydb931yv8qkpl5clfyw9n9y3
Balthasar
0
23892
3988023
3558483
2026-09-14T19:35:47Z
~2026-49405-65
214731
3988023
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
{{Nomen|genus=Masculinum|origo=Accadica|significatio="princeps Beli"|imago=Mabuse, adorazione dei magi, 1510-15 ca. 04.jpg|capitulum=[[Magi (Biblia)|Balthasar]], Magus}}
'''Balthasar''' (-ris, ''m.'') est [[nomen]] masculinum ([[Hebraice]] בֵּלְשַׁאצַּר, ''Bēlšaʾṣṣar''; [[Graece]] Βαλτάσαρ), quod e antiquo nomine [[Accadice|Accadico]] ''Bel-šarra-uṣur'' ('[[Belus]] regem protegit'),<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/belshazzar Belshazzar]”. {{Ling|Anglice}}</ref> seu e nomine [[Babylonice|Babylonico]] ''Balat-šar-usur'' ('sit servata vita regis') originem ducit.<ref name=":02">Vide paginam ''[https://www.etymonline.com/word/Balthazar Balthazar]'' apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}.</ref>
Sic scriptores Medii Aevi nominaverunt unum ex [[Magi (Biblia)|Magis]], qui Iesu puero dona obtulerunt (in [[Biblia|Bibliis]] autem magi non nominantur).
== Homines ==
* [[Mauritius Balthasar Borkhausen]]
* [[Balthasar Henricus Porras Cardozo]]
* [[Balthasar Castiglione|Balthasar Castilionius]]
* [[Balthasar Crusius]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balthasar Denner|Balthasar Denner|de|qid=Q538158}}
* [[Balthasar Galuppius]]
* [[Balthasar Kaltner]]
* [[Balthasar Longhena]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balthasar Lydius|Balthasar Lydius|de|qid=Q30144964}}
* [[Balthasar Perutius]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Baltassar]], rex Babylonius
[[Categoria:Praenomina]]
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
[[Categoria:Praenomina Theodisca]]
7je18mtcgbny4xqdxsrs9hpe1xesnne
3988042
3988023
2026-09-14T22:01:33Z
Grufo
64423
Minora
3988042
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Accadica
| significatio = “princeps Beli”
| imago = Mabuse, adorazione dei magi, 1510-15 ca. 04.jpg
| capitulum = [[Magi (Biblia)|Balthasar]], Magus
}}
{{res|Balthasar}} ({{pns|aris|m}}) est [[nomen]] masculinum ([[Hebraice]] בֵּלְשַׁאצַּר, ''Bēlšaʾṣṣar''; [[Graece]] Βαλτάσαρ), quod e antiquo nomine [[Accadice|Accadico]] ''Bel-šarra-uṣur'' ('[[Belus]] regem protegit'),<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/belshazzar Belshazzar]”. {{Ling|Anglice}}</ref> seu e nomine [[Babylonice|Babylonico]] ''Balat-šar-usur'' ('sit servata vita regis') originem ducit.<ref name=":02">Vide paginam ''[https://www.etymonline.com/word/Balthazar Balthazar]'' apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}.</ref>
Sic scriptores Medii Aevi nominaverunt unum ex [[Magi (Biblia)|Magis]], qui Iesu puero dona obtulerunt (in [[Biblia|Bibliis]] autem magi non nominantur).
== Homines ==
* [[Mauritius Balthasar Borkhausen]]
* [[Balthasar Henricus Porras Cardozo]]
* [[Balthasar Castiglione|Balthasar Castilionius]]
* [[Balthasar Crusius]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balthasar Denner|<>|de|qid=Q538158}}
* [[Balthasar Galuppius]]
* [[Balthasar Kaltner]]
* [[Balthasar Longhena]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balthasar Lydius|<>|de|qid=Q30144964}}
* [[Balthasar Perutius]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Baltassar]], rex Babylonius
[[Categoria:Praenomina]]
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
[[Categoria:Praenomina Theodisca]]
hcs7pduhezcnszfwawxk5jxq66s4pz3
Franciscus Rabelaesus
0
24433
3987972
3750685
2026-09-14T16:24:57Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3987972
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:La Devinière - Maison du Vigneon 2.JPG|thumb|upright=1.25|Domus ad ''La Devinière'' ubi Rabelaesus natum esse fertur, hodie museum eo dicatum]]
'''Franciscus Rabelaesus'''<ref>Ita [[Latine]] scripsit ipse.</ref> ([[Francice]] ''François Rabelais'') (natus inter annos 1483 et 1494; [[Lutetia]]e mortuus die [[9 Aprilis]] [[1553]]) fuit [[medicus]] et [[rerum gestarum scriptor|auctor historiarum]] [[satura|satyricarum]] [[Francogallice]] scriptarum. Inter [[humanista]]s haud ignotus erat.
== De vita ==
Franciscus Rabelaesus anno 1483 natus est si registrum sepulturae eius ad ecclesiam S. Pauli iuxta ''rue des Jardins'' ("viam Hortorum") Lutetiae recte eum annum septuagesimum egisse refert; eruditi autem fere omnes errorem hic vident. Si autem Rabelaesus ipse, annum nativitatis herois Gargantuae narrans, ad nativitatem suam allusit, annum 1494 indicare videtur;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 4-7; Abel Lefranc, "Conjectures sur la date de la naissance de Rabelais" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 6 (1908) [https://archive.org/details/revuedestudesr06sociuoft/page/264/mode/2up pp. 265-270]</ref> at si in ''[[Pantagrueline prognostication]]'' (1532/1533) ad aetatem suam sedecim milium dierum allusit, anno fere 1489 natus erit.<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 1-3</ref>
Natus est in pago [[Chinonium|Chinonensi]] ad villam ''La Devinière'' iuxta [[Sulleium]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] hodiernae [[Inger et Liger|Ingeris et Ligeris]]; hanc enim villam possedit pater Antonius Rabelais causidicus. Franciscus ab anno aetatis fere octavo in variis [[monasterium|monasteriis]] educatus est et imprimis ad {{Creanda|fr|Fontenay-le-Comte|Fontanetum Comitis}} [[ordo Franciscanorum|Franciscanorum]] ubi [[lingua Graeca antiqua|linguae Graecae]] studuit: inde anno [[1521]] epistulam Graecolatinam [[Gulielmus Budaeus|Gulielmo Budaeo]] scripsit.<ref>{{qc|id=Lefranc (1905)}} pp. 341-348 et tabulae adiunctae</ref> Quo studio haeretico illis temporibus censito, expulsus est et [[Malleacum]] [[Locociacum]]que provinciae [[Pictavium|Pictaviensis]] petivit. Ibi apud [[ordo Benedictinorum|Benedictinos]] iuxta [[Gotofredus ab Estissaco|Gotofredum ab Estissaco]] episcopum amanuensis vel a secretis meruit atque studia sua consecutus est.
Eruditus est fortasse in universitatibus [[universitas Pictaviensis|Pictaviensi]] et [[universitas Parisiensis|Parisiensi]]: circuitum fortasse aliorum studiorum Francicorum perfecit. Hae res incertae manent, sed vitam studentium Pictaviensium et Parisiensium scholasticamque per alias urbes peregrinationem mox in textu ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruelis]]'' descripserit.<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 5, cf. 16, 18; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 27-34, 128-130</ref> Pictavii iam diu cognoverat [[Ioannes Bouchet|Ioannem Bouchet]] procuratorem, cui epistulam poëticam anno [[1526]] mandavit;<ref>"Epistre de maistre François Rabelais" in J. Bouchet, ''Epistres morales et familières du Traverseur'' (Pictavii, 1545) f. xxxv-xxxvi</ref> prope Pictavium cognovit et Ardillon abbatem monasterii [[Fons Comitis|Fontis Comitis]];<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 43</ref> [[Aginnum|Aginni]] [[Iulius Caesar Scaliger|Iulium Caesarem Scaligerum]] eruditum;<ref>De Santi, "Rabelais et J.-C. Scaliger" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n23/mode/2up pp. 12-44]</ref> [[Tolosa]]e [[Georgius de Armaniaco|Georgium de Armaniaco]] cardinalem futurum.<ref>Epistula Rabelaesi ad Erasmum (1532) in {{qc|id=Thuasne (1905)}}</ref> Certe baccalaureus in medicina [[Universitas Montispessulani|universitatis Montispessulani]] die [[1 Decembris]] [[1530]] inscriptus est: ibi deinde ''[[Aphorismi (Hippocrates)|Aphorismos]]'' [[Hippocrates|Hippocrati]] adscriptos et ''[[Ars medica|Artem medicam]]'' [[Claudius Galenus|Galeni]] praelegit.
[[Fasciculus:Pantagruel 1532 tp.jpg|thumb|Titulus editionis primae operis ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruel]]'' (Lugduni, 1532)]]
Ab anno [[1532]] [[Lugdunum|Lugduni]] habitans, nuper baccalaureatus, munus medici exercuit apud Hospitium Dei Nostrae Dominae Misericordiae ad pontem Rhodani. Hoc anno editiones scholasticas quattuor divulgari iussit, quarum principalis fuit [[textus (ratio litteraria)|textus]] [[lingua Graeca|Graecus]] opusculi [[res classicae|classici]], videlicet ''Aphorismorum'' Hippocraticorum, ex eodem libro [[manuscriptum|manuscripto]] editus e quo apud universitatem Montispessulani anno praecedenti medicinam docuerat. Insuper versionem Latinam eiusdem operis a [[Nicolaus Leonicenus|Nicolai Leoniceni]] factam, additamentis paucis suis, apud [[Sebastianus Gryphius|Gryphium]] imprimere iussit (nomine suo praeposito: "ex Franc. Rabelaesi recognitione"). Editionem Latinam patrono Gotofredo ab Estissaco Malleacensi dicavit.
Eodem anno "tomum secundum" ''Epistolarum medicinalium'' [[Ioannes Manardus|Ioannis Manardi]], "nunquam antea in Gallia excusu[m]", apud eodem editore divulgare curavit et [[Andreas Tiraquellus|Andrea Tiraquello]] iudice [[Pictavium|Pictaviensi]] dicavit; "tomum primum" huius editionis fuisse supponitur Ioannis Manardi ''Epistolae medicinales'' (Lutetiae, 1528).<ref>[http://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?90958x235x05 Textus apud BiuSanté]</ref> Insuper editionem documentorum Latinorum duorum curavit, sibi ab editore Gryphio monstratorum, quae fortasse ex antiquitate servata esse crediderat. Re vera ''Lucii Cuspidii testamentum'' a [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponio Laeto]], ''Contractus venditionis Culitae'' ab [[Iovianus Pontanus|Ioviano Pontano]] humanistis Italicis saeculo XV confecta erant.
Librum fabulosum comoedicum etiam anno 1532 divulgavit de ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruele]]'', qui gigantem fuisse filiumque herois popularis [[Gargantua]]e praetendit. ''Pantagrueli'' non nomen suum sed subscriptionem pseudonymam anagrammaticam ''par maistre Alcofrybas Nasier'' affixit. Etiam editione 1542 legimus: ''par feu M. Alcofribas, abstracteur de quinte essence'' (scil. "a magistro mortuo Alcofriba, abstractore [[quinta essentia|quintae essentiae]]"). Quo opere a satis multis statim requisito appendicem vel supplementum cito addidit cui formam almanachi imposuit, videlicet ''[[Pantagrueline prognostication]]''.
[[Fasciculus:Rabelais ed Cuspidii testamentum item Contractus 1532 tp.jpg|thumb|Titulus editionis a Rabelaeso curatae duorum textuum suppositiciorum ''Ex reliquiis venerandae antiquitatis Lucii Cuspidii testamentum, item Contractus venditionis'' (1532)]]
Medicus privatus [[Ioannes Bellaius (cardinalis)|Ioanni Bellaio]] episcopo ab anno [[1534]] merens [[Roma]]m cum eo petivit. Quo anno exeunte Lugdunum reditus librum divulgari iussit quem Romae admiraverat, videlicet [[Ioannes Bartholomaeus Marlianus|Marliani]] ''Topographiam antiquae Romae'', cui praefationem affixit se medicum Bellaio Parisiensi episcopo Regisque consiliarium intitulantem. Eodem vel insequenti anno ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuam]]'' (pseudonymo ''Alcofrybas Nasier'' iterum praefixo) edidit. Hac nova mythistoria vitam heroïs modo suo satyrico recitavit. Mense Iulio [[1535]] Romam rediit cum Bellaio, nuper cardinale creato. Littera brevi [[Paulus III|Pauli III]] mense Ianuario 1536 data in [[monasterium Sancti Mauri Fossatensis|abbatiam S. Mauri]] prope [[Lutetia]]m recedere potuit (abbate commendatario Bellaio).<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 55-56</ref> Lutetiae mense Aprili [[1537]] cum poëta [[Stephanus Doletus|Stephano Doleto]] amicisque litteraribus cenavit.<ref>[[Stephanus Doletus]], ''Stephani Doleti Galli Aurelii Carminum libri quatuor'' (1538) {{Google Books|eB9YAAAAcAAJ|pp. 62-63}}; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 56-61</ref>
Anno [[1537]] bis Montempessulanum properavit, mense Aprili ut gradum doctoris vindicaret, Octobri ut librum Hippocraticum ''[[Prognostica|Prognosticorum]]'' praelegerat. Interdum Lugduni ut videtur morabat: ibi mense Maio iussu cardinalis [[Franciscus Turnonius|Francisci Turnonii]] retentus, ut qui communicationes seditiosas fecisset, mox adiuvante Bellaio iussu regis liberatus est.<ref>Victor-Louis Bourrilly, "Deux points obscurs dans la vie de Rabelais" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesr04sociuoft/page/104/mode/2up pp. 105-114]; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 57-58</ref> Medio anno 1540 cum [[Gulielmus Bellaius|Gulielmo Bellaio]] legato historicoque, fratri Ioannis, anno [[1540]] Romam rursus profectus est, unde ambo Lutetiam mense Novembri 1541 petiverunt. Rabelaesus saturarum suarum primum secundumque librum, i.e. ''Pantagruel'' et ''Gargantua'', in editionibus definitivis Lutetiae apud Juste anno [[1542]] divulgari curavit. Gulielmus Bellaius die [[9 Ianuarii]] [[1543]] mortuus est, Rabelaeso adstante, qui ipse cadaverum pollinxit et ad cathedralem [[Durocortorum|Remensem]] comitatus est.<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 27; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 64, 89-90</ref> Mense Martio [[1544]], in pago [[Aurelianum|Aurelianensi]] morans, amicum Antonium Hullot ad cenam castimonialem pisculentam invitavit.<ref>{{qc|id=Clouzot (1905)}}; {{qc|id=Jourda, ed. (1962)}} vol. 2 pp. 564-566</ref>
Ab eodem anno in [[castellum Sancti Mauri Fossatensis|castellum S. Mauri]] prope abbatiam a [[Philibertus Delorme|Philiberto Delorme]] iussu Bellaii nuper constructo habitabat; quem aedem laudavit.<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} epistula dedicatoria</ref> [[Le tiers livre (Rabelaesus)|Liber tertius]] (''Tiers Livre'') anno [[1545]] sub vero nomine suo editus est. Statim sacrilegio inculpatus, tam librorum anteriorum quam novi gratia,<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 72-76</ref> [[Mettis]] refugium quaesivit et apud nosocomium huius urbis medicus operam dedit, sed, ipso rege suadente, historias satyricas componere perrexit. Anno [[1548]] primam partem [[Le quart livre (Rabelaesus)|libri quarti]] sui edidit.
Ipse autem inter annos 1547 et 1549 Romam denuo moravit ubi Ioannes Bellaius pro novo rege [[Henricus II (rex Francorum)|Henrico II]] legatus merebat. Descriptionem feriarum, quae Bellaius die [[14 Martii]] [[1549]] de Ludovico Aurelianensi regis filio nuper nato celebravit, Francogallice vertit et Lugduni a Gryphio divulgari iussit titulo ''[[Copia d'una lettera sopra la festa per il nascimento del duca d'Orliens|La Sciomachie]]''.<ref>{{qc|id=Sciomachie}}; {{qc|id=La Charité (2003)}}</ref> Aut Lutetiae aut castello S. Mauri habitans anno [[1552]] librum quartum magnopere auctum divulgari iussit, rege Henrico II instanter suadente Lutetiae anno insequenti mortem obiit. Post mortem [[Le cinquième livre (Rabelaesus)|liber quintus]], e scriptis suis ab aliis compositus partimque fortasse e novo confectus, divulgatus est. Epistolae Latinae paucae quas [[Gulielmus Budaeus|Gulielmo Budaeo]] [[Desiderius Erasmus Roterodamus|Desiderioque Erasmo]] necnon aliis miserat recentius in lucem venerunt.
== De opere principali ==
Almanacho satyrico ''Pantagrueline prognostication'' a multis laudato continuationes bis (vel fortasse plurius) annis insequentibus addiderat. Quibus iam diu oblitis, sicut operibus medicis iuridicisque, ''Pantagruel'' cum continuationibus Rabelaesum humanistam satyricum usque in tempora nostra celebrem reddidit.
Rabelaesus inspirationem ad compositionem ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruelis]]'' ab anonymo quodam libro sumpsisse censetur, titulo ''[[Gargantua|Les grandes et inestimables chronicques du grant & enorme geant Gargantua]]'', [[Lugdunum|Lugduni]] ab editore incerto anno [[1532]] divulgato. Pantagruelem ergo, gigantem et ganeonem, filium gigantis Gargantuae iam in mythologia populari celebris, primus invenit resque gestas narrare coepit. ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuam]]'' autem, bellum Turonensem inter [[focacia]]rios pastoresque medio libro enarrans (cc. 24-51), inspirationem habere censetur e litigatione inspiratus patris sui cum vicino Gaucher de Sainte-Marthe.<ref>H. Clouzot, "Les Notes de Bouchereau dans la collection Dupuy" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n469/mode/2up pp. 405-407]; Abel Lefranc, "Picrochole et Gaucher de Sainte-Marthe" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n295/mode/2up pp. 241-252]; Abel Lefranc, "Les Dates de publication du Pantagruel et des premiers ouvrages de Rabelais" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 9 (1911) [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes9/page/n195/mode/2up pp. 151-159]; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 44-49</ref> Liber e nativitate et educatione Gargantuae circa [[Chinonium]] incepit.
Episodia plurima e vita sua deprehendit: Gargantuam prope [[Chinonium]] natum fingit, in pago [[Turonensis|Turonensi]] educatum; Pantagruelem [[Pictavium|Pictavii]] educatum, ad [[Aurelianum]] profectum, per varias universitates peregrinum, apud Parisienses eruditum. Amicos suos interdum commendat, inter quos [[Philibertus Delorme|Philibertum Delorme]] architectum regis.<ref>{{qc|id=Quart Livre}} epistula dedicatoria et cap. 61</ref> Ex aliorum operibus personas, res, historias, sententias ad usum suum in his libris accommodavit, quorum potiora sunt: [[Cornelius Agrippa|Cornelii Agrippae]] ''De occulta philosophia'';<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 21-25</ref> [[Gulielmus Budaeus|Gulielmi Budaei]] adnotationes in ''Pandecta'' Iustiniani;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 8, 10; {{qc|id=Tiers Livre}} prologus; {{qc|id=Cinquième Livre}}</ref> [[Marcus Tullius Cicero|Ciceronis]] ''[[De divinatione]]'';<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 9-28</ref> [[Franciscus Columna|Francisci Columnae]] ''[[Hypnerotomachia Poliphili]]''<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 35, 52-58; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 18-26, 30-47</ref> unde evolvitur abbatia [[Thelema (Rabelaesus)|Thelema]]; [[Desiderius Erasmus Roterodamus|Erasmi]] ''[[Adagia (Erasmus)|Adagia]]''<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 9; {{qc|id=Gargantua}} cap. 1, 2; {{qc|id=Tiers Livre}} prologus et cap. 2-5; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 26, et alibi</ref> et ''[[Colloquia (Erasmus)|Colloquia]]'';<ref>{{qc|id=Quart Livre}}</ref> [[Theophilus Folengus|Merlini Coccaii]] ''[[Macaronicon|Baldus]]'' unde inspirantur personae Panurgi partimque Pantagruelis;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 1, 7, 9, 14-17; {{qc|id=Tiers Livre}} cap. 11; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 5-8, 18-24, et alibi; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 28-29</ref> [[Thomas Morus|Thomae Mori]] ''[[Utopia]]'';<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 18-20</ref> ''[[Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]'' cui libro [[Simon Grynaeus]] praefationem scripserat;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 24/28; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 31</ref> {{Pnh}};<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 50; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 61-64; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 30-31 et alibi</ref> [[Plutarchus|Plutarchi]] ''De defectu oraculorum'' et ''De placitis philosophorum'';<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 27-28; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 26 et alibi</ref> [[Andreas Tiraquellus|Andreae Tiraquelli]] ''De legibus connubialibus''.<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 27-37, cf. 49; cf. etiam {{qc|id=Pantagruel}} cap. 5</ref> Citationes allusionesque plurimi ad alios libros a Rabelaeso lectos adnuunt.<ref> Exempla: {{Creanda|fr|Jehan d'Abundance|Ioannes d'Abundance}}, ''[[Le Disciple de Pantagruel]]'' (''IV'', ''V''); [[Ioannes Alfonce]], ''Cosmographie'' vel potius Fernandez Enciso, ''Suma de geografia'' (''IV'' 1); [[Ioannes Bouchet]], ''Généalogie des rois de France'' (''Pantagruel'' 1); [[Maturinus Corderius]], ''De corrupti sermonis apud Gallos emendatione'' (''Gargantua'' cap. 11); [[Claudius Galenus]] (''III'', ''IV'', ''V''); [[Petrus Gyllius]], "[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11216933?page=578 Liber summarius de Gallicis et Latinis nominibus piscium Massiliensium]" (''IV'' 60); [[Lucianus Samosatensis]], ''[[Vera historia]]'' (''Pantagruel'' 32; ''IV''), ''Dionysus'' (''V'' 39-40); [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' (''III'' 29); [[Clemens Marotus]], ''Adolescence Clementine'' (''V''); [[Ravisius Textor]], ''Officina'' (''Pantagruel'' 1); [[Gulielmus Rondeletius]], ''[[De piscibus marinis (Rondeletius)|De piscibus marinis]]'' (''IV'' 61); [[Carolus Stephanus]], ''[[De re hortensi libellus]]'' (''V'' 29); {{Creanda|fr|Geoffroy Tory|Godofredus Torinus}}, ''Champfleury'' (''Pantagruel'' 6); [[Franciscus Villon]], Carmina (''Pantagruel'', ''Gargantua''); Fabulae romanicae plures (''Pantagruel'' 1, 30), vide {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 38-39; ''[[Epistolae obscurorum virorum]]'', 1517 (''Pantagruel'' 7); ''[[La Farce de maistre Pierre Pathelin]]'' (''Pantagruel'' 9, ''Gargantua'' 34); ''[[Gargantua|Les grandes et inestimables chronicques du grant & enorme geant Gargantua]]'' (''Gargantua''); ''[[Odyssea]]'' (''Pantagruel'' 9, 30; ''IV''); ''[[Roman de la rose]]'' (''Pantagruel'', ''Gargantua'')</ref>
Enumerationes plures comicas inseruit,<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 200-211; {{qc|id=Krickl (2011)}}</ref> quorum longiores hae sunt: genealogia gigantum;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 1</ref> libri bibliothecae S. Victoris Parisiensis;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 7</ref> incolae mundi inferioris;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 30</ref> proverbia;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 11</ref> ludi postprandiales;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 22</ref> epitheti virilitatis;<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 26</ref> epitheti debilitatis;<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 28</ref> verba pulsionis;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} prologus</ref> anatomia Quadragesimae;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 30-31</ref> stultus [[Triboulet]] blazonatus;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 38</ref> coqui;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 40</ref> fercula domino Gastri oblata;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 59-60; {{qc|id=Tomasik (2010)}}</ref> serpentes;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 64</ref> carmina saltatoria.<ref>{{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 59-60</ref>
Quamquam translatu difficilia propter iocos verbales, hae quinque opera nonnumquam in alias linguas versae sunt. [[Ioannes Baptista Fischart]] scriptor [[Calvinismus|Calvinista]] versionem [[Theodisce|Theodiscam]] ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuae]]'' a se multis locis auctam anno [[1575]] divulgavit, titulo ''[[Affentheurlich naupengeheurliche Geschichtklitterung|Affenteurliche und ungeheurliche Geschichtschrift vom Leben, Rhaten und Thaten der ... Helden ... Grandgusier ... Gorgantoa u. Pantagruel]]''; quae versio crebriter reimpressa est. ''Pantagruel'' et ''Gargantua'' Anglice convertit [[Thomas Urquhart]] [[Scotia|Scotus]] annoque [[1653]] divulgari iussit; qui etiam ''Le tiers livre'' vertere coepit, sed labore imperfecto mortuus est. Versionem ab Urquhart inceptam [[Petrus Antonius Motteux]] Francicus, qui in [[Anglia]]m refugerat, anno [[1694]] complevit, opusculis minoribus additis.
Artifices haud pauci libros quinque de Gargantua et Pantagruel illustraverunt: in Francia [[Gustavus Doré]] et [[Ludovicus Chalon]]; in [[Anglia]] [[Gulielmus Heath Robinson]].
== Opera ==
[[Fasciculus:Hippocrate Rabelais 1543.png|thumb|Titulus editionis 1543 ''[[Aphorismi (Hippocrates)|Aphorismorum]]'' [[Hippocrates|Hippocrati]] adscriptorum, a Rabelaeso curatae]]
; Satyrica
* 1532 : {{ec|id=Pantagruel|c=''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruel]]''}}
* 1532 : ''[[Pantagrueline prognostication]]''
* 1533 : ''Almanach de 1533''
* 1534 : {{ec|id=Gargantua|c=''[[Gargantua (Rabelaesus)|La Vie très horrificque du grand Gargantua]]''}}
* 1535 : ''Almanach de 1535''
* 1546 : {{ec|id=Tiers Livre|c=''[[Tiers Livre (Rabelaesus)|Tiers Livre des faicts et dicts heroïques du noble Pantagruel]]''}}
* 1548-1552 : {{ec|id=Quart Livre|c=''[[Le Quart Livre (Rabelaesus)|Le Quart Livre des faicts et dicts heroiques du bon Pantagruel]]''}}
* 1562-1564 : {{ec|id=Cinquième Livre|c=''[[Le Cinquième Livre (Rabelaesus)|Le Cinquiesme et Dernier Livre des faicts et dicts heroiques du bon Pantagruel]]'' (opus postumum, partim ab aliis scriptum)}}
; Editiones eruditae
* 1532 (editor) : ''Aphorismorum Hippocratis sectiones septem, Nicolao Leoniceno interprete ... quibus ex Ant. Musae commentariis adiecimus et octavam; et quaedam alia''. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k79195c Textus editionis 1543 apud gallica]
* 1532? (editor) : ''Ἱπποκράτους ἀφορισμῶν τμήματα ζ`'' [i.e. textus Graecus ''Aphorismorum'']. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k82402w Textus editionis 1543 apud gallica]
* 1532 (editor) : ''Io. Manardi Ferrariensis medici epistolarum medicinalium tomus secundus nunquam antea in Gallia excusus''. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54362b Textus apud gallica]
* 1532 (editor) : ''Ex reliquiis venerandae antiquitatis Lucii Cuspidii testamentum, item Contractus venditionis'' (scripta [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponii Laeti]] et [[Iovianus Pontanus|Ioviani Pontani]])
* 1534 (editor) : [[Ioannes Bartholomaeus Marlianus]], ''Topographia antiquae Romae''. Lugduni: apud Seb. Gryphium {{Google Books|FhPKEuV9KpkC}}
* 1549 (interpres) : ''[[Copia d'una lettera sopra la festa per il nascimento del duca d'Orliens|La Sciomachie]] & festins faits a Rome au Palais de mon seigneur reverendissime Cardinal du Bellay, pour l'heureuse naissance de mon seigneur d'Orleans''. Lugduni: par Sébastien Gryph (versio epistolae Antonii Buonaccorsi) [http://www.bvh.univ-tours.fr/Consult/index.asp?numfiche=1280 Textus] apud ''Les Bibliothèques Virtuelles Humanistes''
; Aliae res
* 1549 : {{ec|id=Sciomachie|c=''[[Sciomachia ab Ioanne Bellaio anno 1549 celebrata|La Sciomachie & festins faits a Rome au Palais de mon seigneur reverendissime Cardinal du Bellay, pour l'heureuse naissance de mon seigneur d'Orleans]]''. Lugduni: par Sébastien Gryph [http://www.bvh.univ-tours.fr/Consult/index.asp?numfiche=1280 Textus] apud ''Les Bibliothèques Virtuelles Humanistes''}}
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Editiones operum et documentorum selectae
* {{ec|id=Bourrilly (1910)|c=Victor-Louis Bourrilly, ed., ''Lettres écrites d'Italie par François Rabelais''. Lutetiae: Champion, 1910 }}
* {{ec|id=Clouzot (1905)|c=Henri Clouzot, "Les Amitiés de Rabelais en Orléanais et la lettre au bailli du bailli des baillis" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog pp. 156-175]}}
* Richard Cooper, ed., ''Rabelais et l’Italie''. Genavae: Droz, 1991
* [[Ioannes Baptista Fischart|Johann Fischart]], interpr.; A. Alsleben, ed., ''Johann Fischarts Geschichtklitterung (Gargantua). Synoptischer Abdruck der Bearbeitungen von 1575, 1582 und 1590''. Hallae: Max Niemeyer, 1891 [https://archive.org/details/johannfischarts00fiscgoog/page/n10 Textus] apud ''Internet Archive''
* Arthur Heulhard, interpr., ''Rabelais légiste: Testament de Cuspidius et Contrat de vente de Culita''. Lutetiae: Dupret, 1887 {{Ling|Latine|Francogallice}} [https://archive.org/details/rabelaislgistet00culigoog Textus]
* [[Paulus Lacroix|P. L. Jacob]], ed.; [[Gustavus Doré|Gustave Doré]], pict., ''Œuvres de François Rabelais, contenant la vie de Gargantua et celle de Pantagruel, augmentées de plusieurs fragments et de deux chapitres du Ve livre restitués d'après un manuscrit de la Bibliothèque impériale''. Lutetiae, 1857 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9105572t textus] apud Gallica
* {{ec|id=Jourda, ed. (1962)|c=Pierre Jourda, ed., ''Rabelais: oeuvres complètes''. 2 voll. Lutetiae: Garnier, 1962}}
* {{ec|id=Lefranc (1905)|c=Abel Lefranc, "Les Autographes de Rabelais" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n395/mode/2up pp. 339-350]}}
* {{ec|id=Thuasne (1905)|c=Louis Thuasne, "La Lettre de Rabelais à Erasme" in ''Revue des bibliothèques'' vol. 15 (1905) pp. 203-223}}
* [[Thomas Urquhart|Sir Thomas Urquhart]], [[Petrus Antonius Motteux|Peter Antony Motteux]], interprr.; [[Ludovicus Chalon|Louis Chalon]], pict., ''Master Francis Rabelais: Five books of the lives, heroic deeds and sayings of Gargantua and his son Pantagruel''. 3 voll. Londinii: A. H. Bullen, 1904 [https://archive.org/details/fivebooksoflives01rabeiala vol. 1] [https://archive.org/details/fivebooksoflives02rabeiala vol. 2] [https://archive.org/details/fivebooksoflives03rabeiala vol. 3] apud ''Internet Archive''
* [[Thomas Urquhart|Sir Thomas Urquhart]], [[Petrus Antonius Motteux|Peter Antony Motteux]], interprr.; [[Gulielmus Heath Robinson|W. Heath Robinson]], pict., ''The Works of Mr. Francis Rabelais, doctor in physick, containing five books of the lives, heroick deeds & sayings of Gargantua and his sonne Pantagruel ...''. 2 voll. Londinii: Grant Richards, 1904 [https://archive.org/details/dli.granth.100194/ vol. 1] [https://archive.org/details/dli.granth.100197/ vol. 2] apud ''Internet Archive''
; Bibliographica
* R. Rawles, M. A. Screech, ''A New Rabelais Bibliography: Editions of Rabelais before 1626''. Genavae: Droz, 1987
; Commentationum collectanea
* Jean Céard, Marie-Luce Demonet, Stéphan Geonget, edd., ''Rabelais et la question du sens, Actes du colloque international de Cerisy-La-Salle, 2000'' (Genavae: Droz, 2011)
* Marie-Luce Demonet, Stéphan Geonget, edd., ''Les Grands Jours de Rabelais en Poitou, Actes du colloque international de Poitiers, 2001'' (Genavae: Droz, 2006. ''Etudes rabelaisiennes'') {{Google Books|uuBG6Xt-HvsC|Paginae selectae}}
* ''Revue des études rabelaisiennes'' voll. 1-10 et index. Lutetiae: Champion, 1903-1924 [https://archive.org/details/revuedestudesra04rabegoog 1] [https://archive.org/details/revuedestudesra00unkngoog 2] [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog 3] [https://archive.org/details/revuedestudesr04sociuoft 4] [https://archive.org/details/revuedestudesr05sociuoft 5] [https://archive.org/details/revuedestudesr06sociuoft 6] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes7 7] [https://archive.org/details/revuedestudesr08sociuoft 8] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes9 9] [https://archive.org/details/revuedestudesr10sociuoft 10] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennesTab index]
; De vita
* Arthur Heulhard, ''Rabelais chirurgien: applications de son Glossocomion dans les fractures du fémur, et son Syringotome dans le traitement des plaies pénétrantes de l'abdomen''. Lutetiae: Lemerre, 1885 [https://archive.org/details/rabelaischirurgi00heul Textus] apud ''Internet Archive''
* Arthur Heulhard, ''Rabelais et son maitre''. Lutetiae: Lemerre, 1884 [https://archive.org/details/rabelaisetsonmai00heul Textus] apud ''Internet Archive''
* Arthur Heulhard, ''Rabelais: ses voyages en Italie, son exil à Metz''. Lutetiae: Librairie de l'Art, 1890 [https://archive.org/details/rabelaissesvoya00heulgoog Textus] apud ''Internet Archive''
* Mireille Huchon, ''Rabelais''. Lutetiae: Gallimard, 2011. ISBN 978-2-07-073544-0
* [[Paulus Lacroix|P. L. Jacob]], ''Rabelais: sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Delahays, 1858 {{Google Books|owZbqy-EqTYC}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k205983f Textus] apud Gallica
* Madeleine Lazard, ''Rabelais l’humaniste''. Lutetiae: Hachette, 1993. ISBN 2-0102-0645-2
* Robert Marichal, "Le dernier séjour de Rabelais à Rome" in ''Actes du Congrès de Tours et Poitiers de l’Association Guillaume Budé'' (Lutetiae: Les Belles Lettres, 1954) pp. 104-132
* Jean Plattard, ''L'adolescence de Rabelais en Poitou''. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1923 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6559812j Textus] apud Gallica
* Lucien Romier, "[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k194860/f119.item Notes critiques et documents sur le dernier voyage de Rabelais en Italie]" in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 10 (1912) pp. 113-142
* V. L. Saulnier, "Médecins de Montpellier au temps de Rabelais" in ''Bibliothèque d'Humanisme et Renaissance'' vol. 19 (1957) pp. 425-479 [http://www.jstor.org/stable/20673936 JSTOR]
* {{ec|id=Smith (1918)|c=W. F. Smith, ''Rabelais in his Writings''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1918 [https://archive.org/details/b2993011x/ Textus] apud ''Internet Archive''}}
; De operibus
* [[Michael Bachtin]], ''Творчество Франсуа Рабле и народная культура средневековья и Ренессанса''. Moscuae, 1965
* {{ec|id=La Charité (2003)|c=Claude La Charité, "[https://www.erudit.org/fr/revues/tce/2003-n72-tce611/009095ar/ La Sciomachie (1549) de Rabelais: la « juste quantité d’une epistre » ou l’alibi épistolaire de la propagande épidictique]" in ''Tangence'' no. 72 (2003) pp. 111–126}}
* Raymond Lebègue, "Rabelais et la parodie" in ''Bibliothèque d'Humanisme et Renaissance'' vol. 14 (1952) pp. 193-204 [http://www.jstor.org/stable/41429969 JSTOR]
* Fritz Neubert, "François Rabelais’ Briefe" in ''Zeitschrift für französische Sprache und Literatur'' vol. 71 (1961) pp. 154-185
* Lazare Sainéan, ''L'Histoire naturelle et les branches connexes dans l’oeuvre de Rabelais''. Lutetiae: Champion, 1921
* Lazare Sainéan, ''La langue de Rabelais''. 2 voll. Lutetiae: Anciennes maisons Thorin et Fontemoing, 1922-1923 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k46035 vol. 1] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8053x vol. 2] apud Gallica
* {{ec|id=Tomasik (2010)|c=Timothy J. Tomasik, "Fishes, Fowl and La Fleur de toute cuisine: Gaster and gastronomy in Rabelais's Quart Livre" in Joan Fitzpatrick, ed., ''Renaissance Food from Rabelais to Shakespeare: culinary readings and culinary histories'' (Farnham: Ashgate, 2010) pp. 25-54}}
{{NexInt}}
* [[5666 Rabelais]]
* [[Ius Robert]]
== Nexus externi ==
{{Communia|François Rabelais|Franciscum Rabelaesum}}
{{grc|Φραγκίσκος Ῥαβελαῖσος}}
* [https://web.archive.org/web/20061005074312/http://www.biblioweb.org/-RABELAIS-Francois-.html Biographia, operum index et analysis] {{Ling|Francice}}
* {{ec|id=Krickl (2011)|c=Martin Krickl, ''[http://othes.univie.ac.at/15526/1/2011-08-01_9901790.pdf Die Listen Rabelais’ und Fischarts. Annäherungen an eine arabeske Textstruktur]'' (Dissertatio universitatis Vindobonensis, 2011)}}
{{DEFAULTSORT:Rabelaesus, Franciscus}}
{{Myrias|Homines}}
[[Categoria:Franciscus Rabelaesus| ]]
[[Categoria:Nati saeculo 15]]
[[Categoria:Mortui 1553]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Montispessulani]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Humanistae]]
[[Categoria:Medici Franciae]]
[[Categoria:Recensores]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]]
juf2x4tx526w31rusbhzn7s2mipnee1
Quetzalcoatlus (deus)
0
32307
3988047
3675521
2026-09-14T22:15:30Z
LilyKitty
18316
de heroide culturae
3988047
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Quetzalcoatl V.png|thumb|Quetzalcoatlus, [[homo|hominis]] forma in [[Codex Borgianus|Codice Borgiano]] pictus.]]
'''Quetzalcoatlus'''{{FD ref}} ([[Navatlace]] ''Quetzalcōhuātl'' '[[serpens]] [[pluma]]tus') in [[religio]]ne [[Aztecus|Azteco]] est praecipuus multarum [[gens|gentium]] [[Mexicum|Mexici]] [[America Centralis|Mediaeque Americae]] [[deus]]. [[Mater]] [[Xochiquetzal]], [[pater]] [[Mixcoatlus]] est.
Similiter [[Prometheus]], homini [[ignis|ignem]] dedit.
{{NexInt}}
* [[Heros culturae]]
* [[Tezcatlipoca]]
* [[Vitzliputzli]]
==Notae==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Quetzalcoatl|Quetzalcoatlum}}
* [http://www.neueakropolis.de/index.php?option=com_content&task=view&id=167&Itemid=120 De Quetzalcoatlo,] www.neuakropolis.de {{Ling|Germanice}}
{{myth-stipula}}
{{reli-stipula}}
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Dei]]
[[Categoria:Mythologia Aztecorum]]
b2g1p600kgs7vxcsq9aklouq1y5h6ub
Thorunium
0
37584
3987943
3931558
2026-09-14T13:38:45Z
PastelKos
110819
/* Notae */
3987943
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|thumb|Civitas media]]
'''Thorunium''' (Polonice: ''Toruń'', Theodisce: ''Thorn'') est antiqua [[urbs]] in [[Polonia]], tria magna [[templum|templa]] habens, quae sunt sancti Jacobi, Virginis Mariae, et sanctorum Ioannis Baptistae Ioannisque Evangelistae (quae ex anno 1992 [[ecclesia cathedralis]] est).
Urbs vetus a [[UNESCO|Societate Educativa, Scientifica, et Culturali]] [[Consociatio Nationum|Consocietatis Nationum]] vocato [[patrimonium culturae mundi]] declarata est.
== Geographia ==
Thorunium ad flumen [[Vistula]]m iacet. Una e duabus urbibus capitalibus [[palatinatus Cuiaviae et Pomeraniae]] est.
== De rebus religiosis ==
Ibi est sedes [[Dioecesis Thoruniensis]] [[ecclesia catholica|ecclesiae Romanae]].
== Filius civitatis ==
* [[Nicolaus Copernicus]]
== Cultus ==
* [[Universitas Nicolai Copernici]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{grc|Τορύνιον}}
[[Categoria:Thorunium| ]]
[[Categoria:Urbes hanseaticae]]
tmfs0ncpyeafd88moko3wrrubykxcvl
Index nominum Latinorum hominum praeclarorum
0
41234
3988083
3987880
2026-09-15T09:18:28Z
~2026-49405-65
214731
3988083
wikitext
text/x-wiki
{{Index imperfectus}}
'''Index nominum Latinorum praeclarorum hominum.'''—Homines [[antiquitas|aevo antiquo]], [[Medium Aevum|aevo medio]], [[Aevum litterarum artiumque renatarum|aevoque litterarum artiumque renatarum]] [[nomen proprium|nomina propria]] et [[patrius sermo|linguis vulgaribus]] et [[lingua Latina|nostra lingua]] habere solebant. Etiam nomina in [[sermo]]nibus in [[Europa]] ignotis Latine scribebantur. Hic est index aliquorum exemplorum:
__NOTOC__
{| border="0" align="center" class="toccolours"
! Argumentum
|-
| align="center" |
[[#A|A]] [[#B|B]] [[#C|C]] [[#D|D]] [[#E|E]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#J|J]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#O|O]] [[#P|P]] [[#Q|Q]] [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#V|V]] [[#W|W]] [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Z|Z]]
|-
|}
== A ==
[[Fasciculus:St-thomas-aquinas.jpg|thumb|<center>[[Thomas Aquinas]].]]
[[Fasciculus:Johannes Aventinus.png|thumb|<center>[[Ioannes Aventinus]].]]
* [[Mahmudus Abbasius]] (Maḥmūd ʿAbbās) (1935)
* [[Abubacer]] (Abu Bakr Muhammad ibn Abd al-Malik ibn Muhammad ibn Tufail) (1105-1185)
* [[Abulcasis]] (Abu al-Qasim al-Zahrawi) (936–1013)
* [[Gregorius Abulpharagius]] (Grīghōr Abū'l-Faraǧ) (1226–1286)
* [[Acbarus (imperator)|Acbarus]] (Jalāl-ud-dīn Muhammad Akbar) (1542–1605)
* [[Valens Acidalius]] (Havekenthal) (1567–1595)
* [[Iacobus Acontius]] (Giacomo Aconcio) (mortuus circa annum [[1567]])
* [[Melchior Acontius]] (Melchior Volz) (1515-1569)
* [[Ioannes Acutus]] (John Hawkwood) (circa 1320-1394)
* [[Ioannes Adamius]] (John Adams) (1735-1826)
* [[Ioannes Quintius Adamius]] (John Quincy Adams) (1767-1848)
* [[Gustavus II Adolphus (rex Sueciae)|Gustavus II Adolphus]] (Gustav II Adolf Vasa) (1594-1632)
* [[Fridericus I (imperator)|Fridericus I]], dictus Aënobarbus (Friedrich I Hohenstaufen) (1122-1190)
* [[Iohannes Aepinus]] (Johann Hoeck, etiam Huck, Hugk, Hoch aut Äpinus) (circa annum [[1499]] -[[1553]])
* [[Iohannes Aesticampianus]] (Johannes Rak) (1457-1520)
* [[Leo Africanus]] (Al-Hassan al-Wazzan al-Fasi) (1492-1527)
* [[Georgius Agricola]] (Georg Pawer sive Bauer) (1494-1555)
* [[Rudolphus Agricola]] (Roelof Huysman) ([[1444]]-[[1485]])
* [[Dantes Alagherius]] (Dante Alighieri) (1265-1321)
* [[Albatenius]] (Muḥammad ibn Jābir al-Harrānī al-Battānī) (circa 858– 929)
* [[Leo Baptista Albertus]] (Leone Battista Alberti) (1404-1472)
* [[Agrippa Albinaeus]] (Théodore-Agrippa d'Aubigné) (1552-1630)
* [[Bernardus Siegfriedus Albinus]] (Bernhard Siegfried Weiss) ([[1697]]-[[1770]])
* [[Albirunius]] (Abū Rayḥān Muḥammad ibn Aḥmad al-Bīrūnī) (973-1048)
* [[Andreas Alciatus]] (Andrea Alciato) (1492-1550)
* [[Hippolytus Aldobrandinius]] (Ippolito Aldobrandini aut Papa [[Clemens VIII (papa)|Clemens VIII]]) (1536-1605)
* [[Stephanus Aldoensis]]<ref>"Stephanus Aldoensis, doctus Maronitarum patriarcha" apud librum ''De vita et scriptis Sancti Jacobi, Batnarum Sarugi in Mesopotamia episcopi'' (Lovanii, 1867): 305 [https://www.google.it/books/edition/De_vita_et_scriptis_Sancti_Jacobi_Batnar/XSIYAAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Stephanus+Aldoensis&pg=PA305&printsec=frontcover].</ref> (Isṭifānūs al-Duwayhī) (1630-1704)
* [[Ulysses Aldrovandus]] (Ulisse Aldrovandi) ([[1522]]-[[1605]])
* [[Franciscus Alegrius|Franciscus Xaverius Alegrius]] (Francisco Javier Alegre) (1729-1788)
* [[Eberhardus Alemannus]] (Eberhard von Bremen) (XIII saeculo)
* [[Victorius Alfierius]] (Vittorio Alfieri) (1749-1803)
* [[Algorismus]] (Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī) (circa 750-circa 850)
* [[Alhazenus]] (Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham) (965-1040)
* [[Franciscus Alidosius]] (Francesco Alidosi) ([[1455]]-[[1511]])
* [[Alexander Allorius]] (Alessandro Allori) (1535-1607)
* [[Andreas Alpagus]] (Andrea Alpago) (...-1521)
* [[Alpharabius]] (Abū Naṣr Muḥammad ibn Muḥammad al-Fārābī) (ca. 872 – ca. 950)
* [[Vitus Amerbachus]] (Veit Amerbach) (1503-1557)
* [[Amitrochates]] (Bindusara Amitraghata) (320 a.C.n. circa-272/268 a.C.n.)
* [[Ioannes Amorbachius]] (Johannes Welcker) (circa 1444 - 1513)
* [[Marcus Antonius Amulius]] (Marco Antonio da Mula) (1506-1572)
* [[Paulus Lucius Anafestus]] (Paoluccio Anafesto) (...-...)
* [[Marcus Antonius Amulius]] (Marcantonio Amulio) (1506-1572)
* [[Kyriacus Anconitanus de Picenicollibus]] (Ciriaco de'Pizzecolli) (1391–1452)
* [[Georgius de Ambasia]]<ref>cfr.[http://www.araldicavaticana.com/creati%20da%20paolo_iii1.htm]</ref> (Georges d’Amboise) ([[1460]]-[[1510]])
* [[Andreas Ammonius]] (Andrea Ammonio) (1476-1517)
* [[Anselmus Cantuariensis]] (Anselmo d'Aosta / Anselm of Canterbury) (1033-1109)
* [[Antelmus Ciniensis]] (Anthelme de Belley) (1107-1178)
* [[Petreius Aperbacchus]] (Peter Eberbach) (1480-1531)
* [[Petrus Apianus]] (Peter Apian) (1495 -1552)
* [[Matthias Apiarius]] (Matthias Biener) (circa [[1500]]–[[1554]])
* [[Thomas Aquinas]] (Tommaso d'Aquino) (1225-1274)
* [[Iaser Arafatius]] (Yāsir ʿArafāt) (1929-2004)
* [[Ioanna Arcensis]] (Jehanne Darc) (1412-1431)
* [[Iosephus Arcimboldus]] (Giuseppe Arcimboldo) (1527-1593)
* [[Guido Aretinus]] (Guido d'Arezzo) (992-1050)
* [[Spinellus Aretinus|Spinellus Lucae Aretinus]] (Spinello Aretino) (1350 circa-1410)
* [[Leonardus Aretinus]] (Leonardo Bruni) (circa 1369-1444)
* [[Philippus Argelatus]] (Filippo Argelati) (1685 - 1755)
* [[Arminius]] (Hermann der Cherusker) (18 a.C.n.-19)
* [[Iacobus Arminius]] (Jacob Harmensz) (1560-1609)
* [[Benedictus Arnoldius]] (Benedict Arnold) (1741-1801)
* [[Arzachel]] (Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī) (1029-1087)
* [[Atabalipa]] (Atahualpa) (1502-1533)
* [[Ioannes Auratus]] (Jean Dinemandi aut Jean Dorat) ([[1508]]- [[1588]])
* [[Carolus Aurelianensis]] (Charles d'Orléans) (1394-1465)
* [[Andreas Auria]] (Andrea Doria) (1466-1560)
* [[Gulielmus Auriacus]] (Willem van Oranje) (1533-1584)
* [[Iohannes Avenarius]] (Johann(es) Habermann) ([[1516]]-[[1590]])
* [[Ioannes Aventinus]] (Johann Georg Turmair) ([[1477]]-[[1534]])
* [[Avenzoar]] (Abū Marwān ʿAbd al-Malik ibn Zuhr) (1091-1162)
* [[Averroës]] (Ibn Rušd) (1126-1198)
* [[Avicenna]] (Ibn Sina Abū ‘Alī al-Ḥusayn) (980-1037)
* [[Maximus Azelius]] (Massimo d'Azeglio) (1798-1866)
* [[Ignatius Azevedius]] (Inácio de Azevedo) (1526-1570)
* [[Azilises]] (Ayiliṣa) (floruit 57 a.C.n.-35 a.C.n.)
* [[Azophi]] (ʿAbd al-Raḥmān al-Ṣūfī) (903-986)
== B ==
[[Fasciculus:Bale1.JPG|thumb|<center>[[Ioannes Balaeus]]</center>]]
[[Fasciculus:Hendrik Hondius (I) 005.jpg|thumb|<center>[[Hieronymus Boschius (pictor)|Hieronymus Boschius]]</center>]]
* [[Andreas Baccius]] (Andrea Bacci) (1524-1600)
* [[Ioannes Sebastianus Bachius|Iohannes Sebastianus Bachius]] (Johann Sebastian Bach) (1685-1750)
*[[Franciscus Baco]],<ref>'''1662''' ''Fr. Baconis de Verulam. Angliae cancellarii De avgmentis scientiarvm lib. IX.''</ref> seu Baconus seu Baconis de Verulamio''<ref>'''1662''' ''Fr. Baconi de Verulamio Historia naturalis & experimentalis de ventis &c.''</ref> ''(Francis Bacon) (1561- 1626)
*[[Ioannes Antonius Baifius]] (Jean-Antoine de Baïf) (1532-1589)
*[[Ioannes Balaeus]] (John Bale) (1495-1563)
*[[Ioannes Balbus]] (Giovanni Balbi) (...-1298)
*[[Ioannes Ludovicus Guez de Balzac|Ioannes Ludovicus Guezius Balzacius]] (Jean-Louis Guez de Balzac) (1597-1654)
*[[Adrianus Bancherius]] (Adriano Banchieri) (1568-1634)
*[[Hermolaus Barbarus]] (Ermolao Barbaro) (1454-1493)
*[[Ariadenus Barbarussa]] (Barbaros Hayreddin Paşa) (circa 1466-1546)
*[[Ioannes Barclaius]] (John Barclay) (1582-1621)
*[[Gulielmus Barentsius]] (Willem Barentsoen) (circa 1550-1597)
*[[Casparus Barlaeus]] (Kaspar van Baerle) (1584-1648)
*[[Ehud Baracus]] (Ehud Barak) (1942)
*[[Franciscus Barocius]] (Francesco Barozzi) (1537-1604)
*[[Fridericus Barocius]] (Federico Barocci) (1535-1612)
*[[Caesar Baronius]] (Cesare Baronio) (1538-1607)
*[[Ebrahimus Bassa]] (İbrāhīm Paşa) (1493 circa-1536)
*[[Adelardus Bathensis]] (Adelard of Bath) (circa 1080 - circa 1152)
*[[Andreas Bathoreus]] (Andrei Báthory) (1563-1599)
*[[Gulielmus Baudartius]] (Willem Baudaert) (1565-1640)
*[[Casparus Bauhinus]] (Gaspard Bauhin) (1560-1624)
*[[Theodorus I (tzar Russiae)|Theodorus I Beatus]] (Fёdor I Ivanovič Blažennyj) (1557-1598)
*[[Franciscus Beaumontius]] (Francis Beaumont) (1584-1616)
*[[Iacobus Bedrotus]] (Jacob Bedrott) (1493 aut 1497-1541)
*[[Ludovicus Beethovenius]] (Ludwig van Beethoven) (1770-1827)
*[[Menachem Beginus]] (Menachem Begin) (1913-1992)
*[[Ulug Beigus]] sive Beighus (Mīrzā Muhammad Tāriq bin Schāhruch Ulugh Beg) (1394-1449)
*[[Ionas Beius]] (Yunus Bey) (...-1550/1551)
*[[Ioachimus Bellaius]] (Ioachim Du Bellay) (circa 1522-1560)
*[[Robertus Bellarminus]] (Roberto Bellarmino) (1542-1621)
*[[Petrus Bembus]] (Pietro Bembo) (1470-1547)
*[[Marcus Mantua Benavidius]] (Marco Mantova Benavides) (1489-1582)
*[[Gulielmus Benbrigius]] (William Bainbrigde) (1774-1833)
*[[Philippus Benitius]] (Filippo Benizi) (1233-1285)
*[[Vitus Bering|Vitus Beringius]] (Vitus Bering) (1681-1741)
*[[Georgius Berkeley|Georgius Berkeleius]] (George Berkeley) (1685-1753)
*[[Silvius Berlusconius]] (Silvio Berlusconi) (1936-2023)
*[[Ioannes Laurentius Berninus]] (Gian Lorenzo Bernini) (1598-1680)
*[[Iohannes Bernoullius]] (Johann Bernoulli) (1667-1748)
*[[Xystus Betulius]] (Sixt Birck) (1501-1554)
*[[Sigismundus Betulius]] (Sigmund von Birken) (1626-1681)
*[[Theodorus Bibliander]] (Theodor Buchmann) (1509-1564)
*[[Iosephus Bidenius]] (Joseph Robinette Biden) (1942)
*[[Iacobus Bifrons]] (Jachiam Bifrun) (1506-1572)
*[[Vannoccius Biringuccius]]<ref>Cf. [https://web.archive.org/web/20110320074507/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?page=4;dir=agric_remet_001_la_1556;step=textonly Agricola, Georgius De re metallica 1556]</ref> (Vannoccio Biringuccio) ([[1480]] -[[1537]])
*[[Otho Bismarckius]] (Otto von Bismarck) (1815-1898)
*[[Georgius Blandrata]] (Giorgio Biandrata) (1515 circa-1590 circa)
*[[Antonius Blinkenius]] (Anthony Blinken) (1962)
*[[Flavius Blondus]] (Flavio Biondo) (1388-1463)
*[[Boadicea]] (Boudicca) (circa annum 60)
*[[Iohannes Boccacius]] (Giovanni Boccaccio) (1313-1375)
*[[Samuel Bochartus]] (Samuel Bochartus) (1599-1667)
*[[Ioannes Bodinus]] (Jean Bodin) (1530-1596)
*[[Matthaeus Maria Boiardus]] (Matteo Maria Boiardo) (1441-1494)
*[[Ioannes Iacobus Boissardus]] (Jean-Jacques Boissard) (1528-1602)
*[[Anna Bolena]] (Anne Boleyn) (1507-1536)
*[[Perinus Bonaccursius]] (Piero Buonaccorsi, qui dicitur Perin del Vaga) (1501-1547)
*[[Lazarus Bonamicus]] (Lazzaro Buonamici) (1479-1552)
*[[Michael Angelus Bonarotius]] (Michelangelo Buonarroti) (1475-1564)
*[[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo Bonapars]] (Napoléon Bonaparte sed natus Napoleone di Buonaparte) (1769-1821)
*[[Hugo Boncompagnius]] (Ugo Boncompagni aut papa [[Gregorius XIII]]) (1502-1585)
*[[Giottus Bondonis]] (Giotto di Bondone) (1266/1267-1337)
*[[Howelus Bonus]] (Hywel Dda) (880-950)
*[[Alexander Bonvicinius]]<ref>"Exstat hic temporibus Brixiae domus, qua in lucem editus est Alexander Bonvicinius, cognomento ''Moretto''"; ''Vox Urbis'', ann. I, n. II (Romae, 1898): 14 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/voxurbis/VoxUrbis.1898.ann01.num02.Id_Nov.crac.pdf].</ref> (Alessandro Bonvicino) (1498-1554)
*[[Carolus Borromeus]] (Carlo Borromeo) (1538-1584)
*[[Fridericus Borromeus]] (Federico Borromeo) (1564-1631)
*[[Hieronymus Boschius]] (Jeroen Anthoniszoon van Aken Bosch) (1450-1516)
*[[Hieronymus Boschius (poëta)|Hieronymus Boschius]] (Jeronimo de Bosch) (1740-1811)
*[[Bartholomaeus Boscovichius]] (Baro Bošković) (1699-1770)
*[[Rogerius Boscovicius|Rogerius Iosephus Boscovicius]] (Ruđer Josip Bošković) (1711-1787)
*[[Paulus Bosellius]] (Paolo Boselli) (1838-1932)
*[[Alexander Botticellus]] (Alessandro Mariani Vanni Filipepi, qui dicitur Sandro Botticelli) (1445-1510)
*[[Carolus Boucheronus]] (Carlo Boucheron) (1773-1838)
*[[Carolus Bovillus]] (Charles de Bouelles) ([[1476]] - [[1566]])
*[[Marcus Zuerius Boxhornii]] (Marcus Zuerius van Boxhorn) ([[1612]] - [[1653]])
*[[Poggius Bracciolinus]] (Poggio Bracciolini) (1380-1459)
*[[Iacobus Bradleius]] (James Bradley) (1692 circa-1762)
*[[Marcus Antonius Bragadinus]] (Marcantonio Bragadin) (1523-1571)
*[[Tycho Brahe]]<ref>Sed etiam ''Braheus'' seu ''Braheorum'' seu Tycho de Brahe</ref> seu Braheus (Tyge Ottesen Brahe) (1546 -1601)
*[[Donatus Bramantius]] (Donato Bramante) (1444-1514)
*[[Ioannes Angelus Braschius]] (Giovanni Angelo Braschi aut Papa [[Pius VI]]) (1717-1799)
*[[Iohannes Brassicanus]] (Johannes Kölli, Köl, Kohl, Koehl) (post annum [[1475]] - [[1514]])
*[[Ormus Ioannis filius|Ormus Breidabolstadicus]] (Ormur Jónsson Breiðbælingur) (saeculo 12-1218)
*[[Iohannes Brentius]] (Johannes Brenz) ([[1499]] -[[1570]])
*[[Aristides Briandus]] (Aristide Briand) (1862-1932)
*[[Plautilla Briccia]] (Plautilla Bricci) (1616-1705)
*[[Ioannes Briccius]] (Giovanni Briccio) (1579-1645)
*[[Guillelmus Brito|Gullelmus Brito]] (Guillaume le Breton) (circa 1165-1226)
*[[Germanus Brixius]] (Germain de Brie) ([[1490]] - [[1538]])
*[[Angelus Bronzinus]] (Agnolo Bronzino) (1503-1572)
*[[Miecislaus Broscius]] (Mieczysław Brożek) (1911-2000)
*[[Philippus Brunelleschi|Philippus Brunelleschius]]<ref>Cfr. Ianotii Manetti ''De dignitate et excellentia hominis'': (...) quanto mentis acumine Philippus, cognomento ''Brunelleschius'', architectorum omnium nostri temporis facile princeps.</ref> (Filippo Brunelleschi) (1377-1446)
*[[Iordanus Brunus]] (Giordano Bruno) (1548-1600)
*[[Franciscus Brusonus]] (Francesco Brusoni) (1465/1470-1536)
*[[Gabriel Bucelinus]] (Gabriel Buzlin) (1599-1681)
*[[Martinus Bucerus]] (Martin Butzer) (1491 - 1551)
*[[Arnoldus Buchelius]] (Aernout van Buchel) (1565-1641)
*[[Guglielmus Budaeus]] (Guillaume Budé) (1468-1540)
*[[Ismaël Bullialdus]] (Ismaël Boulliau) (1605-1691)
*[[Henricus Bullingerus]] (Heinrich Bullinger) (1504-1575)
*[[Vincentius Buneus]] (Vice Bune) (1559-1612)
*[[Burchardus Wormatiensis]] (Burchard von Worms) (965-1025)
*[[Iohannes Burckardus]] (Johannes Burckard) (circa annum [[1450]] -[[1506]])
*[[Camillus Burghesius]] (Camillo Borghese aut papa [[Paulus V]])
*[[Petrus de Burgo]] (Piero della Francesca) (1416/1417-1492)
*[[Ioannes Buridanus]] (Jean Buridan) (1290/1300-post 1358)
*[[Margarita Maria Burgunda]] (Marguerite-Marie Alacoque) (1647-1690)
*[[Ioannes Burmannus]] (Johannes Burman) ([[1706]] -[[1779]])
**[[Nicolaus Laurentius Burmannus]] (Nicolaas Laurens Burman) ([[1734]] -[[1793]])
*[[Augerius Gislenius Busbequius]] (Ogier Ghiselin de Busbecq) (ante 1522-1592)
*[[Buddha|Butta]]<ref>Nomen invenitur in [[Clemens Alexandrinus|Clementis Alexandrini]] ''Miscellaneis'' 1.15.71.6, "εἰσὶ δὲ τῶν Ἰνδῶν οἱ τοῖς Βούττα πειθόμενοι παραγγέλμασιν." ('sunt apud Indos qui Buttae praecepta sequuntur').</ref> (Siddhārtha Gautama vel Buddha) (566 a.C.n.-486 a.C.n.)
*[[Aetius Buxus]] (Ezio Bosso) (1971-2020)
== C ==
[[Fasciculus:Nikolaus Kopernikus.jpg|thumb|220x220px|Nicolaus Copernicus]]
[[Fasciculus:Caterina Cornaro - Queen of Cyprus.jpg|thumb|273x273px|Catharina Cornara]]
* [[Ioannes Cabottus]] (Giovanni Caboto) (1450-1498/1500)
* [[Aloisius Cadamustus]] (Alvise Ca' Da Mosto) (circa 1430-1483)
* [[Andreas Caesalpinus]] (Andrea Cesalpino) (1519-1603)
* [[Iosephus Caesar Arpinas]] (Giuseppe Cesari, qui dicitur Cavalier d'Arpino) (1568-1640)
* [[Ioannes Caius]] (John Kees) (1510-1573)
* [[Calid]] (Khalid ibn Yazid) (?-704)
* [[Philippus Callimachus Experiens]] (Filippo Buonaccorsi) (1437-1497)
* [[Ioannes Calvinus]] (Jean Cauvin) (1509-1564)
* [[Sethus Calvisius]] (Seth Kalwitz) (1556-1615)
* [[Arnulphus de Cambio]] (Arnolfo di Cambio) (1235 circa-1302 circa)
* [[Gulielmus Camdenus]] (William Camdem) (1551-1623)
* [[Georgius Iosephus Camellus]] (Georg Joseph Kamel) (1661-1706)
* [[Ioachim Camerarius Senior]] (Joachim Kammermeister) (1500-1574)
* [[Laurentius Campeggius]] (Lorenzo Campeggio) (1474-1539)
* [[Ioannes Bruyerinus Campegius]] (Jean Bruyerin Champier) (circa 1500-circa 1565)
* [[Samuel Camplenius]] (Samuel de Champlain) (1574-1635)
* [[Ludovicus Camonius]] (Luís Vaz de Camões) (1524-1580)
* [[Alexander V (antipapa)|Petrus de Candia]] (Pietro di Candia aut Antipapa Alexander V) (1339-1410)
* [[Petrus Canisius]] (Pieter Kanijs) (1521-1597)
* [[Serbanus Cantacuzenus]] (Șerban Cantacuzino) (1640 circa-1688)
* [[Demetrius Cantemirius]] (Dimitrie Cantemir) (1673-1723)
* [[Augustinus Cantuariensis]] (Augustine of Canterbury) (534-604)
* [[Hugo Capetius]] (Hugues Capet) (939-996)
* [[Wolfgangus Fabricius Capito]] (Wolfgang Köpfel) ([[1478]]–[[1541]])
* [[Ioannes Capnio]] (Johannes Reuchlin) (1455-1522)
* [[Samuel Fridericus Capricornus]] (Samuel Friedrich Bockshorn) ([[1628]]-[[1665]])
* [[Franciscus Caracciolus]]<ref>Vincentius Gioberti, ''Vita di Fra Lorenzo Ganganelli, Papa Clemente XIV'' (Romae et Lausannae 1847): 187 [https://www.google.it/books/edition/Vita_di_Fra_Lorenzo_Ganganelli_Papa_Clem/TXc9AQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=franciscum+caracciolum&pg=RA1-PA186&printsec=frontcover].</ref> (Francesco Caracciolo) (1563-1608)
* [[Michael Angelus Caravagius]] (Michelangelo Merisi, qui dicitur Caravaggio) (1571-1610)
* [[Hieronymus Cardanus]] (Gerolamo Cardano) (1501-1576)
* [[Iosue Carduccius]] (Giosuè Carducci) (1835-1907)
* [[Guido Carleto]] (Guy Carleton) (1724-1808)
* [[Andreas Carlostadius]] (Andreas Rudolf Bodenstein aut Andreas Rudolff-Bodenstein) ([[1482]]-[[1541]])
* [[Augustinus Carraccius]] (Agostino Carracci) (1557-1602)
* [[Hannibal Carraccius]] (Annibale Carracci) (1560-1609)
* [[Ludovicus Carraccius]] (Ludovico Carracci) (1555-1619)
* [[Carolus Magnus]] ([[imperator]]) (Charlemagne) (742-814)
* [[Victor Carpathius]]<ref>"Victor Carpathius venetus pinxit MDXVIIII"; Ioannes Antonius Moschini, ''Giovanni Bellini e pittori contemporanei'' (1834): 94 [https://www.google.it/books/edition/Giovanni_Bellini_e_pittori_contemporanei/p8lWAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Victor+Carpathius&pg=PA94&printsec=frontcover].</ref> (Vittore Carpaccio) (1465-1520)
* [[Carolus Carrollius Carrolltoniae]] (Charles Carroll of Carrollton) (1737-1832)
* [[Renatus Cartesius]] (René Descartes) (1596-1650)
* [[Michael Carvallius]] (Miguel de Carvalho) (1579-1624)
* [[Isaacus Casaubonus]] (Isaac Casaubon) (1559-1614)
* [[Bartholomaeus Casaus]] (Bartolomé de las Casas) (1484-1566)
* [[Ioannes Caselius]] (Johannes Bracht) (1533-1613)
* [[Petrus Castellanus]] (Pierre du Chastel) (circa 1480-1552)
* [[Branda Castellioneus]] (Branda Castiglioni) (ante 1360-1443)
* [[Ranulphus Castrensis]] (Ranulf Higden) (1280 circa-1364)
* [[Sebastianus Castellio]] (Sébastien Châtillon) (1515-1563)
* [[Gulielmus Caulius]] (Guillaume du Choul) (1495/1500-1560)
* [[Caupolicanus]] (Kallfülikan) (saeculo XVI-1568)
* [[Pomponius Cecius]] (Pomponio Ceci) (circa 1500-1542)
*[[Christophorus Cellarius]] (Christoph Keller) (1634-1707)
* [[Conradus Celtis]] (Konrad Pickel) ([[1459]]-[[1508]])
* [[Beatrix Cencia]] (Beatrice Cenci) (1577-1599)
* [[Beniaminus Cercas]] (Benjamin Church) (1639 circa-1718)
* [[Aelius Lampridius Cervinus]] (Ilija Crijević aut Elio Lampridio Cerva)
* [[Melchior Cesarottus]] (Melchiorre Cesarotti) (1730-1808)
* [[Ceteus]] (Malayketu) (IV saeculo a.C.n.)
* [[Ioannes Franciscus Champollio]] (Jean-François Champollion) (1790-1832)
* [[Georgius Chapmanus]] (George Chapman) (1559 circa-1634)
* [[Charamostis]] (Kharamosta) (…-...)
* [[Hugo Chavesius]] (Hugo Chávez) (1954-2013)
* [[Martinus Chemnitius]] (Martin Chemnitz) (1522-1586)
* [[Ioannes Iacobus Chiffletius]] (Jean-Jacques Chifflet) (1588-1673)
* [[Chlodovechus|Chlodovechus I]] (Clodovech/Chlodwig, [[Franci|Francorum]] rex) (466–511)
* [[Bogdanus Chmielnicius]] (Bohdan Chmel'nyc'kyj) (circa 1595-1657)
* [[Ioannes Churchillus (dux Marlburiensis)|Ioannes Churchillus, dux Malburiensis]] (John Churchill) (1650-1722)
* [[Nicolaus Chorerius]] (Nicolas Chorier) (1612-1692)
* [[David Chytraeus]] (David Kochhafe) ([[1530]]–[[1600]])
* [[Ioannes Cincinnius]] (Johannes Kruyshaer) (1485-1555)
* [[Geraldus Cinthius]] (Giambattista Giraldi) (1504-1573)
* [[Nicolaus Cisnerus]] (Nikolaus Kistner) (1529-1583)
* [[Henricus Citharoedus]] (Hendrik Herp) (ca. 1405–1478)
* [[Nicolaus de Clamengiis]] (Nicolas de Clamanges aut Clémanges) (circa 1360–1435/40)
* [[Christophorus Clavius]] (Christoph Clau) (1537/1538-1612))
* [[Alexius (tzar Russiae)|Alexius Clementissius]] (Aleksej Michajlovič Tišajšij) (1629-1676)
* [[Bernardus Clesius]] (Bernardo Clesio aut Bernhard von Cles) (1485-1539)
* [[Hilaria Clintonia]] (Hillary Clinton) (1947-)
* [[DeWitt Clintonius]] (DeWitt Clinton) (1769-1828)
* [[Henricus Clintonius]] (Henry Clinton) (1738-1795)
* [[Carolus Clusius]] (Charles de l’Écluse) (1526-1609)
* [[Christophorus Clavius]] (scilicet Christoph Clau) (1537/38–1612)
* [[Philippus Cluverius]] (Philipp Clüver etiam Klüwer, Cluwer, aut Cluvier) ([[1580]]–[[1623]])
* [[Scipio Cobellutius]] (Scipione Cobelluzzi) (1564-1616)
* [[Ioannes Cocceius]] (Johannes Koch) (1603-1669)
* [[Ioannes Cochanovius]] (Jan Kochanowski) (1530–1584)
* [[Ioannes Cochlaeus]] (Johannes Dobeneck) (1479–1552)
* [[Collimitius]] (Georg Tannstetter) (1482–1535)
* [[Antonius de Allegris Corigiensis]] (Antonio Allegri, il Correggio) (circa 1489-1534)
* [[Antonius Cornazzanus|Antonius Cornazzarus]] (Antonio Cornazzaro) (circa 1430-1484)
* [[Christophorus Columbus]] (Cristoforo Colombo) ([[1451]]–[[1506]])
* [[Realdus Columbus]] (Matteo Realdo Colombo) (1516-1559)
* [[Franciscus Columna]] (Francesco Colonna) (1433-1527)
* [[Victoria Columna]] (Vittoria Colonna) (1490/1492-1547)
* [[Iohannes Amos Comenius]] (Jan Amos Komenský) ([[1592]]–[[1670]])
* [[Philippus Cominaeus]] (Philippe de Commynes) (1447-1511)
* [[Natalis de Comitibus]] seu Natalis Comes (Natale Conti) (circa 1520-1582)
* [[Ioannes Commelinus]] (Jan Commelin) (1623-1690)
* [[Hermannus Conringlus]] (Hermann Conrin) ([[1606]]–[[1681]])
* [[Terrentius Constantiensis]] (natus Johann Schreck) ([[1576]]–[[1630]])
* [[Matthaeus Contarellus]] (natus Matthieu Cointerel) ([[1519]]–[[1585]])
* [[Hermannus Contractus]] (Hermann von Reichenau) ([[1013]]–[[1054]])
* [[Nicolaus Copernicus]] (Nikolaus Koppernigk) ([[1473]]–[[1543]])
* [[Carolus Cornivallis]]<ref>"Tum imperātor Britannicus, quī Cornivallis appellābātur"; Herbertus Chester Nutting, ''A first Latin reader with exercises'' (1913): 42 [https://www.google.it/books/edition/A_first_Latin_reader/nthGAAAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=cornivallis+appell%C4%81-b%C4%81tur&pg=PA42&printsec=frontcover].</ref> (Charles Cornwallis) (1738-1805)
* [[Andreas Corsalius]] (Andrea Corsali) (1487-...)
* [[Catharina Cornara (regina Cypri)|Catharina Cornara]] (Caterina Cornaro) (1454-1510)
* [[Ianus Cornarius]] (Simon Haynpol) ([[1500]]–[[1588]])
* [[Nicolaus Corderius]] (Nicolas Cordier) (1567-1612)
* [[Maturinus Corderius]] (Mathurin Cordier) (circa annum [[1480]]–[[1564]])
* [[Euricius Cordus]] (Heinrich Ritze) ([[1486]]–[[1535]])
* [[Archangelus Corellius]] (Arcangelo Corelli) (1653-1713)
* [[Ferdinandus Cortesius]] (Hernán Cortés) (1485-1547)
* [[Gregorius Cortesius]] (Giovanni Andrea Cortese) (1483-1548)
* [[Franciscus Corticius]] (Francesco Corteccia) ([[1502]]–[[1571]])
* [[Laurentius Corvinus]] (Lorenz Rabe) ([[1465]]–[[1527]])
* [[Matthias Corvinus]] (Hunyadi Mátyás) (1443-1490)
* [[Thaddaeus Cosciusco]] (Tadeusz Kościuszko) (1746-1817)
* [[Sanctus Patricius|Magonus Succetus Patricius Cothirthiacus]] (Maewyin Succat) (385-461)
* [[Ioannes Craigius]] (John Craig) (...-1620)
* [[Gerardus Cremonensis]] (Gerardo da Cremona) ([[1114]]–[[1187]])
* [[Oliverius Cromwellus]] (Oliver Cromwell) (1599-1658)
* [[Nicolaus Samuelis Cruquius]] (Nicolaas aut Klaas Kruik) ([[1678]]–[[1754]])
* [[Martinus Crusius]] (Martin Kraus) (1526–1607)
* [[Balthasar Crusius]] (Balthasar Kraus) (1550–1630)
* [[Raymundus Cunichius]] (Rajmund Kunić) (1719-1794)
* [[Ioachim Cureus]] seu Curaeus (Joachim Scheer) (1532-1573)
* [[Coelius Secundus Curio]] (Celio Secondo Curione) (1503-1569)
* [[Nicolaus Cusanus]] (Nikolaus von Kues) (1401–1464)
* [[Ioannes Cuspinianus]] (Johannes Spießheimer) (1473–1529)
* [[Georgius Cuvier|Georgius Leopoldus Christianus Fredericus Dagobertus Cuvierius]] aut breviter Georgius Cuvierius (Georges Cuvier) (1769-1832)
* [[Henricus Cuyckius]] (Hendrik van Cuyk) (1546-1609)
== D ==
[[Fasciculus:Dürer - Selbstbildnis im Pelzrock - Alte Pinakothek.jpg|thumb|Albertus Durerus]]
* [[Iacobus Dalechampius]] (Jacques Daléchamps) (1513-1588)
*[[Henricus Dandulus]] (Enrico Dandolo) (circa 1107-1205)
* [[Carolus Darwinius]] (Charles Darwin) (1809-1882)
*[[Leonardus Dathius]] (Leonardo Dati) (1408-1472)
*[[Augustinus Datus|Augustinus Dathus]] (Agostino Dati) (1420/1421-1478)
*[[Nicolaus de Albergatis]] (Niccolò Albergati) [[cardinalis]] ([[1375]]-[[1443]])
*[[Petrus de Alliarco]] (Pierre d'Ailly) [[cardinalis]] ([[1351]]-[[1420]])
*[[Iacobus de Cessolis]] (Jacopo da Cessole) (circa annum [[1250]] - circa annum [[1322]])
*[[Ioannes de Lapide]] (Johannes Heynlin) ([[1430]] –[[1496]])
*[[Petrus Candidus Decembrius]] (Pier Candido Decembrio) (1399-1477)
*[[Iohannes Decumanus]] (Johannes Zehender) (1564-1613)
*[[Demetrius Tanaiticus]] (Dmitrij Donskoj) (1350-1389)
*[[Porphyrius Diazius]] (Porfirio Díaz) (1830-1915)
*[[Dionysius Diderotus]] (Denis Diderot) (1713-1784)
*[[Kenelmus Digbius]] (Kenelme Digby) (1603-1665)
*[[Gabriel Divutius]] (Gabriel von Dievoet) (1875-1934)
*[[Rembertus Dodonaeus]] (Rembert Dodoens) (1517-1585)
*[[Stephanus Doletus]] (Estienne Dolet) (1509-1546)
*[[Donatellus Florentinus]] (Donato di Niccolò di Betto Bardi, Donatello) (1386-1466)
*[[Caietanus Donizettus]] (Gaetano Donizetti) (1797-1848)
*[[Ianus Dousa]] (Jan van der Does) ([[1545]]-[[1604]])
*[[Franciscus Drakus]] (Francis Drake) (circa annum [[1540]]-[[1596]])
*[[Dreses]] (Muḥammad al-Idrīsī) (1099-1164 circa)
*[[Franciscus Dryander]] (Francisco de Enzinas) (1518 circa-1552)
*[[Robertus Duraeus Fortunatus]] (Robert Dure, dit Fortunat) (?-1527)
*[[Albertus Durerus]] (Albrecht Dürer) (1471-1528)
== E ==
* [[Ebenbitar]] (Ibn al-Baiṭār) (1190-1248)
* [[Sveinbjörnus Egil filius|Sveinbjörnus Egilssonius]] (Sveinbjörn Egilsson) (1791-1852)
* [[Iohannes Sylvius Egranus]] (Johannes Wildenauer) (...-1535)
* [[Laurentius Eichstadius]] (Lorentz Eichstadt) (1596-1660)
* [[Engentinus]] (Philipp Engelbrecht) (1490-1528)
* [[Desiderius Erasmus]] (Gerrit Gerritszoon) (1466-1536)
* [[Thomas Erastus]] (Thomas Lieber aut Lüber) (1524-1583)
* [[Leifus Erissonius]] (Leifr Eiríksson) (circa 970-circa 1020)
* [[Ianus Nicius Erythraeus]] (Gian Vittorio Rossi) (1570-1647)
* [[Thomas Erpenius]] (Thomas van Erpe) (1584-1624)
* [[Hippolytus Estensis]] (Ippolito d'Este) (1479-1520)
* [[Leonhardus Eulerus]] (Leonhard Euler) (1701-1783)
* [[Bartholomaeus Eustachius]] (Bartolomeo Eustachi) (circa annum 1510-1574)
== F ==
[[Fasciculus:Portrait of Marsilio Ficino at the Duomo Firence 2.jpg|thumb|Marsilius Ficinus]]
* [[Basilius Faber]] (Basilius Schmidt) (circa annum [[1520]]–[[1576]])
* [[Henricus Faber]] aut Henricus Fabri (Heinrich Schmidt) (circa annum [[1490]]–[[1552]])
* [[Iacobus Faber Stapulensis]] (Jacques Lefèvre d’Étaples) ([[1450]]/[[1455|55]]-[[1536]])
* [[Petrus Faber]] (Pierre Favre) ([[1506]]-[[1546]])
* [[Balthasar Fabricius]] (Balthasar Vach) ([[1478]]-[[1541]])
* [[Georgius Fabricius]] (Georg Goldschmidt) ([[1516]]–[[1571]])
* [[Gulielmus Fabricius Hildanus]] (Wilhelm Fabry) ([[1560]]-[[1634]])
* [[Hieronymus Fabricius ab Aquapendente]] (Girolamo Fabrizio) (1537-1619)
* [[Iohannes Fabricius Montanus]] (Johannes Schmid) (1527-1566)
* [[Theodosius Fabricius]] (Theodor Faber) (1560 - 1597)
* [[Bartholomaeus Facius]] (Bartolomeo Facio) (1400-1457)
* [[Ioannes Faesulanus]], dictus Angelicus (Beato Angelico sed natus Guido di Pietro) (1395 circa-1455)
* [[Sigismundus Fagilucus]] (Sigismund Buchwald) (1483 -ante annum 1510)
* [[Gabriel Fallopius]] (Gabriele Falloppio) ([[1523]]-[[1562]])
* [[Guido Fawkes|Guido Falxius]] seu Fauxus<ref>Nomen apud Ioannem Miltonum:
"Cum simul in regem nuper satrapasque Britannos
Ausus es infandum, perfide Fauxe''',''' nefas…"</ref> (Guy Fawkes) (1570-1606)
* [[Prosper Farinaccius]] (Prospero Farinacci) (1544-1618)
* [[Alexander Farnesius (dux Parmae et Placentiae)|Alexander Farnesius]], dux Parmae et Placentiae (Alessandro Farnese) (1545-1592)
* [[Eduardus Farnesius]] (Odoardo Farnese) (1612-1646)
* [[Iustinus Febronius]] (Joannes Nikolaus ab Honthemio) (1711-1790)
* [[Ioannes Fernelius]] (Jean François Fernel) (1497-1558)
* [[Iohannes Ferrarius]] aut Ferrarius Montanus (Johannes Eisermann) (circa annum [[1486]]–[[1558]])
* [[Ludovicus Ferrarius]] (Ludovico Ferrari) (1522-1565)
* [[Marsilius Ficinus]] (Marsilio Ficino) (1433-1499)
* [[Orontius Finaeus]] (Oronce Finé) (1494-1555)
* [[Normanus Finkelsteinius]] (Norman G. Finkelstein) (1953)
* [[Thomas Finkius]] (Thomas Fincke) (1561-1656)
* [[Andreas Fiocchus]] (Andrea Fiocchi) (…-ante 1452)
* [[Armen Firman]] (Abbas Qasim Ibn Firnas) (810-887)
* [[Matthias Flacius]] (Matija Vlačić) (1520-1575)
* [[Nicolaus Flamellus]] (Nicolas Flamel) (ca. 1330-1417)
* [[Ioannes Fletcherus]] (John Fletcher) (1579-1625)
* [[Rubeus Florentinus]]<ref>"Rubeus Florentinus inven." apud [https://www.google.it/books/edition/Notices_of_engravers_and_their_works_the/VKzjQ3NLkLMC?hl=it&gbpv=1&dq=rubeus+florentinus&pg=PP50&printsec=frontcover librum] Gulielmi Young Ottley nuncupatur.</ref> (Rosso Fiorentino) (1494-1540)
* [[Petrus Forestus]] (Pieter van Foreest) (1521-1597)
* [[Hieronymus Fracastorius]] (Girolamo Fracastoro) (ca. [[1478]]-[[1513]])
* [[Ioannes Fragosus]] (Juan Fragoso) (circa 1530-1597)
* [[Augustus Hermannus Franckius]] (August Hermann Francke) (1663-1727)
* [[Hieronymus Frescobaldus]] (Girolamo Frescobaldi) (1583-1643)
* [[Iohannes Freinsheimius]] (Johann Freinsheim) (1608-1660)
* [[Gemma Frisius]] (Reiner Gemma) (1508-1555)
* [[Iohannes Frobenius]] (Johann Froben) (circa 1460 - 1527)
* [[Ioannes Froissartius]] (Jean Froissart) (1337-1404)
* [[Vannes Fuccius]]<ref>Cf. [https://books.google.it/books?id=6RNFAQAAMAAJ&pg=PA94&lpg=PA94&dq=Vannes+Fuccius&source=bl&ots=W_tO8dehHZ&sig=ACfU3U1OjKEzCPl6V33tdgZLy7e_JaeUzQ&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwjcgdf_iOPzAhWM66QKHWhmBeMQ6AF6BAgDEAM#v=onepage&q=Vannes%20Fuccius&f=false ''Dantis Alligherii Divina comoedia hexametris latinis reddita ab abbate dalla Piazza, Vicentino''], p. 94.</ref> (Vanni Fucci) (...-post 1295 sed ante 1300)
* [[Leonhartus Fuchsius]] (Leonhart Fuchs) (1501-1566)
== G ==
[[Fasciculus:Janæ Graiæ, PA01244.jpg|thumb|Iana Graia]]
[[Fasciculus:Flickr - Yale Law Library - JX 2093.A1 1670.jpg|thumb|Hugo Grotius]]
*[[Franchinus Gaffurius]] (Franchino Gaffori aut Gaffurio aut Gafori) (1451 -1522)
*[[Robertus Gaguinus]] (Robert Gaguin) (1433-1501)
*[[Galilaeus Galilaei]] (Galileo Galilei) (1564-1642)
*[[Iacobus Gallus]] (Jacob Handl) (1550-1591)
*[[Aloisius Galvanus]] (Luigi Galvani) (1737-1798)
*[[Galvarinus]] (Kalwarëngo seu Kallfürüngi) (1490-1557)
*[[Vascus Gama]] (Vasco da Gama) (1469-1524)
*[[Ioannes Gandavensis]] (John of Gaunt) (1340-1399)
*[[Iustus Gandavinus]] (Joos van Wassenhove) (circa 1410-circa 1480)
*[[Iosephus Garibaldius]] (Giuseppe Garibaldi) (1807-1882)
*[[Achilles Pirminius Gassarus]] (Achilles Pirminius Gasser) (1505 -1577)
*[[Geber]] (Ǧābir ibn Hayyān) (721-815)
*[[Sigismundus Gelenius]] (Zikmund Hrubý z Jelení) ([[1497]]-[[1554]])
*[[Augustinus Gemuseus]] (Augustin Gschmus) (1490-1543)
*[[Artemisia Gentilescia]] (Artemisia Gentileschi) (1593-1654)
*[[Horatius Gentilescius]]<ref>"HORATIVS GENTILESCIVS, ITAL. PICTOR HVMANARVM FIGVRARVM, IN ANGLIA", sub [https://www.nga.gov/collection/art-object-page.10780.html hoc imaginem] pictoris.</ref> (Orazio Gentileschi) (1563-1639)
*[[David Georgius]] (David Joris) (1501/1502-1556)
*[[Franciscus Georgius]] (Francesco Zorzi) (1466-1540)
*[[Conradus Gesnerus]] (Conrad Gessner) ([[1516]]–[[1565]])
*[[Iohannes Gesnerus]] (Johannes Gessner) ([[1709]]–[[1790]])
*[[Gersonides]] (Levi ben Gershom) (1288-1344)
*[[Thaddaeus Gaddi|Thaddaeus Ghaddus]]<ref name=":0">"Quid dicam de viris excellentibus in pictura ut fuit Joctus ac Thomas Masacius, Stephanus Symia, Thadeus Ghaddus ..."; ''Opusculum de mirabilibus novae et veteris urbis Romae'' (1519): 96 [https://books.google.it/books?id=36hSAAAAcAAJ&pg=PA96&lpg=PA96&dq=thadeus+ghaddus&source=bl&ots=8BfAOwEH6v&sig=ACfU3U3v09077otzuIqvFZMbhzRxDGHK0Q&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwiCqdfJkpP0AhWD3KQKHWl5D7UQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=thadeus%20ghaddus&f=false].</ref> (Taddeo Gaddi) (1300 circa-1366)
*[[Iohannes Gigas]] (Johannes Hüne) (1514-1581)
*[[Dominicus Girlandaeus|Dominicus Girlandeus]] (Domenico Ghirlandaio) (1449-1494)
*[[Christophorus Willibaldus Gluckius]] (Christoph Willibald Gluck) (1714-1787)
*[[Ioannes Georgius Gmelin]] (Johann Georg Gmelin) (1709-1755)
*[[Ioannes Volfgangus Goethius]] (Johann Wolfgang von Goethe) (1749-1832)
*[[Carolus Goldonius]] (Carlo Goldoni) (1707-1793)
*[[Iacobus Golius]] (Jacob van Gool) (1596–1667)
*[[Theodorus Golovinius]] (Fëdor Golovin) (1867-1937)
*[[Hendricus Goltius]] (Hendrick Goltzius) (1588-1616/1617)
*[[Agenor Maria Goluchowskius]]<ref>''Vox Urbis'', ann. VI, n. III (Romae, 1903): 27 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/voxurbis/VoxUrbis.1903.ann06.num03.Kal_Feb.vat.pdf].</ref> (Agenor Maria Gołuchowski) (1849-1921)
*[[Iohannes Oger Gombaldus]] (Jean Ogier de Gombauld, sive Gombault) (1576-1666)
*[[Alexander Gorciakofius]] (Aleksandr Michajlovič Gorčakov) (1798-1883)
*[[Abrahamus Gorlaeus]] (Abraham van Goorle) (1549-1608)
*[[Iohannes Goropius Becanus]] (Jan Gerartsen) (1519-1572)
*[[Laurentius Grimalius Goslicius|Laurentius Gromalius Goslicius]] (Wawrzyniec Grzymała Goślicki) (1538-1607)
*[[Dionysius Gothofredus]] (Denis Godefroy) (1549-1622)
*[[Ioannes Christophorus Gottschedius]] (Johann Christoph Gottsched) (1700-1766)
*[[Iohannes Georgius Graevius]] (Johann Georg Graeve seu Graef) (1632-1703)
*[[Antonius Gramscius]] (Antonio Gramsci) (1891-1937)
*[[Iana Graia]] (Jane Grey) (1534-1554)
*[[Ulysses S. Grantius]] (Ulysses S. Grant) (1822-1885)
*[[Iacobus Greselius]] (Jakob Gresel) (1483-1552)
*[[Franciscus Griffus]] (Francesco Griffo) (1450-1518)
*[[Melchior Grodecius]] (Melichar Grodecký) (1584 circa-1619)
*[[Hugo Grotius]] (Huig de Groot seu Hugo de Groot) (1583-1645)
*[[Andreas Gryphius]] (Andreas Greif) (1616–1664)
*[[Simon Grynaeus]] (Simon Griner) ([[1493]]–[[1541]])
*[[Iosephus Guarnerius]] (Giuseppe Guarneri) (1698–1744)
*[[Guercinus]] (Giovanni Francesco Barbieri, il Guercino) (1591-1666)
*[[Bernardus Guidonis]] (Bernard Gui) (1261/1262-1331)
*[[Melchior Guilandinus]] (Melchior Wieland) (circa annum [[1520]]-[[1589]])
*[[Robertus de Altavilla]], dictus Guiscardus (Robert Guiscard aut Roberto il Guiscardo) (1015-1085)
*[[Petrus Gyllius]] (Pierre Gilles) (1489-1555)
== H ==
[[Fasciculus:Stanisław Hozjusz 1.PNG|thumb|Stanislaus Hosius]]
[[Fasciculus:Jacob Verheiden-IOANNES HVSSVS BOHEMVS.jpg|thumb|Ioannes Hussus]]
*[[Laurentius Haechtanus]] (Laureis van Haecht Goidtsenhoven) (1527-1603)
*[[Ricardus Hakluytus]] (Richard Hakluyt) (1552/1553-1616)
*[[Edmundus Halleius]] (Edmund Halley) (1656-1742)
* [[Alexander Hamiltonius]] (Alexander Hamilton) (1755/1757-1804)
* [[Georgius Fridericus Handelius]] (Georg Friederich Händel) (1685-1759)
*[[Martin Hayneccius]] (Martin Heinigke) (1544-1611)
*[[Martinus Hanckius]] (Martin Hancke) (1633-1709)
*[[Gulielmus Henricus Harrisonius]] (William Henry Harrison) (1773-1841)
*[[Gulielmus Harveus]] (William Harvey) (1578-1657)
*[[Kamala Harrisia]] (Kamala Harris) (1964)
*[[Iosephus Haydinius]] (Joseph Haydn) (1732-1809)
*[[Georgius Gulielmus Fridericus Hegel|Georgius Gulielmus Fridericus Hegelius]] (Georg Wilhelm Friedrich Hegel) (1770-1831)
*[[Bartholomaeus Herbelotius]] (Barthélemy d'Herbelot) (1625-1695)
*[[Conradus Heresbachius]] (Konrad Heresbach) (1496-1576)
*[[Helius Eobanus Hessus]] (Eoban Koch) (1488-1540)
*[[Iohannes Hevelius]] (Johannes Hewelcke) (1611-1687)
*[[Paulus Hindenburgius]] (Paul von Hindenburg) (1847-1934)
*[[Thomas Hobbius]] vel Hobbesius<ref> Cf. [https://www.google.it/books/edition/Dionysii_Andreae_Pasio_in_regio_taurinen/ZWJduHPwkLYC?hl=it&gbpv=1&dq=thomas+hobbesius&pg=PA74&printsec=frontcover ''Dionysii Andreae Pasio in regio taurinensi athenaeo professoris Elementa philosophiae moralis''] (1822).</ref> (Thomas Hobbes) (1588-1679)
*[[Iohannes Fridericus Hodannus]] (Johann Friedrich Hodann) (1674 – post annum 1734)
*[[Fridericus Hoelderlinus|Fridericus Hoederlinus]] (Friedrich Hölderlin) (1770-1843)
*[[Iohannes Iacobus Hofmannus]] (Johann Jacob Hofmann) (1635-1706)
*[[Henricus Hollandus]] (Henry Holland) (1583-post 1649)
*[[Iohannes Holpenius]] seu Holbenius (Hans Holbein) (1497-1543)
*[[Lucas Holstenius]] (Lukas Holste) (1596-1661)
*[[Robertus Hookius]] (Robert Hooke) (1635-1703)
*[[Edgarius Hooverus]]<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20221012045553/http:/ephemeris.alcuinus.net/leonina/EL%20113.pdf|title=De praesidis Kennedy morte|last1=Kangiser|first1=Paulus|year=|website=Ephemeris|date=9 Martii [[2016]]|page=17|first2=|last2=}}: "Diurnarii et historici suspectos habebant alii alios, velut vicepraesidem ''Lyndonium Johnson'', ''Richardum Nixon'', ''Edgarium Hooverum'' eiusque officium foederale investigatorium ''(FBI)''."</ref> (John Edgar Hoover) (1895-1972)
*[[Stanislaus Hosius]] (Stanisław Hozjusz) (1504-1579)
*[[Gregorius Horstius]] (Gregor Horst) (1578-1636)
*[[Mathias Hovius]] (Matthijs Van Hove) (1542-1620)
*[[Petrus Daniel Huetius]] (Pierre Daniel Huet) (1630-1721)
*[[Christianus Hugenius]] (Christiaan Huygens) (1629-1695)
*[[Saddamus Husseinus]] (Saddām Ḥusayn ʿAbd al-Maǧīd al-Tikrītī) (1937-2006)
*[[Ioannes Hussius]] vel Hussus (Jan Hus) (circa 1370-1415)
*[[Nicolaus Hussovianus]] (Mikołaj Hussowski) (circa 1470-circa 1533)
*[[Anna Hutchinsonia]] (Anne Hutchinson) (1591-1643)
*[[Iohannes Huttichius]] (Iohannes Huttich) (circa 1490-1544)
*[[Martinus Hylacomylus|Martinus Hylacomylus aut Ilacomilus]] (Martin Waldseemüller) (1470-1522)
*[[Ursus Hypatus]]<ref>"Ursus Hypatus Venetiarum Dux" apud librum ''Rerum Italicarum scriptores'' (1733): 1284 [https://www.google.it/books/edition/Rerum_Italicarum_scriptores/jU6byajDoDIC?hl=it&gbpv=1&dq=ursus+hypatus&pg=PA1283&printsec=frontcover].</ref> (Orso Ipato) (...-737)
== I ==
* [[Cornelius Iansenius]] (Cornelius Jansen) (1585-1638)
* [[Eduardus Iennerus]] (Edward Jenner) (1749-1823)
* [[Paulus Iensius]] aut Ienischius (Paul Jenisch) ([[1551]]-[[1612]])
* [[Carolus Iesualdus]] (Carlo Gesualdo) (1566-1613)
* [[Angelus Illycinus]]<ref>Bibliotheca Laurentana Florentiae</ref> (Angelo Maria d'Elci) (1751-1824)
* [[Iohannes Iessenius]] (János Jeszenszky or Ján Jesenský) (1566-1621)
* [[Franciscus Irenicus]] (Franz Friedlieb) (1494/95-1553)
* [[Henricus Institor]] (Heinrich Kramer) (1430-1505)
* [[Iohannitius]] (Ḥunayn ibn Isḥāq) (808-873)
* [[Arngrimus Ionas]] (Arngrímur Jónsson) (1568-1648)
* [[Lucas Iordanus]] (Luca Giordano) (1634-1705)
* [[Paulus Iovius]] (Paolo Giovio) (1483-1552)
* [[Ioachim Iungius]] (Joachim Jung) (1587-1657)
* [[Marcus Antonius Iustinianus]] (Marcantonio Giustinian) (1619-1688)
== J ==
* [[Andreas Jacksonius]] (Andrew Jackson) (1767-1845)
* [[Martha Jeffersonia Randolphia]] (Martha Jefferson Randolph) (1772-1836)
* [[Thomas Jeffersonius]] (Thomas Jefferson) (1743-1826)
== K ==
[[Fasciculus:Portrait Confused With Johannes Kepler 1610.jpg|thumb|Iohannes Keplerus]]
* [[Engelbertus Kaempfer|Engelbertus Kaempferus]] (Engelbert Kaempfer) (1651-1716)
* [[Immanuel Kantius]] (Immanuel Kant) ([[1724]]-[[1804]])
* [[Iohannes Keplerus]] (Johannes Kepler) (1571-1630)
* [[Ibn Khaldunus]] (''‘''Abd al-Raḥmān ibn Ḫaldūn al-Ḥaḍramī) (1332-1406)
* [[Athanasius Kircherus]] (Athanasius Kircher) (1602-1680)
* [[Michael Korycius]] (Michal Karycki) (1714-1781)
* [[Aloysius Kossuthius]] (Kossuth Lajos) (1802-1894)
* [[Paulus Krugerius]]<ref>"Ad lacus Lemanni ripas [...] gravis annis procellosae vitae cursum absolvit Paulus ille Krugerius"; ''Vox Urbis'', ann. VII, n. IX (Romae, 1904): 73 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/voxurbis/VoxUrbis.1904.ann07.num09.Kal_Sept.tusc.pdf].</ref> (Paul Kruger) (1825-1904)
* [[Iosaphat Kuncevicius]] (Josafat Kuncevyč) (1580-1623)
== L ==
* [[Ioannes Baptista Lamarckius|Ioannes Baptista Lamarkius]] (Jean-Baptiste de Monet de Lamarck) (1744-1829)
*[[Petrus Lambeccius]] aut Lambecius (Peter Lambeck) ([[1628]] - [[1680]])
*[[Dionysius Lambinus]] (Denis Lambin) (1520-1572)
*[[Ioannes Maria Lancisium|Ioannes Maria Lancisius]]<ref>Cf. [https://web.archive.org/web/20041214023337/http://www.antiqbook.com/boox/bok/7706.shtml www.antiqbook.com].</ref> (Giovanni Maria Lancisi) ([[1654]]-[[1720]])
*[[Fridericus Lanckisius]] (Friedrich Lanckisch) (1648-1669)
*[[Christophorus Landinus]] (Cristoforo Landino) ( [[1424]]-[[1498]])
*[[Ioannes Lanfrancus]] (Giovanni Lanfranco) (1582-1647)
*[[Orlandus Lassus]] (Orlande de Lassus aut Orlando di Lasso) (ca. 1530-1594)
*[[Burnectus Latinus]] (Brunetto Latini) (circa 1220-1294)
*[[Lautarus]] (Lef-Traru) (1535-1557)
*[[Antonius Lavoisierius]] (Antoine Laurent de Lavoiser) (1743-1794)
*[[Vladimirus Leninus]] (Vladimir Lenin, vere Vladimir Il'ič Ul'janov) (1870-1924)
*[[Nicolaus Leoninus]] aut Nicolaus Leonicenus Vicentinus (Niccolò Leoniceno aut Nicolo Lonigo aut Nicolò da Lonigo da Vincenza) ([[1428]]-[[1524]])
*[[Iacobus Leopardius]]<ref>"Jacobus Leopardius, cujus nomine inter poetas aeque ac pedestris orationis scriptores vix aliud majus" apud librum Italicum ''[https://www.google.it/books/edition/Opere_di_Giacomo_Leopardi/_PsFAAAAQAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Iacobus+Leopardius&pg=PA25&printsec=frontcover Opere di Giacomo Leopardi]'' (1884): 25.</ref> (Giacomo Leopardi) (1798-1837)
*[[Mundinus de Leuciis]] (Mondino dei Luzzi) (ca. 1275-1326)
*[[Lieupangus]] (Liu Bang) (256 a.C.n.-195 a.C.n.)
*[[Pyrrhus Ligorius]] (Pirro Ligorio) (1513-1583)
*[[Aloisius Lilius]] (Luigi Lilio aut Giglio) (ca. 1510-1576)
*[[Thomas Linacrius]] (Thomas Linacre) (ca. 1460-1524)
*[[Abrahamus Lincolnius]] (Abraham Lincoln) (1809-1865)
*[[Carolus Linnaeus]] (Carl von Linné) (1707-1778)
*[[Philippus Lippius]] (Filippo Lippi) (1406 circa-1469 circa)
*[[Iustus Lipsius]] (Joest Lips) (1547-1606)
*[[Franciscus Lisztius]] (Liszt Ferenc) (1811-1886)
*[[Ioannes Lockius]] (John Locke) (1632-1704)
*[[Theodoricus Loher a Stratis]] (Dietrich Loher) (circa annum 1495–1554)
*[[Michael Lomonosov|Michael Lomonosovius]] (Михаил Ломоносов, tr. Michail Lomonosov) (1711-1765)
*[[Georgius Longimanus]] (Jurij Dolgorukij) (1090-1157)
*[[Christophorus Longolius]] (Christophe de Longueil)
*[[Gisbertus Longolius]] (Gijsbert van Langerack) (1507-1543)
*[[Adamus Lonicerus]] vel Adam Lonicer (Adam Lonitzer) (1528 - 1586)
*[[Leonardus Loredanus]] (Leonardo Loredan) (1436-1521)
*[[Petrus Lotichius Secundus]] (Peter Lotz) (1528-1560)
*[[Amatus Lusitanus]] (João Rodrigues) (1511-1568)
*[[Martinus Lutherus]] (Martin Luther) (1483–1546)
*[[Sigismundus Luxemburgicus]] (Sigismund von Luxemburg) (1368-1437)
*[[Luzzalus]] (Kılıç Ali Paşa sed natus Giovanni Dionigi Galeni) (1519-1587)
*[[Georgius Lycoripensis]] (Georg Tannstetter) (1482-1535)
*[[Conrad Lycosthenes]] (Konrad Wolffhart) (1518–1561)
*[[Gulielmus Lylius]] (William Lilye aut Lily) (circa [[1468]]–[[1522]])
== M ==
[[Fasciculus:Philipp Melanchthon 3.jpg|thumb|251x251px|Phillippus Melanchthon]]
[[Fasciculus:GerhardMercator.jpg|thumb|Gerardus Mercator]]
* [[Machometus]] (Muḥammad) (circa 570–632)
*[[Nicolaus Maclavellus]] (Niccolò Machiavelli) (1469-1527)
* [[Georgius Macropedius]] (Joris van Lanckvelt) (1487-1558)
* [[Iacobus Madisonius]] (James Madison) (1751-1836)
* [[Nicolaus Madurus]] (Nicolás Maduro) (1962)
* [[Christophorus Madrutius]] (Cristoforo Madruzzo) (1512-1578)
** [[Ioannes Ludovicus Madrutius]] (Giovanni Ludovico Madruzzo) (1532–1600)
* [[Bruno Magdeburgensis]] (Bruno von Sachsenkrieg) (saeculo XI)
*[[Ferdinandus Magellanus]] (Fernão de Magalhães) (1480-1521)
*[[Moses Maimonides]] (Moshe ben Maimon) (1135-1204)
* [[Thomas Maius]] (Thomas May) (1594/1595-1650)
*[[Felix Malleolus]] (Felix Hemmerlin) (ca. 1389 - ca. 1459)
*[[Marcellus Malpighius]] (Marcello Malpighi) (1628-1694)
*[[Iohannes Manardus]] (Giovanni Manardo aut Giovanni Manardi aut [[Hungarice]] János Manardus) (1462-[[1536]])
*[[Aldus Manutius]] (Aldo Manuzio) (1449-1515)
*[[Alexander Manzonius]] (Alessandro Manzoni) (1785-1873)
*[[Alexander Marcellus|Alexander Ignatius Marcellus]] (Alessandro Marcello) (1673-1747)
*[[Guidus Ubaldus e Marchionibus Montis]] (Guidobaldo del Monte) (1545-1607)
*[[Ioannes Marcus Marci]] (Jan Marek Marci) (1595-1667)
*[[Gulielmus Marconius]] (Guglielmo Marconi) (1874-1937)
*[[Heribertus Marcusius]] (Herbert Marcuse) (1898-1979)
*[[Hyacintha Marescotta]] (Giacinta Marescotti) (1585-1640)
*[[Simon Marius]] (Simon Mayr) (1573-1624)
*[[Christophorus Marlovius]] (Christopher Marlowe) (1564-1593)
*[[Philippus Marnixius]] (Philips van Marnix) (1540-1598)
*[[Lanzarotus Marocelus]] (Lanzerotto Marocello) (1270-1336)
*[[Ioannes Marshallus]] (John Marshall) (1755-1835)
*[[Aloysius Ferdinandus Marsilius]] (Luigi Ferdinando Marsigli) ([[1658]]-[[1730]])
*[[Marcus Marulus]] (Marko Marulić) (1450-1524)
*[[Carolus Marxius]] (Karl Heinrich Marx) (1818-1883)
*[[Thomas Masacius]]<ref name=":0" /> (Tommaso di ser Giovanni di Mone Cassai, Masaccio) (1401-1428)
*[[Mesrobes Mastosius]] (Mesrop Maštoc’) (360-440)
*[[Theodoricus Martinus]] (Dick Martens) (1446–1534)
*[[Galeottus Martius]]<ref>Cf. [http://www.maremagnum.com/index.php?option=com_ricerca&task=risult&desiditem=33886991 ''Maremagnum'' apud www.maremagnum.com]{{Nexus deficitur|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> (Galeotto Marzio) (1427-[[1497]])
*[[Andreas Masius]] (Andreas Maes) (1514-1573)
*[[Petrus Andreas Matthiolus]] (Piero Andrea Gregorio Mattioli) (1501-1577)
*[[Franciscus Maturantius]] (Francesco Maturanzio) (1443-1518)
*[[Franciscus Maurocenus]] (Francesco Morosini) (1619-1694)
*[[Franciscus Maurolicus]] vel Maurolycus (Francesco Maurolico) (1494-1575)
*[[Iulius Mazarinus]] (Jules Mazarin aut [[Italice]] Giulio Mazzarino) (1602-1661)
*[[Marcus Mazzaroppus]] (Marco Mazzaroppi) (1550-1620)
*[[Iosephus Mazzinius]] (Giuseppe Mazzini) (1805-1872)
*[[Iacobus Mazochius]] (Giacomo Mazzocchi) (...-1527?)
*[[Laurentius Medices]] seu Maediceus (Lorenzo de' Medici) (149-1492)
*[[Ioannes Megabachus]] (Johann Magenbuch) ([[1487]]-[[1546]])
*[[Philippus Melanchthon]] (Philippus Schwarzerd) (1497–1560)
*[[Rupertus Meldenius]] (Peter Meiderlin) ([[1582]] - [[1661]])
*[[Meledinus]] (Al-Kāmil Muḥammad) (1178-1238)
*[[Carolus Mellinus]] (Charles Mellin) (1597-1641)
*[[Georgia Melonia]] (Giorgia Meloni) (1977)
*[[Mena]]<ref>"Mena Imperator Aethiopiae"; ''[https://www.google.it/books/edition/Burcardi_Gotth_Struvii_Introdvctio_in_no/RPrAYxvuUocC?hl=it&gbpv=1&dq=imperator+Aethiopiae&pg=RA2-PA815&printsec=frontcover Burcardi Gotth. Struvii Introdvctio in notitiam rei litterariae et usum bibliothecarum auctoris ipsius mstis observationibus]'' (Francofurti et Lipsiae, 1754).</ref> (Mēnās) (...-1563)
*[[Iacobus Menochius]] (Giacomo Menochio) (1532-1607)
*[[Gerardus Mercator]] (Gerard de Kremer) (1512-1594)
*[[Nicolaus Mercator]] (Nikolaus Kauffmann) (1620-1687)
*[[Hieronymus Mercurialis]] (Girolamo Mercuriale) (1530-1606)
*[[Angela Merkela]] (Angela Merkel) (1954)
*[[Georgius Merula]] (Giorgio Merlano di Negro) (natus circa annum [[1430]]-[[1494]])
*[[Paulus Merula]] (Paul van Merle) (1558-1607)
*[[Marinus Mersennus]] (Marin Mersenne) ([[1588]]-[[1648]])
*[[Quintinus Mesius]] (Quentin Massys) (circa annum 1466–1530)
*[[Antonellus Messanensis]] (Antonello da Messina) (1430-1479)
*[[Petrus Metastasius]] (Pietro Metastasio sed natus Pietro Trapassi) (1698-1782)
*[[Clemens Vencelus Nepomucus Lotharius Metternicus]] (Klemens Wenzel Lothar Nepomuk von Metternich) (1773-1859)
*[[Ioannes Meursius]] (Johannes van Meurs) ([[1579]]–[[1639]])
*[[Miantonimo]] (Miantonomoh) (1600?-1643)
*[[Iacobus Micyllus]] (Jakob Moltzer) (1503–1558)
*[[Ioannes Miltonus]] (John Milton) (1608-1674)
*[[Simon Minervius]] (Simon Schaidenreisser) (1497-1572)
*[[Ioannes Picus Mirandula]] (Giovanni Pico della Mirandola) (1463-1494)
*[[Andreas Fricius Modrevius]] (Andrzej Frycz Modrzewski) (1503-1572)
*[[Ambrosius Moibanus]] (Ambrosius Moyben) (1494–1554)
*[[Ioannes Molanus]] (Jan Vermeulen) (1533-1585)
*[[Molierus]] (Molière, vere Jean-Baptiste Poquelin) (1622-1673)
*[[Claudius Mons Viridis]] (Claudio Monteverdi) (1567-1643)
*[[Vladimirus II Monomachus]] (Volodimer Monomach) (1053-1125)
*[[Iacobus Montanus]] (Jakob Berg) (circa annum 1460–1534)
*[[Michael Montanus]] (Michel de Montaigne) (1533-1592)
*[[Guidus Ubaldus e Marchionibus Montis]] (Guidobaldo Del Monte) (1545–1607)
*[[Braccius Montonus]] (Braccio da Montone seu vere Andrea Fortebraccio) (1368-1424)
*[[Iacobus Monrovius]] (James Monroe) (1758-1831)
*[[Paulus Morigius]] (Paolo Morigia) (1525-1604)
*[[Ioannes Baptista Morinus]] (Jean-Baptiste Morin) (1583-1656)
*[[Ioannes Morinus]] (Jean Morin) (1591 – 1659)
*[[Ioannes Mortonus]] (John Morton) (circa 1420-1500)
*[[Thomas Morus]] (Thomas More) (1478-1535)
*[[Petrus Mosellanus]] (Peter Schade) (1493-1524)
*[[Leopoldus Mozartus]] (Leopold Mozart) (1719-1787)
*[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] (Wolfgang Amadeus Mozart) (1756-1791)
*[[Nicolaus Mulerius]] (Nicolaas des Mulier/s) (1564-1630)
*[[Carolus Mullerus]] (Karl Wilhelm Ludwig Müller) (1813-1894)
*[[Ludovicus Antonius Muratorius]] (Ludovico Antonio Muratori) ([[1672]] - [[1750]])
*[[Wolfgangus Musculus]] (Wolfgang Müslin) ([[1497]]-[[1563]])
*[[Iohannes Carolus Augustus Musaeus]] (Johann Karl August Musäus) (1735-1787)
*[[Benitus Mussolinius]] vel Mussolinus<ref>Nomen latinum nuncupatum apud varias medalias aetatis Fasticicae, ubi BENITVS MVSSOLINVS (sic) scribitur. Vide [https://web.archive.org/web/20211112151241/https://digital.wolfsonian.org/WOLF007140/00001 hic].</ref> (Benito Amilcare Andrea Mussolini) (1883-1945)
*[[Marcus Antonius Muretus]] (Marc Antoine Muret) (1526-1585)
*[[Elonus Muscus]] (Elon Musk) (1971-)
*[[Mutezuma I]] (Motēcuhzōma Ilhuicamīna) (1398-1469)
*[[Mutezuma II]] (Motēcuhzōma Xōcoyōtzin) (1465-1520)
*[[Hieronymus Mutianus]] (Girolamo Muziano) 1532-1592)
*[[Mutianus Rufus]] (Konrad Muth) (1470-1526)
*[[Fridericus Myconius]] (Friedrich Mekum) (1490-1546)
== N ==
[[Fasciculus:Nostradamus by Lemud.jpg|thumb|Michael Nostradamus]]
* [[Ioannes Nannius Utinensis]] (Giovanni Nanni da Udine) (1487-1564)
* [[Pamphilus Narvaëzius]]<ref name=":1">Cf. [https://books.google.it/books?id=hIc9faAutbgC&pg=RA1-PP15&lpg=RA1-PP15&dq=Quatimocus&source=bl&ots=H_YwiVdnVD&sig=ACfU3U20XTzBszQOSkFo9YdaqFLFRlEz_g&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwi-icfH_OLzAhW7hP0HHdLcD2UQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=Quatimocus&f=false ''Joannis Genesii Sepulvedæ ... Opera, cum edita, tum inedita, accurante Regia Historiæ Academia, Volumen Tertium''] (Matriti, 1780).</ref> (Pánfilo de Narváez) (1470-1528)
* [[Adolphus Nassovius]] (Adolf von Nassau) (ante 1250-1298)
* [[Petrus Paulus Navarrus]] (Pietro Paolo Navarro) (1560-1622)
* [[Neachile]] (Nyaicili Boki Raja) (...-1556)
* [[Christophorus Neander]] (Christoph Neumann) (1589-1625)
* [[Georgius Neapolitanus]] (Giorgio Napolitano) (1925-2023)
* [[Philippus Nerius|Philippus Romulus Nerius]] (Filippo Romolo Neri) (1515-1595)
* [[Beniaminus Netanjahuus]] (Binyamin Netanyahu) (1949)
* [[Isaacus Newtonus]]<ref>''Isaacus Newtonus'' apud [[Christianus Hugenius|Christianum Hugenium]], ''Cosmotheoros'' liber 2 [http://web.clas.ufl.edu/users/rhatch/pages/11-ResearchProjects/boulliau/bio-historical/06-b-sir-d-brewster.htm ''Boulliau Biography - Sir David Brewster on Ismael Boulliau - Boulliau Homepage - Information, Resources, Links, Images, Original Research & Writing'' apud web.clas.ufl.edu].</ref> (Isaac Newton) (1642-1727)
* [[Paulus Niavis]] (Paul Schneevogel) (circa annum 1460-1514)
* [[Ioannes Nicolaus Niclasius]] (Johann Nicolaus Niclas) (1733-1808)
* [[Petrus Niger]] aut Petrus Nigrus<ref>Cf. [[Marcus Tanner]], ''The Raven King: Matthias Corvinus and the Fate of His Lost Library,'' pag. 122.</ref> (Peter Schwarz) (1434- 1481 circa)
* [[Guliemus Nigrinus]] (Wilhelm Schwartze) (1588 -1638)
* [[Baptista Nigronus]] (Battista Negrone) (1530-1592)
* [[Marius Nizolius]] (Mario Nizolio) (1488-1567)
* [[Robertus Nobilis]] (Roberto de' Nobili) (1541-1559)
* [[Ludovicus Nonnius]] (Ludovic Nunez) (1553-1645)
* [[Noradinus (Saladini filius)|Noradinus]] (Nūr al-Dīn al-Malik al-ʾAfḍal) (1170-1225)
* [[Michael Nostradamus]] (Michel de Nostredame) (1503-1566)
* [[Gabriel Nuntius]] (Gabriele d'Annunzio) (1863-1938)
* [[Nuraldinus]] (Nūr al-Dīn Zangī) (1118-1174)
== O ==
* [[Bernardinus Ochinus|Bernandinus Ochinus]] (Bernandino Ochino) (1487-1564)
* [[Odoacer]] sive Odovacar (Audawakrs) (433-493)
* [[Nicolaus Odoenus]] (Nicholas Owen) (1550-1606)
* [[Hyacinthus Odrovantius]] (Jacek Odrowąż) (1185-1257)
* [[Ioannes Oecolampadius]] (Johannes Heussgen) (1482–1531)
* [[Iohannes Ogilbius]] (John Ogilby) (1600-1676)
* [[Arnaldus Oihenartus]] ([[Vasconice]] Arnaut Oihenart seu [[Francogallice]] Arnauld Oihénart) (1592-1668)
* [[Odoardus Olcornus]] (Edward Oldcorne) (1561-1606)
* [[Adam Olearius]] (Adam Oehlschlegel aut Ölschläger) (1599-1671)
* [[Omar|Omar Magnus]] ('Umar ibn al-Ḫaṭṭāb) (ca. 582 - 644)
* [[Gualterus Ophamilius]] (Gualtiero Offamilio) (12 saeculo-1190)
* [[Iohannes Oporinus]] (Iohannes Herbst) (1507-1568)
* [[Bernardus Oricellarius]] (Bernardo Rucellai) (1449-1514)
** [[Ioannes Oricellarius]] (Giovanni Rucellai) (1475-1525)
* [[David Origanus]] (David Tost) (1558 - 1628)
* [[Petrus Orseolus (rex Hungariae)|Petrus Orseolus]] (Velencei Péter) (1010/1011-circa 1056)
* [[Abraham Ortelius]] (Abraham Ortels, Oertel, Örtel, Orthellius, Wortels) ([[1527]] - [[1598]])r
* [[Abraham Ortelius]] (Abraham Ortels, Oertel, Örtel, Orthellius, Wortels) ([[1527]] - [[1598]])
* [[Hieronymus Osorius]] (Jerónimo Osório) (1506-1580)
* [[Fridericus Ozanam|Fridericus Ozanamius]] (Frédéric Ozanam) (1813-1853)
== P ==
[[Fasciculus:MatteoPalmieri.jpg|thumb|Matthaeus Palmerius [[humanista]] et [[rerum gestarum scriptor]] [[Italia|Italus]] ]]
[[Fasciculus:Magdalena de Passe.png|thumb|301x301px|[[Magdalena Passaea]]]]
* [[Eduardus Pachecus]] (Duarte Pacheco Pereira) (1460-1533)
* [[Franciscus Pachecus]] (Francisco Pacheco) (1566-1626)
*[[Iulius Pacius de Beriga]] (Giulio Pace da Beriga) (1550-1631)
*[[Aonius Palearius]] (Antonio della Pagliara) ([[1503]]-[[1570]])
*[[Marcellus Palingenius Stellatus]] sive Palingenius (Marcello Palingenio Stellato aut Pier Angelo Manzolli) (circa 1500-ante 1551)
*[[Arcangela Palladinia]] (Arcangela Paladini) (1599-1622)
*[[Petrus Simon Pallas|Petrus Simon Pallasius]], seu Pallas (Peter Simon Pallas) (1741-1811)
*[[Matthaeus Palmerius]] (Matteo Palmieri) ([[1406]]-[[1475]])
*[[Benedictus Pamphilius]] (Benedetto Pamphilij) (1653-1730)
*[[Ianus Pannonius]] (Hungarice ''János Csezmicei'' aut Croatice ''Ivan Česmički'') (1434-1472)
*[[Onuphrius Panvinius]] (Onofrio Panvinio) (1530-1568)
*[[Daniel Papebrochius]] (Daniel Papebroch) (1628-1714)
*[[Philippus Theophrastus Aureolus Bombastus von Hohenheim]] sive [[Paracelsus]] (Phillip von Hohenheim) (1493-1541)
*[[Ambrosius Paraeus]] (Ambroise Paré) (circa annum [[1510]]-[[1590]])
*[[Petrus Parlerius]] (Peter Parler) (1330 vel 1333-1399)
*[[Matthaeus Parisiensis]] (Matthew Paris) (1200 circa-1259)
*[[Angelus Particiacus]] (Agnello vel Angelo Partecipazio) (...-827)
*[[Blasius Pascalis]] (Blaise Pascal) ([[1623]]-[[1662]])
*[[Ioannes Pascoli|Ioannes Pascolus]]<ref> Cf. [https://www.google.it/books/edition/Humanistica_Lovaniensia/EEgwaHabP88C?hl=it&gbpv=1&dq=ioannes+pascolus&pg=PA440&printsec=frontcover ''Humanistica Lovaniensia''] (2003): 440.</ref> (Giovanni Pascoli) (1855-1912)
*[[Ioannes Baptista Pasqualinus]] (Giovanni Battista Pasqualini) (1595-1631)
*[[Magdalena Passaea]] (Magdalena van de Passe) (1600-1638)
*[[Crispianus Passaeus]] (Crispijn van de Pass) (1564-1637)
*[[Wilhelmus Passaeus]] (Willem van de Passe) (1597-1637)
*[[Marsilius Patavinus]]<ref>Cf. [http://www.antiqbook.de/boox/hein/21070.shtml ww.antiqbook.de]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> (Marsiglio dei Mainardini) ([[1275]]/[[1290]]-[[1342]] aut [[1343|43]])
*[[Gabrielis Carola Patina]] (Gabrielle-Charlotte Patin) (1655-1750)
*[[Carolus Patinus]] (Charles Patin) (1633-1693)
*[[Franciscus Patricius]] (Francesco Patrizi da Cherso aut Frane Petrić/Petris/Petrišević) (1526-1597)
*[[Marcus Paulus Venetus|Marcus Paulus]] (Marco Polo) (1254-1324)
*[[Maria Magdalena de Pazzis]] seu Pactia<ref>Vincentius Puccini, ''Vita di Suor Maria Maddalena de' Pazzi'' (Florentiae, 1611): 765 [https://www.google.it/books/edition/Vita_di_Suor_Maria_Maddalena_de_Pazzi/MSxSAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=maria+magdalena+pactia&pg=PA15&printsec=frontcover].</ref> (Maria Maddalena de' Pazzi) (1566-1607)
*[[Pecsuot]] (Pecksuot) (...-1624)
*[[Iacobus Peletarius]] (Jacques Peletier du Mans) (1517-1582)
*[[Petrus Ioannes Perpinianus]] (Pedro Juan Perpiñá) (1530-1566)
*[[Balthasar Perutius]]<ref>Cf. [http://books.google.ch/books?id=PiwDAAAAYAAJ&pg=PA216&lpg=PA216&dq=Balthasar+Perutius&source=web&ots=6VD-m_6-P_&sig=O_Nd94jxMxnVA7oklRBQG3igjkc&hl=it&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result Angelo Fabroni, Leonis X. pontificis maximi vita - - 1797].</ref> (Baldassarre Peruzzi) ([[1481]] – [[1536]])
*[[Felix Petancius Ragusinus]]<ref>cfr. [[Marcus Tanner]], ''The Raven King: Matthias Corvinus and the Fate of His Lost Library'' , pag. 122</ref> (Feliks Petančić) (1455-1517/1522)
*[[Simon Peterzanus]]<ref>"SIMON PETERZANUS VENETUS TITIANI ALUMNUS FECIT MDLXXXVIIII" apud encyclopaediam Italicam [https://www.treccani.it/enciclopedia/simone-peterzano_%28Dizionario-Biografico%29/ Treccani] {{ling|Italice}}</ref> (Simone Peterzano) (1535-1599)
*[[Petrus Petitus]] (Pierre Petit) (1617-1687)
*[[Alexander Petofius]] (Petőfi Sándor) (1823-1849)
*[[Pandolfus Petrucius]] (Pandolfo Petrucci) ([[1452]] – [[1512]])
*[[Georgius Peurbachius]] (Georg von Peuerbach) ([[1423]]-[[1461]])
*[[Bernardinus Pictoricius]] (Pinturicchio) ([[1454]] – [[1513]])
*[[Ioannes Baptista Piranesius]] (Giambattista Piranesi) ([[1720]]-[[1778]])
*[[Ascanius Philamarinus]] (Ascanio Filomarino) (1583-1666)
*[[Franciscus Philelphus]] (Francesco Filelfo) (1398-1481)
*[[Aimericus Picaudus]] (Aymeric Picaud) (XII saeculo-?)
*[[Philippus Picinellus]] (Filippo Picinelli) (1604-1678)
*[[Aeneas Silvius Picolomineus]] (Enea Silvio Piccolomini vel papa Pius II) (1405-1464)
*[[Bernardinus Pictoricius|Bernandinus Pictoricius]] (Bernardino di Betto di Biagio, Pinturicchio) (1454-1511)
*[[Antonius Pinaeus]] (Antoine du Pinet) (?-1584)
*[[Piodasses]] (Aśoka) (circa 304 a.C.n.-232 a.C.n.)
*[[Andreas Pisanus]] (Andrea Pisano) (1290-1348)
*[[Ioannes Piscator]] (Johannes Fischer) (1546-1625)
*[[Pisanus]] (Pisanello sed natus Antonio di Puccio Pisano) (ante 1390-1455 circa)
*[[Franciscus Pizardus]] seu Pizarrus (Francisco Pizarro) (1476-1541)
*[[Iohannes Placentius]] (Léon le Plaisant) (...-1548)
*[[Bartholomaeus Platina]] (Bartolomeo Sacchi) ([[1421]]-[[1481]])
*[[Pocahonta]] (Matoaka, quae dicitur Pocahontas) (1595 circa-1617)
*[[Francisca Polentana]] (Francesca da Polenta) (1259-1285)
*[[Reginaldus Polus]] (Reginald Pole) (1500-1558)
*[[Petrus Pomponatius]] (Pietro Pomponazzi) ([[1462]]-[[1525]])
*[[Iulius Pomponius Laetus]] (Giulio Pomponio Leto) (1428-1498)
*[[Ioannes Pontius Legionensis]] (Juan Ponce de Leòn) (1460-1521)
*[[Iacobus Pontormus]] (Jacopo da Pontormo) (1494-1557)
*[[Simon Portius]]<ref>Cf.filium eius Camillum Portium [http://edit16.iccu.sbn.it/scripts/iccu_ext.dll?fn=11&res=17016]</ref> (Simone Porzio) ([[1497]] – [[1554]])
**[[Camillus Portius]]<ref>Cf.[http://edit16.iccu.sbn.it/scripts/iccu_ext.dll?fn=11&res=17016]</ref> (Camillo Porzio) ([[1526]] – [[1580]])
*[[Porus]] (Puruṣottama) (?-317 a.C.n.)
*[[Powhatanus]] (Wahunsenacawh, qui dicitur Chief Powhatan) (1547 circa-1618 circa)
*[[Antonius Possevinus]] (Antonio Possevino) ([[1533]]–[[1611]])
*[[Gulielmus Postellus]] (Guillaume Postel) ([[1510]]–[[1581]])
*[[Hieronymus Pragensis]] (Jeroným Pražský) (1365 circa-1416)
*[[Iosquinus Pratensis]] (Josquin Des Prés) (1450-1521)
*[[Michael Praetorius]] (Michael Schultheiß) ([[1571]]–[[1621]])
*[[Laurentius Pucius]] (Lorenzo Pucci) (1458-1531)
*[[Casimirus Pulaskius]] (Kazimierz Pułaski) (1746-1779)
*[[Ioannes II (magnus dux Moscoviae)|Ioannes II Pulcher]] (Ivan II Krasnyj) (1326-1359)
*[[Antonius Pullarius]] (Antonio del Pollaiolo) (circa 1430-1498)
*[[Alexander Puskinus]] (Aleksandr Puškin) (1799-1837)
*[[Nicolaus Pussinus]] (Nicolas Poussin) (1594-1665)
*[[Vladimirus Putinus]] (Vladimir Putin) (1952-)
== Q ==
* [[Quahutimocus]]<ref>Cf. [https://www.google.it/books/edition/Annales_ecclesiastici0/GgRlAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Quahutimocus&pg=PA317&printsec=frontcover ''Annales ecclesiastici ab anno quo desinit Caes. Card. Baronius MCXCVIII usque ad annum MDXXXIV..... ab anno MDIV vsque ad annum MDXXXIV'']</ref> (Cuitláhuac) (circa 1476-1520)
*[[Iacobus Quarterius]] (Jacques Cartier) (1491-1557)
* [[Quatimocus]]<ref name=":1" /> (Cuauhtémoc) (1496-1525)
* [[Artus Quellinus]] (Arnoldus Quellijn) ([[1609]] - [[1668]])
* [[Quoniambecus]] (Cunhambebe) (XVI saeculo)
== R ==
[[Fasciculus:Ludwika Karolina Radziwill.jpg|thumb|306x306px|[[Ludovica Carolina Radivilia]]]]
[[Fasciculus:Pope_Julius_II.jpg|thumb|200 px|Papa [[Iulius II]], natus ''Giuliano della Rovere'', [[Latine]] Iulianus Roverus]]
* [[Franciscus Rabelaesus]] (François Rabelais) (circa annum 1494–1553)
* [[Isaac Rabinus]] (Yitzhak Rabin) (1922-1995)
* [[Ludovica Carolina Radivilia]] (Ludwika Karolina Radziwiłł) (1667-1695)
*[[Ioannes Radvanus]] (Jonas Radvanas) (XVI saeculo-post 1591)
*[[Ahmedus Raisulius]] (Mūlāy ʿAḥmad al-Raisūnī) (1871-1925)
*[[Benedictus Rambertus]] (Benedetto Ramberti) (1503-1547)
*[[Petrus Ramus]] (Pierre de la Ramée) (1515-1572)
*[[Ioannes Baptista Ramusius]] (Giovanni Battista Ramusio) (1485-1557)
*[[Renatus Rapinus]] (René Rapin) (1621-1687)
*[[Raschius]] vere Salomo Isaacides Iarchi (Rabbi Shlomo Yitzhaqi) (1040-1105)
*[[Wolfgangus Ratichius]] (Wolfgang Ratke) (1571-1635)
*[[Urbanus Rattazzius]] (Urbano Rattazzi) (1808-1873)
* [[Iohannes Ravisius Textor]] (Jean Tixier de Ravisi) (1480–1524)
* [[Ioannes Regiomontanus]] (Johannes Müller aus Königsberg) (1436–1476)
* [[Guido Renius]] (Guido Reni) (1575-1642)
* [[Balthasar Resinarius]] (Balthasar Harzer) (circiter [[1480]]-[[1544]])
* [[Urbanus Rhegius]] (Urban Rieger) ([[1489]]–[[1541]])
* [[Beatus Rhenanus]] (Beat Bild) (1485–1547)
* [[Georgius Ioachim Rheticus]] etiam ''Rhäticus'', ''Rhaeticus'', ''Rhetikus'' (Georg Joachim von Lauchen) ([[1514]]– [[1574]])
* [[Matthaeus Riccius]] (Matteo Ricci) (1552-1610)
*[[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus]] (Armand-Jean du Plessis Richelieu) (1585-1642)
* [[Paulus Ricius]] (Paul Ritz) (circa 1480-1541)
* [[Robertus Ridolfus]] (Roberto di Ridolfo) (1531-1612)
* [[Andreas Rivetus]] (André Rivet) (1572-1651)
*[[Ludovicus Caelius Rhodiginus]] (Ludovico Ricchieri) (1469-1525)
* [[Johannes Rhodius]] (Hinne Rode) (1385-1439)
* [[Iohannes Roffensis]] aut Iohannes Fischerius (John Fisher) (1469-1535)
*[[Romanus (poeta Persicus)|Romanus]] (Jalāl ad-Dīn Muḥammad Rūmī) (1207-1273)
*[[Iulius Romanus]] (Giulio Romano, sed natus Giulio Pippi de' Jannuzzi) (1499-1546)
* [[Gulielmus Rondeletius]] (Guillaume Rondelet) (1507-1566)
* [[Franklinius Delano Rooseveltius]] (Franklin Delano Roosevelt) (1882-1945)
* [[Theodorus Rooseveltius]] (Theodore Roosevelt) (1858-1919)
* [[Antonius Rosminius]] (Antonio Rosmini) (1797-1855)
* [[Propertia Rossia]] (Properzia de' Rossi) (1490 circa-1530 circa)
* [[Ioachimus Rossinius]] (Gioachino Rossini) (1792-1868)
* [[Robertus Rossius]] (Robert Ross) (1766-1814)
* [[Iulianus Roverus]]<ref>Cf. [https://web.archive.org/web/20080801072533/http://christianism.com/supresearch/supres2.html ''from: Oxford Dictionary of National Biography, In Association with The'' apud www.christianism.com] www.christianism.com.</ref> vel Iulianus Rovereus<ref>[http://www.intratext.com/IXT/LAT0874/_P4.HTM] VITA LEONIS DECIMI PONT. MAX. A PAOLO IOVIO EPISCOPO NUCERINO CONSCRIPTA.</ref> (Giuliano della Rovere aut [[Papa]] Iulius II) ([[1443]]–[[1513]])
* [[Ioannes Roverus]] vel Ioannes Rovereus<ref>Cfr. fratrem suum [[Iulianus Roverus|Iulianum Roverum]] </ref> (Giovanni della Rovere) ([[1457]]–[[1501]])
*[[Roxolana]] (Aleksandra Anastazja Lisowska, vel Roksolana) (1500-1558)
* [[Crotus Rubeanus]] aut Crotus Rubianus (Johannes Jäger) (circa annum 1480–post annum [[1539]])
* [[Petrus Paulus Rubenius]] (Pieter Paul Rubens) (1577-1640)
*[[Paulus Rubigallus]] (Pavol Rothan) (1515-1577)
*[[Maximilianus de Robespierre|Maximilianus Rubopetraeus]]<ref>Sic apud Wyttenbachium, ''Opuscula selecta'' (1825), p.245, [https://books.google.fr/books?id=Dl4bp--EdV8C&lpg=PA228&ots=1RF6SIffb0&dq=Dan.%20Wyttenbachii%20Philom.&hl=fr&pg=PA245#v=onepage&q=Dan.%20Wyttenbachii%20Philom.&f=false hic].</ref> (Maximilien de Robespierre) (1758-1794)
*[[Ioannes Ruellius]] (Jean Ruel) (1474-1537)
* [[Girardus Ruffus]] (Gérard Roussel) (circa annum 1500-1550)
*[[Ericus Rufus]] (Eiríkr Rauði) (950-1003)
*[[David Ruhnkenius]] (David Ruhnken) (1723-1798)
*[[Iohannes Rusbroquius]] (Jan van Ruusbroec) (1293-1381)
== S ==
[[Fasciculus:Portrait of Michael Servetus. Wellcome M0009083.jpg|thumb|Michael Servetus]]
[[Fasciculus:Carolina Bonafede, Donne bolognesi insigni - Elisabetta Sirani.jpg|thumb|333x333px|Elisabetha Sirania]]
* [[Iacobus Sadoletus]] (Jacopo Sadoleto) (1477-1577)
*[[Henricus Sagittarius]] (Heinrich Schütz) ([[1585]]–[[1672]])
*[[Sagthanas]] (Ṭahmāsp I) (1514-1576)
*[[Saladinus]] (Ṣalāḥ al-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb) (1138-1193)
*[[Franciscus Salesius]] (François de Sales) (1567-1622)
*[[Claudius Salmasius]] (Claude de Saumaise) ([[1588]]-[[1653]])
*[[Iohannes Sambucus]] (János Zsámboky) ([[1531]]-[[1584]])
*[[Sancius]] (Zhuāngzǐ) (369 a.C.n. circa-286 a.C.n. circa)
*[[Raphael Sanctius Urbinas]] (Raffaello Sanzio da Urbino) (1483-1520)
*[[Iacobus de Sancto Andrea]] (Jacopo da Sant'Andrea) (...-1239)
*[[Sandrocottus]] (Candragupta Maurya) (343 a.C.n.-274 a.C.n. circa)
*[[Gregorius Sanocensis]] (Grzegorz z Sanoka) ([[1403]]-[[1477]])
*[[Iacobus Sansovinus]] (Jacopo Sansovino) (1485-1570)
*[[Sapalbizes]] (Sapadbizes) (floruit 20 a.C.n.-1 a.C.n.)
*[[Nicolaus Sarkozius]] (Nicolas Sarkozy) (1955-)
*[[Andreas Sartius]] (Andrea del Sarto) (1486-1530)
*[[Saturiona]] (Saturiwa) (floruit 1562-1565)
*[[Alexander Saulius]] (Alessandro Sauli) (1534-1592)
*[[Iohannes Saxonius]] (Johann Sachse) (1507-1561)
*[[Oscarius Luigius Scalfarus]] (Oscar Luigi Scalfaro) (1918-2012)
*[[Iulius Caesar Scaliger]] (Giulio Cesare della Scala) (1484-1558)
*[[Philippus Scheidemannus]] (Philipp Scheidemann) (1865-1939)
*[[Ioannes Schenckius]] (Johannes Schenck von Grafenberg) ([[1530]]-[[1599]])
*[[Ioannes Schicchius]] (Gianni Schicchi) (XIII saeculo)
*[[Bartolomaeus Schidonius]] (Bartolomeo Schedoni) (1578-1615)
*[[Erasmus Schmidius]] (Erasmus Schmidt) (1570-1637)
*[[Iulius Georgius Schottelius]] (Justus Georg Schottel) ([[1612]]-[[1676]])
*[[Andreas Schottus]] (André Scott) (1552-1629)
*[[Caspar Schwenckfeldius]] (Kaspar Schwen[c]kfeld von Ossig) (circa [[1490]] - [[1561]])
*[[Antonius Maria Schyrleus de Rheita|Antonius Maria '''Schyrleus''' de Rheita]] (Antonín Maria Šírek z Reity) ([[1597]]-[[1660]])
*[[Robertus Falcon Scottus]] (Robert Falcon Scott) (1868-1912)
*[[Gualterus Scott|Walterus Scotus]] (Walter Scott) (1771-1832)
*[[Laurentius Scupulus]] (Lorenzo Scupoli) (1530-1610)
*[[Ianus Secundus]] (Iohannes Everardi) (1511-1536)
*[[Volodimirus Selenscius]] (Volodymyr Zelens'kyj) (1978-)
*[[Nicolaus Selneccerus]] (Nicolaus Selnecker) (1530-1592)
*[[Seltan Segued]] (Sūsinyōs) (1571/1575 circa-1632)
*[[Michael Sendivogius]] (Michał Sędziwój) (1566-1636)
*[[Duccius Senensis]] (Duccio di Buoninsegna) (circa 1255-1318/1319)
*[[Hieronymus Seripandus]] (Girolamo Seripando) (1493-1563)
*[[Sebastianus Serlius]] (Sebastiano Serlio) (1475-1554)
*[[Michael Servetus]] (Miguel Serveto y Reves) (1511-1553)
*[[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes IV Severus]] seu Ioannes Basilides (Ivan IV Vasil'evič Groznyj) (1530-1584)
*[[Antonius Sexagius]] (Antoon van T'Sestich) (...-1585)
*[[Ludovicus Sfortia]] vel Sphortia, dictus Maurus (Ludovico Sforza il Moro) (1452-1508)
*[[Gulielmus Shakesperius]]<ref>[http://books.google.com/books?id=IgARAAAAIAAJ&q=shakesperius&dq=shakesperius&pgis=1 Jahrbuch, ab ''Deutsche Shakespeare-Gesellschaft''].</ref> (William Shakespeare) (1564–1616)
*[[Georgius Bernardus Shavius]] (George Bernard Shaw) (1856-1950)
*[[Michael Sidonius]] (Michael Helding) ([[1506]]–[[1561]])
*[[Carolus Sigonius]] (Carlo Sigonio aut Sigone) (1520-1584)
*[[Angelus Silesius]] (Ioannes Scheffler) ([[1624]] - [[1677]])
*[[Melchior Adamus|Melchior Adamus Silesius]] (Melchior Adam) (1575 circa-1622)
*[[Elisabetha Sirania]] (Elisabetta Sirani) (1638-1665)
*[[Gulielmus Smallvoodius]] (William Smallwood) (1732-1792)
*[[Adamus Smith|Adamus Smithius]] (Adam Smith) (1723-1790)
*[[Ioannes Smithius]] (John Smith) (1580-1631)
*[[Willebrordus Snellius]] (Willebrord van Roijen Snell) ([[1580]]-[[1626]])
*[[Sophagasenus]] (Subhagasena) (floruit 206 a.C.n.-190 a.C.n.)
*[[Ferdinandus Sotus]] (Hernando de Soto) (1500-1542)
*[[Georgius Spalatinus]] (Georg Burkhardt) (1484-1545)
*[[Spalyris]] (Śpalahora) (floruit 50-47)
*[[Ezechiel Spanhemius]] (Ezechiel von Spanheim) (1629-1710)
*[[Fridericus Spanhemius]] (Friederich Spanheim) (1600-1649)
*[[Paulus Speratus]] (Paul Spret aut Hoffer) (1484-1551)
*[[Henricus Spondanus]] (Henry de Sponde) ([[1568]]-[[1643]])
*[[Iacobus Sponius]] (Jacob Spon) (1647-1685)
*[[Antonius Squarcialupus]] (Antonio Squarcialupi) (1416-1480)
*[[Laelius Socinus]] (Lelio Sozzini) (1525-1562)
*[[Faustus Socinus]] (Fausto Paolo Sozzini) (1539-1604)
*[[Ludovicus Sotellus]] (Luis Sotelo) (1574-1624)
*[[Iohannes Stabius]] (Johannes Stöberer aut Stab) (circa annum 1460-1522)
*[[Iohannes Stadius]] (Jan Van Ostaeyen aut Jean Stade) (1487-1561)
*[[Georgius Stampelius]] (Georg Stampel) (1561-1622)
*[[Demetrius Stanciowius]] (Dimităr Janev Stančov) (1863-1940)
*[[Gerardus Stederburgensis]] (Gerhard von Steterburg) (...-1209)
*[[Nicolaus Steno]] (Niels Stensen) (1638-1686)
*[[Georgius Stiernhielmus]] (Georg Stiernhielm) (1598-1672)
*[[Antonius Stradivarius]] (Antonio Stradivari) (1648-1737)
*[[Gulielmus Stephanides]] (William Fitzstephen) (?-1191)
*[[Henricus Stephanus (mortuus 1598)|Henricus Stephanus]] (Henri Estienne) (1528/1531-1598)
*[[Andreas Stiborius]] (Andreas Stöberl) (circiter [[1464]]-[[1515]])
*[[Petrus Stolypinius]] (Pëtr Stolypin) (1862-1911)
*[[Iohannes Stuckius]] (Johannes Stuck) (1587–1653)
*[[Snorro Sturlaeus]] (Snorri Sturluson) (1179-1241)
*[[Daniel Suavius]] (Daniel Sudermann) (1550–1631)
*[[Thomas Sumterus]] (Thomas Sumter) (1734-1832)
*[[Henricus Suso]] (Heinrich Seuse) (circa 1295 - 1366)
*[[Iacobus Sylvius]] (Jacques Dubois) (1478 – 1555)
*[[Actius Syncerus]] (Jacopo Sannazaro) (1456-1530)
*[[Gerardus Synellius]] (Gerard Schnell) (circa annum 1470-1552)
== T ==
[[Fasciculus:Libr0367.jpg|thumb|"EN VIRESCIT GALILÆVS ALTER Anagr. EVANGELISTA TORRICELLIVS Sereniſſimi M. Ducis Hetruriæ Mathem.<sup>cus</sup> & Philos:<sup>us</sup> Obijt Anno Dom. [[1647|MDCXLVII]] Aet.<sup>s</sup> XL" Evangelista Torricellius pictus in frontispicium libri ''Lezioni Accademiche d'Evangelista Torricelli'' anno 1715 impressi]]
* [[Iacobus Theodorus Tabernaemontanus]] (Jakob Diether von Bergzabern) (1522−1590)
* [[Tamerlanes]] seu Tamerlanus (Temür) (1336-1405)
* [[Nicolaus Tartalea]] (Nicolò Tartaglia) (circa [[1500]]-[[1557]])
* [[Gaspar Taliacotius]] (Gaspare Tagliacozzi Trigambe) (1546−1599)
* [[Iacobus Tappius]] (Jacob Tappe) (1603−1680)
* [[Iosephus Tartinius]] (Giuseppe Tartini) (1692-1770)
* [[Torquatus Tassus]] (Torquato Tasso) (1544-1595)
* [[Marcus Tatius]] (Markus Tach) (circa annum 1509-1562)
* [[Nicolaus Taurellus]] (Nikolaus Öchslein aut Nicolas Tourot) ([[1547]]-[[1606]])
* [[Taxiles]] (Ambhi) (...-post 321 a.C.n.)
* [[Tecumsa]] (Tecumseh) (1768-1812)
* [[Georgius Philippus Telemannus]] (Georg Philipp Telemann) (1681-1767)
* [[Carolus Temerarius]] (Charles le Téméraire) (1433-1477)
* [[Iacobus Tentoretus]] (Jacopo Tintoretto) (1518-1594)
* [[Ioannes Terrentius]] (Johann Schrek) (1576-1630)
* [[Andreas Thevetus]] (André Thevet) (1516-1590)
* [[Stephanus Thomae]] (Stjepan Tomašević) (circa 1438-1463)
* [[Iacobus Augustus Thuanus]] (Jacques-Auguste de Thou) (1553-1617)
* [[Gudbrandus Thorlacius]] (Guðbrandur Þorláksson) (1542-1627)
* [[Gulielmus Tindalus]] (William Tyndale) (1484-1536)
* [[Cuthebertus Tonstallus]] (Cuthebert Tonstall) (1474-1559)
* [[Evangelista Torricellius]] (Evangelista Torricelli) (1608-1647)
* [[Iohannes Trithemius]] (Johannes Heidenberg oder Zeller) (1462-1516)
* [[Marcus Antonius Trivisanus]] (Marcantonio Trevisan) (1475 circa-1554)
* [[Primus Truberus]] (Primož Trubar) (1508-1586)
* [[Donaldus Trumpius]] (Donald Trump) (1946)
* [[Petrus Codicillus de Tulechowa]] (Petr Kodicil z Tulechova) (1533-1589)
* [[Hadrianus Turnebus]] (Adrien Turnèbe) (1512-1565)
*[[Guilielmus Turnerus]] (William Turner) (1510-1568)
* [[Iacobus Tutor]] (Jacob de Wocht)<ref>P. Ackroyd, ''The life of Thomas More'', pag. 123.</ref> (XV saeculo)
* [[Tusi]] (Nasīr al-Dīn al-Tūsī) ([[1201]]-[[1274]])
== U ==
* [[Paulus Ugiellus]] (Paolo Uccello) (1397-1475)
* [[Nicolaus III|Ioannes Caetanus de Ursinis]] (Giovanni Gaetano Orsini aut [[Papa]] Nicolaus III)
* [[Fulvius Ursinus]] (Fulvio Orsini) (1529-1600)
* [[Christopherus Ursuychus]] (Christopher Urswick) 1448-1522)
== V ==
[[Fasciculus:Vespucci-Amerigo Vespucci.jpg|thumb|Americus Vespucius]]
* [[Ioachim Vadianus]] (Joachim von Watt) ([[1484]]-[[1551]])
* [[Henricus Valesius]] (Henri de Valois) (1603-1676)
* [[Thomas Vallaurius]] (Tommaso Vallauri) (1805-1897)
* [[Robertus Valturius]]<ref>Cf. [http://www.vialibri.net/item_pg/1167765.htm ''(ll) viaLibri ~ De re militari - VALTURIUS, ROBERTUS - 1483. (1167765)'' apud www.vialibri.net]{{Nexus deficitur|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Roberto Valturio) ([[1405]]–[[1475]])
* [[Iacobus David Vanceus]] (James David Vance) (1984)
* [[Benedictus Varchius]] (Benedetto Varchi) (1503-1565)
* [[Iosephus Varrenius]] (Joseph Warren) (1741-1775)
* [[Georgius Vasarius]] (Giorgio Vasari) (1511-1574)
* [[Titianus Vecellii]] seu Vecellius (Tiziano Vecellio) (1488-1576)
* [[Maphaeus Vegius]] (Maffeo Vegio) (1407-1458)
* [[Didacus Velazquius]] (Diego Rodríguez de Silva y Velázquez) (1559-1660)
* [[Sebastianus Venetus]] (Sebastiano del Piombo) (circa 1485-1547)
* [[Faustus Verantius]] (Faust Vrančić) (1551-1617)
* [[Polydorus Vergilius]] aut [[Polydorus Virgilius|Virgilius]] (Polidoro Virgili) (circa 1470- 1555)
* [[Petrus Martyr Vermilius]] (Pietro Martire Vermigli) (1499-1562)
* [[Richardus Versteganus]] (Richard Rowlands) (circa 1548-1640)
* [[Iohannes Sulpitius Verulanus]] (Giovanni Sulpizio da Veroli) (floruit 1470-1490)
* [[Andreas Vesalius]] (Andries van Wesel) (1514-1564)
* [[Ioannes Vesleius]] (John Wesley) (1703-1791)
* [[Americus Vespucius]] (Amerigo Vespucci) (1451-1512)
* [[Ianus Verazanus]] (Giovanni da Verrazano) (1485-1528)
* [[Iosephus Verdius]] (Giuseppe Verdi) (1813-1901)
* [[Scotus Viator (auctor pseudonymus)|Scotus Viator]] (Robert William Seton-Watson) (1879-1951)
* [[Thomas Viatus]] (Thomas Wyatt) (1503-1542)
* [[Ioannes Galeacius Vicecomes]] (Gian Galeazzo Visconti) (1351-1402)
* [[Petrus Victorius]] (Pietro Vettori) (1499-1585)
* [[Aeneas Vicus]] (Enea Vico) (1523-1567)
* [[Franciscus Vieta]] (François Viète) (1540-1603)
* [[Otho Hollandus Villiamius]] (Otho Holland Williams) (1749-1794)
* [[Leonardus Vincius]] (Leonardo da Vinci) ([[1452]]-[[1519]])
* [[Petrus de Vinea]] (Pier delle Vigne) (1190 circa-1249)
* [[Mutius Vitellescus]] (Muzio Vitelleschi) (1563-1645)
* [[Gisbertus Voetius]] (Gijsbert Voet) (1589-1676)
* [[Melchior Volmarius]] (Melchior Volmar) ([[1497]]–[[1560]])
* [[Voltarius]]<ref>''Voltarii Henriados: editio nova, Latinis versibus & Gallicis, q. dedicat [[:en:Karl Theodor Anton Maria von Dalberg|Carolo-Theodoro]], [[Calcius Cappavallis]]'', 1772.</ref> (Voltaire, vere François Marie Arouet) (1694-1778)
* [[Gerardus Vossius|Gerardus Iohannis Vossius]] (Gerrit Janzoon Vos) (1577-1649)
* [[Petrus Vrangelus]] (Pëtr Nikolaevič Vrangel') (1878-1928)
== W ==
[[Fasciculus:Johanna Elisabeth Weston.jpg|thumb|Elisabetha Ioanna Westonia]]
* [[Albertus Wallensteinius]], Dux Fridlandiae<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/cluever/cluever4.html] textus [[universitas Manhemiensis]]. Lectum 21 Iulii 2008.</ref><ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camena/bald1/baldepoemata1-toc.html] Iacobi Balde e Societate Jesu Lyricorum Liber Primus, [[CAMENA]]: Lectum 21 Iulii 2008.</ref> seu Albertus Waldsteinius dux Fridlandiae<ref>[http://books.google.de/books?id=HHoRAAAAYAAJ&pg=PA30&lpg=PA30&dq=dux+Fridlandiae&source=web&ots=3UTM7EBVFS&sig=0mFE7xxci6ucx5w-DhVpcnRbICE&hl=de&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result#PPP5,M1 Liber apud books.google.de] "De Alberto Waldsteinio duce proditore"</ref> plenius Albertus Wenceslaus Eusebius Waldsteinius dux Fridlandiae<ref>''Znovu o Valdštejnovi'' [http://www.jicinsko.cz/nn/01/07/nn107-b.htm] {{ling|Bohemice}}.</ref> (Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna ~ Vojtěch Václav Eusebius z Valdštejna) ([[1583]]-[[1634]])
* [[Georgius Washingtonius]] (George Washington) ([[1732]]-[[1799]])
* [[Erhardus Weigelius]] (Erhard Weigel) (1625-1699)
* [[Ioachim Westphalus]] (Joachim Westphal) (1510-1574)
* [[Elisabetha Ioanna Westonia]] (Elizabeth Jane Weston) (1581-1612)
* [[Carolus Antonius Wetstenius]] (Carel Antoni de Wetstein) (1742-1797)
*[[Iohannes Rodolfus Wetsteinius]] (Johann Rudolf Wettstein) (1594-1666)
*[[Woodrovius Wilsonius]] (Woodrow Wilson) (1856-1924)
* [[Ioannes Hildebrandus Withofius]] (Johann Hildebrand Withof) ([[1694]]-[[1769]])
* [[Ioannes Philippus Laurentius Withofius]] (Johann Philipp Lorenz Withof) ([[1725]]-[[1789]])
* [[Fridericus Augustus Wolfius]]<ref>''[[Prolegomena ad Homerum]] . . . scripsit Frid. Aug. Wolfius. Volumen I. Halis Saxonum: e libraria Orphanotrophei, 1795.</ref> (Friedrich August Wolf) ([[1759]]–[[1824]])
* [[Thomas Wolsa]] (Thomas Wolsey) ([[1475]]–[[1530]])
* [[Olaus Wormius]] (Ole Worm) (1588-1654)
* [[Henricus Wottonius]] (Henry Wotton) (1568-1639)
* [[Daniel Albertus Wyttenbachius]] (Daniel Albert Wyttenbach) (1746-1820)
== X ==
[[Fasciculus:Wilhelm Xylander (12158348).jpg|thumb|Guilielmus Xylander]]
* [[Xandrames]] (Dhana Nanda) (IV saeculo a.C.n.-321 a.C.n.)
* [[Franciscus Xaverius|Franciscus Xavierus]] (Francisco de Jasso Azpilicueta Atondo y Aznares de Javier) (1506-1556)
* [[Rodericus Ximenius|Rodericus Ximenius Toletanus]] (Rodrigo Jiménez de Rada) (1170-1247)
* [[Guilielmus Xylander]] (Wilhelm Holtzman) (1532-1576)
== Y ==
* [[Yscam]] (Hišām ibn ʿAbd al-Malik) (691-743)
== Z ==
* [[Zamalucus]]<ref name=":6">Josephus Juvencius, ''Epitome Historiae Sociatatis Jesu. Ab anno Christi MDLVII ad annum MDLXXXI · Volume 2'' (Gandavi, 1853): 229 [https://www.google.it/books/edition/Epitome_Historiae_Sociatatis_Jesu/9L9GAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Zamalucus&pg=PA229&printsec=frontcover].</ref> (Ibrahim Quli Qutb Shah, qui dicitur "Nizim-ul Mulk") (1518-1580)
* [[Nicolaus Serinius (1508–1566)|Nicolaus Zarinus]] ([[Hungarice]] Miklós Zrínyi aut [[Croatice]] Nikola Šubić Zrinski) (1508-1566)
* [[Huldrichus Zasius]] (Ulrich Zäsy) ([[1461]]–[[1536]])
* [[Zeonises]] (Jihonika) (floruit circa 20–40)
* [[Zizimus]] (Cem) (1459–1495)
* [[Zoroastres]] seu Zoroaster (Zarathuštra) (IX saeculo a.C.n.–VIII saeculo a.C.n.)
* [[Thaddaeus Zuccarus]] (Taddeo Zuccari) (1529–1566)
* [[Ioannes Baptista Zupus]] (Giovanni Battista Zupi) (circiter [[1590]]–[[1650]])
* [[Huldericus Zvinglius]] (Ulrich Zwingli) ([[1484]]–[[1531]])
{{NexInt}}
*[[Index nominum]]
*[[Index nominum Latinorum Arabum Persarumque Medii Aevi]]
*[[Index nominum Latinorum Iaponicorum, Mongolorum et Sinicorum]]
*[[Lexicon Nominum Virorum et Mulierum]]
== Notae ==
<references/>
[[Categoria:Indices nominum]]
74n9ycomu9olj8u1xvxwjtk936xjln4
Conradus Celtis
0
44702
3987942
3930413
2026-09-14T13:37:54Z
PastelKos
110819
3987942
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Conrad-Celtis.jpg|thumb|300px|Epitaphium Conradi Celtis a [[Ioannes Burkmair|Ioanne Burkmair]] anno [[1507]] scriptum]]
''' Conradus Celtis''', qui dicitur Protucius, (natus ''Konrad Pickel/Bickel '' die [[1 Februarii]] [[1459]] [[Wipfelda]]e<ref>Vide [https://books.google.es/books?id=uEfidKGB1Y0C&q=Wipfelda&hl=es&source=gbs_word_cloud_r&cad=2#v=snippet&q=Wipfelda&f=false ''De Vita Et Scriptis Conradi Celtis...''], ubi dicitur "(...) pagus est; sed ''Wipfelda'' (...)".</ref> (Theodisce ''Wipfeld'') iuxta [[Suevofortum]]; obit die [[4 Februarii]] [[1508]] [[Vindobona]]e) fuit [[humanismus|humanista]] et poeta [[Germania|Germanicus]] qui [[lingua Latina temporis humanistici|Latine temporis humanistici]] scripsit.
Conradus Celtis [[Tabula Peutingeriana|Tabulam Peutingerianam]] , id est manuscriptus [[Saeculum 13|saeculi XIII]] in quo servatur [[tabula]] vel itinerarium pictum [[Viae Romanae|viarum Romanarum]] [[Imperium Romanum|Imperii]], invenit. Postea eam socio suo [[Conradus Peutinger|Conrado Peutinger]] tradidit.
== Opera (excerpta) ==
* ''Ars versificandi et carminum'', [[Lipsia]]e anno 1486, 1492
* ''Epitoma in utramque Ciceronis rhetoricam cum arte memorativa nova et modo epistolandi utilissimo'', [[Ingolstadium|Ingolstadii]] 1492
* ''De Mundo des Apuleius'', Vindobonae 1497
* ''Carmen saeculare'', Vindobonae 1500
* ''Norinberga'', 1495
* ''Ode auf St Sebald'', [[Basilia (urbs)|Basiliae]] 1495
* ''Oratio in gymnasio Ingolstadio'', 1492
* ''Germanica Generalis''
* ''De origine, situ, moribus et institutis Norimbergae libellus'', 1502
* ''Quattuor libri amorum (Amores)'', [[Norimberga]]e 1502
* ''Ludus Dianae und Rhapsodia'', [[Augusta Vindelicorum|Augustae Vindelicorum]] 1505
* ''Germania illustrata'', opus numquam perfectum
* ''Archetypus triumphantis Romae'', opus numquam perfectum
==Notae==
<references />
== Lege etiam ==
* Jörg Robert: ''Konrad Celtis und das Projekt der deutschen Dichtung. Studien zur humanistischen Konstitution von Poetik, Philosophie, Nation und Ich'', [[Tubinga]]e anno 2003. ISBN 3-484-36576-5
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Part_of_Tabula_Peutingeriana.jpg|Pars [[Dalmatia (provincia Romana)|Dalmatiae]], [[Calabria]], [[Bruttium]], [[Sicilia]], pars [[Africa (provincia Romana)|Africae]] e Tabula Peutingeriana
Imago:ConradCeltisRuhmeshalle.jpg|Herma Celtis' in ''[[Ruhmeshalle (München)|Ruhmeshalle]]'', [[Monacum|Monaci]]
</gallery>
== Nexus externi ==
{{grc|Κόνραδος Κήλτης}}
* {{BBKL|c/celtis_c_p|auctor=Friedrich Wilhelm Bautz|commentatio=CELTIS (oder Celtes; eigentlich: Bickel oder Pickel), Conradus Protucius|tomus=1|columnae=967-969}}
* [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost15/Celtis/cel_intr.html De Conrado Celtis] in [[Bibliotheca Augustana]] cum imaginibus
* [http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~cd2/hdhs/objekte/2302.htm Brevis biographia]
* [http://www.philological.bham.ac.uk/bibliography/c.html Index operum]
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Celtis, Conradus}}
[[Categoria:Humanistae]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Vindobonensis]]
[[Categoria:Poetae laureati]]
[[Categoria:Nati 1459]]
[[Categoria:Mortui 1508]]
[[Categoria:Poetae Latini Germaniae]]
or0taayoha8h2w3rtdq0kl8spuy10qu
Wittenberga
0
45592
3987948
3788233
2026-09-14T13:42:51Z
PastelKos
110819
/* Nota */
3987948
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Alt-Wappen-WB.jpg|thumb|S[IGILLUM] BURGENSIUM DUCIS SAXONIAE IN WITGENBERCH (ca. annum [[1300]])]]
'''Wittenberga,'''<ref name=Gr>{{Graesse}}</ref> vulgo ''Lutherstadt Wittenberg'' („Wittenberga urbs [[Martinus Luther|Luthero]] dedicata“) in [[Terra Foederalis Germaniae|Terra Foederali]] Saxonia-Anhaltino iacet.
In urbe [[Universitas Leucorea]] est.
== Homines praeclari ==
*[[Martinus Luther]]
=== Ibi nati sunt ===
*[[Abraham Vater]] anno [[1684]]
=== Ibi vita functi sunt ===
*[[Philippus Melanchthon]] anno [[1560]]
* [[Franciscus Faber]] anno [[1593]]
* [[Aegidius Hunnius]] anno [[1603]]
*[[Erasmus Schmidius]] anno [[1637]]
* [[Abraham Vater]] anno [[1751]]
== Pinacotheca ==
<gallery>
imago:Wittenberg Hundertwasserschule.jpg|Lyceum a Frederico Stowasser renovatum
</gallery>
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{grc|Οὐιττεμβέργη}}
{{Urbes viae imperii}}
{{Patrimonium Mundi Germaniae}}
[[Categoria:Wittenberga| ]]
imulvavzh69dv5bvpnkyj0p8eodx5yp
Harlemum
0
46346
3987945
3567260
2026-09-14T13:40:35Z
PastelKos
110819
/* Nota */
3987945
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
{{Videhom|Harlem}}
[[Fasciculus:Harlemum - Haerlem - Haarlem (1646, Atlas van Loon).jpg|thumb|[[Tabula geographica]] urbis Harlemensis, anno [[1646]] edita.]]
'''Harlemum'''<ref>{{Graesse}}</ref> est [[urbs]] et [[municipium]] in [[Nederlandia]], [[caput (urbs)|caput]] [[Hollandia Septentrionalis|Hollandiae Septentrionalis]] [[provincia]]e, ad [[septentrio]]nalem [[Randstad]] marginem situm, unum ex frequentissimis [[Europa]]e [[area metropolita|areis metropolitis]], pars quoque [[area metropolita Amstelodami|areae metropolitae Amstelodami]]. Harlemo anno [[2019]] fuerunt 161 265 incolae.
==Historia==
Harlemo a [[Guilielmus II (comes Hollandiae)|Gulielmo II]] anno [[1245]] [[ius]] municipale datum est.
== Cives praeclari ==
=== Mortui ===
* [[Henricus Antonius Lorentz]] [[physicus]], mortuus [[1928]].
== Coordinata geographica ==
{{coor dms|52|23|0|N|4|38|0|E}}
== Notae ==
<references/>
==Nexus externi==
{{grc|Ἁρλεμία}}
[[Categoria:Urbes Nederlandiae]]
c62le7y4f79ew2befs7l9lmixsdl3qx
Hugo Grotius
0
46743
3987941
3813192
2026-09-14T13:36:33Z
PastelKos
110819
/* Bibliographia */
3987941
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg|thumb|Imaginem [[Michiel van Mierevelt]] anno 1631 pinxit.]]
'''Hugo Grotius''' [[Delfum|Delphiensis]], [[humanista]], [[philosophus]], [[philosophia politica|rerum politicarum]] peritus, [[theologus]], [[ius|iuris]] peritus.
Hugo Grotius [[ius gentium]] et [[ius naturale]] elaboravit. Ac opus "''Mare Liberum''" quod [[mare]] inter civitates liberum fas esse putavit ad [[commercium]], deinde opus "''De Iure Belli et Pacis''" quod origo [[humanitarium belli ius|humanitarii belli iuris]] et [[ius inter civitates et gentes|iuris inter civitates et gentis]] est scripsit. Etiam principium [[pacta sunt servanda]] affirmavit.
Et [[Samuel Pufendorf]] et [[Christianus Thomasius]] theoriam Grotii de iure naturali aestimaverunt.
== Res gestae ==
[[Fasciculus:Hug. Grotii Bataui Syntagma Arateorum 981373 00009.jpg|thumb|''Batavi Syntagma Arateorum''|left]]
Hugo Grotius [[Status Hollandici|status Hollandiae]] adiuvabat qui in [[Mauritius Princeps Auraicus comes Nassoviae|Mauritium principem Auraicum]] pugnabant. Princeps Mauritius eum anno [[1618]] in custodiam dedit, sed postea Grotius ab uxore adiutus fugere potuit.
== Opus ==
* [http://books.google.de/books?id=fLwyAAAAIAAJ&pg=PA1&lpg=PA1&dq=Hugonis+Grotii+Jus+Belli+Et+Pacis&source=web&ots=Ak_ANsy5Gw&sig=U6vQMJzBYZbbKI-ryA0ueLGgkOQ&hl=de Hugonis Grotii De Iure Belli et Pacis libri tres]
* [http://books.google.it/books?id=ukUVAAAAQAAJ&source=gbs_navlinks_s De veritate religionis christianae], 1718.
* [http://books.google.it/books?id=AeFA8i_2cWkC&source=gbs_navlinks_s De veritate religionis christianae], 1809.
* [[Mare liberum]]
[[Anthologia Graeca|Anthologiam Graecam]] Latine vertit.
== Bibliographia ==
* Jacob ter Meulen & P. J. J. Diermanse, ''Bibliographie des écrits imprimés de Hugo Grotius'', Hagae Comitis 1955, alia editio Sutphaniae 1995, ISBN 90-75430-01-9
{{NexInt}}
*[[9994 Grotius]]
==Nexus externi==
{{Communia|Hugo Grotius|Hugonem Grotium}}
{{Grc|Ὑγειᾶνος Γρότιος}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Grotius, Hugo}}
[[Categoria:Eruditi Nederlandiae]]
[[Categoria:Humanistae]]
[[Categoria:Philosophi]]
[[Categoria:Theologi]]
[[Categoria:Iuris consulti]]
[[Categoria:Ius internationale]]
[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
[[Categoria:Nati 1583]]
[[Categoria:Mortui 1654]]
[[Categoria:Interpretes Graeco-Latini]]
{{Myrias|Homines}}
q0y7901e5cvm4ezzzrj5cxz1q0lggnp
Georgius de Ambacia
0
52562
3987953
3924799
2026-09-14T14:45:52Z
Andrew Dalby
1084
3987953
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
''' Georgius de Ambacia ''' <ref>cfr. [http://www.araldicavaticana.com/creati%20da%20paolo_iii1.htm www.araldicavaticana.com] </ref> (natus ''Georgius d'Amboise '' anno [[1460]] in [[Calvus Mons ad Ligerim|Calvo Monte ad Ligerim]] (''Chaumont-sur-Loire'') prope [[Ambacia]]m; mortuus die [[25 Maii]] [[1510]] [[Lugdunum|Lugduni]]) fuit [[cardinalis]] Francicus et regis [[Ludovicus XII (rex Franciae)|Ludovici XII]] minister, consiliarius et socius.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20080904213630/http://www.fiu.edu/~mirandas/bios1498.htm#Amboise Brevis biographia] apud Miranda
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Ambacia, Georgius de}}
[[Categoria:Nobiles Franciae]]
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Episcopi Montis Albani]]
[[Categoria:Archiepiscopi Rothomagenses]]
[[Categoria:Legati pontificales]]
[[Categoria:Nati 1460]]
[[Categoria:Mortui 1510]]
3pmwmt29oti84j1gw72vfx5rqldjnd6
Fridericus Busch
0
55265
3988037
3948493
2026-09-14T21:36:04Z
LilyKitty
18316
de activitate
3988037
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
'''Fridericus Busch''' (natus [[Sigena (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Sigenae]] die [[13 Martii]] [[1890]] – mortuus die [[14 Septembris]] [[1951]] [[Londinium|Londinii]]) fuit dux [[orchestra]]e [[Germania|Germanicus]] qui inter [[Adolfus Hitler|Adolfi Hitler]] dictaturam, quamquam [[tyrannis|tyrannus]] eum magni faciebat, exsul in [[Anglia]] vixit.
Etiam operas [[Richardus Strauss|Richardi Strauss]], [[Ferruccius Busoni|Ferruccii Busoni]], [[Paulus Hindemith|Pauli Hindemith]] et [[Curtius Weill|Curtii Weill]] primum lusit.
== Lege etiam ==
* ''Fritz Busch. Aus dem Leben eines Musikers''. Fischer-Taschenbuch, Francoforti ad Moenum 2001, ISBN 3-596-15329-8
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fritz Busch|Fridericum Busch}}
{{PND|118517872|nomen=Friderici Busch aut de Friderico Busch}}
* [https://web.archive.org/web/20070927000713/http://www.exil-archiv.de/html/biografien/busch.htm Biografie im Exilarchiv] {{Ling|Germanice}}
* [https://web.archive.org/web/20080709060733/http://www.soundfountain.org/rem/rembusch.html De Friderico Busch apud The Remington Site] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Busch, Fridericus}}
[[Categoria:Duces orchestrae Germaniae]]
[[Categoria:Nati 1890]]
[[Categoria:Mortui 1951]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
hcsbhtlgvuwn4ktr0vcv0p2bo52p7vh
De principe
0
74125
3988074
3896865
2026-09-15T08:31:49Z
Frognall
147188
In illa imagine non effingitur frontispicium "primae editionis Italianae", sed editionis Iuntinae die VIII Maii eiusdem anni publicatae; prima autem editio in lingua originali Romae ab Antonio Blado die IV Ianuarii anni MDXXXII peracta est
3988074
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Machiavelli De principe 1560 title page.jpg|thumb|upright=0.8|Editio Latina ''De principe'' a Sylvestro Telio anno 1560 curata.]]
[[Fasciculus:Machiavelli Il principe 1532 title page.jpg|thumb|upright=0.8|Frontispicium secundae editionis Italianae anno 1532 divulgatae.]]
'''''De principe''''' ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Il principe'') est liber de [[philosophia politica]], quem [[Nicolaus Machiavelli]] anno [[1513]] exeunte conficere coepit et festinanter conscripsit. ''De principe'' ex viginti sex constat capitulis, quibus praecedit epistula dedicatoria [[Laurentius Petri filius Medices|Laurentio Petri filio Medici]], [[Laurentius Medices|Laurentii Magnifici]] nepoti, inscripta.
== De titulo libri ==
Nullum possidemus exemplar manuscripti quod Machiavelli ipse suo stilo exarasset. Ex testimoniis quidem patet textum, postquam Machiavelli anno 1515 scribendo destitit, variis exemplaribus ab amicis lectum esse. Quae manuscripta, ex quibus nonnulla possidemus, titulo Italiano carebant. In litteris ad Franciscum Vettori amicum suum die 10 Decembris anno 1513 datis Machiavelli se operam dare dicit scribendo libello ''De principatibus''. Anno [[1532]] tandem postumus divulgatus est ''Il principe'' inscriptus.
Editio Latina a Sylvestro Telio curata anno [[1560]] divulgata est ''De principe'' inscripta. Deterior editio Latina iam anno 1523 ab Augustino Nipho sub titulo ''De regnandi peritia'' divulgata est sine nomine veri auctoris, quasi de opere ipsius Niphi ageretur.
== De causis operis ==
[[Fasciculus:Firenze.PalVecchio.Machiavelli.JPG|thumb|left|upright=0.7|Protome Nicolai Machiavelli in Palatii Veteris Aula Cancellariae (''Sala della Cancelleria'') posita.]]
Machiavelli quattuordecim annis ([[1498]]-[[1512]]) [[Florentia]]e urbi patriae legatus et magistratus strenue operam dederat continuo per Europam iter faciens, ut cum [[papa|pontificibus]] ducibusque aliisque potentatoribus consilia agitaret. Vitam politicam [[renascentia litterarum|renascentiae]] oculis viderat corporeque senserat. Anno [[1512]] Machiavelli re publica Florentina, cui fideliter sevierat, a gente Medicaea recuperata statim a magistratu demotus erat, captusque excruciatus urbe patria expulsus. Nec multum afuit, quin supplicio periret, nam postquam [[Leo X]] papa creatus anno [[1513]] [[amnestia|veniam et oblivionem]] generalem dedit, etiam Machiavelli mortem effugit.
Molestissime ferebat, quod Florentia abesse cogebatur nec rei publicae interesse potuit: putrescere se in exsilio. Taedium vitae fugiens praesertim legendo et scribendo diem conterebat, interdum [[turdus|turdos]] agitans, interdum [[nerdiludium|tessera tablissans]]. Ad [[Palazzo Vecchio|Palatium Vetus]], sedem regiminis Florentini — ubi hodie [[protome]] Machiavelli a [[Sanctes Titi|Sancte Titi]] facta posita est — breve per terram iter erat, sed per impedimenta rumoris longissimum. Nam Machiavelli, quamquam sub fine vitae rursus in Palatio Vetere administratoria officia praestabat, numquam pristinum statum consecutus est.
== De opere ==
Machiavelli philosophus non fuit, neque vero ratiocinator accuratus, nam ''De principe'', liber raptim scriptus, tractatus proprie philosophicus non est. Attamen multas de vita politica perspicaces dicit sententias, quas insigni audacia et opinionum proprietate pronuntiat, sicut de natura potentiae sive de necessitudine [[ethica]]e et politicae.
Machiavelli, ut vulgus opinatur, crudelium facinorum suasor fuit, qui principes hortabatur, ut ethicis relictis deliberationibus ne importuna quidem subterfugerent consilia, quibus vim et potentiam sibi tutari possent. Quae opinio perquam falsa non est, nam homicidia fraudesque ac oppressiones saepe necessaria sunt, quibus imperium obtineri ac sustineri possit.
Machiavelli de hominibus nullas excelsas opiniones habuit: cum ingrati inconstantes mendaces sint, ac fugaces periculi avidique lucri, principem decet esse non bonum.<ref>''De principe'', cap. 17.</ref> At "bonum" hic ad bonitatem sive virtutem Christianam non refertur. Apud Machiavelli enim ''virtus'' in agendi et iudicandi facultate intellectuque rei et temporis consistit. Apud Machiavelli virtus ad doctrinam [[consequentialismus|consequentialismi]] accommodata est, nam toti civitati operam dare — quod finis est, qui rationem agendi iustificat — boni principis est.
Itaque boni — si enim bona respiciatur consecutio — principis est etiam in duram, si opus erit, violentiam decurrere, sed semel tantum ac quantum satis est ad rem restituendam. Quae agendi ratio, si moribus ethicae Christianae ponderetur, infestissima inhumanissimaque esse videatur. Nihilo minus Machiavelli mundum locum crudelem esse dixit, in quo principi, utrum [[malum (ethica)|malum]] an peius (neque utrum [[bonum (ethica)|bonum]] an malum) fieri velit, eligere saepe necesse est. Quibus in locis miserabilibus praeferre minus malum maiori malo praestat, quamvis crudele per se et odiosum sit de his utrumlibet eligere. De actu accusabilis, excusabilis exitus causa. Hic de dilemmate classico agitur, quod [[manus sordidae]] dicitur, nam interdum homines in re publica versantes in locos incidunt, in quibus omnes optiones quam foedissimae sint.<ref>Cf. Shugarman 2000.</ref> Ea aetate crudelitates nequaquam rarae erant, at tanta audacia eiusmodi res tractare insolitum erat.
Machiavelli stilo audaci potentiam et imperium tractat: quomodo ad imperium veniatur, quomodo diutius imperetur — scilicet communi bono. Quas habeat difficultates ad regimen suum tenendum, nam, ut ita dicamus, inter murum et fossam versari oportet: et vulgo et nobilitati satisfaciendum est. Coniuratis qui rerum potiri cupiant, nihil nisi "timor et ira" sunt, cum principi vis et potentia rei publicae, leges, arma, foedera sint, ac saepe etiam aura populi. Si enim populus favet, paene nihil est cur timeat princeps. Sin autem populo odio est, male dormiet.
== De libro opiniones ==
Maior pars lectorum ''Principem'', quod a "magistro mali" scriptus sit, reprehenderunt. Librum tanta audacia scriptum sane constat animos lectorum ethica religiosa imbutorum adeo perturbasse, ut profunditas argumenti ignorata esset. Saeculo XIX [[Georgius Gulielmus Fridericus Hegel|Hegelius]] et [[Ioannes Fichtius|Fichtius]] cum paucis aliis nova ratione ''Principem'' intellexerunt.
Nemo non haesit circa ultimum caput XXVI quod "Adhortatio ad Italiam a barbaris liberandam" inscriptum est. Quae pars a ceteris viginti quinque capitibus quam maxime sensu et sermone differre videtur, nec, quo modo haec discrepantia intellegenda sit, inter investigatores convenit. Sunt qui Machiavelli hoc ultimo capite suum amorem patriae proferre et patefacere putent. Alii autem fallaciam sive iocum elaboratum suspicantur. Utique mira est tanta pietas post tantum frigus praecedentium capitum.
Machiavelli in ultimo capite interrogat, num consilia politica in primis viginti quinque capitibus proposita fieri possint; num adunandae Italiae adsint tempora. Cuinam tantum munus mandari possit? De viris magnis, qui (sicut [[Moyses]] et [[Cyrus II (rex Persarum)|Cyrus]] et [[Theseus]]) novas civitates condere potuerunt, Machiavelli "virtutes", quae ad tantas res gestas necessariae sint, saepissime in desperatis temporibus apparere monet, dicitque Italiam in huiuscemodi angustiis versari: in servitutem redactam ut [[Iudaei]] in [[Aegyptus|Aegypto]], oppressam ut [[Persae]] sub [[Medi]]s, dispersam ut [[Athenae|Athenienses]]. Et negat has fortuitas tantum res esse: nam fieri posse, ut a Deo excogitatum sit consilium adventus novi principis, redemptoris.
Huiusmodi dicendi genus, si inpudicam et inreligiosam famam auctoris Florentini animadvertimus, novum intellectum praebere videtur: intercessionem manus Dei.<ref>Vatter 2000; Viroli 2006.</ref> Fieri potest, ut Machiavelli gentem Medicaeam, familiam ex anno [[1512]] gubernatricem Florentiae, et quidem Laurentium Medicem (cui librum donaverat) a Deo electum redemptorem adunationis Italiae esse censeret — quamquam nomen Laurentii aliorumve Medicium nusquam in capite XXVI appellari concedendum est.
Sunt, qui dicant — contra maiorem partem investigatorum, qui putant caput XVI alienum esse a ceteris — "Adhortationem" lumen ''Principis'' esse.<ref>Viroli 2014; Nederman 2014.</ref> Utile esse videtur caput VI cum capite XVI consociari, nam in illo Machiavelli prophetas "inarmatos" (sicut [[Hieronymus Savonarola|Savonarolam]]) ab "armatis" (Cyro Theseoque et Moyse, qui fortiter sollerterque egerunt) distinguit. In his omnibus de forti agebatur duce, qui populum infirmum in unum redigere potuit. Quae exempla boni regiminis in capite VI data ad caput XVI pertinere videntur.<ref>Viroli 2014.</ref> Forsitan Machiavelli ''De principe'' librum novo Moysi, viro adunatori Italiae, scripserit.<ref>Viroli 2014: 53.</ref> Macchiavelli Deum dicit tempus dedisse occasionemque redimendae Italiae.
== Editiones selectae ==
[[Fasciculus:Augustinus Niphus De regnandi peritia title page.jpg|thumb|upright=0.6|Titulus primae editionis Latinae (sine nomine Machiavelli) anno 1523 divulgatae]]
* 1523 : [[Augustinus Niphus]] (non auctor sed interpres), ''De regnandi peritia''. Neapoli {{Google Books|In1lNHTOLpoC}} {{Google Books|x8JlAAAAcAAJ}}
* 1532 : ''Il principe''. Florentiae [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10201716-7 Textus] apud Monacenses
* 1560 : Sylvester Telius, interpr., ''Ad Laurentium Medicem De principe libellus''. Basileae: Perna [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11100705-1 Textus] apud Monacenses; [[:wikisource:la:De Principe|Textus apud Vicifontem]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Benner, Erica (2009) ''Machiavelli’s Ethics''. Princeton University Press.
* Capponi, Niccolò (2010) ''An Unlikely Prince: The Life and Times of Machiavelli''. Da Capo Press.
* Dietz, Mary G. (1986) Trapping the Prince: Machiavelli and the Politics of Deception, ''American Political Science Review'' 80(3): 777–799.
* Garrard, Graeme (2013) [https://philosophynow.org/issues/97/Niccolo_Machiavelli_1469-1527 Niccolò Machiavelli (1469-1527)]. ''Philosophy Now'' 97.
* McIntosh, Donald (1984) The Modernity of Machiavelli. ''Political Theory'' 12(2): 184-203.
* Nederman, Cary J. (2009) ''Machiavelli: A Beginner’s Guide''. Oneworld.
* Nederman, Cary J. (2014) [https://ndpr.nd.edu/reviews/redeeming-the-prince-the-meaning-of-machiavelli-s-masterpiece/ De libro Viroli 2014 iudicium]. ''Notre Dame Philosophical Reviews''
* Scott, John T. (2016) ''The Routledge Guidebook to Machiavelli’s'' The Prince. Routledge.
* Shugarman, David P. (2000) [https://www.afr.com/politics/the-work-of-dirty-hands-20000428-jl4fe The work of dirty hands]. ''Political Review'', 28 Aprilis.
* Vatter, Miguel E. (2000) ''Between Form and Event: Machiavelli's Theory of Political Freedom''. Springer.
* Viroli, Maurizio (2006) ''Dio di Machiavelli e il problema morale dell'Italia''. Laterza.
* Viroli, Maurizio (2014) ''Redeeming the Prince: The Meaning of Machiavelli's Masterpiece.'' Princeton University Press.
* Williams, Bernard (1985) ''Ethics and the Limits of Philosophy''. Harvard University Press.
[[Categoria:Italiae scripta]]
[[Categoria:Libri de re politica]]
[[Categoria:Litterae Italianae]]
[[Categoria:Maclavellismus]]
[[Categoria:Nicolaus Maclavellus]]
[[Categoria:Philosophia politica]]
[[Categoria:Scripta 1513]]
[[Categoria:Scripta 1532]]
[[Categoria:Litterae Latine versae]]
{{Myrias|Ars}}
dfgl50xegwoezdhnhm1rkfi4ajpv6zv
Zauditu
0
76033
3988087
2842994
2026-09-15T10:18:51Z
~2026-49405-65
214731
3988087
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ethiopia empress zauditu.jpg|thumb|Askala Maryam]]
'''Zauditu''', sive '''Zeodatu''',<ref>"Sedata pariter et discordiae et civile bellum in Abyssinorum regno dicenda sunt, si in urbe capite Addis-Abeba magna pompa atque immenso civium concursu Zeodatu Imperatrix sollemniter coronata est."; ''Alma Roma'', ann. IV, n. 3 (Romae, mense Martii 1917): 56 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1917.ann04.fasc03.Id_Mart.tusc.pdf].</ref> seu etiam '''Uizzerò-Uditu'''<ref name=":1">" Deposito enim Ligg-Yasu adulescente imperatore, quippe qui Mahumeti asseclis nimis faveret, rerum summa tradita sunt Uizzerò-Uditu, Menelik, defunti regis, filiae"; ''Alma Roma'', ann. III, n. 10 (Romae, mense Octobris 1916): 196 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1916.ann03.fasc10.Id_Oct.tusc.pdf].</ref> ([[Amharice]] ዘውዲቱ; nata ''Askala Maryam'' die [[29 Aprilis]] [[1876]]; mortua die [[2 Aprilis]] [[1930]]), [[Aethiopia]]e [[Imperator|imperatrix]] fuit a die [[27 Septembris]] [[1916]] (post resignationem regentis [[Adulescentia|adulescentis]] [[Ligg-Yasu]])<ref name=":1" /> usque ad [[mors|mortem]]. Erat secunda filia imperatoris [[Menelik II]] atque nobilis dominae Abechi (ante eius [[matrimonium]] cum [[Taytu Betul]]): prima atque unica mulier quae ducit Aethiopiae ut 'regina regum' fuit. Ei successit Tafari Makonnen, qui novum nomen imperiale [[Haile Selassie]] adsumpsit.
Nomen "Uizzerò-Uditu" e vocabulo Amharico ''weyziro'' ('domina') ductum est, igitur scilicet 'domina Zauditu'.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Prouty, C., ''Empress Taytu and Menelik II'', Trenton 1986.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Zauditu of Ethiopia|Zauditu}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
[[Categoria:Nati 1876]]
[[Categoria:Mortui 1930]]
[[Categoria:Imperatores Aethiopiae]]
[[Categoria:Mulieres]]
2jtkyzxp6gq4au06dm8xeub0o8da641
3988094
3988087
2026-09-15T10:53:32Z
~2026-49405-65
214731
3988094
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ethiopia empress zauditu.jpg|thumb|Askala Maryam]]
'''Zauditu''', sive '''Zeodatu''',<ref>"Sedata pariter et discordiae et civile bellum in Abyssinorum regno dicenda sunt, si in urbe capite Addis-Abeba magna pompa atque immenso civium concursu Zeodatu Imperatrix sollemniter coronata est."; ''Alma Roma'', ann. IV, n. 3 (Romae, mense Martii 1917): 56 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1917.ann04.fasc03.Id_Mart.tusc.pdf].</ref> seu etiam '''Uizzerò-Uditu'''<ref name=":1">" Deposito enim Ligg-Yasu adulescente imperatore, quippe qui Mahumeti asseclis nimis faveret, rerum summa tradita sunt Uizzerò-Uditu, Menelik, defunti regis, filiae"; ''Alma Roma'', ann. III, n. 10 (Romae, mense Octobris 1916): 196 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1916.ann03.fasc10.Id_Oct.tusc.pdf].</ref> ([[Amharice]] ዘውዲቱ; nata ''Askala Maryam'' die [[29 Aprilis]] [[1876]]; mortua die [[2 Aprilis]] [[1930]]), [[Aethiopia]]e [[Imperator|imperatrix]] fuit a die [[27 Septembris]] [[1916]] (post resignationem regentis [[Adulescentia|adulescentis]] [[Ligg-Yasu]])<ref name=":1" /> usque ad [[mors|mortem]]. Erat secunda filia imperatoris [[Menelik II]] atque nobilis dominae Abechi (ante eius [[matrimonium]] cum [[Taytu Betul]]): prima atque unica mulier quae duxit Aethiopiae ut 'regina regum' fuit. Ei successit Tafari Makonnen, qui novum nomen imperiale [[Haile Selassie]] adsumpsit.
Nomen "Uizzerò-Uditu" e vocabulo Amharico ''weyziro'' ('domina') ductum est, igitur scilicet 'domina Zauditu'.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Prouty, C., ''Empress Taytu and Menelik II'', Trenton 1986.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Zauditu of Ethiopia|Zauditu}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
[[Categoria:Nati 1876]]
[[Categoria:Mortui 1930]]
[[Categoria:Imperatores Aethiopiae]]
[[Categoria:Mulieres]]
pj3p81k50g7e8sydrtm1ou57ienqeyy
3988095
3988094
2026-09-15T10:54:56Z
~2026-49405-65
214731
3988095
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ethiopia empress zauditu.jpg|thumb|Askala Maryam]]
'''Zauditu''', sive '''Zeodatu''',<ref>"Sedata pariter et discordiae et civile bellum in Abyssinorum regno dicenda sunt, si in urbe capite Addis-Abeba magna pompa atque immenso civium concursu Zeodatu Imperatrix sollemniter coronata est."; ''Alma Roma'', ann. IV, n. 3 (Romae, mense Martii 1917): 56 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1917.ann04.fasc03.Id_Mart.tusc.pdf].</ref> seu etiam '''Uizzerò-Uditu'''<ref name=":1">" Deposito enim Ligg-Yasu adulescente imperatore, quippe qui Mahumeti asseclis nimis faveret, rerum summa tradita sunt Uizzerò-Uditu, Menelik, defunti regis, filiae"; ''Alma Roma'', ann. III, n. 10 (Romae, mense Octobris 1916): 196 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1916.ann03.fasc10.Id_Oct.tusc.pdf].</ref> ([[Amharice]] ዘውዲቱ; nata ''Askala Maryam'' die [[29 Aprilis]] [[1876]]; mortua die [[2 Aprilis]] [[1930]]), [[Aethiopia]]e [[Imperator|imperatrix]] fuit a die [[27 Septembris]] [[1916]] (post resignationem regentis [[Adulescentia|adulescentis]] [[Ligg-Yasu]])<ref name=":1" /> usque ad [[mors|mortem]]. Erat secunda filia imperatoris [[Menelik II]] atque nobilis dominae Abechi (ante eius [[matrimonium]] cum [[Taytu Betul]]): prima atque unica mulier quae duxit Aethiopiam ut 'regina regum' fuit. Ei successit Tafari Makonnen, qui novum nomen imperiale [[Haile Selassie]] adsumpsit.
Nomen "Uizzerò-Uditu" e vocabulo Amharico ''weyziro'' ('domina') ductum est, igitur scilicet 'domina Zauditu'.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Prouty, C., ''Empress Taytu and Menelik II'', Trenton 1986.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Zauditu of Ethiopia|Zauditu}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
[[Categoria:Nati 1876]]
[[Categoria:Mortui 1930]]
[[Categoria:Imperatores Aethiopiae]]
[[Categoria:Mulieres]]
qvzjebeje35w3pxf1k4nvnh7w2nwur1
Michael Bachtin
0
109759
3987921
3914420
2026-09-14T12:03:20Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3987921
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Michael Michaelis filius Bachtin''' ([[Russice]] Михаил Михайлович Бахтин, [[translitteratio|tr.]] ''Michail Michajlovič Bachtin''; [[Orela]]e natus die [[17 Novembris]] [[1895]], [[Moscua]]e mortuus die [[6 Martii|6]]<ref>[http://www.biografija.ru/biography/bakhtin-mikhail-mikhajlovich.htm Biographia Michaelis Bachtin apud "www.biografija.ru"]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> aut [[7 Martii]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100810033501/http://www.krugosvet.ru/enc/istoriya/BAHTIN_MIHAIL_MIHALOVICH.html Pagina de Michaele Bachtin apud "www.krugosvet.ru"].</ref> [[1975]]) fuit [[philosophia linguae|philosophus linguae]] et [[philologia|philologus]] atque [[critica litterarum|criticus litterarum]] more [[semantica]]e et [[psychoanalysis]] [[Russia|Russicus]] [[URSS|Sovieticus]].
Nonnulla opera de theoria [[litterae|litterarum]] creavit. In libro suo ''Problemata creaturae Dostoevskij'' («Проблемы творчества Достоевского»), anno [[1929]] in lucem edito, Bachtin [[polyphonia]]m cogitationis creativae [[Theodorus Dostoevskij|Theodori Dostoevskij]] exploravit. In libro eius de [[Franciscus Rabelaesus|Francisco Rabelaeso]], anno [[1965]] edito, essentia [[comoedia|comici]] atque "[[carnelevarium|carnelevarizationis]]" popularis artis subiecta est analysi.
== Opera selecta ==
* К философии поступка (Ad philosophiam actûs, annis 1919–21 scriptum, anno 1986 editum)
* Проблемы творчества Достоевского (Problemata creaturae Dostoevskij, 1929)
** Проблемы поэтики Достоевского (Problemata poëticae Dostoevskij, 1963)
* Творчество Франсуа Рабле и народная культура средневековья и Ренессанса (Creatura Francisci Rabelaesi et cultura popularis medii aevi et renascentiae, 1965)
* Вопросы литературы и эстетики (Quaestiones litterarum et aestheticae, 1975)
* Эстетика словесного творчества (Aesthetica creaturae litteraris, 1979)
==Notae==
<references />
==Bibliographia==
* Библер В. С. М. М. Бахтин, или Поэтика культуры. — Moscuae: Прогресс, 1991.
* Аверинцев С. С., Давыдов Ю. Н., Турбин В. Н. et al. М. М. Бахтин как философ. — Moscuae: Наука, 1992. — ISBN 5-02-008110-8..
* Махлин В. Л. Михаил Михайлович Бахтин. — Moscuae: Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН), 2010. — ISBN 978-5-8243-1371-0..
* Тамарченко Н. "Эстетика словесного творчества" М. М. Бахтина и русская философско-филологическая традиция. — Moscuae: Изд-во Кулагиной, 2011. — ISBN 978-5-903955-06-0.
* Сломский В. Михаил Михайлович Бахтин - философ известный и неизвестный. — Bressiciae: БрГУ, 2013. — ISBN 978-985-473-957-1.
==Nexus externi==
{{communiaCat|Mikhail Bakhtin|Michaelem Bachtin}}
{{Fontes biographici}}
* [http://bse.sci-lib.com/article101882.html Pagina de Michaele Bachtin ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}}
{{Myrias|Homines}}
{{Lifetime|1895|1975|Bachtin, Michael}}
[[Categoria:Auctores Russici]]
[[Categoria:Eruditi Unionis Sovieticae]]
[[Categoria:Incolae Imperii Russici]]
[[Categoria:Incolae Moscuae]]
[[Categoria:Philologi Russiae]]
[[Categoria:Philosophi linguae]]
[[Categoria:Philosophi Russiae]]
f6f2fdq5gu2vks6t6xy4yt1ridd1djp
Fertilitas
0
111545
3988045
3857971
2026-09-14T22:04:07Z
LilyKitty
18316
de Inanna
3988045
wikitext
text/x-wiki
'''Fertilitas''' {{victio|fertilitas|atis|f}} est [[natura]]lis [[homo|hominum]], [[animal]]ium, [[planta]]rum capacitas [[vita]]e dandae.
Fertilitas humana a [[nutrimentum|nutrimento]], [[mores|moribus]] [[sexualitas humana|sexualibus]], [[cultura]], [[instinctus naturae|instinctu naturae]], [[endocrinologia]], [[vitae habitus|vitae habitu]], [[oeconomia|rebus oeconomicis]], [[Animi motus|animi motu]] dependet.
Consumptio [[alcohol]]is gravis deminuere fertilitatem potest.<ref>Mikkelsen et al. 2016.</ref>
== Notae ==
<references />
==Bibliographia==
*Mikkelsen, E. M., A. H. Riis, L. A. Wise, E. E. Hatch, K. J. Rothmann, H. T. Cueto, et H. T. Sørensen. [[2016]]. "Alcohol consumption and fecundability: prospective Danish cohort study." ''BMJ'' 354 (Augustus): i4262. doi:https://doi.org/10.1136/bmj.i4262. [http://www.bmj.com/content/354/bmj.i4262 Editio interretialis.]
{{NexInt}}
{{div col|3}}
*[[Abortio]]
*[[Cornu copiae]]
*[[Ceres (dea)]]
*[[Dea materna]]
*[[Demeter]], [[dea]] [[mythologia Graeca|Graeca]]
*[[Fertilitas lunata]]
*[[Fertilizatio]]
*[[Fetus]]
*[[Flora (dea)]]
*[[Fructus]]
*[[Graviditas]]
*[[Inanna]]
*[[Laetitia (dea)]]
*[[Isis]], dea [[mythologia Aegyptia|Aegyptia]]
*[[Ops]], dea [[mythologia Romana|Romana]]
*[[Ovum]]
*[[Procreatio]]
*[[Siwa (dea Slavonica)]]
*[[Semen]]
*[[Sexus]]
*[[Systema reproductionis]]
*[[Venus (dea)]]
{{div col end}}
{{stipula}}
[[Categoria:Agronomia]]
[[Categoria:Fertilitas|!]]
{{Myrias|Anthropologia}}
20o1b5wmow4x0gj17ewscjt22emvz1a
Tredranum
0
126483
3987970
3708508
2026-09-14T16:03:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987970
wikitext
text/x-wiki
'''Tredranum'''<ref>G. de Lesquen, G. Mollat, ''Mesures fiscales exercées en Bretagne par les papes d'Avignon à l'époque du Grand Schisme d'Occident (suite)''. In: Annales de Bretagne. T. 19, nº 2, 1903. pp. 133-184. [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/abpo_0003-391x_1903_num_19_2_1173?_Prescripts_Search_tabs1=standard&] {{Ling|Latine|Francogallice}}</ref> ([[Francogallice]] ''Trédias'', [[Lingua Gallonica|Gallonice]] ''Trédiarn'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Trediarn'') est commune 513 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Litora ad Mare|Litorum ad Mare]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Litorum ad Mare]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Trédias|Tredramum}}
* [https://web.archive.org/web/20071110194003/http://www.cc-duguesclin.fr/mot.php3?id_mot=5 Tredrani pagina interretialis] {{Ling|Francogallice}}
* {{INSEE commune|22348|de=Tredrano}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Litorum ad Mare]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Litorum ad Mare]]
533gbp0f2en5ax2eoajbbjdrxwg6em6
3987971
3987970
2026-09-14T16:04:17Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987971
wikitext
text/x-wiki
'''Tredranum'''<ref>G. de Lesquen, G. Mollat, ''Mesures fiscales exercées en Bretagne par les papes d'Avignon à l'époque du Grand Schisme d'Occident (suite)''. In: Annales de Bretagne. T. 19, nº 2, 1903. pp. 133-184. [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/abpo_0003-391x_1903_num_19_2_1173?_Prescripts_Search_tabs1=standard&] {{Ling|Latine|Francogallice}}</ref> ([[Francogallice]] ''Trédias'', [[Lingua Gallonica|Gallonice]] ''Trédiarn'', [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Trediarn'') est [[commune]] 513 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Litora ad Mare|Litorum ad Mare]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Litorum ad Mare]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Trédias|Tredramum}}
* [https://web.archive.org/web/20071110194003/http://www.cc-duguesclin.fr/mot.php3?id_mot=5 Tredrani pagina interretialis] {{Ling|Francogallice}}
* {{INSEE commune|22348|de=Tredrano}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Litorum ad Mare]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Litorum ad Mare]]
4omou4e5uv6kglk0621obhpdy7sb3v2
Mercurinus Gattinara
0
129968
3987980
2923797
2026-09-14T17:36:49Z
Andrew Dalby
1084
3987980
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mercurinus Gattinara''' ([[Italiane]] '''Mercurino Arborio di Gattinara''', natus in oppido Arborio iuxta [[Vercellae |Vercellas]] die [[10 Iunii]] [[1465]]; mortuus [[Pons Aeni|Ponte Aeni]] die [[5 Iunii]] [[1530]]) fuit [[iuris consultus]] qui praecipue clarus fuit ut [[imperator]]is [[Carolus V (imperator)|Caroli V]] consiliarius. Anno [[1529]] a [[papa]] [[Clemens VII| Clemente VII]] [[cardinalis]] factus est.
== Opera==
*Carlo Bornate (editor): Historia vitae et gestorum per dominum magnum Cancellarium Mercurino Arborio di Gattinara. In: Miscellanea di storia italiana. 3. Ser. tomus. 17. 1915, pag. 231-585. [Mercurini Gattinara biographia ab ipse scripta]
== Nexus externi==
{{Fontes biographici}}
*[http://www.treccani.it/enciclopedia/mercurino-arborio-marchese-di-gattinara_(Dizionario-Biografico)/ De Mercurino In Enclopaedia Treccani]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1465|1530|Gattinara, Mercurinus}}
[[Categoria:Causidici]]
[[Categoria:Cardinales]]
sp2zsvjwekf75dxixj8g3k9cyxhfqpd
3987981
3987980
2026-09-14T17:37:10Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Aulici]]
3987981
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mercurinus Gattinara''' ([[Italiane]] '''Mercurino Arborio di Gattinara''', natus in oppido Arborio iuxta [[Vercellae |Vercellas]] die [[10 Iunii]] [[1465]]; mortuus [[Pons Aeni|Ponte Aeni]] die [[5 Iunii]] [[1530]]) fuit [[iuris consultus]] qui praecipue clarus fuit ut [[imperator]]is [[Carolus V (imperator)|Caroli V]] consiliarius. Anno [[1529]] a [[papa]] [[Clemens VII| Clemente VII]] [[cardinalis]] factus est.
== Opera==
*Carlo Bornate (editor): Historia vitae et gestorum per dominum magnum Cancellarium Mercurino Arborio di Gattinara. In: Miscellanea di storia italiana. 3. Ser. tomus. 17. 1915, pag. 231-585. [Mercurini Gattinara biographia ab ipse scripta]
== Nexus externi==
{{Fontes biographici}}
*[http://www.treccani.it/enciclopedia/mercurino-arborio-marchese-di-gattinara_(Dizionario-Biografico)/ De Mercurino In Enclopaedia Treccani]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1465|1530|Gattinara, Mercurinus}}
[[Categoria:Causidici]]
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Aulici]]
nt636hmswd9ve22exvmiew8x76ww40v
3987982
3987981
2026-09-14T17:37:22Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Carolus V (imperator)]]
3987982
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mercurinus Gattinara''' ([[Italiane]] '''Mercurino Arborio di Gattinara''', natus in oppido Arborio iuxta [[Vercellae |Vercellas]] die [[10 Iunii]] [[1465]]; mortuus [[Pons Aeni|Ponte Aeni]] die [[5 Iunii]] [[1530]]) fuit [[iuris consultus]] qui praecipue clarus fuit ut [[imperator]]is [[Carolus V (imperator)|Caroli V]] consiliarius. Anno [[1529]] a [[papa]] [[Clemens VII| Clemente VII]] [[cardinalis]] factus est.
== Opera==
*Carlo Bornate (editor): Historia vitae et gestorum per dominum magnum Cancellarium Mercurino Arborio di Gattinara. In: Miscellanea di storia italiana. 3. Ser. tomus. 17. 1915, pag. 231-585. [Mercurini Gattinara biographia ab ipse scripta]
== Nexus externi==
{{Fontes biographici}}
*[http://www.treccani.it/enciclopedia/mercurino-arborio-marchese-di-gattinara_(Dizionario-Biografico)/ De Mercurino In Enclopaedia Treccani]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1465|1530|Gattinara, Mercurinus}}
[[Categoria:Causidici]]
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Carolus V (imperator)]]
s38b1qt7a89jsadbjpc9xzt1pnvfszb
3987984
3987982
2026-09-14T17:55:57Z
Andrew Dalby
1084
3987984
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mercurinus Gattinara'''<ref>"Mercurinus a Gatinera": [[Petrus Martyr ab Angleria]], ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ/page/358/mode/2up Textus]</ref> ([[Italiane]] '''Mercurino Arborio di Gattinara''', natus in oppido Arborio iuxta [[Vercellae |Vercellas]] die [[10 Iunii]] [[1465]]; mortuus [[Pons Aeni|Ponte Aeni]] die [[5 Iunii]] [[1530]]) fuit [[iuris consultus]] qui praecipue clarus fuit ut [[imperator]]is [[Carolus V (imperator)|Caroli V]] consiliarius. Anno [[1529]] a [[papa]] [[Clemens VII| Clemente VII]] [[cardinalis]] factus est.
== Opera==
*Carlo Bornate (editor): Historia vitae et gestorum per dominum magnum Cancellarium Mercurino Arborio di Gattinara. In: Miscellanea di storia italiana. 3. Ser. tomus. 17. 1915, pag. 231-585. [Mercurini Gattinara biographia ab ipse scripta]
== Nexus externi==
{{Fontes biographici}}
*[http://www.treccani.it/enciclopedia/mercurino-arborio-marchese-di-gattinara_(Dizionario-Biografico)/ De Mercurino In Enclopaedia Treccani]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1465|1530|Gattinara, Mercurinus}}
[[Categoria:Causidici]]
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Carolus V (imperator)]]
5ws7meuoccm2nb68iw6vl4g32lcv49r
Gouzeaucourt
0
134701
3987967
3508358
2026-09-14T16:00:39Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}} +Communis tabula // "curia municipalis" --> "vici conciliabulum"
3987967
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Map commune FR insee code 59269.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Mairie de gouzeaucourt.jpg|thumb|200px|Gouzeaucourt: vici conciliabulum.]]
''' Gouzeaucourt''' est commune 1413 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Septentrionis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gouzeaucourt|Gouzeaucourt}}
* {{INSEE commune|59269|de=Gouzeaucourt}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]]
n2n2v0yf4v8coalpdz7q9zzojuotag8
3988010
3987967
2026-09-14T19:17:50Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988010
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Mairie de gouzeaucourt.jpg|thumb|upright=.7|left|Gouzeaucourt: vici conciliabulum.]]
''' Gouzeaucourt''' est commune 1413 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Septentrionis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gouzeaucourt|Gouzeaucourt}}
* {{INSEE commune|59269|de=Gouzeaucourt}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]]
41ir5yj7s71gg68auqo8p9g8qfb618i
Wavrin
0
135767
3988020
3987903
2026-09-14T19:24:55Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988020
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Wavrin hotel de ville.JPG|thumb|upright=.7|left|Wavrin: vici curia.]]
''' Wavrin''' est commune 7758 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Septentrionis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Wavrin|Wavrin}}
* {{INSEE commune|59653|de=Wavrin}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]]
1rjeb687a3zxdg1xogsamdtpgsar1sp
Seppuku
0
136772
3988085
3883256
2026-09-15T09:22:21Z
~2026-49405-65
214731
3988085
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Seppuku.jpg|thumb|Demonstratio ritus seppuku.]]
==Etymologia et significatio==
'''Seppuku''' ([[lingua Iaponica|Iaponice]] 切腹), cuius etymologia ex iaponicis symbolis est "abdomen sectum vel abdomen secare", est [[mors voluntaria]] ritualis more [[samurai]]. Quoque "harakiri" dicitur sed haec vulgaris formae verbi causa, est cum actione ad [[abdomen]] secandum [[honos|honoris]] vel [[virtus|virtutis]] causa. In [[historia]], seppuku enim a [[Samurai]] facta est, sed [[saeculum 20|saeculo XX]] homines cum Samuraeo [[anima|spiritu]], [[Bushido]] ([[Iaponice]] 武士道), sicut [[miles]] post [[bellum mundanum secundum]] facti sunt.
==Usus==
Eo [[tempus|tempore]] commune eis erat haec [[mors]] saeva, tam audacter putabatur [[honor|honorem]] super omnibus rebus fuisse. [[Dedecus]] ab aliquo factum erat "[[katana]]" se interficiendi ratio. Cum [[amicus]] erat [[persona|personae]] ad moriendum promptae, iste "[[Kaishakunin]]" appellabatur, opus ei totum [[caput]] suum secandi vel amputandi erat, ita [[amicitia]] usque ad mortem videbatur.
==Fontes Latini==
* '''1589''' {{Creanda|it|Giovanni Pietro Maffei|Ioannes Petrus Maffeius|Ioannis Petri Maffeii}} ''Historiae Indicae''
::In seditiosos etiam, qui quidem potentes ac principes viri sunt, ex antecondicto interdum, animadverti solet in hunc fere modum: aedes noxii Rex, ubi visum est, milite armato circumdat, eidemque facit liberum aut pugnae aut mortis arbitrium. Si pugnam optarit, commisso protinus certamine, cum familia plane tota deletur, ac perpetua in omnem posteritatem notatur infamia; sin voluntariam elegerit necem, ultro sibimet ventrem alta plaga in obliquum, nonnulli etiam animosiores duplici in decussim, incidunt. Ubi effluere intestina coepere, parato in idipsum famulo, cervices amputandas praebent; et ex amicis praecipui, illatis pariter sibi manibus, supra mortuum corruere sibi gloriosum putant. Atque idem facinus in aliis quoque periculis, praesertim ubi agitur existimatio et fama, valde usitatum est, et obductis densa caligine mentibus, honestissimum ducitur. Quin ipsi interdum pueri, vel a parentibus exacerbati vehementius, vel graviore aliqua indignatione concepta, genus id leti palam sibimet ipsi consciscunt.
==Personae==
Celebri inter [[samuraeus|samuraeos]] et homines vel milites qui seppucum fecerunt sunt:
*Minamoto no Tametomo (1139-1170)
*Minamoto no Yorimasa (1106–1180)
*Minamoto no Yoshitsune (1159–1189)
*Azai Nagamasa (1545–1573)
*[[Nobunaga Oda]] (1534-1582)
*[[Ionoschedonus]] (1557-1582)
*Takeda Katsuyori (1546-1582)
*[[Xibatadonus]] (1522–1583)
*Hōjō Ujimasa (1538–1590)
*Sen no Rikyū (1522–1591)
*[[Mandocorosamia]] (1569-1615)
*[[Fideyorus]] (1593-1615)
*Asano Naganori (Takumi no kami,1667-1701)
*Quadraginta sex ex [[47 Ronin|47 rōnin]] (1703)
*Watanabe Kazan (1793–1841)
*Tanaka Shinbei (1832-1863)
*Byakkotai (grex [[samuraeus|Samuraeorum]] [[adolescens|adolescentium]], 1868)
*Saigō Takamori (1828–1877)
*Yamanami Keisuke (1833–1865)
*[[Aemilius Salgari]] (1862-1911)
*Nogi Maresuke (1849–1912)
*Chujiro Hayashi (1879-1940)
*Takijirō Ōnishi (1891–1945)
*Anami Korechika (1887–1945)
*[[Yukius Mishima]] (1925–1970)
*Dédé Fortin (1962-2000)
*Isao Inokuma (1938–2001).
*[[Tadamichi Kuribayashi]] (Putatur id esse mortis eius causa).
{{NexInt}}
*[[Misima Iucius]]
*[[Samurai]]
*[[Suicidium]]
[[Categoria:Historia Iaponiae]]
[[Categoria:Cultura Iaponiae]]
[[Categoria:Mors voluntaria]]
[[Categoria:Verba Iaponica]]
p2rkqxebo629e6tt6jnh1n9o74o9t0c
Novocusnecum
0
139785
3987979
3754244
2026-09-14T17:25:53Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3987979
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
{{videdis|Cusnezia (discretiva)}}
'''Novocusnecum'''<ref>{{Egger|222}}</ref> ([[Russice]] Новокузнецк), olim '''Cusnezia'''<ref>[[Ioannes Georgius Gmelin|Ioanni Georgii Gmelin]] [http://books.google.ru/books?id=ze_UT_R6dlEC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=snippet&q=Cusneziae&f=false ''Flora Sibirica'', tom. I, pp. ix, cxxvii];> seu '''Kusnezia''', —[http://books.google.ru/books?id=ze_UT_R6dlEC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=snippet&q=Kusneziam&f=false Ibid, p. xxxv], seu '''Ferraria''', — {{Scatebranus|520}}</ref> ([[Russice]] Кузнецк), urbs est in [[regio Kemerovensis|regione Kemerovensi]] [[Foederatio Russica|Foederationis Russicae]], circa 550 milia incolarum habens, in [[Siberia]] [[Siberia Occidentalis|occidentali]] ad [[Tomus (flumen)|Tomum]] fluvium in ostio [[Condoma]]e fluvii sita. Magni valoris sedes [[metallurgia]]e et industriae [[carbo]]nariae Russiae est. [[Statio ferriviaria|Stationem ferriviariam]] et [[aeroportus|aeroportum]] habet.
[[Fasciculus:Novokuznetsk 039.jpg|thumb|Domus Fonarëv (Novocusneci, via Vodopadnaia, 19)]]
== Historia urbis ==
Cusnezia, vulgo ''Kuznetzk''<ref name="Animadversiones">[http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/services/Download/vtls:000488948/SOURCE1 ''Animadversiones systematicae ex Herbario Kryloviano Universitatis Tomskensis,'' p. 20]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, circa annum [[1618]] ut [[castellum Sibiricum]] condita, fuit una e primis urbibus Russicis in Siberia. Anno [[1929]] prope Cusneziam constructio officinae metallurgicae incepta est. Iuxta officinam illam oppidum nomine ''Sad-gorod'' ([[Russice]] Сад-город, i.e. 'Hortus-urbs') emersit, quod die [[3 Iulii]] [[1931]] factum est urbs Novocusnecum seu vulgo ''Novokuznetzk''<ref name="Animadversiones" /><ref>[https://books.google.ru/books?id=CQUmAQAAMAAJ&q=%22opp.+Novokuznetzk%22&dq=%22opp.+Novokuznetzk%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjUh4nNnq7KAhXDjSwKHcRnBtAQ6AEIGzAA ''Список растений гербария флоры СССР'', p. 23]</ref> (Новокузнецк, i.e. 'Cusnezia Nova'). Urbs illa mense Martio anno [[1932]] Cusneziam adiunxit, a mense Maio eodem anno ''Stalinsk'' (Сталинск, in honorem [[Iosephus Stalin|Iosephi Stalin]]), et a die [[5 Novembris]] anno [[1961]] denuo Novocusnecum nominata.
== Notae ==
<references />
== Nexus externus ==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Novokuznetsk}}
[[Categoria:Condita 1618]]
[[Categoria:Urbes regionis Kemerovensis]]
ke4o3lwrtzy8syae8tt7gxwcy4t0017
Matilde Camus
0
152366
3988025
3854493
2026-09-14T19:41:43Z
~2026-49405-65
214731
Forma Latina praenominis
3988025
wikitext
text/x-wiki
{{Movenda|Mathildis Camus}}
{{Latinitas|-3}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mathildis Camus''' (nata ''Aurora Matilde Gómez Camus'' [[Santander]] in oppido [[Cantabria]]e die [[26 Septembris]] [[1919]]; ibidem mortua die [[28 Aprilis]] [[2012]]) fuit [[scriptor|scriptrix]] et [[poëtria]] [[Hispania|Hispanica]], quae studium{{dubsig}} [[historia|historicum]] scripsit.
== Opera ==
=== Poesis ===
{{div col|2}}
* ''Voces'' ([[1969]]).
* ''Vuelo de estrellas'' ([[1969]]).
* ''Manantial de amor'' ([[1972]]).
* ''Bestiario poético'' ([[1973]]).
* ''Templo del Alba'' ([[1974]]).
* ''Siempre amor'' ([[1976]]).
* ''Cancionero de Liébana'' ([[1977]]).
* ''Corcel en el tiempo'' ([[1979]]).
* ''Perfiles'' ([[1980]]).
* ''He seguido tus huellas'' ([[1981]]).
* ''Testigo de tu marcha'' ([[1981]]).
* ''Testimonio'' ([[1982]]).
* ''La preocupación de Miguel Ángel'' ([[1982]]).
* ''Tierra de palabras'' ([[1983]]).
* ''Coral montesino'' ([[1983]]).
* ''Raíz del recuerdo'' ([[1984]]).
* ''Cristales como enigmas'' ([[1985]]).
* ''Sin teclado de fiebre'' ([[1986]]).
* ''Santander en mi sentir'' ([[1989]]).
* ''Sin alcanzar la luz'' ([[1989]]).
* ''El color de mi cristal'' ([[1990]]).
* ''Tierra de mi Cantabria'' ([[1991]]).
* ''Amor dorado'' ([[1993]]).
* ''Ronda de azules'' ([[1994]]).
* ''Vuelo de la mente'' ([[1995]]).
* ''Reflexiones a medianoche'' ([[1996]]).
* ''Mundo interior'' ([[1997]]).
* ''Fuerza creativa'' ([[1998]]).
* ''Clamor del pensamiento'' ([[1999]]).
* ''Cancionero multicolor'' ([[1999]]).
* ''La estrellita Giroldina'' ([[1999]]).
* ''Prisma de emociones'' ([[2000]]).
* ''Vivir, soñar, sentir'' ([[2005]]).
* ''Cancionero de Liébana'' ([[2006]]).
* ''Motivos alicantinos''.
{{div col end}}
=== Investigationes{{dubsig}} ===
{{div col|2}}
* ''[[Vicenta García Miranda]], una poetisa extremeña''.
* ''XL Aniversario del Centro de Estudios Montañeses'' ([[1976]]).
* ''[[Santander]] y el [[Nuevo Mundo]]'' ([[1979]]).
* ''Acciones de Guerra en [[Santander]] del séptimo ejército (1811-1813)'' ([[1979]]).
* ''Historia del [[Monte (Cantabria)|Lugar de Monte]]'' ([[1985]]).
* ''Historia de [[San Román de la Llanilla]]'' ([[1986]]).
* ''Orizzonti di Gloria'' ([[1988]]).
* ''Efemérides del [[Monte (Cantabria)|Lugar de Monte]] I'' ([[1989]]).
* ''Monasterio de San Pedro de Rocas y otras ermitas'' ([[1990]]).
* ''Historia del [[Cueto (Cantabria)|Lugar de Cueto]] I'' ([[1990]]).
* ''Efemérides del [[Peñacastillo|Lugar de Peñacastillo]] '' ([[1992]]).
* ''Historia del [[Cueto (Cantabria)|Lugar de Cueto]] II'' ([[1992]]).
* ''Prolegómenos del Cementerio Protestante de Santander y su evolución histórica'' ([[1993]]).
* ''Efemérides del [[Monte (Cantabria)|Lugar de Monte]] II'' ([[1995]]).
* ''Mayorazgo de la Casa Mantilla de [[Fontibre]] ([[Reinosa]])'' ([[1999]]).
* ''Historia de la Iglesia Evangélica'' ([[2006]]).
{{div col end}}
{{NexInt}}
* [[Raphael Alberti]]
* [[Damasus Alonso]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Matilde Camus|Mathildem Camus}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.matildecamus.com/ www.matildecamus.com]
{{Lifetime|1919|2012|Camus, Matilda}}
[[Categoria:Auctores Hispanici]]
[[Categoria:Poetae Hispaniae]]
mpvbk62yp2h6ujha84jcn1w95pmtcg8
Oryzae sationes
0
158001
3988005
3959018
2026-09-14T19:08:55Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3988005
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Rice Field.jpg|thumb|Sator [[Oryza]]e [[Bangladesha]]e.]]
[[Fasciculus:LongjiTerraces.jpg|thumb|upright=0.8|Oryzae sationes subdialiae in [[Res Publica Popularis Sinarum|Sina]].]]
[[Fasciculus:Shalizar1.jpg|right|thumb|upright=0.8|Oryzae sationes in [[Irania]].]]
[[Fasciculus:2012-04-28 Olevano Lomellina risaia.jpg|thumb|upright=0.8|Oryzae sationes apud [[Olebanum]] [[Laumellina]] in [[Italia]]]]
[[Fasciculus:Arrozal, cultivo de arroz, Delta del Ebro.jpg|thumb|upright=0.8|Oryzae sationes in Hispania.]]
{{Res|Oryzae sationes}} sunt [[ager|agri]], perpetuo in [[aqua]] demersi, ubi ''[[Oryza sativa]]'' seminatur, saepe leniter acclives, finitimi ad ripas et {{Verba obscura|transeunt transversaliter et longitudinaliter agribus alligantibus areae inaequaliter molibus.}}
{{NexInt}}
* [[Oryza (victus)]]
* ''[[Oryza sativa]]''
* [https://hangjung.tistory.com 한국 가나 중계]{{dubsig}}
* [https://sosangpluss.tistory.com 대한민국 가나 중계]{{dubsig}}
* [https://web.archive.org/web/20221125185446/https://sincheong.tistory.com/ 한국 가나 인터넷 중계]{{dubsig}}
* [https://withmi.tistory.com 한국 가나 축구 중계]{{dubsig}}
* [https://web.archive.org/web/20221125185446/https://happycard.tistory.com/ 한국 가나 축구]{{dubsig}}
* [https://typhoon3.tistory.com 가나전 중계]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dubsig}}
== Bibliographia ==
* Bale, Martin T. [[2001]]. "Archaeology of Early Agriculture in Korea: An Update on Recent Developments." ''Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association'' 21(5): 77-84.
* Barnes, Gina L. "Paddy Soils Now and Then." ''World Archaeology'' 22(1):1-17, 1990.
* Crawford, Gary W., et Gyoung-Ah Lee. "Agricultural Origins in the Korean Peninsula." ''Antiquity'' 77(295):87-95, 2003.
* Kwak, Jong-chul. Urinara-eui Seonsa – Godae Non Bat Yugu [Dry- and Wet-field Agricultural Features of the Korean Prehistoric].In ''Hanguk Nonggyeong Munhwa-eui Hyeongseong'' [The Formation of Agrarian Societies in Korea]: 21-73. Papers of the 25th National Meetings of the Korean Archaeological Society, Busan, 2001.
{{stipula}}
[[Categoria:Agricultura]]
[[Categoria:Inventiones Sinarum]]
[[Categoria:Oryza]]
jgh2bbwhnket2rvn635jw8k12es1xna
Circulus Holtisminnensis
0
166033
3988101
3987484
2026-09-15T11:45:21Z
Cyprianus Marcus
66550
3988101
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Holtisminnensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Holzminden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Holzminden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Holtsminne''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[12 Octobris]] [[1832]] a [[Gulielmus (Dux Brunsvici)|Gulielmo]] duce [[Ducatus Brunsvici|Brunsvici]] conditus est. Caput circuli urbs [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> est.
== Historia ==
Circulus primo ad Ducatum, deinde ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinebat. A die [[1 Novembris]] [[1941]] circulus Holtisminnensis pars provinciae Hannoverae [[Borussia]]e erat. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimo [[Circulus terrae Northemiensis|Circulo Northemiensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> coniungendus sit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HOL.svg|300px|right|Communia in circulo Holtisminnensi.]]
Circulus Holtisminnensis 32 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt:
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'') oppidum (8142 incolae)
* [[Holtisminni]] urbs, caput circuli (19.939)
* [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern''), commune generale (6056)
** [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'') (3946)
** [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'') (979)
** [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Holenberg'') (440)
** [[Negenborn]] (691)
* [[Bodonis Insula-Collis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref><ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder-Polle''), commune generale (15.375)
** [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'') urbs (5546)
** [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''], ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'') (1089)
** [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'') (718)
** [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'') (1590)
** [[Heinsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'') (861)
** [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'') (1912)
** [[Heya]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'') (482)
** [[Ottenstein]] (1189)
** [[Pegestorf]] (428)
** [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') oppidum (1102)
** [[Vahlbruch]] (458)
* [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen''), commune generale (7042)
** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701)
** [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -thal : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671)
** [[Fürstenberg]] (1167)
** [[Lauenforda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'') oppidum (2503)
* [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf''), commune generale (15.375)
** [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
** [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391)
** [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
** [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
** [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
** [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
** [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'') (920)
** [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'') (673)
** [[Holza]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Holzen'') (629)
** [[Luerdissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüerdissen'') (448)
** [[Wangelnstedt]] (617)
Praeterea sunt loca quaedam, quae ad nullum commune pertinent. Quae omnia hominibus deserta sunt:
* Boffeshusium<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (23,40 km²)
* Eima<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (12,91 km²)
* Eschershusa<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'') (4,92 km²)
* Grünenplan (22,71 km²)
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'') (15,01 km²)
* Merxhausen (22,50 km²)
* Wenzen (15,84 km²)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Holtisminni]]
[[Categoria:Constituta 1832]]
0ead0bezihtt3dlirwxo5z0rn451h4s
Eschershusa-Aldendorpevilla
0
169494
3988100
3987483
2026-09-15T11:43:53Z
Cyprianus Marcus
66550
3988100
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschershusa-Aldendorpevilla'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Die [[1 Ianuarii]] [[2011]] commune generale Eschershusa-Aldendorpevilla<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') constitutum est, cum Aldendorpevilla atque Eschershusa communia generalia coniuncta essent.
== Communia ad Eschershusam-Aldendorpevillam pertinentes ==
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391 incolae)
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
* [[Dielmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'') (920)
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Lenne'') (673)
* [[Holza]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Holzen'') (629)
* [[Luerdissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüerdissen'') (448)
* [[Wangelnstedt]] (617)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
qdxa6wgznzyy31pcxptebntfs28mosq
Étricourt-Manancourt
0
170598
3988015
3987907
2026-09-14T19:20:26Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988015
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Bundesarchiv Bild 104-0608A, Etricourt, Soldat zwischen beschädigten Gebäuden.jpg|thumb|upright=.7|left|Étricourt-Manancourt: medius vicus inter [[primum bellum mundanum]].]]
''' Étricourt-Manancourt''' est commune [[Francia|Francicum]] 510 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in regione [[Picardia]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Samarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Étricourt-Manancourt|Étricourt-Manancourt}}
* {{INSEE commune|80298|de=Étricourt-Manancourt}}
* [http://etricourt.free.fr/?mode=query&req=%C3%89tricourt-Manancourt Étricourt-Manancourt pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Suminae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]]
tt38fyj0xd2424i78s9p6i16a75dm62
Luerdissa
0
170693
3988097
3981495
2026-09-15T11:27:53Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Lüerdissen]] ad [[Luerdissa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981495
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüerdissen.jpg|thumb|left|Lüerdissen anno 2004]]
'''Lüerdissen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lüerdissen etiam etiam vicus Oelkassen pertinet.
== Historia ==
Quando vicus Lüerdissen conditus sit, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale [[Eschershusa]]m<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Lueerdissen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
c3hw4xbql07eo12jx7h8a79s3oqm3lb
3988099
3988097
2026-09-15T11:34:49Z
Cyprianus Marcus
66550
3988099
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüerdissen.jpg|thumb|left|Luerdissa anno 2004. ]]
'''Luerdissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüerdissen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Luerdissam etiam etiam vicus [[Oelkassa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Oelkassen'') pertinet.
== Historia ==
Quando Luerdissa condita sit, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Luerdissa ad commune generale [[Eschershusa]]m<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luerdissa}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
gan8njmi2sypd59ezz27mdxawp5d39y
Taulignan
0
171265
3988019
3987904
2026-09-14T19:24:48Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988019
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Taulignan - Mairie.jpg|thumb|upright=.7|left|Taulignan: vici conciliabulum.]]
''' Taulignan''' est commune [[Francia|Francicum]] 1627 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Drona (praefectura Franciae)|Dronae]] in provincia australi [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Dronae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Taulignan|Taulignan}}
* {{INSEE commune|26348|de=Taulignan}}
* [https://web.archive.org/web/20121229094922/http://www.mairie-taulignan.fr/ Taulignan pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Drumae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Drumae]]
e6vh2icg4jkn94d9q4rw9vmg1vgocx3
Monchy-Lagache
0
171490
3988084
3722610
2026-09-15T09:19:23Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}}
3988084
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Monchy-Lagache, Somme, Fr, église St-Pierre.jpg|thumb|upright=.7|left|Monchy-Lagache: [[ecclesia]] [[Sanctus Petrus|Sancto Petro]] dicata]]
''' Monchy-Lagache''' est commune [[Francia|Francicum]] 593 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in provincia [[Picardia]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Samarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Monchy-Lagache|Monchy-Lagache}}
* {{INSEE commune|80555|de=Monchy-Lagache}}
* [https://web.archive.org/web/20100917154509/http://monchylagache.fr/ Monchy-Lagache pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Suminae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]]
lqrysjbmv1qq04omqs7flmyrsmsjses
Ramburelles
0
171799
3987975
3461635
2026-09-14T16:46:32Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}}
3987975
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Map commune FR insee code 80662.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Ramburelles église 1 •K5•65.jpg|thumb|200px|Ramburelles: ecclesia.]]
''' Ramburelles''' est commune [[Francia|Francicum]] 262 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in provincia [[Picardia]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Samarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Ramburelles|Ramburelles}}
* {{INSEE commune|80662|de=Ramburelles}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Suminae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]]
inzzqfw7dck288uy5am76x9y22f7tn5
3988008
3987975
2026-09-14T19:17:01Z
Kontributor 2K
172405
Communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988008
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ramburelles église 1 •K5•65.jpg|thumb|200px|upright=.7|left|Ramburelles: ecclesia.]]
''' Ramburelles''' est commune [[Francia|Francicum]] 262 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in provincia [[Picardia]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Samarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Ramburelles|Ramburelles}}
* {{INSEE commune|80662|de=Ramburelles}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Suminae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]]
grpbd1943i0g28140c8scx1qj4735zs
Circulus Ulsenensis
0
183936
3987931
3984522
2026-09-14T12:25:15Z
Cyprianus Marcus
66550
3987931
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in UE.svg|300px|right|Communia in circulo Ulsenensi.]]
'''Circulus Ulsenensis'''<ref>Olim "res-publica Ulsenensis" {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Uelzen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Uelzen''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ülzen'')), anno [[1885]] constitutus, usque in annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, ab anno [[1946]] ad [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]]. Caput circuli est urbs [[Ulsena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'').
== Historia ==
Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatus est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'') (6626 incolae)
* [[Ulsena]] (urbs, 34.055)
* [[Augia (commune generale)|Augia]]<ref name="Augia">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1846). ''Adami Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Scriptores Rerum Germanicarum)''. Impensis Bibliopolii Hahniani. Gesta Hammaburgensis Ecclesiae en Archive.org.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aue'') (12.752)
** [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') (3900)
** [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'') (1269)
** [[Soltendieck]] (1022)
** [[Wrestedt]] (sedes administrationis 6561)
* [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusa-Ebbestorpium]]<ref name="Ahlfeldt 2010"/><ref name="Jaitner 1985"/> ([[Theodisce]] ''Bevensen-Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Bemsen-Ebstörp'') (26.276)
** [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'') (1541)
** [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref>, ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') urbs et sedes administrationis (8693)
** [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'') (816)
** [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> (5303) ([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')
** [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') (737)
** [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'') (897)
** [[Himbergen]] (1706)
** [[Jelmstorf]] (809)
** [[Natendorf]] (806)
** [[Römstedt]] (784)
** [[Schwienau]] (730)
** [[Weste]] (988)
** [[Wriedel]] (2466)
* [[Rosche (commune generale)|Rosche]] (6921)
** [[Oetzen]] (1207)
** [[Rätzlingen]] (499)
** [[Rosche]] (2010, sedes administrationis)
** [[Stoetze]] (644)
** [[Suhlendorf]] (2561)
* [[Suderburg (commune generale)|Suderburg]] (6934)
** [[Eimka]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'') (898)
** [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'') (1502)
** [[Suderburg]] (4534, sedes administrationis)
== Notae ==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Ulsenensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
c2kpx1zhyi2lgwk9r9q3qwdq4fmumux
Augia (commune generale)
0
184174
3987930
3974067
2026-09-14T12:23:44Z
Cyprianus Marcus
66550
3987930
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Augia'''<ref name="A">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1846). ''Adami Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Scriptores Rerum Germanicarum)''. Impensis Bibliopolii Hahniani. Gesta Hammaburgensis Ecclesiae en Archive.org.</ref> seu '''Avia'''<ref name="A"/> seu '''Ova'''<ref name="V">Vogtherr, T. (Ed.) (1988). Urkundenbuch der Stadt Uelzen (Lüneburger Urkundenbuch, 12. Abteilung). Lax Verlag.</ref> seu '''Oua'''<ref name="V"/> (Theodisce ''Aue'') est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]]. Ad Augiam communia [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') (3900 incolae), [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'') (1269), [[Soltendieck]] (1022) atque [[Wrestedt]] (6561, sedes administrationis) pertinent.
== Historia ==
Commune generale Augia anno [[2011]] e communibus generalibus Bodendico et Wrestedt conditum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Fontes geographici}}
* [http://www.samtgemeinde-aue.de/ Pagina Communis generalis Aue]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
b6vx0u95ov83qggu4d2h8vb4pzv4rcd
Luperciacum
0
186186
3988014
3987908
2026-09-14T19:19:42Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988014
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lubersac - Maison Renaissance -1.JPG|thumb|upright=.7|left|Luperciaci: domus [[Renascentia]]e.]]
'''Luperciacum'''<ref>''Bulletin de la Société archéologique et historique du Limousin'', vol. 48, [http://books.google.com/books?id=i6RLAAAAMAAJ&pg=PA471 p. 471].</ref> ([[Francogallice]] ''Lubersac'', [[Occitanice]] ''Libèrçac'') est commune [[Francia|Francicum]] 2246 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Curretia (praefectura Franciae)|Curretiae]] in provincia [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]].
Nomen a nomine viri ''Lupercii'' temporis Romani vel Galloromani deducitur.<ref>Antoine Thomas, ''Annales du Midi: revue archéologique historique et philologique de la France'', [http://books.google.com/books?id=eDSspCP6OA8C&pg=PA83 p. 83].</ref>
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Curretiae]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Lubersac|Luperciacum}}
* [http://www.ville-lubersac.fr/ Luperciaci pagina interretialis]
* {{INSEE commune|19121|de=Luperciaco}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Curretiae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Curretiae]]
24bf5kh8qw254eodd4btd4enqpwrxrb
Hlutherun
0
186957
3987928
3987915
2026-09-14T12:21:04Z
Cyprianus Marcus
66550
3987928
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Hlutherun'''<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Hlutherun etiam vici [[Langenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Langenbrügge'') cum loco habitato [[Waldhofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Waldhof''); [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Reinstorf''); [[Rohrsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Röhrsen''); atque [[Villa Hlutherun]]<ref name="Dorf">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Dorf?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''Dorf'' Latino "villa-ae"] vertitur.</ref><ref name="Hlutherun"/> (Theodisce 'Dorf Lüder''') cum loco habitato [[Novum Hlutherun|Novo Hlutherune]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/neu?wb=gross&nr=2 Theodiscum adiectivum ''Dorf'' Latino "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Hlutherun"/> (Theodisce ''Neu Lüder'') pertinent. Ab anno [[2011]] Hlutherun ad [[Augia (commune generale)|Augiam]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Hlutherun anno [[1006]] primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Hlutherun pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Hlutherune coniuncti sunt. Eodem anno etiam caput communis generalis Bodendici<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') fuit. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Augiam coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüder|Hlutherun}}
* [https://web.archive.org/web/20150402140638/http://www.samtgemeinde-aue.de/desktopdefault.aspx/tabid-4717/9775_read-40389/ Pagina communis generalis Augiae de Hlutherune scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Hlutherun}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
a0bh63jbrtffey3fmca16nk9o0kssbx
3987929
3987928
2026-09-14T12:21:41Z
Cyprianus Marcus
66550
3987929
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Hlutherun'''<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Hlutherun etiam vici [[Langenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Langenbrügge'') cum loco habitato [[Waldhofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Waldhof''); [[Reinstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Reinstorf''); [[Rohrsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Röhrsen''); atque [[Villa Hlutherun]]<ref name="Dorf">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Dorf?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''Dorf'' Latino "villa-ae"] vertitur.</ref><ref name="Hlutherun"/> (Theodisce ''Dorf Lüder'') cum loco habitato [[Novum Hlutherun|Novo Hlutherune]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/neu?wb=gross&nr=2 Theodiscum adiectivum ''Dorf'' Latino "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Hlutherun"/> (Theodisce ''Neu Lüder'') pertinent. Ab anno [[2011]] Hlutherun ad [[Augia (commune generale)|Augiam]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Hlutherun anno [[1006]] primo in actis descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Hlutherun pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Hlutherune coniuncti sunt. Eodem anno etiam caput communis generalis Bodendici<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') fuit. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Augiam coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüder|Hlutherun}}
* [https://web.archive.org/web/20150402140638/http://www.samtgemeinde-aue.de/desktopdefault.aspx/tabid-4717/9775_read-40389/ Pagina communis generalis Augiae de Hlutherune scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Hlutherun}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
iyv8nj63ktgrhast00035xoxtzvjrhv
Väinämöinen
0
187242
3988052
3837231
2026-09-14T22:19:58Z
LilyKitty
18316
de creatione mundi
3988052
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Gallen-Kallela The defence of the Sampo.png|thumb|''Sammon puolustus'' (sc. Defensio [[Sampo]]nis) ab [[Axelius Gallen-Kallela|Axelio Gallen-Kallela]]. Väinämöinen ad sinistram.]]
'''Väinämöinen''' est [[heros]] [[Kalevala]]e, [[carmen epicum|carminis epici]] nationalis [[Finnia]]e ab [[Elias Lönnrot|Elia Lönnroto]] collati. Qui est unus e personis maximi momenti in poesi populari [[mythologia]]que Finnica ac [[Carelia|Carelica]]; [[vates]] est et vir sapiens, partim quin etiam divinus. In Kalevala saepe describitur formulá versuum:
:'' Vaka vanha Väinämöinen,''
:'' tietäjä iänikuinen''
Latine (convertit [[Tuomo Pekkanen]]):
:'' Vetus vates Väinämöinen,''
:'' incantator sempiternus''
==Ortus et finis Väinämöinis==
===Ortus===
Multis in poematibus Väinämöinen cum [[creationismus|creatione mundi]] coniungitur; plerumque ille iam ante mundum est. In Kalevala autem Väinämöinen ab [[ilmatar|Ilmatare]] pari et mundus ex ovo [[anas|anatis]], quem fregit Ilmatar, oriri narratur.
===Finis===
In fine Kalevalae Väinämöinen de pago [[Kalevala (pagus)|Kalevala]], regno suo, novo rege [[Carelia]]e nato abiit. Narratio de puero coniuncta est cum mytho [[Iesus|Iesu]] nati, puer enim natus est e ''Marjatta'' matre (cf. [[Maria (mater Iesu)|Maria]]) gravida factá a bacca [[Vaccinium|vaccinii]] (cf. [[Immaculata Conceptio|immaculata conceptio]]). Väinämöinen cum navi abit dicens se rediturum, cum sui indigeatur seque quaeratur.
==Pinacotheca==
<gallery>
imago:Ekman Vainamoinen.jpg|Väinämöinen a R.W.Ekman pictus
imago:Gallen Kallela The Aino Triptych-2.jpg|[[Aino]] et Väinämöinen. Pinxit Axelius Gallen-Kallela
imago:Väinämöisen lähto.jpg|''Väinämöisen lähtö'' (sc. Väinämöinen abiens) Axelius Gallen-Kallelae
</gallery>
==Nexus externi==
* [https://www.doria.fi/handle/10024/51466 ''De Väinämöine priscorum Fennorum numine''], dissertatio Eliae Lönnrot Latina anni 1827
== Bibliographia ==
*''Kalevala Latina, Carmen epicum nationis Finnorum ... transtulit'' [[Thomas Pekkanen]]..., Helsingforsae: Societas Kalevalensis 1996
* Harald Falck-Ytter: ''Kalevala. Erdenmythos und Menschheitszukunft.'' Mellinger Verlag, Stutgardiae 1993, ISBN 3-88069-301-3.
* Wilhelm von Tettau: ''Ueber die epischen Dichtungen der finnischen Völker, besonders die Kalewala.'' Villaret, Erfordiae 1873.
[[Categoria:Kalevala]]
[[Categoria:Personae ficticiae]]
0r3393jaclfs0lv5y95de6yv4w4fv46
Sinuhe egyptiläinen
0
187570
3988021
3987701
2026-09-14T19:33:07Z
Neander
1973
3988021
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}
[[Fasciculus:Mika Waltari 1939.jpg|thumb|[[Michael Waltari|Mika Waltari]], scriptor libri ''Sinuhe Egyptiläinen.'']]
{{ires|Sinuhe egyptiläinen}} ('Sinuhe Aegyptius') est [[liber mythistoricus]] anno [[1945]] a [[Michael Waltari|Mika Waltari]] scriptus, qui fabulam de [[Aegyptus antiqua|Aegypto antiqua]] aetatis [[pharao]]nis [[Akhenaten|Ekhnaton]] narrat. Quod opus primum est de multis libris eius res hisoricas tractantibus. Opus inter gentes innotuit, et conversiones adhuc quadraginta sunt confectae.<ref>Vaarala 2024: 76.</ref>
Persona princeps est Sinuhe, qui infans a matre sua ignota in scaphio iuncino in [[Nilus|Nili]] flumen dimissus esse fertur. Senmut pauperum [[medicus]] [[Thebae|Thebanus]], et Kipa eius uxor, [[expositio infantis|miserum puerulum]] ex undis servaverunt et, cum orbi liberis essent, eum tamquam suum filium educaverunt. Kipa eum Sinuhe nominavit ex fabella,<ref>Waltari hic ad fabellam quam notissimam significat, ex initio [[regnum medium Aegypti|medii regni Aegypti]] oriundam, quae res miras et pericula [[narratio de Sinuhe|narrat]], quibus vir nomine Sinuhe obicitur.</ref> quae ei placebat.
== Thebis ==
Cum septem annos natus esset Sinuhe, Senmut pater eum adlocutus, quo munere fungi vellet, sciscitatus est. Cum miles fieri vellet, pater eum ad Inteb militem amicum duxit, qui diris horrendisque exemplis eum a militaribus phantasiis dehortaretur. Itaque patris voluntatem secutus Sinuhe ad scholam ire et legere discere constituit. In schola, amicitiam iunxit cum Thotmes, puero qui iam tum bonam in pingendo et fingendo indolem ostendebat. Per patrem in familiaritatem venit Ptahoris, regii [[trepanatio|trepanatoris]], quocum postea laboravit.
Die consecrationis in feminam incidit venustissimam, cui nomen erat Nefernefernefer. Iuvenis indoctus feminarum statim amore huius feminae adfabilis captus est. Sed vita et disciplina domus vitae prohibuerunt, quominus vitam Thebanam gustaret. Praeterea his temporibus pharao [[Amana Hatpa III|Amenhotep III]] morbo exitiali laborabat, et iam erat tempus trepanandi, qua ultima sanandi ratione pharaonem recreatum iri sperabant. Ptahor trepanator rem suam recte gessit, sed haud inopinate aeger vitam amisit.
Sinuhe etiam familiaritatem iunxit cum Ekhnaton, defuncti pharaonis filio, qui ipse [[epilepsia|morbo sacro]] laborabat et ceteroqui vir mirus erat, qui novum deum [[Aton]] introducere vellet. Amicitia iunctus erat etiam cum viro bellicoso Horemheb, praefecto militum, qui, ut ipse dicebat, "cum stercore in digitis natus" erat. Quae cum ita sint, Sinuhe, cum audissset Horenheb de amore Baketamonis, Ekhnatonis sororis, somniare, perturbatus erat temeritate huiusmodi vanae meditationis. Sinuhe medicus privatus pharaonis factus est.
Quibus interpositis temporibus, Sinuhe in Nefernefernefer iterum incidit, et quidem in eius domo, ubi populus turbulentus epulandi causa coactus erat. Usque adhuc hac [[femina convictualis|femina convictuali]] ardebat, quae tamen primum suam agnitionem celavit. In hac renovata conventione, Sinuhe amorosus tantum impetum ostendit, ut crederes eum putare, amorem vere inter femora inveniri. Ideo Nefernefernefer nimium ardorem amaturientis frenare conata didascalicam narrat de Setne [[Chamois]] et Tabubue sacerdote fabulam.<ref>Reich 1924.</ref> Dicit enim Tabubue ea tantum condicione se cum Setne amoribus frui velle, ut hic omnibus bonis et quidem uxore sua liberisque desistat. Setne ardore suo hoc propositum accepit. Nefernefernefer, ne de fraude amoris accusetur, se cum Tabubue confert monitionis causa. Sinuhe autem hoc documentum respuit. At Nefernefernefer mulier nobilis, aetate qua opinio muliebris quaeri non solebat, quomodo se ab ardore amatorio advenae repentini defendat?
[[Fasciculus:Middle East Levant.jpg|thumb|Regiones ubi Sinuhe versatus est.]]
Haec condicio rerum potissimum ex ratione virili intellegi videtur. Verbum amoris sensu romantico non memoratur, saltem non cum de relatione cum Nefernefernefer agitur. Sinuhe, cum edere et bibere et gaudere cum ea vehementer cupiat, reapse [[coitus|coitum]] petit. In Aegypto antiqua, [[transactio]]nes inter homines factae in dandis accipiendisque [[donum|donis]] positae erant. In ratione Tabubuensi a Nefernefernefer in rem suam conversa, oeconomia donatoria in conspectum venit.
Sinuhe quater apud Nefernefernefer ad "mercatum" iit. Primo tempore Sinuhe specimen gratuitum "eius rei, cuius causa venerat", accipit, sine dono vicissim dato. Secundo tempore, Sinuhe domum suam cum rebus domesticis donat, fidem habens promisso a Nefernefernefer facto, sed infectis rebus exit. Tertio tempore, Sinuhe bona parentum suorum dono dat, et vicissim inanem coitum sine ardore remuneratus est. Quarto tempore, Sinuhe sepulchrum parentum dono dat, sed pro remuneratione nihil nisi natationem in piscina accipit. Tum demum intellegit fabellam de Tabubue veram esse, et paene ab ancillis vapulatur.
Sinuhe, ut parentes rite in [[Valles Regum|Vallibus Regum]] sepelire possit, dies noctesque triginta in domo mortuorum cadaverum lavator servire debet. In statum servituti similem delapsus nomen suum putat Thebis in summam infamiam cecidisse. Quae cum ita sint, consilium capit reliquum vitae tempus peregrinando consumere. Ad [[Levans|Levantem]] profecturus cum Kaptah navem conscendit.
== Peregre ==
Sinuhe, [[Tell Kazel|Simyrae]] in oppido [[Syria]]e consessus, peritia medica famam et divitias sibi conciliat. In bello contra Chabiros gerendo rursus in Horemheb, ducem belli, incidit, qui ei mandat, ut per orbem terrarum vectus opes militares civitatum notarum exploret.
Primum invitus cum Kaptah proficiscitur [[Babylon]]em, ubi non solum de vi militari sciscitatur sed etiam artes exercet consuetudineque virorum doctorum utitur. Quodam die a [[Burna Buriash|Burraburia]] rege, qui aegrotabat, arcessitur, et eum sanat. Die tradito falsi regis – quo deprensibilis quisque per unum diem rex creatus erit deindeque occisus – Kaptah timore quassus sub lecto latens eligitur. Postquam a re inopinata convaluit, novo munere suo uti incipit. Intrat enim [[harem|gynaeceum]] regis, electurus mulierem, cum qua "gaudere" possit. Nimirum, pulcherrimam optat virginem, quae quidem ira incensa ictu pugni unicum ei oculum nigrat soleaque nasum percutit.
Quae Furia, virgo [[Creta|Cressa]], Minea nomine, nuper contra voluntatem suam in gynaeceum regis adquisita erat. Ab [[eunuchus|eunuchis]] gynaecei se defensura cultellum in manu habebat. Sinuhe ad eam placandam vocatus consilium capit, quo ex Babylone effugere possint. Persuadet enim [[eunuchus|spadonibus]] perturbatis gynaecei, Mineam mortem sibi conscivisse. Kaptah autem, teste medico decrepito pharaonis, veneno absumptum obisse (quaquam reapse vino ebriatus dormiebat). Amborum corpora in navem conductam portanda curat.
In [[Mitanni]] regnum vicinum fugiunt. Inde, ad imperium [[Hetthaei|Hetthaeorum]] celeriter pergunt, nam naturam bellicosam et asperitatem legum Hetthaeorum fastdienses Anatoliam relinquunt.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Rajala, Panu (2008) ''Unio mystica: Mika Waltarin elämä ja teokset'' (Finnice). WSOY.
* Reich, Nathaniel (1924) Marriage and Divorce in Ancient Egypt. ''Museum Journal'' XV:1.
* Silver, Minna (2024) ''Sinuhe egyptiläisen maailma arkeologin silmin'' (Finnice). SKS Kirjat.
* Vaarala, Noora (2024) Sontakärsä japaniksi ('Sontakärsä' [''merdinasus''] Iaponice'). ''HS Teema'' 6.
[[Categoria:Finniae scripta]]
[[Categoria:Mythistoriae]]
3oo5mbwh778ca0gvcn4uf4fg11lplki
Bueil-en-Touraine
0
188321
3988103
3914935
2026-09-15T11:52:45Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}}
3988103
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Eglise Saint-Pierre et Collegiale Saint-Michel de Bueil-en-Touraine (37) 7298.jpg|thumb|upright=.7|left|Bueil-en-Touraine: [[ecclesia (aedificum)|ecclesia]] [[collegium|collegialis]] [[Michael (archangelus)|Sancto Michaeli]] et [[Sanctus Petrus|Sancto Petro]] dicata]]
''' Bueil-en-Touraine ''' est commune [[Francia|Francicum]] 323 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra et Liger|Andrae et Ligeris]] in provincia [[Centrum (regio Franciae)|media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Andrae et Ligeris|Indicem communium praefecturae Andrae et Ligeris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Bueil-en-Touraine |Bueil-en-Touraine }}
* [https://web.archive.org/web/20130422134258/http://bueilentouraine.com/ Bueil-en-Touraine pagina interretialis]
* {{INSEE commune|37041|de=Bueil-en-Touraine}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ingeris et Ligeris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris et Ligeris]]
14bvfspzo8wmw2esfl3jme5ij2a0eem
Circulus Luneburgensis
0
191041
3988003
3986386
2026-09-14T19:05:49Z
Cyprianus Marcus
66550
3988003
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in LG.svg|300px|right|Communia in circulo Luneburgensi]]
'''Circulus Luneburgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Lümborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüneburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Luneburgum]] est.
== Historia ==
Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1929]] circulus pristinus Leopolitanus<ref name="Ebel 1960"/> Leneburgo adiunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luneburgensis pars Saxoniae Inferioris est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> ([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'') (10.288 incolae)
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> ([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'') (9.532)
* [[Luneburgum]] urbs (70.438)
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> ([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'') (4.830)
* [[Amelinghusium (commune generale)|Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (8.259)
** [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (3.962)
** [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> ([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'') (1.156)
** [[Oldendorf (Luya)|Oldendorf]] (985)
** [[Rehlingen]] (712)
** [[Soderstorf]] (1.444)
* [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (16.584)
** [[Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (sedes administrationis et oppidum, 6.473)
** [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') (1.828)
** [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'') (1.953)
** [[Mechtersen]] (662)
** [[Radbruch]] (1.970)
** [[Vögelsen]] (2.255)
** [[Wittorf]] (1.443)
* [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (6.150)
** [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393)
** [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599)
** [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (sedes administrationis et oppidum, 3351)
** [[Nahrendorf]] (1.236)
** [[Tosterglope]] (571)
* [[Gellersa (commune generale)|Gellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gellersen''; [[Saxonice]] ''Gellsen'') (12.849)
** [[Kirchgellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'') (2.279)
** [[Reppenstedt]] (sedes administrationis, 7.210)
** [[Südergellersen]] (1.602)
** [[Westergellersen]] (1758)
* [[Ilmenavia (commune generale)|Ilmenavia]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ilmenau'') (10.486)
** [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> ([[Theodisce]] ''Barnstedt'') (747)
** [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'') (2.630)
** [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> (3.736)
** [[Melbeck]] (sedes administrationis, 3.373)
* [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] (10.178)
** [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418)
** [[Neetze]] (2.583)
** [[Reinstorf]] (1.290)
** [[Thomasburg]] (1.291)
** [[Vastorf]] (815)
** [[Wendisch Evern]] (1.781)
* [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] (15.091)
** [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610)
** [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319)
** [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017)
** [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912)
** [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408)
** [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624)
** [[Rullstorf]] (1.880)
** [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321)
==Notae==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luneburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
lyzms0yxlabobxkb1opk47fp61sn09l
Scharnebeck (commune generale)
0
198071
3987999
3985298
2026-09-14T19:04:35Z
Cyprianus Marcus
66550
3987999
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Scharnebeck''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Scharnebeck communia [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610 incolae), [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319), [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017), [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912), [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408), [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624), [[Rullstorf]] (1.880) atque [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) pertinent.
== Historia ==
Commune generale Scharnebeck anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.scharnebeck.de/ Pagina Communis generalis Scharnebeck]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1974]]
tdk36pkobo6c530thfytmxhc4op2c2c
Ludersburgum
0
198176
3987986
3985303
2026-09-14T18:30:17Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Lüdersburg]] ad [[Ludersburgum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3985303
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüdersburg Haus1.JPG|thumb|left|Aedificium in Lüdersburg situm]]
'''Lüdersburg''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Lüdersburg et vici Ahrenschulter, Bockelkathen, Grevenhorn, Jürgenstorf atque Neu-Jürgenstorf pertinent.
== Historia ==
Lüdersburg pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Lüdersburg ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Lüdersburg adiuncti sunt.
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüdersburg|Lüdersburg}}
* [https://web.archive.org/web/20140826114921/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3045/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Lüdersburg scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luedersburg}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
a2bxc3gv7mwh6vwav6mgzsj08fs1987
3987996
3987986
2026-09-14T19:01:02Z
Cyprianus Marcus
66550
3987996
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüdersburg Haus1.JPG|thumb|left|Aedificium Ludersburgi situm.]]
'''Ludersburgum'''<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Ludersburgum et vici [[Ahrenschultera]]<ref name="-era">Germanica toponyma cum suffixo ''-er'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-era-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-er''' : -''era'' (...)".</ref> (Theodisce ''Ahrenschulter''; Saxonice ''Ahrnschulle''), [[Bockelkatha]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Bockelkathen''), [[Grevenhorn]]<ref name="-hornium">Germanica toponyma cum suffixis ''-horn(e)(n)'' aut ''-hoorn'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hornium-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ahornium (Badenia-Virtembergia)|Ahornium Badense Birtembergense]] ac [[Ahornium (Coburgum)|Ahornium Coburgense]] apud [https://www.alvin-portal.org/alvin/attachment/document/alvin-record:564985/ATTACHMENT-0004.pdf ''Kennel von Silvalacus'']; [[Nonnenhornium]] apud ''Hermanni Conringii Censura diplomatis quod Ludovico imperatori fert acceptum coenobium Lindauiense''; [[Weissenhornium]] apud [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/pareus1/Pareus_historia.html ''DANIELIS PAREI HISTORIA BAVARICO- PALATINA'']; et [[Braunshornium]] apud ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789''.</ref> (Theodisce ''Grevenhorn''), [[Iurgenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Jürgenstorf''), [[Ludersburgum (caput communis)|Ludersburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Lüdersburg''; Saxonice ''Lüsborg'') atque [[Novum Iurgenstorpium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Neu'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Jürgenstorf'') pertinent.
== Historia ==
Ludersburgum pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ludersburgum ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Ludersburgum adiuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüdersburg|Ludersburgum}}
* [https://web.archive.org/web/20140826114921/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3045/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Ludersburgo scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luedersburg}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
h7idxon7as7k7ud0r4tow1a3epavs0v
3987997
3987996
2026-09-14T19:01:27Z
Cyprianus Marcus
66550
3987997
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüdersburg Haus1.JPG|thumb|left|Aedificium Ludersburgi situm.]]
'''Ludersburgum'''<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Ludersburgum et vici [[Ahrenschultera]]<ref name="-era">Germanica toponyma cum suffixo ''-er'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-era-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-er''' : -''era'' (...)".</ref> (Theodisce ''Ahrenschulter''; Saxonice ''Ahrnschulle''), [[Bockelkatha]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Bockelkathen''), [[Grevenhornium]]<ref name="-hornium">Germanica toponyma cum suffixis ''-horn(e)(n)'' aut ''-hoorn'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hornium-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ahornium (Badenia-Virtembergia)|Ahornium Badense Birtembergense]] ac [[Ahornium (Coburgum)|Ahornium Coburgense]] apud [https://www.alvin-portal.org/alvin/attachment/document/alvin-record:564985/ATTACHMENT-0004.pdf ''Kennel von Silvalacus'']; [[Nonnenhornium]] apud ''Hermanni Conringii Censura diplomatis quod Ludovico imperatori fert acceptum coenobium Lindauiense''; [[Weissenhornium]] apud [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/pareus1/Pareus_historia.html ''DANIELIS PAREI HISTORIA BAVARICO- PALATINA'']; et [[Braunshornium]] apud ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789''.</ref> (Theodisce ''Grevenhorn''), [[Iurgenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Jürgenstorf''), [[Ludersburgum (caput communis)|Ludersburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Lüdersburg''; Saxonice ''Lüsborg'') atque [[Novum Iurgenstorpium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Neu'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Jürgenstorf'') pertinent.
== Historia ==
Ludersburgum pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ludersburgum ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Ludersburgum adiuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüdersburg|Ludersburgum}}
* [https://web.archive.org/web/20140826114921/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3045/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Ludersburgo scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luedersburg}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
l9qvdzdzym5scb8pp7ao58kl64cc1dq
3987998
3987997
2026-09-14T19:03:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3987998
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüdersburg Haus1.JPG|thumb|left|Aedificium Ludersburgi situm.]]
'''Ludersburgum'''<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] et pars communis generalis [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] est. Ad Ludersburgum et vici [[Ahrenschultera]]<ref name="-era">Germanica toponyma cum suffixo ''-er'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-era-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-er''' : -''era'' (...)".</ref> (Theodisce ''Ahrenschulter''; Saxonice ''Ahrnschulle''), [[Bockelkatha]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Bockelkathen''), [[Grevenhornium]]<ref name="-hornium">Germanica toponyma cum suffixis ''-horn(e)(n)'' aut ''-hoorn'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hornium-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ahornium (Badenia-Virtembergia)|Ahornium Badense Birtembergense]] ac [[Ahornium (Coburgum)|Ahornium Coburgense]] apud [https://www.alvin-portal.org/alvin/attachment/document/alvin-record:564985/ATTACHMENT-0004.pdf ''Kennel von Silvalacus'']; [[Nonnenhornium]] apud ''Hermanni Conringii Censura diplomatis quod Ludovico imperatori fert acceptum coenobium Lindauiense''; [[Weissenhornium]] apud [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/pareus1/Pareus_historia.html ''DANIELIS PAREI HISTORIA BAVARICO- PALATINA'']; et [[Braunshornium]] apud ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789''.</ref> (Theodisce ''Grevenhorn''), [[Iurgenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Jürgenstorf''), [[Ludersburgum (caput communis)|Ludersburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Lüdersburg''; Saxonice ''Lüsborg'') atque [[Novum Iurgenstorpium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Neu'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Jürgenstorf'') pertinent.
== Historia ==
Ludersburgum pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ludersburgum ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris et ab anno [[1974]] pars [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] communis generalis est. Eodem anno vici supra dicti ad Ludersburgum adiuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Lüdersburg|Ludersburgum}}
* [https://web.archive.org/web/20140826114921/http://www.scharnebeck.de/desktopdefault.aspx/tabid-3045/ Pagina communis generalis Scharnebeck de Ludersburgo scripta]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Luedersburg}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
j4asbetfkolus2hb5uyzjjyxgmpnp58
Petrus Martyr ab Angleria
0
198331
3987969
3987801
2026-09-14T16:02:55Z
Andrew Dalby
1084
3987969
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, traditur. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse praetendebat; qua ratione nomini religioso Petro Martyri cognomen "de Angleria" subiunxit. [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem; anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:creanda/m|es|Íñigo López de Mendoza y Quiñones|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|t=2026-09-13 17:51:16}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
jq1c905yfnh52n3f3ddbo0p6vcmjq9g
3987993
3987969
2026-09-14T18:58:03Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
3987993
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, traditur. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse praetendebat; qua ratione nomini religioso Petro Martyri cognomen "de Angleria" subiunxit. [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem; anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
a588rlcp5e1krr6uwa2dtdgv43oucgk
3988009
3987993
2026-09-14T19:17:12Z
Andrew Dalby
1084
+
3988009
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, traditur. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse praetendebat; qua ratione nomini religioso Petro Martyri cognomen "de Angleria" subiunxit. [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem; anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} poëtam et legatum, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} secundum comitem Tendillae.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
elnoul5rje3rw1jbr09sh27gmtsijup
3988030
3988009
2026-09-14T20:11:40Z
Andrew Dalby
1084
3988030
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, traditur. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse praetendebat; qua ratione nomini religioso Petro Martyri cognomen "ab Angleria" subiunxit. Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, cognovit.<ref>''Opus epistolarum'' no. 23 (1488)</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam: inde orta est amicitia cum [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioanne Iacobo Trivultio]] marescalco Franciae,<ref>"Trivultius ... nostrae familiae de Angleria ... sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' no. 239 (1502)</ref> cui epistulas plures miserit. Anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} poëtam et legatum, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} secundum comitem Tendillae.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
qvl48uhl6alsa2jjb86vkzzyv5ej3ll
3988038
3988030
2026-09-14T21:45:51Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3988038
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum. Alibi "Petrus Martyr Anglerius"</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, traditur. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse praetendebat; qua ratione nomini religioso Petro Martyri cognomen "ab Angleria" subiunxit. Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, cognovit.<ref>''Opus epistolarum'' no. 23 (1488)</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam: inde orta est amicitia cum [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioanne Iacobo Trivultio]] marescalco Franciae,<ref>"Trivultius ... nostrae familiae de Angleria ... sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' no. 239 (1502)</ref> cui epistulas plures miserit. Anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} poëtam et legatum, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} secundum comitem Tendillae.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
ap86uvai1tlogh0c5wkn4m7je7hnywt
3988082
3988038
2026-09-15T09:06:03Z
Andrew Dalby
1084
+
3988082
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]]; mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur.
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri (aut nativo aut religioso) adiunguntur ergo
'''Anglerius''', loco cognominis aut paterni aut novelli, atque '''Mediolanensis''', loco agnominis municipalis. Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, cognovit.<ref>''Opus epistolarum'' no. 23 (1488)</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]] usque ad huius mortem. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam: inde orta est amicitia cum [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioanne Iacobo Trivultio]] marescalco Franciae,<ref>"Trivultius ... nostrae familiae de Angleria ... sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' no. 239 (1502)</ref> cui epistulas plures miserit. Anno [[1476]] [[Roma]]e profectus est, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]] episcopi et cardinalis futuri. Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat.
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} poëtam et legatum, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|t=2026-09-14 15:38:31}} secundum comitem Tendillae.
[[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
:Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418
* [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus]
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437-
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110]
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
9c3mv1q25iarsug37ccq65tdm84oj38
De orbe novo decades
0
198333
3987994
3987594
2026-09-14T18:58:22Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
3987994
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:De orbe nouo titulus.jpg|thumb|Titulus editionis omnium decadum primae (1530) ([[Bibliotheca Universitatis Brunensis|Bibliotheca]] [[Universitas Brunensis|Universitatis Brunensis]]).]]
'''''De orbe novo decades''''' est principale auctoris [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris ab Angleria]] opus de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e in octo decades divisum. Cuius operis a principio in forma epistularum et commentationum compositi, anno [[1511]] prima decas, anno [[1516]] tres decades, anno [[1521]] quarta decas, post auctoris mortem anno [[1530]] octo decades editae sunt.
== Bibliographia ==
; Editiones Latinae
[[Fasciculus:Eden tr Decades of the Newe Worlde 1555 tp.jpg|thumb|''Decades of the Newe Worlde'', 1555, interprete [[Ricardus Eden|Ricardo Eden]]: Titulus]]
* 1511 : ''P. Martyris Angli Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Oceani decas, Poemata epigrammatica''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1516 : [[Antonius Nebrissensis]], ed., [Protonotari Petri Martyris] ''De orbe novo decades'' vel ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres''. In urbe Compluto: in contubernio Arnaldi Guillelmi; [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/ARes593133 alius]; [https://bipadi.ub.edu/digital/collection/geoviatges/id/17063 alibi]
* 1521 : ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis, simul[que] incolarum moribus, R. Petri Martyris enchiridion''. Basileae; [https://archive.org/details/denupersubdcaro00anglgoog Textus] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/denupersubdcarol00angh_0 aliud exemplar]
* 1524 : ''De rebus, et insulis nouiter repertis a sereniss. Carolo imperatore, et variis earum gentium moribus''. Norimbergae: F. Peypus; [https://archive.org/details/derebusetinsulis00angh/ Textus apud ''Internet Archive'']
* 1530 : ''De orbe novo Petri Martyris ab Angleria Mediolanensis, protonotarii Caesaris, senatoris, decades''. Compluti apud Michaelem d'Eguia; [http://archive.org/details/deorbenouopetrim00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1532 : ''R. Petri Martyris De insulis nuper inuentis''. Coloniae: Impensis Arnoldi Birckman; [https://archive.org/details/deinsulisnuperin00angh/ Textus]
* 1533 : ''Petri Martyris ab Angleria Mediolanen. ... De rebus oceanicis & Orbe nouo decades tres, quibus quicquid de inuentis nuper terris traditum; ... eiusdem præterea legationis Babylonicæ libri tres''. Basileae: apud Ioannem Bebelium [https://archive.org/details/petrimartyrisaba00angh Textus apud ''Internet Archive'']
* 1587 : [[Ricardus Hakluytus]], ed., ''De Orbe Novo Petri Martyris Anglerii Mediolanensis, protonotarii et Caroli Quinti senatoris, decades octo, diligente temporum observatione et utilissimis annotationibus illustratae, suoque nitore restitae''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray; [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001177-001/ Textus apud ''Internet Archive'']
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt (fac-simile editionum antiquorum)
* 2003 : [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], ed., ''Pierre Martyr d'Anghiera. Décades du Nouveau monde. I: La décade Océane: édition, traduction et commentaire''. Lutetiae: Les Belles Lettres. ISBN 2-251-34468-3
; Versiones
* 1532 : ''Extraict ou recueil des isles nouuellement trouvees en la grand mer oceane ou temps du roy Despaigne Fernand et Elizabeth sa femme''. Lutetiae: chez Simon de Colines; [https://archive.org/details/extraictourecuei00angh/ Textus apud Internet Archive]
* 1534 : ''Summario de la generale historia de l'Indie occidentali, cavato da libri scritti dal signor don Pietro Martyre''. Venetiis; [https://archive.org/details/svmmariodelagene00angh/ Textus apud Internet Archive]. -- Prima pars separatim: ''Libro primo della historia de l'Indie Occidentali''. Venetiis; [https://archive.org/details/libroprimodellah00angh/ Textus]
* 1555 : [[Ricardus Eden|Rycharde Eden]], interpr., ''The decades of the newe worlde or west India ... wrytten in the Latine tounge by Peter Martyr of Angleria, and translated into Englysshe''. Londini: in aedibus Guilhelmi Powell; [https://archive.org/details/decadesofnewewor00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.69015000005864 apud Hathi Trust]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/a20032.0001.001/1:14.12?rgn=div2;view=toc editio interretialis apud Michiganenses]
* 1577 : [[Ricardus Eden|Richarde Eden]], interpr.; [[Ricardus Willes|Richarde Willes]], ed., ''The History of travayle in the VVest and East Indies''. Londinii: Richard Jugge; [https://archive.org/details/historyoftrauayl00angh/ Textus apud Internet Archive]
* 1612 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr., ''De Novo orbe, or, the historie of the West Indies: contayning the actes and adventures of the Spanyardes''. Londinii: Thomas Adams; [https://archive.org/details/denovoorbeorhist00angh/ Textus apud Internet Archive]; [https://catalog.hathitrust.org/Record/103001705 idem exemplar apud Hathi Trust] {{Google Books|PWKd_Mm22gIC}}
* 1625 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], [[Michael Lok]], interprr.; [[Ricardus Hakluytus|Richard Hakluyt]], ed., ''The historie of the West-Indies, containing the acts and adventures of the Spaniards, which have conquered and peopled those countries''. Londinii: A. Hebb; [https://archive.org/details/b30332904 Textus apud Internet Archive]
* 1885 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr.; Edward Arber, ed., ''The first three English books on America. [?1511]-1555 A.D.'' Birminghamiae, 1885; [https://archive.org/details/firstthreeenglis00arberich/ Textus apud Internet Archive]
* 1907 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''De orbe novo: les huit décades de Pierre Martyr Anghiera; traduits du latin, avec notes et commentaires''. Lutetiae: Leroux [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6536439b Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/deorbenovodepier00angh/ apud Internet Archive]
* 1912 : Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12425 Vol. 1 apud gutenberg.org] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1] [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud archive.org]
* 1944 : ''Peter Martyr d'Anghiera, Decadas del nuevo mundo''
* 1966 : [[Ricardus Eden|Richard Eden]], interpr., ''The decades of the Newe Worlde or West India''. Ann Arbor: University Microfilms; [https://archive.org/details/decadesofnewewor0013unse/ Exemplar mutuabile]
; Refectiones
* 1504 : [[Angelus Trevisanus (legatus)|Angelus Trevisanus]], ''Libretto di tutta la navigazione del re di Spagna de le isole et terreni novamente trovati''. Albertino Vercellese da Lisbona; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.32118655&seq=193 editio 1893 imperfecta]
* 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''[[Itinerarium Portugallensium|Paesi novamente retrovati et novo mondo da Alberico Vesputio Florentino]]''. Vicenza: Henrico Vicentino {{Ling|Italice}}; [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus apud Gallica]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse_0 apud Internet Archive]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse aliud exemplar]. -- [https://archive.org/details/paesinouamentere00unse_1 Editio Mediolanensis 1508]; [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac eadem rursus impressa 1916]}}
* 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=[[Francanus Montalbodus]], ed.; [[Archangelus Madrignanus]], interpr., ''[[Itinerarium Portugallensium|Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem]]'' {{Ling|Latine}}; [https://archive.org/details/itinerariumportu00unse/ Textus]; [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC aliud exemplar] apud ''Internet Archive''}}
* 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive''
* 1998 : G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols
* 2012 : Norbert Ankenbauer, ed., ''[https://diglib.hab.de/edoc/ed000145/start.htm Paesi novamente retrovati - Newe unbekanthe landte. Eine digitale Edition früher Entdeckerberichte]'' (''Editiones Electronicae Guelferbytanae'', 10). Wolfenbüttel: Herzog August Bibliothek, 2012
== Bibliographia ==
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* Elise Bartosik-Vélez, "Translatio imperii: Virgil and Peter Martyr's Columbus" in ''Comparative Literature Studies'' vol. 46 (2009) pp. 559-588
* Mary Beagon, "Peter Martyr's Use of Pliny" in ''International Journal of the Classical Tradition'' vol. 21 (2014) pp. 223-244
* Michael Brennan, "[https://www.connotations.de/article/michael-brennan-the-texts-of-peter-martyrs-de-orbe-novo-decades-1504-1628-a-response-to-andrew-hadfield/ The Texts of Peter Martyr's De orbe novo decades (1504-1628): A Response to Andrew Hadfield]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 2 (1996/1997) {{Penna}}
* Rita De Maeseneer, "El Nuevo Mundo comestible de Colón. Los contextos culinarios en la primera Década del Nuevo Mundo de Pedro Mártir de Anglería" in Rita de Maeseneer, Patrick Collard, edd., ''Saberes y sabores en México y el Caribe'' (''Foro Hispánico'' vol. 39, 2010) pp. 235–266; [https://brill.com/display/book/9789042030459/B9789042030459-s011.xml situs venalis]
* Eric Dursteler, "Reverberations of the Voyages of Discovery in Venice, ca. 1501: The Trevisan Manuscript in the Library of Congress" in ''Mediterranean Studies'' vol. 9 (2000) pp. 43-64; [https://www.jstor.org/stable/41166910 JSTOR]
* [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://www.researchgate.net/publication/240634688_De_l'animal_sauvage_a_l'animal_fantastique_les_creatures_du_Nouveau_Monde_dans_les_huit_Decades_de_Pierre_Martyr_d'Anghiera De l’animal sauvage à l’animal fantastique: les créatures du Nouveau Monde dans les huit Décades de Pierre Martyr d’Anghiera]" in ''Schedae'' (2009 n° 1) pp. 55-72
* Andrew Hadfield, "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-peter-martyr-richard-eden-and-the-new-world-reading-experience-and-translation/ Peter Martyr, Richard Eden and the New World: Reading, Experience, and Translation]" in ''Connotations'' vol. 5 no. 1 (1995/1996); "[https://www.connotations.de/article/andrew-hadfield-authors-response/ Richard Eden and Peter Martyr: Author's Response]" in ''Connotations'' vol. 6 no. 3 (1996/1997)
* Raymond Marcus, [https://www.persee.fr/doc/jsa_0037-9174_1967_num_56_1_2286 recensio] editionis Woldan (1966) in ''Journal de la société des américanistes'' vol. 56 (1967) pp. 273-274
* Carlos Gabriel Perna, ''Algunos problemas en torno a las "Décadas del Nuevo Mundo" de Pedro Mártir de Anglería''. GRIN Verlag, 2007 {{Google Books|oYTN6FKFa9cC|Paginae selectae}}
* Hermann A. Schumacher, ''Petrus Martyr, der Geschichtschreiber des Weltmeeres''. Novi Eboraci: Steiger, 1879; [https://archive.org/details/petrusmartyrderg00schu Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Libri de peregrinationibus]]
[[Categoria:Libri historici]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
efrdqpn7lx1udmcvyln2967egas74fx
Patriarcha Moscuensis et totius Russiae
0
201138
3987924
3905832
2026-09-14T12:10:35Z
CommonsDelinker
1422
[[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:Blessed_Patriarch_Alexy_II_of_Moscow.jpg]] pro File:Patriarch_Alexy_II_of_Moscow.png. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Blessed Patri
3987924
wikitext
text/x-wiki
'''Patriarcha Moscuae et totius Russiae''',<ref>"Alexy, Patriarcha Moscuae et totius Russiae": vide [http://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS%20Index%202002-2009/AAS%20Index%202005.pdf indicem]</ref><ref>"Moscoviae": [http://books.google.ru/books?id=DztAAAAAcAAJ&pg=PA153&dq=%22patriarcha+moscoviae%22&hl=ru&sa=X&ei=HqrHUvDJHsXV4gSDh4GADw&ved=0CDQQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscoviae%22&f=false ''Praelectiones theologicae'', tom. II, p. 153].</ref> brevius '''patriarcha Moscuensis'''<ref>[http://books.google.ru/books?id=IZgbE9CPM_YC&pg=PA128&dq=%22patriarcha+moscuensis%22&hl=ru&sa=X&ei=ZKjHUrDYG4j-4QTrzYDQBQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscuensis%22&f=false ''Iurisprudentiae ecclesiasticae universae'', tom. II, p. 128].</ref><ref>"Mosquensis": [http://books.google.ru/books?id=QRUuAAAAYAAJ&q=%22patriarcha+mosquensis%22&dq=%22patriarcha+mosquensis%22&hl=ru&sa=X&ei=YKjHUvT_BsmO5ATUjIH4Cw&ved=0CFYQ6AEwBg ''Fontes iuridici ecclesiarum orientalium'', pp. 109, 154, 163].</ref><ref>"Moscoviticus": [http://books.google.ru/books?id=boxAAAAAYAAJ&pg=PA557&dq=%22patriarcha+moscoviticus%22&hl=ru&sa=X&ei=1anHUtatEuaK4ATk-oCgBg&ved=0CEEQ6AEwAg#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscoviticus%22&f=false ''Propaedeumata theologiae christianae'', p. 557].</ref> ([[Russice]] Патриарх Московский и всея Руси, [[translitteratio|tr.]] ''Patriarch Moskovskij i vseja Rusi'') est titulus capitis [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Ecclesiae Orthodoxae Russicae]]. Patriarchatus [[Moscua]]e anno [[1589]] constitutus, a [[Petrus Magnus|Petro I]] sublatus est; nam anno [[1701]] custos throni Patriarchae Moscuensis [[Stephanus Jaworski]] factus est, et anno [[1721]] [[Sacra Synodus#Sacra Synodus Russica|Sacratissima Synodus]] ecclesiae gubernandae creata est. Patriarchatus tantum die [[10 Novembris]] (stylo vetere [[10 Octobris]]) anno [[1917]] restitutus est.
== Index chronologicus patriarcharum Moscuensium ==
=== Primum tempus patriarchale (1589–1721) ===
{| class="wikitable"
! Patriarcha || Nomen saeculare || Tempus regni || Imago
|-
| [[Iob (patriarcha Moscuensis)|Iob]] || Ioannes || 23 Ianuarii 1589 – Iunius 1605 || [[Fasciculus:Patriarch_Job_of_Moscow.jpg|90px]]
|-
| [[Ignatius (patriarcha Moscuensis)|Ignatius]] || || 30 Iunii 1605 – Maius 1606 ||
|-
| [[Hermogenes (patriarcha Moscuensis)|Hermogenes]] || Hermolaus || 3 Iunii 1606 – 17 Februarii 1612 || [[Fasciculus:Patriarch_Germogen_(tsarskiy_titulyarnik)_2.jpg|90px]]
|-
| [[Philaretus (patriarcha Moscuensis)|Philaretus]] || Theodorus Nicetae filius Romanov || 24 Iunii 1619 – 1 Octobris 1633 || [[Fasciculus:Philaret.jpg|90px]]
|-
| [[Ioasaphus I (patriarcha Moscuensis)|Ioasaphus I]] || || 6 Februarii 1634 – 28 Novembris 1640 || [[Fasciculus:Joasaphus I from Tsarsky titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Iosephus (patriarcha Moscuensis)|Iosephus]] || D'jakov || 27 Maii 1642 – 15 Aprilis 1652 || [[Fasciculus:Patriarch_Iosif.jpg|90px]]
|-
| [[Nicon (patriarcha Moscuensis)|Nicon]] || Nicetas Minin (Minov) || 25 Iulii 1652 – 12 Decembris 1666 || [[Fasciculus:Portrait of Patriarch Nikon.jpg|90px]]
|-
| [[Ioasaphus II (patriarcha Moscuensis)|Ioasaphus II]]|| || 10 Februarii 1667 – 17 Februarii 1672 || [[Fasciculus:Joasaphus_II_from_Tsarsky_titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Pitirimus (patriarcha Moscuensis)|Pitirimus]] || || 7 Iulii 1672 – 19 Aprilis 1673 || [[Fasciculus:Pitirim from Tsarsky titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Ioachimus (patriarcha Moscuensis)|Ioachimus]] || Ioannes Petri filius Savelov || 26 Iulii 1674 – 17 Martii 1690 || [[Fasciculus:Icon_02044_Patriarh_Ioakim_Moskovskij_1620-1690._Neizv._hud._XVII_v._Rossiya.jpg|90px]]
|-
| [[Adrianus (patriarcha Moscuensis)|Adrianus]] || Andreas || 24 Augusti 1690 – 16 Octobris 1700 || [[Fasciculus:Patriarkh_Adrian.jpg|90px]]
|}
=== Secundum tempus patriachale (1917 – hoc tempus) ===
{| class="wikitable"
! Patriarcha || Nomen saeculare || colspan=2 | Tempus regni || Imago
|-
| [[Tycho (patriarcha Moscuensis)|Tycho]] || Basilius Ioannis filius Bellavin || [[4 Decembris]] (stilo vetere [[21 Novembris]]) [[1917]] || [[7 Aprilis]] [[1925]] || [[Fasciculus:Патриарх Тихон в 1918 году (официальный портрет).jpg|90px]]
|-
| [[Sergius (patriarcha Moscuensis)|Sergius]] || Ioannes Nicolai filius Stragorodskij || [[8 Septembris]] [[1943]] || [[15 Maii]] [[1944]] || [[Fasciculus:Митрополит Сергий (ЖМП).jpg|90px]]
|-
| [[Alexius I (patriarcha Moscuensis)|Alexius I]] || Sergius Vladimiri filius Simanskij || [[2 Februarii]] [[1945]] || [[17 Aprilis]] [[1970]] ||
|-
| [[Poemen (patriarcha Moscuensis)|Poemen]] || Sergius Michaelis filius Izvekov || [[2 Iunii]] [[1971]] || [[3 Maii]] [[1990]] || [[Fasciculus:Patriarch Pimen.JPG|90px]]
|-
| [[Alexius II (patriarcha Moscuensis)|Alexius II]] || Alexius Michaelis filius Ridiger || [[10 Iunii]] [[1990]] || [[5 Decembris]] [[2008]] || [[Fasciculus:Blessed Patriarch Alexy II of Moscow.jpg|90px]]
|-
| [[Cyrillus (patriarcha Moscuensis)|Cyrillus]] || Vladimirus Michaelis filius Gundjaev || [[1 Februarii]] [[2009]] || hoc tempus || [[Fasciculus:Patriarch_Kirill_of_Moscow.jpg|90px]]
|}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Ecclesia Orthodoxa Russica]]
[[Categoria:Indices episcoporum]]
1yog0n8z34ggw9wuugf5xxqnjl1gmyt
3987938
3987924
2026-09-14T13:21:23Z
IacobusAmor
1163
3987938
wikitext
text/x-wiki
'''Patriarcha Moscuae et totius Russiae''',<ref>"Alexy, Patriarcha Moscuae et totius Russiae": vide [http://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS%20Index%202002-2009/AAS%20Index%202005.pdf indicem]</ref><ref>"Moscoviae": [http://books.google.ru/books?id=DztAAAAAcAAJ&pg=PA153&dq=%22patriarcha+moscoviae%22&hl=ru&sa=X&ei=HqrHUvDJHsXV4gSDh4GADw&ved=0CDQQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscoviae%22&f=false ''Praelectiones theologicae'', tom. II, p. 153].</ref> brevius '''patriarcha Moscuensis'''<ref>[http://books.google.ru/books?id=IZgbE9CPM_YC&pg=PA128&dq=%22patriarcha+moscuensis%22&hl=ru&sa=X&ei=ZKjHUrDYG4j-4QTrzYDQBQ&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscuensis%22&f=false ''Iurisprudentiae ecclesiasticae universae'', tom. II, p. 128].</ref><ref>"Mosquensis": [http://books.google.ru/books?id=QRUuAAAAYAAJ&q=%22patriarcha+mosquensis%22&dq=%22patriarcha+mosquensis%22&hl=ru&sa=X&ei=YKjHUvT_BsmO5ATUjIH4Cw&ved=0CFYQ6AEwBg ''Fontes iuridici ecclesiarum orientalium'', pp. 109, 154, 163].</ref><ref>"Moscoviticus": [http://books.google.ru/books?id=boxAAAAAYAAJ&pg=PA557&dq=%22patriarcha+moscoviticus%22&hl=ru&sa=X&ei=1anHUtatEuaK4ATk-oCgBg&ved=0CEEQ6AEwAg#v=onepage&q=%22patriarcha%20moscoviticus%22&f=false ''Propaedeumata theologiae christianae'', p. 557].</ref> ([[Russice]] Патриарх Московский и всея Руси, [[translitteratio|tr.]] ''Patriarch Moskovskij i vseja Rusi'') est dux [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Ecclesiae Orthodoxae Russicae]]. [[Patriarchatus]] [[Moscua]]e anno [[1589]] constitutus, a [[Petrus Magnus|Petro I]] sublatus est; nam anno [[1701]] custos throni Patriarchae Moscuensis [[Stephanus Jaworski]] factus est, et anno [[1721]] [[Sacra Synodus#Sacra Synodus Russica|Sacratissima Synodus]] ecclesiae gubernandae creata est. Patriarchatus tantum die [[10 Novembris]] (stylo vetere [[10 Octobris]]) anno [[1917]] restitutus est.
== Index chronologicus patriarcharum Moscuensium ==
=== Primum tempus patriarchale (1589–1721) ===
{| class="wikitable"
! Patriarcha || Nomen saeculare || Tempus regni || Imago
|-
| [[Iob (patriarcha Moscuensis)|Iob]] || Ioannes || 23 Ianuarii 1589 – Iunius 1605 || [[Fasciculus:Patriarch_Job_of_Moscow.jpg|90px]]
|-
| [[Ignatius (patriarcha Moscuensis)|Ignatius]] || || 30 Iunii 1605 – Maius 1606 ||
|-
| [[Hermogenes (patriarcha Moscuensis)|Hermogenes]] || Hermolaus || 3 Iunii 1606 – 17 Februarii 1612 || [[Fasciculus:Patriarch_Germogen_(tsarskiy_titulyarnik)_2.jpg|90px]]
|-
| [[Philaretus (patriarcha Moscuensis)|Philaretus]] || Theodorus Nicetae filius Romanov || 24 Iunii 1619 – 1 Octobris 1633 || [[Fasciculus:Philaret.jpg|90px]]
|-
| [[Ioasaphus I (patriarcha Moscuensis)|Ioasaphus I]] || || 6 Februarii 1634 – 28 Novembris 1640 || [[Fasciculus:Joasaphus I from Tsarsky titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Iosephus (patriarcha Moscuensis)|Iosephus]] || D'jakov || 27 Maii 1642 – 15 Aprilis 1652 || [[Fasciculus:Patriarch_Iosif.jpg|90px]]
|-
| [[Nicon (patriarcha Moscuensis)|Nicon]] || Nicetas Minin (Minov) || 25 Iulii 1652 – 12 Decembris 1666 || [[Fasciculus:Portrait of Patriarch Nikon.jpg|90px]]
|-
| [[Ioasaphus II (patriarcha Moscuensis)|Ioasaphus II]]|| || 10 Februarii 1667 – 17 Februarii 1672 || [[Fasciculus:Joasaphus_II_from_Tsarsky_titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Pitirimus (patriarcha Moscuensis)|Pitirimus]] || || 7 Iulii 1672 – 19 Aprilis 1673 || [[Fasciculus:Pitirim from Tsarsky titulyarnik.jpg|90px]]
|-
| [[Ioachimus (patriarcha Moscuensis)|Ioachimus]] || Ioannes Petri filius Savelov || 26 Iulii 1674 – 17 Martii 1690 || [[Fasciculus:Icon_02044_Patriarh_Ioakim_Moskovskij_1620-1690._Neizv._hud._XVII_v._Rossiya.jpg|90px]]
|-
| [[Adrianus (patriarcha Moscuensis)|Adrianus]] || Andreas || 24 Augusti 1690 – 16 Octobris 1700 || [[Fasciculus:Patriarkh_Adrian.jpg|90px]]
|}
=== Secundum tempus patriachale (1917 – hoc tempus) ===
{| class="wikitable"
! Patriarcha || Nomen saeculare || colspan=2 | Tempus regni || Imago
|-
| [[Tycho (patriarcha Moscuensis)|Tycho]] || Basilius Ioannis filius Bellavin || [[4 Decembris]] (stilo vetere [[21 Novembris]]) [[1917]] || [[7 Aprilis]] [[1925]] || [[Fasciculus:Патриарх Тихон в 1918 году (официальный портрет).jpg|90px]]
|-
| [[Sergius (patriarcha Moscuensis)|Sergius]] || Ioannes Nicolai filius Stragorodskij || [[8 Septembris]] [[1943]] || [[15 Maii]] [[1944]] || [[Fasciculus:Митрополит Сергий (ЖМП).jpg|90px]]
|-
| [[Alexius I (patriarcha Moscuensis)|Alexius I]] || Sergius Vladimiri filius Simanskij || [[2 Februarii]] [[1945]] || [[17 Aprilis]] [[1970]] ||
|-
| [[Poemen (patriarcha Moscuensis)|Poemen]] || Sergius Michaelis filius Izvekov || [[2 Iunii]] [[1971]] || [[3 Maii]] [[1990]] || [[Fasciculus:Patriarch Pimen.JPG|90px]]
|-
| [[Alexius II (patriarcha Moscuensis)|Alexius II]] || Alexius Michaelis filius Ridiger || [[10 Iunii]] [[1990]] || [[5 Decembris]] [[2008]] || [[Fasciculus:Blessed Patriarch Alexy II of Moscow.jpg|90px]]
|-
| [[Cyrillus (patriarcha Moscuensis)|Cyrillus]] || Vladimirus Michaelis filius Gundjaev || [[1 Februarii]] [[2009]] || hoc tempus || [[Fasciculus:Patriarch_Kirill_of_Moscow.jpg|90px]]
|}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Ecclesia Orthodoxa Russica]]
[[Categoria:Indices episcoporum]]
6vc5o2k1amgm7yu8pq8rry64gb33s9l
Beniaminus Church (praefectus militaris)
0
202169
3987918
3966319
2026-09-14T12:01:32Z
~2026-49405-65
214731
Forma Latina cognominis
3987918
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Infobox military person
|name=Benjamin Church
|image=[[File:Colonel Benjamin Church.jpg|180px]]
|caption=Colonel Benjamin Church: Father of [[United States Army Ranger|American ranging]]
|birth_date=1639
|death_date= January 17, {{death year and age|1718|1639}}
|birth_place=[[Plymouth Colony]]
|death_place=[[Little Compton, Rhode Island]]
|placeofburial=
|placeofburial_label= Place of burial
|nickname=
|allegiance=Plymouth Colony (England)
|branch= [[Plymouth Colony Militia]]
|serviceyears=
|rank= [[Colonel (United States)|Colonel]]
|battles=[[King Philip's War]]
*[[Great Swamp Fight]]
[[King William's War]]
*Battle at [[Falmouth, Maine]]
* Raid on [[Livermore Falls, Maine]]
* Battle at [[Cape Elizabeth, Maine|Cape Elizabeth]]
* Raid on Penobscot ([[Castine, Maine]])
* Raid on Taconock ([[Winslow, Maine]])
*[[Raid on Chignecto (1696)]]
* [[Siege of Fort Nashwaak (1696)]] ([[Fredericton, New Brunswick]])
[[Queen Anne's War]]
* Raid on [[Penobscot Indian Island Reservation|Penobscot]]
* Raid on [[St. Stephen, New Brunswick]]
* [[Raid on Grand Pre]]
* Raid on Chignecto
|awards=
|relations=
|laterwork=representative
}}-->
[[Fasciculus:Colonel Benjamin Church.jpg|thumb|Beniaminus Cercas.]]
[[Fasciculus:Philip King of Mount Hope by Paul Revere.jpeg|thumb|[[Metacomet|Rex Philippus]]. Effigies a [[Paulus Revere|Paulo Revere]] facta. Illustratio in editione 1772 Beniamini Church ''The Entertaining History of King Philip's War.'']]
'''Beniaminus Cercas''',<ref>"Cercās, -ae, m. (Benjamin) Church, a celebrated Indian fighter"; Herbertus Chester Nutting, ''A first Latin reader with exercises'' (1913): 205 [https://archive.org/details/firstlatinreader00nuttrich/page/204/mode/2up?q=Cercas].</ref> vulgo ''Benjamin Church'' (circa [[1639]]—[[17 Ianuarii]] [[1718]]), [[pater]] [[Incursores Exercitus Civitatum Foederatarum|Incursorum Civitatum Foederatarum]] habetur.<ref>John Grenier, ''The First Way of War: American War Making on the Frontier'' (Cambridge University Press, 2005), 35.</ref> Dux fuit primarum copiarum [[Incursores Exercitus Civitatum Foederatarum|incursorum]] in [[America]] (1676),<ref>Grenier 2005:33.</ref> a [[Iosiah Winslow]], [[gubernator]]e [[Colonia Plimmuta|Coloniae Plimmutae]], ad creandam primum ''ranger'' gregem ut in [[Bellum Regis Philippi|Bello Regis Philippi]] pugnaret commissus. [[Colonia]] hunc gregem annis posterioribus ad oppugnandam [[Acadia]]m per [[bellum|bella]] [[Bellum Regis Gulielmi|Regis Gulielmi]] et [[Bellum Reginae Annae|Reginae Annae]] legavit.
Cercas in animo habuit ut suae copiae [[Indi Americani|Indica]] [[bellum|belli]] exemplaria aemularent. Ergo Indicam pugnandi rationem ab Indis ipsis discere conatus est.<ref>Grenier 2005:35.</ref> Americani incursores facti sunt solum sub aegide sociorum Indicorum. Incursores usque ad finem temporis colonici consilio Indorum sociorum et praeceptorum nisi sunt.<ref>Grenier 2005:33–34.</ref>
Cercas egregium manus bellatorum genus fecit, quod colonos albos ob sollertias finium selectos cum [[Indi Americani|Indis]] amicis commiscuit ad faciendos impetus in Indos et [[Franci|Francicos]] hostiles in terra ubi [[militia]] usitata inutilis fuit. [[Liber]] ''Entertaining Passages Relating to Philip's War'' ('Capita festiva ad Philippi Bellum spectantia'), suae [[memoria]]e scriptae anno [[1716]] prolatae, primum habentur [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[vademecum]] militare. <!--PLUS IN EN:-->
[[Tribunus]] Church proavus fuit<ref>Robert S. Wakefield, ''Richard Church and His Descendants for Four Generations'' (General Society of Mayflower Descendants, 1998).</ref> Doctoris [[Beniaminus Church|Beniamini Church]], [[medicus|medici]] et primi Chirurgi Generalis<!--though that title came later--> [[Exercitus Continentalis]], qui, Whig fidus quondam habitus, a [[Georgius Vasingtonius|Georgio Vasingtonio]] pro speculatore [[Thomas Gage|Thomae Gage]] generalis Britannici comprehensus erit.
{{NexInt}}
*[[Historia militaria Novae Scotiae]]
==Adnotationes==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
;Fontes primarii
*Church, Benjamin. [http://www.archive.org/stream/khistkingphilips00churrich/khistkingphilips00churrich_djvu.txt ''The history of King Philip's War: Also of Expeditions against the French and Indians in Iits Eastern parts of New England, in the Years 1689, 1692, 1696 and 1704: With Some Account of the Divine Providence towards Col. Benjamin Church. By Benjamin Church, Thomas Church, Samuel Gardner Drake.'']
* [http://books.google.ca/books?id=gA8TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=.+Benjamin+Church.+By+Benjamin+Church,+Thomas+Church,&source=bl&ots=VK-O9C0yaU&sig=j5hkyDeoTxF6IxBTug5xTXXm9NU&hl=en&ei=FuidTOn8FsL7lweTzpDwAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CD0Q6AEwCA#v=onepage&q&f=false ''The History of the Great Indian War.'']
;Fontes secundarii
*Drake, Samuel. [[1910]]. [http://www.archive.org/details/borderwarsofnewe00drakuoft ''The Border Wars of New England, Commonly Called King William's and Queen Anne's Wars.'']
*Faragher, John Mack. [[2005]]. ''A Great and Noble Scheme'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-05135-8.
*Gould, Philip. [[1996]]. Reinventing Benjamin Church: Virtue, Citizenship and the History of King Philip's War in Early National America. ''Journal of the Early Republic'' 16(4):645–657.
*Grenier, John. [[2005]]. ''The First Way of War: American War Making on the Frontier.'' Cambridge University Press.
*Lepore, Jill. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20130130194013/http://www.newyorker.com/critics/atlarge/articles/060424crat_atlarge "Plymouth Rocked."] ''The New Yorker,'' 24 Aprilis,
*Philbrick, Nathaniel. [[2006]]. ''Mayflower: A Story of Courage, Community, and War.'' Novi Eboraci: Viking Penguin. ISBN 0-670-03760-5.
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20050408033641/http://www.benning.army.mil/rtb/Hall_of_Fame/Halloffame_inaugural/captain_church.htm US Army Ranger Hall of Fame,] www.benning.army.mil
*[http://www.blupete.com/Hist/BiosNS/1700-63/Church.htm Biographiae Historicae, Nova Scotia,] www.blupete.com
{{bio-stipula}}
{{hist-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Church, Beniaminus}}
[[Categoria:Nati 1639]]
[[Categoria:Mortui 1718]]
[[Categoria:Acadia]]<!--recte: Historia Acadiae-->
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Historia Coloniarum Tredecim]]<!--recte: Historia militaris Coloniarum Tredecim-->
[[Categoria:Incolae Massachusettae]]
[[Categoria:Incolae Rhodensis Insulae]]
[[Categoria:Milites Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]]<!--
[[Category:Military history of Acadia]]
[[Category:Canadian military personnel from Nova Scotia]]
[[Category:Military history of New England]]
[[Category:Canadian military personnel from New Brunswick]]
[[Category:British American Army Rangers]]-->
rraqnsuu3mdx3ygz4rmjtf7cpu6qf6p
3987919
3987918
2026-09-14T12:01:51Z
~2026-49405-65
214731
3987919
wikitext
text/x-wiki
{{Movenda|Beniaminus Cercas}}
<!--{{Infobox military person
|name=Benjamin Church
|image=[[File:Colonel Benjamin Church.jpg|180px]]
|caption=Colonel Benjamin Church: Father of [[United States Army Ranger|American ranging]]
|birth_date=1639
|death_date= January 17, {{death year and age|1718|1639}}
|birth_place=[[Plymouth Colony]]
|death_place=[[Little Compton, Rhode Island]]
|placeofburial=
|placeofburial_label= Place of burial
|nickname=
|allegiance=Plymouth Colony (England)
|branch= [[Plymouth Colony Militia]]
|serviceyears=
|rank= [[Colonel (United States)|Colonel]]
|battles=[[King Philip's War]]
*[[Great Swamp Fight]]
[[King William's War]]
*Battle at [[Falmouth, Maine]]
* Raid on [[Livermore Falls, Maine]]
* Battle at [[Cape Elizabeth, Maine|Cape Elizabeth]]
* Raid on Penobscot ([[Castine, Maine]])
* Raid on Taconock ([[Winslow, Maine]])
*[[Raid on Chignecto (1696)]]
* [[Siege of Fort Nashwaak (1696)]] ([[Fredericton, New Brunswick]])
[[Queen Anne's War]]
* Raid on [[Penobscot Indian Island Reservation|Penobscot]]
* Raid on [[St. Stephen, New Brunswick]]
* [[Raid on Grand Pre]]
* Raid on Chignecto
|awards=
|relations=
|laterwork=representative
}}-->
[[Fasciculus:Colonel Benjamin Church.jpg|thumb|Beniaminus Cercas.]]
[[Fasciculus:Philip King of Mount Hope by Paul Revere.jpeg|thumb|[[Metacomet|Rex Philippus]]. Effigies a [[Paulus Revere|Paulo Revere]] facta. Illustratio in editione 1772 Beniamini Church ''The Entertaining History of King Philip's War.'']]
'''Beniaminus Cercas''',<ref>"Cercās, -ae, m. (Benjamin) Church, a celebrated Indian fighter"; Herbertus Chester Nutting, ''A first Latin reader with exercises'' (1913): 205 [https://archive.org/details/firstlatinreader00nuttrich/page/204/mode/2up?q=Cercas].</ref> vulgo ''Benjamin Church'' (circa [[1639]]—[[17 Ianuarii]] [[1718]]), [[pater]] [[Incursores Exercitus Civitatum Foederatarum|Incursorum Civitatum Foederatarum]] habetur.<ref>John Grenier, ''The First Way of War: American War Making on the Frontier'' (Cambridge University Press, 2005), 35.</ref> Dux fuit primarum copiarum [[Incursores Exercitus Civitatum Foederatarum|incursorum]] in [[America]] (1676),<ref>Grenier 2005:33.</ref> a [[Iosiah Winslow]], [[gubernator]]e [[Colonia Plimmuta|Coloniae Plimmutae]], ad creandam primum ''ranger'' gregem ut in [[Bellum Regis Philippi|Bello Regis Philippi]] pugnaret commissus. [[Colonia]] hunc gregem annis posterioribus ad oppugnandam [[Acadia]]m per [[bellum|bella]] [[Bellum Regis Gulielmi|Regis Gulielmi]] et [[Bellum Reginae Annae|Reginae Annae]] legavit.
Cercas in animo habuit ut suae copiae [[Indi Americani|Indica]] [[bellum|belli]] exemplaria aemularent. Ergo Indicam pugnandi rationem ab Indis ipsis discere conatus est.<ref>Grenier 2005:35.</ref> Americani incursores facti sunt solum sub aegide sociorum Indicorum. Incursores usque ad finem temporis colonici consilio Indorum sociorum et praeceptorum nisi sunt.<ref>Grenier 2005:33–34.</ref>
Cercas egregium manus bellatorum genus fecit, quod colonos albos ob sollertias finium selectos cum [[Indi Americani|Indis]] amicis commiscuit ad faciendos impetus in Indos et [[Franci|Francicos]] hostiles in terra ubi [[militia]] usitata inutilis fuit. [[Liber]] ''Entertaining Passages Relating to Philip's War'' ('Capita festiva ad Philippi Bellum spectantia'), suae [[memoria]]e scriptae anno [[1716]] prolatae, primum habentur [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[vademecum]] militare. <!--PLUS IN EN:-->
[[Tribunus]] Church proavus fuit<ref>Robert S. Wakefield, ''Richard Church and His Descendants for Four Generations'' (General Society of Mayflower Descendants, 1998).</ref> Doctoris [[Beniaminus Church|Beniamini Church]], [[medicus|medici]] et primi Chirurgi Generalis<!--though that title came later--> [[Exercitus Continentalis]], qui, Whig fidus quondam habitus, a [[Georgius Vasingtonius|Georgio Vasingtonio]] pro speculatore [[Thomas Gage|Thomae Gage]] generalis Britannici comprehensus erit.
{{NexInt}}
*[[Historia militaria Novae Scotiae]]
==Adnotationes==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
;Fontes primarii
*Church, Benjamin. [http://www.archive.org/stream/khistkingphilips00churrich/khistkingphilips00churrich_djvu.txt ''The history of King Philip's War: Also of Expeditions against the French and Indians in Iits Eastern parts of New England, in the Years 1689, 1692, 1696 and 1704: With Some Account of the Divine Providence towards Col. Benjamin Church. By Benjamin Church, Thomas Church, Samuel Gardner Drake.'']
* [http://books.google.ca/books?id=gA8TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=.+Benjamin+Church.+By+Benjamin+Church,+Thomas+Church,&source=bl&ots=VK-O9C0yaU&sig=j5hkyDeoTxF6IxBTug5xTXXm9NU&hl=en&ei=FuidTOn8FsL7lweTzpDwAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CD0Q6AEwCA#v=onepage&q&f=false ''The History of the Great Indian War.'']
;Fontes secundarii
*Drake, Samuel. [[1910]]. [http://www.archive.org/details/borderwarsofnewe00drakuoft ''The Border Wars of New England, Commonly Called King William's and Queen Anne's Wars.'']
*Faragher, John Mack. [[2005]]. ''A Great and Noble Scheme'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-05135-8.
*Gould, Philip. [[1996]]. Reinventing Benjamin Church: Virtue, Citizenship and the History of King Philip's War in Early National America. ''Journal of the Early Republic'' 16(4):645–657.
*Grenier, John. [[2005]]. ''The First Way of War: American War Making on the Frontier.'' Cambridge University Press.
*Lepore, Jill. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20130130194013/http://www.newyorker.com/critics/atlarge/articles/060424crat_atlarge "Plymouth Rocked."] ''The New Yorker,'' 24 Aprilis,
*Philbrick, Nathaniel. [[2006]]. ''Mayflower: A Story of Courage, Community, and War.'' Novi Eboraci: Viking Penguin. ISBN 0-670-03760-5.
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20050408033641/http://www.benning.army.mil/rtb/Hall_of_Fame/Halloffame_inaugural/captain_church.htm US Army Ranger Hall of Fame,] www.benning.army.mil
*[http://www.blupete.com/Hist/BiosNS/1700-63/Church.htm Biographiae Historicae, Nova Scotia,] www.blupete.com
{{bio-stipula}}
{{hist-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Church, Beniaminus}}
[[Categoria:Nati 1639]]
[[Categoria:Mortui 1718]]
[[Categoria:Acadia]]<!--recte: Historia Acadiae-->
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Historia Coloniarum Tredecim]]<!--recte: Historia militaris Coloniarum Tredecim-->
[[Categoria:Incolae Massachusettae]]
[[Categoria:Incolae Rhodensis Insulae]]
[[Categoria:Milites Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]]<!--
[[Category:Military history of Acadia]]
[[Category:Canadian military personnel from Nova Scotia]]
[[Category:Military history of New England]]
[[Category:Canadian military personnel from New Brunswick]]
[[Category:British American Army Rangers]]-->
ttsnwxr7v9n3jpd27daadqcrklf98w7
Saint-Georges-de-Didonne
0
211556
3987954
3726255
2026-09-14T14:47:59Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}}
3987954
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Map commune FR insee code 17318.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Saint-Georges-de-Didonne depuis le phare.JPG|thumb|200px|Saint-Georges-de-Didonne: despectus in vicum.]]
''' Saint-Georges-de-Didonne ''' est commune [[Francia|Francicum]] 5092 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Saint-Georges-de-Didonne | Saint-Georges-de-Didonne }}
* {{INSEE commune|17333|de=Saint-Georges-de-Didonne}}
* [http://www.saintgeorgesdedidonne.com/mairie/index.php Saint-Georges-de-Didonne pagina interretialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
awb5yp9hkaush63zzow5e3sl0pi42zd
3987955
3987954
2026-09-14T14:48:43Z
Kontributor 2K
172405
17333
3987955
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Map commune FR insee code 17333.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Saint-Georges-de-Didonne depuis le phare.JPG|thumb|200px|Saint-Georges-de-Didonne: despectus in vicum.]]
''' Saint-Georges-de-Didonne ''' est commune [[Francia|Francicum]] 5092 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Saint-Georges-de-Didonne | Saint-Georges-de-Didonne }}
* {{INSEE commune|17333|de=Saint-Georges-de-Didonne}}
* [http://www.saintgeorgesdedidonne.com/mairie/index.php Saint-Georges-de-Didonne pagina interretialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
s521mcx3snfdgtrs062a964slwwn2mp
3988011
3987955
2026-09-14T19:18:27Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988011
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Map commune FR insee code 17333.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Saint-Georges-de-Didonne depuis le phare.JPG|thumb|upright=.7|left|Saint-Georges-de-Didonne: despectus in vicum.]]
''' Saint-Georges-de-Didonne ''' est commune [[Francia|Francicum]] 5092 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Saint-Georges-de-Didonne | Saint-Georges-de-Didonne }}
* {{INSEE commune|17333|de=Saint-Georges-de-Didonne}}
* [http://www.saintgeorgesdedidonne.com/mairie/index.php Saint-Georges-de-Didonne pagina interretialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
e0djht9ox1pjpn0zeqo0rufrtbchjhe
3988012
3988011
2026-09-14T19:18:34Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988012
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Saint-Georges-de-Didonne depuis le phare.JPG|thumb|upright=.7|left|Saint-Georges-de-Didonne: despectus in vicum.]]
''' Saint-Georges-de-Didonne ''' est commune [[Francia|Francicum]] 5092 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Saint-Georges-de-Didonne | Saint-Georges-de-Didonne }}
* {{INSEE commune|17333|de=Saint-Georges-de-Didonne}}
* [http://www.saintgeorgesdedidonne.com/mairie/index.php Saint-Georges-de-Didonne pagina interretialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
ba0c6moomaiz1glzki5664juhzmlezx
Index urbium, oppidorum et communium Saxoniae Inferioris
0
216135
3987932
3987834
2026-09-14T12:26:32Z
Cyprianus Marcus
66550
3987932
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small>
* [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''], ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small>
* [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small>
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small>
* [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small>
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small>
* [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small>
* [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small>
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small>
* [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small>
* [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small>
* [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small>
* [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small>
* [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small>
* [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small>
* [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small>
* [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small>
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small>
* [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small>
* [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small>
* [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small>
* [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small>
* [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small>
* [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small>
* [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small>
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small>
* [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small>
* [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small>
* [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small>
* [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small>
* [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small>
* [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small>
* [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small>
* [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small>
* [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small>
* [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small>
* [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small>
* [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small>
* [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small>
* [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small>
* [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small>
* [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small>
* [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small>
* [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small>
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small>
* [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small>
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small>
* [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small>
* [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small>
* [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small>
* [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small>
* [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small>
* [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small>
* [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small>
* [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small>
* [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small>
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small>
* [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small>
* [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small>
* [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small>
* [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small>
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small>
* [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small>
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small>
* [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small>
* [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small>
* [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'')</small>
* [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small>
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small>
* [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small>
* [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small>
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small>
* [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small>
* [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small>
* [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small>
* [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small>
* [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small>
* [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small>
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small>
* [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small>
* [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small>
* [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small>
* [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small>
* [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small>
* [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small>
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small>
* [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small>
* [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small>
* [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small>
* [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small>
* [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small>
* [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small>
* [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small>
* [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small>
* [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small>
* [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small>
* [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small>
* [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small>
* [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small>
* [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small>
* [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small>
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small>
* [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small>
* [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small>
* [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small>
* [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small>
* [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small>
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small>
* [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small>
* [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small>
* [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small>
* [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small>
* [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small>
* [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small>
* [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small>
* [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small>
* [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small>
* [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small>
* [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small>
* [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small>
* [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small>
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small>
* [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small>
* [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small>
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small>
* [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small>
* [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small>
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small>
* [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small>
* [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small>
* [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small>
* [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small>
* [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small>
* [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small>
* [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small>
* [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small>
* [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small>
* [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small>
* [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small>
* [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small>
* [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small>
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small>
* [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small>
* [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small>
* [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small>
* [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small>
* [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small>
* [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small>
* [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small>
* [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small>
* [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small>
* [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small>
* [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small>
* [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small>
* [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani], ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small>
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small>
* [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small>
* [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small>
* [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small>
* [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small>
* [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small>
* [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small>
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small>
* [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small>
* [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small>
* [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small>
* [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small>
* [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small>
* [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small>
* [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small>
* [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small>
* [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small>
* [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small>
* [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small>
* [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small>
* [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small>
* [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small>
* [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small>
* [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small>
* [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small>
* [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small>
* [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small>
* [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small>
* [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small>
* [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small>
* [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small>
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small>
* [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small>
* [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small>
* [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small>
* [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small>
* [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small>
* [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small>
* [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small>
* [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small>
* [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small>
* [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''], ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small>
* [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small>
* [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small>
* [[Lauenforda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small>
* [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small>
* [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small>
* [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small>
* [[Lehrta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small>
* [[Leiferda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small>
* [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small>
* [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small>
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small>
* [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small>
* [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small>
* [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small>
* [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small>
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small>
* [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm_source=chatgpt.com ''Kkirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small>
* [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small>
* [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small>
* [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small>
* [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small>
* [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small>
* [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small>
* [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small>
* [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small>
* [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small>
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)''], ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small>
* [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small>
* [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small>
* [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small>
* [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small>
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Lüdersburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Lüdersfeld]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Lüerdissen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Luhden]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lütetsburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[Saxonice]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] '''')</small>
* ''[[Lutter am Barenberge]]'' <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
* [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasen]]
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small>
* [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small>
* [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Marienhagen]]
* [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]]
* [[Marklohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Markloh'')</small>
* [[Marl (Dümmer)|Marl]]
* [[Marschacht]]
* [[Martfeld]]
* [[Marxen]]
* [[Mechtersen]]
* [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small>
* [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small>
* [[Meerbeck]]
* [[Meine]]
* [[Meinersen]]
* [[Melbeck]]
* [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Mellinghausen]]
* [[Menslage]]
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merzen]]
* [[Messenkamp]]
* [[Messingen]]
* [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]]
* [[Misselwarden]]
* [[Mittelnkirchen]]
* [[Mittelstenahe]]
* [[Moisburg]]
* [[Molbergen]]
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Moormerland]]
* [[Moorweg]]
* [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Müden (Alara)]]
* [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]]
* [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorf]]
* [[Natendorf]]
* [[Neetze]]
* [[Negenborn]]
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]]
* [[Neubörger]]
* [[Neu Darchau]]
* [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small>
* [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small>
* [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small>
* [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small>
* [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small>
* [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small>
* [[Neuenkirchen-Vörden]]
* [[Neuharlingersiel]]
* [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]]
* [[Neukamperfehn]]
* [[Neulehe]]
* [[Neuschoo]]
* [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Neu Wulmstorf]]
* [[Niederlangen]]
* [[Niedernwöhren]]
* [[Niemetal]]
* [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]]
* [[Nienstädt]]
* [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Nordholz]]
* [[Nordleda]]
* [[Nordsehl]]
* [[Nordstemmen]]
* [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortmoor]]
* [[Nortrup]]
* [[Nottensdorf]]
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberlangen]]
* [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]]
* [[Obernfeld]]
* [[Obernholz]]
* [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ochtersum]]
* [[Odisheim]]
* [[Oederquart]]
* [[Oerel]]
* [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small>
* [[Oetzen]]
* [[Ohne]]
* [[Ohrum]]
* [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small>
* [[Oldendorf (Luhe)]]
* [[Osloß]]
* [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Osteel]]
* [[Osten (Oste)|Osten]]
* [[Osterbruch]]
* [[Ostercappeln]]
* [[Ostereistedt]]
* [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Osterwald]]
* [[Ostrhauderfehn]]
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oyten]]
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small>
* [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small>
* [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small>
* [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small>
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small>
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small>
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small>
* [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small>
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small>
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small>
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small>
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm_source=chatgpt.com ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small>
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small>
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small>
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small>
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small>
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small>
* [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small>
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small>
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small>
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small>
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Y ===
{{div col|3}}
* [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small>
* [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small>
* [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
78pzqv3szio55b7jm3qs4lnov9mqp84
3988016
3987932
2026-09-14T19:22:25Z
Cyprianus Marcus
66550
3988016
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small>
* [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''], ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small>
* [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small>
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small>
* [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small>
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small>
* [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small>
* [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small>
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small>
* [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small>
* [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small>
* [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small>
* [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small>
* [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small>
* [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small>
* [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small>
* [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small>
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small>
* [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small>
* [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small>
* [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small>
* [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small>
* [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small>
* [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small>
* [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small>
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small>
* [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small>
* [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small>
* [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small>
* [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small>
* [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small>
* [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small>
* [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small>
* [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small>
* [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small>
* [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small>
* [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small>
* [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small>
* [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small>
* [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small>
* [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small>
* [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small>
* [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small>
* [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small>
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small>
* [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small>
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small>
* [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small>
* [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small>
* [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small>
* [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small>
* [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small>
* [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small>
* [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small>
* [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small>
* [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small>
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small>
* [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small>
* [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small>
* [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small>
* [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small>
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small>
* [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small>
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small>
* [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small>
* [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small>
* [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'')</small>
* [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small>
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small>
* [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small>
* [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small>
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small>
* [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small>
* [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small>
* [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small>
* [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small>
* [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small>
* [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small>
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small>
* [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small>
* [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small>
* [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small>
* [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small>
* [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small>
* [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small>
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small>
* [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small>
* [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small>
* [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small>
* [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small>
* [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small>
* [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small>
* [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small>
* [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small>
* [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small>
* [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small>
* [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small>
* [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small>
* [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small>
* [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small>
* [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small>
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small>
* [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small>
* [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small>
* [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small>
* [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small>
* [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small>
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small>
* [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small>
* [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small>
* [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small>
* [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small>
* [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small>
* [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small>
* [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small>
* [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small>
* [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small>
* [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small>
* [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small>
* [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small>
* [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small>
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small>
* [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small>
* [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small>
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small>
* [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small>
* [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small>
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small>
* [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small>
* [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small>
* [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small>
* [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small>
* [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small>
* [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small>
* [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small>
* [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small>
* [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small>
* [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small>
* [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small>
* [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small>
* [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small>
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small>
* [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small>
* [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small>
* [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small>
* [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small>
* [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small>
* [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small>
* [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small>
* [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small>
* [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small>
* [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small>
* [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small>
* [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small>
* [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani], ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small>
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small>
* [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small>
* [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small>
* [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small>
* [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small>
* [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small>
* [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small>
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small>
* [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small>
* [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small>
* [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small>
* [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small>
* [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small>
* [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small>
* [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small>
* [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small>
* [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small>
* [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small>
* [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small>
* [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small>
* [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small>
* [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small>
* [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small>
* [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small>
* [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small>
* [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small>
* [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small>
* [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small>
* [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small>
* [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small>
* [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small>
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small>
* [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small>
* [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small>
* [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small>
* [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small>
* [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small>
* [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small>
* [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small>
* [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small>
* [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small>
* [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''], ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small>
* [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small>
* [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small>
* [[Lauenforda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small>
* [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small>
* [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small>
* [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small>
* [[Lehrta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small>
* [[Leiferda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small>
* [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small>
* [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small>
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small>
* [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small>
* [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small>
* [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small>
* [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small>
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small>
* [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm_source=chatgpt.com ''Kkirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small>
* [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small>
* [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small>
* [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small>
* [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small>
* [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small>
* [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small>
* [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small>
* [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small>
* [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small>
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)''], ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small>
* [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small>
* [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small>
* [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small>
* [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small>
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small>
* [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small>
* [[Lüerdissen]] <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small>
* [[Luhden]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lütetsburg]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[Saxonice]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] '''')</small>
* ''[[Lutter am Barenberge]]'' <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
* [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasen]]
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small>
* [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small>
* [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Marienhagen]]
* [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]]
* [[Marklohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Markloh'')</small>
* [[Marl (Dümmer)|Marl]]
* [[Marschacht]]
* [[Martfeld]]
* [[Marxen]]
* [[Mechtersen]]
* [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small>
* [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small>
* [[Meerbeck]]
* [[Meine]]
* [[Meinersen]]
* [[Melbeck]]
* [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Mellinghausen]]
* [[Menslage]]
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merzen]]
* [[Messenkamp]]
* [[Messingen]]
* [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]]
* [[Misselwarden]]
* [[Mittelnkirchen]]
* [[Mittelstenahe]]
* [[Moisburg]]
* [[Molbergen]]
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Moormerland]]
* [[Moorweg]]
* [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Müden (Alara)]]
* [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]]
* [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorf]]
* [[Natendorf]]
* [[Neetze]]
* [[Negenborn]]
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]]
* [[Neubörger]]
* [[Neu Darchau]]
* [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small>
* [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small>
* [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small>
* [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small>
* [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small>
* [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small>
* [[Neuenkirchen-Vörden]]
* [[Neuharlingersiel]]
* [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]]
* [[Neukamperfehn]]
* [[Neulehe]]
* [[Neuschoo]]
* [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Neu Wulmstorf]]
* [[Niederlangen]]
* [[Niedernwöhren]]
* [[Niemetal]]
* [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]]
* [[Nienstädt]]
* [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Nordholz]]
* [[Nordleda]]
* [[Nordsehl]]
* [[Nordstemmen]]
* [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortmoor]]
* [[Nortrup]]
* [[Nottensdorf]]
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberlangen]]
* [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]]
* [[Obernfeld]]
* [[Obernholz]]
* [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ochtersum]]
* [[Odisheim]]
* [[Oederquart]]
* [[Oerel]]
* [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small>
* [[Oetzen]]
* [[Ohne]]
* [[Ohrum]]
* [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small>
* [[Oldendorf (Luhe)]]
* [[Osloß]]
* [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Osteel]]
* [[Osten (Oste)|Osten]]
* [[Osterbruch]]
* [[Ostercappeln]]
* [[Ostereistedt]]
* [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Osterwald]]
* [[Ostrhauderfehn]]
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oyten]]
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small>
* [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small>
* [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small>
* [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small>
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small>
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small>
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small>
* [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small>
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small>
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small>
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small>
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm_source=chatgpt.com ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small>
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small>
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small>
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small>
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small>
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small>
* [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small>
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small>
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small>
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small>
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Y ===
{{div col|3}}
* [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small>
* [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small>
* [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
bqt1s7o9phxabyyocjhx2iz0c6rk3mf
Formula:Secretarii civici Civitatum Foederatarum
10
220413
3987927
3932590
2026-09-14T12:17:24Z
~2026-49405-65
214731
3987927
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| titulus = Secretarii civici Civitatum Foederatarum
| imago = {{Insigne|Civitates Foederatae Americae|scriptum=nil|amplitudo=55px|nexus=Civitates Foederatae Americae}}
| corpus = [[Robertus Livingston]] • [[Ioannes Jay]] • [[Thomas Jeffersonius]] • [[Edmundus Randolph]] • [[Timotheus Pickering]] • [[Ioannes Marshallus]] • [[Iacobus Madisonius]] • [[Robertus Smith]] • [[Iacobus Monrovius]] • [[Ioannes Quintius Adamius]] • [[Henricus Clay]] • [[Martinus Van Buren]] • [[Eduardus Livingston]] • [[Ludovicus McLane]] • [[Ioannes Forsyth]] • [[Daniel Webster]] • [[Abel Upshur]] • [[Ioannes Caldwell Calhoun|Ioannes Calhoun]] • [[Iacobus Buchanan]] • [[Ioannes Middleton Clayton|Ioannes Clayton]] • [[Daniel Webster]] • [[Eduardus Everett]] • [[Gulielmus Learned Marcy|Gulielmus Marcy]] • [[Ludovicus Cass]] • [[Ieremias Black]] • [[Gulielmus Henricus Seward|Gulielmus Seward]] • [[Elihu Beniaminus Washburne|Elihu Washburne]] • [[Hamilton Fish]] • [[Gulielmus Evarts]] • [[Iacobus Gillespie Blaine|Iacobus Blaine]] • [[Fridericus Theodorus Frelinghuysen|Fridericus Frelinghuysen]] • [[Thomas Bayard]] • [[Iacobus Gillespie Blaine|Iacobus Blaine]] • [[Ioannes Foster]] • [[Gualter Gresham]] • [[Ricardus Olney]] • [[Ioannes Sherman]] • [[Gulielmus Day]] • [[Ioannes Hay]] • [[Elihu Root]] • [[Robertus Bacon]] • [[Philander Knox]] • [[Gulielmus Jennings Bryan|Gulielmus Bryan]] • [[Robertus Lansing]] • [[Bainbridge Colby]] • [[Carolus Evans Hughes]] • [[Franciscus Billings Kellogg|Franciscus Kellogg]] • [[Henricus Stimson]] • [[Cordell Hull]] • [[Eduardus Stettinius]] • [[Iacobus Byrnes]] • [[Georgius Catlett Marshall|Georgius Marshall]] • [[Dean Gooderham Acheson|Dean Acheson]] • [[Ioannes Foster Dulles]] • [[Christianus Herter]] • [[Dean Rusk]] • [[Gulielmus Rogers]] • [[Henricus Kissinger]] • [[Cyrus Vance]] • [[Edmundus Sixtus Muskie|Edmundus Muskie]] • [[Alexander Haig]] • [[Georgius Shultz]] • [[Iacobus Baker]] • [[Laurentius Eagleburger]] • [[Warren Christopher]] • [[Magdalena Albright]] • [[Colinus Powell]] • [[Condoleezza Rice]] • [[Hilaria Clintonia]] • [[Ioannes Kerry]] • [[Rex Tillerson]] • [[Michael Pompeo]] • [[Antonius Blinkenius]] • [[Marcus Rubio]]
| sub = [[Opus:Geopoliticum|Opus geopoliticum]] • [[Civitatum Foederatarum Secretarius Civitatis]] • [[Ministri a rebus externis civitatum Americanarum hodiernarum]]
| sub2 = [[Formula:Praesides Civitatum Foederatarum|Praesides Civitatum Foederatarum]] • [[Formula:Secretarii a munitione Civitatum Foederatarum|Secretarii a munitione Civitatum Foederatarum]]}}<noinclude>
[[Categoria:Formulae Civitates Foederatas spectantes]]
[[Categoria:Formulae navigationis ministrorum a rebus externis|Civitates Foederatae]]
[[Categoria:Res politicae Civitatum Foederatarum|ß]]
</noinclude>
30l2hekyceijxup714a4j9bt2ljyyeh
Inanna
0
222912
3988039
3911171
2026-09-14T21:47:54Z
LilyKitty
18316
de qualitate deae
3988039
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Ishtar vase Louvre AO17000-larger detail.jpg|thumb|Inanna vel [[Ištar]] nuda in [[Vas deae Ištar|vas illá dicatum]], [[Larsa]]e repertum, scalpta ([[Museum Lupariense]] [[Lutetia]]e: AO 17000)]]
'''Inanna''' in [[religio Sumeria|religione Sumeria]] est [[dea]] [[amor]]is, [[fertilitas|fertilitatis]] et [[sexualitas|sexualitatis]] necnon belli. Et deitas [[patronus|patroni]] Eanna, templi [[Orchoë|Orchoes]] fuit. Ad deas [[Ištar]] [[religio Accadica|Accadicam]], [[Astarte]]n [[religio Phoenicia|Phoeniciam]], etiam facultatibus multis ad [[religio Graeca|Graecam]] [[Aphrodite]]n et [[religio Romana|Romanam]] [[Venus (dea)|Venerem]] respondet.
Filia fuit in [[mythologia Sumeria|mythologia]] dei [[Nanna]] et deae [[Ningal]], soror dei Solis [[Utu]]. Ancillam habet [[Ninšubur]]. Nuptiae Inanna cum deo pastore [[Dumuzi]] carminibus [[litterae Sumericae|Sumericis]] celebratur.
{{NexInt}}
*[[Vas Orchoënse]]
== Bibliographia ==
* F. Bruschweiler, ''Inanna. La déesse triomphante et vaincue dans la cosmologie sumérienne''. Lovanii: Cahiers du CEPOA, 1987
* Rivkah Harris, "Inanna-Ishtar as Paradox and a Coincidence of Opposites" in ''History of Religions'' vol. 30 (1991) pp. 261-278 [http://www.jstor.org/stable/1062957 JSTOR]
* Henri Limet, "Les déesses sumériennes. Femmes modèles, modèles de femmes" in ''Acta Orientalia Belgica'' (1992) pp. 131-145
* Diane Wolkstein, Samuel Noah Kramer, interprr., ''Inanna, queen of heaven and earth: her stories and hymns from Sumer''. Novi Eboraci: Harper & Row, 1983
{{Reli-stipula}}
[[Categoria:Astarte|!]]
[[Categoria:Deae]]
[[Categoria:Dei Sumerii]]
[[Categoria:Religio et sexualitas]]
cmmughdm13rlfa4ar009w17pxh94w6u
Domène
0
236585
3987951
3447634
2026-09-14T13:59:06Z
Kontributor 2K
172405
+{{capsa urbis Vicidata}}
3987951
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 38150.png|thumb|upright=.7|left|Communis tabula.]]
[[Fasciculus:Prieuré de Domène - 2011.jpg|thumb|200px|Domène: antiquum [[prioratum]].]]
'''Domène''' est commune [[Francia|Francicum]] 6835 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Domène|Domène}}
* {{INSEE commune|38150|de=Domène}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=11943 De hoc commune apud Cassini]
* [http://www.ville-domene.fr/ Huius communis pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Isarae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]]
5ssc7twvtao5jo74dpzafxt99pz24ov
3988013
3987951
2026-09-14T19:19:26Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988013
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Prieuré de Domène - 2011.jpg|thumb|upright=.7|left|Domène: antiquum [[prioratum]].]]
'''Domène''' est commune [[Francia|Francicum]] 6835 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpes|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Isarae|Indicem communium praefecturae Isarae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Domène|Domène}}
* {{INSEE commune|38150|de=Domène}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=11943 De hoc commune apud Cassini]
* [http://www.ville-domene.fr/ Huius communis pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Isarae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]]
e6e2oz3qqm19iiuofndfog9y5r5k1mt
Polignac (Liger Superior)
0
238956
3988017
3987906
2026-09-14T19:24:32Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988017
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Polignac (village)2.jpg|thumb|upright=.7|left|Polignac: despecus in vicum et in castellum.]]
'''Polignac''' est commune [[Francia|Francicum]] 2819 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Liger Superior|Ligeris Superioris]] in provincia [[Arvernia]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Ligeris Superioris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Polignac (Haute-Loire) |Polignac}}
* {{INSEE commune|43152|de=Polignac}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27374 De hoc communi apud cassini.ehess.fr]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ligeris Superioris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligeris superioris]]
k1vamek6x77ue8xl8bo4oyukzteu9n8
Luzech
0
242136
3988018
3987905
2026-09-14T19:24:40Z
Kontributor 2K
172405
communis tabula: in capsa urbis Vicidata
3988018
wikitext
text/x-wiki
{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Luzech Vue générale3.JPG|thumb|upright=.7|left|Luzech: despectus in vicum.]]
''' Luzech''' ([[Occitanice]] ''Lusèg'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1750 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Oltis (praefectura Franciae)|Oltis]] in regione australi [[Meridianum et Pyrenaeus|Meridiano et Pyrenaeo]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Occitania Ruscino Meridianum et Pyrenaei|Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Oltis|Indicem communium praefecturae Oltis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Luzech|Luzech}}
* [http://www.ville-luzech.fr/ Huius communis pagina interretialis]
* {{INSEE commune|46182|de=Luzech}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=20446 De hoc commune apud Cassini]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Oldi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Oldi]]
fjeti1lysbulkasj4fzzz3f0hdvbg69
Hermanville (Sequana Maritima)
0
248310
3987966
3464032
2026-09-14T16:00:13Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987966
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Blason_Hermanville.svg |thumb|250 px|Hermanville: [[insigne]] ]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 76356.png|250 px|left|thumb|Hermanville: communis tabula]]
'''Hermanville''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 108 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana Maritima|Sequanae Maritimae]] in regione [[Normannia Superior]]i (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Sequanae Maritimae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Hermanville|Hermanville}}
* {{INSEE commune|76356|de=Hermanville}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=17019 De hoc communi apud cassini.ehess.fr]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Sequanae Maritimae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae maritimae]]
b6izib71ip3opn7kev31y310mtk04ie
3987968
3987966
2026-09-14T16:00:51Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987968
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Blason_Hermanville.svg |thumb|250 px|Hermanville: [[insigne]] ]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 76356.png|250 px|left|thumb|Hermanville: communis tabula]]
'''Hermanville''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 111 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana Maritima|Sequanae Maritimae]] in regione [[Normannia Superior]]i (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Sequanae Maritimae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Hermanville|Hermanville}}
* {{INSEE commune|76356|de=Hermanville}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=17019 De hoc communi apud cassini.ehess.fr]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Sequanae Maritimae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae maritimae]]
62svw18rb9xtvjudz4xrbycuxpdv0gd
Georgsdorfium
0
255107
3987995
3983707
2026-09-14T19:00:12Z
Cyprianus Marcus
66550
3987995
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Georgsdorf_Windmühle.JPG|thumb|left|Molae ventis Georgsdorfenses.]]
'''Georgsdorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Georgsdorf'') est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Georgsdorfium est praeterea pars communis generalis [[Neuenhusa (commune generale)|Neuenhusae]].
== Historia ==
Anno [[1655]] Ioannes Picardt pastor reformatus coloniam in palude exstruxit, cui primo nomen Ernstdorfium<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Ernstdorf''), deinde, ut conditor honoraretur, Piccardia<ref name="-ia-ae">Toponyma cum suffixo ''-ie'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Turbia]], [[Vermeria]], [[Alteia]], [[Airdria]], [[Augustadia]], [[Curbavia]], [[Normannia]], [[Picardia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Piccardie'') nominata est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Anno [[1760]] colonia in partes duas divisa est: Piccardia Antiqua<ref name="-ia-ae"/><ref name="Alt">Theodiscum adiectivum ''Alte'' [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/antiquus?wb=gross&nr=1 Latino adiectivo "antiquus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Alte Piccardie'') -nunc ad [[Osterwald]] commune pertinens- et Piccardia Nova<ref name="-ia-ae"/><ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Neu'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neue Piccardie'')<ref>[https://web.archive.org/web/20160220145728/http://www.reformiert-georgsdorf.de/ Pagina communitatis Reformatae Georgsdorf]</ref>. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Georgsdorfium pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Anno [[1862]] [[Georgius V (rex Hannoverae)|Georgius V]] rex Hannoverae vico novam ecclesiam donavit. Incolae gratia adducti coloniae novum nomen Georgsdorfium (scilicet "Vicus Georgii") dederunt. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Georgsdorfium ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Georgsdorfium cum aliis communibus se ad commune generale [[[Neuenhusa (commune generale)|Neuenhusam]] coniunxit. Anno [[2007]] Ioannes Scholten (CDU) novus magister civium electus est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Georgsdorf|Georgsdorfium}}
* [http://www.neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=181&topmenu=179 Pagina communis generalis Neuenhusae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1760]]
6qkuhtxnoq1rrzkvamob1lqp76el6xw
Naturalismus humanisticus
0
257594
3987962
3635145
2026-09-14T15:48:34Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3987962
wikitext
text/x-wiki
'''Naturalismus humanisticus''' est [[disciplina academica|pars]] [[naturalismus (philosophia)|naturalismi philosophici]] quae investigat quomodo [[homo|homines]] mundum intellegere et continere optime possunt per [[ratio scientifica|rationem scientificam]] cum [[societas humana|socialibus]] [[ethica|ethicisque]] [[humanismus|humanismi]] aestimationibus adhibitam. Notiones [[spiritualitas|spiritualitatis]], [[intuitio|intuitus]], et [[metaphysica]]e solum per [[subiectivitas|subiectivitatem]] valere habentur, imprimis quia non vitiari possunt, et ergo praeter ambitum opinionis personalis numquam progredi possunt. Limes inter [[natura]] et quodcumque praeter naturam patet non statuitur; [[omnia]] eventum habentur rationum intra naturam quae explanari possunt, [[nihil]] extra naturam patente.<ref>Titus, Smith, et Nolan 1995.</ref>
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{NexInt}}
*[[Humanismus transcendentalis]]
*[[Realismus moralis]]
== Bibliographia ==
* [[Hilarius Putnam|Putnam, Hilary]]. [[2016]]. ''Naturalism, realism, and normativity.'' Ed. Mario De Caro. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-65969-8.
* Titus, Harold H., Marilyn S. Smith, et Richard T. Nolan. [[1995]]. ''Living issues in philosophy.'' Ed. 9a. Belmont Californiae: Wadsworth. ISBN 0-534-24708-3.
== Nexus externi ==
* American Humanist Association. [https://web.archive.org/web/20160502231435/http://americanhumanist.org/Humanism/What_is_Humanism ''What is Humanism?'']
[[Categoria:Atheismus]]
[[Categoria:Humanismus]]
[[Categoria:Philosophia scientiae]]
[[Categoria:Naturalismus (philosophia)]]
[[Categoria:Theoriae metaphysicae]]
f9gm9uvgljjnbim3b4yi6zpea1v1tdy
Circulus Theorosburgensis
0
267419
3988006
3987549
2026-09-14T19:12:37Z
Cyprianus Marcus
66550
3988006
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in SHG.svg|300px|right|Communia in circulo Theorosburgensi]]
'''Circulus Theorosburgensis'''<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Schaumburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Schaumburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Schaumborg''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est.
== De rebus gestis ==
Pars agri circuli ad annum [[1946]] ad civitatem [[Schaumburgum-Lippia]]m pertinuit. Alia pars comitatus Schaumburgum ad [[Electoratus Hassiae|Electoratum Hassiae]] pertinuit. Annis [[1807]] - [[1813]] hae regiones partes [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erant. Anno [[1866]] [[Borussia]] electoratum Hassiae ad se adiunxit. Anno [[1946]] tota regio pars Saxoniae Inferioris facta est. Anno [[1977]] circuli Schaumburgum-Lippia et Comitatus Schaumburgum ad hodiernum circulum coniuncti sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt:
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}},</ref> ([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')< urbs (19.182)
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen''), caput circuli (21.814)
* [[Obernkirchen]], oppidum (9196)
* [[Rinteln]] (25.187)
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'') (6315 incolae)
* [[Eildissum (commune generale)|Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'') commune generale (6715)
** [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahnsen'') (1045)
** [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'') (724)
** [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865"/> ([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen''), sedes administrationis (2480)
** [[Heessa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'') (1385)
** [[Luhden]] (1081)
* [[Lindhorstium (commune generale)|Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'') commune generale (7796)
** [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'') (1442)
** [[Heuerssa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'') (938)
** [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> ([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste''), sedes administrationis (4351)
** [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'') (1065)
* [[Aquae Nendorpenses (commune generale)|Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805"/> ([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'') commune generale (16.960)
** [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf''), urbs et sedes administrationis (10.649)
** [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'') (2749)
** [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'') (2076)
** [[Suthfeld]] (1486)
* [[Niedernwöhren (commune generale)|Niedernwöhren]] commune generale (8115)
** [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'') (1338)
** [[Meerbeck]] (1965)
** [[Niedernwöhren]], sedes administrationis (1978)
** [[Nordsehl]] (730)
** [[Pollhagen]] (1104)
** [[Wiedensahl]] (1000)
* [[Nienstädt (commune generale)|Nienstädt]] commune generale Nienstädt (10.111)
** [[Helpsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen''), sedes administrationis (1944)
** [[Hespa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'') (2058)
** [[Nienstädt]] (4566)
** [[Seggebruch]] (1543)
* [[Rodenberg (commune generale)|Rodenberg]] commune generale (15.562)
** [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> ([[Theodisce]] ''Apelern'')
** [[Hulseda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'') (1049)
** [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'') oppidum (4100)
** [[Messenkamp]] (744)
** [[Pohle]] (851)
** [[Rodenberg]], oppidum et sedes administrationis (6348)
* [[Sachsenhagen (commune generale)|Sachsenhagen]] commune generale (9253)
** [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'') oppidum (4494)
** [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> ([[Theodisce]] ''Auhagen'') (1274)
** [[Sachsenhagen]], opppidum et sedes administrationis (1911)
** [[Wölpinghausen]] (1574)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Schaumburg|Circulum Theorosburgensem}}
* [http://www.schaumburg.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{DEFAULTSORT:Theorosburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
one6s17vwtfd6231n54264l11vgbcko
3988102
3988006
2026-09-15T11:46:50Z
Cyprianus Marcus
66550
3988102
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in SHG.svg|300px|right|Communia in circulo Theorosburgensi]]
'''Circulus Theorosburgensis'''<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Schaumburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Schaumburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Schaumborg''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est.
== De rebus gestis ==
Pars agri circuli ad annum [[1946]] ad civitatem [[Schaumburgum-Lippia]]m pertinuit. Alia pars comitatus Schaumburgum ad [[Electoratus Hassiae|Electoratum Hassiae]] pertinuit. Annis [[1807]] - [[1813]] hae regiones partes [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erant. Anno [[1866]] [[Borussia]] electoratum Hassiae ad se adiunxit. Anno [[1946]] tota regio pars Saxoniae Inferioris facta est. Anno [[1977]] circuli Schaumburgum-Lippia et Comitatus Schaumburgum ad hodiernum circulum coniuncti sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt:
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}},</ref> ([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')< urbs (19.182)
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen''), caput circuli (21.814)
* [[Obernkirchen]], oppidum (9196)
* [[Rinteln]] (25.187)
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'') (6315 incolae)
* [[Eildissum (commune generale)|Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'') commune generale (6715)
** [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahnsen'') (1045)
** [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'') (724)
** [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865"/> ([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen''), sedes administrationis (2480)
** [[Heessa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'') (1385)
** [[Luhda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'') (1081)
* [[Lindhorstium (commune generale)|Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'') commune generale (7796)
** [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'') (1442)
** [[Heuerssa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'') (938)
** [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> ([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste''), sedes administrationis (4351)
** [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'') (1065)
* [[Aquae Nendorpenses (commune generale)|Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805"/> ([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'') commune generale (16.960)
** [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf''), urbs et sedes administrationis (10.649)
** [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'') (2749)
** [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'') (2076)
** [[Suthfeld]] (1486)
* [[Niedernwöhren (commune generale)|Niedernwöhren]] commune generale (8115)
** [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'') (1338)
** [[Meerbeck]] (1965)
** [[Niedernwöhren]], sedes administrationis (1978)
** [[Nordsehl]] (730)
** [[Pollhagen]] (1104)
** [[Wiedensahl]] (1000)
* [[Nienstädt (commune generale)|Nienstädt]] commune generale Nienstädt (10.111)
** [[Helpsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen''), sedes administrationis (1944)
** [[Hespa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'') (2058)
** [[Nienstädt]] (4566)
** [[Seggebruch]] (1543)
* [[Rodenberg (commune generale)|Rodenberg]] commune generale (15.562)
** [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> ([[Theodisce]] ''Apelern'')
** [[Hulseda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'') (1049)
** [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'') oppidum (4100)
** [[Messenkamp]] (744)
** [[Pohle]] (851)
** [[Rodenberg]], oppidum et sedes administrationis (6348)
* [[Sachsenhagen (commune generale)|Sachsenhagen]] commune generale (9253)
** [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'') oppidum (4494)
** [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> ([[Theodisce]] ''Auhagen'') (1274)
** [[Sachsenhagen]], opppidum et sedes administrationis (1911)
** [[Wölpinghausen]] (1574)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Schaumburg|Circulum Theorosburgensem}}
* [http://www.schaumburg.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{DEFAULTSORT:Theorosburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
tiob5b3qjveuk50lsy3lsfswzqjl29m
Opioides
0
274001
3987965
3987702
2026-09-14T15:58:51Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987965
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
{{cautio}}
[[Fasciculus:Morphin - Morphine.svg|thumb|[[Morphina]] est substantia opioidorum.]]
{{Res|Opioides}}<ref name="oides-oidia">De nomine latino {{*cf}} “Perturbationes mentis et modi se gerendi ex usu {{Lectio|opioidum}}” [https://r10.risteys.finregistry.fi/endpoints/F5_OPIOIDS hic] et [https://www.finngen.fi/sites/default/files/inline-files/FINNGEN_ENDPOINTS_DF8_Final_2021-10-08_public.xlsx hic] <span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em;">'''[XLSX]'''</span>. Etiam vide: [[Alcaloides]] et suffixum {{wikten|-oides}} apud [[Victionarium]] Anglicum.</ref> (s. opioides {{pns|is|m|opioides}}, g. pl. opioidum) sive fortasse {{Res|opioidia}}<ref name="oides-oidia" /> (s. opioides {{pns|is|n}}, g. pl. opioidium) sunt substantiae {{Latinitas dolet|[[medicamentum|medicamenti]] structuris chemicae diversis per [[receptorium opioidum|receptoria opioidum]] antagonistae perficientes}}, sicut [[morphina]].
Opioides in [[anaesthesia]] et analgesia<ref>Tuan Trang, Ream Al-Hasani, Daniela Salvemini, Michael W. Salter, Howard Gutstein and Catherine M. Cahill. "[https://www.jneurosci.org/content/35/41/13879 Pain and Poppies: The Good, the Bad, and the Ugly of Opioid Analgesics]", ''Journal of Neuroscience'', 2015: 13879-13888.</ref> iamdiu adhibentur (ne de [[Addictio|addictione]] solacii causa loquar). Eorum actio per [[Receptorium neurotransmissoris|receptoria]] ad hoc in [[Systema nervosum centrale|systemate nervoso centrali]] sita fit. Talia receptoria ibi inveniuntur quia opioides endogenae sunt, hoc est ab ipso organismo elaborati et ad moderationem [[neuron|neuronalem]] necessarii. Tres familiae eorum distingui solent: [[encephalinum|encephalina]], [[endorphina]], [[Dynorphinum|dynorphina]].
{{NexInt}}
* [[Algologia]]
* [[Dolor]]
* [[Neuroscientia]]
* [[Neurotransmissor]]
* [[Opium]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* [https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/65/rr/rr6501e1.htm Praescriptio opioidum contra dolorem chronicum]. {{Ling|Anglice}}
[[Categoria:Analgetica]]
l6591apltmgnk683ddvbr5c9yxekl65
Matthaeus Salvini
0
274811
3988086
3736383
2026-09-15T09:42:17Z
~2026-49405-65
214731
Notae
3988086
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Matthaeus Salvini''', vulgo ''Matteo Salvini'' ([[Mediolanum|Mediolani]] natus die [[9 Martii]] [[1973]]), est [[civilitas|rerum politicarum peritus]] [[Italia|Italicus]] factionis [[Foedus Septemtrionale|Foederis Septemtrionalis]]. [[Universitas Mediolanensis|Universitatem Mediolanensem]] frequentavit, e qua sine lauris abiit.<ref>“[https://www.corriere.it/scuola/rientro-a-scuola/cards/giuli-e-il-caso-della-laurea-chi-e-laureato-e-chi-no-nel-governo-a-partire-da-giorgia-meloni-e-matteo-salvini/il-caso-crosetto.shtml Giuli e il caso della laurea. Chi è laureato e chi no nel governo. A partire da Giorgia Meloni e Matteo Salvini]” in ''Corriere della Sera'' (14 Augusti 2026). {{Ling|Italice}}</ref> Legatus est [[parlamentum Europaeum|parlamento Europaeo]] a die [[20 Iulii]] [[2004]] ad [[7 Novembris]] [[2006]], iterum ab [[14 Iulii]] [[2009]] usque ad [[22 Martii]] [[2018]]. Deputatus est [[parlamentum Italicum|parlamento Italico]] a die [[29 Aprilis]] [[2008]] usque ad [[13 Iulii]] [[2009]], sed senator Italicus die [[23 Martii]] [[2018]] creatus est. Dux factus est (titulo "secretarius") factionis suae [[15 Decembris|Idis decembris]] [[2013|anni 2013]].<ref>“[https://www.repubblica.it/politica/2013/12/07/news/lega_nord_il_giorno_delle_primarie_salvini_e_bossi_in_corsa_per_la_segreteria-72920286/ Matteo Salvini è il nuovo segretario della Lega Nord: "No all'Ue, è un gulag"]” in ''La Repubblica'' (7 Decembris 2013). {{Ling|Italice}}</ref> Recens autem negotiorum internorum minister est inde a [[Iunius|mense Iunio]] [[2018]] in prima [[Iosephus Conte|Iosephi Conte]] administratione<ref>“[https://tg24.sky.it/politica/2018/05/31/matteo-salvini-ministro-interno Matteo Salvini, il leader della Lega è il nuovo ministro dell’Interno]” in ''Sky TG24'' (31 Maii 2018). {{Ling|Italice}}</ref> atque minister [[commeatus]] et aedificiorum in rectione [[Georgia Melonia|Georgiae Meloniae]], a mense Octobris [[2022]].<ref>“[https://ilmanifesto.it/matteo-salvini-ministro-delle-infrastrutture-e-mobilita-sostenibili Matteo Salvini, ministro delle Infrastrutture e Mobilità Sostenibili]” in ''Il Manifesto'' (22 Octobris 2022). {{Ling|Italice}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Delegazione Lega 2019 2 cropped.jpg|thumb|upright=1.75|[[Sergius Mattarella]] praeses Italiae (ad sinistram partem), delegatis [[Foedus Septemtrionale|Foederis]] Matthaeo Salvini, [[Ricardus Molinari|Ricardo Molinari]], [[Maximilianus Romeo|Maximiliano Romeo]] die [[22 Augusti]] [[2019]] receptis.]]
* Angela Giuffrida, "[https://www.theguardian.com/politics/2019/may/16/matteo-salvini-the-far-right-zelig-of-italian-politics 'He wants power': how Salvini kept changing his message to reach his ultimate goal]" in ''[[The Guardian]]'' (16 Maii 2019)
* Alessandro Sala, "[https://www.corriere.it/politica/16_aprile_26/trump-incorona-salvini-1427cf18-0b7b-11e6-a8d3-4c904844517f.shtml E Trump incorona Salvini a Filadelfia: «Diventerai premier in Italia»]" in ''Corriere della Sera'' (26 Aprilis 2016)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
{{CommuniaCat|Matteo Salvini|Matthaeum Salvini}}
{{Ministri rerum internarum Italici}}
{{Consilium Italicum Conte}}
{{Consilium Italicum Meloni}}
{{Ductores factionum Italici}}
{{Lifetime|1973||Salvini, Matthaeus}}
[[Categoria:Politici Italiae]]
[[Categoria:Nati 1973]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Foedus Septemtrionale]]
[[Categoria:Ministri rerum internarum]]
[[Categoria:Legati Parlamenti Europaei]]
fyxcri0eq72umqudtr6m09r7khztrjq
Omar (nomen)
0
289627
3988075
3840297
2026-09-15T08:42:02Z
~2026-49405-65
214731
3988075
wikitext
text/x-wiki
{{Nomen|genus=Masculinum|origo=Semitica|significatio="florens"|imago=Busto de Omar Mukhtar.JPG|capitulum=Sculptura [[Omar al-Mukhṭār|Omaris al-Mukhṭār]] ducis Libyci, Caracis sita}}
'''{{Res|Omar}}''' (''-is''),<ref>Olaus Gerhardus Tychsen, Al-Makrizi Historia monetae Arabicae, Rostochii, anno 1797 {{Google Books|jUfpvhQl2McC}}: nom. ''Omar'' pag. 79, gen. ''Omaris'' pag. 79, dat. ''Omari'' pag. 93, acc. ''Omarem'' pag. 94, abl. ''Omare'' pag. 80.
</ref> sive {{Res|Homar}},<ref>"Omar I, aliàs ''Homar'', item ''Hamar''"; [[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (Lugduni Batavorum, 1698): 438 [https://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof3/s0438b.html].</ref> vel '''{{Res|Umarus}}'''<ref name="BV">Iosephus Simonius Assemanius, Bibliothecae orientalis Clementino-Vaticanae tomus secundus, Romae, anno 1721 {{Google Books|5SBsaOUj604C|pag. 102}}.</ref> seu etiam '''{{Res|Omarus}}''',<ref name="BV" /> est praenomen masculinum originis Semiticae ([[Arabice]] عمر, ''ʿUmar''; [[Turcice]] ''Ömer''). Derivatur e vocabulo [[Arabice|Arabico]] ''ʿumr'' (عمر, 'vita'), atque "florentem" significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/umar Umar]". {{Ling|Anglice}}</ref>
== In linguis frequentibus formae ==
* ''[[Atropatenice]]'': Ömər
* ''[[Francogallice]]'': Oumar
== Homines ==
* [[Omar]], calipha, qui dicitur Magnus
* [[Omar Abboud]]
* [[Umar al-Bašīr]]
* [[Omarus Bassa]]
* [[Omar Bongo]]
* [[Ismail Omar Guelleh]]
* [[Omar Khayyam]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Omar al-Mukhṭār||ar|qid=Q212388}}
* [[Omar Sharif]]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Praenomina masculina]]
gh7cl0kwle2qya1jdh6xlfuq7rln54o
3988096
3988075
2026-09-15T11:00:30Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Pagina discretiva nominis|Pagina discretiva nominis]]}}; minora
3988096
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Semitica
| significatio = "florens"
| imago = Busto de Omar Mukhtar.JPG
| capitulum = Sculptura [[Omar al-Mukhṭār|Omaris al-Mukhṭār]] ducis Libyci, Caracis sita
}}
{{Res|Omar}} ({{pns|aris|m}}),<ref>Olaus Gerhardus Tychsen, Al-Makrizi Historia monetae Arabicae, Rostochii, anno 1797 {{Google Books|jUfpvhQl2McC}}: nom. ''Omar'' pag. 79, gen. ''Omaris'' pag. 79, dat. ''Omari'' pag. 93, acc. ''Omarem'' pag. 94, abl. ''Omare'' pag. 80.</ref> sive {{Res|Homar}},<ref>"Omar I, aliàs ''Homar'', item ''Hamar''"; [[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (Lugduni Batavorum, 1698): 438 [https://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof3/s0438b.html].</ref> vel '''{{Res|Umarus}}'''<ref name="BV">Iosephus Simonius Assemanius, Bibliothecae orientalis Clementino-Vaticanae tomus secundus, Romae, anno 1721 {{Google Books|5SBsaOUj604C|pag. 102}}.</ref> seu etiam '''{{Res|Omarus}}''',<ref name="BV" /> est praenomen masculinum originis Semiticae ([[Arabice]] عمر, ''ʿUmar''; [[Turcice]] ''Ömer''). Derivatur e vocabulo [[Arabice|Arabico]] ''ʿumr'' (عمر, 'vita'), atque "florentem" significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/umar Umar]". {{Ling|Anglice}}</ref>
== In linguis frequentibus formae ==
* ''[[Atropatenice]]'': Ömər
* ''[[Francogallice]]'': Oumar
== Homines ==
* [[Omar]], calipha, qui dicitur Magnus
* [[Omar Abboud]]
* [[Umar al-Bašīr]]
* [[Omarus Bassa]]
* [[Omar Bongo]]
* [[Ismail Omar Guelleh]]
* [[Omar Khayyam]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Omar al-Mukhṭār|<>|ar|qid=Q212388}}
* [[Omar Sharif]]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Praenomina masculina]]
s0konyoksvvashv21yctumj50wmtr51
Pausanias (dux Lacedaemonius)
0
290137
3988062
3803625
2026-09-14T22:54:48Z
Bartholomite
116968
3988062
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Pausanias}} (mortuus circa [[460 a.C.n.]]) e stirpe regia [[Agiades|Agiadum]] natus, filius [[Cleombrotus (regens Spartae)|Cleombroti]] erat et nepos [[Reges Spartae|regis]] [[Anaxandrides II|Anaxandridae II]]. Ipse non regnavit ː tutelam patruelis sui Pleistarchi regis, filii [[Leonidas I|Leonidae I]], tantum gessit<ref> ''[[Historiae (Herodotus)|Calliope]]'' 10</ref> sed eius filius [[Pleistoanax|Plistoanax]] Pleistarcho successit et inclitus [[Pausanias (rex Spartae)|rex Pausanias]] eius nepos fuit. Pausanias noster ad gloriam pervenit dum Gtaecos Persarum dominationem aspernantes in [[Pugna Plataeensis|pugna apud Plataeas]] anno [[479 a.C.n.]] ducit quae de eventu [[Bella Graeco-Persica|secundi belli inter Graecos et Persas]] decidit. Anno sequenti classi sociorum ex omni Graecia praeerat quae [[Byzantium|Byzantium]] cepit et maximam partem insulae [[Cyprus|Cypri]] subegit<ref>[[Herodotus]] [[Historiae (Herodotus)|Melpomene]] 81. [[Thucydides]] I.94.</ref> et civitatibus Graecis Asiae auxilium adversus Barbaros tulerunt.
Multam invidiam tamen tam apud Spartanos quam apud Athenienses ob superbiam movit et accusationes variae ei inlatae sunt. Tum Lacedaemonii eum Spartam revocare maluerunt eo magis quo iam Medismi (nam Graeci antiqui Medos a Persis vix distinguebant) suspicionem moverat. [[Hilotae|Hilotas]] quoque praemio libertatis ad seditionem hortari insimulabatur. In fine iussu [[Ephori|ephororum]] inedia in templo Athenae Chalcioecae inclusus periit quo supplex fugerat. "Medismi" enim sui illas poenas dedit. Certe homo vanus erat qui hoc distichum elegiacum tripodi a Graecis [[Delphi (urbs Graeciae)|Delphis]] consecrato inscripseratː
: ''Ἑλλήνων ἀρχηγὸς ἐπεὶ στρατὸν ὤλεσε Μήδων,''
: ''Παυσανίας Φοίβῳ μνῆμ' ἀνέθηκε τόδε.'' (Hoc estː "Graecorum dux postquam exercitum delevit Medorum // Pausanias Phoebo monumentum dedicavit hoc").
Paulo post civitas Spartana hanc inscriptionem eradendam curavit atque in eius locum socias civitates enumeravit quae ad Plataeas cum Persis pugnarunt<ref>[[Thucydides]] I.132.</ref>. Thucydides narrabat quomodo ex litteris interceptis et sermonibus a duobus [[Ephori|ephoris]] de indutria dissimulatis auditis manifestus fuerit tyrannidem adfectasse et societatem cum [[Xerxes I (rex Persarum)|Xerxe]], Persarum rege, fecisse cui Graeciam traditurum sese pollicebatur. Moderni, Thucydidis auctoritate quamvis moti, de veritate huius coniurationis diversas sententias tulerunt.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Aristoteles]], ''[[Politica (Aristoteles)|Politica]]'' V.1.10 et V.7.4 et VII.14.20.
*[[Cornelius Nepos]], ''Liber de excellentibus ducibus exterarum gentium'' IV [http://www.thelatinlibrary.com/nepos/nepos.paus.shtml Textus apud Latin library]
*[[Diodorus Siculus]], libro undecimo ''[[Bibliotheca historica (Diodorus)|Bibliothecae historicae]]'' 29 et 44-46
*[[Herodotus]] libro quinto ''[[Historiae (Herodotus)|Historiarum]]'' 32 necnon libro nono 10-12 et 46-88.
*[[Lycurgus (orator)|Lycurgus]], ''Contra Leocratem'' 128-9
*[[Pausanias (scriptor)|Pausanias]] libro tertio ''[[Descriptio Graeciae|Descriptionis Graeciae]]'' 4.9-10 et 17.7-9
*[[Plutarchus]], ''Aristides'' 14-20
*[[Thucydides]], libro primo ''[[De bello Peloponnesiaco]]'' 94-95 et 128-134 necnon libro secundo 71-72
== Plura legere si cupis ==
*Alec Blamire, "[https://grbs.library.duke.edu/article/download/10091/4411 Pausanias and Persia]", in ''Greek, Roman, and Byzantine Studies'', 1970 ː 295-305
*F. Bourriot, "Pausanias, fils de Cléombrotos, vainqueur de Platées", ''L'information historique'' 1982(44) ː 1-16
*J. A. S. Evans, "The Medism of Pausanias: Two Versions", ''Antichton'' 1988(22) ː 1-11 [https://www.cambridge.org/core/journals/antichthon/article/medism-of-pausanias-two-versions/69DAA490B46B2A22FA051E217ACD84C5 Cambridge core]
* J.F. Lazenby, ''The Defence of Greece, 490-479 B.C.'', Liverpool University Press 1993.
*Edmundus Lévy, ''Sparte: histoire politique et sociale jusqu'à la conquête romaine''. Parisiis, Seuil, 2003. ISBN 9782020324533.
* A. Lippold, "[http://www.rhm.uni-koeln.de/108/Lippold.pdf Pausanias von Sparta und die Per''ser]", Rheinisches Museum'', 1965ː 320-341
*L. Schumacher, "Themistokles und Pausanias : Die Katastrophe der Sieger", ''Gymnasium'' 1987(94) ː 218-246
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Sparta]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Nati saeculo 6 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 5 a.C.n.]]
[[Categoria:Bella Graeco-Persica]]
8kzp3eaceirvrp6079aast4glycfvd4
Feriae Baruthenses
0
292043
3988034
3572246
2026-09-14T20:41:06Z
LilyKitty
18316
de "Festspeilhaus" Baruthi
3988034
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Festspielhaus.jpg|thumb|Odeum Ricardi Wagner, conciliabulum feriarum Baruthensium]]
'''Feriae Baruthenses''' ([[Theodisce]] ''Bayreuther Festspiele'') sunt ludi musici, qui [[Baruthum|Baruthi]] in urbe [[Bavaria|Bavarica]] celebrantur ad producenda opera [[Ricardus Wagner|Ricardi Wagner]], [[compositor]]is [[Germania|Germanici]], quo auctore feriae illae incohatae sunt anno [[1876]]. Feriae, quae ab anno [[1951]] quotannis celebrantur, semper penes progeniem Wagner fuerunt. Quae sollemnitas ab extremo mense Iulio ad extremum Augustum mensem habetur in feriarum theatro sive [[odeum|odeo]] (''[[Bayreuth Festspielhaus|Festspielhaus]]''), quod ipse Ricardus Wagner animo constituit attenteque aedificandum curavit.
Primae feriae musicae {{die|13|08|1876}} initium ceperunt. Nam triduo producta est [[tetralogia]] [[Der Ring des Nibelungen|anuli Nibelungensis]]. In sollemnitate multi aderant [[monarcha]]e ac nobiles, nec non flos eius aetatis compositorum, sicut [[Antonius Bruckner]], [[Eduardus Grieg]], [[Petrus Čajkovskij]], [[Camillus Saint-Saëns]], [[Franciscus Liszt]]. Dux symphoniacorum fuit [[Hans Richter]].
Secundae deinde feriae sexennio post anno [[1882]] celebratae sunt. In his sollemnibus productum est [[Parsifal (drama musicum)|Parsifal]], quod Wagner ipse ''Bühnenweihfestspiel'' ('drama festum scaenae consecrandae') appellabat. Munere ducis symphoniacorum partitis temporibus [[Hermannus Levi]] et [[Franciscus Fischer (musicus)|Franciscus Fischer]] fungebantur. Quae feriae extemplo magnam apud omnes gentes gratiam inierunt. Nam quam plurimi compositores et musici praesertim in Europa Baruthemum proficisci volebant, ut opera Ricardi Wagmer auscutare possent. Alii compositores modos musicos eius amabant, impulsuque eius suam modulandi rationem excogitabant; pars autem musicam Wagneri aegre patiebatur.
Feriae Baruthenses ab anno 1951 quotannis celebrantur. Sed anno [[2020]] exceptione [[COVID-19|coronario viro]] data feriae revocatae sunt.
== Bibliographia ==
* Appia, Adolphe (1976) Über das Bayreuther Festspielhaus. ''Der Festspielhügel: Richard Wagners Werk in Bayreuth 1876–1976'', ed. Herbert Barth, 99–103. Deutscher Taschenbuch Verlag.
[[Categoria:Bavaria]]
[[Categoria:Ricardus Wagner]]
tgq6t3zf73o2efijpo4t4fxixqnkimv
Paulus Schneider
0
302109
3988036
3963843
2026-09-14T20:49:08Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3988036
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:DBP 1989 1431 Paul Schneider.jpg|thumb|[[Pittacium cursuale]] Germanicum anni 1989, cum Pauli Schneider effigie]]
'''Paulus Schneider''' (natus Pferdsfeld ad [[Tergum Caninum]] die [[29 Augusti]] [[1897]]; necatus [[Vimaria]]e die [[18 Iulii]] [[1939]]) fuit [[theologus]] [[Germania|Germanicus]] et [[Christianismus|fidei Christianae]] [[martyr]]. In [[castra carceralia|castris carceralibus]] [[Buchenwaldia]]e<ref>{{fontes desiderati}}</ref> indefesse [[evangelium]] praedicavit.
==Vita==
[[Cruciniacum|Cruciniaci]] et [[Giessa]]e gymnasia frequentavit antequam sponte sua anno 1915 expeditionibus militaribus sese adunaret. Ex anno 1918 theologiae studuit Giessae, [[marburgum|Marburgi]] atque [[Tubinga]]e. Studiis anno 1922 finitis ad fabricam ferream Hörde (apud [[Dortmund]]) operam dabat, ut praxim in animis curandis necnon vitae quotidianae operariorum scientias sibi ferret. Annis 1923 et 1924 [[berolinum|Berolini]] in organizatione municipali ''Stadtmission'' ad miserorum sortem levandam laboravit.
Ordinatio sacerdotalis mense Ianuario 1925 [[Assindia]]e facta est; anno insequenti Hochelheim et Dornholzhausen apud [[Wetzlar]] locum pastoralem patrium implere coepit.
==Schneider regimini adversarius==
Cum membrum [[ecclesia Confitens|Ecclesiae Confitentis]] esset, mox sese [[nazismus|nazismo]] opposuit praedicaturus et contra ideologiam barbaram et contra homines publicos maioris momenti (inter quos [[Ernestus Röhm]], [[Iosephus Goebbels]], [[Alfredus Rosenberg]]). Officiales autem [[Factio operaria socialistarum nationalium Germanica|factione NSDAP]] iubente theologum anno 1934 in communitates magis remotas misit, quae [[Discrimen Spissum]] (Theodisce ''Dickenschied'') et [[Womerodia]] (Theodisce ''Womrath'') nuncupantur. Paulus Schneider obstinatus invectivas pergens a vigilibus [[Gestapo]] (usque ad annum 1937) pluries interrogatus atque comprehensus est. Mense Februario 1937 Paulus Schneider ipse magistrum religionis quendam nazismo optemperantem ab omnibus servitiis ecclesiasticis prohibuit itaque quasi excommunicavit.
Quo facto Schneider [[confluentes (Germania)|Confluentibus]] in carcerem missus est. Die 24 Iulii 1937 autem liberatus [[Rhenania]]m relinquere debuit. Quippe qui mansionem in Rhenania pergeret die 3 Octobris 1937 rursus captionem pessus est. Die 28 Novembris autem Buchenwald in castris haud procul a Vimaria sitis in custodiam coniectus est. Cum officiales ecclesiastici silerent, Paulus rigidus atque contumax cruciatus multos tulit. Homelia quam publice ex subterraneis carceribus specialibus habuit res aggravabat; denique veneno a [[nazista|nazistis]] interfectus est.
Eius exsequiis autem [[Discrimen Spissum|Discrimine Spisso]] (Theodisce ''Dickenschied'') die 21 Iulii 1939 pastores ducenti participabant. Collegae casulis induti benevolentiam atque honorem ante martyrem istum exprimebant custodibus publicis observantibus.
==Honores selecti==
*Vimariae anno 1988 [[Evangelicum centrum Pauli Schneider Vimariense|Centrum Evangelicum Pauli Schneider]] constructum est.
*Anno 1989 pittacium cursuale editum est in Germania Occidentali cum effigie theologi annos ante L mortui
*Anno 1997 Vimariae societas condita est cui nomen ''Pfarrer-Paul-Schneider-Gesellschaft''.
*[[Meisenheim]] est gymnasium nominatum pro Schneider; ibi memoria eius fideliter colitur.
*Pferdsfeld in vico [[stela]] ei erecta est.
== Bibliographia ==
* Albrecht Aichelin: ''Paul Schneider. Ein radikales Glaubenszeugnis gegen die Gewaltherrschaft des Nationalsozialismus''; Kaiser, Gütersloh 1994, ISBN 3-579-01864-7.
* Claude R. Foster: ''Paul Schneider. Seine Lebensgeschichte. Der Prediger von Buchenwald'', Hänssler, Holzgerlingen 2001, ISBN 3-7751-3660-6.
* Markus Geiger: ''Pfarrer Paul Schneider und seine Rezeptionsgeschichte''; Schriftenreihe der Pädagogischen Hochschule Heidelberg 49; Heidelbergae: Mattes, 2007
* Folkert Rickers: ''Widerstehen in schwerer Zeit. Erinnerung an Paul Schneider (1897–1939).'' Neukirchener Erziehungsverein, Neoclesiae-Fliunniae 1998, ISBN 3-7887-1673-8.
* Margarete Schneider: ''Paul Schneider. Der Prediger von Buchenwald. Das Martyrium Paul Schneiders''; reediderunt Elsa-Ulrike Ross, Paul Dieterich; Eldonejo Hänssler, Holzgerlingen 2009, ISBN 978-3-7751-4996-9.
* Rudolf Wentorf: ''Paul Schneider. Der Zeuge von Buchenwald''; Brunnen, Giessae et Basileae 1987, ISBN 3-7655-3810-8.
* Rudolf Wentorf: ''Der Fall des Pfarrers Paul Schneider. Eine biographische Dokumentation''; Neukirchener Erziehungsverein, Neoclesiae-Fliunniae 1989, ISBN 3-7887-1327-5.
* Karl Würzburger: ''Martyrium und Mahnung'', liber sonans, Medienverlag Kohfeldt, 2009, ISBN 978-3-940530-82-0.
* Claude R. Foster jr.: ''Paul Schneider, the Buchenwald apostle: a Christian martyr in Nazi Germany; a sourcebook on the German Church struggle''; SSI Bookstore, West Chester University, Westchester, Pennsylvania 1995, ISBN 1-887732-01-2.
* Philippe Noyer: ''Paul Schneider 1897–1939. Martyr de l’Eglise Confessante Allemande'', Paris 1983
== Pelliculae==
* Sabine Steinwender, Folkert Rickers: ''„Ihr Massenmörder – ich klage euch an“. Pfarrer Paul Schneider''
* Sabine Steinwender, Folkert Rickers: ''„You Mass Murderers – I accuse you“. Reverend Paul Schneider''
* Südwestrundfunk: ''Der Vater und wir. Das Erbe des Paul Schneider''
==Nexus externi ==
{{commonscat|Paul Schneider|Paulum Schneider}}
* [https://web.archive.org/web/20050506113943/http://www.ekir.de/psg-meisenheim/paul_sch/Schneider1939.pdf PDF de Paulo Schneider]
* [https://paul-schneider-gesellschaft.de/ Societas Vimariana memoriam Pauli Schneider in altum tollens]
* [http://www.gdw-berlin.de/bio/ausgabe.php?id=76 Locus memorialis Berolinensis ''Deutscher Widerstand'']
* [https://www.paul-schneider-gymnasium.de/ Situs proprius gymnazii Meisenheim, quod nomen Pauli Schneider portat]
* [http://www.ekir.de/ekir/463_643.php Praesentatur pellicula documentaria ''Ihr Massenmörder – ich klage euch an'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.rhein-zeitung.de/region/aus-den-lokalredaktionen/oeffentlicher-anzeiger_artikel,-buerger-an-paulschneiderehrenmal-gedenkstele-wieder-komplett-_arid,522579.html Historia de stela capta atque reinventa, 2012]
*[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/2000/documents/hf_jp-ii_hom_20000507_test-fede_ge.html Papa Ioannes Paulus mentionem facit de Paulo Schneider martyre, anno 2000 Romae]
* Helmut Moll: [https://web.archive.org/web/20160308152644/http://www.dombibliothek-koeln.de/index1.html?%2Fveranstaltung%2Fmartyrer%2Fcommunio31-2002.html ''Die Märtyrer des 20. Jahrhunderts. Zeugnis und Beispiele'']
* Kinder-Radio Doppeldecker: [https://web.archive.org/web/20071215172523/http://www.doppeldecker.info/index.php?id=70 ''Auferstehung'' cum biographia brevi]
==Notae==
<references/>
{{Lifetime|1879|1939|Schneider, Paulus}}
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Pastores reformati]]
[[Categoria:Theologi Germaniae]]
[[Categoria:Victimae Nazistarum]]
[[categoria:Incolae Vimariae]]
4d8q4wfcdubmvxgb7qy0m5d0el5ab3y
Paulinus
0
302267
3987978
3981729
2026-09-14T17:11:10Z
~2026-49405-65
214731
3987978
wikitext
text/x-wiki
{{Nomen|genus=Masculinum|origo=Latina|significatio="(homo) Pauli"|imago=Saint Paulinus of Nola. Line engraving. Wellcome V0032823.jpg|capitulum=[[Paulinus Nolanus]], sanctus}}
{{Res|Paulinus}} est cognomen, nomen atque [[praenomen]] masculinum, quod e "[[Paulus (nomen)|Paulo]]" originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/paulino Paulino]”. {{Ling|Anglice}}</ref> Forma muliebris '''[[Paulina]]''' est.
== Qui hoc cognomen habuerint ==
* [[Amnius Manius Caesonius Nicomachus Anicius Paulinus]]
* [[Gaius Suetonius Paulinus]]
* [[Marcus Iunius Caesonius Nicomachus Anicius Faustus Paulinus]]
* [[Sextus Anicius Faustus Paulinus]]
== Qui hoc nomen habuerint ==
* [[Paulinus (consul 277)|Paulinus]], consul
* [[Flavius Paulinus]]
== Qui hoc praenomen habuerint ==
* [[Paulinus Aquileiensis]], patriarcha
* [[Paulinus Alcántara]]
* [[Paulinus Ladeuze]]
* [[Paulinus Menna]]
* [[Paulinus Nolanus]], poëta Christianus
* [[Paulinus Petricordiensis]], poëta Christianus Gallicus
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Cognomina Romana antiqua]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina masculina]]
3e6oyqpp9ez1hbjyyv56zdcxbjay07r
3988044
3987978
2026-09-14T22:03:34Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Pagina discretiva nominis|Pagina discretiva nominis]]}}
3988044
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Latina
| significatio = “(homo) Pauli”
| imago = Saint Paulinus of Nola. Line engraving. Wellcome V0032823.jpg
| capitulum = [[Paulinus Nolanus]], sanctus
}}
{{Res|Paulinus}} est cognomen, nomen atque [[praenomen]] masculinum, quod e “[[Paulus (nomen)|Paulo]]” originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/paulino Paulino]”. {{Ling|Anglice}}</ref> Forma muliebris '''[[Paulina]]''' est.
== Qui hoc cognomen habuerint ==
* [[Amnius Manius Caesonius Nicomachus Anicius Paulinus]]
* [[Gaius Suetonius Paulinus]]
* [[Marcus Iunius Caesonius Nicomachus Anicius Faustus Paulinus]]
* [[Sextus Anicius Faustus Paulinus]]
== Qui hoc nomen habuerint ==
* [[Paulinus (consul 277)|Paulinus]], consul
* [[Flavius Paulinus]]
== Qui hoc praenomen habuerint ==
* [[Paulinus Aquileiensis]], patriarcha
* [[Paulinus Alcántara]]
* [[Paulinus Ladeuze]]
* [[Paulinus Menna]]
* [[Paulinus Nolanus]], poëta Christianus
* [[Paulinus Petricordiensis]], poëta Christianus Gallicus
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Cognomina Romana antiqua]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina masculina]]
lr2zdrqmeel8viwihz7biyfbvau7jpj
Numeri Aegaei
0
303535
3987983
3696702
2026-09-14T17:42:59Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3987983
wikitext
text/x-wiki
'''Numeri Aegaei''' sunt [[systema numerale]], quod in scripturis linearibus [[Scriptura Linearis A|A]] et [[Scriptura Linearis B|B]] et in aliis [[scripturae Aegaeae|scripturis Aegaeis]] in usu fuit. Linea verticalis unum significat, horizontalis decem, circulus centum, circulus cum lineis brevibus mille.
{| border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"
| [[File:Linear AB 00001.png|50px|center]]
| [[File:Linear AB 00010.png|50px|center]]
| [[File:Linear AB 00100.png|50px|center]]
| [[File:Linear AB 01000.png|50px|center]]
| [[File:Linear AB 10000.png|50px|center]]
|-
| align="center" | {{formatnum:1}}
| align="center" | {{formatnum:10}}
| align="center" | {{formatnum:100}}
| align="center" | {{formatnum:1000}}
| align="center" | {{formatnum:10000}}
|}
==Exempla==
{| border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"
| [[File:Aegean numeral 2000.svg|50px]] [[File:Aegean numeral 20.svg|50px]] [[File:Aegean numeral 2.svg|50px]]
|-
| align="center" | {{formatnum:2022}}
|}
<gallery>
Aegean num 1986.svg|1986
</gallery>
==Bibliographia==
* Verdan, Samuel. "Systèmes numéraux en Grèce ancienne: description et mise en perspective historique" ([https://web.archive.org/web/20220420051437/https://culturemath.ens.fr/sites/default/files/Verdan_2007_revised.pdf PDF]), in: CultureMath. Institut d’archéologie et des sciences de l’Antiquité (ASA),
[[Categoria:Numeri]]
[[Categoria:Lingua Graeca Mycenaea]]
[[Categoria:Notatio mathematica]]
4w8u4vbit10e8uneolqmm5y6002bfqf
Petrus Rosati
0
307153
3988040
3768013
2026-09-14T21:54:42Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3988040
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus''' ([[Italice]] ''Pietro'') '''Rosati''', die 8 Aprilis anno 1834 [[Civitas ad Truentum|Civitati ad Truentum]] natus et die 31 Augusti 1915 ibidem mortuus, fuir [[barnabitae|Barnabita]] Italicus, [[naturalista]] et poeta Latinus et Italicus.
==Vita==
Apud patres Barnabitas etiam in natali educatus, [[Risina]]m anno 1849 migravit, ubi [[novitius]] factus est. [[Roma]]e anno 1848 vita sacerdotis attulit. Linguam Latinam et Graecam docebat [[Neapolis|Neapoli]], [[Parma]]e, [[Florentia]]e, [[Bononia]]e etc. Carmina Latina et Italica componebat; multoties in [[Certamen poëticum Hoeufftianum|Certamine Hoeufftiano]] laudatus est. Naturalista erat; de avibus multa scripsit et de [[fungus|fungis]] venenosis. Museum zoologicum collegii Bononiensis condidit, quod nomen eius accepit.
==Opera==
* [https://books.google.ru/books?id=N-ImRCTRIi8C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Petri Rosati carmina], Augustae Taurinorum 1887.
* [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b65130&view=1up&seq=87 Petri Rosati ''In mulieres litteratas''] (Amstelodami 1897)
==Bibliographia==
* [[Theodoricus Sacré]], [https://www.jstor.org/stable/23974001 ''Conspectus poetarum Latinorum 1900-1960: supplementum'', in: Humanistica Lovaniensia, Vol. 39 (1990), pp. 328-339]
== Nexus externi ==
* [https://www.habitualtourist.com/pietro_rosati(ponzano) Vita]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in pagina Civitatis ad Truentum
* [http://www.delfico.it/Testi_giovanni_rosati_efam.htm Familia Rosati in ''dèlfico.it'']
{{Lifetime|1834|1915|Rosati, Petrus}}
{{nexus absunt}}
[[Categoria:Poetae Italiae]]
[[Categoria:Poetae Latini Italiae]]
[[Categoria:Certamen Hoeufftianum]]
[[Categoria:Naturalistae]]
[[Categoria:Mycologi]]
kd0asrwmm313f3uznoev4gpk7514rml
Omasa modo Portucalensi
0
308316
3987988
3783306
2026-09-14T18:33:16Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3987988
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Tripas à moda do Porto.JPG|thumb|Trippae modo Portucalensi]]
'''Omasa''' seu Latinitate mediaevali '''Trippae modo Portucalensi''', [[Lusitane]] ''Tripas à moda do Porto'', sunt ferculum [[Portus Cale|Portu Cale]] in urbe [[Portugallia]]e celebrum. Ex [[omasum (gastronomia)|omasis]] [[bubula|bubulis]] vel vitulinis, [[botulus|botulorum frustis]], carnibus variis, [[phaseolus lunatus|phaseolis]] conficitur; e [[Liquamen lycopersici|liquamine lycopersicorum]], [[liquamen e capsicis|liquamine]] et [[pulvis capsici|pulvere capsicorum]], [[Allium sativum|allio]], [[Allium cepa|cepis]] diu coquitur. Saepe modo [[Potagium minutum|potagii]] sed nonnumquam cum [[oryza (victus)|oryza]] inferri solet. Ex hoc ferculo habitantes Portus Cale ''tripeiros'' vel "tripparii" nuncupantur.
Ipsa omasa ''dobrada'' Lusitane appellantur (ut qui "duplicia" diceret); ergo ferculum ''Dobrada à moda do Porto'' recte dici potest, sicut in titulo carminis [[Ferdinandus Pessoa|Ferdinandi Pessoa]] videtur, qui pseudonymo ''Álvaro de Campos'' utens divulgavit; incipit:
::''Um dia, num restaurante, fora do espaço e do tempo,''
::''Serviram-me o amor como dobrada fria.''
::''Disse delicadamente ao missionário da cozinha''
::''Que a preferia quente,''
::''Que a dobrada (e era à moda do Porto) nunca se come fria ...''
("Olim apud popinam quandam, spatii temporisque expertem, mihi protulerunt amorem sicut omasum frigidum. Missionario culinario verbis urbanis dixi me calidum praeferre: omasa nunquam (modo Portuensi etenim parata erant) frigida comedi soluisse ...").<ref>Álvaro de Campos ([[Ferdinandus Pessoa|Fernando Pessoa]]), ''Poesias'' (Olisipone: Ática, 1944) p. 310; [http://arquivopessoa.net/textos/2201 archivum]</ref>
Dicitur, sed fontibus minime citatis, hoc ferculum anno [[1415]] primum inventum esse, quo anno ad milites, qui urbem [[Septa]]m obsidebant, Portuenses carnem omnem quam possidebant dono dedisse; in usum suum nihil nisi omasa et viscera retinuisse, e quibus confectionem huius ferculi coepisse.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Tripas (8907365960).jpg|thumb|Trippae modo Portucalensi cum [[oryza (victus)|oryza]] inlatae]]
* Daniela Carmo, "[https://www.jpn.up.pt/2020/05/14/as-tripas-sao-simbolo-da-capacidade-do-porto-se-sacrificar-pelo-pais/ As tripas são símbolo da "capacidade do Porto se sacrificar pelo país"]" in ''JPN'' (14 Maii 2020)
* Joel Cleto, "A origem dos tripeiros" in J. Cleto, Sérgio Jacques, ''Lendas do Porto'' (Matosinhos: QuidNovi, 2008) pp. 210-211; eadem res in ''O Tripeiro'' 7a ser. vol. 27 no. 7 (2008)
== Nexus externi ==
* Carlos Carvalho, "[https://walkinporto.com/lenda-das-tripas-a-moda-do-porto/ Lenda das Tripas à Moda do Porto]" (2021) apud ''Walk in Porto''
* "[https://web.archive.org/web/20230803190900/https://agendaculturalporto.org/a-origem-das-tripas-a-moda-do-porto/ A Origem das Tripas à moda do Porto]" apud ''Agenda cultural Porto''
[[Categoria:Fercula ex omasis]]
[[Categoria:Fercula bubula]]
[[Categoria:Ars coquinaria Portugallensis]]
[[Categoria:Portus Cale]]
5ri6sqt9g29g3va3y6elq7pl8tlppl6
Mahmudus Abbas
0
309622
3988079
3868474
2026-09-15T08:57:13Z
~2026-49405-65
214731
De forma Latina cognominis atque teknonymo
3988079
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Mahmoud Abbas 2021 (cropped).jpg|thumb|Mahmudus Abbasius anno 2021]]
[[Fasciculus:Red Sea Summit in Aqaba.jpg|thumb|Mahmudus Abbasius cum [[Ariel Sharon|Ariele Sharon]] et [[Georgius W. Bush|Georgio W. Bush]] in [[Iordania]] anno 2003]]
'''Mahmudus Abbasius'''<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 60: "Bismillennariis annis ineuntibus, '''''Abbasio''''' electo a.2005 et postquam Hamasiani in suffragiis Consilii Legislativi a.2006 maioritatem assecuti sunt, factae sunt gubernationes inter ''Fatahianos'' et ''Hamasianos'' unitae, quae praebuerunt disceptationes cum Israeliâ faciendas".</ref> ([[Arabice]] مَحْمُود عَبَّاس, ''Maḥmūd ʿAbbās''; natus die [[15 Novembris]] [[1935]]),<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1933453.stm De Mahmudo Abbasio]</ref> cuius [[teknonymum]] (''[[kunya]]'') est '''ʾAbū Māzin''' (Arabice أَبُو مَازِن), est [[politicus]] et praeses [[Civitas Palaestinae|Civitatis Palaestinae]] (sive [[Auctoritas Nationalis Palaestina]]) a die [[5 Ianuarii]] [[2005]], post mortem [[Iaser Arafatius|Iaser Arafatii]]. Et [[ducatus]] [[factio politica|factionis politicae]] Fatah. Eius politica moderata et contra [[Hamasia|Hamasiam]] est. Sed multi populi [[Palaestini]] politicam Abbasii non admisserunt.<ref>[https://www.jpost.com/middle-east/article-752541 80% of Palestinians say PA President Abbas Abbas should step down]</ref>
Almae matres eius [[Universitas Damascena]] deinde Universitas Patrice Lumumba Populi Amicitatis [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]], ubi thesem "Relatio inter [[Sionismus|Sionismi]] et [[Nazismus|Nazismi]]" scripsit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mahmoud Abbas|Mahmudum Abbasium}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1935||Abbas, Mahmoud}}
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Incolae Palaestinae]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Damascenae]]
qa5xe2hn4t0zmla8oa01z489jna3z63
Usor:נתנאל שטרן/Petah Tikva
2
309761
3988064
3802556
2026-09-14T23:11:20Z
Bartholomite
116968
3988064
wikitext
text/x-wiki
{{Harenarium usoris}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Petah Tikva''' est [[urbs]] [[medio districtu Israelis]]{{dubsig}}. quinta in incolarum{{dubsig}} eius cum 257 196 incolis (iuxta notitia{{dubsig}} ministerii Israelis interioris Augusti 2023). Compositio anno [[1878]] condita est, annoque [[1937]].{{dubsig}} Finis Hod Hasharon et Ramat Hasharon ad septentrionem, [[Telavivum]], [[Bnei Brak]], et [[Givat Shmuel]] ad occidentem condita est, et aliquot [[Kibbutz|kibbutzim]] a [[Consilio Regionali Australi Sharon]] confinis (Einat, Givat HaSlosha, et Nachshonim) et sedes Kfar Sirkin ad orientem, et Gani Tikva, Kiryat Ono et [[Modi'in regione concilii regionalis]] ([[Moshav]] Nahalim, Rintia, Mazor, Barot Yitzchak) et sedes consilii regionalis Sharon meridiani (Magashim. Gat Rimon, Kfar Mesh) ad meridiem.
==Origo nominis==
Origo nominis "Petah Tikva" sumitur ex libro Osee: "Et dabo ei vinitores ejus ex eodem loco, et vallem Achor, ad aperiendam spem; et canet ibi juxta dies juventutis suæ, et juxta dies ascensionis suæ de terra Aegypti" (Osee 2, 15). Anno [[1872]], socii societatis emendi terram [[Iericho]] in vicinia urbis Iericho habitare voluerunt, ita adimplentes [[prophetia]]m quae in libro Osee in hac [[regio]]ne sita est. Nomen a conditoribus electum spei declaravit locum execrabilem in florentissimam sedem converti posse.
In fine, emptione terrae in Emek Akur non facta est. Nonnulli e membris coetus ad terram mercandam quaerendam pervenerunt, et sic in campestribus pervenerunt, terram emerunt vicum Arabum Umlabs et novam compositionem nomine destinatam in Jericho - "Petah Tikva" appellavit.
Item hoc loco significatio inventa est pro nomine compositionis, cum in Isaia, Emek Akhor accipitur pro regione Saron, ubi tandem conditum est: "Et fuit Saron grex ovium; vallis Achhor ad pascendum pecora (Liber Esaiae, cap. 65, vers. 10).
Nomen Ironice etiam accedebat significationem, ob obscuram condicionem in qua coloni Yarkon invenerunt, eorumque conatus et spes eam in futurum aperiendi, pro Iudaeorum compositione per universam regionem et nationalem resuscitationem.
== Historia urbis ==
Fundatio Petach Tikva - 1878
Terra Petach Tikva in die 30 iulii 1878 emptus est, et conditores ut coloniam colendinam, prima colonia in centro regionis sunt. coloniam "Gia Oni" (Rosh Pina) antecessit, paucis septimanis ante constitutionem Petah Tikva constituta est, tamen, cum nuntius de constitutione "Gai Oni" nuper advenit, et coloni Omalbes plures hospites habebant, Petah Tikva receperunt. the cognomen "Mater Coloniae".
===Conditores coloniae===
Rabbi Akiva Yosef Schlesinger, qui Israelem ex Hungaria immigravit, a ducibus "seditionis veteris" cum magna veneratione susceptus est, tamen post eius immigrationem diverso modo compositionem sustinendam quaerere coepit et ad laborem et agriculturam proficisci postulavit. Una cum discipulis suis ad Bai Beit Madrash, inter Rabbi Yoel Moshe Salomonem, societatem condidit et Histadrut "Societatis Redeundi Coronae in Yoshana" (etiam in libro "Kollel Hebraeorum") appellato, cuius principale propositum fuit institutio. productivae societatis et dynamicae, quae fundat suam vitam in valoribus Torah et renovatio linguae hebraicae. Una cum David Gutman et Ioshua Stemper terram circa Hebronem sine fructu redimere temptaverunt. Postquam autem Iericho terram mercari conabantur, etiam defecerunt, terram in campestribus redimere decreverunt. Una cum Rabbi Yoel Mose Salomon emit agrum, cui Petach Tikva aedificabatur, eam in centum insidias divisit et eos Iudaeis, qui agriculturam exercere volebant, vendidit. Conditores inter se coniuncti sunt Eleazar Rab, qui particeps fuit Gutman in societate "Ga'olat Ha'aretz" anno 1936 (una cum Yosef Trevish et Abrahamo Horowitz) et eius filius Yehuda Rab. Rabbi Schlesinger etiam primus functus est. rabbi fundatorum ibi.
===Omelettes{{dubsig}}===
Valorem{{dubsig}} extensum - Omalves{{dubsig}} et primi habitatores Iosue Stampfer et [[Yoel Mose Salomon]] et Zarakh Burnett et David Gutman et Eleazar Rab et filii eius Yehuda Rab et Michol Leib Katz Umlabs, qui in Joppe vixit. Vicus ipse Iris fere vacuus erat, ex quibus ex quibus pagum ob malariae exanimatum vel relictum est. Terra relatus est nomine David Gutman, civis Austriacus, et pactio venditionis apud consulem Austriacum in Ioppen signatum est, ut condicionem vitaret ubi paciscor materiari non potuit, sicut coetus in priore conatu factum est. ad emptionem terre prope Iericho. Itaque die septimo a Shesvan 1559 - Die 3 novembris 1878 - Elazar Rab et Iosue Stemper filius eius David Gutman et Yoel Mose Salomon profecti sunt ad Peta Thecua.
Rabbi Yehoshua Hashel Yoel Bassan, vir ex Eshkolot, unus e primis terrae emptoribus et machinator compositionis fuit. Idem proelium committit. Haim Amzlag, legatus consulis Britanniae in Ioppen, in emptione terrae Petach Tikvae versabatur. Gradus sui operis non liquet;
Iosephus Navon nepos eius scripsit se anno 1876 futuri conditores Petach Tikva ad eum accedere et eius auxilium in terra quaerenda petivisse. Post horum hominum frustra conatum ad emendum agrum circa Hebron et Iericho Navon cum patruo suo occurrerunt eique nuntiaverunt. Haim dixit posse mercari terram circa Joppen. Deinde telegraphum misit ad possessorem Antonium Bishara Tien, praedium Christianum ab Joppe possessorem, et pulsum sensit, et affirmative respondit. Haim et Yosef aream visitaverunt, sed Tian nimis mutuo postulaverunt.
Coloni aliter explicationem descripsit. Aestate anni [[1878]], David Gutman, Yoel Mose Salomon, Iosua Stampfer, Zarakh Burnett, et alii ex Askenazi communitate Hierosolymorum discesserunt Hierosolyma, quaerendi terras Melbas in vicinia Ioppen. Cum illuc venissent, petierunt Chaim Amzlag, ut possessorem terrae Tian contingeret, eo consilio, ut conventum inter eos divideret et aream verteret. Amzlag libenter obsecutus est. Sed interim, die 30 mensis Iulii anno 1878, regio terrestris prope 3,375 dunams Turcica (circiter 3,044 metrica dunams) a Christiano effendi in Jaffa, Salim Katzar empta est. Sequenti anno coloni etiam cum Tian pacti sunt et 10 00 dunams{{dubsig}} Turcorum (9193 dunams metricae) terrae suae in pensionibus emerunt. Descriptae sunt nonnullae terras in nomine Amzlag.
===Primum bene{{dubsig}}===
Postquam deprehensum est fontem aquae a segmentis Arabicis inquinatum esse cadaveribus pecorum quae in Yarkon aquas iaciebantur, tres fundatores decreverunt primum munus eorum novam aquam putei fodere. Yehuda Rab conducta ad puteum fodiendum et aqua in altitudinem 24 metrorum inventa est. Cum putei constructione, incolarum circum villarum Arabicarum ea iuxta munitores uti coeperunt. Arabes puteum "Bir-Shua" appellaverunt et monuerunt primam aquam mulieribus virtutem ad fertilitatem dari.
===Primum aratrum===
Yehuda Rab in terra Petach Tikva primum sulcus aperientis memoratur. David Regner agronomist, qui ex Hungaria ad terram administrandam venit, statuit ut aratra originis patriae, generis in Europa accepti. "Magnos et potentes" tauros ex Syria adduxit. Post pluviam primam, Eliezer Rab et filius eius iverunt ad operandum in agris, cum XII operariis Arabum. Frumentum agrorum felix fuit et Arabes opus laudaverunt et dixerunt: "Al Yehud Astar man al alman" id est Judaei Germanos, incolas coloniarum Templarii sua diligentia superant. Visus campi viridis comparati campis siccis in circuitu vicinis effecit ut se exprimant "Al Bracha end al Yehud", id est benedictio quiescit cum Iudaeis.
Tovia Salomon etiam phaenomeni curriculum explanat. Vicani, experti, non statim post pluviam serunt, si maturius est. Id vocant "pluvias" appellatas, quasi gravidam faetam deponat. Secundam pluviam exspectant. Quia commune phaenomenon in Israel est, quod interdum tempus est interstitium inter primam pluviam et adventum ceterorum imbrium hiemalium. Et si post primam pluviam seminaveris, arescet seminibus, donec veniat dies pluviae. Sed id non accidit eo anno in Petah Tikva. Hebraeus agronomist dixit: "Arabes non erunt magistri in opere nostro, sed intellectus noster erit illis in exemplum".
===Pascha primum===
Fine anni primi segetem bene cessit. Coloni omnes mandata quae pendent in terra observare constituerunt: collige, obliviscere, et redde. Et deposuerunt donationes et decimas secundum legem et oneraverunt triginta [[Camelus|camelis]]{{dubsig}} et tulerunt in [[Hierosolyma|Ierusalem]]{{dubsig}}. Tovia Salomon, filius [[Rabbi Ioel Mose Salomon]], dixit "illa die movisse omnes notas."
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20180213021617/http://petah-tikva.muni.il/ Situs proprius]
<!--[[Categoria:Urbes Israelis]]-->
5p47cywlexle3sppoovwam28cqe4o4b
Antonius Blinken
0
310665
3987925
3932573
2026-09-14T12:15:33Z
~2026-49405-65
214731
De forma Latina cognominis
3987925
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Antonius Ioannes Blinkenius}}<ref>Cfr. ''[https://ephemerisnuntii.eu/leolat/DE%20TERRA%20SANCTA.pdf DE TERRA SANCTA]'' apud ''Epistula Leonina'', p. 40: "Oratio Blinkenii interrupta est ab activistis indutiarum Gazensium postulatoribus".</ref> (natus ''Antony John Blinken'' die [[16 Aprilis]] [[1962]]) est [[politicus]] [[Civitates Foederatae|Americanus]]. Ex die [[26 Ianuarii]] [[2021]], usque ad [[2025]], [[Civitatum Foederatarum Secretarius Civitatis]] sub [[Iosephus Bidenius|Iosepho Bidenio]] est.<ref>[https://www.state.gov/biographies/antony-j-blinken/ De Antony J. Blinken]. {{Ling|Anglice}}</ref> Ab anno [[2015]] ad annum [[2017]] Civitatum Foederatarum Vice Secretarius Civitatis sub [[Baracus Obama|Baraco Obama]] erat.
Die 8 Ianuarii [[2024]], post initium [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|Belli Israëliani-Hamasiani anni 2023]], Blinken [[lacinia Gazetica|laciniam Gazeticam]] a populis [[Palaestini]]s regi debere dixit.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67907336 Palestinians must be able to stay in Gaza - Blinken]. {{Ling|Anglice}}</ref>
Alumnus [[Collegium Harvardianum|Collegii Harvardiani]] est, et apud [[Universitas Columbiae|Universitatem Columbiae]] gradum [[doctor iuris|doctoris iuris]] adeptus est.
Anno 2012, Evan Ryan in [[matrimonium]] duxit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://www.state.gov/biographies/antony-j-blinken/ Vita in situ interretiali Ministerii Civilis.] {{Ling|Anglice}}
{{Secretarii civici Civitatum Foederatarum}}
{{Lifetime|1962||Blnken, Antonius}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]]
[[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Secretarii Civitatis Civitatum Foederatarum]]
e4i6gr8v171jewy421nxjekvesbu4n4
Marisa
0
311699
3988073
3830449
2026-09-15T08:20:18Z
~2026-49405-65
214731
3988073
wikitext
text/x-wiki
{{Disnomen}}
{{Nomen|genus=Femininum|origo=Hiberica et Italica|significatio=fortasse "amata" et "gloriosa in pugnam"|imago=BERENSON Marisa-24x30-2008 (cropped).jpg|capitulum=[[Marisa Berenson]], actrix Americana}}
'''Marisa''' est [[praenomen]] femininum Hispanicum, Italicum Lusitanumque (seu etiam Anglicum), quod e nomine Hebraico ''[[Maria]]'' atque nomine Germanico ''[[Aloisia]]'' componitur.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/marisa Marisa]". {{Ling|Anglice}}</ref>
== Mulieres ==
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marisa Berenson||en|qid=Q285419}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marisa Brando||it|qid=Q3849307}}
* [[Marisa Del Frate]]
* [[Marisa Laurito]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marisa Miller||en|qid=Q230821}}
* [[Marisa Payne]]
* [[Marisa Paredes]]
* [[Marisa Pavan]]
* [[Marisa Zenima Granieri]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Maria Luisa]]
[[Categoria:Nomina composita]]
[[Categoria:Praenomina feminina]]
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
[[Categoria:Praenomina Hispanica]]
[[Categoria:Praenomina Italica]]
[[Categoria:Praenomina Lusitana]]
fk01f3z354bto84vf6g46ou3cx78kxc
Oloris cantus
0
313140
3987963
3987167
2026-09-14T15:56:25Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3987963
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Gravure door Reinier van Persijn.jpg|thumb|Olor musicus. Imago aeri incisa (1655).]]
{{res|Oloris cantus}}<ref>Plinius Maior X.63: “{{lectio|olorum}} morte narratur flebilis {{lectio|cantus}}”.</ref> vel {{res|cantus olorinus}}<ref>[[Sidonius Apollinaris]], ''Epistulae'' VIII.9.4: ''cantuum ... olorinorum quorum est modulatior clangor in poenis''. Necnon ibidem IX.2.2: ''olorinis cantibus''.</ref> sive {{res|cygnea cantio}}<ref>Karl Friedrich Wilhelm Wander (ed.): [http://www.zeno.org/nid/20011719397 “Schwanengesang”] - apud: ''Deutsches Sprichwörter-Lexikon'', tomus 4. Lipsiae 1876, col. 417-418</ref> est [[Figura dicendi|locutio figurata]] e loco [[Plato|Platonici]] ''[[Phaedo (Plato)|Phaedonis]]'' ducta, ubi [[Socrates]] sese cum [[olor|oloribus]], [[Apollo|Apollinis]] [[aves|avibus]], comparat, dicens eos, [[mors|morte]] appropinquante, futurorum praescienta a [[deus|deo]] donatos, plura atque [[pulchritudo|pulchriora]] canere,<ref>85a: ''ᾄδοντες καὶ ἐν τῷ πρόσθεν χρόνῳ, τότε δὴ πλεῖστα καὶ κάλλιστα ᾄδουσι, γεγηθότες ὅτι μέλλουσι παρὰ τὸν θεὸν ἀπιέναι οὗπέρ εἰσι θεράποντες'' = 'canunt quidem et antea sed tunc plurime et pulcherrime, quia gaudent quod profecturi sint apud deum cuius sunt ministri'.</ref> quam in cetera vita quia felicitatem eos opperientem senserunt. Homines econtra quia ipsi mortem reformidant falso putant cycnos vitam finientem ita plorare. Iam [[Aeschylus]] eidem fabulae alluserat.<ref>''[[Agamemnon (Aeschylus)|Agamemnon]]'' 1443-5: ([[Clytaemestra|Clytemnestra]] de [[Cassandra]]:) ''ἡ δέ τοι κύκνου δίκην // τὸν ὕστατον μέλψασα θανάσιμον γόον // κεῖται'' = Haec cygni modo ultimum modulata mortalem gemitum iacet.</ref> An revera olores morientes ita canant alia quaestio: iam [[Plinius Maior]] id negabat, e quibusdam experimentis certior factus ut dicebat.<ref>Loc. laud.{{dubsig}}</ref>
Hodie haec locutio de pulchro opere adhibetur aut alio magno incepto quod [[artifex]] quidam, paulo antequam moreretur aut alia de causa artem deponere cogeretur, velut ultimum fulgorem, ut ita dicam, ante [[nox|noctem]] profundam effecerit. Ita exempli gratia carminum posthumorum [[Franciscus Schubert|Francisci Schubert]] collectaneum sub titulo ''Schwanengesang'' (“Oloris cantus”) publicatum est.
{{NexInt}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cycnus Liguriensis||en|qid=Q1094710}}
* ''[[Cycnus olor]]''
==Nexus externi==
* [http://www.zeno.org/Brockhaus-1809/B/Der+Schwanengesang?hl=schwanengesang “Der Schwanengesang”] - apud: ''Brockhaus Conversations-Lexikon'', tomus 8, Lipsiae 1811, p. 350
== Notae ==
<references/>
[[Categoria:Aeschylus]]
[[Categoria:Cygnus]]
[[Categoria:Locutiones multilingues]]
[[Categoria:Plato]]
cpqyv92o8udecaf6d6j21mrrdaa2dz2
Viola (praenomen)
0
313274
3987936
3987894
2026-09-14T13:20:11Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3987936
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Femininum
| origo = Latina
| significatio = “[[viola]]”
| imago = Verdi - La traviata - Geneviève Vix as Violetta in the Opéra-Comique production - Photo Felix - The Victrola book of the opera.jpg
| capitulum = Violetta Valéry, persona in opere lyrico ''[[La traviata]]''
}}
{{res|Viola}} est [[praenomen]] femininum, Latina origine, quod e nomine [[Viola (genus plantarum)|''Violae'']] [[genus (taxinomia)|generis]] [[planta]]rum derivatur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/viola Viola]”. {{Ling|Anglice}}</ref> [[Deminutivum|Deminutiva]] praenominis {{res|Violetta}} atque {{res|Violeta}} sunt.
== Mulieres ==
* [[Violeta Alexandru]]
* [[Viola Amherd]]
* [[Violeta Chamorro]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Viola Davis|<>|en|qid=Q229181}}
* [[Viola Desmond]]
* [[Violetta Ferrari]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Violetta Jessop|<>|en|qid=Q267275}}
== In operibus artificiosis ==
Viola est [[persona]] in ''[[Twelfth Night]]'', [[comoedia]] a [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmo Shakesperio]] scripta, quae anno [[1623]] primum edita est.<ref name=":0" /> Violetta Valéry est [[protagonista]] in ''[[La traviata]],'' [[Melodrama (musica)|opera musica]] ab [[Iosephus Verdi|Iosepho Verdi]] [[compositor]]e [[Italia|Italico]] anno [[1853]] docta.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[557 Violetta]], [[asteroides]]
* [[Viorel]], nomen Dacoromanicum
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
[[Categoria:Praenomina Bohemica]]
[[Categoria:Praenomina feminina]]
[[Categoria:Praenomina Hispanica]]
[[Categoria:Praenomina Italica]]
[[Categoria:Praenomina Slovaca]]
[[Categoria:Praenomina Theodisca]]
7v3lztlg49n1l3g7q9ype3yg388xk7i
3987937
3987936
2026-09-14T13:20:55Z
Grufo
64423
3987937
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Femininum
| origo = Latina
| significatio = “[[Viola (genus plantarum)|viola]]”
| imago = Verdi - La traviata - Geneviève Vix as Violetta in the Opéra-Comique production - Photo Felix - The Victrola book of the opera.jpg
| capitulum = Violetta Valéry, persona in opere lyrico ''[[La traviata]]''
}}
{{res|Viola}} est [[praenomen]] femininum, Latina origine, quod e nomine [[Viola (genus plantarum)|''Violae'']] [[genus (taxinomia)|generis]] [[planta]]rum derivatur.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/viola Viola]”. {{Ling|Anglice}}</ref> [[Deminutivum|Deminutiva]] praenominis {{res|Violetta}} atque {{res|Violeta}} sunt.
== Mulieres ==
* [[Violeta Alexandru]]
* [[Viola Amherd]]
* [[Violeta Chamorro]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Viola Davis|<>|en|qid=Q229181}}
* [[Viola Desmond]]
* [[Violetta Ferrari]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Violetta Jessop|<>|en|qid=Q267275}}
== In operibus artificiosis ==
Viola est [[persona]] in ''[[Twelfth Night]]'', [[comoedia]] a [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmo Shakesperio]] scripta, quae anno [[1623]] primum edita est.<ref name=":0" /> Violetta Valéry est [[protagonista]] in ''[[La traviata]],'' [[Melodrama (musica)|opera musica]] ab [[Iosephus Verdi|Iosepho Verdi]] [[compositor]]e [[Italia|Italico]] anno [[1853]] docta.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[557 Violetta]], [[asteroides]]
* [[Viorel]], nomen Dacoromanicum
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
[[Categoria:Praenomina Bohemica]]
[[Categoria:Praenomina feminina]]
[[Categoria:Praenomina Hispanica]]
[[Categoria:Praenomina Italica]]
[[Categoria:Praenomina Slovaca]]
[[Categoria:Praenomina Theodisca]]
syknejzuauna5qwpb751xmm471u9v21
Usor:Madéquis
2
313410
3988050
3842111
2026-09-14T22:19:56Z
Mfield
203323
Mfield movit paginam [[Usor:Wheatley2]] ad [[Usor:Madéquis]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Wheatley2|Wheatley2]]" to "[[Special:CentralAuth/Madéquis|Madéquis]]"
3842111
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:ICS Romeo.svg|thumb]]
Salve! Nomen mihi est Wheatley2. Sum ordinarius contributor ad Vicipaedia et operam meam conor ut emendationes utiles reddas ad cognitionem plurium hominum operandam.
[[w:User:Wheatley2|Maxime in Vicipaedia Anglica laboro]], sed hic iuvare temptabo.
qeelmuydrhr515s500ygexsj8tm93fm
Lucilla
0
313684
3987933
3987914
2026-09-14T13:13:14Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3987933
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Femininum
| origo = Latina
| significatio = “parva Lucia”
| imago = INC-1850-a Ауреус Луцилла ок. 164-169 гг. (аверс).png
| capitulum = Nummus imperatricis Romanae [[Annia Aurelia Galeria Lucilla
| Lucillae]]
}}
{{res|Lucilla}}, sive {{res|Lucilia}}, fuit [[cognomen]] atque [[Nomen proprium|nomen]] femininum Romanum antiquum, [[deminutivum]] [[Lucia|Luciae]], atque hodie [[praenomen]] est.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/lucilla Lucilla]”. {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":02">Vide paginam “[https://www.etymonline.com/word/Lucille Lucille]” apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}.</ref>
== Quae hoc cognomen habuerint ==
* [[Annia Aurelia Galeria Lucilla]]
== Quae hoc nomen habuerint ==
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucilla (martyr)|Lucilla|it|qid=Q3838778}}, sancta atque martyr
* [[Domitia Lucilla|Domitia Lucilla Minor]], mater [[Marcus Aurelius|Marci Aurelii]]
== Quae hoc praenomen habuerint ==
* [[Lucilla Ball]]
* Lucilla Fay LeSueur, verum nomen actricis [[Ioanna Crawford|Ioannae Crawford]]
* [[Lucilla Morlacchi]]
* [[Lucilla Roybal-Allard]]
* [[Lucilia Randon]]
* Lucilla Francisca Ryan, magis nota ut [[Lucia Lawless]]
* [[Lucilla Teasdale Corti]]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Cognomina Romana antiqua]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina feminina]]
oonhbvq9qgma17q0szl3llavju96vs3
Kiautschou
0
315458
3987922
3963448
2026-09-14T12:09:09Z
~2026-49405-65
214731
De nomine Latino oppidi
3987922
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{capsa subdivisionis Vicidata}}
[[File:Das Ostliche Schan-tung.jpg|thumb|right|400px|[[Tabula geographica|Tabula]] Xantonia atque coloniae Kiautschou.]]
{{res|Kiautschou}} [[colonia]] [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Germanica]] in [[Xantonia]] sita fuit, quae pars [[Res publica popularis Sinarum|Sinarum]] hodie est.
Germanica ab anno [[1898]] usque ad annum [[1914]] fuit, quo anno ab [[Iaponia]] occupata est, cum [[exercitus]] Iaponicus Qingdao, vel [[Tsing-Tao]],<ref>"Denique ad mare quum nos convertamus, Tsing-Tao, Germanorum coloniam, videbimus in deditionem a Iapoponiensibus [sic] tandem redactam esse"; ''Alma Roma'', ann. I, n. 8 (Romae, mense Decembris 1914): 152 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1914.ann01.fasc08.Id_Dec.tusc.pdf].</ref> [[caput (urbs)|caput]] exciperet.
==De causis coloniae faciendae==
[[Politicus|Politici]] [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Imperii Germanici]] colonialismo usi sunt, ut potestatem reipublicae vimque [[Oeconomia|oeconomicam]] imperii augere possint. Preaterea haec regio Sinarum ad coloniam faciendam selecta est, cum ob litus prope situm [[Ars navigandi|navigationi]] [[Classis (nautica)|classis]] Germanicae bellicosae apta sit. Illā enim classe Germani potestatem suam per dominationem [[Mare|maris]] firmare poterant.
==De adventu missionis Christianae==
Missio Christiana hic incepta ad [[Protestantes|Protestantismum]] pertinuit; Christiani quidem huius confessionis contendebant sese nōn protectionem imperii Germanici petere, sed tantum fidei Christianae favere.
==De cultu Germanorum==
Multae [[Schola|scholae]] hic conditae sunt, Germani etiam [[Universitas|universitatem]] instituerunt. Imperium autem Germanicum tantum Theodiscae disciplinae favebant.
== Lingua ==
{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lingua Theodisca Kiautschouensis||en|qid=Q108314615}} exculta est, quae a multis hominibus Sinicis dictum est.
==Bibliographia==
* Klaus Mühlhahn: ''Herrschaft und Widerstand in der „Musterkolonie“ Kiautschou''.<!--Latine: Dominatio ac rebellio in "colonia exemplari" Kiautschou.)-->
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Historia Sinarum]]
[[Categoria:Imperium Germanicum]]
[[Categoria:Xantonia]]
tb0cfobiapexfgh4w1577gbuvtp31bd
3987923
3987922
2026-09-14T12:09:56Z
~2026-49405-65
214731
3987923
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{capsa subdivisionis Vicidata}}
[[File:Das Ostliche Schan-tung.jpg|thumb|right|400px|[[Tabula geographica|Tabula]] Xantonia atque coloniae Kiautschou.]]
{{res|Kiautschou}} [[colonia]] [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Germanica]] in [[Xantonia]] sita fuit, quae pars [[Res publica popularis Sinarum|Sinarum]] hodie est.
Germanica ab anno [[1898]] usque ad annum [[1914]] fuit, quo anno ab [[Iaponia]] occupata est, cum [[exercitus]] Iaponicus Qingdao, vel [[Tsing-Tao]],<ref>"Denique ad mare quum nos convertamus, Tsing-Tao, Germanorum coloniam, videbimus in deditionem a Iapoponiensibus [sic] tandem redactam esse"; ''Alma Roma'', ann. I, n. 8 (Romae, mense Decembris 1914): 152 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1914.ann01.fasc08.Id_Dec.tusc.pdf].</ref> [[caput (urbs)|caput]] exciperet.
==De causis coloniae faciendae==
[[Politicus|Politici]] [[Imperium Germanicum (1871-1918)|Imperii Germanici]] colonialismo usi sunt, ut potestatem reipublicae vimque [[Oeconomia|oeconomicam]] imperii augere possint. Preaterea haec regio Sinarum ad coloniam faciendam selecta est, cum ob litus prope situm [[Ars navigandi|navigationi]] [[Classis (nautica)|classis]] Germanicae bellicosae apta sit. Illā enim classe Germani potestatem suam per dominationem [[Mare|maris]] firmare poterant.
==De adventu missionis Christianae==
Missio Christiana hic incepta ad [[Protestantes|Protestantismum]] pertinuit; Christiani quidem huius confessionis contendebant sese nōn protectionem imperii Germanici petere, sed tantum fidei Christianae favere.
==De cultu Germanorum==
Multae [[Schola|scholae]] hic conditae sunt, Germani etiam [[Universitas|universitatem]] instituerunt. Imperium autem Germanicum tantum Theodiscae disciplinae favebant.
== Lingua ==
{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lingua Theodisca Kiautschouensis||en|qid=Q108314615}} exculta est, quae a multis hominibus Sinicis dictum est.
== Notae ==
<references />
==Bibliographia==
* Klaus Mühlhahn: ''Herrschaft und Widerstand in der „Musterkolonie“ Kiautschou''.<!--Latine: Dominatio ac rebellio in "colonia exemplari" Kiautschou.)-->
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Historia Sinarum]]
[[Categoria:Imperium Germanicum]]
[[Categoria:Xantonia]]
jzte9r6qrxz5vu9mlz0efy1uy6cttkq
Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/bivium
10
320926
3988041
3987837
2026-09-14T21:59:11Z
Grufo
64423
De secundo argumento primo congruente
3988041
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{#instantia-iam-creata|}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{#nomen-venturum}}}|praevalebit
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{#forma-canonica-desiderata}}}|{{{#pagina-desiderata}}}
| [[{{{#instantia-iam-creata}}}]]
| [[{{safesubst:<noinclude />lcfirst:{{{#instantia-iam-creata}}}}}]]
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{#forma-canonica-desiderata}}}|{{{#instantia-iam-creata}}}
| +
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />#invoke:redirection|get_target_page|{{{#forma-canonica-desiderata}}}}}|{{{#instantia-iam-creata|}}}
| +
}}
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:{{{#verba-ostendenda|}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />ucfirst:{{{#verba-ostendenda}}}}}|{{{#forma-canonica-desiderata}}}
| [[{{{#verba-ostendenda}}}]]
| [[{{{#pagina-desiderata}}}|{{{#verba-ostendenda}}}]]
}}
| [[{{{#pagina-desiderata}}}]]
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:{{{#verba-ostendenda|}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />ucfirst:{{{#verba-ostendenda}}}}}|{{{#instantia-iam-creata}}}
| [[{{{#verba-ostendenda}}}]]
| [[{{{#instantia-iam-creata}}}|{{{#verba-ostendenda}}}]]
}}
| [[{{{#instantia-iam-creata}}}|{{{#pagina-desiderata}}}]]
}}
}}
}}{{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{#propositum|}}}|exhibitio||{{safesubst:<noinclude />Si in substitutione||{{Recensio vacua exspectatur|summarium=Formulam {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:nexus ad paginam creandam creatamve]]}} detraxi, quia pagina creata est.}}}}}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:{{safesubst:<noinclude />Si in substitutione|/}}
| <noinclude />{<noinclude />{<noinclude />safesubst:<noinclude />Nexus ad paginam creandam creatamve{{safesubst:<noinclude />!}}{{{#pagina-desiderata}}}{{safesubst:<noinclude />!}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{#verba-primigenia|}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />ucfirst:{{{#verba-ostendenda}}}}}|{{{#forma-canonica-desiderata}}}
|
| {{{#verba-primigenia}}}
}}
}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{#qid|}}}
| {{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
with_name_not_matching|^#|
entering_substack|
excluding_numeric_names|
detaching_substack|
mapping_by_mixing|$#|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
discarding||
all_sorted|
for_each|{{safesubst:<noinclude />!}}$#}}{{safesubst:<noinclude />!}}qid{{safesubst:<noinclude />=}}{{{#qid}}}
| {{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
excluding_numeric_names|
with_name_not_matching|^#|
with_value_not_matching||strict|
all_sorted|
setting|hi/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}|
list
}}
}}<noinclude />}<noinclude />}<noinclude />
| {{#if:{{{#qid|}}}
| {{#if:{{{#verba-ostendenda|}}}
| [[{{{#pagina-desiderata}}}|{{{#verba-ostendenda|}}}]]
| [[{{{#pagina-desiderata}}}]]
}}{{Sin secus
| 1 = {{#invoke:params|
with_name_not_matching|^#|
entering_substack|
excluding_numeric_names|
detaching_substack|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
discarding||
entering_substack|new|
pulling|d|
detaching_substack|
mapping_by_calling|Nexus ad paginam creandam creatamve/nexus|
names_only_as|lingua|
let|pagina|{{{#qid}}}#sitelinks-wikipedia|
let|latine|{{{#pagina-desiderata}}}|
let|propositum|{{{#propositum}}}|
leaving_substack|
mapping_by_calling|Nexus ad paginam creandam creatamve/legatio|names_only|
let|#qid|{{{#qid}}}|
let|#latine|{{{#pagina-desiderata}}}|
flushing|
all_sorted|
list_values
}}
| 2 = <sup style="font-weight: normal; font-style: normal;">[[:d:{{{#qid}}}#sitelinks-wikipedia|(d)]]</sup>
| 3 = <sup style="font-weight: normal; font-style: normal;">
| 4 = </sup>
}}{{#if:{{{#titulus-iam-creatus|}}}|{{Nexus ad paginam creandam creatamve/nectenda|qid={{{#qid}}}|propositum={{{#propositum}}}}}}}
| {{#if:{{{#verba-ostendenda|}}}
| [[{{{#pagina-desiderata}}}|{{{#verba-ostendenda|}}}]]
| [[{{{#pagina-desiderata}}}]]
}}{{#invoke:params|
excluding_numeric_names|
with_name_not_matching|^#|
all_sorted|
with_value_not_matching||strict|
mapping_by_calling|Nexus ad paginam creandam creatamve/nexus|
names_and_values_as|lingua|pagina|
let|latine|{{{#pagina-desiderata}}}|
let|propositum|{{{#propositum}}}|
setting|h/f/n|<sup style{{=}}"font-weight: normal; font-style: normal;">|</sup>{{#if:{{{#titulus-iam-creatus|}}}
| {{Nexus ad paginam creandam creatamve/nectenda|qid=|propositum={{{#propositum}}}}}
| {{#ifeq:{{{#propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur]]}}
}}|<sup style{{=}}"padding-left: 1px; font-size: .75em; cursor: help; color: #090;" title{{=}}"Significatio huius nexus rubri non intellegitur; adde nexum intervicialem si potes (e.g. ‘…|en={{Textus planus|{{{#pagina-desiderata}}}}}’).">[<i>nexus intervicialis desideratur ([[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|auxilium]])</i>]</sup>{{#ifeq:{{{#propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae quae nexus internos obscuros exhibent]]}}|
list_values
}}
}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude>
cis6qhj6xz2gmdj9x492suy7dtdahc4
Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/doc
10
320929
3988053
3987840
2026-09-14T22:20:22Z
Grufo
64423
3988053
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Substitutio quae suam transclusionem protrahit
| 1 = ...
| formula = pcc
| seu 1 = pcc
| seu 2 = pagina creanda creatave
| seu 3 = pagina creanda
| seu 4 = nexus intervicialis
| seu 5 = niv
}}
{{Formula transitoria}}
{{Compendia substitutionis|pcc|niv|pagina creanda}}
{{Lua|Modulus:Params|Modulus:Redirection|Modulus:Vicidata}}
In Vicipaedia, omnes nexus rubri in pagina speciali [[Specialis:Paginae desideratae|paginarum desideratarum]] numerantur, attamen quomodo tales paginae ad paginas aliis linguis annectantur ignorabitur; haec [[Auxilium:Substitutio|substitutio]] intercedit ut nexus interviciales de paginis absentibus indicentur.
{{Nota bene}} Non tibi licet substitutionem {{fsn|pcc}} in notis <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref>...</ref></syntaxhighlight> inserere; ut hoc facias, utere substitutione {{fsn|cref}}.
== De usu ==
; Syntaxis 1
: <code>{{subst:'''nexus ad paginam creandam creatamve'''|''nomen paginae Latinae''|''[verba ostenta]''|tessera linguae=''pagina barbara''|''[...]''}}</code>
: vel
: <code>{{subst:'''pcc'''|''nomen paginae Latinae''|''[verba ostenta]''|tessera linguae=''pagina barbara''|''[...]''}}</code>
; Syntaxis 2
: <code>{{subst:'''nexus ad paginam creandam creatamve'''|''nomen paginae Latinae''|''[verba ostenta]''|''[tessera linguae 1]''|''[tessera linguae 2]''|''[...]''|''[tessera linguae N]''|qid=''entitas Vicidatorum''}}</code>
: vel
: <code>{{subst:'''pcc'''|''nomen paginae Latinae''|''[verba ostenta]''|''[tessera linguae 1]''|''[tessera linguae 2]''|''[...]''|''[tessera linguae N]''|qid=''entitas Vicidatorum''}}</code>
=== Exempla ===
Si pagina nondum exsistit:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|en=LARES (satellite)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|en=LARES (satellite)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)||en|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)||en|d=Q427370}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)||en|d=Q427370|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)||en|d|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|en|d=Q427370}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d=Q427370|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|it|fr|en=LARES (satellite)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|it|fr|en=LARES (satellite)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|it|fr|en|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|en|it|fr|en=LARES (satellite)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|it|fr|en=LARES (satellite)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|it|fr|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* Si nomen Latinum paginae est idem ac nomen '''omnibus''' aliis linguis '''a te praebitis''', nomen Latinum sufficet:
** <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LAGEOS|LAGEOS satelliti|en}}</syntaxhighlight>
**: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LAGEOS|LAGEOS satelliti|en|propositum=exhibitio}}
**:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LAGEOS|LAGEOS satelliti|en|qid=Q1797842}}</syntaxhighlight>
** <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LAGEOS||en}}</syntaxhighlight>
**: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LAGEOS||en|propositum=exhibitio}}
**:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LAGEOS||en|qid=Q1797842}}</syntaxhighlight>
{{Ast}}
Si pagina iam exsitit:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Spatii temporisque tractio|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatii temporisque tractio|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio]]</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Spatii temporisque tractio|Spatii temporisque tractione|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatii temporisque tractio|Spatii temporisque tractione|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio|Spatii temporisque tractione]]</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|abcd efgh ijkl|Spatii temporisque tractione|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|abcd efgh ijkl|Spatii temporisque tractione|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio|Spatii temporisque tractione]]</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|abcd efgh ijkl|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|abcd efgh ijkl|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio|abcd efgh ijkl]]</syntaxhighlight>
{{Ast}}
Quum iam est pagina Latina quae ad Vicidata nectit sed titulus Latinus praebitus differt, pagina intervicialis praevalebit:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Marcus Tullius Cicero|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcus Tullius Cicero|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio|Marcus Tullius Cicero]]</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Marcus Tullius Cicero|Cicero|en=Frame-dragging}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcus Tullius Cicero|Cicero|en=Frame-dragging|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatii temporisque tractio|Cicero]]</syntaxhighlight>
{{Ast}}
Quum titulus Latinus iam exsistit sed nexus ad Vicidata praebitum abest aut aliud indicat, [[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/nectenda|signum quoddam]] ostendetur atque pagina in [[:Categoria:Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis]] numerabitur:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Marcus Tullius Cicero|Cicero|en=LARES (satellite)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcus Tullius Cicero|Cicero|en=LARES (satellite)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcus Tullius Cicero|Cicero|en|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
{{Ast}}
Si, quum demum pagina Latina creabitur, verbis ostentis novum nomen sequendum erit, scribe notam <code><></code> in secundo argumento. De littera initiali primi argumenti memorabitur essetne maiuscula aut minuscula:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Bibliotheca computatralis|<>|en=Library (computing)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|Bibliotheca computatralis|<>|en=Library (computing)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Bibliotheca (informatica)]]</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|bibliotheca computatralis|<>|en=Library (computing)}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|bibliotheca computatralis|<>|en=Library (computing)|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[bibliotheca (informatica)]]</syntaxhighlight>
Hoc perutile est in indicibus quales paginae discretivae, indices nexuum internorum, et cetera.
{{Ast}}
Argumenta {{para|d}} et {{para|qid}} in hoc tantum differunt, quod argumentum {{para|d}} in pagina ostendetur:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|en|d=Q427370}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d=Q427370|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|en|qid=Q427370}}}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|qid=Q427370|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES|en|d|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d|qid=Q427370|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|en|d|qid=Q427370}}</syntaxhighlight>
{{Ast}}
Si e paginis intervicialibus praebitis nullum argumentum {{para|qid}} deduci potest, pagina nectens in [[:Categoria:Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur]] numerabitur.
{{Ast}}
Si nulla alia pagina intervicialis nectitur, monitus “nexus intervicialis desideratur” ostenditur et pagina in [[:Categoria:Paginae quae nexus internos obscuros exhibent]] numeratur:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|LARES (satelles)|LARES}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES|propositum=exhibitio}}
*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LARES (satelles)|LARES}}</syntaxhighlight>
Hoc perutile est quotienscumque nexus rubrus obscurus invenitur.
== De vetere formula {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} vertenda ==
Si pagina formulam {{fn|creanda}} iam adhibet et ad hanc substitutionem convertenda est, substitue formulam {{Fsn|creanda}} in eius locum. Exempli gratia:
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Creanda|en|Direction (geometry)|directio}}</syntaxhighlight>
*: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|en|Direction (geometry)|directio}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Creanda|en|Skater|d|Q1259045|Pattinator|pattinatricem}}</syntaxhighlight>
*: ↳ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|en|Skater|d|Q1259045|Pattinator|pattinatricem}}</syntaxhighlight>
Si omnia manu vertere vis, tantummodo substitue partes vicitextūs his exemplis acclaratas:
* <code>{{<mark>creanda</mark>|en<mark>|</mark>Giant Magellan Telescope|Ingens Telescopium Magellanicum}}</code>
*: ↳ <code>{{<mark>subst:pcc</mark>|en<mark>=</mark>Giant Magellan Telescope|Ingens Telescopium Magellanicum}}</code>
* <code>{{<mark>creanda</mark>|en<mark>|</mark>Direction (geometry)|d<mark>|</mark>Q2151613|directio|directionem}}</code>
*: ↳ <code>{{<mark>subst:pcc</mark>|en<mark>=</mark>Direction (geometry)|d<mark>=</mark>Q2151613|directio|directionem}}</code>
=== Expressiones regulares ad veterem formulam vertendam ===
{{Folium flexibile
| exordium = collapsum
| praeambulum = Ad versionem veteris formulae accelerandam, nonnullae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|expressio regularis|expressiones regulares|en|qid=Q185612}} adhiberi possunt.
| corpus =
; Expressio regularis (formulā {{fn|Creanda}} dumtaxat cum lingua una):
: <code>\{\{\s*Creanda\s*(\|[^\|\}]+)\|([^\|\}]+)\|([^\|\}]+)(\|([^\|\}]+))?\}\}</code>
; Substitutio (dumtaxat cum lingua una):
: <code>{{subst:pcc\1=\2|\3\4}}</code>
; Expressio regularis (dumtaxat cum linguis duabus):
: <code>\{\{\s*Creanda\s*(\|[^\|\}]+)\|([^\|\}]+)(\|[^\|\}]+)\|([^\|\}]+)\|([^\|\}]+)(\|([^\|\}]+))?\}\}</code>
; Substitutio (dumtaxat cum linguis duabus):
: <code>{{subst:pcc\1=\2\3=\4|\5\6}}</code>
}}
== Subformulae machinariae ==
* {{{{rel|Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/bivium}}}}
* {{{{rel|Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/legatio}}}}
* {{{{rel|Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/nectenda}}}}
* {{{{rel|Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve/nexus}}}}
== Synonyma ==
* {{Fsn|pagina creanda creatave}}
* {{Fsn|pagina creanda}}
* {{Fsn|nexus intervicialis}}
* {{Fsn|niv}}
* {{Fsn|pcc}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis # infeliciter
| Paginae quae ad paginas interviciales absentes nectuntur # infeliciter
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur # infeliciter
| Paginae quae nexus internos obscuros exhibent # infeliciter
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant # caduciter
}}
* {{Fsn|Annotatio cum paginis creandis}}
* {{Fn|Nexus obscurus}}
* {{Fn|Convertimus}}
* {{Fn|Nexus ad recensendum}}
* {{Fn|Creetur}}
* {{Fn|Creetur caput}}
* {{Fn|Nexus ad recensendum}}
* {{Fn|Creanda}} – formula obsoleta
** {{Nexus cum parametris
| 1 = Specialis:Quaerere
| 2 = Paginae quae formulam {{Creanda}} adhuc adhibent
| sort = last_edit_desc
| search = insource:/\{\{\s*creanda\s*\{{!}}/i
| profile = advanced
| fulltext = 1
| limit = 500
| ns0 = 1
| ns1 = 1
| ns2 = 1
| ns3 = 1
| ns4 = 1
| ns5 = 1
| ns6 = 1
| ns7 = 1
| ns8 = 1
| ns9 = 1
| ns10 = 1
| ns11 = 1
| ns12 = 1
| ns13 = 1
| ns14 = 1
| ns15 = 1
| ns100 = 1
| ns101 = 1
| ns828 = 1
| ns829 = 1
}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae scholiasticae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae interviciales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae Vicidatorum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
bm76ic8t9o6cl3ymigazbfxt5cvopmi
Bayreuth Festspielhaus
0
321942
3988035
3931404
2026-09-14T20:43:35Z
LilyKitty
18316
de Feris Baruthensis
3988035
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Bayreuth Festspielhaus 2006-07-16.jpg|thumb|Visio aedificini Bayreuth Festspeilhaus]]
[[Fasciculus:Bayreuth Festspielhaus orchestra pit.JPG|thumb|Visio camerae orchestrae Bayreuth Festspielhaus]]
[[Fasciculus:Aerial image of Bayreuth Festspielhaus (view from the southeast, 2024).jpg|thumb|Visio theatri Bayreuth e caelo]]
'''Bayreuth Festspielhaus'''<ref>Latine: "Domus ludi festi Baruthi"</ref> [[theatrum operaticum]] [[melodrama (musica)|musicae dramaticae]] constituta in [[Baruthum|Barutho]] anno [[1876]] a [[Ricardus Wagner|Ricardo Wagner]] cum auxilio [[Ludovicus II (rex Bavariae)|Ludovici II]], rex Bavariae. Hoc theatrum ad operas Ricardi Wagner specialiter ludedum dum [[Feriae Baruthenses]] creatum est et eius constructio dies [[22 Maii]]<ref>[[Dies natalis]] Ricardi Wagner ipse est.</ref> [[1872]] initiavit.
Opus primum apud hoc theatrum ludum ''[[Der Ring des Nibelungen]]'' fuit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://www.bayreuther-festspiele.de Situs publicus] ([[Theodisce]])
[[Categoria:Baruthum]]
[[Categoria:Theatra operatica]]
[[Categoria:Theatrum lyricum]]
[[Categoria:Ricardus Wagner]]
[[Categoria:Constituta 1876]]
5q67kmiig5e77je8m84q6at15gu0xkn
Vicipaedia:Nuntii Technici
4
322505
3987959
3986466
2026-09-14T15:30:14Z
MediaWiki message delivery
62628
/* Tech News: 2026-38 */ nova pars
3987959
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1=
Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet.
Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]].
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|disputatio]])</bdi> 17:11, 23 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iulii 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 10 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:02, 17 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 24 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.
'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
svml887jy6s6xjd2wyo0h4je42sm5xn
Olim sudor Herculis
0
324460
3988067
3957758
2026-09-15T01:07:03Z
Grufo
64423
Typographia
3988067
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus ad litteram}}
{{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}}
{{Carmen Carminum Buranorum
| titulus =
| imago =
| descriptio =
| categoria =
| numerus =
| auctor =
| argumenta =
| tempus =
| lingua =
| contextus =
| praecedens =
| sequens =
}}
{{lres|Olim sudor Herculis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXIII reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 56–70
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html
}}.</ref>
== Textus ==
{{Versus numerati|
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1a.}}Olim sudor Herculis,
monstra late conterens,
pestes orbis auferens,
claris longe titulis
enituit;
sed tandem defloruit
fama prius celebris,
cecis clausa tenebris,
Ioles illecebris
Alcide captivato.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1b.}}Hydra damno capitum
facta locupletior,
omni peste sevior,
reddere sollicitum
non potuit,
quem puella domuit.
iugo cessit Veneris
vir, qui maior superis
celum tulit humeris
Atlante fatigato.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Caco tristis halitus
et flammarum vomitus
vel fuga Nesso duplici
non profuit;
Geryon Hesperius
ianitorque Stygius,
uterque forma triplici
non terruit,
quem captivum tenuit
risu puella simplici.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Jugo cessit tenero,
somno qui letifero
horti custodem divitis
implicuit,
frontis Acheloie
cornu dedit Copie,
apro, leone domitis
enituit,
Thraces equos imbuit
cruenti cede hospitis.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Antei Libyci
luctam sustinuit,
casus sophistici
fraudes cohibuit,
cadere dum vetuit;
sed qui sic explicuit
lucte nodosos nexus,
vincitur et vincitur,
dum labitur
magna Iovis soboles
ad Ioles
amplexus.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Tantis floruerat
laborum titulis,
quem blandis carcerat
puella vinculis.
et dum lambit osculis,
nectar huic labellulis
Venereum propinat;
vir solutus otiis
Venereis
laborum memoriam
et gloriam
inclinat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Sed Alcide fortior
aggredior
pugnam contra Venerem.
ut superem
hanc, fugio;
in hoc enim prelio
fugiendo fortius
et melius
pugnatur,
sicque Venus vincitur:
dum fugitur,
fugatur.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Dulces nodos Veneris
et carceris
blandi seras resero,
de cetero
ad alia
dum traducor studia.
o Lycori, valeas
et voveas,
quod vovi:
ab amore spiritum
sollicitum
removi.
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum
deflorat,
amans tempus perditum
non plorat,
sed temere
diffluere
sub Venere
laborat.<ref name="Carminamatoria56-70" />
}}
== Descriptio ==
Hoc carmen, [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] adscriptum, exemplum praeclarum est poësis goliardicae ubi mythologia classica cum argumentis eroticis miscetur. Per seriem laborum [[Hercules|Herculis]] (sicut clades [[Hydra Lernaea|Hydrae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cacus|Caci|en|qid=Q754686}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Geryon|Geryonis|en|qid=Q86805}}), poëta demonstrat quomodo heros invictus, qui caelum umeris sustinuit, tandem ab amore [[Iole|Ioles]] domitus sit. Carmen allegorice docet [[Venus (dea)|Venerem]] fortissimos viros vincere posse, famam eorum obscurantem.<ref name="Carminamatoria56-70" />
In parte finali, poëta modum proponit quo haec servitus vitari possit: non vi, sed fuga (“dum fugitur, fugatur”), concludens cum vale dicto ad Lycoridem et reditu ad studia severiora. Structura metrica cum strophis et responsorio (refrain) ad usum musicum et rhythmicum spectat, memoriam gloriamque laborum carnali voluptate vinci ostendens.<ref name="Carminamatoria56-70" />
== Investigatio palaeographica musica ==
Analysim paleographicam carminis—quod est sequentia sive conductus in quattuor paribus stropharum cum carmine intercalari distributus—fontes manu scripti varii et praestantissimi praebent. Inter codices maximi momenti enumerantur Codex Buranus ([[Bibliotheca publica Bavarica]], Clm 4660), codex Cantabrigiensis (Corpus Christi College, Ff.1.17.1), necnon codex Florentinus (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1), qui hoc carmen cum notis musicis servant. Ex parte graphica, melodia eandem structuram pro binis strophis sequitur, dum carmen intercalare post unamquamque stropham repetitur. Notatio in his libris manu scriptis, praesertim in codice Florentino et Cantabrigiensi, systema neumularum exhibet quae cursum melodiae regunt. Inest huic carmini motus quidam qui plerumque binarius sive trochaicus videtur, ubi neumae binis sonis compositae, sicut clives, saepissime in ictibus fortioribus rhythmicis collocantur. Distinctio quaedam in tertia stropha animadvertitur, ubi quattuor versus priores structuram ternariam praebent, contra reliquam textus partem quae nuclei quattuor syllabarum sequitur.<ref name="examen-apium-cb-63">{{Opus
| titulus = Olim sudor Herculis (cb 63)
| contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica
| domus editoria = Examen apium
| url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/063olim.html
| tempus inspectionis = 2026-04-30
}}.</ref>
Investigatio melismatum in hoc conductu momentum habet, sicut in melismate introductorio patet, quod est elementum palaeographicum densum et ad interpretationem rhythmicam necessarium. Quamvis melodiae quattuor stropharum inter se structuras recurrentes non plane demonstrent, macrostructurae internae ex congruentia inter textum poëticum et notationem musicam oriuntur. Haec elementa palaeographica non solum altitudinem sonorum, sed etiam pondus syllabarum et modum prolationis indicant, item ut in studiis de [[notatio musica|notatione]] [[Schola Nostrae Dominae|Nostrae Dominae]] vel in fragmentis Oxoniensibus (Bodleian Library, Auct.6Q.3.17) observari potest, ubi fragmenta amensuralia vel modalia diversas traditiones exscribendi testantur. Insuper [[glossa]]e marginales, ut illa in codice B reperta, nexum inter disciplinam moralem et usum musicum in contextu clericali [[saeculum 13|saeculi XIII]] sublineant.<ref name="examen-apium-cb-63" />
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Lehtonen, 1995
| c = {{Opus
| cognomen = Lehtonen
| nomen = Thomas Martinus Samuel
| nomenclatura = compendiaria
| titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy
| annus = 1995
| lingua = en
| locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]]
| domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]]
| isbn = 978-951-717-846-4
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]
jo9cq5mu30e5oaense56bnbq6sveumb
Seattle Sounders FC
0
324934
3988065
3962329
2026-09-14T23:26:22Z
Bartholomite
116968
3988065
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis pediludii
| nomen = Seattle Sounders FC
| imago = Seattle Sounders FC wordmark.svg
| descriptio imaginis = Logotypus societatis pediludii
| nomen plenum = Seattle Sounders Football Club
| nomen breve = Sounders
| domus = [[Seattlum]]
| capacitas = {{num|37722}}
| dominus = Adrianus Hanauer
| procurator = Craig Waibel
| liga = MLS
}}
{{res|Societas Pediludii ''Seattle Sounders''}} est societas [[pediludium|pedilusoria]] [[CFA|Americana]], [[Seattlum|Seattli]] sita. Anno [[2007]] instituta, quamquam historiam suam ad annum [[1974]] retrahit.
== Stadium ==
[[Fasciculus:Seattle Sounders FC vs. Minnesota United FC - June 15, 2024 - tifo display.jpg|thumb|Stadium Lumen anno [[2024]].]]
Stadium Lumen mediae urbis Seattli sita. Stadium sexaginta novem milia spectatorum capit. Locus erat [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|Certaminis Mundani Pedilusorii]] anno [[2026]].
== Celebri lusores ==
* [[Clint Dempsey]]
* [[Marcus Hahnemann]]
* [[Stuartus Hawkins]]
* [[Christianus Roldan]]
== Victoriae ==
=== Certamina nationalia ===
* Poculum MLS: [[2016]], [[2019]]
* Poculum US Open: [[2009]], [[2010]], [[2011]], [[2014]]
=== Certamina internationalia ===
* Poculum Victorum [[CONCACAF]]: [[2022]]
* Poculum Ligae: [[2025]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Seattle Sounders FC}}
{{Fontes geographici}}
* [https://www.soundersfc.com/ Situs interretialis]
[[Categoria:Seattlum]]
[[Categoria:Societates pediludii]]
cc1n0jesh5ovtfgjkfgcmnamkuy45bu
3988066
3988065
2026-09-14T23:28:30Z
Bartholomite
116968
3988066
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis pediludii
| nomen = Seattle Sounders FC
| imago = Seattle Sounders FC wordmark.svg
| descriptio imaginis = Logotypus societatis pediludii
| nomen plenum = Societas Pediludii Seattle Sounders
| nomen breve = Seattle Sounders
| domus = Stadium Lumen
| capacitas = {{num|37722}}
| dominus = Adrianus Hanauer
| procurator = Craig Waibel
| liga = MLS
}}
{{res|Societas Pediludii ''Seattle Sounders''}} est societas [[pediludium|pedilusoria]] [[CFA|Americana]], [[Seattlum|Seattli]] sita. Anno [[2007]] instituta, quamquam historiam suam ad annum [[1974]] retrahit.
== Stadium ==
[[Fasciculus:Seattle Sounders FC vs. Minnesota United FC - June 15, 2024 - tifo display.jpg|thumb|Stadium Lumen anno [[2024]].]]
Stadium Lumen mediae urbis Seattli sita. Stadium sexaginta novem milia spectatorum capit. Locus erat [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|Certaminis Mundani Pedilusorii]] anno [[2026]].
== Celebri lusores ==
* [[Clint Dempsey]]
* [[Marcus Hahnemann]]
* [[Stuartus Hawkins]]
* [[Christianus Roldan]]
== Victoriae ==
=== Certamina nationalia ===
* Poculum MLS: [[2016]], [[2019]]
* Poculum US Open: [[2009]], [[2010]], [[2011]], [[2014]]
=== Certamina internationalia ===
* Poculum Victorum [[CONCACAF]]: [[2022]]
* Poculum Ligae: [[2025]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Seattle Sounders FC}}
{{Fontes geographici}}
* [https://www.soundersfc.com/ Situs interretialis]
[[Categoria:Seattlum]]
[[Categoria:Societates pediludii]]
plws8e9kaguu6i83nhujjlun2h8wpjq
Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)
0
327260
3987952
3987821
2026-09-14T14:28:33Z
Andrew Dalby
1084
+
3987952
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78 et 79 (1489)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
: Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex, Ioannes princeps, Fernandus Aragonius ("epistula futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta)<ref>Epistula 280 (1504)</ref>
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:creanda/m|es|Íñigo López de Mendoza y Quiñones|Enecus Lupus Mendotius (comes Tendillae)|t=2026-09-13 17:51:16}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, Didacus Villascusae, Michael Perez Almacanus regis secretarius
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Belecensis, Garsias a Toleto
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76, anno 1488-1489</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37, anno 1488</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, Ioannes Ruffus episcopus Britonoriensis legatusque apostolicus
* Alii: Theodorus Papiensis regis Francici archiatrus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
fs6cvhc3xps2ng61fsfv5xtywh600j6
3987956
3987952
2026-09-14T15:15:10Z
Andrew Dalby
1084
+
3987956
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, {{safesubst:creanda/m|it|Gian Giacomo Trivulzio|Ioannes Iacobus Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis, Aloisius Marlianus
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex, Ioannes princeps, Fernandus Aragonius ("epistula futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta)<ref>Epistula 280 (1504)</ref>
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:creanda/m|es|Íñigo López de Mendoza y Quiñones|Enecus Lupus Mendotius (comes Tendillae)|t=2026-09-13 17:51:16}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Didacus Furtatus a Mendocia Infantas dux, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Belecensis, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76, anno 1488-1489</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37, anno 1488</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, Ioannes Ruffus episcopus Britonoriensis legatusque apostolicus<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref>
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
8mi1tct5des6d5fuihh164fjyeqhizc
3987961
3987956
2026-09-14T15:38:50Z
Andrew Dalby
1084
+
3987961
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, {{safesubst:creanda/m|it|Gian Giacomo Trivulzio|Ioannes Iacobus Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis, Aloisius Marlianus
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:creanda/m|es|Íñigo López de Mendoza y Quiñones|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|t=2026-09-13 17:51:16}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}}, epistulae "mei Tendillae comitis filio" et "marchioni Mondejaris" etc. superscriptae,<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Belecensis, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, Ioannes Ruffus episcopus Britonoriensis legatusque apostolicus<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref>
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
93dn6hswymeeguiuhdippf28w60jpg0
3987977
3987961
2026-09-14T17:03:39Z
Andrew Dalby
1084
+
3987977
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:creanda/m|es|Íñigo López de Mendoza y Quiñones|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|t=2026-09-13 17:51:16}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" et "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Bellecensis (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis), Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, Ioannes Ruffus episcopus Britonoriensis legatusque apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref>
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
195jg4p7sennawgv7j9h8mmyhd2wop2
3987985
3987977
2026-09-14T18:07:15Z
Andrew Dalby
1084
+
3987985
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae, doctor Beltranus
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" et "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Bellecensis (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, Ioannes Ruffus episcopus Britonoriensis archiepiscopusque Cusentinus legatusque apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
* Batavi: [[Adrianus IV|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
ccthu39cadutfj33o9fysi4q4il7drv
3987991
3987985
2026-09-14T18:42:18Z
Andrew Dalby
1084
3987991
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae, doctor Beltranus
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" et "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Bellecensis (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
* Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
rtxyqqbmu5x1k6szm51310a5zesdr4r
3987992
3987991
2026-09-14T18:57:16Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
3987992
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:creanda/m|en|Hernando de Talavera|Ferdinandus a Talavera|t=2026-09-13 18:57:33}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae, doctor Beltranus
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" et "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et Petrus Fagiardus Novae Carthaginis dominus marchioque Bellecensis (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
* Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
b4k8ibhwb7a8s9gbpyk477jcoe6m1bl
3988007
3987992
2026-09-14T19:13:04Z
Andrew Dalby
1084
3988007
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Ioannes Borromeus (comes Aronae), Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Arcimboldi|Ioannes Arcimboldus|t=2026-09-13 19:13:38}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae, doctor Beltranus
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} et Novae Carthaginis dominus (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
* Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
5apo79t5nw7ikq1prxmcxjzg812l6c5
3988022
3988007
2026-09-14T19:35:30Z
Andrew Dalby
1084
3988022
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur:
* [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref>
* [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus et marescalcus Franciae, {{safesubst:creanda/m|it|Scaramuccia Trivulzio|Scaramutia Trivultius|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Comensis
* [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]
* Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus
* Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus"
* Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps
* Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis (reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius) (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), {{safesubst:creanda/m|es|Alfonso Carrillo de Acuña|Alphonsus Carrillus (episcopus Pompilonensis)|t=2026-09-13 21:15:31}} et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:creanda/m|es|Pedro González de Mendoza (cardenal)|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego de Muros I|Didacus Murus (decanus Compostellanus)|t=2026-09-13 21:12:29}}, {{safesubst:creanda/m|es|Diego Ramírez de Fuenleal|Didacus Villascusae|t=2026-09-14 15:11:59}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, Michael Perez Almacanus regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Ludovicus Sancius regi thesaurarius, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae, doctor Beltranus
* Hispani in Italia morantes: {{safesubst:creanda/m|es|Bernardino López de Carvajal y Sande|Bernardinus Lupus Caravaialus|t=2026-09-14 14:28:31}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:creanda/m|es|Garcilaso de la Vega (embajador)|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|t=2026-09-14 14:28:31}} orator Hispanus apud Pontificem
* Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} et Novae Carthaginis dominus (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae et Gimaranis, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens
* Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:creanda/m|it|Alessandro Geraldini|Alexander Geraldinus|t=2026-09-13 21:12:29}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus
* Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus; [[Georgius de Ambacia]] cardinalis
* Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus
== Editiones et versiones ==
* 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive]
* 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive]
* 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive]
* 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi]
* 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus]
* Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus]
* Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
[[Categoria:Scripta 1530]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
[[Categoria:Hispaniae scripta]]
[[Categoria:Epistulae]]
[[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]]
hxrzokln1ng6837dwh46jhq8ubh1lic
Laura Mancinelli
0
328056
3987957
3984353
2026-09-14T15:15:37Z
~2026-49579-35
214771
/* De vita */
3987957
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Laura Mancinelli}} fuit [[scriptor|scriptrix]], Germanista,{{dubsig}} [[mediaevalista]], et [[interpres]] [[Italia|Italica]].
== De vita ==
Laura Mancinelli [[Utinum|Utini]] die [[18 Decembris]] [[1933]] nata est, deinde postquam inter [[Roboretum (Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis)|Roboretum]] et [[Mantua]], ubi primae aetatis annos egit, aliquandiu commorata est, anno [[1937]] familia [[Augusta Taurinorum|Augustam Taurinorum]] perpetuo migravit.
Post educationem scholasticam studiaque, anno [[1956]] ex [[Universitas Taurinensis]] gradum in [[Litterae Theodiscae|litteris Theodiscis]] cum praecipua in litteras hodiernas intentione accepit. Annis post gradum doctoris acceptum, docuit, numquam studium suum [[cultura Germanica|culturae Germanicae]] mediae aetatis deponens. Anno [[1969]], commentationem scripsit cui titulus est ''Canticum Nibelungorum: Quaestiones et valores.''
Anno [[2005]], Laura a [[Praeses rei publicae Italicae|Praeside]] [[Carolus Azeglio Ciampi|Ciampi]] in Ordinem Res Publica Italica{{dubsig}} accepta est.
Augustae Taurinorum in [[oppidum|oppido]] die [[7 Iulii]] [[2016]] mortua est.
== Opera ==
* 1981 : ''[[I dodici abati di Challant]]''
* 1986 : ''[[Il fantasma di Mozart]]''
* 1989 : ''[[Il miracolo di santa Odilia]]''
* 1990 : ''[[Amadé]]''
* 1993 : ''[[Gli occhi dell'imperatore]]''
* 1996 : ''[[Raskolnikov]]''
* 1999 : ''[[Il principe scalzo]]''
== Nexus externi ==
{{Vicicitatio}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.lauramancinelli.it/ Situs interretialis Laurae Mancinelli proprius.] {{Ling |Italice}}
{{Lifetime|1933|2016|Mancinelli, Laura}}
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Professores Universitatis Sassaritanae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Taurinensis]]
[[Categoria:Professores Scholae et Universitatis Venetiarum in domo Foscari]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
bb0l10hfrih8zgq2xjbj2qliyxjc0rn
3988071
3987957
2026-09-15T07:15:32Z
~2026-50006-07
214797
/* Opera */
3988071
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Laura Mancinelli}} fuit [[scriptor|scriptrix]], Germanista,{{dubsig}} [[mediaevalista]], et [[interpres]] [[Italia|Italica]].
== De vita ==
Laura Mancinelli [[Utinum|Utini]] die [[18 Decembris]] [[1933]] nata est, deinde postquam inter [[Roboretum (Tridentinum-Athesia Superior/Tirolis Meridionalis)|Roboretum]] et [[Mantua]], ubi primae aetatis annos egit, aliquandiu commorata est, anno [[1937]] familia [[Augusta Taurinorum|Augustam Taurinorum]] perpetuo migravit.
Post educationem scholasticam studiaque, anno [[1956]] ex [[Universitas Taurinensis]] gradum in [[Litterae Theodiscae|litteris Theodiscis]] cum praecipua in litteras hodiernas intentione accepit. Annis post gradum doctoris acceptum, docuit, numquam studium suum [[cultura Germanica|culturae Germanicae]] mediae aetatis deponens. Anno [[1969]], commentationem scripsit cui titulus est ''Canticum Nibelungorum: Quaestiones et valores.''
Anno [[2005]], Laura a [[Praeses rei publicae Italicae|Praeside]] [[Carolus Azeglio Ciampi|Ciampi]] in Ordinem Res Publica Italica{{dubsig}} accepta est.
Augustae Taurinorum in [[oppidum|oppido]] die [[7 Iulii]] [[2016]] mortua est.
== Opera ==
* 1981 : ''[[I dodici abati di Challant]]''
* 1986 : ''[[Il fantasma di Mozart]]''
* 1989 : ''[[Il miracolo di santa Odilia]]''
* 1990 : ''[[Amadé]]''
* 1993 : ''[[Gli occhi dell'imperatore]]''
* 1993 : ''[[La casa del tempo]]''
* 1996 : ''[[Raskolnikov]]''
* 1999 : ''[[Il principe scalzo]]''
* 2001 : ''[[La lunga notte di Exilles]]''
* 2002 : ''[[Biglietto d'amore]]''
* 2005 : ''[[I colori del cuore]]''
* 2007 : ''[[Il ragazzo dagli occhi neri]]''
== Nexus externi ==
{{Vicicitatio}}
{{Fontes biographici}}
* [http://www.lauramancinelli.it/ Situs interretialis Laurae Mancinelli proprius.] {{Ling |Italice}}
{{Lifetime|1933|2016|Mancinelli, Laura}}
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Professores Universitatis Sassaritanae]]
[[Categoria:Professores Universitatis Taurinensis]]
[[Categoria:Professores Scholae et Universitatis Venetiarum in domo Foscari]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
kd2ytpfr9jpbheotloaz5k4hlx3aiy2
Viorel
0
328510
3987939
3987893
2026-09-14T13:22:52Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3987939
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Dacoromanica
| significatio = “[[Viola (genus plantarum)|viola]]”
| imago = ViktorBologan10.jpg
| capitulum = [[Victor Viorel Bologan]], lusor scaccorum Moldavicus
}}
{{res|Viorel}} est nomen atque [[praenomen]] masculinum [[Dacoromanice|Dacoromanicum]], e vocabulo ''viorea'' ('[[Viola (genus plantarum)|viola]]') ductum.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/viorel Viorel]”. {{Ling|Anglice}}.</ref> ''Viorela'' est forma feminina praenominis.
== Qui hoc nomen habuerint ==
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victor Viorel Bologan|<>|ro|qid=Q728179}}
* [[Michael Viorel Fifor]]
* [[Theodorus Viorel Meleșcanu]]
== Qui hoc praenomen habuerint ==
* [[Viorel Ilie]]
* [[Viorel Ștefan]]
* [[Viorelus Mărginean]]
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Viola (praenomen)]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina masculina]]
[[Categoria:Praenomina Dacoromanica]]
09vcihdpntk85l6k83hof2rgsejliox
Sheila
0
328511
3987934
3987896
2026-09-14T13:14:52Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}
3987934
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Femininum
| origo = Hibernica
| significatio = “caeca”
| imago = Sheila Jackson Lee, 105th Congress.png
| capitulum = [[Sheila Jackson-Lee]], mulier politica Americana
}}
{{res|Sheila}}, sive {{Res|Shyla}}, est [[praenomen]] femininum, forma Anglica nominis [[Hibernice|Hibernici]] ''Síle''<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/sheila Sheila]”. {{Ling|Anglice}}.</ref> (forma Hibernica nominis ''[[Caecilia|Caeciliae]]'' sive [[Caelia (nomen)|''Caeliae'']]).<ref name=":02">Vide paginam ''[https://www.behindthename.com/name/sheila Sheila]'' apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> Aliae formae praenominis ''Shayla'' atque ''Shelia'' sunt.
== Mulieres ==
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sheila E.||en|qid=Q250905}}
* [[Sheila Fearn]]
* [[Sheila Jackson-Lee]]
* [[Shyla Stylez]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sheila Widnall||en|qid=Q55175}}
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Praenomina feminina]]
[[Categoria:Praenomina Anglica]]
96jqcwjx3htik9679hq45zqv7kvg6s7
Beniaminus Cercas
0
328514
3987920
2026-09-14T12:02:12Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Beniaminus Church (praefectus militaris)]]
3987920
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Beniaminus Church (praefectus militaris)]]
d85ao6ix36psi86tk9ycrx5ncvzw2fs
Antonius Blinkenius
0
328515
3987926
2026-09-14T12:15:50Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Antonius Blinken]]
3987926
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonius Blinken]]
lu0wb57vjuvi22oyvgnbh3t3gop8c4l
Disputatio Usoris:~2026-49405-65
3
328516
3987935
2026-09-14T13:17:14Z
Grufo
64423
/* De nova formula paginarum creandarum */ Nova pars
3987935
wikitext
text/x-wiki
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
f0r1kqcl2m8tqmy1yuf99dgoyhu7u59
3987940
3987935
2026-09-14T13:26:07Z
Grufo
64423
+{{Invitatio}}
3987940
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
b22v5scmjebybbi6gtbny6qf8vcktrg
3987976
3987940
2026-09-14T16:47:54Z
~2026-49405-65
214731
/* De nova formula paginarum creandarum */ Reply
3987976
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
:Tibi gratias ago. Vale! [[Specialis:Conlationes/~2026-49405-65|~2026-49405-65]] ([[Disputatio Usoris:~2026-49405-65|talk]]) 16:47, 14 Septembris 2026 (UTC)
mk0vadsmfe47zhh0wdh9qog6mx6k7x4
3988049
3987976
2026-09-14T22:19:44Z
Grufo
64423
/* De nova formula paginarum creandarum */ Re
3988049
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
:Tibi gratias ago. Vale! [[Specialis:Conlationes/~2026-49405-65|~2026-49405-65]] ([[Disputatio Usoris:~2026-49405-65|talk]]) 16:47, 14 Septembris 2026 (UTC)
:: Gratias tibi! Nota: Si formula in indice paginarum adhibetur, melius est textum specialem <code><></code> in secundo argumento scribere; hoc efficit ut, quum demum pagina creabitur, nomen ostentum accomodabitur. Confer:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart||propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgang Amadeus Mozart]]</syntaxhighlight>
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>|propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]]</syntaxhighlight>
:: Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:19, 14 Septembris 2026 (UTC)
cnqtd7k48ywtw3hzjhfiji265m0cbot
3988054
3988049
2026-09-14T22:21:23Z
Grufo
64423
/* De nova formula paginarum creandarum */
3988054
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
:Tibi gratias ago. Vale! [[Specialis:Conlationes/~2026-49405-65|~2026-49405-65]] ([[Disputatio Usoris:~2026-49405-65|talk]]) 16:47, 14 Septembris 2026 (UTC)
:: Gratias tibi! Nota: Si formula in indice paginarum adhibetur, saepe melius est textum specialem <code><></code> in secundo argumento scribere; hoc efficit ut, quum demum pagina creabitur, nomen ostentum accomodabitur. Confer:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart||propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgang Amadeus Mozart]]</syntaxhighlight>
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>|propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]]</syntaxhighlight>
:: Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:19, 14 Septembris 2026 (UTC)
i26m6xezay61w1zfjo3irswvmpoed49
3988056
3988054
2026-09-14T22:24:09Z
Grufo
64423
/* De nova formula paginarum creandarum */
3988056
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
:Tibi gratias ago. Vale! [[Specialis:Conlationes/~2026-49405-65|~2026-49405-65]] ([[Disputatio Usoris:~2026-49405-65|talk]]) 16:47, 14 Septembris 2026 (UTC)
:: Gratias tibi! Nota: Si formula in indice paginarum adhibetur, saepe melius est textum specialem <code><></code> in secundo argumento scribere; hoc efficit ut, quum demum pagina creabitur, nomen ostentum accommodandum sit. Confer:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart||propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgang Amadeus Mozart]]</syntaxhighlight>
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{Nexus ad paginam creandam creatamve|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>|propositum=exhibitio}}
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]]</syntaxhighlight>
:: Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:19, 14 Septembris 2026 (UTC)
d5ku24f0dv3siaufwlhw60vpx94r6uu
3988059
3988056
2026-09-14T22:26:32Z
Grufo
64423
/* De nova formula paginarum creandarum */
3988059
wikitext
text/x-wiki
{{Invitatio}}
== De nova formula paginarum creandarum ==
Salve Vicipaediane Vicipaedianave! Formula {{Fn|Creanda}} obsolevit; si potes, utere autem formula {{Fsn|Pcc}}. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:17, 14 Septembris 2026 (UTC)
:Tibi gratias ago. Vale! [[Specialis:Conlationes/~2026-49405-65|~2026-49405-65]] ([[Disputatio Usoris:~2026-49405-65|talk]]) 16:47, 14 Septembris 2026 (UTC)
:: Gratias tibi! Nota: Si formula in indice paginarum adhibetur, saepe melius est textum specialem <code><></code> in secundo argumento scribere; hoc efficit ut, quum demum pagina creabitur, nomen ostentum accommodandum sit. Confer:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ [[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgang Amadeus Mozart]]
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus|Wolfgang Amadeus Mozart]]</syntaxhighlight>
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Wolfgang Amadeus Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart|<>}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ [[Wolfgangus Amadeus Mozartus]]
::*:: ↳ (Vicitextus divulgatus:) <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Wolfgangus Amadeus Mozartus]]</syntaxhighlight>
:: Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:19, 14 Septembris 2026 (UTC)
01bffsjfvcbiz8dkwpd2pxct4u886w1
XGBoost
0
328517
3987958
2026-09-14T15:29:37Z
נתנאל שטרן
175178
Paginam instituit, scribens '[[XGBoost]] [[Lingua Anglica|Anglica:]](eXtreme Gradient Boosting) est software libraria aperta quae praebet gradient boosting regularem pro C++, Java, Python, R, Julia, Perl et Scala. Operatur in Linux, Microsoft Windows et macOS. Ex descriptione propositi, intendit praebere "Librarium Gradient Boosting Scalabile, Portabile et Distributum (GBM, GBRT, GBDT)". Currit in sola machina, ut etiam in distributed processing frameworks Apache Hadoop, Apache Spark, Apac...'
3987958
wikitext
text/x-wiki
[[XGBoost]] [[Lingua Anglica|Anglica:]](eXtreme Gradient Boosting) est software libraria aperta quae praebet gradient boosting regularem pro C++, Java, Python, R, Julia, Perl et Scala. Operatur in Linux, Microsoft Windows et macOS. Ex descriptione propositi, intendit praebere "Librarium Gradient Boosting Scalabile, Portabile et Distributum (GBM, GBRT, GBDT)". Currit in sola machina, ut etiam in distributed processing frameworks Apache Hadoop, Apache Spark, Apache Flink et Dask.
t8cbzoduzdx9ccpbxpa0b800f6d4uc3
3987960
3987958
2026-09-14T15:31:52Z
נתנאל שטרן
175178
3987960
wikitext
text/x-wiki
'''XGBoost''' (nomen ex verbis [[Lingua Anglica|Anglicis]] ''eXtreme Gradient Boosting'' contractum) est [[bibliotheca programmatica]] [[programmatura fontis aperti|fontis aperti]], quae methodum ''[[gradient boosting]]'' cum regularizatione praebet. Linguis [[C++]], [[Java (lingua programmandi)|Java]], [[Python (lingua programmandi)|Python]], [[R (lingua programmandi)|R]], [[Julia (lingua programmandi)|Julia]], [[Perl]] et [[Scala (lingua programmandi)|Scala]] adhiberi potest atque in systematibus [[Linux]], [[Microsoft Windows]] et [[macOS]] operatur.
Secundum descriptionem propositi, auctores sibi proponunt bibliothecam ad ''gradient boosting'' (GBM, GBRT, GBDT) praebere, quae ad maiorem operis molem accommodari, inter diversa systemata transferri atque computationes inter plura computatra distribuere possit. XGBoost tam in uno computatro quam intra systemata [[computatio distributa|computationis distributae]], velut [[Apache Hadoop]], [[Apache Spark]], [[Apache Flink]] et [[Dask]], adhiberi potest.
h286o8ir9iio0dorhnq4aww7hpg9uqz
3987974
3987960
2026-09-14T16:39:40Z
IacobusAmor
1163
Augenda
3987974
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|9}}
{{Vicificanda}}
'''XGBoost''' (nomen ex verbis [[Lingua Anglica|Anglicis]] ''eXtreme Gradient Boosting'' contractum) est [[bibliotheca programmatica]] [[programmatura fontis aperti|fontis aperti]], quae methodum ''[[gradient boosting]]''{{dubsig}} cum regularizatione{{dubsig}} praebet. Linguis [[C++]], [[Java (lingua programmandi)|Java]], [[Python (lingua programmandi)|Python]], [[R (lingua programmandi)|R]], [[Julia (lingua programmandi)|Julia]], [[Perl]], et [[Scala (lingua programmandi)|Scala]] adhiberi potest atque in systematibus [[Linux]], [[Microsoft Windows]] et [[macOS]] operatur.
Secundum descriptionem propositi, auctores sibi proponunt bibliothecam ad ''gradient boosting'' (GBM, GBRT, GBDT) praebere, quae ad maiorem operis molem accommodari, inter diversa systemata transferri atque computationes inter plura computatra distribuere possit. XGBoost tam in uno computatro quam intra systemata [[computatio distributa|computationis distributae]], velut [[Apache Hadoop]], [[Apache Spark]], [[Apache Flink]], et [[Dask]], adhiberi potest.{{dubcat}}
e2wsmb26oo8bkbyksjgpq5gwxsr2v4a
Petah Tiqwa
0
328518
3987964
2026-09-14T15:58:49Z
נתנאל שטרן
175178
Paginam instituit, scribens ''''Petah Tiqwa''' ([[Lingua Hebraica|Hebraice]] פֶּתַח תִּקְוָה; etiam ''Petah Tikva'' vel ''Petah Tiqwa'') est urbs in [[Israel]], ad orientem [[Telavivum|Telavivi]] sita, cuius regionis metropolitanae pars est. Anno 1878 ut colonia agricolarum Iudaeorum condita, anno 1937 in numerum urbium relata est. Cognomento ''Em ha-moshavot'', id est «mater coloniarum», appellatur.'
3987964
wikitext
text/x-wiki
'''Petah Tiqwa''' ([[Lingua Hebraica|Hebraice]] פֶּתַח תִּקְוָה; etiam ''Petah Tikva'' vel ''Petah Tiqwa'') est urbs in [[Israel]], ad orientem [[Telavivum|Telavivi]] sita, cuius regionis metropolitanae pars est. Anno 1878 ut colonia agricolarum Iudaeorum condita, anno 1937 in numerum urbium relata est. Cognomento ''Em ha-moshavot'', id est «mater coloniarum», appellatur.
fkhz1daey2147z4tqm2shgwqwiwdrqr
3987973
3987964
2026-09-14T16:36:39Z
IacobusAmor
1163
Augenda
3987973
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|09}}
{{Vicificanda}}
'''Petah Tiqwa''' ([[Lingua Hebraica|Hebraice]] פֶּתַח תִּקְוָה; etiam ''Petah Tikva'' vel ''Petah Tiqwa'') est urbs in [[Israel]], ad orientem [[Telavivum|Telavivi]] sita, cuius regionis metropolitanae pars est. Anno 1878 ut colonia agricolarum Iudaeorum condita, anno 1937 in numerum urbium relata est. Cognomento ''Em ha-moshavot'', id est «mater coloniarum», appellatur.{{dubcat}}
f81hyv21yitibqsxh8x0wtoh6b31xxn
3988063
3987973
2026-09-14T23:04:26Z
Bartholomite
116968
3988063
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|09}}
{{Vicificanda}}
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Petah Tiqwa}} ([[Lingua Hebraica|Hebraice]] פֶּתַח תִּקְוָה; etiam ''Petah Tikva'' vel ''Petah Tiqwa'') est urbs in [[Israel]], ad orientem [[Telavivum|Telavivi]] sita, cuius regionis metropolitanae pars est. Anno 1878 ut colonia agricolarum Iudaeorum condita, anno 1937 in numerum urbium relata est. Cognomento ''Em ha-moshavot'', id est «mater coloniarum», appellatur.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Petah Tikva}}
{{Fontes geographici}}
[[Categoria:Urbes Israelis]]
0o68gtp0flc6g8wsmu1xxzab23ak64c
Lüdersburg
0
328519
3987987
2026-09-14T18:30:17Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Lüdersburg]] ad [[Ludersburgum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3987987
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ludersburgum]]
eek58df2t9ynhps4tgavst53wmlworp
Adrianus Traiectinus
0
328520
3987990
2026-09-14T18:37:54Z
Andrew Dalby
1084
Redirigens ad [[Hadrianus VI]]
3987990
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Hadrianus VI]]
ngjvcu8jsfzkck8olvu19wkv6x6ewen
Categoria:Petrus Martyr ab Angleria
14
328521
3988000
2026-09-14T19:04:38Z
Andrew Dalby
1084
Created blank page
3988000
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
3988001
3988000
2026-09-14T19:05:05Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Categoriae ex auctoribus appellatae]]
3988001
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Categoriae ex auctoribus appellatae]]
6ut6mztu0510txvb2xuy2cvhqsj3fi0
3988002
3988001
2026-09-14T19:05:35Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Exploratio]]
3988002
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Categoriae ex auctoribus appellatae]]
[[Categoria:Exploratio]]
6d4lg8uao1shnij1aessemjfb1gskpf
3988004
3988002
2026-09-14T19:06:01Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
3988004
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Categoriae ex auctoribus appellatae]]
[[Categoria:Exploratio]]
[[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]]
rwsb8hf5gx1oal7jnxmno9ch45usyz2
Mathildis Camus
0
328522
3988026
2026-09-14T19:42:01Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Matilde Camus]]
3988026
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Matilde Camus]]
dhrlogof2lqqn566yvgaswpqbi09vgh
Aurora Mathildis Gómez Camus
0
328523
3988027
2026-09-14T19:42:21Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Matilde Camus]]
3988027
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Matilde Camus]]
dhrlogof2lqqn566yvgaswpqbi09vgh
Márta
0
328524
3988028
2026-09-14T20:05:37Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Martha]]
3988028
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Martha]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Hungarica]]
ctg5tlxl2zrklxijra6wes1g1aghbep
Szandra
0
328525
3988029
2026-09-14T20:05:56Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Sandra]]
3988029
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Sandra]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Hungarica]]
pqklbs6ln96d3nd0ei69l4d3zs4gnzv
Mária Antónia
0
328526
3988031
2026-09-14T20:13:16Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Maria Antonia (nomen)]]
3988031
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Maria Antonia (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Hungarica]]
hzj3hysmt6swwc2pjbedp54ctqy7pcl
Flórián
0
328527
3988032
2026-09-14T20:21:47Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Florianus]]
3988032
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Florianus]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Hungarica]]
eubnpnnpkt2czuhk577a3ue2tj3ccvd
Fábián
0
328528
3988033
2026-09-14T20:22:35Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Fabianus (nomen)]]
3988033
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Fabianus (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Hungarica]]
t5nyv9j42qczmrujkxvvhfqs3lnu9lq
Anni 2010
0
328529
3988046
2026-09-14T22:08:37Z
Bartholomite
116968
nova
3988046
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%;background-color:#FFFFE8;"
|-
! align="left" | [[Millennium|Millennia]]:
| align="center" | [[millennium 2]] · '''[[millennium 3]]''' · [[millennium 4]]
|-
! align="left" | [[Saeculum|Saecula]]:
| align="center" | [[saeculum 20]] · '''[[saeculum 21]]''' · [[saeculum 22]]
|-
! align="left" | [[Decennium|Decennia]]:
| align="center" | [[Anni 2000]] · '''[[Anni 2010]]''' · [[Anni 2020]]
|-
! align="left" | [[Annus|Anni]]:
| align="center" | ([[2009]]) · [[2010]] · [[2011]] · [[2012]] · [[2013]] · [[2014]] · [[2015]] · [[2016]] · [[2017]] · [[2018]] · [[2019]] · ([[2020]])
|}
'''Anni 2000''' ab hoc anno usque ad [[2019]] enumerantur.
== Nexus interni ==
* [[Brexitus]]
* [[Matrimonium hominum eiusdem sexus]]
* [[Media socialia]]
* [[Sophophonum]]
[[Categoria:Saeculum 21]]
[[Categoria:Decennia]]
7n13hs7b5ut1omadqiql75dj150susg
3988057
3988046
2026-09-14T22:24:38Z
Bartholomite
116968
3988057
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%;background-color:#FFFFE8;"
|-
! align="left" | [[Millennium|Millennia]]:
| align="center" | [[millennium 2]] · '''[[millennium 3]]''' · [[millennium 4]]
|-
! align="left" | [[Saeculum|Saecula]]:
| align="center" | [[saeculum 20]] · '''[[saeculum 21]]''' · [[saeculum 22]]
|-
! align="left" | [[Decennium|Decennia]]:
| align="center" | [[Anni 2000]] · '''[[Anni 2010]]''' · [[Anni 2020]]
|-
! align="left" | [[Annus|Anni]]:
| align="center" | ([[2009]]) · [[2010]] · [[2011]] · [[2012]] · [[2013]] · [[2014]] · [[2015]] · [[2016]] · [[2017]] · [[2018]] · [[2019]] · ([[2020]])
|}
'''Anni 2010''' ab hoc anno usque ad [[2019]] enumerantur.
== Nexus interni ==
* [[Brexitus]]
* [[Matrimonium hominum eiusdem sexus]]
* [[Media socialia]]
* [[Sophophonum]]
[[Categoria:Saeculum 21]]
[[Categoria:Decennia]]
7de7men46dgeom1hsx9lswjos0dnaxt
Decennium 202
0
328530
3988048
2026-09-14T22:19:07Z
Bartholomite
116968
Redirigens ad [[Anni 2010]]
3988048
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Anni 2010]]
7kyv84iufs9jufies62ll367avyke2t
Usor:Wheatley2
2
328531
3988051
2026-09-14T22:19:56Z
Mfield
203323
Mfield movit paginam [[Usor:Wheatley2]] ad [[Usor:Madéquis]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Wheatley2|Wheatley2]]" to "[[Special:CentralAuth/Madéquis|Madéquis]]"
3988051
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Usor:Madéquis]]
r4f3kb4b1r39y04i2dldr77mcaginj3
Anni 2020
0
328532
3988055
2026-09-14T22:23:35Z
Bartholomite
116968
nova
3988055
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%;background-color:#FFFFE8;"
|-
! align="left" | [[Millennium|Millennia]]:
| align="center" | [[millennium 2]] · '''[[millennium 3]]''' · [[millennium 4]]
|-
! align="left" | [[Saeculum|Saecula]]:
| align="center" | [[saeculum 20]] · '''[[saeculum 21]]''' · [[saeculum 22]]
|-
! align="left" | [[Decennium|Decennia]]:
| align="center" | [[Anni 2010]] · '''[[Anni 2020]]''' · [[Anni 2030]]
|-
! align="left" | [[Annus|Anni]]:
| align="center" | ([[2019]]) · [[2020]] · [[2021]] · [[2022]] · [[2023]] · [[2024]] · [[2025]] · [[2026]] · [[2027]] · [[2028]] · [[2029]] · ([[2030]])
|}
'''Anni 2020''' ab hoc anno usque ad [[2029]] enumerantur.
== Nexus interni ==
* [[COVID-19 pandemia]]
* [[Intellegentia artificialis]]
[[Categoria:Saeculum 21]]
[[Categoria:Decennia]]
a0hoecdvdg0yotnzz8fte12g7ksj3eu
Decennium 203
0
328533
3988058
2026-09-14T22:25:42Z
Bartholomite
116968
Redirigens ad [[Anni 2020]]
3988058
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Anni 2020]]
d0xvl6a3an8ery5gy4cz7gadz4a0cjo
Bayerische Staatsbibliothek
0
328534
3988068
2026-09-15T01:08:30Z
Grufo
64423
Redirectionem ad [[Bibliotheca publica Bavarica|Bibliothecam publicam Bavaricam]] creavi
3988068
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bibliotheca publica Bavarica]]
takejqn6txmt9jcnf2iikd98uxnaftu
Marisa Payne
0
328535
3988072
2026-09-15T08:18:20Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Marise Payne]]
3988072
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Marise Payne]]
9w5s42umcv7hkifh5qz6hq5ctbj000h
Homar (nomen)
0
328536
3988076
2026-09-15T08:42:31Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Omar (nomen)]]
3988076
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Omar (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
sz4fcsif2raznrxh8clq230mpjnybee
Omarus
0
328537
3988077
2026-09-15T08:43:14Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Omar (nomen)]]
3988077
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Omar (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
sz4fcsif2raznrxh8clq230mpjnybee
Mahmudus Abbasius
0
328538
3988080
2026-09-15T08:57:34Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Mahmudus Abbas]]
3988080
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mahmudus Abbas]]
prkj5i9g53bxcu2suu8a3n77pol6t7h
ʾAbū Māzin
0
328539
3988081
2026-09-15T08:58:00Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Mahmudus Abbas]]
3988081
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mahmudus Abbas]]
prkj5i9g53bxcu2suu8a3n77pol6t7h
Zeodatu
0
328540
3988088
2026-09-15T10:19:05Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Zauditu]]
3988088
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Zauditu]]
b3wqdd8uq9bg2wdigibczgif9ilgdsg
Uizzerò-Uditu
0
328541
3988089
2026-09-15T10:19:22Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Zauditu]]
3988089
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Zauditu]]
b3wqdd8uq9bg2wdigibczgif9ilgdsg
Naǧīb
0
328542
3988090
2026-09-15T10:27:42Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Nazibus]]
3988090
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nazibus]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Arabica]]
10gx0f1qgy2as4zwujzvq7bpla6axyd
ʿAlāʾ al-Dīn
0
328543
3988091
2026-09-15T10:29:17Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Aladinus]]
3988091
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aladinus]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Arabica]]
03sj43utjioe389rnodvsayvut4zcd8
ʾIskandar
0
328544
3988092
2026-09-15T10:31:07Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Alexander (nomen)]]
3988092
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Alexander (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Arabica]]
94lk3ekt36zpbp3eft5013c1pjqfwpv
ʾIsḥāq
0
328545
3988093
2026-09-15T10:38:39Z
~2026-49405-65
214731
Redirigens ad [[Isaacus (nomen)]]
3988093
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Isaacus (nomen)]]
[[Categoria:Nominum redirectiones]]
[[Categoria:Praenomina Arabica]]
2gk3bp2jt2fzcaicivj8mxcnqy65mfw
Lüerdissen
0
328546
3988098
2026-09-15T11:27:53Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Lüerdissen]] ad [[Luerdissa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3988098
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Luerdissa]]
qki5r13i0g5kpm6ui16rq0fdxaecuhz