Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 74 3988280 3979891 2026-09-15T17:29:26Z Grufo 64423 “copia” → “grex” 3988280 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Botaniska trädgården, Uppsala II.jpg|thumb|[[Hortus Botanicus Upsaliensis|Hortus Botanicus]] [[Upsalia (Suecia)|Upsaliensis]]]] [[Fasciculus:Grande Galerie de l'evolution.jpg|thumb|[[Hortus Plantarum (Lutetia)|Hortus Plantarum Lutetiae]]]] '''Botanice,'''<ref name="Siebenhaar1850">Siebenhaar, F.J. (1850). ''Terminologisches Wörterbuch der medicinischen Wissenschaften.'' (Zweite Auflage). Leipzig: Arnoldische Buchhandlung.</ref> saepe '''botanica'''<ref name="Sommerhoff1713">Sommerhoff, J.C. (1713). ''Lexicon pharmaceuticochymicum Latino-Germanicum et Gemanico-Latinum.'' Nürnberg: J.F. Rüdiger.</ref><ref name="Siebenhaar1850"/> (ex [[Lingua Graeca|Graeco]] βοτάνη 'pascua, gramen, pabulum' < βόσκειν 'pasci, vesci'), vel '''phytologia,''' antique '''ars herbaria,''' hodie aliquando '''scientia plantarum''' et '''biologia plantarum,''' est pars [[biologia]]e et [[scientia (ratio)|scientia]] [[vita]]e [[planta]]rum<ref>"Botanice est Scientia Naturalis, quae Vegetabilium cognitionem tradit."—Linnaeus, ''Philosophia Botanica'' ([[Stockholmia]]e, 1750), p. 1.</ref> (Gordh et Headrick 2001:134; Liddell et Scott 1940; Online Etymology Dictionary 2012). Haec disciplina in [[litterae|litteris]] a maioribus traditis studium [[fungi|fungorum]], [[algae|algarum]], et [[virus biologicum|viruum]] comprehendit. Qui litteris rerum botanicarum studeat botanista appellatur. Botanice latum [[disciplina]]rum scientificarum spatium tractat, inter quas [[morphologia plantarum|structura]], [[auctus cellularum|auctus]], [[systema reproductionis|reproductio]], [[metabolismus]], [[morphologia plantarum|progressus]], [[phytopathologia]], proprietates [[chemica]]e, et [[evolutio]]nariae gregum [[taxinomia|taxinomicorum]] coniunctiones. Botanice initium habuit cum primi [[homo sapiens|homines]] plantas [[cibus|edules]], [[medicina]]les, [[venenum|venenosas]] distinguere conati essent; quo facto, botanice facta est una ex veterrimis [[scientia (ratio)|scientiae]] generibus. Hodie botanistae circa 400&thinsp;000 [[species (taxinomia)|specierum]] [[organismus|organismorum]] [[vita|vivorum]] student. Initium [[taxinomia|systematum classificationis]] modo hodierno per [[Renascentia]]m [[saeculum|saeculorum]] [[saeculum 16|sexti decimi]] et [[saeculum 17|septimi decimi]] ortum est, cum botanistae conatus ad describendas plantas secundum principia scientifica primum facerent. Saeculis [[saeculum 19|undevicensimo]] et [[saeculum 20|vicensimo]], maiores [[ars|artes]] novas ad investigandas plantas evolutae sunt, inter quas usus [[microscopium|microscopiorum]], enumeratio [[chromosoma]]tum, et explicatio [[phytochemia]]rum. [[Duo]]bus recentissimis saeculi vicensimi [[decennium|decenniis]], [[DNA]] ad accuratius describendas plantas adhiberi coepit. Investigationes botanicae greges<!--population groups--> plantarum, evolutio, [[physiologia]], structura, et systematica vehementius dicunt. Inter subdisciplinas botanicas sunt [[agronomia]], [[silvicultura]], [[horticultura]], et [[palaeobotanica]]. Inter scientistas maximi momenti in [[historia]] botanica sunt [[Theophrastus]], [[Ibn al-Baitar]], [[Carolus Linnaeus]], [[Gregorius Ioannes Mendel]], et [[Normannus Borlaug]]. ==Historia==<!-- {{main|Historia botanices}}--> ===Nova botanice=== [[Fasciculus:Botany.jpg|thumb|Usitata botanistae [[instrumentum rusticum|instrumenta]].]] Historia botanices multas [[scriptura]]s antiquas et classificationes plantarum in nonnullis novis [[cultura|culturis]] repertas comprehendit. Exempla novorum operum botanicorum in antiquis [[Biblia|libris sacris]] [[India|Indicis]], [[litterae|litteris]] [[Zoroaster|Zoroastrianis]], et antiquis operibus [[Sinae (regio)|Sinicis]] inventa sunt. Botanice hodierna suum initium abhinc [[saeculum|saeculorum]] plus quam viginti tres habuit, usque ad [[Theophrastus|Theophrastum]] (circa [[371 a.C.n.|371]]–[[287 a.C.n.]]), discipulum [[Aristoteles|Aristotelis]] et patrem botanicum; qui multa botanices hodiernae principia excogitavit et descripsit (Greene 1909:140–142). Sua opera maiora, ''[[Historia Plantarum]]'' et ''De Causis Plantarum,'' scientiae botanicae maxime proerant per [[antiquitas|antiquitatem]] et [[Aevum Medium]], et sic nonnulla saecula septendecim postquam scripta manebant (Bennett et Hammond 1902:30; Greene 1909:140–142). Etiam ex Graecia, [[Pedanius Dioscorides]], medio [[saeculum 1|saeculo primo]], [[liber|librum]] ''De Materia Medica'' scripsit, [[encyclopaedia]]m in [[volumen|voluminibus]] [[quinque]] de [[medicina]] [[herba]]li quae plus quam 1500 [[annus|annorum]] late legebatur (Mauseth 2003:532). Inter mediaevalia mundi [[Islamismus|Islamici]] opera erant ''Agricultura Nabataea'' [[Ibn Wahshiyya]], ''Liber Plantarum'' [[Abū Ḥanīfa Dīnawarī]] (828–896), et ''Classificatio Solorum'' [[Ibn Bassal]]. [[Saeculum 13|Saeculo tertio decimo]] ineunte, Abu al-Abbas al-Nabati et [[Ibn al-Baitar]] (mortuus 1248) etiam opera de botanica conscripserunt (Dallal 2010:197; Levey 1973:116; Panaino 2002:93). ===Nova botanice hodierna=== [[Fasciculus:H J N Crantz Classis cruciformium.jpg|thumb|left|upright| ''Classis cruciformium'' [[Henricus Ioannes Nepomucenus de Crantz|Henrici Ioannis Nepomuceni de Crantz]] ([[1769]]).]]<!-- :''Further information: [[Taxonomy#History of taxonomy|History of taxonomy]]''--> [[Leonhart Fuchs]] (1501–1566), [[physicus]] [[Germania|Germanicus]], fuit unus ex "tribus Germanis botanices patribus," cum [[Otto Brunfels|Ottone Brunfels]] (1489–1534) et [[Hieronymus Bock|Hieronymo Bock]] (1498–1554), etiam Hieronymo Tragus appellato (National Museum of Wales 2007; Yaniv et Bachrach 2005:157). [[Valerius Cordus]] (1515–1544) ''Dispensatorium,'' perennem cuiusdam momenti [[pharmacopoeia]]m, anno [[1546]] protulit (Sprague 1939). [[Conradus Gesnerus]] (1516–1565) et [[Nicolaus Culpeper]] (1616–1654) etiam herbalia de medicinalibus plantarum usibus ediderunt. [[Ulixes Aldrovandi]] (1522–1605) diu habebatur "pater [[historia naturalis (scientia)|historiae naturalis]]," notionis quae studium plantarum tum comprehendebat. [[Robertus Hooke]], novum [[microscopium]] adhibens, [[cellula]]s (nomen ab eo factum) in [[materia (physica)|materia]] ex ''[[Quercus suber|Quercu suber]]'' excisa anno [[1665]], et mox in textura plantarum vivarum invenit (Waggoner 2001). Excogitabantur [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] systemata classificationis quae clavium diagnosticorum similia sunt, ubi [[taxinomia|taxa]] paribus a priori digeruntur. [[Sequentia (genoma)|Sequentia]] taxorum in clavibus saepe ad eorum greges [[natura]]les vel [[phyletismus|phyleticos]] non spectavit (Scharf 2009:73–117). Ante saeculum undevicensimum, crescens novarum plantarum numerus ex [[regio]]nibus nove inventis [[colonia|coloniis]]que Europaeis per [[tellus|orbem terrarum]] conditis Europam advenierant, et plantae magis atque magis investigari poterant. Libris botanicis illo tempore erant perpaucae [[pictura]]e (Scharf 2009:73–74). [[Carolus Linnaeus]] regnum plantarum in viginti quinque [[classis (taxinomia)|classes]] anno [[1754]] secundum [[taxinomia]]m divisit cui erant ordinariae [[species (taxinomia)|specierum]] [[animal]]ium et plantarum [[binomen|binomina]]. Ratione in duabus partibus usus est ubi primum nomen [[genus (taxinomia)|genus]] et alterum speciem repraesentaverunt (Capon 2005:220–223). ''Cryptogamia,'' una ex classificationibus Linnaeanis, omnes plantas quibus sunt partes [[systema reproductionis|reproductivae]] celatae ([[bryophyta]], [[marchantiophyta]], [[pteridophyta]]), [[algae|algas]], [[fungi|fungos]] comprehendit (Hoek, Mann, et Jahns 2005:9). Aucta [[anatomia plantarum|anatomiae]], [[morphologia plantarum|morphologiae]], circulorumque [[vita]]e plantarum [[gnaritas]] inventionem promovit [[natura]]les inter plantas coniunctiones plures esse quam systema sexuale Linnaeanum significavit. [[Adanson]] (1763), [[Antonius Laurentius de Jussieu|de Jussieu]] (1789), et [[Augustinus Pyramus de Candolle|Candolle]] (1819) ergo altera systemata naturalia proposuerunt, quae botanistae late secuti sunt. Notiones autem [[selectio naturalis|selectionis naturalis]] ut machinatio [[evolutio]]nis postulaverunt ut [[systema Candolleanum]] immutaretur—quod vicissim studia coniunctionum evolutionariarum et [[nomina phylogenetica|classificationum phylogeneticarum]] plantarum incitavit (Ereshefsky 1997:493–519; Gray et Sargent 1889:292–293). Magnopere promota est botanice per divulgationem [[liber|libri]] ''Grundzuge der Wissenschaftlichen,'' primi operis late patentis<!--textbook--> "hodierni," a [[Matthaeus Iacobus Schleiden|Matthaeo Iacobo Schleiden]] compositi, annoque [[1849]] [[Anglice]] nomine ''Principles of Scientific Botany'' iterum editi (Morton 1981:377). [[Carolus Ludovicus Willdenow]] coniunctionem [[dissipatio seminum|dissipationis seminum]]<!--seed dispersal--> et [[distributio geographica|distributionis geographicae]], ingenium consociationum plantarum, effectumque [[historia]]e [[geologia|geologicae]] investigavit. [[Nucleus cellulae|Nucleus cellularum]] a [[Robertus Brown (botanista)|Roberto Brown]] anno [[1831]] inventus est (Harris 2000:76–81). ===Botanice hodierna=== Generatur hodie multa [[informatio]] per [[organismi exemplares|plantas exemplares]] investigandas, sicut ''[[Arabidopsis thaliana]]''&thinsp;; quae alacris<!--weedy--> [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Brassicaceae|Brassicacearum]] [[species (taxinomia)|species]] fuit una ex plantis cuius [[genoma]] primum ordinatum est<!--sequenced-->. [[Oryza sativa|Oryza]], quia suum [[genoma]] parvum communitasque investigatorum magna est, fit grave [[frumentum|frumenti]]-[[poaceae|poacearum]]-[[monocotyledones|monocotyledonum]] exemplar<!--model--> in ordinatione plantarum (Devos et Gale 2000). ''[[Brachypodium distachyon]],'' alia [[poaceae|graminum]] species, est experimentale [[biologia]]e [[genetica]]e, [[cellula]]ris, [[molecula]]ris intellegendae exemplar (University of California-Davis 2012). Genomata aliorum [[cibus|ciborum]] qui in [[commercium|commercio]] momentum habent, inter quos [[triticum]], [[zea]], [[hordeum]], [[secale]], [[pennisetum glaucum|pennisetum]], et [[glycine]], nunc ordinantur.<!--are being sequenced--> Ordinatio nonnullarum plantarum est difficilis quia eis sunt plus quam [[duo|duae]] [[haploidus|haploidae]] [[chromosoma]]tum [[aggregatio (mathematica)|greges]]—condicio [[polyploidia]] appellata, in regno plantarum generalis. ''[[Chlamydomonas reinhardtii]],'' [[alga]] [[viridis]], est organismus exemplaris qui ad promovendam [[scientia (ratio)|scientiam]] [[biologia]]e cellularis magni momenti est (Ben-Menahem 2009:5370). Anno [[1998]], [[Grex Phylogeniae Angiospermarum]] insigniter [[phylogenia]]m [[angiospermae|plantarum florentium]] protulit in explicatione sequentiarum [[DNA]] ex plurimis plantarum florentium familiis condita. Propter haec studia, multa aenigmata, sicut quae familiae primos [[angiospermarum]] ramos repraesentent, soluta sunt. Investigatio coniunctionum specierum plantarum botanistis rationis [[evolutio]]nis in plantis melius intelligendae facultatem facit (Chase et al. 2003:399–436). Contra studium plantarum exemplarium et crescentem indiciorum DNA usum, taxinomistae in laborando et disputando persistunt de quomodo plantas in varia [[taxinomia|taxa]] optime describi possunt (Capon 2005:233). <!--PLUS IN EN:--> ==Subdisciplinae botanicae== {| | valign="top" | * [[Agronomia]], studium productionis messium * [[Anatomia plantarum]], studium structurae [[cellula]]rum et [[textura]]rum<!--?tissues--> * [[Botanices oeconomica]], studium plantarum quibus sunt usus [[oeconomia|oeconomici]] * [[Bryologia]], studium [[bryophyta|bryophytorum]], [[marchantiophyta|marchantiphytorum]], [[anthocerophyta|anthocerophytorum]] * [[Cryptobotania]], studium plantarum quae non esse plerumque putantur * [[Dendrologia]], studium plantarum [[lignum|lignosarum]], [[frutex|fruticum]], [[arbor]]um, [[liana]]rum * [[Ethnobotania]], studium coniunctionum [[homo|hominum]] et plantarum * [[Genetica plantarum]], studium [[hereditas|hereditatis]] [[genum|geneticae]] in plantis * [[Horticultura]], studium plantarum cultarum * [[Lichenologia]], studium [[lichen]]um | valign="top" | * [[Morphologia plantarum]], studium structurae et circulorum [[vita]]e plantarum * [[Mycologia]], studium [[fungi|fungorum]] * [[Neurobiologia plantarum]], studium [[mos|morum]] plantarum * [[Oecologia plantarum]], studium partium in [[circumiectus (biophysicus)|circumiectu]] a plantis actarum * [[Palaeobotanica]], studium plantarum [[fossile|fossilium]] * [[Palynologia]], studium [[pollen|pollinis]] et [[spora]]rum * [[Phycologia]], studium [[alga]]rum * [[Physiologia plantarum]], studium rationum vitae plantarum * [[Phytochemia]], studium [[chemia]]e secundariae et rationum chemicarum plantarum * [[Phytopathologia]], studium [[morbus|morborum]] plantarum * [[Silvicultura]], studium administrationis [[silva]]rum * [[Taxinomia plantarum]], studium nominum et classificationis plantarum |} ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibiliographia== [[Fasciculus:Beli-hibiskus.jpg|thumb|[[Hibiscus]].]] ===Scientia popularis=== * {{cite book | ref = harv | last = Attenborough | first = David | authorlink = David Attenborough | title = The Private Life of Plants | year = [[1995]] | isbn = 0-563-37023-8 | publisher = British Broadcasting Corporation (TV), Edbury Publishing—BBC Books (print) | location = Londinii }} * {{cite book | ref = harv | last = Bellamy | first = David | authorlink = David Bellamy | title = Bellamy on Botany | year = [[1972]] | isbn = 0-563-10666-2 | publisher = Edbury Publishing—BBC Books | location = Londinii }} * {{cite book | ref = harv | last = Ben-Menahem | first = Ari | title = Historical Encyclopedia of Natural and Mathematical Sciences | year = [[2009]] | isbn = 3-540-68831-5 | publisher = Springer-Verlag | location = Berlin|volume=1 }} * {{cite book | ref = harv | last = Capon | first = Brian | title = Botany for Gardeners | url = https://archive.org/details/botanyforgardene0000capo_k8y2 | year = [[2005]] | edition = 2a | isbn = 0-88192-655-8 | publisher = Timber Publishing | location = Portlandiae Oregnoiae}} * {{cite book | ref = harv |author=Capon | first = Brian | title = Botany for Gardeners | url = https://archive.org/details/botanyforgardene0000capo_s0q0 | year = [[2010]] | edition = 3a | isbn = 1-60469-095-X | publisher = Timber Publishing | location = Portland, Oregioniae }} * {{cite book | ref = harv | last = Cohen | first = Joel E. | authorlink = Ioel E. Cohen | title = How Many People Can the Earth Support? | url = https://archive.org/details/howmanypeoplecan00cohe | year = [[1996]] | isbn = 0-393-31495-2 | publisher = W. W. Norton | location = Londinii }} * {{cite book | ref = harv | last = Dallal | first = Ahmad | title = Islam, Science, and the Challenge of History | year = [[2010]] | publisher = Yale University Press | location = New Haven, CT | isbn = 978-0-300-15911-0 | url = http://books.google.com/books?id=97l0L7zKagkC&lpg=PT197&dq=Ab%C5%AB%20%E1%B8%A4an%C4%ABfa%20D%C4%ABnawar%C4%AB&pg=PT197#v=onepage&q=Ab%C5%AB%20%E1%B8%A4an%C4%ABfa%20D%C4%ABnawar%C4%AB&f=false }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Grene | first1 = Marjorie Glicksman | last2 = Depew | first2 = David J. | year = [[2004]] | title = The Philosophy of Biology: An Episodic History | url = https://archive.org/details/philosophyofbiol0000gren | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae | isbn = 0-521-64371-6 }} * {{cite book | ref = harv | last = Halle | first = Francis | title = In Praise of Plants | url = https://archive.org/details/inpraiseofplants0000hall | year = [[2002]] | isbn = 0-88192-550-0 | publisher = Timber Publishing | location = Portland, OR }} * {{cite book | ref = harv | last = Iyer | first = Meena | title = Faith & Philosophy of Zoroastrianism | year = [[2009]] | isbn = 978-81-7835-724-9 | publisher = Kalpaz Publications | location = Delhi, India }} * {{cite book | ref = harv | last = King | first = John | title = Reaching for the Sun: How Plants Work | url = https://archive.org/details/reachingforsunho0000king | year = [[1997]] | isbn = 0-521-58738-7 | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae }} * {{cite book | ref = harv | last = Morton | first = A. G. | year = [[1981]] | title = History of Botanical Science | url = https://archive.org/details/historyofbotanic0000mort | publisher = Academic Press|Londinii | isbn = 0-12-508380-7 (hardback), 0125083823 (paperback) }} * {{cite book | ref = harv | last = Pakenham | first = Thomas | authorlink = Thomas Pakenham (historian) | title = Meetings with Remarkable Trees | year = [[1996]] | isbn = 0-375-75268-4 | publisher = Random House | location = Londinii }} * {{cite book | ref = harv | last = Pakenham | first = Thomas | title = Remarkable Trees of the World | url = https://archive.org/details/isbn_9780393325294 | year = [[2002]] | isbn = 0-393-04911-6 | publisher = W. W. Norton | location = Londinii }} * {{cite book | ref = harv | last = Pollan | first = Michael | authorlink = Michael Pollan | title = The Botany of Desire: A Plant's-eye View of the World | url = https://archive.org/details/botanyofdesirepl0000poll_v5w7 | year = [[2001]] | isbn = 0-375-50129-0 | publisher = Public Broadcasting System (TV), Random House (print) | location = Novi Eboraci }} * {{cite book | ref = harv | last = Thomas | first = Barry A. | title = The Evolution of Plants and Flowers | url = https://archive.org/details/evolutionofplant0000thom | year = [[1981]] | isbn = 0-312-27271-5 | publisher = St. Martin's Press | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last = Walker | first = David | title = Energy, Plants and Man | url = https://archive.org/details/energyplantsman0000davi | year = [[1992]] | edition = 2a | isbn = 1-870232-05-4 | publisher = Oxygraphics Ltd | location = Sheffield, Angliae }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Yaniv | first1 = Zohara | last2 = Bachrach | first2 = Uriel | title = Handbook of Medicinal Plants | year = [[2005]] | isbn = 1-56022-994-2 | publisher = Haworth Press | location = Binghampton, Novi Eboraci}} ===Res academicae et scientificae=== * {{cite book | ref = harv | last1 = Acharya | first1 = Deepak | last2 = Anshu | first2 = Shrivastava | title = Indigenous Herbal Medicines: Tribal Formulations and Traditional Herbal Practices | year = [[2008]] | isbn = 81-7910-252-1 | publisher = Aavishkar Publishers | location = Jaipur, India }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Bennett | first1 = Charles E. | last2 = Hammond | first2 = William A. | title = The characters of Theophrastus – Introduction | url = http://books.google.com/books?id=n0JgAAAAMAAJ&pg=PR30 | year = [[1902]] | publisher = Longmans, Green, and Co. | location = Londinii | accessdate = June 27, [[2012]] }} * {{cite book | ref = harv | last = Butz | first = Stephen D. | title = Science of Earth Systems | year = [[2007]] | isbn = 1-4180-4122-X | publisher = Delmar Cengage Learning | edition = 2 | location = Clifton Park Novi Eboraci }} * {{cite journal | ref = {{sfnRef|Cavalier-Smith|2004}} | last = Cavalier-Smith | first = Thomas | year = [[2004]] | title = Only Six Kingdoms of Life |journal=Proceedings of the Royal Society of London B |volume=271 |pages=1251–1262 | url = http://www.cladocera.de/protozoa/cavalier-smith_2004_prs.pdf | format = PDF | doi = 10.1098/rspb.2004.2705 | pmid = 15306349 | pmc = 1691724 }} * {{cite book | ref = harv | last = Crawford | first = R. M. M. | title = Studies in Plant Survival: An Ecophysical Examination of Plant Distribution (Studies in Ecology) | url = https://archive.org/details/studiesinplantsu0000craw | year = [[1988]] | isbn = 0-632-01475-X | publisher = Blackwell Science | location = Oxoniae }} * {{cite book | ref = {{harvid|Chapman et al.|2001}} | last1 = Chapman | first1 = Jasmin | last2 = Horsfall | first2 = Peter | last3 = O'Brien | first3 = Pat | last4 = Murphy | first4 = Jan | last5 = MacDonald | first5 = Averil | title = Science Web | url = https://archive.org/details/scienceweb0000jasm | year = [[2001]] | publisher = Nelson Thornes | location = Cheltenham, Angliae | isbn = 0-17-438746-6 }} * {{cite journal | ref = {{sfnRef|Chase et al.|2003}} | title = An Update of the Angiosperm Phylogeny Group Classification for the Orders and Families of Flowering Plants: APG II | year = 2003 | last1 = Chase | first1 = Mark W. | journal = Botanical Journal of the Linnean Society | publisher = The Linnean Society of London| volume = 141 | pages = 399–436 | url = http://ktriop.bio.ug.edu.pl/upload/preview/0f0c6bdcb447f9defaa482c50120a62d.pdf | format = PDF | last2 = Bremer | first2 = Birgitta | last3 = Bremer | first3 = Kåre|last4 = Reveal | first4 =James L. | last5 = Soltis | first5 = Douglas E. | last6 = Soltis| first6 = Pamela S. | last7 = Stevens | first7 = Peter S. | doi = 10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x }} * {{cite journal | ref = harv |last = Copeland | first = Herbert Faulkner | title = The Kingdoms of Organisms | journal = Quarterly Review of Biology | volume = 13 | pages = 383–420 | year = [[1938]] | doi = 10.1086/394568 }} * {{cite journal | ref = harv| doi = 10.2307/3870991 | title = Genome Relationships: The Grass Model in Current Research | year=[[2000]] | month = Maio | last1= Devos | first1 = Katrien M. | journal = The Plant Cell | publisher = American Society of Plant Physiologists | volume = 12 | issue = 5 | pages = 637–646 | url = http://www.plantcell.org/cgi/content/full/12/5/637 | pmid = 10810140 | last2 = Gale | first2 = M. D. | pmc = 139917 | jstor = 3870991 }} * {{cite journal | ref = harv | last = Ereshefsky | first = Marc | year = [[1997]] | title = The Evolution of the Linnaean Hierarchy |journal=Biology and Philosophy | publisher = Kluwer Academic Publishers |volume=12 | doi = 10.1023/A:1006556627052 | issue = 4 }} * {{cite book | ref = harv | url = http://books.google.com/books?id=d0XSwMJLDg4C&pg=PA134&lpg=PA134&dq=botane+boskein+botany&source=bl&ots=fL-rp6eaeg&sig=2ENEbYBu734YSMUGSXEP_0LQnYI&hl=en&sa=X&ei=dEFIT5__OsWfOrb9sPoN&ved=0CD0Q6AEwAw#v=onepage&q=botane%20boskein%20botany&f=false | title = A Dictionary of Entomology | last1 = Gordh | first1 = Gordon | last2 = Headrick | first2 = D. H. | publisher = CABI Publishing | location = Cantabrigiae Massachusettae | year = [[2001]] | isbn = 0-85199-291-9 }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Gray | first1 = Asa |authorlink1=Asa Gray | last2 = Sargent | first2 = Charles | title = Scientific Papers of Asa Gray: Selected by Charles Sprague Sargent | year = [[1889]] | publisher = Houghton Mifflin | location = Bostoniae Massachusettae | url = http://books.google.com/books?id=_48KAAAAMAAJ&pg=PA292 | accessdate = February 26, [[2012]] }} * {{cite book | ref = harv | last = Greene | first = Edward Lee | title = Landmarks of botanical history: a study of certain epochs in the development of the science of botany: part 1, Prior to 1562 A.D. | url = http://books.google.com/books?id=c6DPAAAAMAAJ&pg=PA140 | year = [[1909]] | publisher = Smithsonian Institution | location = Vasingtoniae}} * {{cite book | last = Harris | first = Henry | title = The Birth of the Cell | year = [[2000]] | publisher = Yale University Press | location = Portu Novo Connecticutae | isbn = 0-300-08295-9 | ref = {{sfnRef|Harris|2000}} }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Hoek | first1 = Christiaan | last2 = Mann | first2 = D. G. | last3 = Jahns | first3 = H. M. | year = [[2005]] | url = http://books.google.co.uk/books?id=xuUoiFesSHMC&printsec=frontcover | title = Algae: An Introduction to Phycology | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae | isbn = 0-521-30419-9 }} * {{cite book | ref = harv | last = Levey | first = Martin | title = Early Arabic Pharmacology: An Introduction Based on Ancient and Medieval Sources | year = [[1973]] | publisher = Brill Archive | location = Leiden | isbn = 978-90-04-03796-0 | url = http://books.google.com/books?id=LtYUAAAAIAAJ&lpg=PA116&dq=%22Ibn%20al-Baitar%22&pg=PA116#v=onepage&q&f=false }} * {{cite book | ref = harv | url = http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dbota%2Fnh | title = Botane (βοτάνη) | last1 = Liddell | first1 = Henry George | last2 = Scott | first2 = Robert | publisher = Clarendon Press via Perseus Digital Library, Tufts University | location = Oxoniae | year = [[1940]] }} * {{cite book | ref = harv | last = Mann | first = J. | title = Secondary Metabolism, 2a ed. | url = https://archive.org/details/secondarymetabol00mann | publisher = Oxford University Press | year = [[1987]] | location = Oxoniae | isbn = 0-19-855529-6 }} * {{cite book | ref = harv | last = Matthews | first = R. E. F. | title = Fundamentals of Plant Virology | url = https://archive.org/details/fundamentalsofpl0000matt | year = [[1992]] | isbn = 0-12-480558-2 | publisher = Academic Press | location = Waltham, Massachusettae }} * {{cite book | ref = harv | last = Mauseth | first = James D. | title = Botany : An Introduction to Plant Biology | edition = 3a | year = [[2003]] | isbn = 0-7637-2134-4 | publisher = Jones and Bartlett Learning | location = Sudbury, Massachusettae}} * {{cite book | ref = harv | last = Mauseth | first = James D. | title = Botany : An Introduction to Plant Biology | url = https://archive.org/details/botanyintroducti0000maus_h4r9 | edition = 4a | year = [[2008]] | isbn = 0-7637-5345-9 | publisher = Jones and Bartlett Learning | location = Sudbury, Massachusettae }} * {{cite book | ref = harv | last = Panaino | first = Antonio | title = Ideologies as Intercultural Phenomena: Proceedings of the Third Annual Symposium of the Assyrian and Babylonian Intellectual Heritage Project, Held in Chicago, USA, October 27–31, [[2000]] | publisher = Mimesis Edizioni | location = Bononiae | year = [[2002]] | url = http://books.google.com/books?id=hUNFLpQSqbkC&lpg=PA93&dq=%22First%2C%20the%20books%20of%20the%20Nabatean%20corpus%20themselves%20claim%20to%20be%20translations%20from&pg=PA93#v=onepage&q&f=false | isbn = 978-88-8483-107-1 }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Raven | first1 = Peter H. |author1-link=Petrus H. Raven | last2 = Curtis | first2 = Helena | title = Biology of Plants | url = https://archive.org/details/biologyofplants0000pete | edition = 1st | year = [[1970]]|asin=B000GR7R0I | publisher = Worth Publishers | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Raven | first1 = Peter H. | last2 = Evert | first2 = Ray H. | title = Biology of Plants | url = https://archive.org/details/lbg.581.rav.0686 | edition = 6th retractata | year = [[1998]] | isbn = 1-57259-041-6 | publisher = W. H. Freeman | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Raven | first1 = Peter H. | last2 = Evert | first2 = Ray H. | last3 = Eichhorn | first3 = Susan E. | title = Biology of Plants | url = https://archive.org/details/biologyofplants70000pete | edition = 7th | year = [[2005]] | isbn = 0-7167-1007-2 | publisher = W. H. Freeman | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last = Ridge | first = Irene | title = Plants | url = https://archive.org/details/plants0000unse_c2n9 | year = [[2002]] | isbn = 0-19-925548-2 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford }} * {{cite journal | ref = harv | last = Scharf | first = Sara T. | year = [[2009]] | title = Identification Keys, the “Natural Method,” and the Development of Plant Identification Manuals|journal=Journal of the History of Biology |volume=42 | issue = 1|pages=73–117 | doi = 10.1007/s10739-008-9161-0 }} * {{cite journal | ref = harv| title = How Green are Biofuels? | year=[[2008]]| last1= Scharlemann | first1 = J. P. W. | last2 = Laurance | first2 = W. F. |journal = Science | publisher = American Association for the Advancement of Science| volume = 319 }} * {{cite journal | ref = harv| title = The Herbal of Valerius Cordus | year=[[1939]] | last= Sprague | first = T. A. | journal = The Journal of the Linnean Society of London | publisher = Linnean Society of London| volume = LII | issue = 341 }} * {{cite book | ref = harv | url = http://books.google.com/?id=hVUU7Gq8QskC&lpg=PA198&dq=species%20epithet%20capitalize&pg=PA198#v=onepage&q=species%20epithet%20capitalize | title = Writing for Science and Engineering: Papers, Presentation | last = Silyn-Roberts | first = Heather | year = [[2000]] | isbn = 0-7506-4636-5 | publisher = Butterworth-Heinemann | location = Oxoniae }} * {{cite book | ref = harv | last = Strange | first = Richard N. | title = Introduction to Plant Pathology | url = https://archive.org/details/introductiontopl0000stra | year = [[2003]] | isbn = 0-470-84973-8 | publisher = John Wiley & Sons | location = West Sussex, Angliae }} * {{cite book | ref = harv | last = Walter | first = Heinrich | title = Vegetation of the Earth | url = https://archive.org/details/vegetationofeart0000walt_d8f0 | year = [[1985]] | edition = 3a retractata | isbn = 0-387-13748-3 | publisher = Springer-Verlag | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Willis | first1 = Kathy | last2 = McElwain | first2 = Jenny | title = The Evolution of Plants | url = https://archive.org/details/evolutionofplant0000will | year = [[2002]] | isbn = 0-19-850065-3 | publisher = Oxford University Press | location = Oxoniae }} * {{cite journal | ref = {{sfnRef|Woese et al.|1977}} | last1 = Woese | first1 = C. R. | last2 = Balch | first2 = W. E. | last3 = Magrum | first3 = L. J. | last4=Fox | first4 = G. E. | last5 = Wolfe | first5 = R. S. | title = An Ancient Divergence Among the Bacteria | url = https://archive.org/details/journal-of-molecular-evolution_1977_9_4/page/7 | journal = Journal of Molecular Evolution | volume = 9 | pages = 305–311 | year = [[1977]] | issue = 4 | month = Augusto | pmid = 408502 | doi = 10.1007/BF01796092}} * {{cite journal | ref = harv | last1 = Woese | first1 = C. | last2 = Kandler | first2 = O. | last3 = Wheelis | first3 = M. | title = Towards a Natural System of Organisms: Proposal for the Domains Archaea, Bacteria, and Eucarya | url = http://www.pnas.org/cgi/reprint/87/12/4576 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences USA | volume = 87 | issue = 12 | year = [[1990]] | pmid = 2112744 |doi = 10.1073/pnas.87.12.4576 | pmc = 54159 | bibcode = 1990PNAS...87.4576W }} ;Botanice circumiectus * {{cite book | ref = harv | last = Crawley | first = Michael J. | authorlink = Michael Crawley | title = Plant Ecology | url = https://archive.org/details/plantecology0000unse_s3s6 | edition = 2a | year = [[1997]] | isbn = 0-632-03639-7 | publisher = Blackwell Scientific Ltd | location = Oxford }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Ennos | first1 = Roland | last2 = Sheffield | first2 = Elizabeth | title = Plant Life | url = https://archive.org/details/plantlife00enno | year = [[2000]] | isbn = 0-86542-737-2 | publisher = Blackwell Scientific Ltd | location = Oxford }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Everitt | first1 = | last2 = Lonard | first2 = | last3 = Little | first3 = C. R. | title = Weeds in South Texas and Northern Mexico | url = https://archive.org/details/weedsinsouthtexa0000ever | year = [[2007]] | isbn = 0-89672-614-2 | publisher = Texas Tech University Press | location = Lubbock, Texiae }} * {{cite book | ref = harv | last = Richards | first = P. W. | title = The Tropical Rainforest | url = https://archive.org/details/tropicalrainfore0000rich | edition = 2a | year = [[1996]] | isbn = 0-521-42194-2 | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae }} * {{cite book | ref = harv | last = Stace | first = Clive Anthony | authorlink = Clive A. Stace | title = A New Flora of the British Isles | url = https://archive.org/details/newfloraofbritis0000stac_y9b5 | edition = 2a | year = [[1997]] | isbn = 0-521-58935-5 | publisher = Cambridge University Press | location = Cantabrigiae}} ;Physiologia plantarum * {{cite book | ref = harv | last1 = Bowsher | first1 = Caroline G. | last2 = Steer | first2 = M. W. | last3 = Tobin | first3 = A. K. | title = Plant Biochemistry | url = https://archive.org/details/plantbiochemistr0000bows | edition = 2a | year = [[2008]] | isbn = 0-8153-4121-0 | publisher = Garland Science, Taylor & Francis | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Buchanan | first1 = Bob B. | last2 = Gruissem | first2 = Wilhelm | last3 = Jones | first3 = Russell L. | title = Biochemistry & Molecular Biology of Plants | year = [[2000]] | isbn = 0-943088-39-9 | publisher = John Wiley & Sons | location = West Sussex, Angliae }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Fitter | first1 = Alastair H. |author1-link=Alastair Fitter | last2 = Hay | first2 = Robert K. M. | title = Environmental Physiology of Plants | url = https://archive.org/details/environmentalphy03edfitt | edition = 3a | year = [[2001]] | isbn = 0-12-257766-3 | publisher = Harcourt Publishers, Academic Press | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Lambers | first1 = Hans | last2 = Chapin III | first2 = Francis Stuart | last3 = Pons | first3 = Thijs Leendert | title = Plant Physiological Ecology | url = https://archive.org/details/plantphysiologic0000lamb_n5e8 | year = [[1998]] | isbn = 0-387-98326-0 | publisher = Springer Science | location = Novi Eboraci}} ** {{cite book | ref = harv | last1 = Lambers | first1 = Hans | last2 = Chapin III | first2 = Francis Stuart | last3 = Pons | first3 = Thijs Leendert | title = Plant Physiological Ecology | url = https://archive.org/details/plantphysiologic0000lamb | year = [[2008]] | edition = 2a | isbn = 978-0-387-78340-6 | doi = 10.1007/978-0-387-78341-3 | publisher = Springer Science | location = Novi Eboraci }} * {{cite book | ref = harv | last = Lawlor | first = David W. | edition = 3a | title = Photosynthesis | year = [[2000]] | isbn = 1-85996-157-6 | publisher = Garland Science | location = Novi Eboraci}} * {{cite book | ref = harv | last1 = Salisbury | first1 = |author1-link=Franciscus B. Salisbury | last2 = Ross | first2 = Cleon W. | edition = 4a | title = Plant Physiology | year = [[1992]] | isbn = 0-534-15162-0 | publisher = Wadsworth Publishing | location = Belmont, Californiae }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Taiz | first1 = Lincoln | last2 = Zeiger | first2 = Eduardo | title = Plant Physiology | url = https://archive.org/details/plantphysiology00taiz_0 | year = [[1991]] | isbn = 0-8053-0245-X | publisher = Benjamin/Cummings Publishing | location = Redwood City, Californiae }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Taiz | first1 = Lincoln | last2 = Zeiger | first2 = Eduardo | edition = 3a | title = Plant Physiology | year = [[2002]] | isbn = 0-87893-823-0 | publisher = Sinauer Associates | location = Sunderland, Massachusettae }} * {{cite book | ref = harv | last1 = Taiz | first1 = Lincoln | last2 = Zeiger | first2 = Eduardo | edition = 4a | title = Plant Physiology | url = https://archive.org/details/plantphysiology0000taiz_y5k4 | year = [[2006]] | isbn = 0-87893-856-7 | publisher = Sinauer Associates | location = Sunderland, Massachusettae }}. * {{cite book | ref = harv | last1 = Taiz | first1 = Lincoln | last2 = Zeiger | first2 = Eduardor | edition = 5a | title = Plant Physiology | url = https://archive.org/details/plantphysiology0000taiz | year = [[2010]] | isbn = 0-87893-866-4 | publisher = Sinauer Associates | location = Sunderland, Massachusettae }}. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Botany|botanice}} {{biologia-stipula}} [[Categoria:Botanica|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Biologia}} 9fmom2rkmwz3g27f40y5d667wht2scb 0 107 3988279 3979996 2026-09-15T17:27:54Z Grufo 64423 Nomen paginae mutatum est 3988279 wikitext text/x-wiki {{L}} {{multiple image | perrow = 2 / 2 / 2 | total_width = 300 | image1 = Babbage Difference Engine (Setting the input parameters).jpg | alt1 = Parametros ingressus constituendo. | image2 = Colossus.jpg | alt2 = Computatrum Colossus Mark 2 a Dorothea Du Boisson (sinistra) et Elsie Booker (dextra) administratum, anno 1943. | image3 = ENIAC-changing_a_tube.jpg | alt3 = Vir unum tubum vacuum ex centum in computatro primo substituens. | image4 = ThinkCentre S50.jpg | alt4 = Computatrum nigrum cum monitore supra et claviatura ante. | image5 = Gamecube-console.jpg | alt5 = Consola ludorum electronicorum purpurea cum moderatore adnexo. | image6 = LYF WATER 2 Smartphone.JPG | alt6 = Telephonum gestabile cum ostentatione arcus caelestis in manu tentum. | image7 = Summit (supercomputer).jpg | alt7 = Ordines armariorum computatralium magnorum et obscurorum in cubiculo simili horreo. | footer = Computatra et apparatus computandi ex variis aetatibus. ¶ Summus ordo: Automatica machina calculatoria (1820) ([[machina differentiarum]]) et computatrum aetatis primae ([[computatrum colossus]]) ¶ Ordo medius: primum tuborum inanium<!--vacuum--> computatrum ([[ENIAC]]) et [[supercomputatrum]] (IBM [[Summit (supercomputer)|Summit]]) ¶ Ordo imus: [[monitor]] ([[IBM|IBM ThinkCentre S50]]) [[cartibulum visificum lusorium]] ([[Nintendo GameCube]]) et [[Sophophonum]] (LYF Water 2). }} {{res|Computatrum}},<ref name=NSLO>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' editio secunda (2009).</ref> sive {{tres|(instrumentum) '''computatorium'''}},<ref name=NSLO/> sive {{res|ordinatrum}},<ref>John C. Traupman, ''Latin and English Dictionary,'' ed. tertia (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 499, s.v. ''ordinatrum.''</ref><ref name=NSLO/> est [[machina]] [[electronica digitalia|digitalis et electronica]] quod programmari potest ut [[sequentia (mathematica)|sequentias]] [[arithmetica]]s vel [[logica]]s ([[computatio]]nes) automatarie faciat. Computatra hodierna genericas operationum [[aggregatio (mathematica)|copias]] exsequi possunt, quae [[programma computatrale|programmata]] appellantur, propter quae computatra varia pensa efficere possunt. Omnis {{subres|[[apparatus computatralis]]}} est congeries elementorum quae computatrum formant; quae plerumque sunt [[memoria computatralis|memoria interna]], [[systema internum]] ([[corpus programmatum]]), et [[periphericum|peripherica]], [[arma]] ad computatrum plene et recte operandum necessaria. Hoc [[vocabulum]] etiam ad gregem computatrum quae coniunguntur ut una operentur, sicut [[reticulum computatrale]] et [[fasciculus computatrorum]]. Genus computatrorum quod quocumque facile portari potest [[computatrum gestabile]] nuncupatur. ==Partes computatrorum== [[Fasciculus:Personal computer, exploded 4.svg|thumb|upright=1.2|Despectus in computatrum stationis: 1, [[monitorium|monitorium, tabulatrum seu quadrum visificum]]; 2, [[tabula materna]]; 3, [[processorium centrale|processorium centrale (CPU)]]; 4, portus ATA; 5, [[RAM|memoria volatilis (RAM)]]; 6, tabula expansionis; 7, fons electricus; 8, [[discus compactus|discus compactus (DC)]]; 9, [[discus fixus]]; 10, [[plectrologium]] (claviatura); 11, [[mus (computatralis)|mus]].]] Quattuor computatro sunt armaturae partes: organum gubernans, arithmeticum, [[memoria computatralis|memoriale]], [[GUI|graphicum]]. [[Processorium medium]] (CPU) est intima computatri pars, quae omnes operationes gubernat. [[Coprocessorium|Coprocessorium arithmeticum]] quod et saepe media processorii pars est; paene omnes computationes [[arithmetica]]s efficit. [[Data]] in [[memoria]]e generibus [[RAM]] et [[ROM]] nominatis servantur. Ad data conservanda [[discus fixus|disci fixi]] et rigidi et flexibiles adhibebantur, sed paulo abhinc rudiculae memoriam cohibentes ([[Memoria USB]]) loco discorum flexibilium praeferuntur. [[Organum graphicum]] in tabulatrum quasi [[quadrum]] visificum scribit et plurimas computationes de datis graphicis facit. ==Programmata computatralia== [[Programma computatrale|Programmata computatralia]] sunt documenta iussa computatralia cohibentia, quae medio [[processor|processorio]] exhibita computatro agenda mandant. Programmatum fundamentalium coniunctum, quod [[systema administrativum computatrale|systema administrativum]] appellatur, functiones et interactiones computatri administrat. Alia programmata fundamentalia sunt programmata compilandi, editionis, tabulae computativae, nuntia electronica scribendi, per interrete navigandi necnon [[:Categoria:Ludi computatrales|ludorum computatralium]]. ==Aetas computatrorum== Prima computatra electronica annis instruebantur ab [[1930]] ad [[1940]] ab [[Ioanne Atanasov]], [[Civitates Foederatae|Americano]] [[Bulgaria|Bulgaricae]] originis, sed re vera aetas computatrorum coepere anno [[1977]] dicitur, cum societates [[Apple Inc.|Apple]], [[IBM]], et Commodore prima [[computatrum personale|computatra personalia]] introducerent. Et die [[12 Augusti]] [[1981]], IBM primum computatrum personale pro [[merx|mercato]]{{dubsig}} creavit. Deinde, cum investigatores institutionis Europeanae [[CERN]] [[Tela totius terrae|telam totius terrae]] anno [[1991]] nuntiarent, [[interrete|systema interretiale mundiale]], quod paene omnia computatra mundi committit, ortum est. Hodie homines totius mundi computatris ad [[labor]]andum, [[scriptura|scribendum]], [[communicatio|communicandum]], computandumque utuntur. Die [[30 Iunii]] [[2022]], 7&thinsp;933&thinsp;000&thinsp;000 hominum interreti utebantur.<ref>Secundum [https://web.archive.org/web/20200522094328/https://www.internetworldstats.com/stats.htm ''Statistica interretialia orbis''].</ref> == Domus effectrices computatrorum == {{div col|2}} *[[Acer]] *[[Apple Inc.]] *[[Asus]] *[[Commodore]] (defunctus) *[[Compaq]] *[[Dell Computatra|Dell]] *[[Hewlett-Packard]] *[[Lenovo]], quondam [[IBM]] {{div col end}} == Domus effectrices programmatum computatralium == {{div col|2}} *[[Adobe Systems]] *[[Apple Computatra|Apple]] *[[Canonical]] *[[Computer Sciences Corporation]] *[[Electronic Data Systems]] *[[Google]] *[[HP]] *[[Microsoft]] *[[Nintendo]] *[[Oracle]] *[[SAP]] {{div col end}} == Pinacotheca == <gallery> Acer Aspire 8920 Gemstone.jpg|[[Computatrum gestabile]]. Columbia Supercomputer - NASA Advanced Supercomputing Facility.jpg|[[Supercomputatrum]]. Intertec Superbrain.jpg|[[Microcomputatrum]]. 2010-01-26-technikkrempel-by-RalfR-05.jpg|Pars computatralis technica. Thinking Machines Connection Machine CM-5 Frostburg 2.jpg|Connection Machine. G5 supplying Wikipedia via Gigabit at the Lange Nacht der Wissenschaften 2006 in Dresden.JPG|Disci rigidi. DM IBM S360.jpg|Computatrum ''mainframe.'' Acorn BBC Master Series Microcomputer.jpg|Microcomputatrum. Dell PowerEdge Servers.jpg|Servitor Dell. Raspberry-Pi-3-Flat-Top.jpg|Computatrum [[PCB]] ''[[Raspberry Pi]]'' ([[crustum]] [[Rubus idaeus|rubidaei]]) inscriptum. </gallery> {{NexInt}} {{div col|3}} * [[Automaton communicativum]] * [[Boto radiophoni]] * [[Calculatrum]] * [[Carta memorialis]] * [[Computatio in nube datorum]] * [[Computator]] * [[Computatrum gestabile]] * [[Computatrum tabulare]] * [[Consola lusoria]] * [[Consola lusoria gestabilis]] * [[Electronica digitalis]] * [[ENIAC]] * [[Glossarium verborum computatralium]] * [[Innovatio disruptiva]] * [[Informationis technologia]] * [[Interfacies utentis]] * [[Interrete]] * [[Lingua programmationis]] * [[Machinatio Anticytherensis]] * ''[[Malware]]'' * [[OpenVMS]] * [[Processorium centrale]] * [[Programma computatrale]] * [[Programmatura computratralis]] * [[RAM]] * [[ROM]] * [[Simulatio computatralis]] * [[Systema administrativum computatrale]] * [[Texton]] * [[Vicipaedia:Verba technologica]] {{div col end}} == Notae == <references/> == Bibliographia == * {{cite book | ref = BERK | last = Berkeley | first = Edmund | year = [[1949]] | title = Giant Brains, or Machines That Think | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.285568 | location = Novi Eboraci| publisher = John Wiley & Sons }}. * {{cite book | first=B. V. | last=Bowden | title=Faster than thought | year= [[1953]] | publisher=Pitman publishing corporation | location= Novi Eboraci, Toronti, Londinii | ref=BOWDEN }}. * {{cite journal | ref = AIKEN| last = Cohen| first = Bernard| year = [[2000]]| title = Howard Aiken, Portrait of a computer pioneer | journal = Physics Today| volume = 53| issue = 3| pages = 74–75| publisher=The MIT Press | location = Cantabrigiae Massachusettae |isbn= 978-0-262-53179-5 | bibcode = 2000PhT....53c..74C| doi = 10.1063/1.883007}}. * {{cite book|last=Collier|first=Bruce|title=The little engine that could've: The calculating machines of Charles Babbage|year= [[1970]] |publisher=Garland Publishing|isbn=978-0-8240-0043-1|url=http://robroy.dyndns.info/collier/index.html|ref=COLLIER|access-date=24 Octobris 2013|archive-date=20 Ianuarius 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070120190231/http://robroy.dyndns.info/collier/index.html|url-status=live}}. * {{cite book | ref = COUFFIGNAL| last = Couffignal| first = Louis| year = [[1933]] | title = Les machines à calculer; leurs principes, leur évolution | publisher=Gauthier-Villars | location= Lutetiae }}. * {{Cite book | ref = DEC | author = Digital Equipment Corporation | publisher = Digital Equipment Corporation | location = Maynard in Massachusetta | title = PDP-11/40 Processor Handbook | url = https://www.minttwist.com/wp-content/uploads/2016/06/D-09-30-PDP11-40-Processor-Handbook.pdf | year = [[1972]] | author-link = | access-date = 27 Novembris 2017 | archive-date = 1 December 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171201030856/https://www.minttwist.com/wp-content/uploads/2016/06/D-09-30-PDP11-40-Processor-Handbook.pdf | url-status = live }}. * {{Cite book|last=Evans|first=Claire L.|title=Broad Band: The Untold Story of the Women Who Made the Internet|publisher=Portfolio/Penguin|year=[[2018]]|isbn=9780735211759|location=Novi Eboraci |url=https://books.google.com/books?id=C8ouDwAAQBAJ&q=9780735211759&pg=PP1|access-date=9 November 2020|archive-date=28 Februarii 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228124923/https://books.google.com/books?id=C8ouDwAAQBAJ&q=9780735211759&pg=PP1|url-status=live}} * {{cite book | ref = JACWEB | last = Essinger | first = James | year = [[2004]] | title = Jacquard's Web, How a hand loom led to the birth of the information age | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-280577-5 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/jacquardswebhowh0000essi }}. * {{cite book | ref=FELT | last=Felt | first=Dorr E. | title=Mechanical arithmetic, or The history of the counting machine | publisher=Washington Institute | location= Sicagi | year= [[1916]] | url=https://archive.org/details/mechanicalarithm00feltrich }}. * {{cite journal |last1=Fuegi |first1=J. |last2=Francis |first2=J. |s2cid=40077111 |title=Lovelace & Babbage and the creation of the 1843 'notes' |url=https://archive.org/details/ieee-annals-of-the-history-of-computing_october-december-2003_25_4/page/16 |journal=IEEE Annals of the History of Computing |volume=25 |issue=4 |pages=16 |year=[[2003]] |doi=10.1109/MAHC.2003.1253887}}. * {{cite book | ref=HYMAN | last=Hyman | first=Anthony | title=Charles Babbage: Pioneer of the Computer | url=https://archive.org/details/charlesbabbagepi0000hyma_w1r3 | publisher=Princeton University Press | year= [[1985]] | isbn=978-0-691-02377-9 }}. * {{cite book | ref = IFRAH | last = Ifrah | first = Georges | year = [[2001]] | title = The Universal History of Computing: From the Abacus to the Quantum Computer | location = Novi Eboraci | publisher = John Wiley & Sons | isbn = 978-0-471-39671-0 | url = https://archive.org/details/unset0000unse_w3q2 }}. * {{cite book | author = Kempf, Karl | title = Historical Monograph: Electronic Computers Within the Ordnance Corps | publisher = Aberdeen Proving Ground (United States Army) | url = http://ed-thelen.org/comp-hist/U-S-Ord-61.html | year = [[1961]] | access-date = 24 Octobris 2006 | archive-date = 16 Octobris 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061016040329/http://ed-thelen.org/comp-hist/U-S-Ord-61.html | url-status = live }}. * {{Cite book|last=Lavington |first=Simon |title=A History of Manchester Computers |year= [[1998]] |edition=secunda |publisher=The British Computer Society |location=Swindon |isbn=978-0-902505-01-8 }}. * {{Cite journal|last=Light|first=Jennifer S.|date= [[1999]] |title=When Computers Were Women|url=https://archive.org/details/sim_technology-and-culture_1999-07_40_3/page/455|journal=Technology and Culture|volume=40|issue=3|pages=455–483|doi=10.1353/tech.1999.0128|jstor=25147356|s2cid=108407884}}. * {{cite book | ref = LIGO| last = Ligonnière| first = Robert| year = [[1987]] | title = Préhistoire et Histoire des ordinateurs | publisher=Robert Laffont | location= Lutetiae| isbn = 978-2-221-05261-7 }}. * {{cite web |ref={{harvid|TOP500|2006}} |url=http://www.top500.org/lists/2006/11/overtime/Architectures |title=Architectures Share Over Time |access-date=27 Novembris 2006 |last=Meuer |first=Hans |author-link= |author2=Strohmaier, Erich |author3=Simon, Horst |author4=Dongarra, Jack |author4-link= |date=13 Novembris [[2006]] |publisher=TOP500 |archive-date=20 February 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220095222/http://www.top500.org/lists/2006/11/overtime/Architectures }}. * {{cite book | first=Maboth | last=Moseley | title=Irascible Genius, Charles Babbage, inventor | year= [[1964]] | publisher=Hutchinson | location= Londinii | ref=GENIUS }}. * {{cite web | last = Phillips | first = Tony | publisher = American Mathematical Society | year = [[2000]] | title = The Antikythera Mechanism I | url = http://www.math.sunysb.edu/~tony/whatsnew/column/antikytheraI-0400/kyth1.html | access-date = 5 April 2006 | archive-date = 27 April 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060427070236/http://www.math.sunysb.edu/~tony/whatsnew/column/antikytheraI-0400/kyth1.html | url-status = live }}. * {{cite web |url=http://www.cs.ncl.ac.uk/publications/articles/papers/398.pdf |title=From Analytical Engine to Electronic Digital Computer: The Contributions of Ludgate, Torres, and Bush |last1=Randell |first1=Brian |author-link1=Brian Randell |year = [[1982]] |access-date=29 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921055055/http://www.cs.ncl.ac.uk./publications/articles/papers/398.pdf |archive-date=21 Septembris 2013 |ref=RANDELL}}, * {{cite journal |last=Schmandt-Besserat |first=Denise |author-link= |date= [[1999]] |title=Tokens: The Cognitive Significance |journal=Documenta Praehistorica |volume=XXVI |url=http://www.laits.utexas.edu/ghazal/Chap1/dsb/chapter1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120130084757/http://www.laits.utexas.edu/ghazal/Chap1/dsb/chapter1.html |archive-date=30 Ianuariua 2012 }}. * {{Cite journal |last=Schmandt-Besserat |first=Denise |author-link= |year= [[1981]] |title=Decipherment of the earliest tablets |url=https://archive.org/details/sim_science_1981-01-16_211_4479/page/283 |journal=Science |volume=211 |issue=4479 |pages=283–285 |doi=10.1126/science.211.4479.283 |pmid=17748027 |bibcode=1981Sci...211..283S}}. * Shannon, Claude Elwood. [[1940]]. "A symbolic analysis of relay and switching circuits." Thesis. Cantabrigiae in Massachusetta: Massachusetts Institute of Technology. Hdl 1721.1/11173. * {{Cite journal|last=Smith|first=Erika E.|date = [[2013]] |title=Recognizing a Collective Inheritance through the History of Women in Computing|journal=CLCWeb: Comparative Literature and Culture|volume=15|issue=1|pages=1–9 |doi=10.7771/1481-4374.1972|doi-access=free}}. * {{Cite book | last = Stokes | first = Jon | title = Inside the Machine: An Illustrated Introduction to Microprocessors and Computer Architecture | url = https://archive.org/details/insidemachineill0000stok | year = [[2007]] | publisher = No Starch Press | location = Franciscopoli | isbn = 978-1-59327-104-6 }}. * {{Cite journal | ref = SWADE | first = Doron D. | last = Swade | title = Redeeming Charles Babbage's Mechanical Computer | url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_1993-02_268_2/page/86 | journal = Scientific American |date=Februarius [[1993]] | volume = 268 |issue = 2 | pages = 86–91 | jstor = 24941379 | bibcode = 1993SciAm.268b..86S | doi = 10.1038/scientificamerican0293-86 }}. * {{Cite book | ref= ZUSE| last = Zuse| first = Konrad | title = The Computer: My life | url= https://archive.org/details/computermylife0000zuse| year = [[1993]] | publisher = Pringler-Verlag | location = Berolini | isbn = 978-0-387-56453-1 }}.<!-- * {{Cite conference |last1=Verma |first1=G. |last2=Mielke |first2=N. | title = Reliability performance of ETOX based flash memories | conference = IEEE International Reliability Physics Symposium | year = [[1988]] }}.--> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Computers|computatra}} {{Victionarium|computer|computatrum}} *[http://www.obta.uw.edu.pl/%7Edraco/docs/voccomp.html ''Vocabula computatralia''] {{Ling|Anglice|Latine}} (caute adhibenda ob multas mendas). *[https://web.archive.org/web/20110722185754/http://commons.wvc.edu/sberard/boreoccidentales/latin/Scitu%20Digna/Vocabulorum%20Computatralium.aspx ''Index Vocabulorum Computatoriorum''] {{ling|Anglice}} *[http://www.oldenbourg.de/osv/download/pdf/vocabula_computatralia.pdf ''Vocabula computatralia.''] {{Ling|Theodisce|Latine}}. *[http://www.vatican.va/roman_curia/institutions_connected/latinitas/documents/rc_latinitas_20040601_lexicon_it.html#c Lexicon Vaticanum]. *[https://web.archive.org/web/20160304090919/https://homepages.fhv.at/se/ws2002/im01/pr3im01_addon_mythologie_info.pdf Ad etymologiam]. {{technologia}} [[Categoria:Computatra|!]] [[Categoria:Informatica]] [[Categoria:Technologia digitalis]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Technologia}} eozguvifv212oha05vff030xq83lt0s 0 1098 3988278 3911535 2026-09-15T17:25:13Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988278 wikitext text/x-wiki {{Numeri 1-10 | confinia = [[−1]] '''0''' [[Unus|1]] [[Duo|2]] [[Tres|3]] [[Quattuor|4]] [[Quinque|5]] [[Sex|6]] [[Septem|7]] [[Octo|8]] [[Novem|9]] [[Decem|10]] | cardinale = zerus, nulla | ordinale = zeroticus,{{Calepinus Novus ref|zerōticus|104}} {{Convertimus|zere(n)simus|barbarice=zeresimo|sicut=[[Italiane]]}}<ref>Forma constructa alios numeros ordinales imitando – e.g. ''vice(n)simus'', ''trice(n)simus'', et cetera.</ref> | distributivum = | adverbium = numquam | factorizatio = | Romanus = N<ref>Pro “NULLA” – a tarda antiquitate tantum (prima attestatione in [[Dionysius Exiguus|Dionysio Exiguo]], anno [[525]] [[p.C.n.]]).</ref> | binarium = 0 | octale = 0 | hexadecimale = 0 }} {{res|0}}, saepe {{res|zerus}}<ref>{{cite book|author=[[Nicolaus Ludovicus de Lacaille]]|title=Lectiones Elementares Mathematicae, seu Elementa Algebrae, et Geometriae|year=[[1762]]|origyear=[[1759]]|page=4|url=https://books.google.com/books?id=MrhJAAAAMAAJ&pg=PA4|location=Viennae, Pragae et Tergesti|publisher=typis Joannis Thomae Trattner}},</ref><ref>''Elementa Arithmeticae, Geometriae et Algebrae, ad usum scholarum Austriacarum'' (Vindobonae: typis Joann. Thom. nob. de Trattnern, 1780), [https://books.google.com/books?id=8JpEAAAAcAAJ&pg=PA5 p. 5]: "Accedit unitas 1 & zerus 0".</ref> vel {{res|nullus}} ({{pna|a|um|nullus}}) appellatus, est [[numerus]], inter [[unus|unum positivum]] et [[unus negativus|unum negativum]] iacens, qui [[nihil]] in rebus [[mathematica|mathematicis]] significat. Numerus 0 est [[identitas additiva]] in [[aggregatio (mathematica)|aggregatione]] numerorum [[numerus naturalis|naturalium]] et supergregatione eius ([[numerus integer|integrorum]], [[numerus rationalis|rationalium]], [[numerus realis|realium]], [[numerus complexus|complexorum]]). [[Nota numeri]] 0 [[locum tenens]] in [[notatio positionalis|notatione positionali]] adhibetur; exempli gratia, ''310'' significat tres centurias, unam decadem, et nullas unitates. == De nomine == [[Scriptor]]es Latini, notam et notionem 0 ab [[Arabes|Arabibus]] accipientes, etiam [[vocabulum]] [[Arabice|Arabicum]] صفر ''ṣifr'' mutuati sunt. Ex [[saeculum 13|saeculo XIII]] ''cifra'' et formae similes (''chifra'', ''zifra'', ''ziffra'', ''zifera'') Latine numerum 0 significavit; deinde etiam quamlibet notam [[numeri Arabici|numeri Arabicam]] significare coepit (cf. [[Francogallice]] ''chiffre'').<ref>J. F. Niermeyer et C. van de Kleft, ''Mediae Latinitatis Lexicon Minus'' (Lugduni Batavorum: Brill, 2002), p. 234.</ref> In libris recentibus Latinis nomen ''zerus'' eiusdem originis, sed per [[Italiane|linguam Italianam]] forma mutatum, ad numerum 0 significandum usurpatum est. == De historia == Hic numerus ignotus erat [[Roma antiqua|Romanis]]. In [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]] et [[Calendarium Iulianum|calendario Iuliano]], 0 non repraesentat annum: [[1|1 p.C.n.]] sequitur [[1 a.C.n.]]. [[Babylonia|Babylonii]] cifra primi usi sunt, ante [[300 a.C.n.]]. Eius cifra fuit [[Fasciculus:Zephirum_babylonium.png|12px|cifra 0 Babylonice]] sive cuneus duplex, et tantummodo adhibita est locum tentum. Palaeograece etiam cifra fuit, fortasse mutuata a Babyloniis, cum forma [[Fasciculus:Zephirum_graecum.png|27px|cifra 0 Palaeograece]], in seriis aetatibus simili ō litterae. Circa anno [[150]], [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeus]], a [[Hipparchus|Hipparcho]] et mathematicis [[Babylon]]iis adductus, [[nota numeri|notā numeri]] pro nulla re (^ō)<ref>{{Opus | cognomen = Neugebauer | nomen = Otto | titulus = The Exact Sciences in Antiquity | annus = 1969 | domus editoria = [[Dover Publications]] | editio = 2 | isbn = 978-0-486-22332-2 | url = https://archive.org/details/exactsciencesant00neug | annus primae editionis = 1957 | paginae = 13–14 | url paginae = https://archive.org/details/exactsciencesant00neug/page/n30 }}</ref><ref name="mercier">{{Opus | cognomen = Mercier | nomen = Raymond | titulus = Consideration of the Greek symbol 'zero' | url = http://www.raymondm.co.uk/prog/GreekZeroSign.pdf | domus editoria = Home of Kairos | tempus inspectionis = 2020-03-28 }}</ref> in opere suo de [[astronomia]] mathematica {{Op|[[Syntaxis mathematica|Syntaxi Mathematicā]]}} (quod etiam {{Op|Almagestum}} appellatur) usus est.<ref name="ptolemaei-syntaxis-mathematica">{{Opus | cognomen auctoris = Ptolemaeus | nomen auctoris = Claudius | commentatio de auctore = Ptolemaeus | cognomen interpretis = Toomer | nomen interpretis = Geraldus Iacubous | titulus = Almagest | commentatio = Syntaxis mathematica | annus = 1998 | annus primae editionis = 1984 | annus operis lingua originali = 150 | paginae = 306–307 | domus editoria = [[Princeton University Press]] | isbn = 0-691-00260-6 }}</ref> Talis “zerus [[Hellenismus|Hellenisticus]]” fortasse fuit in mundo occidentali antiquo primus certus usus notae numeri nihil repraesentantis.<ref>{{Opus | cognomen 1 = O'Connor | nomen 1 = J. J. | cognomen 2 = Robertson | nomen 2 = E. F. | titulus = A history of Zero | domus editoria = MacTutor History of Mathematics | tempus inspectionis = 2020-03-28 | url = http://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Zero.html }}</ref> In suo {{Op|Almagesto}} (VI. 8), Ptolemaeus talem notam saepe adhibuit ad magnitudinem [[defectio solis|eclipsium solis]] et [[defectio lunae|lunae]] indicandam. Nam dum [[Luna]] super [[Sol]]em transibat, notae numeri inter 0 et 12 usque variabantur, ubi duodecima nota numeri [[diametros|diametrum]] angularem Solis repraesentabat.<ref name="pedersen">{{Opus | cognomen auctoris = Pedersen | nomen auctoris = Olaf | cognomen redactoris = Jones | nomen redactoris = Alexander | titulus = A Survey of the Almagest | annus = 2010 | paginae = 232–235 | annus primae editionis = 1974 | series = Sources and Studies in the History of Mathematics and Physical Sciences | domus editoria = Springer | doi = 10.1007/978-0-387-84826-6_7 | isbn = 978-0-387-84825-9 }}</ref> Dehinc, “zerus Ptolemaei”, magnitudine crescendo et lineam superscriptam amittendo, hodiernam notam numeri “0” gradatim genuit.<ref>{{Opus | titulus = Proposal to encode the Greek Zero in the UCS | tempus = 2024-07-31 | url = https://www.unicode.org/L2/L2004/04054-greek-zero.pdf }}</ref> [[Religio Christiana|Christianis]] [[Medium Aevum|mediaevalibus]] qui Latine scribere poterant non cifra fuit, sed ''nulla'' usi sunt in [[epacta|epactis]] ad diem [[Pascha]]lem computandum. Primae tres epactae erant “nulla”, “xi”, et “xxii”, e.g. apud [[Dionysius Exiguus|Dionysium Exiguum]], in [[525]]. Circa [[725]], [[Beda]] aut socius eius ''N'' littera (pro “'''n'''ulla”) usus est inter alios numeros Romanos in tabula epactarum. [[India|Indi]] cifra in [[arithmetica]] usi sunt. [[Brachmacottus]] in [[628]] de proprietatibus cifrae scripsit. Eo tempore cifra ut numerus iam adhibita est in [[Cambodia]]; posteaquam in [[Sinae|Sinis]] et apud [[Religio Islamica|Musulmannos]] hic numerus inventus est, iniens [[Europa]]m in [[saeculum 12|saeculo 12]]. Nomen ''zephirum'' adhibitum est a [[Leonardus Pisanus|Leonardo Pisano]] in ''[[Liber Abaci|Libro Abaci]]'' ([[1202]]), qui inter primos libros Latine scriptos numeros Arabicos tractantes est. [[Gens Maya]] Americae mediae zero in [[computatio]]nibus [[calendarium|calendariis]] usi sunt.<ref>Ruy Díaz Díaz, "[http://www.scielo.org.ve/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1316-49102006000400007&lng=en&nrm=iso&tlng=es Apuntes sobre la aritmética Maya]", ''Educere'' vol.10 no. 35 Meridad Dec. 2006</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[Aggregatio vacua]] *[[Nihil]] *[[Paritas cifrae]] *[[Zerum absolutum]] *[[4321 Zero]] ==Bibliographia== *[[Ioannes D. Barrow|Barrow, John D.]] [[2001]]. ''The Book of Nothing.'' Vintage. ISBN 0-09-928845-1. *Diehl, Richard A. [[2004]]. ''The Olmecs: America's First Civilization.'' Londinii: Thames & Hudson. *Ifrah, Georges. [[2000]]. ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer.'' Wiley. ISBN 0-471-39340-1. *Kaplan, Robert. [[2000]]. ''The Nothing That Is: A Natural History of Zero.'' Oxoniae: Oxford University Press. *[[Carolus Seife|Seife, Charles]]. [[2000]]. ''Zero: The Biography of a Dangerous Idea.'' Penguin USA (Paper). ISBN 0-14-029647-6. *[[Nicolaus Bourbaki|Bourbaki, Nicolas]]. [[1998]]. ''Elements of the History of Mathematics''. Berolini, Heidelberi, et Novi Eboraci: Springer-Verlag. ISBN 3-540-64767-8. *[[Isaac Asimov|Asimov, isaac]]. [[1978]]. "Nothing Counts." In ''Asimov on Numbers.'' Pocket Books. [[Categoria:Integri]] [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Zerum]] {{Myrias|Mathematica}} kj09stvwwcr1snh47kqahulcq7h0gvn 0 3132 3988296 3841787 2026-09-15T19:09:17Z Demetrius Talpa 81729 3988296 wikitext text/x-wiki {{flumen|Danubius|[[Fasciculus:Danube at Budapest, Margit Bridge.jpg|thumb|center|Danubius]]|2860|678|6400|817 000|[[Doneschinga]] ([[Germania]])|[[Pontus Euxinus]] (Romania)|[[Romania]] (28.9%), [[Hungaria]] (11.7%),<br /> [[Austria]] (10.3%), Serbia (10.3%),<br /> [[Germania]] (7.5%), [[Slovacia]] (5.8%), <br />[[Bulgaria]] (5.2%), Bosnia et Herzegovina (4.8%),<br /> [[Croatia]] (4.5%), [[Ucraina]] (3.8%), [[Cechia]] (2.6%),<br /> [[Slovenia]] (2.2%), [[Moldavia]] (1.7%),<br /> [[Helvetia]] (0.32%), [[Italia]] (0.15%),<br /> [[Polonia]] (0.09%), [[Albania]] (0.03%)}} '''Danubius''' vel '''Danuvius''' sive '''Ister''' ([[Lingua Theodisca|Theodisce]]: ''Donau''; [[Lingua Slovacica|Slovacice]]: ''Dunaj''; [[Lingua Hungarica|Hungarice]]: ''Duna''; [[Lingua Croatica|Croatice]]: ''Dunav''; [[Lingua Serbica|Serbice]]: ''Дунав/Dunav''; [[Lingua Bulgarica|Bulgarice]]: ''Дунав'' /Dunav/; [[Lingua Romanica|Romanice]]: ''Dunărea''; [[Lingua Ucrainica|Ucrainice]]: ''Дунай'' /Dunaj/) est flumen in [[Europa]], quod circiter 2860 chiliometra patet. Olim finis Imperii Romani fuit. Temporibus antiquis primo usque ad aquas cadentes prope urbem ''[[Dierna]]'' (nomine ''Orsova'' nostris diebus in [[Romania]] sitam) ''Danubius'', ac deinde usque ad mare Hister sive Ister dictus est.<ref>K. E. Georges, ''Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch'', s. v. ''Danubius''.</ref> Quapropter [[Ovidius]] poeta eum ''binominem'' vocat.<ref>[[Ovidius]], ''Epistulae ex Ponto'' 1.8.11: "urbs ripae vicina binominis Histri".</ref> Danubius oritur in [[Germania]] ex fluviolis confluentibus ''Breg'' et ''Brigach''. Percurrit nationes urbesque insequentes, in ordine a fonte ad os: * [[Germania]] ([[Ulma]], [[Ingolstadium]], [[Ratisbona]], [[Batavia Bavariae]]) * [[Austria]] ([[Lentia]], [[Vindobona]]) * [[Slovacia]] ([[Posonium]]) * [[Hungaria]] ([[Budapestinum]]) * [[Croatia]] (finis ad Serbiam) * [[Serbia]] ([[Belgradum]]) * [[Romania]] (post finem Bulgarium: [[Proilabum]], [[Galaţi]]) * [[Bulgaria]] ([[Sexantaprista]]) * [[Moldavia]] (finis ad Romaniam) * [[Ucraina]] (finis ad Romaniam) Postremo in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] per [[delta Danubii|delta magnum]] influit. == Fluvii qui in Danubium influunt == * [[Licus]] * Abusinus * Reganus * [[Isara (Bavaricus)|Isara]] * [[Vilisa]] * [[Aenus (flumen)|Aenus]] * [[Ilissus]] * [[Truna]] * [[Anisus]] * [[Marus]] * [[Arrabo]] * [[Vaghus]] * [[Dravus]] * [[Tisia]] * [[Savus]] * [[Margus]] * [[Timacus]] * [[Aluta]] == Notae == <references/> == Nexus interni == * [[Canalis Danubii]] * [[Danubius Ioannis filius]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Danubius| ]] mfuib1betaay1rvr91s1pz8wa7qqu06 0 3494 3988277 3956023 2026-09-15T17:24:00Z Grufo 64423 “copia” → “grex” 3988277 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Gregor Reisch, Margarita Philosophica, Typus Logice.svg|thumb|[[Gregorius Reisch|Gregirii Reisch]] ''Margarita Philosophica'' (saeculo 16).]] {{res|Logica}} est disciplina quae relationibus inter propositiones studet. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Logica classica||en|qid=Q237125}} vel Aristotelica complectitur de discernendo [[veritas|verum]] a falso, hoc est de [[verificatio]]ne veritatis propositionum. Logica nostrae aetatis in [[logica mathematica|logicam mathematica]]m et in [[logica philosophica|logicam philosophica]]m dividitur. Nomen a [[Graece|Graeco]] λόγος derivatur, quod '[[sermo]]nem' vel '[[argumentum]]' [[significatio (linguistica)|significat]]; ἡ λογικὴ τέχνη ergo est '[[ars]] verborum' vel 'ars ratiocinationis'. [[Dialectica]] (quae pars [[trivium|trivii]] inter [[artes liberales]] [[Medium Aevum|mediaevales]] fuit), est logica in disputationibus adhibita. == Logica propositionum == [[Logica propositionalis]] logicam simplicissimam de propositionibus tractat, et de coniunctionibus earum. Sint P et Q propositiones; tunc possumus cernere utrum "P et Q," "P vel Q," "non P" verae propositiones sint annon. Mos est [[index symbolorum logicorum|symbolis]] uti: * P et Q: P ∧ Q, quae vera est si P vera est, et Q vera est * P vel Q: P ∨ Q, quae vera est si P vera est, aut Q vera est, aut ambo * non P: ¬ P, quae vera est si P falsa est <!-- then into predicates, first-order rules, and so on --> == Deductio et syllogismus == Deductio est ratiocinatio ex axiomatibus. [[Syllogismus]] est forma simplicima deductionis. Partes syllogismi hae sunt: propositio, adsumptio, conclusio. Propositio et adsumptio sunt principia. Si verae sunt, et si forma syllogismi valida est, conclusio quoque vera est. === De generibus propositionum === Propositionum definitarum quattuor genera sunt. Genus ''A'' est ''affirmatio universalis'': omnes R sunt P. Genus ''E'' est ''negatio unversalis'': nullum R est P. Genus ''I'' est ''affirmatio particularis'': aliquae R sunt P. Genus ''O'' est ''negatio particularis'': aliquae R non sunt P. Exempla: :''Omnes homines sunt mortales.'' -- propositio generis ''A'' :''Nullus homo est angelus.'' -- propositio generis ''E'' :''Sunt homines qui milites sint.'' -- propositio generis ''I'': inter homines, sunt milites et fortasse sunt alii qui non sint milites :''Sunt homines qui non sint milites.'' -- propositio generis ''O'': inter homines, non omnes sunt milites; fortasse etiam nulli sunt milites Propositio quae de uno modo homine, vel de una re, tractat est universalis: ''Cicero est mortalis'' est propositio generis ''A'' quia dicit ''Omnes homines qui sunt Cicero sunt mortales'' -- etiamsi [[aggregatio (mathematica)|grex]] hominum-qui-sunt-Cicero unum tantum elementum habet. [[Fasciculus:Johannesmagistris-square.jpg|thumb|Quadratus ubi quattuor genera propositionum inter se opponunt. * Genus A: ''quilibet homo est albus.'' * Genus E: ''nullus homo est albus.'' * Genus I: ''quidam homo est albus.'' * Genus O: ''quidam homo non est albus.'']] In propositionibus generis ''A,'' subiectum R dicitur ''distributum,'' quod propositio de omnibus talibus rebus tractat. Praedicans P autem non distribuitur, quod propositio de omnibus talibus rebus non tractat. In propositionibus generis ''E,'' et subiectum R et praedicans P distributa sunt. In propositionibus generis ''I,'' nec subiectum R nec praedicans P distributum est. In propositionibus generis ''O,'' praedicans P distributus est, subiectum R non distributum est. === Definitio syllogismi === [[Syllogismus]] tres propositiones habet: propositio vel maior propositio; adsumptio vel minor propositio; et conclusio. Subiectum conclusionis est ''terminus minor'' syllogismi; praedicans conclusionis est ''terminus maior.'' Hoc est, conclusio dicit utrum Minor sit Maior annon. Propositio maior terminum maiorem continet; propositio minor vel adsumptio terminum minorem continet. Hic est syllogismus, exempli gratia: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] est homo. :Conclusio: Cicero ergo est mortalis. Conclusio est propositio generis ''A'' ubi R = "Cicero" et P = "mortalem esse." Terminus maior syllogismi est "mortalem esse." Propositio maior hunc terminum habet: est propositio (1). Terminus minor est "Cicero"; propositio minor vel adsumptio est propositio (2), ubi terminum minorem invenimus. Tertius terminus est "terminus medius"; hoc in syllogismo est "hominem esse." Schema huius syllogismi est ergo: :1. omnes H sunt M -- propositio maior, generis ''A'' :2. omnes C sunt H -- adsumptio, generis ''A'' :Conclusio: omnes C sunt M -- generis ''A'' === Validitas === Quomodo scimus utrum syllogismus validus sit? Regulae hae sunt: :1. Propositiones non ambo negativae sunt. :2. Si altera propositio sit negativa, conclusio esto negativa; si conclusio sit negativa, una propositio (vel maior vel minor) esto negativa. (Si ambo propositiones affirmativae sunt, igitur, conclusio quoque affirmativa erit.) :3. Terminus medius distribuatur saltem in una propositione. :4. Terminus quisque qui distribuatur in conclusione distributus esto in propositione.<ref>Runkle, p. 143</ref> Syllogismus noster supra validus est. (1) Propositiones sunt affirmativae, non ambo negativae. (2) Quod propositiones non sunt negativae, conclusio est affirmativa. (3) Terminus medius H distribuitur in propositione maiore. (4) Terminus minor C distribuitur in conclusione, et in adsumptione. Hoc est exemplum syllogismi non validi: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. [[Feles]] meus est mortalis. :Conclusio: Feles meus est homo. Quare? Terminus medius ("mortalem esse") numquam distribuitur. Est praedicans propositionis maioris, generis ''A''—sed in propositione generis ''A'' praedicans non distribuitur. Similiter, terminus medius est praedicans adsumptionis. Numquam ergo distribuitur: syllogismus regulam tertiam non consequitur. Aliud exemplum: :1. Nullus feles est homo. :2. Sunt homines qui non sunt canes. :Conclusio: Nullus feles est canis. Quamquam conclusio vera est, syllogismus non est validus --- regulam primam non consequitur, quod ambo propositiones negativae sunt. Aliud: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. Nullus feles est homo. :Conclusio: Nullus feles est mortalis. Syllogismus non est validus quia regulam quartam non consequitur. Terminus maior, "mortalem esse," in conclusione distribuitur, quod conclusio est generis ''E,'' sed numquam in propositionibus distribuitur. === Figurae syllogismorum === [[Fasciculus:Paris-Museum Carnavalet710.JPG|thumb|Nullus angelus est mortalis.]] Syllogismi conclusio semper et terminum minorem et terminum maiorem continet; terminus minor est subiectum conclusionis. Terminus medius in propositionibus apparet; potest esse vel subiectum vel predicans harum propositionum. Quattuor '''figurae''' exstant: * Prima figura: terminus medius est subiectum propositionis, praedicans adsumptionis. * Altera figura: terminus medius est predicans propositionis et adsumptionis. * Tertia figura: terminus medius est subiectum propositionis et adsumptionis. * Quarta figura: terminus medius est praedicans propositionis, subiectum adsumptionis. Exempli gratia, :1. Omnes homines sunt mortales. :2. Cicero est homo. :Conclusio: Cicero ergo est mortalis. Terminus medius est "hominem esse"; est subiectum propositionis (maioris) et praedicans adsumptionis (propositionis minoris). Hic est ergo syllogismus primae figurae. Aliud: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. Nullus [[angelus]] est mortalis. :Conclusio: Nullus angelus est homo. Terminus medius nunc est "mortalem esse," quod praedicans est et maioris et minoris. Habemus ergo syllogismum secundae figurae. Aliud: :1. Nullus angelus est mortalis. :2. Omnes angeli sunt boni. :Conclusio: Sunt boni qui non sunt mortales. Propositio maioris est generis ''E'' cuius subiectum est terminus medius, "angelum esse." Adsumptio, generis ''A,'' terminum medium quoque subiectum habet. Conclusio est generis ''O'' et syllogismus est tertiae figurae. Aliud: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. Nullus mortalis est angelus. :Conclusio: Nullus homo est angelus. Hoc in syllogismo terminus medius est "mortalem esse" quod praedicans est propositionis maioris, subiectum propositionis minoris. Est ergo syllogismus quartae formae. === Versus "Barbara celarent ..." === Versus est qui omnes syllogismos valides describit. Plures versiones exstant, inter quos hic: ::Barbara, Celarent, Darii, Ferioque ''prioris''; ::Cesare, Camestres, Festino, Baroco ''secundae''; ::''Tertia'' Darapti, Disamis, Datisi, Felapton, ::Bocardo, Ferison habet. ''Quarta'' insuper addit ::Bramantip, Camenes, Dimaris, Fesapo, Fresison.<ref>E pagina illius Quartz Hill School</ref> Vocales verborum genera propositionum dant. Hoc est, ''barbara'' significat tres propositiones generis ''A,'' et ''ferio'' significat propositionem maiorem generis ''E,'' minorem generis ''I,'' conclusionem generis ''O.'' Cum regulis supra dictis de positione termini medii possumus omnes syllogismos cernere, utrum validi sint annon. Exempli gratia, :1. Omnes homines sunt mortales. :2. Cicero est homo. :Conclusio: Cicero ergo est mortalis. Hic syllogismus, ut iam videmus, validus est in figura prima: est ''barbara.'' Aliud: :1. Omnes homines sunt mortales. :2. [[Feles]] meus est mortalis. :Conclusio: Feles meus est homo. Ut iam videmus, hic non validus est (quod terminus medius numquam distribuitur). Terminus medius est praedicans amborum propositionum: syllogismus est ergo secundae figurae. Propositiones autem sunt generum ''A, A, A,'' quod non ad secundam figuram pertinet. [[Gulielmus Sherwoodensis]] dicitur versum scripsisse; versio eius est fere: ::Barbara celarent darii ferio baralipton ::Celantes dabitis fapesmo frisesomorum; ::Cesare campestres festino baroco; darapti ::Felapton disamis datisi bocardo ferison<ref>Secundum [[:en:William of Sherwood|paginam anglicam]]</ref> == Logica mathematica == [[Logica mathematica]] est pars principalis [[fundamentorum mathematicae]] (aliae partes principales fundamentorum mathematicae sunt [[theoria classium]], [[theoria exemplarum]], [[theoria categoriarum]], [[theoria facultatis calculandi]]). Logicae mathematicae motivatio est studium systematum deductivorum axiomatum ope formalium linguarum. == Historia == [[Aristoteles]] systema logicae [[Organon (Aristoteles)|Organon]] in libris de ''Analyticis'' (prioribus et posterioribus), de ''Interpretatione,'' de ''Categoriis'' enuntiavit. == Libri == {{Vicifons|Summa logicae|Summa logicae}}, [[Guillelmus de Ockham]] * [https://www.logicmuseum.com/wiki/Authors/Buridan/Summulae_de_dialectica Summulae de dialectica], [[Ioannes Buridanus|Ioannis Buridani]] * Expositio [[Ioannes a Sancto Thoma|Ioannis a Sancto Thoma]] de logica, in eius [https://archive.org/details/CursusPhilosophicusThomisticus/Cursus%20philosophicus%20Thomisticus%20%28t.%201%29%3A%20Logica/ ''Cursu Philosophico''] * [[Wikisource:Tractatus Logico-Philosophicus|Tractatus Logico-Philosophicus]], [[Ludwig Wittgenstein]] {{NexInt}} * [[Abstractio]] * [[Argumentatio]] * [[Demonstratio mathematica]] * [[Dubium]] * [[Elenchus]] * [[Logica modalis]] * [[Logica philosophica]] * [[Scientia (ratio)]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * Barwise, Jon. [[1977]]. ''Handbook of Mathematical Logic.'' Amstelodami: North Holland. ISBN 0-7204-2285-X. * Bennett, Deborah J. [[2004]]. ''Logic Made Easy: How to Know When Language Deceives You.'' Novi Eboraci: Norton. ISBN 0-393-05748-8. * Curry, Haskell B. [[1958]]. ''Combinatory Logic.'' Amstelodami: North Holland. ISBN 0-7204-2208-6. * Curry, Haskell B. [[1963]]. ''Foundations of Mathematical Logic.'' Novi Eboraci: McGraw-Hill. OCLC 526475. * De Boer, Karin, et Ruth Sonderegger, edd. [[2012]]. ''Conceptions of Critique in Modern and Contemporary Philosophy.'' Houndmills: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-24522-8. * Doxiadis, Apostolos, et Barry Mazur. [[2012]]. ''Circles Disturbed: The Interplay of Mathematics and Narrative.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-14904-2. * Manoscu, Paolo. [[2010]]. ''The Adventure of Reason: Interplay between Philosophy of Mathematics and Mathematical Logic, 1900-1940.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954653-4. * Mendelson, Elliott. [[1964]]. ''Introduction to Mathematical Logic.'' Princeton: Van Nostrand. OCLC 259359. * Patterson, Douglas. [[2012]]. ''Alfred Tarski: Philosophy of Language and Logic.'' Houndmills: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-22121-5. * Runkle, Gerald. [[1978]]. ''Good Thinking: An Introduction to Logic.'' Novi Eboraci: Holt Rinehart and Winston. ISBN 0-03-023066-7. * Styazhkin, N. I. [[1969]]. ''History of Mathematical Logic from Leibniz to Peano,'' editio anglica. Cantabridgiae: MIT Press. ISBN 0-262-19057-5. * Tieszen, Richard L. [[2011]]. ''Phenomenology, Logic, and the Philosophy of Mathematics.'' Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-83782-0. * Turing, Alan M. [[2001]]. ''Mathematical Logic.'' In serie ''Collected Works,'' R. O. Gandy et C. E. M. Yates, edd. Amstelodami et Novi Eboraci: Elsevier Science. ISBN 0-444-50423-0. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20060204000304/http://www.aslonline.org/index.htm ASL], Societas Americana pro logica symbolica * [https://web.archive.org/web/20120702140014/http://www.folli.org/ FoLLI], Societas Europaeana pro logica * [http://philpapers.org/browse/logic-and-philosophy-of-logic Logica] apud PhilPapers * [http://www.logicmuseum.com/wiki/Main_Page Logic Museum] * [http://www.theology.edu/logic/logic21.htm De Syllogismis] apud Quartz Hill School of Theology {{1000 paginae}} {{Myrias|Philosophia}} [[Categoria:Abstractio]] [[Categoria:Logica|!]] adbmoxtw0dumdp09bqf4om73z7o1kp0 0 4138 3988276 3761855 2026-09-15T17:23:28Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988276 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Addition Table.svg|thumb|Tabula additionis]] '''Additio''' (-onis, f.) est [[operatio (mathematica)|operatio]] [[arithmetica]] qua summa [[Numerus|numerorum]] quantitatumve quarundam describitur. Notatur signo ''+'', quod voce ''et'' enuntiare solemus, quanquam in linguis Europaeis hodiernis saepe nuncupatur «plus». [[Mathematica|Mathematice]] scribitur: summandus + summandus [[aequatio|=]] [[summa]]. Exempli gratia, aequatio "quinque et septem sunt duodecim" scribitur "5 + 7 = 12". Operatio additio proprietates [[Commutativitas (mathematica)|commutativitatem]], associativitatem et [[Distributio (mathematica)|distributivitatem]] exhibit. == Definitiones == Additio [[numerus naturalis|numerorum naturalium]] definiri potest per magnitudinem [[aggregatio (mathematica)|aggregationum]]: summa est numerus elementorum aggregationis quae oritur ex confusione duarum aggregationum disiunctarum quarum magnitudines sunt numeri summandi. Cum [[subtractio]] est operatio inversa additionis, et numerus negativus est quasi quantitas ab aliqua alia subtrahenda, additio [[numerus integer|numerorum integrorum]] velut sequentia additionum vel subtractionum est. Sic 5+(-7)=-2, nam 5 addere, deinde 7 subtrahere idem est ac 2 subtrahere. Ut [[numerus rationalis|numeri rationales]] addentur, primum necesse est eos cum eodem denominatore scribere, deinde numeratores addere. Sic <math>\tfrac{2}{3}+\tfrac{4}{5}=\tfrac{2\times 5}{3 \times 5}+\tfrac{4\times 3}{5\times 3}=\tfrac{10+12}{15}=\tfrac{22}{15}</math> Etiam alia structura ex numeris composita addi possunt: * Summa [[sequentia (mathematica)|sequentiarum]] est sequentia summarum. * Summa [[functio]]num eiusdem domminii est functio cuius valor in omni punctio est summa valorum illarum functionum in hoc puncto. * Summa [[matrix (mathematica)|matricum]] eiusdem dimensionis est matrix cuius elementa sunt summa elementorum illarum matricum in eodem loco. In [[algebra]] abstracta additio est quasi fundamentum in nonnullis structuris, sicut [[spatium vectorum|spatio vectorum]]. In his additio per axiomata definitur. == De notatione == Additio vulgo signo '+' notatur. Si [[Sequentia (mathematica)|sequentia]] finita aut infinita summanda est, etiam littera ∑ utitur. Sic <math>a_1+a_2+...+a_n=\sum_{i=1}^{n}a_n</math> In temporibus Romanorum et signa ''+'' ac ''='' aliam formam habebant.{{Cdref}} == De additionum essentia == Inter quantitates summandas relationes exstant has: * summandas inter se commutari, <math>a + b = b + a</math>, natura additionis ''commutativa'' * summandas inter se quomodocumque sociari, <math>(a + b) + c = a + (b + c)</math>, natura additonis ''associativa'' * summam quantitate multiplicanda sociatam inter summandas suas singula multiplicanda eadem sociatas distribui, <math>a \cdot (b + c) = (a \cdot b) + (a \cdot c)</math>, natura additionis ''distributiva''. Insuper * [[zerus|zerum]] valorem additionis neutralem, <math>a + 0 = 0 + a = a</math>. === Natura commutativa === {{main|Commutativitas (mathematica)}} Natura commutativa additione utramque quantitatem summandam inter se commutari licere, quin utraque summa varietur, significat. === Natura associativa === Natura associativa commutativam extendit, ut additione omnes quantitates summandas inter se ex libidine commutari liceant, quin summae varientur. === Natura distributiva === {{main|Distributio (mathematica)}} Natura additionis distributiva, ''multiplicatione'' quamlibet quantitatem multiplicandam concipi posse summam, quae quomodocumque ceteris multiplicandis ipsis coniunctae distribuatur, quin summae varientur, significat, ut: :<math>a \cdot (b + c + d) = (a \cdot b) + (a \cdot c) + (a \cdot d)</math>, cum a=2, b=3, c=4, d=5 :<math>2 \cdot (3 + 4 + 5) = (2 \cdot 3) + (2 \cdot 4) + (2 \cdot 5)</math>, bis summa ex tres plus quattuor plus quinque valet bis tres plus bis quattuor plus bis quinque, :<math>2 \cdot 12 = 6 + 8 + 10</math>, bis duodecim valet sex plus octo plus decem :<math>24 = 24</math>, utroque latere viginti quattuor valet. == Notae == <references /> == Nexus externus == * [http://books.google.com/books?id=C9M2AAAAMAAJ&pg=PA66&dq=calculus+articulus&lr=#PPA4,M1 Tractatus praeliminaris Mathematicarum disciplinarum elementa] {{Operationes fundamentales arithmeticae}} [[Categoria:Arithmetica]] {{Myrias|Mathematica}} 28e082ob3a1en1fj0cnqpuanw5zc3bc 0 6397 3988274 3966096 2026-09-15T17:22:33Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988274 wikitext text/x-wiki {{L}} {| align="right" | |[[Fasciculus:1983 CPA 5426 (1).png|thumb|right|265px|Pittacium cursuale vultum monstrans [[Algorismus|Machometi ibn Musa al-Kwarizmi]] qui librum de algebra saeculo VIII scripsit.]] |- |{{numeri}} |- |[[Fasciculus:Sanzio 01 Euclid.jpg|right|thumb|265px|Mathematicicus Hellenisticus [[Euclides]] [[algebra geometrica|algebram geometricam]] spectatoribus ostendit.]] |} '''Algebra''' est [[disciplina]] [[mathematica]] quae [[quantitas|quantitates]] abstractiter a perspectiva [[aequatio]]nes solvendi considerat. In generalizatione quadam de [[arithmetica]] coepit, qua [[symbolum|symbola]] loco numerorum substituta sunt. Haec [[ratio]] repperta est ut perutilis ad [[problema]]ta solvenda quibus sunt relationes inter ignotas [[quantitas|quantitates]] quasdam in [[aequatio]]num forma. [[Vocabulum]] ''algebra'' primum [[Latine]] usurpatum est anno [[1140]], in translatione [[liber|libri]] cuiusdam, cui titulus est [[Arabice]] '''الكتاب الجبر والمقابلة''' (''Al-Kitab'' ''al-jabr'' ''wa-l-Muqabala''), significans ''Liber Compendiosus de Computando per Perfectionem Compensationemque''. Liber descripsit quomodo aequationes lineares vel quadraticas simples solvere possumus operationibus symbolicis utendo. Lingua Arabica, ''al-jabr'' significat motum quantitatis ad alterum latus aequationis subtractae. Sed haec est sola una pars totius artis algebraicae. == Algebra elementaris == {{Vide-etiam|Algebra elementaris}} Algebra elementaris est congeries regularum quibus aequationes solvendae sunt. Exempli gratia, si :<math>x + 1 = 4</math> possumus de ambobus lateribus ''1'' subtrahere: :<math>x + 1 - 1 = 4 - 1</math> :<math>x + 0 = 3</math> :<math>x = 3</math> Solutio huius simplicissimae aequationis est ergo ''3.'' Regulae algebrae elementaris nobis dicunt licere quantitates aequales ad ambo aequationis latera [[Additio|addere]], [[Subtractio|subtrahere]], [[Multiplicatio|multiplicare]], [[Divisio (mathematica)|dividere]]. == Theoria numerorum == {{Vide-etiam|Theoria numerorum}} In antiquitate omnes quantitates originabant in geometria et mathematici aequationes solvebant methodis geometricis. [[Saeculum 4|Saeculo quarto]], librum ''Arithmetica'' a [[Diophantus|Diophanto]] scriptum notissimum fuit tantum pro numeros considerando sine iustificatione geometrica quantum pro usu symboli permonodico ad quantitatem ignotam designandam.<ref>"According to a generally accepted hypothesis of Heath’s, his sign for this was probably originally a contraction of the first two letters, αρ, of the Greek word for number, αριθµoς." Norbert Schappacher (2005). [https://web.archive.org/web/20080425144321/http://www-irma.u-strasbg.fr/~schappa/Dioph.pdf Diophantus of Alexandria : a Text and its History (Anglice)].</ref> Diophantus, sicut alii mathematici suae aetatis, ad aequationes solvendas solos numeros naturales intuitur. Et notationes eius erant perprimitivae. Methodos subsequenter mathematici excoluerunt. Saeculo VIII liber celeber de algebra a [[Algorismus|Machometo ibn Musa al-Kwarizmi]] scriptus methodos de aequationes gradus secundi solvendo simplices ostendit, systema notationis algebraicum melius monstrans. Etiam ea aetate systema decimale Arabicum magnopere progressum mathematicae adiuvit. Mille annis postea, ad aequationes magis intricatas solvendas, mathematicis oportuit novos [[Numerus (mathematica)|numeros]] comperiri, sicut [[numerus irrationalis|numeros irrationales]] et [[numerus complexus|numeros complexos]]. Aequatio celeberrima, quae multos tales numeros simul proponit, est [[Eulerus|aequatio Euleri]]<ref>[http://www.eulerarchive.org Leonhardi Euleri Opera] (in forma .pdf)</ref> ::<math>e^{i \pi} = -1 \,</math> ubi ''e'' = 2.71828... est [[numerus Euleri]], '''''i''''' = <math>\sqrt{-1}</math> [[numerus imaginarius|unitas imaginaria]], ''π'' = 3.14159... [[numerus pi]], et ''-1'' [[numerus negativus|unitas negativa]]. Deinde anno [[1806]] [[Ioannes Robertus Argand]] demonstravit [[theorema fundamentale algebrae]], quod dixit esse exactiter ''n'' solutiones distinctas cuique aequationi polynomiali gradus ''n'' ::<math>\Sigma_{k=0}^n\, c_k\, z^k = 0</math> ubi <math>c_k</math> sunt coefficientes valoribus complexis. Independenter postea [[Gauss]] ea theorema quoque demonstravit annis [[1816]] et [[1849]]. [[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], mathematici etiam novas structuras algebraicas e numeris factas comminiscerunt sicut [[numerus quaternus|quaterniones]], [[Vector (mathematica)|vectores]], [[matrix (mathematica)|matrices]], et [[tensor (mathematica)|tensores]]. Tales sunt perutiles non modo ad simultanea aequationum systemata solvenda, sed hodie etiam ad computationes numericas computatris facendas. == Algebra abstracta == {{Vide-etiam|Algebra abstracta}} Postquam tanti numeri novi definiuntur, nova [[algebra abstracta|algebrae abstractae]] disciplina incepta est ut numeri suarum operationum, sicut ''+'' et ''*'', arithmeticarum contextu abstractiter meditetur et ut condiciones determinentur quibus aequationes algebraicas solvantur. Res algebrae abstractae sunt numerorum generalizationes classificatae modo axiomatico secundum earum operationes: * [[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]] = rerum elementalium collectio quaedam sine aut cum operationibus inter [[elementum|elementa]] definitis. * [[Grex]] = copia clausa sub operatione invertibili associativaque, symbolo "+". * [[Grex abelianus]] vel commutativus = copia clausa sub operatione invertibili associativaque commuativaque, symbolo "+". * [[Anellus]] = grex abelianus etiam clausus sub secunda operatione symbolo "*" associativa, commutativa, invertibilique quae se distribuit super illam "+". * [[Corpus (mathematica)|Corpus]] = anellus cuius elementa (zeri "0" excepto) sub operatione "*" quoque formant gregem abelianum. His in definitionibus, oportet greges esse clausos sub operationibus definitis, id est, si 1 est in grege quodam oportet 1 + 1 quoque esse in eodem grege, et sic itidem alia gregis membra. Mathematicus Francogallicus [[Evaristus Galois]], qui primus fuit qui nomine ''grex'' ([[Francogallice]] ''groupe'') usus est ad collectionem permutationum designandam, anno [[1832]] difficultatem magnam superavit, cum illas condiciones determinaret necessarias sufficientesque ad omnes aequationes polynomiales solvendas solo numeris realibus utendo.<ref>[http://www.galois-group.net/ Opera a Evaristo Galois scripta in linguis variis].</ref> Sui labores nobis dederunt fundamentum theoriae Galois, quae pars maior algebrae abstractae hodie est. Tragice Galois solos duo et viginti annos vixit, in monomachia interfectus. == Algebra applicata == Res algebrae abstractae non sunt soli numeri et structurae numeris factae. Res quoque possumus definire e quoque collectione de qua operationes possumus definere sine contradictione. Specialiter, gregis membra possunt esse operationes logicae vel rerum symmetriae sicut circuitationes. Tales greges habent maximos usus in aliis partibus mathematicae, [[physica]]e, machinarum scientiaeque. Greges bene graves sunt ad aequationes differentiales solvendas, multas quaestiones physicales repraesentantes. == Disciplinae algebrae modernae == <div class="list" style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * [[Arithmetica]] * [[Algebra abstracta]] *[[Algebra elementaris]] *[[Algebra homologica]] * [[Theoria numerorum]] * [[Algebra geometrica]] * [[Algebra linearis]] * [[Theoria catervarum]] </div> == Algebra Latine in reti == * [[1545]] [[Hieronymus Cardanus|Hieronymi Cardani]] ''[[Ars Magna|Artis Magnae]], sive de Regulis Algebraicis Liber Unus'': [https://web.archive.org/web/20050310183043/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?dir=carda_propo_015_la_1570&step=thumb textus (ambo)] [https://web.archive.org/web/20080626092254/http://www.filosofia.unimi.it/cardano/testi/operaomnia/vol_4_s_4.pdf totam rem accipere] * [[1560]] [[Iacobus Peletarius|Iacobi Peletarii Cenomani]] ''De occulta parte numerorumquam algebram vocant, libri duo'': [https://web.archive.org/web/20160310061942/http://visualiseur.bnf.fr/Visualiseur?Destination=Gallica&O=NUMM-62345 prima pagina] [https://web.archive.org/web/20160310015759/http://visualiseur.bnf.fr/CadresFenetre?O=NUMM-62345&M=telecharger&Y=Image totam rem accipere] * Post [[1569]]: [[Franciscus Maurolicus|Francisci Maurolici]] ''Demonstratio Algebrae'': [https://web.archive.org/web/20050408185129/http://www.dm.unipi.it/pages/maurolic/edizioni/arithmet/algebra/alg.htm textus] * [[1661]] [[Franciscus a Schooten|Francisci à Schooten]] ''Tractatus de concinnandis Demonstrationibus Geometricis ex Calculo Algebraïco'' [http://visualiseur.bnf.fr/Image/CadresPage?O=NUMM-57483&I=359&Y=Image prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[1710]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum I'' :p. 155 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Monitum de Characteribus Algebraicis'' [http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc/1&seite:int=179 prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} :p. 160 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Symbolismus memorabilis calculi Algebraici et Infinitesimalis, in comparatione potentiarum et differentiarum; et de Lege Homogeneorum Transcendentali'': [https://web.archive.org/web/20110806214811/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&seite%3Aint=184 prima pagina] :p. 166 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regulae, qua inveniuntur omnes cuiuslibetcunque producti Algebraici divisores...'' [https://web.archive.org/web/20110806212226/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&seite%3Aint=190 prima pagina] * [[1723]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum II'' :p. 66 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regula, qua inveniuntur, omnes divisores cuiuscunque producti Algebraïci...'' [https://web.archive.org/web/20070827070015/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F2&seite%3Aint=77 prima pagina] * [[1767]] [[Hieronymus Saladinus|Hieronymi Saladini]] ''Methodus Bernoulliana de reducendis quatraturis transcendentibus ad longitudinem curvarum algebraicarum'' [http://diglib.cib.unibo.it/diglib.php?inv=1&int_ptnum=000008&term_ptnum=135&format=jpg pagina prima]{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[1799]] [[Carolus Fridericus Gauss|Caroli Gauss]] ''Demonstratio Nova Theorematis Omnem Functionem Algebraicam Rationalem Integram Unius Variabilis in Factores Reales Primi vel Secundi Gradus Resolvi Posse'': [http://www.fh-augsburg.de/%7Eharsch/Chronologia/Lspost19/Gauss/gau_diss.html textus] [http://dochost.rz.hu-berlin.de/dissertationen/historisch/gauss-carolo/HTML/ 2] [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=n021063 3] * [[1842]] [[Witoldus Milewski|Witoldi Milewski]] ''De ramis infinitis curvarum algebraicarum ordinis 4'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=47759 nexus] * [[1845]] [[Leopoldus Kronecker|Leopoldi Kronecker]] ''De unitatibus complexis'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN243919689_0093&DMDID=dmdlog4 nexus] * [[1860]] [[Hermannus Waldaestel|Hermanni Waldaestel]] ''De diametris curvisque conjugatis curvarum algebraicarum'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=58525 nexus] * [[1863]] [[Leo Pochhammer|Leonis Pochhammer]] ''De superficiei undarum derivatione'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=56839 nexus] * [[1870]] [[Leopoldus Loewenherz|Leopoldi Loewenherz]] ''De curvis tangentialibus curvarum algebraicarum ordinis N'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=42808 nexus] * [[1870]] [[Eugenius Netto|Eugenii Netto]] ''De Transformatione Aequationis yⁿ = R(x)'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=40776 nexus] {{NexInt}} *[[Algebra homologica]] *[[Algebrator]] *[[Calculus infinitesimalis]] *[[Gulielmus Rowan Hamilton]] *[[Isomorphismus]] ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20110520195816/http://www1-c703.uibk.ac.at/mathematik/project/bildergalerie/gallery.html Index solidorum algebraicorum et forumalarum et imaginum.] * [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/schott/schott1/jpg/s526.html Schott, Gaspar: Cursus Mathematicus. - Bamberg; Frankfurt <Main>, 1677.] {{1000 paginae}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Algebra|!]] [[Categoria:Verba Arabica mutuata]] soo5m3w27s4j81lzwa4ftbosi6045j3 3988275 3988274 2026-09-15T17:22:55Z Grufo 64423 3988275 wikitext text/x-wiki {{L}} {| align="right" | |[[Fasciculus:1983 CPA 5426 (1).png|thumb|right|265px|Pittacium cursuale vultum monstrans [[Algorismus|Machometi ibn Musa al-Kwarizmi]] qui librum de algebra saeculo VIII scripsit.]] |- |{{numeri}} |- |[[Fasciculus:Sanzio 01 Euclid.jpg|right|thumb|265px|Mathematicicus Hellenisticus [[Euclides]] [[algebra geometrica|algebram geometricam]] spectatoribus ostendit.]] |} '''Algebra''' est [[disciplina]] [[mathematica]] quae [[quantitas|quantitates]] abstractiter a perspectiva [[aequatio]]nes solvendi considerat. In generalizatione quadam de [[arithmetica]] coepit, qua [[symbolum|symbola]] loco numerorum substituta sunt. Haec [[ratio]] repperta est ut perutilis ad [[problema]]ta solvenda quibus sunt relationes inter ignotas [[quantitas|quantitates]] quasdam in [[aequatio]]num forma. [[Vocabulum]] ''algebra'' primum [[Latine]] usurpatum est anno [[1140]], in translatione [[liber|libri]] cuiusdam, cui titulus est [[Arabice]] '''الكتاب الجبر والمقابلة''' (''Al-Kitab'' ''al-jabr'' ''wa-l-Muqabala''), significans ''Liber Compendiosus de Computando per Perfectionem Compensationemque''. Liber descripsit quomodo aequationes lineares vel quadraticas simples solvere possumus operationibus symbolicis utendo. Lingua Arabica, ''al-jabr'' significat motum quantitatis ad alterum latus aequationis subtractae. Sed haec est sola una pars totius artis algebraicae. == Algebra elementaris == {{Vide-etiam|Algebra elementaris}} Algebra elementaris est congeries regularum quibus aequationes solvendae sunt. Exempli gratia, si :<math>x + 1 = 4</math> possumus de ambobus lateribus ''1'' subtrahere: :<math>x + 1 - 1 = 4 - 1</math> :<math>x + 0 = 3</math> :<math>x = 3</math> Solutio huius simplicissimae aequationis est ergo ''3.'' Regulae algebrae elementaris nobis dicunt licere quantitates aequales ad ambo aequationis latera [[Additio|addere]], [[Subtractio|subtrahere]], [[Multiplicatio|multiplicare]], [[Divisio (mathematica)|dividere]]. == Theoria numerorum == {{Vide-etiam|Theoria numerorum}} In antiquitate omnes quantitates originabant in geometria et mathematici aequationes solvebant methodis geometricis. [[Saeculum 4|Saeculo quarto]], librum ''Arithmetica'' a [[Diophantus|Diophanto]] scriptum notissimum fuit tantum pro numeros considerando sine iustificatione geometrica quantum pro usu symboli permonodico ad quantitatem ignotam designandam.<ref>"According to a generally accepted hypothesis of Heath’s, his sign for this was probably originally a contraction of the first two letters, αρ, of the Greek word for number, αριθµoς." Norbert Schappacher (2005). [https://web.archive.org/web/20080425144321/http://www-irma.u-strasbg.fr/~schappa/Dioph.pdf Diophantus of Alexandria : a Text and its History (Anglice)].</ref> Diophantus, sicut alii mathematici suae aetatis, ad aequationes solvendas solos numeros naturales intuitur. Et notationes eius erant perprimitivae. Methodos subsequenter mathematici excoluerunt. Saeculo VIII liber celeber de algebra a [[Algorismus|Machometo ibn Musa al-Kwarizmi]] scriptus methodos de aequationes gradus secundi solvendo simplices ostendit, systema notationis algebraicum melius monstrans. Etiam ea aetate systema decimale Arabicum magnopere progressum mathematicae adiuvit. Mille annis postea, ad aequationes magis intricatas solvendas, mathematicis oportuit novos [[Numerus (mathematica)|numeros]] comperiri, sicut [[numerus irrationalis|numeros irrationales]] et [[numerus complexus|numeros complexos]]. Aequatio celeberrima, quae multos tales numeros simul proponit, est [[Eulerus|aequatio Euleri]]<ref>[http://www.eulerarchive.org Leonhardi Euleri Opera] (in forma .pdf)</ref> ::<math>e^{i \pi} = -1 \,</math> ubi ''e'' = 2.71828... est [[numerus Euleri]], '''''i''''' = <math>\sqrt{-1}</math> [[numerus imaginarius|unitas imaginaria]], ''π'' = 3.14159... [[numerus pi]], et ''-1'' [[numerus negativus|unitas negativa]]. Deinde anno [[1806]] [[Ioannes Robertus Argand]] demonstravit [[theorema fundamentale algebrae]], quod dixit esse exactiter ''n'' solutiones distinctas cuique aequationi polynomiali gradus ''n'' ::<math>\Sigma_{k=0}^n\, c_k\, z^k = 0</math> ubi <math>c_k</math> sunt coefficientes valoribus complexis. Independenter postea [[Gauss]] ea theorema quoque demonstravit annis [[1816]] et [[1849]]. [[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], mathematici etiam novas structuras algebraicas e numeris factas comminiscerunt sicut [[numerus quaternus|quaterniones]], [[Vector (mathematica)|vectores]], [[matrix (mathematica)|matrices]], et [[tensor (mathematica)|tensores]]. Tales sunt perutiles non modo ad simultanea aequationum systemata solvenda, sed hodie etiam ad computationes numericas computatris facendas. == Algebra abstracta == {{Vide-etiam|Algebra abstracta}} Postquam tanti numeri novi definiuntur, nova [[algebra abstracta|algebrae abstractae]] disciplina incepta est ut numeri suarum operationum, sicut ''+'' et ''*'', arithmeticarum contextu abstractiter meditetur et ut condiciones determinentur quibus aequationes algebraicas solvantur. Res algebrae abstractae sunt numerorum generalizationes classificatae modo axiomatico secundum earum operationes: * [[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]] = rerum elementalium collectio quaedam sine aut cum operationibus inter [[elementum|elementa]] definitis. * [[Grex]] = aggregatio clausa sub operatione invertibili associativaque, symbolo "+". * [[Grex abelianus]] vel commutativus = aggregatio clausa sub operatione invertibili associativaque commuativaque, symbolo "+". * [[Anellus]] = grex abelianus etiam clausus sub secunda operatione symbolo "*" associativa, commutativa, invertibilique quae se distribuit super illam "+". * [[Corpus (mathematica)|Corpus]] = anellus cuius elementa (zeri "0" excepto) sub operatione "*" quoque formant gregem abelianum. His in definitionibus, oportet greges esse clausos sub operationibus definitis, id est, si 1 est in grege quodam oportet 1 + 1 quoque esse in eodem grege, et sic itidem alia gregis membra. Mathematicus Francogallicus [[Evaristus Galois]], qui primus fuit qui nomine ''grex'' ([[Francogallice]] ''groupe'') usus est ad collectionem permutationum designandam, anno [[1832]] difficultatem magnam superavit, cum illas condiciones determinaret necessarias sufficientesque ad omnes aequationes polynomiales solvendas solo numeris realibus utendo.<ref>[http://www.galois-group.net/ Opera a Evaristo Galois scripta in linguis variis].</ref> Sui labores nobis dederunt fundamentum theoriae Galois, quae pars maior algebrae abstractae hodie est. Tragice Galois solos duo et viginti annos vixit, in monomachia interfectus. == Algebra applicata == Res algebrae abstractae non sunt soli numeri et structurae numeris factae. Res quoque possumus definire e quoque collectione de qua operationes possumus definere sine contradictione. Specialiter, gregis membra possunt esse operationes logicae vel rerum symmetriae sicut circuitationes. Tales greges habent maximos usus in aliis partibus mathematicae, [[physica]]e, machinarum scientiaeque. Greges bene graves sunt ad aequationes differentiales solvendas, multas quaestiones physicales repraesentantes. == Disciplinae algebrae modernae == <div class="list" style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * [[Arithmetica]] * [[Algebra abstracta]] *[[Algebra elementaris]] *[[Algebra homologica]] * [[Theoria numerorum]] * [[Algebra geometrica]] * [[Algebra linearis]] * [[Theoria catervarum]] </div> == Algebra Latine in reti == * [[1545]] [[Hieronymus Cardanus|Hieronymi Cardani]] ''[[Ars Magna|Artis Magnae]], sive de Regulis Algebraicis Liber Unus'': [https://web.archive.org/web/20050310183043/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?dir=carda_propo_015_la_1570&step=thumb textus (ambo)] [https://web.archive.org/web/20080626092254/http://www.filosofia.unimi.it/cardano/testi/operaomnia/vol_4_s_4.pdf totam rem accipere] * [[1560]] [[Iacobus Peletarius|Iacobi Peletarii Cenomani]] ''De occulta parte numerorumquam algebram vocant, libri duo'': [https://web.archive.org/web/20160310061942/http://visualiseur.bnf.fr/Visualiseur?Destination=Gallica&O=NUMM-62345 prima pagina] [https://web.archive.org/web/20160310015759/http://visualiseur.bnf.fr/CadresFenetre?O=NUMM-62345&M=telecharger&Y=Image totam rem accipere] * Post [[1569]]: [[Franciscus Maurolicus|Francisci Maurolici]] ''Demonstratio Algebrae'': [https://web.archive.org/web/20050408185129/http://www.dm.unipi.it/pages/maurolic/edizioni/arithmet/algebra/alg.htm textus] * [[1661]] [[Franciscus a Schooten|Francisci à Schooten]] ''Tractatus de concinnandis Demonstrationibus Geometricis ex Calculo Algebraïco'' [http://visualiseur.bnf.fr/Image/CadresPage?O=NUMM-57483&I=359&Y=Image prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[1710]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum I'' :p. 155 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Monitum de Characteribus Algebraicis'' [http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc/1&seite:int=179 prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} :p. 160 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Symbolismus memorabilis calculi Algebraici et Infinitesimalis, in comparatione potentiarum et differentiarum; et de Lege Homogeneorum Transcendentali'': [https://web.archive.org/web/20110806214811/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&seite%3Aint=184 prima pagina] :p. 166 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regulae, qua inveniuntur omnes cuiuslibetcunque producti Algebraici divisores...'' [https://web.archive.org/web/20110806212226/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&seite%3Aint=190 prima pagina] * [[1723]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum II'' :p. 66 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regula, qua inveniuntur, omnes divisores cuiuscunque producti Algebraïci...'' [https://web.archive.org/web/20070827070015/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F2&seite%3Aint=77 prima pagina] * [[1767]] [[Hieronymus Saladinus|Hieronymi Saladini]] ''Methodus Bernoulliana de reducendis quatraturis transcendentibus ad longitudinem curvarum algebraicarum'' [http://diglib.cib.unibo.it/diglib.php?inv=1&int_ptnum=000008&term_ptnum=135&format=jpg pagina prima]{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[1799]] [[Carolus Fridericus Gauss|Caroli Gauss]] ''Demonstratio Nova Theorematis Omnem Functionem Algebraicam Rationalem Integram Unius Variabilis in Factores Reales Primi vel Secundi Gradus Resolvi Posse'': [http://www.fh-augsburg.de/%7Eharsch/Chronologia/Lspost19/Gauss/gau_diss.html textus] [http://dochost.rz.hu-berlin.de/dissertationen/historisch/gauss-carolo/HTML/ 2] [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=n021063 3] * [[1842]] [[Witoldus Milewski|Witoldi Milewski]] ''De ramis infinitis curvarum algebraicarum ordinis 4'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=47759 nexus] * [[1845]] [[Leopoldus Kronecker|Leopoldi Kronecker]] ''De unitatibus complexis'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN243919689_0093&DMDID=dmdlog4 nexus] * [[1860]] [[Hermannus Waldaestel|Hermanni Waldaestel]] ''De diametris curvisque conjugatis curvarum algebraicarum'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=58525 nexus] * [[1863]] [[Leo Pochhammer|Leonis Pochhammer]] ''De superficiei undarum derivatione'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=56839 nexus] * [[1870]] [[Leopoldus Loewenherz|Leopoldi Loewenherz]] ''De curvis tangentialibus curvarum algebraicarum ordinis N'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=42808 nexus] * [[1870]] [[Eugenius Netto|Eugenii Netto]] ''De Transformatione Aequationis yⁿ = R(x)'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=40776 nexus] {{NexInt}} *[[Algebra homologica]] *[[Algebrator]] *[[Calculus infinitesimalis]] *[[Gulielmus Rowan Hamilton]] *[[Isomorphismus]] ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20110520195816/http://www1-c703.uibk.ac.at/mathematik/project/bildergalerie/gallery.html Index solidorum algebraicorum et forumalarum et imaginum.] * [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/schott/schott1/jpg/s526.html Schott, Gaspar: Cursus Mathematicus. - Bamberg; Frankfurt <Main>, 1677.] {{1000 paginae}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Algebra|!]] [[Categoria:Verba Arabica mutuata]] f1i38mumq1oywcbqy5wj5sjtmfkvdvz 0 8293 3988273 3882486 2026-09-15T17:22:07Z Grufo 64423 “copia” → “collectio” 3988273 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Numeri}} '''Numerus primus''' in [[mathematica]]e scientia est [[numerus naturalis]] maior quam [[unus]] cuius divisores positivi sunt tantummodo numerus unus et ille ipse. Si numerus naturalis quidam est maior quam unus sed numerus primus non est tunc ipse denominatur [[numerus compositus]]. Numeri primi sunt maximi momenti in [[theoria numerorum|theoriae numerorum]] disciplina et in rebus [[cryptographia|cryptographicis]]. [[Aggregatio (mathematica)|Collectio]] numerorum primorum est infinita, quemadmodum a praeclaro mathematico [[Euclides|Euclide]] est demonstratum (''[[Elementa (Euclides)|Elementa]]'', liber IX, prop. 20), et series sic incipit: <math>\mathbb{P}=\{2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29,\ldots \}</math> == Repraesentatio numerorum naturalium ut productum numerorum primorum == [[Fasciculus:Sieve of Eratosthenes animation.gif|thumb|Cribum [[Eratosthenes|Eratosthenis]] numeros primos inter numeros naturales distinguit.]] [[Theorema fundamentale arithmeticae]] affirmat omnes numeros integros positivos uno solum modo ut productum numerorum primorum scribi posse, qua de causa numeri primi esse omnium numerorum generatores videntur. Optime videmus numerum 23244, exempli gratia, sequenti modo scribi posse :<math>23244 = 2\times 2 \times 3 \times 13 \times 149</math> et, permutationibus terminorum exclusis, huius numeri alia factoratio non est. == Theorema numerorum primorum == Theorema numerorum primorum est praeclarum theorema a mathematicis ''Hadamard'' et ''de la Vallée Poussin'' anno [[1896]] probatum quod numerorum primorum distributionem praeterpropter describit. Sit functio π(''x'') quae numeros primos aequales aut minores quam ''x'' computat, e.g. π(10)&nbsp;=&nbsp;4 quia sunt quattuor numeri primi minores quam numerus decem, scilicet 2,3,5 et 7. Tunc hoc theorema statuit quod :<math>\lim_{x\to \infty}\frac{\pi(x)}{x/\ln x}=1</math> unde ln(''x'') [[logarithmus|logarithmum]] naturalem numeri ''x'' denotat. Constat autem meliorem functionis π(''x'') coniectionem esse :<math>\lim_{x\to \infty}\frac{\pi(x)}{{\rm Li}(x)}=1</math> unde Li(''x'') est [[integrale|integralis]] logarithmica sequens, :<math> {\rm Li} (x) = \int_{2}^{x} \frac{dt}{\ln t} \, </math> quemadmodum in sequenti tabula inspicere queamus. <center> {| border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" ! bgcolor="#A0E0A0" | ''x'' ! bgcolor="#A0E0A0" | π(''x'') ! bgcolor="#A0E0A0" | π(''x'')/(''x''/ln(''x'')) ! bgcolor="#A0E0A0" | π(''x'')/Li(''x'') |- | 10¹ | 4 | 1.0857 | 0.6666 |- | 10² | 25 | 0.8688 | 0.8333 |- | 10³ | 168 | 0.8620 | 0.9438 |- | 10⁴ | 1,229 | 0.8841 | 0.9863 |- | 10⁵ | 9,592 | 0.9057 | 0.9960 |- | 10⁶ | 78,498 | 0.9225 | 0.9983 |- | 10⁷ | 664,579 | 0.9337 | 0.9994 |- | 10⁸ | 5,761,455 | 0.9425 | 0.9998 |- | 10⁹ | 50,847,534 | 0.9496 | 0.9999 |}</center> == Loci == Propter [[theorema]]tum difficultatem et [[pulchritudo|pulchritudinem]], numeri primi iampridem [[mathematicus|mathematicos]] maxime commovent. In articulo autem ''De Numeris Primis Valde Magnis'' anno 1764 [[Helvetia|Helveticus]] mathematicus [[Leonhardus Eulerus]] haec de difficultate ordinis numerorum primorum inveniendae verba scripsit: :''...videtur enim lex, qua numeri primi progrediuntur, in Arithmetica aeque abstrusae esse indaginis, atque in Geometria circuli quadratura: ac si huius indagatio pro desperata est habenda, non leviores adsunt rationes, quae et ordinis quo numeri primi se invicem sequuntur, cognitionem nos in perpetuum fugere persuadent.'' {{NexInt}} * [[Cribrum Eratosthenis]] * [[Numerus perfectus]] == Nexus externi == <!--* [http://wikisource.org/wiki/Prime_numbers_%282_-_20000%29 Index 20,000 numerorum primorum usque ad 224737] (Vicifons)--> * [http://math.dartmouth.edu/~euler/docs/originals/E283.pdf Euler, ''De Numeris Primis valde Magnis''. Novi Commentarii academiae scientiarum Petropolitanae 9, 1764, pp. 99-153] (sub forma PDF) * [http://math.dartmouth.edu/~euler/docs/originals/E699.pdf Euler, ''Utrum hic numerus 1000009 sit primus necne inquiritur''. Nova Acta Academiae Scientarum Imperialis Petropolitinae 10, 1797, pp. 63-73] (sub forma PDF) [[Categoria:Numeri figurati]] [[Categoria:Numeri primi|!]] {{Myrias|Mathematica}} mhxbaheeno54ds5j7mofj6o5oke6glk 0 10310 3988377 3987661 2026-09-15T23:52:48Z LilyKitty 18316 de ordine feminarum 3988377 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Anthony Abbot by Zurbaran.jpeg|thumb|[[Sanctus Antonius Aegyptius]], pater monachorum]] '''Ordo religiosus''' est quaelibet secta seu designatio vel [[monachus|monachorum]] vel [[monialis|monialium]] vel [[frater (religiosus)|fratrum]] vel [[soror (religiosa)|sororum]] regula coniuncta, ut [[vita]] communis secundum [[consilia Evangelica]] agatur. Talis vita vel monastica vel [[religio]]sa vel consecrata vel angelica vel vita perfectionis appellatur. == Historia == Primis saeculis [[Christiani]] eos, qui in persecutionibus constanter in fide manebant et mortem pro [[Christus|Christo]] pati libere acceperunt, quos eosdem [[martyr]]es ([[ Lingua Graeca|Graece]] {{polytonic|μάρτυς}}, radix: {{polytonic|μάρτυρ-}}) appellabant, quod pro Christi nomine testimonium praestabant, maximi faciebant. Martyrum constantiam et fortitudinem imitantes alii in deserta [[Aegyptus|Aegypti]] et [[Syria|Syriae]] migraverunt, ut salutem abstinentia, paenitentia, [[prex|precibus]] assiduiis quaererent. Cum vitam solitariam agerent, [[monachus|monachi]], [[eremita|eremitae]] vel anachoritae ([[ Lingua Graeca|Graece]] ''{{polytonic|ἀναχωρέω}} = secedo'') appellabantur. Quorum inter primores sunt [[Sanctus Antonius Aegyptius|Antonius Eremita]] et [[Paulus Thebanus]]. A saeculo tertio plurimi monachi et monachae usu rerum commoti vitam communem vivere inierunt, qua simul una melius consilia Evangelii perficerentur. Primus [[Pachomius Tabennisiensis]] fundavisse existimatur monasteria, quae ob vitam communem etiam [[coenobium|coenobia]] vocantur et inhabitantes in iis coenobitae. [[Basilius Magnus|Basilius Caesariensis]] regulam scripsit, quae est adhuc norma vitae monasticae in ecclesiis orientalibus, [[vita monastica]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] maxime regula [[Benedictus de Nursia|Sancti Benedicti]] recta est. == Ordines in [[Ecclesia Catholica]] == Procedente tempore multa et varia genera ordinum pro necessitatibus hominum nata sunt, inter quos: * [[Ordo Sancti Benedicti]] (OSB) * [[Ordo Cisterciensis]] (OCist) * [[Canonici Regulares]] (e.g. [[Canonici Regulares Sancti Augustini]]) * [[Ordo Cartusiensis]] * [[Ordo militaris|Ordines religiosi equitum]] ([[Ordo Teutonicus]] (OT sive OTeut), [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]] sive Ordo Melitensis, [[Pauperes commilitonum Christi Templique Salomonici]] sive Templarii, et alii) * Mendicantes ([[Ordo Fratrum Minorum]] (OFM), [[Dominicani|Ordo Fratrum Praedicatorum]] (OP), [[Carmelitae]] (OCD), et alii) * Clerici regulares et congregationes ([[Iesuitae]] (SJ), [[Barnabitae]] (CRSP), [[Congregatio Iesu et Mariae|Eudistae]] (CIM), [[Societas Sancti Francisci Salesii|Salesiani]] (SDB), [[Servi Iesu et Mariae]] (SJM), [[Congregatio Sancti Spiritus|Spiritani]] (CSSp) et alia) * [[Ordo Cisterciensis strictioris observantiae]] sive Trappistae (OCSO) * Ordines missionarii ([[Patres Albi]], PA sive MAfr) * [[Ordo Minimorum]] * et permultae alii ordines variis regulis finibus vitae rationibus inter se diversi. == Ordines in aliis ecclesiis == * [[Societas Sancti Ioannis Evangelistae]] ([[Ecclesia Anglicana]]) * [[Ordo Sancti Andreae]] OSA ([[Ecclesia Anglicana]]) * [[Communitas Taizé]] ([[Oecumenismus]]) == Quae sit via ordinis intrandi == Homo, qui se ad ordinem religiosum adiungere vult, primo [[postulans]] appellatur. Post aliquod tempus probationis (i.e. postulatus) postulans ad [[novitiatus|novitiatum]] admitti potest, si vita intentione sanitate aptus ad vitam religiosam habetur. [[Novitiatus]], qui in ecclesia catholica fit minimum unius anni, isti vitae cognoscendae propositoque novitii experiendo est. Saepe novitius nomen novum sibi assumit, quo distincte vita nova in Christo coepta exprimatur. Per [[Professio religiosa|vota]] ad tempus (plerumque ad triennium) et deinde per vota sollemnia nullis rebus obstantibus candidatus in ordinem recipitur, quibus votis paupertatem, castitatem, oboedientiam (i.e. [[consilia Evangelica]]) profitetur et inter religiosos ordinis adnumeratur. {{NexInt}} * [[Index monasteriorum]] * [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]] * [[Ordo feminarum]] * [[Ordo militaris]] * [[Religiosus]] == Bibliographia== * Peter Hawel. [[1993]]. ''Das Mönchtum im Abendland: Geschichte – Kultur – Lebensform.'' Friburgi in Breisgau. ([[Lingua Theodisca|Theodisce]]) == Nexus externus == *[http://stephanscom.at/edw/ordensabkuerzungen.html abbreviationes ecclesiae catholicae Romanae (Germanice editum cum verbis Latinis)] {{religiosi}} [[Categoria:Ordines Christiani|!]] oc4l30u7eamtgqpet4kvgfonx0jb9bb 0 11637 3988272 3949413 2026-09-15T17:21:02Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3988272 wikitext text/x-wiki {{res|Di indigetes}} erant [[mythologia Romana|di Romani]] antiqui qui a [[mythologia|mythologiis]] aliis non sumpti sunt. Plurimi di indigetes erant obscurissimi nec clari quibus paulum amplius quam humanum naturum tributi notionum sunt. [[Ops]] [[Ianus]]que [[Quirinus]]que sunt inter paucos [[deus|deos]] indigetes magnos. Quia notiones Latine fere semper femininum—et nonnumquam neutrum—[[genus verborum]] habuerunt, plurimi di indigetes, et re vera di Romani omnino, erant feminini. ==Index deum indigetum== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |-bgcolor="#efefef" !width="150"|Nomen!!width="650"|Indicium |- |'''[[Abeona]]''' || Dea patrona liberorum discedentium primum domo parentium, defendens gradus primos solos.<ref name="grimal">Grimal, Pierre (1986). ''The Dictionary of Classical Mythology'' (pp. 27, 231). Oxford: Basil Blackwell. ISBN 0-631-20102-5.</ref> Nota et ''[[ab]]'' [[praepositio]]nem. Vide et ''Adeona''<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>. |- |'''[[Abundantia]]''' || Dea felicitatis copiaeque fortunaeque, et [[Annona]] appellata. Erat custos [[cornucopia]]e, qua cibum pecuniamque distribuebat. Quamquam Romae pauca templa signaque venerationis Abundantiae inventa sunt, ut "virgo pulchra boni eventi" multum in arte [[nummum Romanum|nummoque]], habens saepe cornucopiam manipulosque [[frumentum|frumenti]] et licens quibus insunt humum labi, apparuit. |- |'''[[Adeona (dea)|Adeona]]''' || Dea reducens liberos domum parentium.<ref name="grimal"/> Nota et ''[[ad]]'' [[praepositio]]nem. Vide et ''Abeona''<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>. |- |'''[[Aequitas]]''' || Dea, et Aecetia appellata, mercaturae aequae mercatorumque proborum. [[Cornucopia]]e, quae divitias propter [[commercium]] effinxit, et [[libra (insturmentum)|librae]], quae aequum aequitatemque effinxit, depicta est. Inter [[Imperium Romanum]], Aequitas ut lineamentum [[imperator]]is, nomine ''Aequitas [[Octavianus Augustus|Augusti]]'', interdum venerata est. |- |'''[[Aera Cura]]''' || Dea [[inferi|inferorum]]. Vide etiam [[Aericura]], alia dea inferorum quae at [[religio Germanica|Germanica]] et [[religio Celtica|Celtica]] erat. |- |'''[[Aeternitas]]''' || Dea significans [[aeternitas|aeternitatem]], tempus perpetuum. Signum eius erat [[phoenix]] (avis resurgens igne) sive [[uroborus]] (serpens mordens caudam suam). |- |'''[[Africus]]''' || Deus venti australis sive inter occasum solis et meridiem. Ei nomen a ''Afer ventus'' (ventus [[Africa]]e) defluit quod Africa australis Romae erat. Postea Africus cum [[Mythologia Graeca|Graeco deo]] ''Lips'', uno [[Venti|Ventorum]] deum, aequatus est. |- |'''[[Aius Locutius]]''' || Anima fabulae antiquae, et ''Loquens'' ''Locutus''que appellata. A [[Marcus Caedicius|Marco Caedicio]] plebe Aii Locutii vox, quae eum monuit ut [[magistratus|magistratis]] Romam [[Galli|Gallos]] appropinquare dicat, audita est. Nemo monitionem respexerunt, et Roma a Gallis [[390 a.C.n.]] direpta est. Postea Galli repulsi erant, dictator [[Camillus]] aram deo Aio Locutio poni et [[templum]] [[sacellum]]que ei dedicari prope fanum [[Vesta]]e in [[Nova Via]] Romae ubi vox audita erat iussit.<ref name="grimal"/><ref>Richardson, L. (1992). ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (p. 5). Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-4300-6.</ref><ref name="OCD">Hammond, N.G.L. & Scullard, H.H. (Eds.) (1970). ''The Oxford Classical Dictionary'' (pp. 33, 65). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-869117-3.</ref> Ara in sito [[1820]] inventa est, in qua dedicatio praesiti [[genius loci|genio loci]], "si deus si dea" inscripta est.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/Lanciani/LANPAC/2*.html#image72 Ara Aii Locutii in Palatino]</ref> |- |'''[[Alemona]]''' || Dea, et Alemonia appellata, quae infantem nondum natum providit aluitque.<ref>Ferguson, J. (1988). "Divinities" (p. 853) in M. Grant & R. Kitzinger (Eds.), ''Civilization of the Ancient Mediterranean. Greece and Rome. Volume II'' (pp. 909–923). New York: Charles Scribner's Sons.</ref> |- |'''[[Angerona]]''' || Dea secreti, et Diva Angerona appellata, quae dolorem levare credita est. Ponens digitum ad os adligatum, poscens silentium, fere depicta est. In diei festo Angeronalia sive [[Divalia]] culta est. Angerona etiam erat custos nominis secreti [[Roma]]e.<ref name="OCD"/> |- |'''[[Angita]]''' || Dea sanationis [[magicae artes|magicarumque artium]] [[veneficium|veneficiique]]. Fortasse erat dea eadem ut Angitia, dea alia sanationis. |- |'''[[Angitia]]''' || Dea [[anguis|anguum]] sanationisque, venerata praesertim a [[Marsi]]s, populo Italiae mediae. Pluraliter ''Angitiae'' interdum attacta est, itaque fortasse erat nomen deis compluribus. Fortasse et erat dea eadem ut Angita.<ref name="OCD"/> |- |'''[[Anna Perenna]]''' || |- |'''[[Antevorta]]''' || Una ex [[Camenae|Camenis]] vel cognomen [[Carmenta|Carmentis]]. Ut plura vide [[Carmentalia]]. |- |'''[[Averna]]''' || Regina mortuorum. Fortasse erat idem instar [[Proserpina]]e. Vide et [[Avernus]]. |- |'''[[Bona Dea]]''' || |- |'''[[Bubona]]''' || Dea [[pecus|pecoris]]. |- |'''[[Candelifera]]''' || Dea [[partus|parti]] quae mulieres per [[graviditas|graviditates]] iuvit. [[Candela]]e [[cereus|cereive]] ei ut signa accensi sunt, quod ei nomen est a verbis ''candela'' ''ferre''que. |- |'''[[Cardea]]''' ||Dea, et Carda appellata, quae [[cardo|cardinibus]] ianuarum<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>, itaque, ut signum, vitae familiari, praesidebat.<ref name="grimal"/><ref>York, Michael (1986). ''The Roman Festival Calendar of Numa Pompilius'' (p. 80). NewYork, Berne and Frankfurt: Peter Lang. ISBN 0-8204-0307-5.</ref> Cardea erat et patrona salutis liminumque, coniuncta [[ventus|vento]]. Nomen ei a verbo ''cardo'' defluit. Liberos quin [[vampyrus|vampyros]] [[Saga (prophetissa)|saga]]sque tuita est, et de artifice bene merita est. Cultus suus [[Roma antiqua|Romae antiquae]] interest, et in [[Beltane|Beltanis]] die festo interdumque [[Iunius|Iunium]], quorum ambo anni "cardines" translatas putati sunt, culta est. [[Persona]]e globique [[oscillum|oscillaque]] in ianuis arboribusque suspensa sunt in veneratione ei ut [[seges|segites]] crescere cohortata est. [[Crataegus|Crataegi]] arbores erant ei sanctae. |- |'''[[Carmenta|Carmentis]]''' || vel [[Carmenta]] una ex [[Camenae|Camenis]]. |- |'''[[Carna]]''' || Dea quae vitalia corporis sustentare ac tueri credebatur : quotannis [[1 Iunii|Kalendis Iuniis]] farre fabisque simul coctis colebatur necnon larido. |- |'''[[Catillus]]''' || |- |'''[[Cinxia]]''' || [[Iuno|Iunonis]] cognomen cum cingulum nuptae prima nocte matrimonii solvit |- |'''[[Clementia]]''' || |- |'''[[Cloacina]]''' ||Vel Cluacina, dea quae Veneri adsimulata est<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155. [[Titus Livius]] III.48. [[Plinius Maior]] XV.29.119. [[Tertullianus]], ''De Pallio'' 4. [[Lactantius]], ''Institutiones divinae'' I.20.</ref> |- |'''[[Cocles]]''' || |- |'''[[Concordia]]''' || |- |'''[[Conditor]]''' || |- |'''[[Consus]]''' || deus granorum fortasse fuit vel in terra vel in granario conditorum, ab agricolis praecipue cultus ; in eius honorem [[Consualia]] bis in anno mense [[Sextilis|Sextili]] et mense decembri celebrabantur; cum dea [[Ops|Ope]] coniunctus est cuius feriae die quinto post Consualia celebrabantur. |- |'''[[Convector]]''' || |- |'''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Copia (dea)|Copia|it|qid=Q6006878}}''' || |- |'''[[Corus (ventus)|Corus]]''' || |- |'''[[Cuba]]''' || |- |'''[[Cunina]]''' || Haec dea infantes in cunis tuebatur<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155-6 et 21.171.</ref>. |- |'''[[Cura]]''' || |- |'''[[Curiatii]]''' || |- |'''[[Dea Dia]]''' || |- |'''[[Dea Tacita]]''' || |- |'''[[Devera]]''' || |- |'''[[Deverra]]''' || |- |'''[[Penates|Di Penates]]''' || |- |'''[[Dia]]''' || |- |'''[[Disciplina]]''' || |- |'''[[Dius Fidus]]''' || |- |'''[[Domiduca]]''' || [[Iuno|Iunoni]] adsimulata est cum nuptam ad domum mariti ducit. |- |'''[[Domiducus]]''' || |- |'''[[Domitius]]''' || |- |'''[[Duellona]]''' || |- |'''[[Edusa]]''' || |- |'''[[Egeria]]''' || |- |'''[[Egestes]]''' || |- |'''[[Empanda]]''' || |- |'''[[Endovelicus]]''' || |- |'''[[Evander]]''' || Rex Arcadum cum matre [[Carmenta|Carmente]] in [[Latium]] venit, ubi benigne a [[Faunus|Fauno]] acceptus novam urbem in [[Palatinus mons|monte Palatino]] condidit, ubi primo Herculem, deinde Aeneam accepit. Socius Aeneae adversus Turnum fuit in [[Aeneis|Aeneide]]. |- |'''[[Eventus Bonus]]''' || |- |'''[[Fabulinus]]''' || "Fabulinus deus cui gratiæ reddebantur cum parvuli primo loquebantur<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA408#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>" |- |'''[[Facunditas]]''' || |- |'''[[Faustitas]]''' || |- |'''[[Febris]]''' ||Dea febrium quae placanda esse putabatur, mirantibus et ridentibus apologetis Christianis si talium rerum dei esse possent<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.815.165.</ref>. |- |'''[[Felicitas (dea)|Felicitas]]''' || |- |'''[[Ferentina]]''' || |- |'''[[Feronia (dea)]]''' || "Feronia dea magni nominis in Italia. Dea erat, inquit [[Servius]], libertorum cui multa ferebantur munera; hinc nomen. Servius Virgilii interpres ait Feroniam eamdem esse atque [[Iuno|Iunonem]] virginem quod inscriptione quadam confirmatur a [[Raphael Fabretus|Fabreto]] allata, IUNONI FERON. Caput Feroniae conspicitur in nummo [[Plaetoria (gens)|familiae Plaetoriae]], ut putat Fabretus<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA408#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>" |- |'''[[Fides]]''' || |- |'''[[Fontus]]''' ||Deus fontium, filius [[Ianus|Iani]] et Iuturnae. |- |'''[[Fornax]]''' || |- |'''[[Fraus]]''' || |- |'''[[Fulgora]]''' || |- |'''[[Furrina]]''' || de qua sic ait [[Varro]] : "cuius deae honos apud antiquos (fuit) ; nam ei sacra annua et [[flamen]] attributus ; nunc vix nomen notum paucis" [[Furrinalia]] mense quintili/iulio celebrabantur. Ara in [[Mons Ianiculum|Ianiculo]] ei fuit. |- |'''[[Honos]]''' || |- |'''[[Horatii]]''' || |- |'''[[Iana (dea)|Iana]]''' || |- |'''[[Ianus]]''' || |- |'''[[Imporcitor]]''' || |- |'''[[Invidia]]''' || |- |'''[[Inuus]]''' ||Deus pecoris et gregum quibus fecunditatem augebat. Saepe cum [[Faunus|Fauno]] vel [[Lupercus|Luperco]] confundebatur. |- |'''[[Iterduca]]''' || (cf. Domiduca) |- |'''[[Iuno]]''' || |- |'''[[Iuppiter (deus)|Iuppiter]]''' ||[[Aeneas]] post mortem ''Iuppiter indiges'' invocabatur. |- |'''[[Iuturna]]''' ||Nomen celebris fontis in [[Forum Romanum|Foro Romano]]. Nympha aquarum, in [[Aeneis|Aeneide]] soror Turni est. Nonnumquam etiam uxor dei [[Ianus|Iani]] et mater Fonti. |- |'''[[Lactans]]''' || |- |'''[[Acca Larentia|Larenta]]''' || |- |'''[[Lares]]''' || |- |'''[[Laverna]]''' || |- |'''[[Levana]]''' ||Dea quae infantes iamiam natos de terra levat<ref><ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref> |- |'''[[Liberalitas]]''' || |- |'''[[Libera (dea)|Libera]]''' || |- |'''[[Libitina]]''' || Dea mortuorum. |- |'''[[Lima]]''' ||Ut Limentinus limina custodiebat fanorum et domorum<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]], ''Adversus nationes'' IV.9. Cf [[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>. |- |'''[[Lua]]''' ||Dea cui arma hostium aliaque spolia delenda consecrabantur |- |'''[[Lucina]]''' || patrona parturientium feminarum fuit cuius vis virtusque primo Dianae attributa est : nam nomen [[Luna]] proximum est nomini Lucinae ([[Diana]] Lucina). Sed saepius cognomen [[Iuno]]nis est quae matronarum patrona Romae maxima erat. |- |'''[[Lupercus]]''' ||Deus qui pecus adversus lupum tuetur. Saepe cum Fauno confunditur. [[Lupercalia]] die [[15 Februarii]] in [[Lupercal]]e celebrabantur. |- |'''[[Maia]]''' || |- |'''[[Maiesta]]''' || |- |'''[[Manes]]''' || |- |'''[[Matronae]]''' || |- |'''[[Meditrina]]''' || "Meditrina dea remediorum et medicinae, ut nomine indicari videtur<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>" |- |'''[[Mephitis|Mefitis]]''' || "Mephitis dea erat tetrum exhalans odorem Virgilius Persius et Tacitus eius mentionem faciunt.<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>" |- |'''[[Mellona]]''' || |- |'''[[Mena]]''' ||Dea quae [[Menstrua|menstruis]] feminarum praeerat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.160.</ref> |- |'''[[Mens (dea)|Mens]]''' ||Dea intelligentiae cui templum anno [[217 a.C.n.]] aedificatum erat.<ref>[[Cicero]], [[De natura deorum (Cicero)|De natura deorum]] II.23 et 31.</ref> |- |'''[[Messor]]''' || |- |'''[[Moneta]]''' || Cognomen [[Iuno|Iunonis]] dubiae significationis (a monendo ?), postea dea artis monetariae fuit. |- |'''[[Mucius]]''' || |- |'''[[Murcia]]''' ||Desidiae et mollitiae praeese dicebatur<ref>[[Titus Livius]] I.33.5. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.16.165</ref>, [[Venus (dea)|Veneris]] epitheton facta est. |- |'''[[Muta]]''' || |- |'''[[Mutinus Mutunus]]''' || |- |'''[[Naenia]]''' || |- |'''[[Nascio]]''' || |- |'''[[Nemestrinus]]''' || |- |'''[[Nerio]]''' || |- |'''[[Nixi]]''' || |- |'''[[Nodutus]]''' ||Numen geniculis et nodis culmorum in segetibus praepositum<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155-6.</ref> |- |'''[[Nona]]''' || |- |'''[[Novensilus]]''' || |- |'''[[Nundina]]''' || "Nundina dea nomen mutuabatur ex nono infantium die a natali<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>" |- |'''[[Obarator]]''' || |- |'''[[Occator]]''' || |- |'''[[Orbona]]''' || |- |'''[[Pales]]''' || dea vel par numinum (nam duo Pales fuisse videntur, sive mas et femina sive duae feminae) pastores ac pecudes protegens. [[Parilia]] in eius honorem die 21 Aprilis celebrabantur. |- |'''[[Partula]]''' || |- |'''[[Patalena]]''' || |- |'''[[Paventia]]''' || |- |'''[[Picumnus]]''' || |- |'''[[Pietas]]''' || |- |'''[[Pilumnus]]''' || "Pilumnus deus qui pilendi frumenti invenit usum. [[Nonius Marcellus]] Pilumnum et Picumnum deos vocat praesides auspiciorum conjugalium<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>". |- |'''[[Poena]]''' || |- |'''[[Pomona]]''' || |- |'''[[Porus]]''' || |- |'''[[Postverta]]''' ||Una ex [[Camenae|Camenis]] vel cognomen [[Carmenta|Carmentis]]. Ut plura vide [[Carmentalia]]. |- |'''[[Potina]]''' ||Dea quae potionem infantibus dabat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref> |- |'''[[Promitor]]''' || |- |'''[[Prosa (dea)|Prosa]]''' seu Prorsa ||Eadem atque Anteverta? |- |'''[[Postvorta]]''' ||Eadem ac Postverta? |- |'''[[Providentia]]''' || |- |'''[[Pudicitia]]''' || |- |'''[[Puta]]''' || |- |'''[[Quirinus]]''' || |- |'''[[Quiritis]]''' || |- |'''[[Rederator]]''' || |- |'''[[Robigo]]''' || Sic saepe deus Robigus a poetis nominatur et dea fit. |- |'''[[Robigus]]''' ||deus qui fruges a robigine tuebatur, id est a morbo qui eas corrumpebat ; [[Robigalia]] die 25 aprilis celebrabantur. |- |'''[[Roma]]''' || |- |'''[[Rumina]]''' ||Dea lactationis quae mammas infantibus praebebat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161 et 21.171.</ref> |- |'''[[Runcina (dea)|Runcina]]''' ||Dea quae runcandis frumentis praeerat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>. |- |'''[[Rusina]]''' ||Dea quae rura curabat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155.</ref> |- |'''[[Saritor]]''' || |- |'''[[Securitas]]''' || |- |'''[[Semonia]]''' || |- |'''[[Sentia(dea)|Sentia]]''' ||Dea quae secundum Augustinum "sententias inspirabat"<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref> |- |'''[[Silvanus]]''' ||Deus silvarum. |- |'''[[Soranus]]''' || |- |'''[[Sors]]''' || |- |'''[[Spes]]''' || |- |'''[[Spiniensis]]''' || |- |'''[[Stata Mater]]''' || |- |'''[[Statina]]''' || |- |'''[[Statanus]]''' || |- |'''[[Strenua]]''' || "Strenia dea quae vel strenua ipsa erat vel id agebat ut homines strenue agerent; alii legunt ''Strenua<ref>*[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161 et 16.165. [[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>''. |- |'''[[Suedela]]''' || |- |'''[[Subruncinator]]''' || |- |'''[[Summanus]]''' || |- |'''[[Tellumo]]''' || ''Tellumo telluris deus quem quidam putant esse Plutonem''<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>. Numen masculinum terrae fecundae. Sic [[Augustinus Hipponensis|Augustinus]]<ref>[[De civitate Dei|De Civitate Dei]] VII.23. Cf ibidem IV.10.159.</ref>: ''una eademque terra habet geminam uim, et masculinam, quod semina producat, et femininam, quod recipiat atque nutriat; inde a ui feminae dictam esse Tellurem, a masculi Tellumonem''." |- |'''[[Tempestes]]''' || |- |'''[[Terminus]]''' || |- |'''[[Terra Mater]]''' || Etiam [[Ops]] vocata |- |'''[[Tibertus]]''' || |- |'''[[Uranus]]''' || |- |'''[[Vacuna]]''' || Vetus dea Sabina. Pro absentium reditu invocabatur, ut videtur. |- |'''[[Vervactor]]''' || |- |'''[[Veritas]]''' || |- |'''[[Verminus]]''' || |- |'''[[Vertumnus]]''' || |- |'''[[Vica Pota]]''' || |- |'''[[Viduus]]''' || |- |'''[[Virbius]]''' ||Minor deus qui fuit minister [[Diana]]e in nemore [[Aricia|Aricino]]. |- |'''[[Viriplaca]]''' || |- |'''[[Virtus]]''' || |- |'''[[Vitumnus]]''' || |- |'''[[Volturnus (deus)|Volturnus]]''' || [[Tiberis]] fluminis deus necnon aliorum fluviorum |- |'''[[Volumna]]''' || "Volumnus et Volumna dii nuptiales ad conciliandas coniugum statim a nuptiis voluntates<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>." Dei quae bonam voluntatem conferre credebantur<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>. |} == Notae == <references/> [[Categoria:Di indigetes|!]] g807so0g5dn3rre9wp2p6molorz26n0 0 11896 3988122 3988070 2026-09-15T13:00:45Z IacobusAmor 1163 ~ 3988122 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2026|9}} [[Fasciculus:Propan-1-ol.png|thumb|n-Propanol]] [[Fasciculus:Isopropanol-2D-flat.svg|thumb|Upright=0.6|Isopropanol.]] '''Propanol'''{{FD ref}} vel '''propylalkohol'''{{FD ref}} est [[alcohol]] tris [[carbonium|carbonii]] [[atomus|atomos]] continens. [[Alcanum|Alcano]] [[propanum|propano]] respondet, addito grege hydroxylo -OH in locum unius [[Hydrogenium|hydrogenii]] atomi. Formula summa{{dubsig}} est (C₃H₈O). Species sunt: * [[n-Propanol]] vel [[1-Propanol]]. Formulae sunt: (CH₃(CH₂)₂OH, C₃H₇OH). * [[iso-Propanol]] vel [[Isopropanol]] vel [[2-Propanol]] et cum{{dubsig}} altero nomine: ''Alcoholus isopropylicus''{{FD ref}} (non IUPAC{{dubsig}}). Formula est: CH(CH₃)₂OH. ==Notae== <references/> {{chem-stipula}} [[Categoria:Alcohol]] [[Categoria:Chemica]] [[Categoria:Composita chemica]] [[lv:Izopropanols]] [[nl:Propanol]] [[ru:Изопропиловый спирт]] [[zh:丙醇]] bq41qdklm8n1mzhixi16rxcipj681ev 0 13663 3988434 3967279 2026-09-16T06:32:42Z ~2026-50043-74 214830 3988434 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Missale slavonice scripta.jpg|thumb|''Missale Romanum'' ''Slavonico idiomate'' (1631), cum duplici titulo, Latino atque Slavico charactere glagolitico scripto]] '''Lingua Slavica''' (vel '''Slavonica''') '''Ecclesiastica''' erat lingua litteraria et [[lingua sacra|sacra]] [[Slavi]]ca saeculis [[saeculum 11|XI]] – [[saeculum 18|XVIII]]. Originem suam ducit ex [[lingua Slavica Antiqua]] affecta a linguis vivis populorum, quae lingua illa utebantur. Exsistebant variantes locales linguae huius: [[Ruthenia|Slavica orientalis]], [[Bulgaria|Bulgaro]]-[[Macedonia|Macedonica]], [[Croatia|Croata]] [[Abecedarium Glagoliticum|Glagolitica]], [[Serbia|Serba]] [[Abecedarium Cyrillicum|Cirillica]], [[Bohemia|Bohemica]], [[Romania|Romanica]]. Lingua Slavica Ecclesiastica a his, qui [[Ritus Romanus|ritum Romanum]] sequebantur, [[Abecedarium Glagoliticum|abecedario Glagolitico]] scribebatur<ref>''Missale Romanum, Slavica lingua, glagolitico charactere.'' Romae 1893.</ref>, ab his autem qui [[Ritus Byzantinus|Byzantinum]], [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillico]]. Lingua Slavica Ecclesiastica a lingua Slavonica Antiqua distinguitur, inter alia, semivocalibus Ъ, Ь scriptis, ut in antiqua, sed non amplius pronuntiatis. Nunc lingua Slavica Ecclesiastica praesertim ab [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiis orthodoxis]] Slavicis adhibetur, raro tantum a catholicis ritus orientalis. == Bibliographia == * Deschler, J.-P. 2018. ''Manuel du slavon liturgique. I: Grammaire.'' (Parisiis: Institut d’Études slaves). ISBN 978-2-7204-0364-4 * Deschler, J.-P. 2019. ''Manuel du slavon liturgique. II: Dictionnaire slavon-français.'' (Parisiis: Institut d’Études slaves). ISBN 978-2-7204-0561-7 == Nexus externi == {{InterWiki|code=cu}}Berčić, I. 1862. [https://www.google.pl/books/edition/Bukvar_staroslovenskoga_jezika_glagolski/i5JJAAAAcAAJ?hl=pl&gbpv=1&dq=bukvar++1862&pg=PA60&printsec=frontcover Bukvar staroslovenskoga jezika glagolskimi pismeni za čitanje crkvenih knjig] (Budissae: Schmaler & Pech) apud Google Books [https://books.google.pl/books?id=Is26oRqTHbEC&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false Breviarium Romanum, Slavonico idiomate. Pars hiemalis] [ⰝⰀⰔⰑⰔⰎⰑⰂⰬ ⰓⰋⰏⰔⰍⰋⰌ ⰔⰎⰀⰂⰅⰐⰔⰍⰋⰏⰬ ⰡⰈⰋⰍⰑⰏⰬ] (Romae 1791) apud Google Books [[iarchive:rimski_misal_staroslavenski_1927/page/n1/mode/2up|Rimski Misal slovenskim jezikom presv. G. N. Urbana papi VIII povelenjem izdan]] (Missale Romanum, Slavonico idiomate... Pii XI auctoritate vulgatum; Romae 1927) (archive.org) Vajs, J. 1909. ''[[iarchive:vajs-abecedarium-01|Abecedarium Palaeoslovenicum in usum glagolitarum]].'' (archive.org) Josephi Dobrowsky ''[[iarchive:institutioneslin00dobr|Institutiones linguae Slavicae dialecti veteris]]''. Vindobonae, sumptibus et typis Antonii Schmid [...] MDCCCXXII {{Linguae Slavicae}} {{DEFAULTSORT:Slavica Ecclesiastica lingua}} [[Categoria:Lingua Slavonica]] sbw1366kcjmskji3ny892bhmb1t8rve 3988436 3988434 2026-09-16T06:33:56Z ~2026-50043-74 214830 3988436 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Missale slavonice scripta.jpg|thumb|''Missale Romanum'' ''Slavonico idiomate'' (1631), cum duplici titulo, Latino atque Slavico charactere glagolitico scripto]] '''Lingua Slavica''' (vel '''Slavonica''') '''Ecclesiastica''' erat lingua litteraria et [[lingua sacra|sacra]] [[Slavi]]ca saeculis [[saeculum 11|XI]] – [[saeculum 18|XVIII]]. Originem suam ducit ex [[lingua Slavica Antiqua]] affecta a linguis vivis populorum, quae lingua illa utebantur. Exsistebant variantes locales linguae huius: [[Ruthenia|Slavica orientalis]], [[Bulgaria|Bulgaro]]-[[Macedonia|Macedonica]], [[Croatia|Croata]] [[Abecedarium Glagoliticum|Glagolitica]], [[Serbia|Serba]] [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillica]], [[Bohemia|Bohemica]], [[Romania|Romanica]]. Lingua Slavica Ecclesiastica a his, qui [[Ritus Romanus|ritum Romanum]] sequebantur, [[Abecedarium Glagoliticum|abecedario Glagolitico]] scribebatur<ref>''Missale Romanum, Slavica lingua, glagolitico charactere.'' Romae 1893.</ref>, ab his autem qui [[Ritus Byzantinus|Byzantinum]], [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillico]]. Lingua Slavica Ecclesiastica a lingua Slavonica Antiqua distinguitur, inter alia, semivocalibus Ъ, Ь scriptis, ut in antiqua, sed non amplius pronuntiatis. Nunc lingua Slavica Ecclesiastica praesertim ab [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiis orthodoxis]] Slavicis adhibetur, raro tantum a catholicis ritus orientalis. == Bibliographia == * Deschler, J.-P. 2018. ''Manuel du slavon liturgique. I: Grammaire.'' (Parisiis: Institut d’Études slaves). ISBN 978-2-7204-0364-4 * Deschler, J.-P. 2019. ''Manuel du slavon liturgique. II: Dictionnaire slavon-français.'' (Parisiis: Institut d’Études slaves). ISBN 978-2-7204-0561-7 == Nexus externi == {{InterWiki|code=cu}}Berčić, I. 1862. [https://www.google.pl/books/edition/Bukvar_staroslovenskoga_jezika_glagolski/i5JJAAAAcAAJ?hl=pl&gbpv=1&dq=bukvar++1862&pg=PA60&printsec=frontcover Bukvar staroslovenskoga jezika glagolskimi pismeni za čitanje crkvenih knjig] (Budissae: Schmaler & Pech) apud Google Books [https://books.google.pl/books?id=Is26oRqTHbEC&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false Breviarium Romanum, Slavonico idiomate. Pars hiemalis] [ⰝⰀⰔⰑⰔⰎⰑⰂⰬ ⰓⰋⰏⰔⰍⰋⰌ ⰔⰎⰀⰂⰅⰐⰔⰍⰋⰏⰬ ⰡⰈⰋⰍⰑⰏⰬ] (Romae 1791) apud Google Books [[iarchive:rimski_misal_staroslavenski_1927/page/n1/mode/2up|Rimski Misal slovenskim jezikom presv. G. N. Urbana papi VIII povelenjem izdan]] (Missale Romanum, Slavonico idiomate... Pii XI auctoritate vulgatum; Romae 1927) (archive.org) Vajs, J. 1909. ''[[iarchive:vajs-abecedarium-01|Abecedarium Palaeoslovenicum in usum glagolitarum]].'' (archive.org) Josephi Dobrowsky ''[[iarchive:institutioneslin00dobr|Institutiones linguae Slavicae dialecti veteris]]''. Vindobonae, sumptibus et typis Antonii Schmid [...] MDCCCXXII {{Linguae Slavicae}} {{DEFAULTSORT:Slavica Ecclesiastica lingua}} [[Categoria:Lingua Slavonica]] hako3vk3vys7lwmooindqxkty39gx9b 0 14598 3988363 3987841 2026-09-15T22:51:56Z Bis-Taurinus 70496 Paginam ad finem correxi. 3988363 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Septembris}} '''15 Septembris''' [[dies]] 258ª anni est (259ª [[Annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 107 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] est '''ante diem septendecimum Kalendas''', quod ''a.d. XVII Kal. Oct.'' [[abbreviatio|abbreviatur]]. [[Fasciculus:San Bonifacio IV papa1.gif|thumb|left|upright=0.39|[[Bonifacius IV]]]] == Eventa == === Saeculo 7 === * [[608]] - [[Bonifacius IV]] papa eligitur. === Saeculo 19 === * [[1821]] - Liberatio [[Guatimalia]]e, [[Honduria]]e, [[Salvatoria]]e, [[Ora Opulenta|Orae Opulentae]] et [[Nicaragua]]e declaratur. * [[1843]] - [[Andreas Metaxas]] praeses ministrorum [[Graecia]]e nominatur. === Saeculo 20 === * [[1935]] - [[Iudaei]] Germanici legibus iniustis a [[Nazismus|nazistis]] [[Norimberga]]e promulgatis ius civium perdunt. * [[1946]] - Plebiscito depravato habito regnum in [[Bulgaria]] abolitur, et [[Simeon II (rex Bulgariae)|Simeon II]] rex, puer novem annorum, cum familia in exilium fugere coagitur. * [[1947]] ** [[Territorium Liberum Tergestis]] conditur. ** [[Consilium securitatis]] resolutionem 34 de Graecia, [[Albania]] et [[Iugoslavia]] decernit. * [[1959]] - [[Nicetas Chruščëv]] primus praeses ministrorum [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] [[CFA]] visitat. * [[2000]] - [[2000 Olympia Aestiva|Ludi XXVII Olympii]] incipiunt. === Saeculo 21 === * [[2015]] - [[Milcolumbus Turnbull]] primus minister [[Australia]]e fit. * [[2017]] - [[Tromocratia]] [[bomba]]e [[Londinium|Londinii]] fit. == Nati == === Saeculo 13 === * [[1254]] - [[Marcus Paulus Venetus]], explorator (mortuus [[1324]]) === Saeculo 17 === * [[1613]] - [[Franciscus de La Rochefoucauld]], scriptor et [[Moralistae Francici|moralista]] [[Francia|Francicus]] (mortuus anno [[1680]]) * [[1666]] - [[Sophia Dorothea de Celle]] (mortua anno [[1726]]) === Saeculo 18 === * [[1736]] - [[Ioannes Silvanus Bailly]], [[astronomus]] Francicus (mortuus anno [[1793]]) * [[1756]] - [[Carolus Philippus Moritz]], scriptor [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno 1793) * [[1780]] - [[Ioannes Petrus Krafft]], pictor Germanicus (mortuus anno [[1865]]) * [[1787]] - [[Gulielmus Henricus Dufour]], dux militum et politicorum peritus [[Helvetia|Helveticus]] (mortuus anno [[1875]]) * [[1789]] - [[Iacobus Fenimore Cooper]], scriptor Americanus (mortuus anno [[1851]]) === Saeculo 19 === * [[1808]] - [[Ioannes Hutton Balfour]], medicus et botanista [[Scotia|Scoticus]] (mortuus anno [[1884]]) * [[1828]] - [[Alexander Butlerov]], [[chemia|chemicus]] [[Russia|Russicus]] (mortuus [[1886]]) * [[1830]] - [[Porphyrius Díaz]], praeses [[Mexicum|Mexici]] (mortuus anno [[1915]]) * [[1834]] - [[Henricus de Treitschke]], [[rerum gestarum scriptor]] Germanicus (mortuus [[1896]]) * [[1857]] - [[Gulielmus Howard Taft]], praeses CFA (mortuus anno [[1930]]) * 1875 - [[Henricus Drury Hatfield]], gubernator [[Virginia Occidentalis|Virginiae Occidentalis]] (mortuus anno [[1962]]) * [[1858]] - [[Carolus de Foucauld]], monachus Trappista et presbyter Francicus (†&nbsp;[[1916]]) * [[1876]] - [[Bruno Walter]], dux [[orchestra]]rum et compositor Germanicus (mortuus anno 1962) * [[1879]] - [[Iosephus Lyons]], primus minister Australiae (mortuus anno [[1939]]) * [[1881]] - [[Hector Bugatti]], magister officinarum Italicus (mortuus anno [[1947]]) * [[1888]] - [[Fridericus Löwenthal]], vir publicus Germanicus factionum [[SPD]], [[KPD]] ac [[SED]] (mortuus anno [[1956]]) * [[1890]] - [[Agatha Christie]], scriptrix [[Anglia|Anglica]] (mortua [[1976]]) * [[1894]] - [[Anscharius Klein]], [[physicus]] [[Suecia|Suecicus]] (mortuus anno [[1977]]) === Saeculo 20 === * [[1903]] - [[Israel Kristal]], veterrimus vir vivens (†&nbsp;2017) * [[1904]] - [[Humbertus II]], ultimus rex Italiae (mortuus anno [[1983]]) * [[1907]] ** [[Michael Gerasimov]], archaeologus et sculptor Russicus Sovieticus (mortuus [[1970]]) ** [[Alfredus Delp]] - [[Iesuitae|Iesuita]] Germanicus, qui contra Nazistas pugnavit (necatus anno [[1945]]) * [[1908]] - [[Anscharius Schönbrunner]], [[res militaris|miles]] Germanicus, qui [[Vilna]]e inter [[secundum bellum mundanum]] [[Iudaei]]s a nazistis vexatis auxilium dabat (mortuus anno [[2004]]) * [[1913]] - [[Iohannes Filbinger]] vir politicus Germanicus, sodalis factionis [[CDU]] et praeses ministrorum [[Badenia-Virtembergia|Badeniae-Virtembergiae]] (†&nbsp;[[2007]]) * [[1914]] - [[Adolfus Bioy Casares]], scriptor [[Argentina|Argentinus]] (mortuus anno [[1999]]) * [[1919]] - [[Faustus Coppi]], birotarius Italicus (mortuus anno [[1960]]) * [[1922]] ** [[Robertus Anderson (histrio)|Robertus Anderson]], [[spada]]e gladiator et [[histrio]] [[Regnum Unitum|Britannicus]] (mortuus anno [[2012]]) ** [[Maria Soames]], scriptrix Britannica (mortua anno [[2014]]) * [[1923]] - [[Michael Tanič]], poeta Sovieticus (mortuus [[2008]]) * [[1925]] ** [[Cyrillus Lavrov]], actor Russicus Sovieticus (mortuus [[2007]]) ** [[Carolus Rambaldi]], personarum factor Italicus (mortuus anno 2012) * [[1926]] - [[Eduardus Derwinski]], vir publicus Americanus factionis [[Factio republicana (Civitates Foederatae)|Republicanae]] (mortuus anno 2012) * [[1929]] **[[Iohannes Dyba]], [[Dioecesis Fuldensis|Fuldensis]] [[archiepiscopus]] (mortuus anno 2000) **[[Murray Gell-Mann]], physicus Americanus, [[Praemium Nobelianum physicae|praemio Nobeliano physicae]] affectus (mortuus anno [[2019]]) * [[1930]] - [[Merab Mamardashvili]], [[philosophus]] [[Georgia]]nus (mortuus anno [[1990]]) * [[1932]] - [[Antonius Abujamra]], actor et moderator cinematographicus [[Brasilia]]nus (mortuus anno 2015) * 1935 - [[Mar Dinkha IV]], patriarcha [[Ecclesia Syrorum Orientalium|Ecclesiae Syrorum Orientalium]] (mortuus anno 2015) * [[1941]] - [[Georgius Norštejn|Georgius (''Jurij'') Norštejn]], pictor et moderator [[ars animandi|artis animandi]] Sovieticus et Russicus * [[1942]] - [[Emmerson Mnangagwa]], praeses [[Zimbabua]]e * [[1945]] - [[Carmen Maura]], actrix [[Hispania|Hispanica]] * [[1946]] **[[Oliverius Stone]], moderator cinematographicus Americanus **[[Tetsu Nakamura]], medicus et humanitarista [[Iaponia|Iaponicus]] (†&nbsp;2019) * [[1949]] - [[Iosephus Barton]], politicarum rerum peritus Americanus * [[1954]] - [[David Ison]], [[decanus]] [[Ecclesia cathedralis Sancti Pauli Londiniensis|ecclesiae cathedralis S. Pauli Londiniensis]] * [[1964]] - [[Sabina Dittmar]], rerum politicarum perita Germanica factionis SPD * [[1968]] – [[Maria Gratia Sonora Poe-Llamanzares|Grace Poe]] senatrix [[Philippinae|Philippinarum]] * [[1971]] - [[Iosue Charles]], histrio Americanus * [[1972]] - [[Laetitia Ortiz]], regina Hispaniae * [[1980]] - [[Jolin Tsai]], cantrix [[Taivania|Taivanica]] * [[1983]] ** [[Thomas Sivok]], pedilusor [[Cechia|Cechicus]] ** [[Santeri Palin]], scriptor [[Finnia|Finnicus]] * [[1985]] – [[Kayden Kross]], [[Pornographia|actrix pornographica]] Americana == Mortui == === Saeculo 7 === * [[668]] - [[Constans II]], imperator [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Romani Orientalis]] (natus anno [[630]]) === Saeculo 19 === * [[1866]] - [[Constantinus Flavickij]], pictor Russicus (natus 1830) === Saeculo 20 === * [[1916]] - [[Iulius Fučík]], [[compositor]] Bohemicus (*&nbsp;[[1872]]) * [[1926]] - [[Rudolphus Eucken]], scriptor et philosophus Germanicus (natus anno [[1846]]) * [[1936]] - [[Alexander Zaimes]], primus minister et praeses Graeciae (natus anno [[1885]]) * [[1945]] – [[Antonius Webern]], compositor et [[dux orchestrae]] [[Austria]]cus (natus [[1883]]) * [[1973]] - [[Gustavus VI Adolphus (rex Sueciae)|Gustavus VI Adolphus]], rex Sueciae (natus anno [[1882]]) * [[1975]] - [[Paulus Suchoj]], constructor aeroplanorum Sovieticus (natus [[1895]]) * [[1993]] ** [[Mauritius Yaméogo]], vir rerum politicarum peritus [[Burkina|Voltae Superioris]] (natus anno [[1921]]) ** [[Edmundus Bernacca]], [[meteorologus]] Italianus (natus anno 1914) === Saeculo 21 === * [[2006]] - [[Oriana Fallaci]], sciptrix et diurnaria Italica (nata anno 1929) == Festa et feriae == * Dies Nationalis ([[Guatemala]], [[Honduria]], [[Nicaragua]], [[Salvatoria]], [[Ora Opulenta]]) * [[Dies internationalis democratiae]] * Memoria [[Maria (mater Iesu)|Beatae Mariae Virginis]] perdolentis (ecclesia catholica), olim Festum Septem Dolorum B. M. V. {{menses}} [[Categoria:Dies]] i3hzsvz5kpprpughy8jk8ql9waq9ljm 0 14772 3988271 3675004 2026-09-15T17:18:56Z Grufo 64423 Minora 3988271 wikitext text/x-wiki {{videdis|Instrumentum (discretiva)}} [[Fasciculus:Agricultural tools at show.jpg|thumb|[[Exhibitio]] instrumentorum [[agricultura]]lium.]] [[Fasciculus:20060513 toolbox.jpg|thumb|upright=0.8|Hodierna [[capsa instrumentorum|instrumentorum capsa]].]] {{res|Instrumentum}} est [[res]] ab hominibus adhibita ad [[opus]] praecipuum faciendum vel facilius reddendum. Exempla instrumentorum sunt [[malleus]] [[pala]], [[serra]], [[terebra]]. [[Vocabulum]] [[Latinitas|Latinitate]] [[antiquitas|antiqua]] ad singulas res aliquando refert, sed saepius sensum collectivum habet: ut dicit [[Forcellini]], instrumentum est “[[copia]] et [[apparatus]] earum rerum, sine quibus [[tuitio|tueri]] aut [[exercitatio|exercere]] quippiam non licet, [[supellex]].”{{LTL ref|Instrumentum|879}} {{NexInt}} * [[:Categoria:Instrumenta Vicipaediae]] == Notae == <references /> [[Categoria:Instrumenta| ]] {{Myrias|Technologia}} fxkbu5qqn461m6lzrhcv092mzy7urld 0 15116 3988297 3710318 2026-09-15T19:20:17Z Demetrius Talpa 81729 3988297 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-1}}{{Capsa urbis Vicidata}} '''Aegyssus''' ([[Lingua Dacoromanica]]: ''Tulcea''; [[Lingua Bulgarica]], [[Lingua Russica]] et [[Lingua Ucrainica]]: ''Тулча'', ''Tulcha''; [[Lingua Turcica]]: ''Hora-Tepé'' vel ''Tolçu'') oppidum est et in [[Romania]] ad [[delta Danubii]] sita. Est caput [[Tulcea (circulus)|Tulceae]] circuli et municipium. == Historia == Aegyssos urbs VIII° saeculo a.c. condita est. I° saeculo [[Imperii Romani]] a Romanis capta est. Classem illic moverunt. Rudera hodieque videntur. Aegyssos byzantina (VIII°sec-IX°sec) fuit et postea rei publicae Genuensi (X°sec-XIII°sec) fuit. 1416 Anno [[Imperium Ottomanicum]] eam cepit, et Romaniae avit(?). Aegyssos Tulcea ab Ottomanicis vocata est. 1860 Anno Aegyssos municipium facta est. == Incolarum computandorum ratio == 2002 Anno censimento , 91.875 cives habebat: * 92.3% Dacoromani * 3.4% [[Lipoveni]] * 1.4% Turci == Clari homines == * [[Gregorius Moisil]], mathematicus * [[Tora Vasilescu]], artifex * [[Radu Gheorghe]], actor * [[Virginia Mirea]], artifex * [[Crin Antonescu]], a populo legatus * [[Lili Sandu]], cantatrix et artifex * [[Traianus Cosovei]], scriptor * [[:fr:Stefan Karadja|Stephanus Karadzha]], seditionarius Bulgaricus == Nexus externi == {{commonscat|Tulcea|Aegyssum}} * [https://web.archive.org/web/20210303015709/https://www.tulcea.ro/ Pagina officialis] [[Categoria:Urbes Romaniae]] [[Categoria:Urbes Imperii Romani]] [[Categoria:Condita saeculo 8 a.C.n.]] 5558m0i4kkn9qea1bekof64iknqt9m7 3988298 3988297 2026-09-15T19:21:43Z Demetrius Talpa 81729 /* Historia */ 3988298 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-1}}{{Capsa urbis Vicidata}} '''Aegyssus''' ([[Lingua Dacoromanica]]: ''Tulcea''; [[Lingua Bulgarica]], [[Lingua Russica]] et [[Lingua Ucrainica]]: ''Тулча'', ''Tulcha''; [[Lingua Turcica]]: ''Hora-Tepé'' vel ''Tolçu'') oppidum est et in [[Romania]] ad [[delta Danubii]] sita. Est caput [[Tulcea (circulus)|Tulceae]] circuli et municipium. == Historia == Aegyssus urbs VIII° saeculo a.c. condita est. I° saeculo a [[Imperii Romani|Romanis]] capta est. Classem illic moverunt. Rudera hodieque videntur. Aegyssus Byzantina (VIII°sec-IX°sec) fuit et postea rei publicae Genuensi (X°sec-XIII°sec) fuit. 1416 Anno [[Imperium Ottomanicum]] eam cepit, et Romaniae avit(?). Aegyssus Tulcea ab Ottomanicis vocata est. 1860 anno Aegyssus municipium facta est. == Incolarum computandorum ratio == 2002 Anno censimento , 91.875 cives habebat: * 92.3% Dacoromani * 3.4% [[Lipoveni]] * 1.4% Turci == Clari homines == * [[Gregorius Moisil]], mathematicus * [[Tora Vasilescu]], artifex * [[Radu Gheorghe]], actor * [[Virginia Mirea]], artifex * [[Crin Antonescu]], a populo legatus * [[Lili Sandu]], cantatrix et artifex * [[Traianus Cosovei]], scriptor * [[:fr:Stefan Karadja|Stephanus Karadzha]], seditionarius Bulgaricus == Nexus externi == {{commonscat|Tulcea|Aegyssum}} * [https://web.archive.org/web/20210303015709/https://www.tulcea.ro/ Pagina officialis] [[Categoria:Urbes Romaniae]] [[Categoria:Urbes Imperii Romani]] [[Categoria:Condita saeculo 8 a.C.n.]] 0703qyfv7eoeoso391pj8i4zdb61htr 3988299 3988298 2026-09-15T19:22:01Z Demetrius Talpa 81729 /* Historia */ 3988299 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-1}}{{Capsa urbis Vicidata}} '''Aegyssus''' ([[Lingua Dacoromanica]]: ''Tulcea''; [[Lingua Bulgarica]], [[Lingua Russica]] et [[Lingua Ucrainica]]: ''Тулча'', ''Tulcha''; [[Lingua Turcica]]: ''Hora-Tepé'' vel ''Tolçu'') oppidum est et in [[Romania]] ad [[delta Danubii]] sita. Est caput [[Tulcea (circulus)|Tulceae]] circuli et municipium. == Historia == Aegyssus urbs VIII° saeculo a.c. condita est. I° saeculo a [[Imperium Romanum|Romanis]] capta est. Classem illic moverunt. Rudera hodieque videntur. Aegyssus Byzantina (VIII°sec-IX°sec) fuit et postea rei publicae Genuensi (X°sec-XIII°sec) fuit. 1416 Anno [[Imperium Ottomanicum]] eam cepit, et Romaniae avit(?). Aegyssus Tulcea ab Ottomanicis vocata est. 1860 anno Aegyssus municipium facta est. == Incolarum computandorum ratio == 2002 Anno censimento , 91.875 cives habebat: * 92.3% Dacoromani * 3.4% [[Lipoveni]] * 1.4% Turci == Clari homines == * [[Gregorius Moisil]], mathematicus * [[Tora Vasilescu]], artifex * [[Radu Gheorghe]], actor * [[Virginia Mirea]], artifex * [[Crin Antonescu]], a populo legatus * [[Lili Sandu]], cantatrix et artifex * [[Traianus Cosovei]], scriptor * [[:fr:Stefan Karadja|Stephanus Karadzha]], seditionarius Bulgaricus == Nexus externi == {{commonscat|Tulcea|Aegyssum}} * [https://web.archive.org/web/20210303015709/https://www.tulcea.ro/ Pagina officialis] [[Categoria:Urbes Romaniae]] [[Categoria:Urbes Imperii Romani]] [[Categoria:Condita saeculo 8 a.C.n.]] f1n71h5k3gf8x9yamrruk5k4e5gb2it 3988300 3988299 2026-09-15T19:22:24Z Demetrius Talpa 81729 /* Nexus externi */ 3988300 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-1}}{{Capsa urbis Vicidata}} '''Aegyssus''' ([[Lingua Dacoromanica]]: ''Tulcea''; [[Lingua Bulgarica]], [[Lingua Russica]] et [[Lingua Ucrainica]]: ''Тулча'', ''Tulcha''; [[Lingua Turcica]]: ''Hora-Tepé'' vel ''Tolçu'') oppidum est et in [[Romania]] ad [[delta Danubii]] sita. Est caput [[Tulcea (circulus)|Tulceae]] circuli et municipium. == Historia == Aegyssus urbs VIII° saeculo a.c. condita est. I° saeculo a [[Imperium Romanum|Romanis]] capta est. Classem illic moverunt. Rudera hodieque videntur. Aegyssus Byzantina (VIII°sec-IX°sec) fuit et postea rei publicae Genuensi (X°sec-XIII°sec) fuit. 1416 Anno [[Imperium Ottomanicum]] eam cepit, et Romaniae avit(?). Aegyssus Tulcea ab Ottomanicis vocata est. 1860 anno Aegyssus municipium facta est. == Incolarum computandorum ratio == 2002 Anno censimento , 91.875 cives habebat: * 92.3% Dacoromani * 3.4% [[Lipoveni]] * 1.4% Turci == Clari homines == * [[Gregorius Moisil]], mathematicus * [[Tora Vasilescu]], artifex * [[Radu Gheorghe]], actor * [[Virginia Mirea]], artifex * [[Crin Antonescu]], a populo legatus * [[Lili Sandu]], cantatrix et artifex * [[Traianus Cosovei]], scriptor * [[:fr:Stefan Karadja|Stephanus Karadzha]], seditionarius Bulgaricus == Nexus externi == {{commonscat|Tulcea|Aegyssum}} {{fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20210303015709/https://www.tulcea.ro/ Pagina officialis] [[Categoria:Urbes Romaniae]] [[Categoria:Urbes Imperii Romani]] [[Categoria:Condita saeculo 8 a.C.n.]] hny78bkzq7h98sl4wcwyoddtd6bt5zc 0 24433 3988371 3987972 2026-09-15T23:23:19Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3988371 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:La Devinière - Maison du Vigneon 2.JPG|thumb|upright=1.25|Domus ad ''La Devinière'' ubi Rabelaesus natum esse fertur, hodie museum eo dicatum]] {{res|Franciscus Rabelaesus}}<ref>Ita [[Latine]] scripsit ipse.</ref> ([[Francice]] ''François Rabelais'') (natus inter annos 1483 et 1494; [[Lutetia]]e mortuus die [[9 Aprilis]] [[1553]]) fuit [[medicus]] et [[rerum gestarum scriptor|auctor historiarum]] [[satura|satyricarum]] [[Francogallice]] scriptarum. Inter [[humanista]]s haud ignotus erat. == De vita == Franciscus Rabelaesus anno 1483 natus est si registrum sepulturae eius ad ecclesiam S. Pauli iuxta ''rue des Jardins'' (“viam Hortorum”) Lutetiae recte eum annum septuagesimum egisse refert; eruditi autem fere omnes errorem hic vident. Si autem Rabelaesus ipse, annum nativitatis herois Gargantuae narrans, ad nativitatem suam allusit, annum 1494 indicare videtur;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 4-7; Abel Lefranc, “Conjectures sur la date de la naissance de Rabelais” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 6 (1908) [https://archive.org/details/revuedestudesr06sociuoft/page/264/mode/2up pp. 265-270]</ref> at si in ''[[Pantagrueline prognostication]]'' (1532/1533) ad aetatem suam sedecim milium dierum allusit, anno fere 1489 natus erit.<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 1-3</ref> Natus est in pago [[Chinonium|Chinonensi]] ad villam ''La Devinière'' iuxta [[Sulleium]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] hodiernae [[Inger et Liger|Ingeris et Ligeris]]; hanc enim villam possedit pater Antonius Rabelais causidicus. Franciscus ab anno aetatis fere octavo in variis [[monasterium|monasteriis]] educatus est et imprimis ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fontanetum Comitis||fr|qid=Q213497}} [[ordo Franciscanorum|Franciscanorum]] ubi [[lingua Graeca antiqua|linguae Graecae]] studuit: inde anno [[1521]] epistulam Graecolatinam [[Gulielmus Budaeus|Gulielmo Budaeo]] scripsit.<ref>{{qc|id=Lefranc (1905)}} pp. 341-348 et tabulae adiunctae</ref> Quo studio haeretico illis temporibus censito, expulsus est et [[Malleacum]] [[Locociacum]]que provinciae [[Pictavium|Pictaviensis]] petivit. Ibi apud [[ordo Benedictinorum|Benedictinos]] iuxta [[Gotofredus ab Estissaco|Gotofredum ab Estissaco]] episcopum amanuensis vel a secretis meruit atque studia sua consecutus est. Eruditus est fortasse in universitatibus [[universitas Pictaviensis|Pictaviensi]] et [[universitas Parisiensis|Parisiensi]]: circuitum fortasse aliorum studiorum Francicorum perfecit. Hae res incertae manent, sed vitam studentium Pictaviensium et Parisiensium scholasticamque per alias urbes peregrinationem mox in textu ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruelis]]'' descripserit.<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 5, cf. 16, 18; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 27-34, 128-130</ref> Pictavii iam diu cognoverat [[Ioannes Bouchet|Ioannem Bouchet]] procuratorem, cui epistulam poëticam anno [[1526]] mandavit;<ref>“Epistre de maistre François Rabelais” in J. Bouchet, ''Epistres morales et familières du Traverseur'' (Pictavii, 1545) f. xxxv-xxxvi</ref> prope Pictavium cognovit et Ardillon abbatem monasterii [[Fons Comitis|Fontis Comitis]];<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 43</ref> [[Aginnum|Aginni]] [[Iulius Caesar Scaliger|Iulium Caesarem Scaligerum]] eruditum;<ref>De Santi, “Rabelais et J.-C. Scaliger” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n23/mode/2up pp. 12-44]</ref> [[Tolosa]]e [[Georgius de Armaniaco|Georgium de Armaniaco]] cardinalem futurum.<ref>Epistula Rabelaesi ad Erasmum (1532) in {{qc|id=Thuasne (1905)}}</ref> Certe baccalaureus in medicina [[Universitas Montispessulani|universitatis Montispessulani]] die [[1 Decembris]] [[1530]] inscriptus est: ibi deinde ''[[Aphorismi (Hippocrates)|Aphorismos]]'' [[Hippocrates|Hippocrati]] adscriptos et ''[[Ars medica|Artem medicam]]'' [[Claudius Galenus|Galeni]] praelegit. [[Fasciculus:Pantagruel 1532 tp.jpg|thumb|Titulus editionis primae operis ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruel]]'' (Lugduni, 1532)]] Ab anno [[1532]] [[Lugdunum|Lugduni]] habitans, nuper baccalaureatus, munus medici exercuit apud Hospitium Dei Nostrae Dominae Misericordiae ad pontem Rhodani. Hoc anno editiones scholasticas quattuor divulgari iussit, quarum principalis fuit [[textus (ratio litteraria)|textus]] [[lingua Graeca|Graecus]] opusculi [[res classicae|classici]], videlicet ''Aphorismorum'' Hippocraticorum, ex eodem libro [[manuscriptum|manuscripto]] editus e quo apud universitatem Montispessulani anno praecedenti medicinam docuerat. Insuper versionem Latinam eiusdem operis a [[Nicolaus Leonicenus|Nicolai Leoniceni]] factam, additamentis paucis suis, apud [[Sebastianus Gryphius|Gryphium]] imprimere iussit (nomine suo praeposito: “ex Franc. Rabelaesi recognitione”). Editionem Latinam patrono Gotofredo ab Estissaco Malleacensi dicavit. Eodem anno “tomum secundum” ''Epistolarum medicinalium'' [[Ioannes Manardus|Ioannis Manardi]], “nunquam antea in Gallia excusu[m]”, apud eodem editore divulgare curavit et [[Andreas Tiraquellus|Andrea Tiraquello]] iudice [[Pictavium|Pictaviensi]] dicavit; “tomum primum” huius editionis fuisse supponitur Ioannis Manardi ''Epistolae medicinales'' (Lutetiae, 1528).<ref>[http://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?90958x235x05 Textus apud BiuSanté]</ref> Insuper editionem documentorum Latinorum duorum curavit, sibi ab editore Gryphio monstratorum, quae fortasse ex antiquitate servata esse crediderat. Re vera ''Lucii Cuspidii testamentum'' a [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponio Laeto]], ''Contractus venditionis Culitae'' ab [[Iovianus Pontanus|Ioviano Pontano]] humanistis Italicis saeculo XV confecta erant. Librum fabulosum comoedicum etiam anno 1532 divulgavit de ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruele]]'', qui gigantem fuisse filiumque herois popularis [[Gargantua]]e praetendit. ''Pantagrueli'' non nomen suum sed subscriptionem pseudonymam anagrammaticam ''par maistre Alcofrybas Nasier'' affixit. Etiam editione 1542 legimus: ''par feu M. Alcofribas, abstracteur de quinte essence'' (scil. “a magistro mortuo Alcofriba, abstractore [[quinta essentia|quintae essentiae]]”). Quo opere a satis multis statim requisito appendicem vel supplementum cito addidit cui formam almanachi imposuit, videlicet ''[[Pantagrueline prognostication]]''. [[Fasciculus:Rabelais ed Cuspidii testamentum item Contractus 1532 tp.jpg|thumb|Titulus editionis a Rabelaeso curatae duorum textuum suppositiciorum ''Ex reliquiis venerandae antiquitatis Lucii Cuspidii testamentum, item Contractus venditionis'' (1532)]] Medicus privatus [[Ioannes Bellaius (cardinalis)|Ioanni Bellaio]] episcopo ab anno [[1534]] merens [[Roma]]m cum eo petivit. Quo anno exeunte Lugdunum reditus librum divulgari iussit quem Romae admiraverat, videlicet [[Ioannes Bartholomaeus Marlianus|Marliani]] ''Topographiam antiquae Romae'', cui praefationem affixit se medicum Bellaio Parisiensi episcopo Regisque consiliarium intitulantem. Eodem vel insequenti anno ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuam]]'' (pseudonymo ''Alcofrybas Nasier'' iterum praefixo) edidit. Hac nova mythistoria vitam heroïs modo suo satyrico recitavit. Mense Iulio [[1535]] Romam rediit cum Bellaio, nuper cardinale creato. Littera brevi [[Paulus III|Pauli III]] mense Ianuario 1536 data in [[monasterium Sancti Mauri Fossatensis|abbatiam S. Mauri]] prope [[Lutetia]]m recedere potuit (abbate commendatario Bellaio).<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 55-56</ref> Lutetiae mense Aprili [[1537]] cum poëta [[Stephanus Doletus|Stephano Doleto]] amicisque litteraribus cenavit.<ref>[[Stephanus Doletus]], ''Stephani Doleti Galli Aurelii Carminum libri quatuor'' (1538) {{Google Books|eB9YAAAAcAAJ|pp. 62-63}}; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 56-61</ref> Anno [[1537]] bis Montempessulanum properavit, mense Aprili ut gradum doctoris vindicaret, Octobri ut librum Hippocraticum ''[[Prognostica|Prognosticorum]]'' praelegerat. Interdum Lugduni ut videtur morabat: ibi mense Maio iussu cardinalis [[Franciscus Turnonius|Francisci Turnonii]] retentus, ut qui communicationes seditiosas fecisset, mox adiuvante Bellaio iussu regis liberatus est.<ref>Victor-Louis Bourrilly, “Deux points obscurs dans la vie de Rabelais” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesr04sociuoft/page/104/mode/2up pp. 105-114]; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 57-58</ref> Medio anno 1540 cum [[Gulielmus Bellaius|Gulielmo Bellaio]] legato historicoque, fratri Ioannis, anno [[1540]] Romam rursus profectus est, unde ambo Lutetiam mense Novembri 1541 petiverunt. Rabelaesus saturarum suarum primum secundumque librum, i.e. ''Pantagruel'' et ''Gargantua'', in editionibus definitivis Lutetiae apud Juste anno [[1542]] divulgari curavit. Gulielmus Bellaius die [[9 Ianuarii]] [[1543]] mortuus est, Rabelaeso adstante, qui ipse cadaverum pollinxit et ad cathedralem [[Durocortorum|Remensem]] comitatus est.<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 27; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 64, 89-90</ref> Mense Martio [[1544]], in pago [[Aurelianum|Aurelianensi]] morans, amicum Antonium Hullot ad cenam castimonialem pisculentam invitavit.<ref>{{qc|id=Clouzot (1905)}}; {{qc|id=Jourda, ed. (1962)}} vol. 2 pp. 564-566</ref> Ab eodem anno in [[castellum Sancti Mauri Fossatensis|castellum S. Mauri]] prope abbatiam a [[Philibertus Delorme|Philiberto Delorme]] iussu Bellaii nuper constructo habitabat; quem aedem laudavit.<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} epistula dedicatoria</ref> [[Le tiers livre (Rabelaesus)|Liber tertius]] (''Tiers Livre'') anno [[1545]] sub vero nomine suo editus est. Statim sacrilegio inculpatus, tam librorum anteriorum quam novi gratia,<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 72-76</ref> [[Mettis]] refugium quaesivit et apud nosocomium huius urbis medicus operam dedit, sed, ipso rege suadente, historias satyricas componere perrexit. Anno [[1548]] primam partem [[Le quart livre (Rabelaesus)|libri quarti]] sui edidit. Ipse autem inter annos 1547 et 1549 Romam denuo moravit ubi Ioannes Bellaius pro novo rege [[Henricus II (rex Francorum)|Henrico II]] legatus merebat. Descriptionem feriarum, quae Bellaius die [[14 Martii]] [[1549]] de Ludovico Aurelianensi regis filio nuper nato celebravit, Francogallice vertit et Lugduni a Gryphio divulgari iussit titulo ''[[Copia d'una lettera sopra la festa per il nascimento del duca d'Orliens|La Sciomachie]]''.<ref>{{qc|id=Sciomachie}}; {{qc|id=La Charité (2003)}}</ref> Aut Lutetiae aut castello S. Mauri habitans anno [[1552]] librum quartum magnopere auctum divulgari iussit, rege Henrico II instanter suadente Lutetiae anno insequenti mortem obiit. Post mortem [[Le cinquième livre (Rabelaesus)|liber quintus]], e scriptis suis ab aliis compositus partimque fortasse e novo confectus, divulgatus est. Epistolae Latinae paucae quas [[Gulielmus Budaeus|Gulielmo Budaeo]] [[Desiderius Erasmus Roterodamus|Desiderioque Erasmo]] necnon aliis miserat recentius in lucem venerunt. == De opere principali == Almanacho satyrico ''Pantagrueline prognostication'' a multis laudato continuationes bis (vel fortasse plurius) annis insequentibus addiderat. Quibus iam diu oblitis, sicut operibus medicis iuridicisque, ''Pantagruel'' cum continuationibus Rabelaesum humanistam satyricum usque in tempora nostra celebrem reddidit. Rabelaesus inspirationem ad compositionem ''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruelis]]'' ab anonymo quodam libro sumpsisse censetur, titulo ''[[Gargantua|Les grandes et inestimables chronicques du grant & enorme geant Gargantua]]'', [[Lugdunum|Lugduni]] ab editore incerto anno [[1532]] divulgato. Pantagruelem ergo, gigantem et ganeonem, filium gigantis Gargantuae iam in mythologia populari celebris, primus invenit resque gestas narrare coepit. ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuam]]'' autem, bellum Turonensem inter [[focacia]]rios pastoresque medio libro enarrans (cc. 24-51), inspirationem habere censetur e litigatione inspiratus patris sui cum vicino Gaucher de Sainte-Marthe.<ref>H. Clouzot, “Les Notes de Bouchereau dans la collection Dupuy” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n469/mode/2up pp. 405-407]; Abel Lefranc, “Picrochole et Gaucher de Sainte-Marthe” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n295/mode/2up pp. 241-252]; Abel Lefranc, “Les Dates de publication du Pantagruel et des premiers ouvrages de Rabelais” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 9 (1911) [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes9/page/n195/mode/2up pp. 151-159]; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 44-49</ref> Liber e nativitate et educatione Gargantuae circa [[Chinonium]] incepit. Episodia plurima e vita sua deprehendit: Gargantuam prope [[Chinonium]] natum fingit, in pago [[Turonensis|Turonensi]] educatum; Pantagruelem [[Pictavium|Pictavii]] educatum, ad [[Aurelianum]] profectum, per varias universitates peregrinum, apud Parisienses eruditum. Amicos suos interdum commendat, inter quos [[Philibertus Delorme|Philibertum Delorme]] architectum regis.<ref>{{qc|id=Quart Livre}} epistula dedicatoria et cap. 61</ref> Ex aliorum operibus personas, res, historias, sententias ad usum suum in his libris accommodavit, quorum potiora sunt: [[Cornelius Agrippa|Cornelii Agrippae]] ''De occulta philosophia'';<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 21-25</ref> [[Gulielmus Budaeus|Gulielmi Budaei]] adnotationes in ''Pandecta'' Iustiniani;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 8, 10; {{qc|id=Tiers Livre}} prologus; {{qc|id=Cinquième Livre}}</ref> [[Marcus Tullius Cicero|Ciceronis]] ''[[De divinatione]]'';<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 9-28</ref> [[Franciscus Columna|Francisci Columnae]] ''[[Hypnerotomachia Poliphili]]''<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 35, 52-58; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 18-26, 30-47</ref> unde evolvitur abbatia [[Thelema (Rabelaesus)|Thelema]]; [[Desiderius Erasmus Roterodamus|Erasmi]] ''[[Adagia (Erasmus)|Adagia]]''<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 9; {{qc|id=Gargantua}} cap. 1, 2; {{qc|id=Tiers Livre}} prologus et cap. 2-5; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 26, et alibi</ref> et ''[[Colloquia (Erasmus)|Colloquia]]'';<ref>{{qc|id=Quart Livre}}</ref> [[Theophilus Folengus|Merlini Coccaii]] ''[[Macaronicon|Baldus]]'' unde inspirantur personae Panurgi partimque Pantagruelis;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 1, 7, 9, 14-17; {{qc|id=Tiers Livre}} cap. 11; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 5-8, 18-24, et alibi; {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 28-29</ref> [[Thomas Morus|Thomae Mori]] ''[[Utopia]]'';<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 18-20</ref> ''[[Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]'' cui libro [[Simon Grynaeus]] praefationem scripserat;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 24/28; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 31</ref> {{Pnh}};<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 50; {{qc|id=Quart Livre}} cap. 61-64; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 30-31 et alibi</ref> [[Plutarchus|Plutarchi]] ''De defectu oraculorum'' et ''De placitis philosophorum'';<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 27-28; {{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 26 et alibi</ref> [[Andreas Tiraquellus|Andreae Tiraquelli]] ''De legibus connubialibus''.<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 27-37, cf. 49; cf. etiam {{qc|id=Pantagruel}} cap. 5</ref> Citationes allusionesque plurimi ad alios libros a Rabelaeso lectos adnuunt.{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=Exempla: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes d'Abundance||fr|qid=Q3175151}}, ''[[Le Disciple de Pantagruel]]'' (''IV'', ''V''); [[Ioannes Alfonce]], ''Cosmographie'' vel potius Fernandez Enciso, ''Suma de geografia'' (''IV'' 1); [[Ioannes Bouchet]], ''Généalogie des rois de France'' (''Pantagruel'' 1); [[Maturinus Corderius]], ''De corrupti sermonis apud Gallos emendatione'' (''Gargantua'' cap. 11); [[Claudius Galenus]] (''III'', ''IV'', ''V''); [[Petrus Gyllius]], “[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11216933?page=578 Liber summarius de Gallicis et Latinis nominibus piscium Massiliensium]” (''IV'' 60); [[Lucianus Samosatensis]], ''[[Vera historia]]'' (''Pantagruel'' 32; ''IV''), ''Dionysus'' (''V'' 39-40); [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' (''III'' 29); [[Clemens Marotus]], ''Adolescence Clementine'' (''V''); [[Ravisius Textor]], ''Officina'' (''Pantagruel'' 1); [[Gulielmus Rondeletius]], ''[[De piscibus marinis (Rondeletius)|De piscibus marinis]]'' (''IV'' 61); [[Carolus Stephanus]], ''[[De re hortensi libellus]]'' (''V'' 29); {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Godofredus Torinus||fr|qid=Q722911}}, ''Champfleury'' (''Pantagruel'' 6); [[Franciscus Villon]], Carmina (''Pantagruel'', ''Gargantua''); Fabulae romanicae plures (''Pantagruel'' 1, 30), vide {{qc|id=Smith (1918)}} pp. 38-39; ''[[Epistolae obscurorum virorum]]'', 1517 (''Pantagruel'' 7); ''[[La Farce de maistre Pierre Pathelin]]'' (''Pantagruel'' 9, ''Gargantua'' 34); ''[[Gargantua|Les grandes et inestimables chronicques du grant & enorme geant Gargantua]]'' (''Gargantua''); ''[[Odyssea]]'' (''Pantagruel'' 9, 30; ''IV''); ''[[Roman de la rose]]'' (''Pantagruel'', ''Gargantua'').|2=Q3175151|3=Q722911}} Enumerationes plures comicas inseruit,<ref>{{qc|id=Smith (1918)}} pp. 200-211; {{qc|id=Krickl (2011)}}</ref> quorum longiores hae sunt: genealogia gigantum;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 1</ref> libri bibliothecae S. Victoris Parisiensis;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 7</ref> incolae mundi inferioris;<ref>{{qc|id=Pantagruel}} cap. 30</ref> proverbia;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 11</ref> ludi postprandiales;<ref>{{qc|id=Gargantua}} cap. 22</ref> epitheti virilitatis;<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 26</ref> epitheti debilitatis;<ref>{{qc|id=Tiers Livre}} cap. 28</ref> verba pulsionis;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} prologus</ref> anatomia Quadragesimae;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 30-31</ref> stultus [[Triboulet]] blazonatus;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 38</ref> coqui;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 40</ref> fercula domino Gastri oblata;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 59-60; {{qc|id=Tomasik (2010)}}</ref> serpentes;<ref>{{qc|id=Quart Livre}} cap. 64</ref> carmina saltatoria.<ref>{{qc|id=Cinquième Livre}} cap. 59-60</ref> Quamquam translatu difficilia propter iocos verbales, hae quinque opera nonnumquam in alias linguas versae sunt. [[Ioannes Baptista Fischart]] scriptor [[Calvinismus|Calvinista]] versionem [[Theodisce|Theodiscam]] ''[[Gargantua (Rabelaesus)|Gargantuae]]'' a se multis locis auctam anno [[1575]] divulgavit, titulo ''[[Affentheurlich naupengeheurliche Geschichtklitterung|Affenteurliche und ungeheurliche Geschichtschrift vom Leben, Rhaten und Thaten der ... Helden ... Grandgusier ... Gorgantoa u. Pantagruel]]''; quae versio crebriter reimpressa est. ''Pantagruel'' et ''Gargantua'' Anglice convertit [[Thomas Urquhart]] [[Scotia|Scotus]] annoque [[1653]] divulgari iussit; qui etiam ''Le tiers livre'' vertere coepit, sed labore imperfecto mortuus est. Versionem ab Urquhart inceptam [[Petrus Antonius Motteux]] Francicus, qui in [[Anglia]]m refugerat, anno [[1694]] complevit, opusculis minoribus additis. Artifices haud pauci libros quinque de Gargantua et Pantagruel illustraverunt: in Francia [[Gustavus Doré]] et [[Ludovicus Chalon]]; in [[Anglia]] [[Gulielmus Heath Robinson]]. == Opera == [[Fasciculus:Hippocrate Rabelais 1543.png|thumb|Titulus editionis 1543 ''[[Aphorismi (Hippocrates)|Aphorismorum]]'' [[Hippocrates|Hippocrati]] adscriptorum, a Rabelaeso curatae]] ; Satyrica * 1532 : {{ec|id=Pantagruel|c=''[[Pantagruel (Rabelaesus)|Pantagruel]]''}} * 1532 : ''[[Pantagrueline prognostication]]'' * 1533 : ''Almanach de 1533'' * 1534 : {{ec|id=Gargantua|c=''[[Gargantua (Rabelaesus)|La Vie très horrificque du grand Gargantua]]''}} * 1535 : ''Almanach de 1535'' * 1546 : {{ec|id=Tiers Livre|c=''[[Tiers Livre (Rabelaesus)|Tiers Livre des faicts et dicts heroïques du noble Pantagruel]]''}} * 1548-1552 : {{ec|id=Quart Livre|c=''[[Le Quart Livre (Rabelaesus)|Le Quart Livre des faicts et dicts heroiques du bon Pantagruel]]''}} * 1562-1564 : {{ec|id=Cinquième Livre|c=''[[Le Cinquième Livre (Rabelaesus)|Le Cinquiesme et Dernier Livre des faicts et dicts heroiques du bon Pantagruel]]'' (opus postumum, partim ab aliis scriptum)}} ; Editiones eruditae * 1532 (editor) : ''Aphorismorum Hippocratis sectiones septem, Nicolao Leoniceno interprete ... quibus ex Ant. Musae commentariis adiecimus et octavam; et quaedam alia''. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k79195c Textus editionis 1543 apud gallica] * 1532? (editor) : ''Ἱπποκράτους ἀφορισμῶν τμήματα ζ`'' [i.e. textus Graecus ''Aphorismorum'']. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k82402w Textus editionis 1543 apud gallica] * 1532 (editor) : ''Io. Manardi Ferrariensis medici epistolarum medicinalium tomus secundus nunquam antea in Gallia excusus''. Lugduni: apud Sebastianum Gryphium [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54362b Textus apud gallica] * 1532 (editor) : ''Ex reliquiis venerandae antiquitatis Lucii Cuspidii testamentum, item Contractus venditionis'' (scripta [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponii Laeti]] et [[Iovianus Pontanus|Ioviani Pontani]]) * 1534 (editor) : [[Ioannes Bartholomaeus Marlianus]], ''Topographia antiquae Romae''. Lugduni: apud Seb. Gryphium {{Google Books|FhPKEuV9KpkC}} * 1549 (interpres) : ''[[Copia d'una lettera sopra la festa per il nascimento del duca d'Orliens|La Sciomachie]] & festins faits a Rome au Palais de mon seigneur reverendissime Cardinal du Bellay, pour l'heureuse naissance de mon seigneur d'Orleans''. Lugduni: par Sébastien Gryph (versio epistolae Antonii Buonaccorsi) [http://www.bvh.univ-tours.fr/Consult/index.asp?numfiche=1280 Textus] apud ''Les Bibliothèques Virtuelles Humanistes'' ; Aliae res * 1549 : {{ec|id=Sciomachie|c=''[[Sciomachia ab Ioanne Bellaio anno 1549 celebrata|La Sciomachie & festins faits a Rome au Palais de mon seigneur reverendissime Cardinal du Bellay, pour l'heureuse naissance de mon seigneur d'Orleans]]''. Lugduni: par Sébastien Gryph [http://www.bvh.univ-tours.fr/Consult/index.asp?numfiche=1280 Textus] apud ''Les Bibliothèques Virtuelles Humanistes''}} == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum et documentorum selectae * {{ec|id=Bourrilly (1910)|c=Victor-Louis Bourrilly, ed., ''Lettres écrites d'Italie par François Rabelais''. Lutetiae: Champion, 1910 }} * {{ec|id=Clouzot (1905)|c=Henri Clouzot, “Les Amitiés de Rabelais en Orléanais et la lettre au bailli du bailli des baillis” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog pp. 156-175]}} * Richard Cooper, ed., ''Rabelais et l’Italie''. Genavae: Droz, 1991 * [[Ioannes Baptista Fischart|Johann Fischart]], interpr.; A. Alsleben, ed., ''Johann Fischarts Geschichtklitterung (Gargantua). Synoptischer Abdruck der Bearbeitungen von 1575, 1582 und 1590''. Hallae: Max Niemeyer, 1891 [https://archive.org/details/johannfischarts00fiscgoog/page/n10 Textus] apud ''Internet Archive'' * Arthur Heulhard, interpr., ''Rabelais légiste: Testament de Cuspidius et Contrat de vente de Culita''. Lutetiae: Dupret, 1887 {{Ling|Latine|Francogallice}} [https://archive.org/details/rabelaislgistet00culigoog Textus] * [[Paulus Lacroix|P. L. Jacob]], ed.; [[Gustavus Doré|Gustave Doré]], pict., ''Œuvres de François Rabelais, contenant la vie de Gargantua et celle de Pantagruel, augmentées de plusieurs fragments et de deux chapitres du Ve livre restitués d'après un manuscrit de la Bibliothèque impériale''. Lutetiae, 1857 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9105572t textus] apud Gallica * {{ec|id=Jourda, ed. (1962)|c=Pierre Jourda, ed., ''Rabelais: oeuvres complètes''. 2 voll. Lutetiae: Garnier, 1962}} * {{ec|id=Lefranc (1905)|c=Abel Lefranc, “Les Autographes de Rabelais” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 3 (1905) [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog/page/n395/mode/2up pp. 339-350]}} * {{ec|id=Thuasne (1905)|c=Louis Thuasne, “La Lettre de Rabelais à Erasme” in ''Revue des bibliothèques'' vol. 15 (1905) pp. 203-223}} * [[Thomas Urquhart|Sir Thomas Urquhart]], [[Petrus Antonius Motteux|Peter Antony Motteux]], interprr.; [[Ludovicus Chalon|Louis Chalon]], pict., ''Master Francis Rabelais: Five books of the lives, heroic deeds and sayings of Gargantua and his son Pantagruel''. 3 voll. Londinii: A. H. Bullen, 1904 [https://archive.org/details/fivebooksoflives01rabeiala vol. 1] [https://archive.org/details/fivebooksoflives02rabeiala vol. 2] [https://archive.org/details/fivebooksoflives03rabeiala vol. 3] apud ''Internet Archive'' * [[Thomas Urquhart|Sir Thomas Urquhart]], [[Petrus Antonius Motteux|Peter Antony Motteux]], interprr.; [[Gulielmus Heath Robinson|W. Heath Robinson]], pict., ''The Works of Mr. Francis Rabelais, doctor in physick, containing five books of the lives, heroick deeds & sayings of Gargantua and his sonne Pantagruel ...''. 2 voll. Londinii: Grant Richards, 1904 [https://archive.org/details/dli.granth.100194/ vol. 1] [https://archive.org/details/dli.granth.100197/ vol. 2] apud ''Internet Archive'' ; Bibliographica * R. Rawles, M. A. Screech, ''A New Rabelais Bibliography: Editions of Rabelais before 1626''. Genavae: Droz, 1987 ; Commentationum collectanea * Jean Céard, Marie-Luce Demonet, Stéphan Geonget, edd., ''Rabelais et la question du sens, Actes du colloque international de Cerisy-La-Salle, 2000'' (Genavae: Droz, 2011) * Marie-Luce Demonet, Stéphan Geonget, edd., ''Les Grands Jours de Rabelais en Poitou, Actes du colloque international de Poitiers, 2001'' (Genavae: Droz, 2006. ''Etudes rabelaisiennes'') {{Google Books|uuBG6Xt-HvsC|Paginae selectae}} * ''Revue des études rabelaisiennes'' voll. 1-10 et index. Lutetiae: Champion, 1903-1924 [https://archive.org/details/revuedestudesra04rabegoog 1] [https://archive.org/details/revuedestudesra00unkngoog 2] [https://archive.org/details/revuedestudesra01unkngoog 3] [https://archive.org/details/revuedestudesr04sociuoft 4] [https://archive.org/details/revuedestudesr05sociuoft 5] [https://archive.org/details/revuedestudesr06sociuoft 6] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes7 7] [https://archive.org/details/revuedestudesr08sociuoft 8] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennes9 9] [https://archive.org/details/revuedestudesr10sociuoft 10] [https://archive.org/details/RevueDesEtudesRabelaisiennesTab index] ; De vita * Arthur Heulhard, ''Rabelais chirurgien: applications de son Glossocomion dans les fractures du fémur, et son Syringotome dans le traitement des plaies pénétrantes de l'abdomen''. Lutetiae: Lemerre, 1885 [https://archive.org/details/rabelaischirurgi00heul Textus] apud ''Internet Archive'' * Arthur Heulhard, ''Rabelais et son maitre''. Lutetiae: Lemerre, 1884 [https://archive.org/details/rabelaisetsonmai00heul Textus] apud ''Internet Archive'' * Arthur Heulhard, ''Rabelais: ses voyages en Italie, son exil à Metz''. Lutetiae: Librairie de l'Art, 1890 [https://archive.org/details/rabelaissesvoya00heulgoog Textus] apud ''Internet Archive'' * Mireille Huchon, ''Rabelais''. Lutetiae: Gallimard, 2011. ISBN 978-2-07-073544-0 * [[Paulus Lacroix|P. L. Jacob]], ''Rabelais: sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Delahays, 1858 {{Google Books|owZbqy-EqTYC}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k205983f Textus] apud Gallica * Madeleine Lazard, ''Rabelais l’humaniste''. Lutetiae: Hachette, 1993. ISBN 2-0102-0645-2 * Robert Marichal, “Le dernier séjour de Rabelais à Rome” in ''Actes du Congrès de Tours et Poitiers de l’Association Guillaume Budé'' (Lutetiae: Les Belles Lettres, 1954) pp. 104-132 * Jean Plattard, ''L'adolescence de Rabelais en Poitou''. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1923 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6559812j Textus] apud Gallica * Lucien Romier, “[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k194860/f119.item Notes critiques et documents sur le dernier voyage de Rabelais en Italie]” in ''Revue des études rabelaisiennes'' vol. 10 (1912) pp. 113-142 * V. L. Saulnier, “Médecins de Montpellier au temps de Rabelais” in ''Bibliothèque d'Humanisme et Renaissance'' vol. 19 (1957) pp. 425-479 [http://www.jstor.org/stable/20673936 JSTOR] * {{ec|id=Smith (1918)|c=W. F. Smith, ''Rabelais in his Writings''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1918 [https://archive.org/details/b2993011x/ Textus] apud ''Internet Archive''}} ; De operibus * [[Michael Bachtin]], ''Творчество Франсуа Рабле и народная культура средневековья и Ренессанса''. Moscuae, 1965 * {{ec|id=La Charité (2003)|c=Claude La Charité, “[https://www.erudit.org/fr/revues/tce/2003-n72-tce611/009095ar/ La Sciomachie (1549) de Rabelais: la « juste quantité d’une epistre » ou l’alibi épistolaire de la propagande épidictique]” in ''Tangence'' no. 72 (2003) pp. 111–126}} * Raymond Lebègue, “Rabelais et la parodie” in ''Bibliothèque d'Humanisme et Renaissance'' vol. 14 (1952) pp. 193-204 [http://www.jstor.org/stable/41429969 JSTOR] * Fritz Neubert, “François Rabelais’ Briefe” in ''Zeitschrift für französische Sprache und Literatur'' vol. 71 (1961) pp. 154-185 * Lazare Sainéan, ''L'Histoire naturelle et les branches connexes dans l’oeuvre de Rabelais''. Lutetiae: Champion, 1921 * Lazare Sainéan, ''La langue de Rabelais''. 2 voll. Lutetiae: Anciennes maisons Thorin et Fontemoing, 1922-1923 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k46035 vol. 1] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8053x vol. 2] apud Gallica * {{ec|id=Tomasik (2010)|c=Timothy J. Tomasik, “Fishes, Fowl and La Fleur de toute cuisine: Gaster and gastronomy in Rabelais's Quart Livre” in Joan Fitzpatrick, ed., ''Renaissance Food from Rabelais to Shakespeare: culinary readings and culinary histories'' (Farnham: Ashgate, 2010) pp. 25-54}} {{NexInt}} * [[5666 Rabelais]] * [[Ius Robert]] == Nexus externi == {{Communia|François Rabelais|Franciscum Rabelaesum}} {{grc|Φραγκίσκος Ῥαβελαῖσος}} * [https://web.archive.org/web/20061005074312/http://www.biblioweb.org/-RABELAIS-Francois-.html Biographia, operum index et analysis] {{Ling|Francice}} * {{ec|id=Krickl (2011)|c=Martin Krickl, ''[http://othes.univie.ac.at/15526/1/2011-08-01_9901790.pdf Die Listen Rabelais’ und Fischarts. Annäherungen an eine arabeske Textstruktur]'' (Dissertatio universitatis Vindobonensis, 2011)}} {{DEFAULTSORT:Rabelaesus, Franciscus}} {{Myrias|Homines}} [[Categoria:Franciscus Rabelaesus| ]] [[Categoria:Nati saeculo 15]] [[Categoria:Mortui 1553]] [[Categoria:Satyrici]] [[Categoria:Alumni Universitatis Montispessulani]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Medici Franciae]] [[Categoria:Recensores]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]] cq02t6wgyjn0iao12beu8dtq8p7poh1 0 24476 3988124 3386679 2026-09-15T13:02:58Z Grufo 64423 De classi theoriae classium 3988124 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Classis}} ({{pns|is|f|classis}}) esse potest: # [[Classis aeria]] # [[Classis (nautica)]], pars navalis [[exercitus]] # [[Classis (theoria classium)]] # [[Classis socialis]] # [[Classis spectralis]] # [[Classis (taxinomia)]], divisio rerum vivarum secundum [[biologia|biologicum]] [[systema naturae|naturae systema]] 942adymj717do1zdlnvo1m3c3zkvncb 0 25443 3988267 3883174 2026-09-15T17:04:42Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio”; +{{Latinitas|-1}} 3988267 wikitext text/x-wiki {{latinitas|-2}} {{Numeri}} {{res|Numerus realis}}<ref>[[Renatus Cartesius]], ''Geometria'' III [http://books.google.com/books?ei=LTTkUbHuIKqVyAGDq4HIAw&id=WJQ_AAAAcAAJ&pg=PA76 p. 76]. "Quemadmodum, tametsi tres imaginari possimus in hac, x3—6xx+13x—10 = 0; tamen una tantùm est realis; nempe 2; et quod ad reliquas duas attinet, quamvis illae augeantur, diminuantur, aut multiplicentur, sicut iam exposui; tamen non nisi imaginariae fieri possunt.</ref> est [[numerus]] ullus qui punctis decimalibus [[infinitas|infinitis scribatur]], sicut 9.73985647892038457. . . . Includuntur [[numerus naturalis|numeri rationales]] sicut [[42 (numerus)|42]] et −23/129, et [[numerus irrationalis|irrationales]] sicut [[pi|π]] et [[radix (mathematica)|radices quadratae]]. [[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]] numerorum realium <math>\mathbb R</math> vel <math>\mathbf R</math> notatur. [[Fasciculus:Reelle Zahlengerade mit Konstanten.png|thumb|Linea numerorum]] [[Punctum (mathematica)|Puncta]] [[linea (mathematica)|lineae]] infinitae numeros reales repraesentant: numeri positivi ad dexteram partem, negativi ad sinistram; numeri quorum magnitudo maior sit longior absunt ab puncto quod [[zero]] repraesentat. [[Numerus integer|Numeri integri]] (... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ...) punctis repraesentantur quae intervallis aequis inter se distant. [[numerus rationalis|Numeri rationales]] inter puncta integralia sunt; tanti rationales sunt quanti sunt integri. Plures autem [[numerus irrationalis|numeri irrationales]] sunt quam rationales. [[Fasciculus:Dedekind cut- square root of two.png|thumb|Numerus irrationalis <math>\sqrt{2}</math> inter duas copias rationalium. Numeri rubri quadratum < 2 habent; numeri caeruli quadratum > 2 habent.]] Numeri rationales sunt rationes vel fractiones. Numeri irrationales (per definitionem) non sunt. Definitio numeri cuiusdam irrationalis est [[limes (mathematica)|limes]] sequentiae numerorum rationalium; haec est repraesentatio decimalis. Definitio [[analysis mathematica|analytica]] [[sectio Dedekind|sectione Dedekind]] utitur. Sectio Dedekind numeri realis X est divisio numerorum rationalium in duas partes, quarum una, pars sinistra, omnes numeros < X continet, altera, pars dextra, omnes numeros > X. Si X = <math>\sqrt{2}</math>, copia sinistra sectionis Dedekind X continet 1, 13/10, 239/169, 1393/185, etc. Copia dextra continet 3/2, 3363/2378, etc. == Notae == <references/> ==Bibliographia== * [[Georgius Cantor|Cantor, Georg]]. [[1874]]. "{{lang|de|Über eine Eigenschaft des Inbegriffes aller reellen algebraischen Zahlen}}". ''{{lang|de|Journal für die Reine und Angewandte Mathematik}}'' 77: 258–62. * [[Salomo Feferman|Feferman, Solomon]]. [[1989]]. ''The Number Systems: Foundations of Algebra and Analysis'', AMS Chelsea. ISBN 0-8218-2915-7. * Katz, Robert. [[1964]]. ''Axiomatic Analysis.'' D.C. Heath and Company. * [[Edmundus Landau|Landau, Edmund]]. [[2001]]. ''Foundations of Analysis.'' American Mathematical Society. ISBN 0-8218-2693-X. * Howie, John M. [[2005]]. ''Real Analysis.'' Springer. ISBN 1-85233-314-6. * Schumacher, Carol. [[1996]]. ''ChapterZero: Fundamental Notions of Abstract Mathematics.'' Addison-Wesley. ISBN 978-0-201-82653-1. == Nexus externi == * [http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Real_numbers_1.html Numeri reales: Pythagoras ad Stevin] ([[Anglice]]) * [https://web.archive.org/web/20070322192926/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Real_numbers_2.html Numeri reales: Stevin ad Hilbertum] (Anglice) * [http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Real_numbers_3.html Numeri reales: Intellegere] (Anglice) [[Categoria:Numeri]] {{Myrias|Mathematica}} pfjviga94nyb6j9gjtkwqhytwettde8 0 26459 3988258 3632515 2026-09-15T16:55:09Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988258 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" ! colspan="3" style="background-color:#705070; color:white" | Pupilla |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" |[http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.03.028%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.03.028] |- ! colspan="2" | Anatomia macroscopica |- | colspan="3" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Iris.eye.225px.jpg|300px|Iris et pupilla]]</div> |- | colspan="3" style="font-size: 85%; width:300px" | Pupilla [[homo|hominis]] (pars nigra in medio oculo). |- | colspan="3" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en.svg|300px|Oculus humanus]]</div> |- | colspan="3" style="font-size: 85%; width:300px" | Sectio [[sagittalis]] oculi homninis, situm pupillae ostendens. |} '''Pupilla''' est foramen [[Iris|iridis]] [[oculus|oculi]], per quod [[lux]] in interiorem oculi partem init. [[Niger|Nigra]] videtur, sed vere perlucida est <ref name="Cassin">B. Cassin et S. Solomon, ''Dictionary of Eye Terminology'' (Gainesville Floridae: Triad Publishing Company. 1990).</ref> et quia radio lucis ineuntis pupillam sunt aut absorbetur directo a textis intra oculum pupil aut reflectiones diffusae suae absorbentur. Signa malorum pupillae possunt esse dilatatio vel contractio extrema, latitudo dissimilis, forma irregularis pupillae. Semper tamen locus morbi vel causae extra pupillam investigandae sunt. == Anatomia == Intra oculi [[iris (anatomia)|iridem]] duo musculi locati sunt: * [[Musculus dilatator pupillae]] * [[Musculus sphincter pupillae]] == Effectus == * [[Mydriasis]] = dilatatio pupillae * [[Miosis (symptoma)|Miosis]] = contractio pupillae == Mala pupillae == * [[Anisocoria]] - differentia diametris inter ambas pupillas (plus quam 0.5 mm), differentia minor de consuetudine non pathologicum esse solet. * [[Syndroma Horner]] - [[Miosis (symptoma)|Miosis]], anhidrosis, ptosis * [[Pupillotonia]] - mydriasis, malum accomodationis * [[Syndroma Argyll-Robertson]] - miosis, malum accomodationis == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Retina (anatomia)|Retina]] * [[Systema nervosum autonomicum]] {{biologia-stipula}} [[Categoria:Anatomia]] [[Categoria:Oculus]] 8aai0rqusx9r9xxc5jezbnijcmffx0i 3988260 3988258 2026-09-15T16:57:12Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988260 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {| class="wikitable floatright" ! colspan="3" style="background-color:#705070; color:white" | Pupilla |- ! colspan="2" | Cognitores |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" |[http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.03.028%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.03.028] |- ! colspan="2" | Anatomia macroscopica |- | colspan="3" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Iris.eye.225px.jpg|300px|Iris et pupilla]]</div> |- | colspan="3" style="font-size: 85%; width:300px" | Pupilla [[homo|hominis]] (pars nigra in medio oculo). |- | colspan="3" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en.svg|300px|Oculus humanus]]</div> |- | colspan="3" style="font-size: 85%; width:300px" | Sectio [[sagittalis]] oculi homninis, situm pupillae ostendens. |} '''Pupilla''' est foramen [[Iris|iridis]] [[oculus|oculi]], per quod [[lux]] in interiorem oculi partem init. [[Niger|Nigra]] videtur, sed vere perlucida est <ref name="Cassin">B. Cassin et S. Solomon, ''Dictionary of Eye Terminology'' (Gainesville Floridae: Triad Publishing Company. 1990).</ref> et quia {{latinitas dolet|radio lucis ineuntis pupillam sunt aut absorbetur directo a textis intra oculum pupil aut reflectiones diffusae suae absorbentur}}. Signa malorum pupillae possunt esse dilatatio vel contractio extrema, latitudo dissimilis, forma irregularis pupillae. Semper tamen locus morbi vel causae extra pupillam investigandae sunt. == Anatomia == Intra oculi [[iris (anatomia)|iridem]] duo musculi locati sunt: * [[Musculus dilatator pupillae]] * [[Musculus sphincter pupillae]] == Effectus == * [[Mydriasis]] = dilatatio pupillae * [[Miosis (symptoma)|Miosis]] = contractio pupillae == Mala pupillae == * [[Anisocoria]] - differentia diametris inter ambas pupillas (plus quam 0.5 mm), differentia minor de consuetudine non pathologicum esse solet. * [[Syndroma Horner]] - [[Miosis (symptoma)|Miosis]], anhidrosis, ptosis * [[Pupillotonia]] - mydriasis, malum accomodationis * [[Syndroma Argyll-Robertson]] - miosis, malum accomodationis == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Retina (anatomia)|Retina]] * [[Systema nervosum autonomicum]] {{biologia-stipula}} [[Categoria:Anatomia]] [[Categoria:Oculus]] q7419i06l28ur4iawh1dhqjsirtfuuw 0 26700 3988301 3717131 2026-09-15T19:36:18Z Andrew Dalby 1084 3988301 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} ''' Galeatius Maria Sfortia''' (natus [[Firmum Picenum|Firmi]] die [[24 Ianuarii]] [[1444]] - necatus est [[Mediolanum|Mediolani]] die [[26 Decembris]] [[1476]]), filius natu maximus [[Franciscus I Sfortia|Francisci I Sfortiae]] et [[Bianca Maria Vicecomes|Biancae Mariae Vicecomitis]] fuit [[Ducatus Mediolani|dux Mediolani]] ab anno 1476 usque ad mortem secundus domus regnatricis [[Sfortia]]e. Filia eius [[Bianca Maria Sfortia]] fuit imperatoris [[Maximilianus I (imperator) |Maximiliani I]] mulier. == Bibliographia == * Gregory Lubkin, ''A Renaissance Court: Milan under Galeazzo Maaria Sforza''. Berkeleiae: University of California Press, 1994 {{Google Books|NUoR2WFq_cUC|Paginae selectae}} == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20070218131100/http://www.milanocastello.it/ita/lungaResidenza.html Opera Galeatii Mariae Sfortiae in oppido Mediolani (''Castello sforzesco'')] * [http://www.palazzo-medici.it/mediateca/schede.php?id_scheda=26 Festus ad honorem Galeatii Mariae Sfortiae et [[Pius II|Pii papae II]] Florentiae mense Aprili [[1459]]] {{DEFAULTSORT:Sfortia, Galeatius Maria}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Sfortia|Galeatius Maria]] [[Categoria:Nati 1444]] [[Categoria:Mortui 1476]] [[Categoria:Necati]] 90dbycvk9t9xdbrveg3f3afihc9he37 0 27978 3988495 3978053 2026-09-16T09:44:32Z ~2026-49405-65 214731 3988495 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Buddha (discretiva)}} [[Fasciculus:StandingBuddha.jpg|thumb|Statua Buttae.]] '''Butta'''<ref>Antiquissima eius mentio [[abecedarium Graecum|litteris Graecis]] inventa est in [[Clemens Alexandrinus|Clementis Alexandrini]] ''Miscellaneis'' 1.15.71.6, ubi legitur: {{polytonic|εἰσὶ δὲ τῶν Ἰνδῶν οἱ τοῖς Βούττα πειθόμενοι παραγγέλμασιν.}} ('sunt apud Indos qui Buttae praecepta sequuntur'). De qua re vide Georgios T. Halkias, "When the Greeks Converted the Buddha: Asymmetrical Transfers of Knowledge in Indo-Greek Cultures," in ''Religions and Trade: Religious Formation, Transformation and Cross-Cultural Exchange between East and West,'' ed. Peter Wick et Volker Rabens (2014), pp.65-116: p. 93, n. 83.</ref> ([[Palice]] {{lang|pi-Latn|Siddhattha Gotama Buddha}}, [[Sanscritice]] {{lang|sa-Latn|[[wikt:सिद्धार्थ|Siddhārtha]] [[wikt:गौतम|Gautama]] [[wikt:गौतम|Buddha]]}}<ref>In litteris [[Devanagari]] hodiernis: {{lang|sa|सिद्धार्थ गौतम गौतम}}.</ref>), nonnumquam et '''Gautama Buddha''', fuit doctor [[spiritualitas|spiritualis]] ex [[subcontinens Indicus|subcontinente Indico]], in cuius doctrinis [[Buddhismus]] conditus est.<ref> {{cite web |last = Boeree |first = George |title=An Introduction to Buddhism |publisher=Shippensburg University |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/buddhaintro.html}}</ref> [[nomen proprium|Nomen]] enim [[buddha]]e, quod 'expergefactus e somno' vel per [[metaphora|translationem]] 'eruditus' valet<ref>{{cite web |url= http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/contextualize.pl?p.2.soas.1976481 |title= buddha 9276 |last= Turner |first= Sir Ralph Lilley |year= 1962–1985 |work= A comparative dictionary of the Indo-Aryan languages. Londinii: Oxford University Press |publisher= Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago |page= 525 |quote= [[Sister language|Hypothetical root]] ''budh'' "perceive" 1. Pali ''buddha'' – "understood, enlightened", [[Grammatical gender|masculine]] "the ''Buddha''"; Aśokan (the language of the [[Edicts of Ashoka|Inscriptions of Aśoka]]) ''Budhe'' [[Nominative case|nominative]] [[grammatical number|singular]]; [[Prakrit]] ''buddha'' – ‘ known, awakened ’; [[Waigali language|Waigalī]] ''būdāī'', "truth"; [[Kalami language|Bashkarīk]] ''budh'' "he heard"; [[Torwali language|Tōrwālī]] ''būdo'' [[preterite]] of ''bū'', "to see, know" from ''bṓdhati''; [[Phalura language|Phalūṛa]] ''búddo'' preterite of ''buǰǰ '', "to understand" from ''búdhyatē''; [[Shina language|Shina]] Gilgitī dialect ''budo'', "awake"; Gurēsī dialect ''budyōnṷ'' [[Intransitive verb|intransitive]] "to wake"; [[Kashmiri language|Kashmiri]] ''bọ̆du'', "quick of understanding (especially of a child)"; [[Sindhi language|Sindhī]] ''ḇudho'', past [[participle]] ([[Passive voice|passive]]) of ''ḇujhaṇu'', "to understand" from ''búdhyatē'', West [[Pahari languages|Pahāṛī]] ''buddhā'', preterite of ''bujṇā'', "to know"; [[Sinhala language|Sinhalese]] ''buj'' (''j'' written for ''d''), ''budu'', ''bud'', ''but'', "the Buddha".}}</ref>, in quolibet aevo datum est {{dubium|primi entitatis excitati}}. Butta enim, quem supremum habent plurimi commentarii Buddhistici omnium [[buddha]]rum aevi nostri, titulum '''Śākyamuni''' (Palice {{lang|pi-Latn|Sakyamunī}}) sustinet, hoc est 'sapiens [[Shakya|Śākyarum]]'. Invenit autem [[aurea mediocritas|viam mediam]], quae extremam [[religio]]num [[Sramana]] [[asceticismus|asceticismum]] emendavit.<ref>Stephen Laumakis, ''An Introduction to Buddhist philosophy'' (2008), p. 4.</ref> [[Fasciculus:Dhamekh Stupa, where the Buddha gave the first sermon on the Four Noble Truths and the Eightfold Path to his five disciples, Sarnath.jpg|thumb|150px|left|[[Stupa]] in [[Sarnath]] ubi Butta [[Buttae prima contio|primam contionem]] habuit.]] [[Fasciculus:Birthplacebuddha.jpg|thumb|Locus natalis Buttae in [[Lumbini]].<ref>Hoc est sacrarium etiam pro [[Hinduismus|Hinduicis]], qui credunt Buddham esse [[novem|nonum]] ex [[decem]] [[Dashavatara|Dashavataris]] [[Vishnu]]s.</ref><ref>{{Cite book| year=1997 | chapter=Buddha as depicted in the Puranas | title = Encyclopaedia of Hinduism, Volume 7 | author1=Nagendra Kumar Singh | publisher=Anmol Publications PVT. LTD. | isbn=9788174881687 | pages=260–275 | url=http://books.google.com/?id=UG9-HZ5icQ4C&pg=PA260 | postscript=}}.</ref>]] Tempora Buttae ortus obitusque sunt incerta: plurimi [[historia|historici]] [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] eius vitam a circa [[563 a.C.n.]] ad circa [[483 a.C.n.]] computaverunt,<ref>L. S. Cousins (1996), "[http://indology.info/papers/cousins The dating of the historical Buddha]: a review article," ''[[Journal of the Royal Asiatic Society]]'' (3)6(1): 57–63.</ref> sed recentior opinio eius obitum habet inter [[486 a.C.n.|486]] et [[483 a.C.n.]], vel, ut aiunt nonnulli, inter [[411 a.C.n.|411]] et [[400 a.C.n.]]<ref>Vide consensum in commentationibus a maioribus eruditis scriptis in ''The Date of the Historical Śākyamuni Buddha,'' ed. A. K. Narain (Novi Dellii: B. R. Publishing Corporation, 2003), ISBN 81-7646-353-1.</ref><ref>"As is now almost universally accepted by informed Indological scholarship, a re-examination of early Buddhist historical material . . . necessitates a redating of the Buddha's death to between 411 and 400 BCE" —Paul Dundas, ''The Jains'', ed. 2a., ([[Routledge]], 2001), [http://books.google.com/books?id=5ialKAbIyV4C&pg=PA24, p. 24.]</ref> [[UNESCO]] [[Lumbini]] [[Nepalia]]e [[UNESCO Mundi Hereditas|situm hereditatis mundi]] et locum ortus Gautamae Buddhae perscribit.<ref name="UNESCO">{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/666|title=Lumbini, the Birthplace of the Lord Buddha|publisher=UNESCO}}.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20121031180234/http://www.vam.ac.uk/content/articles/t/the-astamahapratiharya-buddhist-pilgrimage-sites/</ref> Sunt autem adfirmationes locum sui ortus esse Kapilavastu apud Piprahwa, [[Uttara Pradeśa]], vel Kapileswara, [[Orissa]]e, hodiernae Indiae.<ref name="V and A">{{cite web|url=http://www.vam.ac.uk/collections/asia/asia_features/buddhism/buddhist_pilgrimage/sites_india/kapilavastu/index.html|title=Kapilavastu|accessdate=1 March 2011}}</ref><ref name="hindu1">https://web.archive.org/web/20130603040336/http://www.hindu.com/fline/fl2204/stories/20050225001008800.htm</ref><ref name="rediff1">http://www.rediff.com/news/2002/sep/16spec.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20120518145537/http://www.srilankaguardian.org/2008/03/buddha-born-in-orissa-scholars.html</ref><ref name="Orissa-gov">http://orissa.gov.in/e-magazine/Journal/jounalvol1/pdf/orhj-3.pdf</ref> Ipse deinde per [[regio]]nes Indiae orientalis docebat, in [[Magadha]], [[Kosala|Kośala]], aliisque locis.<ref>A. K. Warder, ''Indian Buddhism'' (2000), 45.</ref><ref>Andrew Skilton, ''A Concise History of Buddhism'' (2004), 41.</ref> [[Fasciculus:Astasahasrika Prajnaparamita Victory Over Mara.jpeg|thumb|Butta meditans sedet, daemonibus [[Mara (daemon)|Marae]] circumdatus. Manuscriptum Sanscriticum aetatis Pala. [[Nalanda]], [[Bihar]], [[India]].]] [[Fasciculus:China-Shanghai-Jade_Buddha_Temple_6048-05.jpg|thumb|Butta se in Templo Gemmato<!--Jade--> [[Shanghai]] in [[urbs|urbe]] reclinat.]] Butta est prima in Buddhismo persona, et [[fabula]]e de eius [[vita]], acroasibus, regulisque [[monasticismus|monasticis]] a Buddhistis creduntur congestas fuisse et a sectatoribus memoria custoditas. Variae doctrinarum congeries ei tributae, [[traditio oralis|traditione orali]] transmissae, primum, circa quadringentos annos post, [[litterae|litteris]] mandatae sunt. E titulo Śākyamuni nomen Iaponicum ''Shaka'' ([[Iaponice]] 釈迦, seu しゃか in alphabeto ''[[hiragana]]''), originem ducit. In fontibus [[Missionarius|missionariorum]] Europaeorum hoc nomen invenitur ut "Xaca".<ref>Bernardus Varenius, ''Descriptio Regni Iaponiae cum quibusdam affinis materiae, ex variis auctoribus collecta et in ordinem redacta'' (Amstelodami, 1649): 16 [https://www.google.it/books/edition/Descriptio_Regni_Iaponiae_cum_quibusdam/kKdiAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Xaca&pg=RA1-PA16&printsec=frontcover].</ref><ref>"Amida and Xaca (Shaka = Çâkyamuni) figure too in the ''Epistolæ'' of the Jesuits, as the Japoniorum Dii ''par excellence''"; Johannes Justus Rein, ''Japan: Travels and Researches Undertaken at the Cost of the Prussian Government'' (Novi Eboraci, 1884): 460 [https://www.google.it/books/edition/Japan/0hQeAAAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=xaca+iaponia&pg=PA460&printsec=frontcover].</ref> ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *{{cite book|last=Ambedkar|first=B.R.|title=The Buddha and His Dhamma|year=1957|location=Bombay|publisher=People's Education Society}} *{{cite book|last=Armstrong|first=Karen|title=Buddha|url=https://archive.org/details/buddha0000arms|location=Novi Eboraci|publisher=Penguin Books|year=2001}} *{{cite book|last1=Senzaki|first1=Nyogen|last2=McCandless|first2=Ruth Strout|title=Buddhism and Zen|url=https://archive.org/details/bwb_Y0-EGC-371|year=1953|publisher=Philosophical Library|location=Novi Eboraci}} *{{cite book|editor-last=Bechert|editor-first=Heinz|year=1996|title=When Did the Buddha Live? The Controversy on the Dating of the Historical Buddha|location=Delhi|publisher=Sri Satguru}} *Carrithers, Michael. [[1996]]. ''Der Buddha: Eine Einführung.'' Ditzingen: Reclam. ISBN 315003941X. *Conze, Edward. [[1995]]. ''Der Buddhismus: Wesen und Entwicklung.'' Ed. 10a. Kohlhammer-Taschenbücher, 5. Berolini: Kohlhammer. ISBN 3170135058. *{{cite book|last=Conze|first=Edward, conv.|title=Buddhist Scriptures|url=https://archive.org/details/buddhistscriptur0000unse|location=Londinii|publisher=Penguin Books|year=1959}} *{{cite book|last=Ña?amoli|first=Bhikku|title=The Life of the Buddha According to the Pali Canon|edition=3rd|year=1992|publisher=Buddhist Publication Society|location=Kandy, Taprobanes}} *{{cite book|last=Ortner|first=Jon|title=Buddha|url=https://archive.org/details/buddha0000ortn|location=Novi Eboraci|publisher=Welcome Books|year=2003}} *{{cite book|last=Rahula|first=Walpola|title=What the Buddha Taught|url=https://archive.org/details/whatbuddhataught00walp|edition=2nd|year=1974|publisher=Grove Press|location=Novi Eboraci}} *{{cite book|last1=Robinson|first1=Richard H.|first2=Willard L.|last2=Johnson|first3=Sandra A.|last3=Wawrytko|first4=Geoffrey|last4=DeGraff|title=The Buddhist Religion: A Historical Introduction|url=https://archive.org/details/buddhistreligion0000robi|year=1996|publisher=Wadsworth Publishing Co.|location=Belmont Californiae}} *Sathe, Shriram. [[1987]]. ''Dates of the Buddha.'' Hyderabad: Bharatiya Itihasa Sankalana Samiti. *Schneider, Ulrich. [[1997]]. ''Der Buddhismus: Eine Einführung.'' Ed. 4a. Darmstadt: Primus Verlag. ISBN 389678501X. *Schumann, Hans Wolfgang. [[2004]]. ''Der historische Buddha: Leben und Lehre des Gotama.'' Monaci: Hugendubel. ISBN 3896314394. *Thích Nhất Hạnh. [[2006]]. ''Nimm das Leben in deine Arme: Die Lehre des Buddha über die Liebe.'' Monaci: Dtv ISBN 9783423342810. *Reps, Paul, et Nyogen Senzaki. [[1957]]. ''Zen Flesh, Zen Bones: A Collection of Zen and Pre-Zen Writings. Novi Eboraci: Doubleday. *Zotz, Volker. [[2001]]. ''Buddha mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten.'' Ed. 6a. Reinbek: Rowohlt. ISBN 3499504774. {{NexInt}} *[[Aśvaghoṣa|Aśvaghoṣae]] ''[[Buddhacarita]]'' *[[Buddhismus]] *[[Buddhismus Tibetanus]] *[[Daibundus]] *[[Philosophia Buddhistica]] *[[Zen]] ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Gautama Buddha|Buttam}} {{Fontes biographici}} *[http://www.accesstoinsight.org/ptf/buddha.html Biographia,] apud ''Access to insight'' *[http://www.synaptic.bc.ca/ejournal/buddhist.htm Fontes critici: Buddha et Buddhismus,] apud ''Synaptic'' *[https://web.archive.org/web/20220819191949/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/disciples05.htm "What Was The Buddha Like?" a Ven S. Dhammika,] apud ''Buddhanet'' {{1000 paginae}} [[Categoria:Nati saeculo 6 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui 483 a.C.n.]] [[Categoria:Ascetici]] [[Categoria:Conditores religionum]] [[Categoria:Consequentialistae]] [[Categoria:Butta|!]] [[Categoria:Incolae Indiae]] [[Categoria:Philosophi Buddhistici]] [[Categoria:Religio Buddhistica]] [[Categoria:Religionis doctores]] {{Myrias|Homines}} 27vffg3qzfiw1qksdv3wdykdc2q6kw3 0 35965 3988400 3742712 2026-09-16T01:15:31Z LilyKitty 18316 de domo Glücksburgensi 3988400 wikitext text/x-wiki {{Capsa principis Vicidata}} '''Constantinus II''' ([[Graece]] Κωνσταντίνος Β΄; natus [[Psychicum (Athenae)|Psychici]] [[Athenae|Athenarum]] die [[2 Iunii]] [[1940]]; Athenis die [[10 Ianuarii]] [[2023]] mortuus) fuit [[rex]] [[Graeci|Graecorum]] a die [[6 Martii]] [[1964]] usque ad [[1 Iunii]] [[1973]]. [[Filius]] fuit [[Paulus (rex Graecorum)|Pauli]] regis et [[Friderica (regina Graeciae)|Fridericae]] [[uxor]]is. == Bibliographia == * Stephen Bates, "[https://www.theguardian.com/world/2023/jan/11/king-constantine-ii-of-greece King Constantine II of Greece obituary]" in ''[[The Guardian]]'' (11 Ianuarii 2023) {{NexInt}} * [[Index regum praesidumque Graeciae]] * [[Domus Glücksburgensis]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{Bio-stipula}} {{Reges Graeciae}} [[Categoria:Nati 1940]] [[Categoria:Mortui 2023]] [[Categoria:Reges Graeciae]] hadtgv73akc86g3l1z5c73279v4v0z3 0 36330 3988364 3710846 2026-09-15T22:58:15Z Cyprianus Marcus 66550 3988364 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Verbreitung der Täuferbewegung 1525-1550.png|thumb|Anabaptistae in [[Germania]] [[1525]]–[[1550]]]] '''Anabaptistae''' (''ἀνά'' (iterum) + ''βαπτίζω'' (baptizare)) sunt [[religio Christiana|Christiani]] [[saeculum 16|saeculi XVIⁱ]] qui putant infantes quia nondum plena mentis potentia sint [[baptisma|baptizandos]] non esse. Solummodo adulti homines baptizari debent. Sin autem infantes iam baptizati erant, adulti iterum vel de novo baptizandi sunt. Quam ob rem Graece ''anabaptistae'' vel Germanice ''Wiedertäufer'' vel ''Täufer'' nominantur. ==Historia== [[File:Friedrichstadt mennonitenkirche und alte boerse.jpg|thumb|Delubrum Mennoniticum Friedrichstadt in [[Holsatia]]]] Iam ante [[Reformatio]]nem sectae variae neotericae parvulos baptizandos esse negabant. Reformatione dimanante omnes quasi anabaptistae uniebantur magis radicitus principium [[individualismus|individualismi]] protestanticum patraturi. Idea in eis communitas sanctorum a mundo atque publicis institutis absoluta fuisse videtur. In [[Helvetia]], [[Germania]] et [[Batavia]] una cum secundo baptismate conquirebatur regnum [[Iesus Christus|Christi]] in terris instituendum. Insuper divitiae omnibus partiendae essent et revelationes novae agnoscerentur. Talia facere volebant anno 1521 in [[Saxonia]] sic dicti ''prophetae [[Cygnea|Cygneenses]]'' (sive ''prophetea coelestes''), quibus [[Nicolaus Storch]], [[Marcus Stübner]] et [[Thomas Müntzer]] praefuerunt. Müntzer in Saxonia, [[Franconia]] et [[Thuringia]] agricolas ad [[bellum rusticum]] excitabant. [[Francohusium|Francohusii]] in pugna die 15 Maii 1525 rebelles saltem istis in regionibus compesci potuerunt. Sed in [[Bavaria]] circa annum 1527 grassabantur [[Ioannes Denk]], [[Ludovicus Hetzer]], [[Ioannes Hut]], [[Sigismundus Salminger]] ([[augusta Vindelicorum|Augustae Vindelicum]] et multos sectatores multa perpessuros invenerunt. In [[Helvetia]] acerrime pugnatum est, cum [[Huldericus Zvinglius]] auctoritates publicas in anabaptistas ageret atque exasperaret. In Batavia [[David Georgius]] activus erat, in [[Westfalia]], [[Holsatia]] et [[Frisia orientalis|Frisia orientali]] [[Melchior Hofmann]] et [[Melchior Rinck]], in [[Moravia]] et [[tirolis (regio historica)|Tiroli]] [[Balthasar Hubmaier]] et Ioannes Hut. Edictis imperialibus inde ab anno 1528 editis multi haeretici sunt decapitati, usti, aquis submersi. Quo facto homines magis magisque phanatici facti sunt: agnomen ''bacularium'' sive ''stablariorum'' receperunt opiniantes christianis non arma, solum autem baculos ferendos esse. Nonnulli Batavienses ex anno 1533 [[monasterium (Germania)|Monasterii]] administrationem cum rege [[Sion]] erigebant. Ibi [[Iohannes Leidensis|Iohanni Leidensi]] et [[ioannes Matthys|Ioanni Matthys]] succurrebant theologus [[Bernardus Rothmann]], [[Bernardus Knipperdolling]] et [[Henricus Krechting]]. Communitati fortunarum mos de mulieribus communiter utendis additus est. Denique principes protestantici una cum episcopo urbem expugnare potuerunt. Annis 1535 et 1536 regnum istud novum terminatuum est ducibus interfectis. Quamvis fundamenta omnibus similia fuerunt, varii greges inter anabaptistas utique exstabant. Quod cum ita sint: eorum cantus ecclesiastici pulchritudine non egent. Novum quoddam magis pacificum initium fecit [[Ubbo Philipps]], pristinus sacerdos catholicus [[Leovardia|Leovardiensis]] et ex anno 1534 ductor. Ordinationem dedit fratri suo Dirk, Davido Georgio et [[menno Simons|Mennonem Simons]]. Menno Simons autem historiam anabaptismalem propagavit ad epocham [[Lingua Saxonica Mennonita|Mennoniticam]]. Sodales multi in [[civitaes Foederatae Americae|Status Unitos]] profugerunt. == Nexus interni == [[File:Täuferdisputation 1525.jpg|thumb|Disputatio cum anabaptistis [[turicum|Turici]] anno 1525 Zvinglio praesente]] * [[Ausbund]] * [[Baptistae]] * [[Ecclesiae pacis]] * [[Ioannes Matthys]] *[[Lingua Saxonica Mennonita]] ==Bibliographia== *Fritz Blanke: ''Brüder in Christo, Die Geschichte der ältesten Täufergemeinde (Zollikon 1525).'' Turici 1955, Winterthur 2003, ISBN 3-89490-501-8. * Claus-Peter Clasen: ''Die Wiedertäufer im Herzogtum Württemberg und in benachbarten Herrschaften.'' Stuttgardiae 1965. * Claus-Peter Clasen: ''Anabaptism: a Social History, 1525–1618 Switzerland, Austria, Moravia, South and Central Germany.'' Ithaca 1972. * Hans-Jürgen Goertz: ''Die Täufer. Geschichte und Deutung.'' Monaci 1980, ISBN 3-406-07909-1. * Samuel Henri Geiser: ''Die Taufgesinnten Gemeinden im Rahmen der allgemeinen Kirchengeschichte.'' Courgenay 1971. * Barbara Kink: ''Die Täufer im Landgericht Landsberg 1527/28.'' St. Ottilien 1997, ISBN 3-88096-887-X. * Franklin H. Littell: ''Das Selbstverständnis der Täufer.'' 1966. * Marlies Mattern: ''Leben im Abseits, Frauen und Männer im Täufertum, 1525–1550, Eine Studie zur Alltagsgeschichte.'' Francofurti ad Moenum 1998, ISBN 3-631-33331-5. * Werner O. Packull: ''Die Hutterer in Tirol. Frühes Täufertum in der Schweiz, Tirol und Mähren.'' Oeniponte 2000, ISBN 3-7030-0351-0. * James M. Stayer: ''The German Peasants’ War and Anabaptists community of goods.'' Montreal 1991, ISBN 0-7735-1182-2. * Andrea Strübind: ''Eifriger als Zwingli. Die frühe Täuferbewegung in der Schweiz.'' Berolini 2003, ISBN 3-428-10653-9. * Frank-Michael Boeger: ''Die christenkommunistische Bewegung der Anabaptisten von den Anfängen 1525 in Zürich bis zur globalen ethisch-moralischen Bedeutung und Notwendigkeit in unserer Zeit.'' [[Luttera Regalis|Luttera Regali]] 2004. *Karl-Hermann Kauffmann: ''Michael Sattler – ein Märtyrer Jesu Christi der Täuferbewegung. Lebensgeschichte incl. der Schleitheimer Artikel'' Brosamen-Verlag Albstadt, 2010, ISBN 978-3-00-032755-1 * Harold S. Bender: ''The Anabaptist Vision.'' In: ''Church History.'' 13/1 (1944), S. 3–24, und In: ''Mennonite Quarterly Review.'' April 1944, XVIII, p. 67–88. https://web.archive.org/web/20140624061212/http://www.mcusa-archives.org/library/anabaptistvision/anabaptistvision.html (interretialiter apud: ''mcusa-archives.org'') == Nexus externus == {{Commonscat|Anabaptism|Anabaptistas}} *[https://de.wikipedia.org/wiki/Portal:T%C3%A4uferbewegung Fontes de anabaptistis apud Vicipaediam] *[http://www.mennlex.de/doku.php?id=top:/taeufer Commentarii in lexico Mennonitico] *[https://web.archive.org/web/20170911023910/http://www.forhistiur.de/legacy/zitat/0408fischer.htm Carsten Fischer de regno anabaptistarum Monasteriensi] *[https://museumsdorf.wordpress.com/category/taufermuseum/ Museum de secta citata] *[https://web.archive.org/web/20050214100859/http://www.artifar.com/clients/vogu/imleben05_img.html Pellicula documentaria] [[Categoria:Divisiones Christianorum]] [[Categoria:Religio Christiana]] dqz470y933g8nungu79cxo0l3iswndz 0 40758 3988264 3102271 2026-09-15T17:02:50Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988264 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{numeri}} {{res|Numerus integer}} est vel [[numerus naturalis]], vel [[zerum]], vel negativus numeri cuiusdam naturalis. Cum subtrahitur [[numerus naturalis]] de alio naturali, exsultat interdum non naturalis sed numerus qui est minor quam nullus. Numeri naturales et hi nullo minores appellantur universi '''numeri integri'''. Numeri integri generaliter littera <math>\mathbb{Z}</math> designantur. Ergo :<math>\mathbb{Z}= \{\ldots\,-3,-2,-1,0,1,2,3,\ldots\}</math> Nullo minores integri appellantur '''negativi''', maiores '''positivi'''. Neque est integer minimus neque maximus. [[Fasciculus:Number-line.svg|thumb|left|Numeri integri in linea numerorum]] Possumus hos numeros in linea monstrare. Numeri positivi ad dexteram, negativi ad sinistram eunt. Linea est '''[[linea numerorum]].''' Cum [[multiplicatio|multiplicantur]] numeri positivi duo, quoque negativi duo, resultat numerus positivus. Cum autem multiplicatur positivus cum negativo, resultat negativus. Aequalia ut multiplicationis sunt resultata [[divisio]]nis. == Structura == Numeri integri [[anellus]] exemplare continet. Hoc est, numeri integri cum [[additio]]ne sunt [[grex (mathematica)|grex]], et [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] numerorum integrum clausa est sub multiplicatione. [[Theoria numerorum]] est pars artis [[mathematica]]e quae de integris tractat. === Algebricae qualitates === In operationibus additionis multiplicationis <math>\mathbb{Z}</math> aggregatio clausa est: summae quae e multiplicationibus additionibusque sunt effectae semper integri numeri erunt. Praeterea, si addimus negativos numeros ac zerum, '''Z''' erit aggregatio clausa in operatione subtractionis quoque: si ''a'' et ''b'' integri numeri sunt, etiam ''a-b'' erit. Sed '''Z''' non est aggregatio clausa in operatione divisionis, nam summa divisionis duorum integrorum numerorum (1/2) non semper integer numerus erit. Ista tabula aliquos qualitates additionis multiplicationisque describit inter omnes integri ''a'', ''b'', ''c''. Quod hae sententiae verae sunt, scimus numeros integros annellum esse. {| class="wikitable" | || Additio || Multiplicatio |- | ''clausa aggregatio'': || ''a''&nbsp;+&nbsp;''b''&nbsp;&nbsp; integer est || ''a''&nbsp;×&nbsp;''b''&nbsp;&nbsp; integer est |- | Coniuncti numeri: || ''a''&nbsp;+&nbsp;(''b''&nbsp;+&nbsp;''c'')&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;(''a''&nbsp;+&nbsp;''b'')&nbsp;+&nbsp;''c'' || ''a''&nbsp;×&nbsp;(''b''&nbsp;×&nbsp;''c'')&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;(''a''&nbsp;×&nbsp;''b'')&nbsp;×&nbsp;''c'' |- | Commutatio numerorum: || ''a''&nbsp;+&nbsp;''b''&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;''b''&nbsp;+&nbsp;''a'' || ''a''&nbsp;×&nbsp;''b''&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;''b''&nbsp;×&nbsp;''a'' |- | Neuter numerus est: || ''a''&nbsp;+&nbsp;0&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;''a'' || ''a''&nbsp;×&nbsp;1&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;''a'' |- | Oppositus numerus est: || ''a''&nbsp;+&nbsp;(−''a'')&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp;0 || |- | Distributi numeri || colspan=2 align=center| ''a''&nbsp;×&nbsp;(''b''&nbsp;+&nbsp;''c'')&nbsp;&nbsp;=&nbsp;&nbsp; (''a''&nbsp;×&nbsp;''b'')&nbsp;+&nbsp;(''a''&nbsp;×&nbsp;''c'') |- | Absorbens numerus est: || || ''a''&nbsp;x&nbsp;0&nbsp;=&nbsp;0 |} {{math-stipula}} [[Categoria:Numeri]] [[Categoria:Arithmetica]] {{Myrias|Mathematica}} priiok4vrk2gcuexdufh24hvht2ud8q 0 42768 3988376 3986016 2026-09-15T23:50:19Z LilyKitty 18316 de Väinämöinen 3988376 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Peter_Paul_Rubens_-_The_Coronation_of_the_Hero_of_Virtue.jpg|thumb|Heros fortissimus coronatur ([[Petrus Paulus Rubens]], c. 1612-1614)]] '''Heros''' (gen. ''herois'', m.) sive de feminina '''herois''' (gen. ''heroidis'') vel '''heroina''' (a verbo [[Lingua Graeca antiqua|Graeco]] ἥρως) apud [[mythologia Graeca|Graecos]] significabat [[semideus|semideum]], iunctionem [[deus|dei]] cum [[homo|mortali]]. Haec vox apud [[Cicero]]nem significat virum bonum vere Romanum eademque per [[ironia]]m virum sceleratum. Hodie autem praecipue heros dicitur homo, qui [[audacia|fortitudinem]] summamque [[virtus|virtutem]] monstrat, cum in periculis, praecipue in [[bellum|bello]], ponitur. == Heroes noti antiqui == {{div col|2}} ===Babylonici=== *[[Gilgamus]] ===Sumerici=== *[[Enmerkar]] ===Biblici=== *[[Nimrod]] *[[Samson]] *[[David (rex)|David]] ===Graeci et Romani=== *[[Hercules]] *[[Ulixes]] *[[Achilles]] *[[Hector]] *[[Icarus]] *[[Paris (heros)|Paris]] *[[Penthesilea]] *[[Prometheus]] *[[Aeneas]] *[[Romulus]] et [[Remus]] *[[Theseus]] *[[Perseus]] *[[Iason]] ===Nordici=== *[[Sigurthus]] ===Finnici=== *[[Väinämöinen]] ===Britanni=== *[[Galahad]] *[[Robin Hood]] ===Persici=== *[[Rustamus]] ===Russici=== * [[Elias Muromensis]] * [[Dobrynia Nicetae filius]] ===Iaponici=== *[[Jimmu]] *[[Momotarō]] *[[Kintarō]] *[[Yamamoto Isoroku]] *[[Yamato Takeru]] {{div col end}} == Bibliographia == *Allison, Scott (2010). Heroes: What They Do and Why We Need Them. Richmond, Virginia: Oxford University Press. *Burkert, Walter (1985). "The dead, heroes and chthonic gods". Greek Religion. Cantabrigiae, Mass.: Harvard University Press. *Hadas, Moses; Morton Smith (1965). Heroes and Gods. Harper & Row. *''[https://books.openedition.org/pulg/723 Héros et héroines dans les mythes et les cultes grecs]'', Presses Universitaires de Liège, 2000. {{NexInt}} *[[Semideus]] *[[Superheros]] *[[Antiheros]] *[[Heros tragicus]] *[[Heros culturae]] *[[Nuditas heroica]] {{stipula}} [[Categoria:Archetypi Jungiani]] [[Categoria:Mythologia Graeca]] m91iil5xg4z2hnvmhcb6haczxprit95 0 44075 3988262 3878685 2026-09-15T17:01:05Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988262 wikitext text/x-wiki [[Imago:Bijection.svg|thumb|Functio biiectiva: omni elemento ex [[aggregatio (mathematica)|aggregatione]] Y est unum elementum e X, nec plura nec minora]] {{res|Functio biiectiva}}{{FD ref}} est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] vel [[functio]], quae non solum ipsa singulis variabilibus liberis singula variabilia obnoxia attribuit, sed etiam cuius [[relatio inversa]] hoc facit. Qua de causa relatio inversa functionis biiectivae etiam functio est ([[functio inversa]]). Terminus ''biiectivus'' etiam definiri potest per terminos [[functio iniectiva|"iniectivus"]] et [[functio superiectiva|"superiectivus"]],{{dubsig}}<!--subiectivus?--> nam functiones biectivae sunt et iniectivae et superiectivae.{{dubsig}} ==Aliquot exempla== ===Functiones lineares=== Omnes [[functio linearis|functiones lineares]] <math> f(x) = k \cdot x + d; k,d \in \mathbb{R} </math> (praeter [[functio constans|functiones constantes]] cum <math> k = 0 </math>) biiectivae sunt, nam earum [[aequatio]] functionis ita transformari potest: <math> f(x) = k \cdot x + d </math>, ergo <math> f(x) - d = k \cdot x </math>, ergo <math> \frac{f(x) -d}{k} = x </math>. Functio inversa functionis linearis, ergo semper etiam functio linearis est. ===Functiones impares=== [[functio impar|Functiones impares]] formae <math> f(x) = a \cdot x^n + c; a, \in \mathbb{R} \setminus \{0\}; c \in \mathbb{R} ; n \in \mathbb{N}_{u} = \{1, 3, 5, \ldots\} </math> biiectivae sunt, quod demonstrari potest has functiones [[monotonia|rigorose monotonas]] esse. In genere,<!--?--> omnes functiones <math> f(x) = a_{n}x^n + a_{n-2}x^{n-2} + \ldots + a_{3}x^3 + a_{1}x + a_{0}; n \in \mathbb{N}_{u}; a_{n}, a_{n-2}, \ldots , a_{2}, a_{1}, a_{0} \in \mathbb{R} </math> scilicet <math> sgn(a_{1}) = sgn(a_{3}) = \ldots = sgn(a_{n-2}) = sgn(a_{n}) </math> ([[signum (functio)|functio signum]]) monotoniae suae causa biiectivae sunt. ===Functiones exponentiales=== [[Functio exponentialis|Functiones exponentiales]] <math> f(x) = a^x; a \in \mathbb{R}^+ </math> etiam biiectivae sunt; quarum functio inversa [[logarithmus]] ad basim ''a'' est: <math> f(x) = a^x </math>, ergo <math> log_{a}(f(x)) = x </math> == Notae == <references /> {{NexInt}} *[[functio iniectiva]] *[[functio inversa]] *[[functio superiectiva]]{{dubsig}} *[[isomorphismus]] [[Categoria:Mathematica]] 03rif4v55a3mqavld0cs8kcg5d41tap 0 44382 3988261 3905894 2026-09-15T17:00:28Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988261 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Normal Distribution CDF.svg|thumb|Functiones cumulativae [[probabilitas|probabilitatis]] [[distributio normalis|distributionis normalis]].]] {{res|Distributio probabilistica}} [[variabilis fortuita|variabilis fortuitae]] ''X'' est [[functio]] quae [[probabilitas|probabilitatem]] eventui dat, ubi "eventus" est valor quidem variabilis certae. [[Theoria probabilitatum]] est pars [[statistica]]e quae de talibus [[functio]]nibus tractat. Distributio est functio cuius valores numquam decrescunt: si ''a > b, P(X < a) > P(X < b).'' Hic, ''P'' est "functio probabilitatis," quae ad [[aggregatio (mathematica)|aggregationem]] numerum assignat; distributio est functio ''F,'' quae ad punctum vel [[numerus|numerum]] alium numerum assignat. Definitio ''F'' hoc est: :sit P(X < a) = probabilitas valoris X minor esse quam a :sit k valor constans quilibet :tunc ::<math>F(y;k) = P(k < X \le y), y > k</math> ::: <math>= 0, y = k</math> ::: <math>= - P(k < X \le y), y < k</math> Tunc :<math>F(y;k_1) - F(y;k_2) = P(k_1 < y \le k_2)</math> Ergo omnes functiones F(y;k) eaedem sunt prater additionem constantis; licet ergo quemlibet ''k'' eligere et scribere simpliciter ''F''(''y''). Ad probabilitatem ''P'' igitur correspondet distributionem ''F.'' Distributio in <math>\R</math> [[symmetria|symmetrica]] dicitur i centrum <math>c\in\R</math> exsistit, quo valet: :<math>P(X\ge c+x) = P(X\le c-x) ~~ \mathrm{pro~omnibus~}x\in\R^+.</math> <math>\,c</math> centrum symmetriae appellatur; semper [[valor medianus|valori mediano]] aequum est. Si [[valor medius exspectatus]], <math>\operatorname{E}(X)</math>, exsistit, etiam <math>c=\operatorname{E}(X)</math> valet. [[Densitas]] probabilistica distributionis [[symmetria|symmetricae]] continuae circum [[axis|axem]] <math>\,x=c</math> symmetrica est, et functio distributiva eius circum punctum <math>\left(c,\frac{1}{2}\right)</math> symmetrica est. ==Obliquitas== Si tertium [[momentum (statistica)|momentum]] variabilis fortuitae <math>\,X</math> exsistit, <math>\,X</math> habet [[obliquitas|obliquitatem]] :<math>\,\gamma_1=0,</math> sed distributio cuius obliquitas est 0 non symmetrica esse debet. == Exempla distributionum symmetricarum == Distributiones symmetricae quae crebro adhibentur sunt: * [[distributio aequalis]], quae [[distributio rectangularis]] appellatur, si continua est * [[distributio arcus sinus]] * [[distributio Cauchyana]] * [[distributio logistica]] * [[distributio normalis]] * [[distributio exponentialis duplex]] * [[t-distributio]] Distributio probabilistica non eadem est atque [[proprietas]] [[distributio (mathematica)|distributionis]] inter operationes. {{NexInt}} *[[Dependentia (statistica)]] *[[Deviatio canonica]] *[[Frequentia (statistica)]] == Bibliographia == * Cramér, Harald. [[1951]]. ''Mathematical Methods of Statistics.'' Princeton: Princeton University Press. [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 40bhuudbv84bqs18afp723wom356exc 0 44504 3988257 3153320 2026-09-15T16:47:18Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988257 wikitext text/x-wiki {{res|Functio iniectiva}}{{FD ref}} est [[analysis|functio]] <math> f \colon A \to B, </math> cui proprietas sequens est: per eam omnia elementa [[aggregatio (mathematica)|aggregationis]] ''B'' maxime singulis elementis aggregationis ''A'' attribuuntur (igitur cuique elemento ex aggregatione ''B'' unum aut nullum elementum ex ''A'' est). Exactius: <math> \left( \forall a_1, a_2 \in A: a_1 \not= a_2 \Rightarrow f(a_1) \not= f(a_2) \right) \Longleftrightarrow \left( \forall a_1, a_2 \in A: f(a_1) = f(a_2) \Rightarrow a_1 = a_2 \right)</math> [[functio biiectiva|Biiectivae]] casus specialis functionum iniectivarum sunt, nam hae et iniectivae et [[functio superiectiva|superiectivae]]{{dubsig}} sunt. == Aliquot exempla == === Functiones lineares === Omnes [[functio linearis|functiones lineares]] <math> f(x) = k \cdot x + d; k, d \in \mathbb{R}; f \colon \mathbb{R} \to \mathbb{R} </math>, praeter [[functio constans|constantes]], non solum iniectivae, sed etiam biiectivae sunt. Si autem A vel B aggregationem [[numerus realis|numerorum realium]] non aequant, functio non semper biiectiva est; exempli gratia, <math> f(x) = 2 \cdot x; f \colon \mathbb{N} \to \mathbb{N} </math> solum iniectiva neque biiectiva est. === Functiones quadraticae === [[Functio quadratica]] biiectiva esse potest, sed sunt etiam tales functiones ne iniectivae quidem. Exempli gratia, <math> f(x) = x^2 </math> biiectiva est casu <math> A = B = \mathbb{R}^+ </math>, iniectiva casu <math> A = B = \mathbb{N} </math>, neutra si <math> A = B = \mathbb{R} </math>. Hoc exemplum bene demonstrat functiones aequalis aequationis non prorsus semper ipsas aequales esse, quod aggregationes A et B eas etiam constituunt. === Exemplum non mathematicum === Functio ''f'' homini matrem eius attribuat. ''A'' aggregatio omnium hominum primogenitorum, ''B'' ea omnium hominum femininorum sit. Quod omni homini una mater, sed non omnis homo femininus ipse mater est, functio data iniectiva neque biiectiva est. {{NexInt}} * [[Functio biiectiva]] * [[Functio superiectiva]] [[Categoria:Mathematica]] co5c3r9ua39ktnyyplqmeo85t62x3pq 0 44560 3988256 3617804 2026-09-15T16:46:06Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988256 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Functio superiectiva}}{{dubsig}}{{FD ref}} est [[analysis|functio]] <math> f \colon A \to B, </math> cui proprietas sequens est:<!--?--> per eam, omnia elementa [[aggregatio (mathematica|aggregationis]] ''B'' minime singulis elementis aggregationis ''A'' attribuuntur (igitur cuique elemento ex aggregatione ''B'' minime unum elementum ex ''A'' est). Exactius: <math>\forall b \in B \ \exists a \in A\colon\, f(a)=b</math> vel <math> f(A) = B </math>. [[functio biiectiva|Biiectivae]] casus specialis functionum superiectivarum{{dubsig}} sunt, nam hae et superiectivae et [[functio iniectiva|iniectivae]] sunt. ==Aliquot exempla== ===Functiones lineares=== Omnes [[functio linearis|functiones lineares]] <math> f(x) = k \cdot x + d; k, d \in \mathbb{R}; f \colon \mathbb{R} \to \mathbb{R} </math>, praeter [[functio constans|constantes]], non solum superiectivae, sed etiam biiectivae sunt. Si autem A vel B aggregationem [[numerus realis|numerorum realium]] non aequant, functio linearis, si tum vero functio est, semper iniectiva neque semper superiectiva est. Exempli gratia, <math> f(x) = 2 \cdot x; f \colon \mathbb{N} \to \mathbb{N} </math> non superiectiva est (quod sunt [[numerus naturalis|numeri naturales]] quorum dimidium non numerus naturalis est), sed iniectiva (quod monotoniae functionis causa omnes numeri naturales maxime uni argumento functionis sunt). === Functiones quadraticae === [[Functio quadratica]] biiectiva esse potest, sed sunt etiam tales functiones ne superiectivae quidem. Exempli gratia, functio <math> f(x) = x^2 </math> biiectiva est casu <math> A = B = \mathbb{R}^+ </math>, superiectiva casu <math> A = \mathbb{R}; B = \mathbb{R}_{0}^+ </math>, neutra si <math> A = B = \mathbb{R} </math>. Hoc exemplo demonstrari potest functiones aequalis aequationis non semper ipsas aequales esse, quod etiam ab aggregationibus A et B constituuntur. === Exemplum non mathematicum === Functio ''f'' omni homini patrem eius attribuat. Ab aggregatione omnium hominum, B ea omnium hominum masculinorum, quibus minime unus infans est, sit. Quod omnis homo aggregationis B minime uni homini aggregationis A est (B solum patres continet), functio data superiectiva neque biiectiva est. {{NexInt}} * [[Functio biiectiva]] * [[Functio iniectiva]] * [[Relatio aequivalentiae]] [[Categoria:Mathematica]] 2qdsvwt5kelsf2gurc23uubsvdu3pcz 0 46307 3988253 3803249 2026-09-15T16:44:28Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988253 wikitext text/x-wiki '''Functio quadratica''' est [[functio]] formae <math> f(x) = ax^2 + bx + c; a, b, c \in \mathbb{R}, a \ne 0 </math>. Graphium talis functionis [[parabola]] est. ==Proprietates== 1.) Omnes functiones quadraticae [[continuitas (mathematica)|continuae]] sunt atque omnibus numeris realibus definiri possunt. 2.) Ad [[monotonia|monotoniam]] functionum quadraticarum parametrum a pertinet. Si <math> a > 0 </math>, primum parabola stricte monotone descendit usque ad solum extremum (hic minimum), dum stricte monotone ascendit. Si <math> a < 0 </math>, primum stricte monotone ascendit usque ad maximum, dum stricte monotone descendit. 3.) [[calculus differentialis|Derivatio]] talis functionis: <math> (ax^2 + bx + c)' = 2ax + b </math>. Quod haec functio linearis atque talibus functionibus solum unum zerum est, functio quadratica exacte unum extremum habet. 4.) [[integrale|Integralis]] functionis quadraticae: <math> \int (ax^2 + bx +c)\, dx = \frac{a}{3}x^3 + \frac{b}{2}x^2 + cx + d; d \in \mathbb{R} </math> 5.) Problemum reperiendi zera functionum quadraticarum valde magnum est, nam per eum [[numerus complexus|numeri complexi]] nati sunt: <math> ax^2 + bx + c = 0 </math>, ergo <math> ax^2 + bx = -c </math>, ergo <math> ax^2 + bx + \frac{b^2}{4a} = \frac{b^2}{4a} - c </math>, ergo <math> (\sqrt{a}x + \frac{b}{2\sqrt{a}})^2 = \frac{b^2}{4a} - c </math>, ergo <math> \sqrt{a}x_{1,2} + \frac{b}{2\sqrt{a}} = \pm \sqrt{\frac{b^2}{4a} - c} </math>, ergo <math> \sqrt{a}x_{1,2} = -\frac{b}{2\sqrt{a}} \pm \sqrt{\frac{b^2}{4a} - c} </math>, ergo <math> \sqrt{a}x_{1,2} = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2\sqrt{a}} </math>, ergo <math> x_{1,2} = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a} </math> Functioni ergo duo zera sunt, si numerus <math> D = b^2 - 4ac </math> (discriminans, quod tres casus solutionum aequationis/[[zero]]rum functionis discriminat) positivus, unum zerum, si 0 est. Si autem <math> D < 0 </math>, functio nulla zera [[numerus realis|realia]] habet. Amplificando <math> \mathbb{R} </math>, mathematici [[aggregatio (mathematica|aggregationem]] numerorum complexorum <math> \mathbb{C} </math> creaverunt. Hac in aggregatione etiam casu <math> D < 0 </math> zera, sed complexa sunt. 6.) Talis functio exacte unum extremum habet; computatur per [[derivativum|derivationem]] functionis: <math> (ax^2 + bx + c)' = 2ax + b </math> Zerum derivationis extremum dat: <math> 2ax + b = 0 </math>, ergo <math> x = -\frac{b}{2a} </math> Si hic valor in termino functionis substituitur hicque transformatur, coordinatum y extremi reperiri potest: <math> S(-\frac{b}{2a}|\frac{4ac - b^2}{4a}) </math> 7.) Derviatio secunda harum functionum semper numerus realis <math> \ne 0 </math> est, itaque quibus nulla puncta inflexionis sunt. {{NexInt}} *[[aequatio quadratica]] *[[numerus complexus]] *[[parabola]] ==Nexus externus== [http://www.univie.ac.at/future.media/moe/fplotter/fplotter.html "maths online function plotter"] - instrumentum quo graphia functionum describi possunt (lingua anglica) [[Categoria:Mathematica]] 5essct01n037syzkggg2569zrc5mqj0 0 46404 3988402 3767452 2026-09-16T02:05:01Z LilyKitty 18316 de domo Glücksburgensi 3988402 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} Princeps '''Philippus, dux Edinburgensis'''<ref>"Philippus, dux Edinburgensis" [https://www.admin.cam.ac.uk/reporter/2009-10/weekly/6174/section1.shtml hic legis]</ref> ("Philippus [[domus Glücksburgensis|princeps Graeciae et Daniae]]" [[Corcyra]]e in insula natus<ref>Filius [[Alicia de Battenberg|Aliciae de Battenberg]] fuit.</ref> die [[10 Iunii]] [[1921]]; mortuus in [[Arx Windesoriensis|Arce Windesoriensi]] comitatus [[Berceria]]e die [[9 Aprilis]] [[2021]]<ref>[https://www.theguardian.com/uk-news/2021/apr/09/prince-philip-duke-of-edinburgh-dies "Duke of Edinburgh, Prince Philip, dies,"] ''The Guardian,'' 9 Aprilis 2021.</ref>), fuit coniunx [[Elizabeth II (regina Britanniarum)|Elisabethae II]] reginae [[Index Regum Britanniae Britanniarumque|Britanniarum]], quam die [[20 Novembris]] [[1947]] in [[matrimonium]] duxit. == Notae == <references /> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Prince Philip NASA cropped.jpg|thumb|Princeps Philippus]] *Alexandra Yugoslaviae. [[1959]]. ''Prince Philip: A Family Portrait.'' Londinii: Hodder and Stoughton. *Boothroyd, Basil. [[1971]]. ''Prince Philip: An Informal Biography.'' Novi Eboraci: McCall. ISBN 0-841-50116-5. *Brandreth, Gyles. [[2004]]. ''Philip and Elizabeth: Portrait of a Marriage.'' Londinii: Century. ISBN 0-7126-6103-4. *Eade, Philip. [[2011]]. ''Prince Philip: The Turbulent Early Life of the Man Who Married Queen Elizabeth II.'' Novi Eboraci: St. Martin's Griffin. ISBN 978-1-250-01363-7. *Heald, Tim. [[1991]]. ''The Duke: A Portrait of Prince Philip.'' Londinii: Hodder and Stoughton. ISBN 0-340-54607-7. *Lacey, Robert. [[2002]]. ''Royal: Her Majesty Queen Elizabeth II.'' Londinii: Little, Brown. ISBN 0-316-85940-0. *Vickers, Hugo. [[2000]]. ''Alice, Princess Andrew of Greece.'' Londinii: Hamish Hamilton. ISBN 0-241-13686-5. == Nexus externi == {{Fontes biographici}} {{CommuniaCat|Prince Philip, Duke of Edinburgh|Philippum principem}} * [http://www.faz.net/s/Rub501F42F1AA064C4CB17DF1C38AC00196/Doc~E537E0E25251441128284B0F44C598CDF~ATpl~Ecommon~Scontent.html De Principe Philippo cum collectione citationum eius] {{Lifetime|1921|2021|Philippus dux E}} [[Categoria:Incolae Corcyrae]] [[Categoria:Nobiles Angliae]] m4rsde698vreprheo9wdue7a43kj1ur 0 48219 3988252 3658371 2026-09-15T16:43:58Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988252 wikitext text/x-wiki In [[mathematica]], '''systema aequationum''' nominatur turma minime duarum [[aequatio]]num, quarum variabilia aequalis symboli (velut <math> x </math>, <math> y </math>, <math> a </math>, ...) etiam eandem magnitudinem designant. Solutiones talis systematis sunt omnia ea paria, triplicia et quae sunt similia numerorum, qui in eos substituendos in singulis aequationibus semper sententias veras dant. == Systemata duarum aequationum duorumque variabilium == === Systemata linearia === Exempli gratia, hoc systema affertur: :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & x & - & y & = & 1 \end{matrix}</math> In [[systema aequationum linearium|systemate lineari]], variabilia tantum primae potentiae esse licet. Praeterea, neque producta inter varibilia neque quotos (<math> x \cdot y </math>, <math> \frac{x}{y} </math>) continet. Ergo est formae generalis: :<math>\begin{matrix} (1) & a_{1} \cdot x & + & b_{1} \cdot y & = & c_{1} \\ (2) & a_{2} \cdot x & + & b_{2} \cdot y & = & c_{2} \end{matrix}</math> Talia systemata saepe inveniuntur; qua de causa multae rationes ad ea solvenda creatae sunt. Systema in forma [[matrix (mathematica)|matricis]] scribere potest, ut <math>AX = B</math>. Sunt iis etiam tres casus solutionum possibiles. ==== Casus solutionum talium systematum ==== Ex numeris <math> a_{1}, a_{2}, b_{1}, b_{2}, c_{1}, c_{2} </math> (coefficientibus valoribusque asolutis) pendent: * Si <math> \nexists k \in \mathbb{R}: (a_{1} = k \cdot a_{2}) \land (b_{1} = k \cdot b_{2}) </math>, tum systemati exacte una [[solutio aequationis|solutio]] est. * Si <math> \exist k \in \mathbb{R}: (a_{1} = k \cdot a_{2}) \land (b_{1} = k \cdot b_{2}) \land (c_{1} \neq k \cdot c_{2}) </math>, nulla solutio est. * Si <math> \exist k \in \mathbb{R}: (a_{1} = k \cdot a_{2}) \land (b_{1} = k \cdot b_{2}) \land (c_{1} = k \cdot c_{2}) </math>, systema infinitam [[aggregatio (mathematica|aggregationem]] solutionum habet (unum variabilium e tota aggregatione <math> \mathbb{R} </math> deligi potest, substituendo eum in una aequationum valor alterius variabilis qui pertinet ad valorem delectum reperiri potest; aggregatio solutionum systematis ergo totidem elementorum atque aggregatio numerorum realium <math> \mathbb{R} </math> habet). Exempli gratia, systema antea datum his notis cognitionis examinare possumus: <math> a_{1} = b_{1} = a_{2} = c_{2} = 1 </math>; <math> b_{2} = -1 </math>; <math> c_{1} = 3 </math> Ergo: <math> a_{1} = 1 \cdot a_{2} </math>, sed <math> b_{1} = -1 \cdot b_{2} </math>: <math> \nexists k \in \mathbb{R}: (a_{1} = k \cdot a_{2}) \land (b_{1} = k \cdot b_{2}) </math>. Igitur hoc systema aequationum unam solutionem habet. Si systema sic fuisset: :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & x & + & y & = & 1 \end{matrix}</math> tum ei nullae solutiones fuissent. Si datum esset: :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & 2x & + & 2y & = & 6 \end{matrix}</math> systema aggregationem solutionum infinitam habuisset. ==== Rationes ad ea solvenda ==== ===== Ratio additionis ===== Haec ratio cognitione multiplicationem esse transformationem aggregationem solutionum non mutantem utitur. Una aequationum eo modo multiplicatur, ut unum eius variabilium (<math> x </math> aut <math> y </math>) [[magnitudo absoluta|magnitudine absoluta]] neque [[signum (numeri)|signo]] aequale variabile alterius aequationis aequet. Tum aequationes adduntur; aequatio, quae sic obtinetur, etiam solutionem describit. Multiplicatione apta facta, unum variabile nusquam iam apparetur, ergo alterum admodum facile computare possumus. Exempli gratia, systema cuius iam mentionem factam est, hac ratione ita solvitur: :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & x & - & y & = & 1 \end{matrix}</math> Variabile y, status, cui studere debemus, iam convenit, itaque multiplicare necessarium non est statimque additionem facere possumus. Hanc aequationem obtinemus: <math> 2x = 4 </math>, ergo <math> x = 2 </math> Nunc substituimus hunc valorem in una aequationum atque reperimus etiam alterum valorem: <math> 2 + y = 3 </math>, ergo <math> y = 1 </math>. Solutio huius systematis igitur est <math> (2|1) </math> (nota bene valores x et y non duas solutiones systematis esse, sed unam solutionem coniunctim formare). ===== Ratio substitutionis ===== Unum variabilium explicite exprimitur, id est aequatio transformatur, ut sit <math> x = ... </math> aut <math> y = ... </math>, tum terminus "..." pro variabile explicite expresso in alteram aequationem substituitur. Ita aequatio, quae obtinetur, tantum unum variabile continet, quod per transformationes computari potest. Alterum variabile substituendo variabile cognitum reperitur. :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & x & - & y & = & 1 \end{matrix}</math> Secunda aequatio ita transformatur: <math> x = y + 1 </math>. Nunc terminus <math> y + 1 </math> in aequationem primam substituitur: <math> (y + 1) + y = 3 </math>, ergo <math> y = 1 </math>, substituendo reperitur <math> x = 2 </math> ===== Ratio aequandi ===== Ad hanc rationem peragendam, in ambabus aequationibus idem variabile explicite exprimendum est; tum duo termini variabile describentes aequantur. :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 3 \\ (2) & x & - & y & = & 1 \end{matrix}</math> Systema transformatur: :<math>\begin{matrix} (1) & x & = & 3 & - & y & \\ (2) & x & = & 1 & + & y & \end{matrix}</math> Ergo: <math> 3 - y = 1 + y </math>, concluditur: <math> y = 1 </math> et ex hoc <math> x = 2 </math>. ===== Ratio quae [[lex Crameri|lege Crameri]] utitur ===== In hac ratione, nullae transformationes necessariae sunt, sed numeri certi ([[determinans|determinantes]]) computari debent: <math> x = \frac{\begin{vmatrix} c_{1} & b_{1} \\ c_{2} & b_{2} \end{vmatrix}}{\begin{vmatrix} a_{1} & b_{1} \\ a_{2} & b_{2} \end{vmatrix}} = \frac{c_{1} \cdot b_{2} - b_{1} \cdot c_{2}}{a_{1} \cdot b_{2} - b_{1} \cdot a_{2}} </math> et <math> y = \frac{\begin{vmatrix} a_{1} & c_{1} \\ a_{2} & c_{2} \end{vmatrix}}{\begin{vmatrix} a_{1} & b_{1} \\ a_{2} & b_{2} \end{vmatrix}} = \frac{a_{1} \cdot c_{2} - c_{1} \cdot a_{2}}{a_{1} \cdot b_{2} - b_{1} \cdot a_{2}} </math> Hic termini obtineri possunt, si systema generale (in quo neque coefficientes neque valores aboluti numeris certis supplentur) solvitur. ==== Interpretatio graphica ==== Graphice utraque aequatio systematis directionem describit; omnia puncta quorum coordinata uni aequationum satisfaciunt, in directione eius sita sunt. Ergo quaeque solutio systematis in utraque directione sita est. Directiones parallelae interque eas aequales esse possunt; haec casus aggregationes solutionum nullius elementi et infinitae repraesentant. Plerumque autem altera directio alteram secat exacteque unum punctum commune habent, quod aequat casum unius solutionis. Systemata ergo etiam graphice solvi possunt (id est, per directiones repraesentantes describendum), sed via calculandi saepissime facilior celeriorque est. === Alia talia systemata magna === Ut demonstratum est, systema aequationum etiam significationem graphicam habet; solutiones eius puncta communia graphiorum, quae ab aequationibus repraesentantur, aequant. Qua de causa non solum talia systemata graphice, sed etiam problema graphica, aequationibus expressa, per systemata aequationum solvi possunt. ==== Puncta communia [[circulus|circuli]] directionisque ==== Directio describi potest aequatione <math> ax + by = c </math>, circulus per <math> (x - u)^2 + (y - v)^2 = r^2 </math> (ubi u coordinatum x, v coordinatum y centri atque r radium circuli designat). Si puncta communia directionis et circuli quaeruntur, tantum hoc systema solvendum est: :<math>\begin{matrix} (1) & ax & + & by & = & c \\ (2) & (x - u)^2 & + & (y - v)^2 & = & r^2 \end{matrix}</math> Quomodo autem tale systema solvere possumus? Hic ratio substitutionis commendabilis est. In aequatione directionis, facile unum variabilium per alterum exprimi potest; terminus huius variabilis in aequatione circuli substituitur. Eventus est [[aequatio quadratica]], quae , ut constat, aut duae aut una aut nullae solutiones reales habet. Hoc rursus graphice interpretare possumus, quod directioni ad circulum tres situs possibiles sunt: * passans (nulle punctum commune) * tangens (unum punctum commune) * secans (duo puncta communia) ==== Puncta communia circuli (originis) [[ellipsis]]que ==== Nunc habemus systema :<math>\begin{matrix} (1) & x^2 & + & y^2 & = & r^2 \\ (2) & b^2x^2 & + & a^2y^2& = & a^2b^2 \end{matrix}</math> In utraquae aequatione variabilia tantum potentia secundae videmus. Ergo ea ita substituere possumus: <math> u = x^2 </math>, <math> v = y^2 </math>. Nunc systema est formae :<math>\begin{matrix} (1) & u & + & v & = & r^2 \\ (2) & b^2u & + & a^2v & = & a^2b^2 \end{matrix}</math> Hoc systema lineare variabilium u et v repraesentat. Quod quadam ratione memorata solvimus, tum per valores u et v valores x et y ([[radix|radices]] eorum) computare possumus. Si u aut v negativus est, nulla puncta communia sunt. Si unus valorum 0 est (ambos 0 aequare impossibile est, quod summa eorum <math> r^2 > 0 </math> est), tantum duo talia puncta, aliter quattuor sunt. == Systemata duarum aequationum triumque variabilium == :<math>\begin{matrix} (1) & a_{1}x & + & b_{1}y & + & c_{1}z & = & d_{1} \\ (2) & a_{2}x & + & b_{2}y & + & c_{2}z & = & d_{2} \end{matrix}</math> Talia systemata aequationum numquam exacte unam solutionem (trium partium) habent, quod ut hoc possibile sit, numerus varibilium eum aequationum aequare aut eo minor esse debet. Haec interpretatio graphica est: Singulae aequationes superficies planas repraesentant. Ergo graphice demonstrari potest etiam hic tres casus solutionum esse: # Si superficies planae parallelae sunt, nullum punctum commune habent, ergo systemati etiam nulla solutio est. Hic casus fit, si coefficientes variabilium neque valores absoluti duarum aequationum aequalis proportionis sunt (id est, <math> \frac{a_{1}}{a_{2}} = \frac{b_{1}}{b_{2}} = \frac{c_{1}}{c_{2}} = k \neq \frac{d_{1}}{d_{2}} </math> # Si duae aequationes eandem superficiem planam describunt, omnia puncta huius solutiones systematis sunt. Hoc fit, si non solum coefficientes, sed etiam valores absoluti aequalis proportionis sunt. # Si autem altera superficierum alteram secat, omnes solutiones in quadam directione sitae sunt; tum coefficientes variabilium aequalis proportionis non sunt. Omnes casus admodum facile cognitu sunt neque casus primi secundique aggregatio solutionum difficilior repertu est. Sed quomodo possumus reperire directionem solutionum casus tertii? Quaedam ratio est duo variabilium per tertium exprimere; hoc perfecto directio per parametrum realem describi potest. Exempli gratia: :<math>\begin{matrix} (1) & 5x & + & 2y & + & 3z & = & 10 \\ (2) & 2x & + & 3y & - & z & = & 5 \end{matrix}</math> Hic varibilia y et z per x describuntur. Primum aut y aut z in utraque aequatione explicite exprimitur, quod dat, exempli gratia: :<math>\begin{matrix} (1) & z & = & -\frac{5}{3}x & - & \frac{2}{3}y & + & 10 \\ (2) & z & = & 2x & + & 3y & - & 5 \end{matrix}</math> Nunc duo termini dexteri aequantur: <math> -\frac{5}{3}x - \frac{2}{3}y + 10 = 2x + 3y - 5 </math> y per x exprimitur: <math> y = -x + \frac{45}{11} </math> In uno terminorum z pro y substituitur: <math> z = 2x + 3y - 5 = 2x - 3x + \frac{135}{11} - 5 = -x + \frac{80}{11} </math> Parametro x aequatio directionis constituitur: <math> \vec x = \begin{pmatrix} x \\ y \\ z \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 + x \\ \frac{45}{11} - x \\ \frac{80}{11} - x \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 0 \\ \frac{45}{11} \\ \frac{80}{11} \end{pmatrix} + x \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ -1 \end{pmatrix} </math> Ergo: <math> g: \vec x = \begin{pmatrix} 0 \\ \frac{45}{11} \\ \frac{80}{11} \end{pmatrix} + \lambda \cdot \begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ -1 \end{pmatrix}; \lambda \in \mathbb{R} </math> == Systemata trium aequationum triumque variabilium == === Systemata linearia === :<math>\begin{matrix} (1) & a_{1}x & + & b_{1}y & + & c_{1}z & = & d_{1} \\ (2) & a_{2}x & + & b_{2}y & + & c_{2}z & = & d_{2} \\ (3) & a_{3}x & + & b_{3}y & + & c_{3}z & = & d_{3} \end{matrix}</math> Interpretatio graphica est aggregatio omnium punctorum communium trium superficierum planarum. ==== Casus solutionum ==== Numero casuum solutionum iam admodum multiplicia sunt. # Si omnes tres aequationes eandem superficiem planam describunt, aggregatio solutionum omnia puncta huius superficiei continet. # Si duabus aequationum una superficies, sed tertia aequatione parallela superficies exprimitur, aggregatio solutionum est vacua. Eadem res est, si tres superficies omnes parallelae, sed non aequales sunt. # Si duae superficierum aequales atque tertia non parallela, sed secans est, aggregatio solutionum a directione communi repraesentatur. # Si duae superficierum parallelae (id est, non aequales) tertiaque secans est, aggregatio rursus vacua est. # Etiam si nulla parallelitas in systemate tenetur, hoc dum complures casus solutionum includit. Exempli gratia, tres superficies tantum unam directionem communem habere possunt; hoc casu sane aggregatio solutionum directio est. # Possibile quoque est tres directiones communes (binarum superficierum) parallelae esse et itaque nullum punctum commune habere (vacua aggregatio solutionum). # Denique casus principalis memoretur; id est, superficiebus planis exacte unum punctum commune est (quod hic rursus possibile est, quia numerus solutionum eum variabilium aequat). ==== Exemplum, quod ratione additionis solvitur ==== :<math>\begin{matrix} (1) & 5x & + & 2y & - & 3z & = & 10 \\ (2) & 3x & - & y & + & z & = & 5 \\ (3) & 7x & + & 2y & + & 5z & = & 6 \end{matrix}</math> Nota bene: optimum est primum aequationes parallelitate examinare, quia ita solutio systematis valde facilior esse potest. Hic systemati nulla parallelitas est; ergo id aliter solvere debemus. Saepissime ad tale systema solvendum utitur ratione additionis. Primum secunda aequatio factore 3 multiplicatur atque ea primaque aequatio adduntur. Eventus est aequatio <math> 14x - y = 25 </math> (variabile z amotum est). Similiter secunda aequatio (formae originalis) tum factore –5 multiplicatur, postea productum atque tertia aequatio adduntur. Rursus obtinetur aequatio duorum variabilium: <math> -8x + 7y = -19 </math>. Duae aequationes creatae novum systema aequationum formant. Solutio eius dat partes x et y solutionis systematis originalis. Substituendo ea in una aequationum reperitur tertia pars z. Huius systematis solutio est <math> \left(\frac{26}{15}\left|\frac{-11}{15}\right|\frac{-14}{15}\right) </math>. === Alia systemata === Nonnumquam facilia, sed saepius difficilia solutu sunt. Aliquando substitutio iuvare potest: :<math>\begin{matrix} (1) & 5x^3 & - & 2y^2 & + & z & = & 4 \\ (2) & 2x^3 & + & y^2 & - & z & = & 1 \\ (3) & 3x^3 & + & 3y^2 & + & 2z & = & 15 \end{matrix}</math> Hic variabilia x et y per <math> u = x^3 </math> atque <math> v = y^2 </math> supplere possumus: :<math>\begin{matrix} (1) & 5u & - & 2v & + & z & = & 4 \\ (2) & 2u & + & v & - & z & = & 1 \\ (3) & 3u & + & 3v & + & 2z & = & 15 \end{matrix}</math> Computatio dat: <math> u = 1; v = 2; z = 3 </math>. Quia scimus <math> u = x^3; v = y^2 </math>, etiam x atque y computari potest: <math> x = 1; y = \pm\sqrt{2} </math>. Ergo systemati sunt duae solutiones: <math> (1; \sqrt{2}; 3) </math> et <math> (1; -\sqrt{2}; 3) </math>. == Systemata, quae plus aequationum vel variabilium tribus habent == Sane plurimi eorum (rationibus adhuc memoratis) solvi non possunt. Systemata linearia, quibus totidem aequationes atque variabilia sunt, si solutionem habent, haec semper lege Crameri generali reperiri potest. === [[Lex Crameri]] generalis === :<math>\begin{matrix} (1) & a_{1;1}x_{1} & + & a_{1;2}x_{2} & + & a_{1;3}x_{3} + & a_{1;4}x_{4} & + \ldots + & a_{1;n}x_{n} = & c_{1} \\ (2) & a_{2;1}x_{1} & + & a_{2;2}x_{2} & + & a_{2;3}x_{3} + & a_{2;4}x_{4} & + \ldots + & a_{2;n}x_{n} = & c_{2} \\ (3) & a_{3;1}x_{1} & + & a_{3;2}x_{2} & + & a_{3;3}x_{3} + & a_{3;4}x_{4} & + \ldots + & a_{3;n}x_{n} = & c_{3} \\ (4) & a_{4;1}x_{1} & + & a_{4;2}x_{2} & + & a_{4;3}x_{3} + & a_{4;4}x_{4} & + \ldots + & a_{4;n}x_{n} = & c_{4} \\ \ldots \\ (n) & a_{n;1}x_{1} & + & a_{n;2}x_{2} & + & a_{n;3}x_{3} + & a_{n;4}x_{4} & + \ldots + & a_{n;n}x_{n} = & c_{n} \end{matrix}</math> Lex nunc dicit: <math> x_{i} = \frac{\det(M_i)}{\det(M)} </math> ([[determinans]]), ubi <math> M </math> est [[matrix (mathematica)|matrix]] coefficientium (id est, matrix linearum columnarumque n, quae habet in linea numero j atque in columna numero k coefficientem aequationis <math> a_{j;k} </math>) atque <math> M_{i} </math> est matrix, quae obtinetur, si pro numeris columnae numero i matricis coefficientium valores absoluti aequationis (<math> c_{1}; c_{2}; \ldots; c_{n} </math>) usurpantur. Si autem <math> \det(M) = 0 </math>, aequatio non unam solutionem habet, sed aut nullam solutionem aut aggregationem infinitam solutionum (quae repraesentari potest a directione, a superficie plana ...). == Usus (exempla) == === Problema motionum === Ad haec problema solvenda, necesse est cognovisse legem [[physica]]m <math> v = s \cdot t </math> (ubi v est [[velocitas]] motionis, s [[spatium]] quod carpitur atque t [[tempus]] quod usurpatur. ==== Exemplum primum ==== "Claudius domum suam relinquit atque in directionem fori (quod a domo 5 km abest) proficiscitur (velocitas eius est <math> v_{C} = 4 \frac{km}{h} </math>). Sexta parte horae post, frater eius eum prosequi (<math> v_{F} = 10 \frac{km}{h} </math>) incipit, quia Claudius marsuppium suum domi reliquit. Fraterne Claudium assequetur, antequam in forum advenerit atque, si hoc fiet, ubi alter fratrum in alterum incidet?" Hoc problemum systema duarum aequationum duorumque variabilium dat. Primum momentum profectionis Claudii 0 (h) nominamus. Tempore valorem t (h) consecuto spatium eius erit <math> s_{C} = 4 \cdot t </math> (quia <math> s = v \cdot t </math>). Motio fratris tantum sexta parte horae (10 min) post incipit, ergo tempore <math> \frac{1}{6} (h) </math> dum spatium ei est 0 (km). Deinde, is quoque moveri incipit; ergo spatium eius computari potest per formulam <math> s_{F} = 10 \cdot {t - \frac{1}{6}} </math>. Claudium assequetur cum <math> s_{C} = s_{F} </math>. Igitur solvendum est hoc systema: :<math>\begin{matrix} (1) & s & = & 4t \\ (2) & s & = & 10t & - & \frac{5}{3} \end{matrix}</math> Hic optimum est ratione aequandi uti, quia variabile s iam in utraque aequatione explicite exprimitur. Obtinemus <math> 4t = 10t - \frac{5}{3} </math>, quo concludimus <math> t = \frac{5}{18} h = 16 min 40 s </math>. Quid autem hoc significat? In prima aequatione substituimus; eventus est <math> s = \frac{10}{9} km </math>. Ergo frater Claudium iam ante forum assequetur. ==== Exemplum secundum ==== "Nunc Claudius amicum suum Manium visitare cogitat; qui ab eo etiam 5 km abest. Rursus Claudius domo proficiscitur (velocitas <math> v_{C} = 4 \frac{km}{h} </math>). Manius, qui eodem tempore domum relinquit, ei obviam it velocitate <math> v_{M} = 5 \frac{km}{h} </math>. Quando et ubi duo convenient?" Rursus formula spatii Claudii est <math> s_{C} = 4 \cdot t </math>. Nunc autem condicio secundi diversa est, quod in directionem contrariam iter facit. Ergo primum spatium ei est 5 km, sed motione eius hoc minuitur. Ergo formula est <math> s_{M} = 5 - 5 \cdot t </math>, quod dat systema: :<math>\begin{matrix} (1) & s & = & 4t \\ (2) & s & = & -5t & + & 5 \end{matrix}</math> Rursus terminorum dexterorum alterum cum altero aequare possumus: <math> 4t = -5t + 5 </math>, ergo <math> t = \frac{5}{9} h = 33 min 20 s </math>. Cum convenient, a domo Claudii aberunt <math> \frac{20}{9} km </math>. === Problema mixturarum (exemplum) === "500 ml solutionis 10 % cuiusdam substantiae liquidae creare debemus, sed habemus tantum solutiones 3 % atque 25 %. Quot ml utriusque solutionis usurpari debent, ut solutio concentrationis<ref>Ernestus Gotthold Struve D., ''Paradoxum chymicum sine igne'', Ienae, 1715, apud Ernestum Claudium Bailliar, p. 55. [http://books.google.com.br/books?id=s8MPAAAAQAAJ&pg=PT62&lpg=PT62&dq=concentrationibus&source=bl&ots=g6-lXUDh65&sig=_LFxoUn2xECZDsD0_jbEtnhzhIk&hl=pt-BR&sa=X&ei=hfdfT8_FCOni0QHy2tynBw&sqi=2&ved=0CEYQ6AEwBQ#v=onepage&q=concentrationibus&f=false] [[Libri Googles]] {{Ling|Latine}}</ref> quantitatisque necessariae obtineatur?" Primum scimus summam duarum quantitatum, quibus utimus, esse 500 ml, ergo, si quantitatem solutionis 3 % symbolo x atque solutionis 25 % symbolo y designamus, haec est relatio inter eas: <math> x + y = 500 </math>. Praeterea cognovimus quantitatem substantiae, quae in solutione quaesita tenetur: 50 ml (quia 10 % quantitatis 500 ml sunt 50 ml). x ml solutionis 3 % continent <math> 0,03 \cdot x ml </math> huius substantiae, y ml secundae solutionis <math> 0,25 \cdot y ml </math>. Summa horum duorum numerorum 50 ml aequare debet. Ergo aequatio secunda systematis aequationum est <math> 0,03x + 0,25y = 50 </math>. :<math>\begin{matrix} (1) & x & + & y & = & 500 \\ (2) & 0,03x & + & 0,25y & = & 50 \end{matrix}</math> Exempli gratia, secunda aequatio factore -4 multiplicatur aequationesque adduntur (ratio additionis): <math> 0,88x = 300 </math>, ergo: <math> x = \frac{3750}{11} ml \approx 340,91 ml </math>. y igitur est circiter <math> 159,09 ml </math>. === [[Chemia]]: Problemum reperiendi coefficientes [[aequatio chemica|aequationis chemicae]] === Exempli gratia, scimus [[aqua]]m <math> H_2O </math> e reactione gasorum <math> H_2 </math> ([[hydrogenium|hydrogenii]]) et <math> O_2 </math> ([[oxygenium|oxygenii]]) nasci. Sed impossibile est aequationem <math> \mathrm{H_2 + O_2 \rightarrow H_2O}</math> veram esse, quod numerus [[atomus|atomorum]] sinister numerum atomorum dexterum non aequat. Aequatio generalis est <math> \mathrm{x\ H_2 + y\ O_2 \rightarrow z\ H_2O}</math>, ubi x est numerus [[molecula]]rum <math> H_2 </math>, y molecularum <math> O_2 </math> atque z molecularum <math> H_2O </math>. Hic sunt tria variabilia! Necessitatem aequalium numerorum atomorum spectantes, reperimus aequationes :<math>\begin{matrix} (1) & 2x & = & 2z \\ (2) & 2y & = & z \end{matrix}</math> Habemus tria variabilia, sed tantum duas aequationes, ergo systema certe non unam solutionem habet, sed aggregationem infinitam solutionum. Quia solutiones in directione sitae sunt atque partes proportionales habent, unum variabilium ad libidinem numero positivo substituere possumus. Exempli gratia, <math> x = 1 </math>: :<math>\begin{matrix} (1) & 2 & = & 2z \\ (2) & 2y & = & z \end{matrix}</math> Concludimus: <math> z = 1 </math> et ex hoc: <math> y = \frac{1}{2} </math>. Quod moleculae dimidiae non sunt atque, ut iam memoratum est, partes solutionum proportionales sunt, etiam omnia variabilia factore 2 multiplicari licet; eventus finalis est <math> x = 2, y = 1, z = 2 </math>, ergo aequatio chemica vera est: <math> \mathrm{2\ H_2 + O_2 \rightarrow 2 H_2O}</math> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> [[Categoria:Algebra]] lmw9w4hc8s477hdk6ypqnnu4zjc94f9 14 51434 3988302 3865443 2026-09-15T19:36:42Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Mediolanum]] 3988302 wikitext text/x-wiki {{CommuniaCat|House of Sforza}} [[Categoria:Domus regnatrices]] [[Categoria:Mediolanum]] k5pvsjuoimqqor24herv8aj79qvavoh 0 51960 3988118 3953538 2026-09-15T13:00:44Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Copia]] ad [[Aggregatio (theoria classium)]]: Videatur [[Disputatio:Aggregatio (theoria classium)|pagina disputationis]] 3953538 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Classis (mathematica)|tempus=20260407051938|disputatio=petitio-temporis-20260407051938-vicipaediani}} {{L}}{{Vide discretivam|copia in re mathematica}} '''Copia'''{{LLHL25 ref|Menge|25}} vel '''classis'''<ref>[[iarchive:arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up|Giuseppe Peano, ''Arithmetices principia: nova methodo'' (Fratres Bocca: 1889).]] {{ling|Latine}}.</ref> in [[mathematica]] est quorundam elementorum mathematicorum collectio. Secundum definitionem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "copia est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio omni rigore mathematico carens postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de copia copiarum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], copia sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Copiae denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem copiae indicentibus. Sunt duae formae copiae: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius copiae sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in copia ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse copiam superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Copia cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Copiae duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si copiae alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri copiae <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve copiarum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve copiarum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum copiarum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae copiae <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum copiarum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est copia haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones super descriptae visuales per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Copia A est copiae B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio copiarum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio copiarum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia copiarum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut copia describens denotari potest et solutio eius aequationis copia enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''copia solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[Copia vacua]] * [[Classis_(discretiva)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[N-plex]] * [[Theoria copiarum]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De copiis] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 71528mxso1k13bsijeuw8iyyny2ai5j 3988129 3988118 2026-09-15T13:32:27Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3988129 wikitext text/x-wiki {{res|Aggregatio}}<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> (olim etiam {{subres|classis}} dicta,<ref name="peano-1889" /> quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel fortasse etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[mathematica]] est quorundam elementorum mathematicorum collectio. Secundum definitionem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio omni rigore mathematico carens postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones super descriptae visuales per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[Aggregatio vacua]] * [[Classis_(discretiva)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 4191bmntm8jaccak22mz7mh1c30n3ap 3988145 3988129 2026-09-15T13:56:38Z Grufo 64423 3988145 wikitext text/x-wiki {{res|Aggregatio}}<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> (olim etiam {{subres|classis}} dicta,<ref name="peano-1889" /> nomen quod tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel fortasse etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[mathematica]] est quorundam elementorum mathematicorum collectio. Secundum definitionem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio omni rigore mathematico carens postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones super descriptae visuales per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[Aggregatio vacua]] * [[Classis_(discretiva)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} ir8s6r235p45cl1onfj2uxx4gfn05ft 3988146 3988145 2026-09-15T13:57:55Z Grufo 64423 3988146 wikitext text/x-wiki {{res|Aggregatio}}<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> (olim etiam {{subres|classis}} dicta,<ref name="peano-1889" /> nomen quod tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel fortasse etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[mathematica]] est quorundam elementorum mathematicorum collectio. Secundum definitionem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio omni rigore mathematico carens postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones super descriptae visuales per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[Aggregatio vacua]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} lcmdeve2cwrveplv0w6nv0hxps3xheq 3988179 3988146 2026-09-15T15:38:02Z Grufo 64423 3988179 wikitext text/x-wiki {{res|Aggregatio}}<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> (olim etiam {{subres|classis}} dicta,<ref name="peano-1889" /> nomen quod tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel fortasse etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam elementorum mathematicorum collectio. Secundum definitionem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio omni rigore mathematico carens postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones super descriptae visuales per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[Aggregatio vacua]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} lif3oldu9uuj8lzmytdfhkcx8p53r55 3988226 3988179 2026-09-15T16:21:50Z IacobusAmor 1163 ~ (10K) 3988226 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> vel '''classis''' tantum,<ref name="peano-1889" /> [[res]] quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} eegei835njvyxs0264ioge9ojakueiz 3988242 3988226 2026-09-15T16:36:03Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Aggregatio (theoria classium)]] ad [[Aggregatio (mathematica)]]: Item ut in aliis Vicipaediis 3988226 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> vel '''classis''' tantum,<ref name="peano-1889" /> [[res]] quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} eegei835njvyxs0264ioge9ojakueiz 3988247 3988242 2026-09-15T16:38:34Z Grufo 64423 3988247 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “classis, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> vel {{res|classis}} tantum,<ref name="peano-1889" /> ([[res]] quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 107zy660dy5dg4h9ljvtx23hpuqluya 3988287 3988247 2026-09-15T17:46:48Z Grufo 64423 3988287 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref> vel {{res|classis}} tantum<ref name="peano-1889" /> ([[res]] quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 5elwecyea0xdvv7k03mysq7dr8qyft9 3988317 3988287 2026-09-15T20:17:26Z Grufo 64423 De lemmatibus 3988317 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> ([[res]] quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatis]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans, exemplo {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}. Altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. Aequivalens, si <math> A \subset B </math> et <math> B \subset A </math>. Ergo: <math> A=B \Leftrightarrow A\subset B \land B \subset A. </math> * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} ah2pzen82ikm0x0ueihe6p46xd70241 3988405 3988317 2026-09-16T03:16:25Z Pseudo-philodoxia 207639 recensuntur infelicitates, et spero quod amelioravi 3988405 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positi, quibus efficitur ut excludatur [[antinomia Russelliana]] (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat). In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Notatione mathematicali: <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 9evm0kdwnnqqnypycdqg56b8ji5c91h 3988406 3988405 2026-09-16T03:18:48Z Pseudo-philodoxia 207639 minora 3988406 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam [[antinomiam Russellianam]] (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque antinomias. In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Notatione mathematicali: <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} mzoyt5ahm7ry2pcnkhujyqjri419y0l 3988407 3988406 2026-09-16T03:20:14Z Pseudo-philodoxia 207639 minor /* Definitiones */ 3988407 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam [[antinomiam Russellianam]] (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque antinomias. In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Differentiae'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math> elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio haec: <math> A \times B = \lbrace (x/y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x/y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Definitones supra descriptae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' factae: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} qsa8spjb58z8nr0mgawz6zqpy2if6fl 3988408 3988407 2026-09-16T03:27:30Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Definitiones */ elaboratur definitio producti Cartesiani, etiam minora recensui 3988408 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam [[ens|entium]] [[mathematica|mathematicorum]] collectio. Secundum [[definitio]]nem [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam [[antinomiam Russellianam]] (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque antinomias. In [[philosophia]], aggregationes sunt [[res (philosophia)|res]] [[abstractio|abstractae]]. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x,y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} rxcj982mhysiekbwebeiuwvfr92e8gp 3988409 3988408 2026-09-16T03:34:30Z Pseudo-philodoxia 207639 adduntur vicidatae nexus 3988409 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}}. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x,y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} fsb2g4dqmqtww58ux9lpx6rbzhjjv4f 3988410 3988409 2026-09-16T03:35:04Z Pseudo-philodoxia 207639 minor 3988410 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \land y \notin B \rbrace .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace = \lbrace (x,y): x \in A \land y \in B \rbrace. </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 076x919rolf6t0xcdlq5q5ix3vd4on3 3988411 3988410 2026-09-16T03:37:27Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Definitiones */ hanc abbreviatam aggregationis-aedificatoris notationem (ut ita dicam) nunquam vidi in ullo mathematicali textu, et non congruit descriptioni in pagina. 3988411 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A. </math>) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace = \lbrace x\in A \lor y \in B \rbrace .</math> </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace .</math> </center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) .</math> </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} rm1i73xpxlw434uzo27ebqi5a0yixhr 3988412 3988411 2026-09-16T03:38:14Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Definitiones */ minora 3988412 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia aggregationum A et B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} bsvbxkopl7ttd4a06wbgmb4n91pqlly 3988413 3988412 2026-09-16T03:39:19Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Definitiones */ clarificatur illustratio differentiae 3988413 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia qua differt ipsa A ab ipsa B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1/1),(1/3),(1/5),(1/7),(1/9),(2/1),(2/3),(2/5),(2/7),(2/9),(4/1),(4/3),(4/5),(4/7),(4/9),(7/1),(7/3),(7/5),(7/7),(7/9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1;3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} hmsreaslekwhaqlbdemlp0ylx291xk1 3988414 3988413 2026-09-16T03:42:06Z Pseudo-philodoxia 207639 alterantur punctuationes varias ad commata 3988414 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <br /> <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia qua differt ipsa A ab ipsa B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1,1),(1,3),(1,5),(1,7),(1,9),(2,1),(2,3),(2,5),(2,7),(2,9),(4,1),(4,3),(4,5),(4,7),(4,9),(7,1),(7,3),(7,5),(7,7),(7,9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1,3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} 2sfa4gif9j6pe38g8e4d07reed8gryo 3988415 3988414 2026-09-16T03:49:24Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Definitiones */ minora 3988415 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia qua differt ipsa A ab ipsa B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math> A \times B = \lbrace (1,1),(1,3),(1,5),(1,7),(1,9),(2,1),(2,3),(2,5),(2,7),(2,9),(4,1),(4,3),(4,5),(4,7),(4,9),(7,1),(7,3),(7,5),(7,7),(7,9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1,3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} il3d236ob42bnlq14sf85e0x2iivxox 3988416 3988415 2026-09-16T03:50:48Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Exempla */ valde longum est novissimum <math></math>, ergo secavi 3988416 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia qua differt ipsa A ab ipsa B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa semel vel compluries scribere. Ne ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math>A \times B</math> = <math>\lbrace (1,1),(1,3),(1,5),</math><math>(1,7),(1,9),(2,1),(2,3),(2,5),</math><math>(2,7),(2,9),(4,1),(4,3),(4,5),(4,7),(4,9),(7,1),</math><math>(7,3),(7,5),(7,7),(7,9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1,3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} boxlr5dfmrqt8c0pi0ly4ifx7juv6vo 3988417 3988416 2026-09-16T03:51:46Z Pseudo-philodoxia 207639 minora 3988417 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{res|Aggregatio}},<ref name="peano-1889">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium {{lectio|aggregatio}}”.</ref><ref>{{*Cfr}} etiam {{LTL|aggregatio|155}}.</ref> olim etiam {{res|classis}}<ref name="peano-1889" /> (quae tamen hodie [[classis (theoria classium)|aliud]] significat), vel etiam {{res|collectio}}{{Convertimus}} vel fortasse {{res|copia}},{{LLHL26 ref|Menge|29}} in [[theoria classium]] est quorundam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ens mathematica|entium mathematicorum|qid=Q246672}} collectio. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|definitionem|definitio|qid=Q101072}} [[Georgius Cantor|Georgii Cantoris]], "aggregatio est comprehensio elementorum cogitationis nostrae bene discretorum in unum". Quae definitio, omni rigore mathematico carens, postea substituta est [[Axioma|axiomatibus]] ab [[Ernestus Fridericus Ferdinandus Zermelo|Ernesto Zermelo]] et [[Adolfus Abraham Halevi Fraenkel|Adolfo Fränkel]] positis ad excludandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antinomia Russelliana|antinomiam Russellianam|qid=Q33401}} (de aggregatione omnium aggregationum, quae semet ipsas non continent, num se ipsam contineat) aliasque [[Paradoxum|antinomias]]. In [[philosophia]], aggregationes sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|res abstracta (philosophia)|res abstractae|qid=Q123139280}} quaedam. == Denotationes et definitiones == === Denotationes === * Aggregationes denotari solent parenthesibus "{" et "}" usurpatis initium aut finem aggregationis indicantibus. Sunt duae formae aggregationis: una elementa enumerans ({{*eg}} {1,2} aut {Gaius, Petrus, Marcus}), altera elementa describens variabili vel variabilibus et sententia vel sententiis usa: Ad quae elementa sententia sequens (''praedicatum'') pertinet, ante symbolis ''':''' aut '''|''' notatur variabilibus in parenthesibus "(" et ")" iterum adiectis. Ergo: <math> \lbrace x: \ S(x) \rbrace .</math> Si <math> x_0 </math> elementum huius aggregationis sit (id est: valet praedicatum variabili <math> x_0 </math>), notatur <math> x_0 \in \lbrace x: S(x) \rbrace .</math> * Tales <math> x </math> solent esse in aggregatione ''superiore'' (id est: cuncta elementa quae illi etiam huic aliis fortasse addiditis insunt). Sit <math> X </math> talis copia superior, tum scribi solet <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace .</math> Ut indicatur X talem esse aggregationem superiorem, scribi solet <math> X \supset \lbrace x \in X: S(x) \rbrace </math> aut <math> \lbrace x \in X: S(x) \rbrace \subset X.</math> === Definitiones === * Aggregatio cui nulla elementa insunt ''vacua'' vel ''inanis'' appellatur. Notatur symbolis <math> \lbrace \rbrace </math> vel <math> \emptyset .</math> * Aggregationes duae <math> A, B </math> ''eaedem'' vel ''aequae'' appellantur, si aggregationi alteri <math> A </math> eadem elementa ac alteri aggregationi <math> B </math> insunt. (Mathematicus scriberet quod <math> A=B </math> quotienscumque <math> A\subset B \land B \subset A </math>.) * ''Coniunctioni'' duarum pluriumve aggregationum omnia elementa e quaquam illarum insunt. Notatur symbolo <math> \cup </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cup B= \lbrace z: S_1(z) \text{ vel } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \lor S_2(z) \rbrace </math>. </center> * ''Sectioni'' duarum pluriumve aggregationum sola ea elementa insunt, quae in unaquaquam eorum inveniuntur. Notatur symbolo <math> \cap </math>. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \cap B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land S_2(z) \rbrace </math> .</center> * ''Complemento relativo'' vel ''differentiae'' <math> A \setminus B </math> (in quo <math> A, B </math> sunt aggregationes) elementa ex <math> A </math> sola insunt quae aggregationi <math> B </math> non insunt. Notatur symbolo '''\'''. Ergo: Sint <br /> <center> <math> A= \lbrace x: S_1(x) \rbrace </math> et <math> B= \lbrace y: S_2(y) \rbrace .</math> Tum: <br /> <center> <math> A \setminus B= \lbrace z: S_1(z) \text{ atque non } S_2(z) \rbrace = \lbrace z: S_1(z) \land \neg S_2(z) \rbrace</math>. </center> * ''Productum [[Renatus Cartesius|Cartesianum]]'' duarum aggregationum <math> A </math> et <math> B </math>, quod cruce <math> \times </math> denotatur, est aggregatio [[par ordinatum|parium ordinatorum]] quorum res prima inest ipsi <math> A </math> et res secunda inest ipsi <math> B </math>. Ergo <math> A \times B = \lbrace (x,y): x \in A \text { atque } y \in B \rbrace . </math> Res supra definitae per ''[[Diagramma Vennianum|diagrammata Venniana]]'' illustrantur: <gallery> Image:Venn A subset B.svg|<math>A \subset B</math><br />Aggregatio A est aggregationi B inferior Fasciculus:Venn0111.svg|<math>A \cup B</math><br />Coniunctio aggregationum A&nbsp;et&nbsp;B Image:Venn0001.svg|<math>A \cap B</math><br />Sectio aggregationum A et B. Image:Venn0100.svg|<math> A \setminus B</math><br />Differentia qua differt ipsa A ab ipsa B </gallery> == Exempla == Sint <math> A = \lbrace 1,2,4,7 \rbrace </math> et <math> B = \lbrace 1,3,5,7,9 \rbrace </math>. Tum: * <math> A \cup B = \lbrace 1,1,2,3,4,5,7,7,9 \rbrace = \lbrace 9,7,1,2,3,4,5 \rbrace .</math> Licet enim elementa vel semel vel compluries scribere; nec ordo quidem interest. * <math> A \cap B = \lbrace 1,7 \rbrace. </math> * <math> A \setminus B = \lbrace 2,4 \rbrace . </math> * <math>A \times B</math> = <math>\lbrace (1,1),(1,3),(1,5),</math><math>(1,7),(1,9),(2,1),(2,3),(2,5),</math><math>(2,7),(2,9),(4,1),(4,3),(4,5),(4,7),(4,9),(7,1),</math><math>(7,3),(7,5),(7,7),(7,9) \rbrace .</math> [[Aequatio]] aliqua ut aggregatio describens denotari potest et solutio eius aequationis aggregatio enumerans est. Quae saepe - praecipue in scholis - ''aggregatio solutionum'' appellatur. [[Aequatio#Quomodo possumus solvere aequationes gradus secundi|Aequatio quadratica]] exemplo: :<math> \lbrace x \in \mathbb R: x^2-2x-3 = 0 \rbrace = \lbrace -1,3 \rbrace .</math> ==Notae== <references/> {{NexInt}} * [[Aggregatio vacua]] * [[Algebra abstracta]] * [[Algebra Booleana (logica)|Algebra Booleana]] * [[Classis_(theoria classium)|Classis]] * [[Functio]] * [[Graphum]] * [[Grex (mathematica)|Grex]] * [[N-plex]] * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/Set.html De aggregationibus] in encyclopaedia Wolfram MathWorld {{ling|Anglice}} [[Categoria:Mathematica]] {{Myrias|Mathematica}} iqd67fhv56fgvjlox7y6x44qlw02onk 0 52025 3988282 3310551 2026-09-15T17:34:38Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Copia (discretiva)]] ad [[Copia]]: Numquam erit pagina quae “Copia” appellabitur et quae non erit pagina discretiva, ergo notas parenthesis removeo 3310551 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Copia''': :1. [[Copia (dea)]]: dea abundantiae :2. Copia: abundantia, opes, prodigentia :3. [[Multitudo]], ubi specialiter hoc sensu: ::*Militum numerus, exercitus, vires, potentia, in [[res militaris|re militari]] ( sensu militari forma pluralis saepissime abhibita). ::*[[Copia]] in re [[mathematica]]. :4. Copia: exemplar, reproductio, transcriptum (Lingua [[Latina]] mediaevalis). :5. [[Copia (Italia)]]: urbs Italiae, hodie ''[[Sybaris|Sibari]]''. a308zb8f9byfymh9y89kdu6at3rq5ko 3988285 3988282 2026-09-15T17:45:23Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3988285 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Copia}},{{LTL ref|Copia|862}} forma singulari, abundantiam indicare solet, forma autem plurali in [[res militaris|re militari]] militum numerum, [[exercitus|exercitum]], potentiam, vires, significat. Etiam esse potest: * '''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Copia (dea)|Copia|it|qid=Q6006878}}''', dea abundantiae * '''[[Multitudo]]''' * '''[[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]]''' in [[theoria classium]] * [[Lingua Latina|Linguā Latinā]] mediaevali, exemplar, duplicatio reproductio, transcriptum. * '''[[Copia (Italia)]]''': urbs Italiae, hodie ''[[Sybaris|Sibari]]''. == Notae == <references /> e4e9dp7tzce8gmqxgmsly2jzeoral6y 3988286 3988285 2026-09-15T17:45:58Z Grufo 64423 3988286 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Copia}},{{LTL ref|Copia|862}} forma singulari, '''abundantiam''' indicare solet, forma autem plurali in [[res militaris|re militari]] '''militum numerum''', [[exercitus|exercitum]], potentiam, vires, significat. Etiam esse potest: * '''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Copia (dea)|Copia|it|qid=Q6006878}}''', dea abundantiae * '''[[Multitudo]]''' * '''[[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]]''' in [[theoria classium]] * [[Lingua Latina|Linguā Latinā]] mediaevali, exemplar, duplicatio reproductio, transcriptum. * '''[[Copia (Italia)]]''': urbs Italiae, hodie ''[[Sybaris|Sibari]]''. == Notae == <references /> f5vnsdpeqhjcm4e7uczya9qkoa2g336 1 52105 3988120 3953558 2026-09-15T13:00:44Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Disputatio:Copia]] ad [[Disputatio:Aggregatio (theoria classium)]]: Videatur [[Disputatio:Aggregatio (theoria classium)|pagina disputationis]] 3953558 wikitext text/x-wiki ==Terminologia== I also translated this article to ancient Greek ([[incubator:Wp/grc/Θετόν]]). I intend to expand the Latin version soon, providing technical definitions, Wikimedia Commons images, and more content in general (excuse my bad syntax in advance though; ''mementote: "hic usor media Latinitate contribuere potest"'').<br /> [[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 11:48, 6 Iulii 2008 (UTC) : Quaestiunculam in paginam disputationis θετοῦ addidi. --[[Usor:Neander|Neander]] 23:00, 9 Iulii 2008 (UTC) :: My answer is in your vici-talk-page, Neandre. Regarding the article here, I encountered many difficulties with the technical terminology that deterred me from completing it; for example terms such as ''membership'' and ''elementhood''. If someone could help me render them in Latin, I would be grateful. <br>[[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 16:27, 19 Septembris 2008 (UTC) Is there a discussion somewhere about the Latin term? --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 18:02, 25 Octobris 2010 (UTC) :A set is a 'combination of elements'. Kindly consider 'coetus'( without the sexual overtones) and 'complexio'.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 02:12, 17 Augusti 2019 (UTC) == nomen rei quam Angli dicunt "set" == Propono verbum "congeries", quamquam fons Latinus mathematicus mihi modo non est praesto. ([[Specialis:Conlationes/91.66.120.171|91.66.120.171]] 20:24, 21 Februarii 2020 (UTC)) == Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “[[Classis (mathematica)]]” movenda? == <!-- Noli haec verba removere si formula die 7 Aprilis 2026 hora 05:19:38 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Movenda|20260407051938}} Appellatio “copia” e vocabulo Theodisco “Menge” videtur oriri, sed meā sententiā Latine non est bene inventa. Res in “[[theoria classium]]” iacet, atque fontes Latinos habemus qui “classem” dicunt.<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> Videatur etiam {{Nexus ad caput|Disputatio:Theoria classium|Fons tituli? copia vs. classis?}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:20, 7 Aprilis 2026 (UTC) === Annotationes === <references /> jewzpwts58yoiuewxp2pn93p77oj1w3 3988144 3988120 2026-09-15T13:56:09Z Grufo 64423 /* Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “Classis (mathematica)” movenda? */ Pagina mota est 3988144 wikitext text/x-wiki ==Terminologia== I also translated this article to ancient Greek ([[incubator:Wp/grc/Θετόν]]). I intend to expand the Latin version soon, providing technical definitions, Wikimedia Commons images, and more content in general (excuse my bad syntax in advance though; ''mementote: "hic usor media Latinitate contribuere potest"'').<br /> [[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 11:48, 6 Iulii 2008 (UTC) : Quaestiunculam in paginam disputationis θετοῦ addidi. --[[Usor:Neander|Neander]] 23:00, 9 Iulii 2008 (UTC) :: My answer is in your vici-talk-page, Neandre. Regarding the article here, I encountered many difficulties with the technical terminology that deterred me from completing it; for example terms such as ''membership'' and ''elementhood''. If someone could help me render them in Latin, I would be grateful. <br>[[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 16:27, 19 Septembris 2008 (UTC) Is there a discussion somewhere about the Latin term? --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 18:02, 25 Octobris 2010 (UTC) :A set is a 'combination of elements'. Kindly consider 'coetus'( without the sexual overtones) and 'complexio'.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 02:12, 17 Augusti 2019 (UTC) == nomen rei quam Angli dicunt "set" == Propono verbum "congeries", quamquam fons Latinus mathematicus mihi modo non est praesto. ([[Specialis:Conlationes/91.66.120.171|91.66.120.171]] 20:24, 21 Februarii 2020 (UTC)) == Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “[[Classis (mathematica)]]” movenda? == {{Quaestio absoluta}} <!-- Noli haec verba removere si formula die 7 Aprilis 2026 hora 05:19:38 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Movenda|20260407051938}} Appellatio “copia” e vocabulo Theodisco “Menge” videtur oriri, sed meā sententiā Latine non est bene inventa. Res in “[[theoria classium]]” iacet, atque fontes Latinos habemus qui “classem” dicunt.<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> Videatur etiam {{Nexus ad caput|Disputatio:Theoria classium|Fons tituli? copia vs. classis?}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:20, 7 Aprilis 2026 (UTC) : {{Tpe|Nova}} Paginam “[[Classis (theoria classium)]]” creavi et hanc paginam ad “[[Aggregatio (theoria classium)]]” movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:56, 15 Septembris 2026 (UTC) === Annotationes === <references /> kesyfot58dfaj6x1cq3agl7vxpv2nyp 3988244 3988144 2026-09-15T16:36:04Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Disputatio:Aggregatio (theoria classium)]] ad [[Disputatio:Aggregatio (mathematica)]]: Item ut in aliis Vicipaediis 3988144 wikitext text/x-wiki ==Terminologia== I also translated this article to ancient Greek ([[incubator:Wp/grc/Θετόν]]). I intend to expand the Latin version soon, providing technical definitions, Wikimedia Commons images, and more content in general (excuse my bad syntax in advance though; ''mementote: "hic usor media Latinitate contribuere potest"'').<br /> [[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 11:48, 6 Iulii 2008 (UTC) : Quaestiunculam in paginam disputationis θετοῦ addidi. --[[Usor:Neander|Neander]] 23:00, 9 Iulii 2008 (UTC) :: My answer is in your vici-talk-page, Neandre. Regarding the article here, I encountered many difficulties with the technical terminology that deterred me from completing it; for example terms such as ''membership'' and ''elementhood''. If someone could help me render them in Latin, I would be grateful. <br>[[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 16:27, 19 Septembris 2008 (UTC) Is there a discussion somewhere about the Latin term? --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 18:02, 25 Octobris 2010 (UTC) :A set is a 'combination of elements'. Kindly consider 'coetus'( without the sexual overtones) and 'complexio'.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 02:12, 17 Augusti 2019 (UTC) == nomen rei quam Angli dicunt "set" == Propono verbum "congeries", quamquam fons Latinus mathematicus mihi modo non est praesto. ([[Specialis:Conlationes/91.66.120.171|91.66.120.171]] 20:24, 21 Februarii 2020 (UTC)) == Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “[[Classis (mathematica)]]” movenda? == {{Quaestio absoluta}} <!-- Noli haec verba removere si formula die 7 Aprilis 2026 hora 05:19:38 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Movenda|20260407051938}} Appellatio “copia” e vocabulo Theodisco “Menge” videtur oriri, sed meā sententiā Latine non est bene inventa. Res in “[[theoria classium]]” iacet, atque fontes Latinos habemus qui “classem” dicunt.<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> Videatur etiam {{Nexus ad caput|Disputatio:Theoria classium|Fons tituli? copia vs. classis?}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:20, 7 Aprilis 2026 (UTC) : {{Tpe|Nova}} Paginam “[[Classis (theoria classium)]]” creavi et hanc paginam ad “[[Aggregatio (theoria classium)]]” movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:56, 15 Septembris 2026 (UTC) === Annotationes === <references /> kesyfot58dfaj6x1cq3agl7vxpv2nyp 3988329 3988244 2026-09-15T20:41:49Z Grufo 64423 Nomen paginae mutatum est 3988329 wikitext text/x-wiki ==Terminologia== I also translated this article to ancient Greek ([[incubator:Wp/grc/Θετόν]]). I intend to expand the Latin version soon, providing technical definitions, Wikimedia Commons images, and more content in general (excuse my bad syntax in advance though; ''mementote: "hic usor media Latinitate contribuere potest"'').<br /> [[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 11:48, 6 Iulii 2008 (UTC) : Quaestiunculam in paginam disputationis θετοῦ addidi. --[[Usor:Neander|Neander]] 23:00, 9 Iulii 2008 (UTC) :: My answer is in your vici-talk-page, Neandre. Regarding the article here, I encountered many difficulties with the technical terminology that deterred me from completing it; for example terms such as ''membership'' and ''elementhood''. If someone could help me render them in Latin, I would be grateful. <br>[[Usor:Omnipaedista|Omnipaedista]] 16:27, 19 Septembris 2008 (UTC) Is there a discussion somewhere about the Latin term? --[[Usor:Iustinus|Iustinus]] 18:02, 25 Octobris 2010 (UTC) :A set is a 'combination of elements'. Kindly consider 'coetus'( without the sexual overtones) and 'complexio'.--[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 02:12, 17 Augusti 2019 (UTC) == nomen rei quam Angli dicunt "set" == Propono verbum "congeries", quamquam fons Latinus mathematicus mihi modo non est praesto. ([[Specialis:Conlationes/91.66.120.171|91.66.120.171]] 20:24, 21 Februarii 2020 (UTC)) == Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “[[Classis (mathematica)]]” movenda? == {{Quaestio absoluta}} <!-- Noli haec verba removere si formula die 7 Aprilis 2026 hora 05:19:38 petita nondum forma finali patescit. -->{{Disputatio petitoria Vicipaediae|Movenda|20260407051938}} Appellatio “copia” e vocabulo Theodisco “Menge” videtur oriri, sed meā sententiā Latine non est bene inventa. Res in “[[theoria classium]]” iacet, atque fontes Latinos habemus qui “classem” dicunt.<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> Videatur etiam {{Nexus ad caput|Disputatio:Theoria classium|Fons tituli? copia vs. classis?}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:20, 7 Aprilis 2026 (UTC) : {{Tpe|Nova}} Paginam “[[Classis (theoria classium)]]” creavi et hanc paginam ad “[[Aggregatio (mathematica)]]” movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:56, 15 Septembris 2026 (UTC) === Annotationes === <references /> 3pcmw20llfnz66vre7eu3a84zonm06c 0 52604 3988303 3848003 2026-09-15T19:40:30Z Andrew Dalby 1084 3988303 wikitext text/x-wiki {{Cardinalis Ecclesiae Catholicae |nomen= Ascanius Maria Sforza | |titulus= Sanctus Vitus in Macello | |munus=| |imago= | |descriptio= | |latitudo imaginis=240 px |natus= [[3 Martii]] [[1455]] |ordinatus= die ignoto |episcopus= [[17 Septembris]] [[1479]] |consacratus= die ignoto |promulgatus= [[17 Martii]] [[1484]] |a papa= [[Sixtus IV|Sixto IV]] |mortuus= [[28 Maii]] [[1505]] |Vexillum= |va= |ch= |cr= }} {{Res|Ascanius Maria Sfortia}} (natus nobili familia [[Sfortia]]rum [[Mediolanum|Mediolani]] die [[3 Martii]] [[1455]]; mortuus [[Roma]]e die [[28 Maii]] [[1505]]), sextus filius [[Ducatus Mediolanensis|Ducis Mediolani]] [[Franciscus I Sfortia|Francisci I Sfortiae]] et [[Bianca Maria Vicecomes Biancae|Mariae Vicecomes]], fuit [[cardinalis]] [[Italia|Italicus]]. == Bibliographia == * Philipp Zitzlsperger, "Deus dedit, Deus abstulit. Kardinal Ascanio Maria Sforza kämpft ums Überleben seiner Familie" in Arne Karsten, ed., ''Die Jagd nach dem roten Hut.'' (Gottingae 2004, ISBN 3-525-36277-3) pp. 13-28 * Marco Pellegrini, ''Ascanio Maria Sforza. La parabola politica di un cardinale principe del rinascimento.'' Romae, 2002 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [https://cardinals.fiu.edu/bios1484.htm#Sforza Brevis biographia] apud Miranda {{DEFAULTSORT:Sfortia, Ascanius}} {{bio-stipula}} [[Categoria:Cancellarii et Vicecancellarii Romanae Ecclesiae]] [[Categoria:Sfortia|Ascanio]] [[Categoria:Nati 1455]] [[Categoria:Mortui 1505]] [[Categoria:Episcopi Papienses]] [[Categoria:Episcopi Novarienses]] [[Categoria:Nobiles Italiae]] 0reemd3r0kntbnivwvqvqofoccx0mwu 0 70142 3988251 3976060 2026-09-15T16:41:18Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988251 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Parlament Vienna June 2006 Edited.jpg|thumb|upright=0.8|[[Thucydides]] de constitutionibus et [[civitas|civitatibus]] multa [[scriptor|scripsit]]. [[Sculptura]] pro aedibus [[parlamentum|parlamenti]] [[Vindobona]]e.]] [[Fasciculus:Washington Constitutional Convention 1787.jpg|thumb|upright=1.2|[[Georgius Vasingtonius]] in [[Conventus constitutioni faciundae|Conventu Constitutionali]] [[1787]] [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae|Constitutionem Civitatum Foederatarum]] exhibet. [[Tabula]] ab [[Iunius Brutus Stearns|Iunio Bruto Stears]] anno [[1856]] picta. Museum Artium Bellarum Virginiense.]] [[Fasciculus:Constitution de l'an XII. Page 1 - Archives Nationales - AE-II-1512.jpg|thumb|upright=1|Constitutio anni duodecimi [[prima res publica (Francia)|primae rei publicae Francicae]].]] [[Fasciculus:Hammurabi.jpg|thumb|upright=1|Pars [[stela]]e [[Hammurabi]]anae monstrat Hammurabium [[lex|leges]] [[Babylonia]]e a [[deitas solaris|deitate solari]] sedente accipientem.]] [[Fasciculus:ConstCATMonso1535.png|thumb|upright=1|Tertium compilationis constitutionum [[Catalonia]]e anni [[1585]] [[volumen]].]] '''Constitutio''' sive '''formae civitatis charta'''<ref>Stefan Feihl et al.: ''Neues Lateinlexikon'', Königswinter, ISBN 978-3-933070-01-2, p. 394</ref> est summarium primorum [[principium|principiorum]] vel [[praecedens|praecedentium]] statutorum quae fundamenta [[lex|legitima]] [[civilitas|civilitatis]], [[respublica|reipublicae]], [[societas humana|societatis]], [[organizatio]]nis, vel alius generis [[entitas legitima|entitatis legitimae]] constituunt et saepe quomodo talis entitas gubernanda sit diiudicant.<ref>''The New Oxford American Dictionary,'' ed. secunda, ed. Erin McKean (Oxford University Press, 2005, ISBN 0-19-517077-6), 2051.</ref> Si haec principia in uno [[instrumentum|instrumento]] vel [[aggregatio (mathematica|aggregatione]] instrumentorum legitimorum conscribuntur, haec instrumenta ''constitutionem scriptum'' includere dici possunt; si autem in uno instrumento late patenti conscribuntur, hoc instrumentum ''constitutionem digestam'' includere dicitur. Nonnullae constitutiones, sicut [[constitutio Regni Coniuncti|illa]] [[Regnum Unitum|Regni Coniuncti]], non late patent, sed in permultis [[congressu quorum leges facint|congressuum]] vel [[parlamentum|parlamentorum]] [[actus (instrumentum)|actibus]] primis, [[iudicium|iudiciis]], vel [[foedus|foederibus]] componuntur.<ref>''R (HS2 Action Alliance Ltd) v Secretary of State for Transport'' [2014] [http://www.bailii.org/uk/cases/UKSC/2014/3.html UKSC 3], [207].</ref> Plurimae civitatum constitutiones certa [[ius|iura]] [[homo|civibus]] confirmant. [[Nomen substantivum]] ''constitutio'' cuilibet [[lex|legi]] adhiberi potest quae [[forma administrationis|rationes administrationis]] definit, inter quas nonnullae constitutiones [[historia|historicae]] quae evolutioni hodiernarum constitutionum nationalium antecesserunt. Constitutiones de variis formarum [[civilitas|politicarum]] generibus tractant. Inveniuntur in gubernatione locorum, [[regio]]num, [[civitas|civitatum]] (e.g. Constitutio [[Germania]]e, [[Constitutio Floridae]]), provinciarum, confoederationum (e.g. [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae]]), et confoederationum [[civitas sui iuris|civitatum sui iuris]] (e.g. [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]]). Quae in multis gregibus politicis quoque inveniuntur, sicut [[factio politica|factionibus politicis]]. [[Constitutio Indiae]], longissima omnium [[civitas sui iuris|civitatum suorum iuris]] hodie exstantium constitutio scripta,<ref name="longest">{{cite book | last = Pylee | first = M. V. | authorlink = | title = India's Constitution | publisher = S. Chand & Co. |page=3 | year = 1997 | isbn = 978-81-219-0403-2 }}.</ref> aliquot 444 articulos in viginti duabus partibus,<ref>{{Cite book | last = Sarkar| first = Siuli| title = Public Administration in India| publisher = PHI Learning Pvt. Ltd.| page = 363| url = https://books.google.com/books?id=smahlYxg-8YC&pg=PA363| isbn = 978-81-203-3979-8| year= 2009}}.</ref><ref>{{Cite book | last = Kashyap| first = Subhash| title = Our Constitution – An introduction to India's Constitution and Constitution Law| publisher = National Book Trust, India| page = 3|isbn = 978-81-237-0734-1| year = 1994}}.</ref> duodecim schedulis, et 124<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/the-124th-amendment-a-look-at-the-facts/article25990756.ece|title=The 124th Amendment: A look at the facts|last=Nivedita|first=V.|website=@businessline|language=en|access-date=2019-04-18}}.</ref> [[emendatio constitutionalis|emendationibus]] in 146,385 [[vocabulum|vocabulis]]<ref name=":0" /> in exemplari [[lingua Anglica Indica|Anglica Indica]] perscriptis continet.<ref name="lawmin_info">{{cite web |url=http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html |title=Constitution of India |accessdate=17 Decembris 2008 |publisher=Ministry of Law and Justice of India |date=mense Iulii 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223171017/http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html |archivedate=23 Februarii 2015 |df=mdy-all }}.</ref> [[Constitutio Monaci]], brevissima [[tellus|orbis terrarum]] constitutio scripta, nonaginta septem articulos in decem capitulis et solum 3,814 verbis continet.<ref>{{Cite web|url=https://www.constituteproject.org/constitution/Monaco_2002|title= Monaco 1962 (rev. 2002) |website=www.constituteproject.org|access-date=5 Iunii 2016}}.</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=http://comparativeconstitutionsproject.org/ccp-rankings/|title=Constitution Rankings |website=Comparative Constitutions Project|language=en-US|access-date=5 Iunii 2016}}.</ref> [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae]], veterrima [[mundus|mundi]] constitutio digesta continenter rata, ex anno [[1789]] valet. Solum dimidium omnium constitutionum continter plus quam undeviginti annos valent.<ref>https://www.politifact.com/factchecks/2014/sep/22/bob-goodlatte/goodlatte-says-us-has-oldest-working-national-cons/.</ref> == Doctrina Aristotelis == [[Aristoteles]], [[philosophus]] [[Graecia antiqua|Graecus antiquus]], in [[liber|libro]] ''[[Politica (Aristoteles)|Politica]]'' sic dixit: * ὥστ' εἴπερ ἐστὶ δημοκρατία μία τῶν πολιτειῶν, φανερὸν ὡς ἡ τοιαύτη κατάστασις, ἐν ᾗ ψηφίσμασι πάντα διοικεῖται, οὐδὲ δημοκρατία κυρίως· οὐδὲν γὰρ ἐνδέχεται ψήφισμα εἶναι καθόλου. (1292 a) * Si ita [[democratia]] enim una formarum constitutionis, proclamatio ut qualis consociatio, in qua omnes res a resolutione consilii gubernatur, non etiam democratia est sensu recte, quia hae resolutio non universalis esse potest.—Ex ''[[Politica (Aristoteles)|Politica]], Libro IV, iv.'' ==Nexus interni== {{div col|2}} * [[Civitas in legibus posita]] * [[Charta Consociationis Nationum|Constitutio Consociationis Nationum]] * [[Constitutio Apostolica]] * [[Contractus socialis]] * [[Conventus constitutioni faciundae]] * [[Digesta]] * [[Ius commune]] * [[Ius publicum]] * [[Lex Fundamentalis Germaniae]] * [[Monarchia constitutionalis]] * [[Pactio]] * [[Trias politica]] {{div col end}} == Notae == <references/> == Bibliographia == * Blaustein, Albert P., et al. ''Constitutions of the Countries of the World.'' Novi Eboraci: Oceana. ISBN 0-379-00467-4. * Bryde, Brun-Otto, et al., eds. ''Law and politics in Africa, Asia and Latin America.'' Verfassung und Recht in Übersee. Baden Baden: Nomos. * Claes, Monica. [[2006]]. "Constitutional Law." In ''Elgar Encyclopedia of Comparative Law,'' ed. Jan M. Smits, 187–99. Cheltenham et Northampton, Massachusettae: Edward Elgar. ISBN 978-1-84542-013-0. * Häberle, Peter. [[1998]]. ''Verfassungslehre als Kulturwissenschaft.'' Ed secunda. Berolini: Duncker und Humblot. ISBN 3-428-09202-3. * Häberle, Peter. [[1998]]. ''Verfassung als öffentlicher Prozeß.'' Ed. tertia. Berolini: Duncker und Humblot. ISBN 3-428-08491-8. * Häberle, Peter. [[2011]], ''Europäische Verfassungslehre.'' Ed. septima. Baden Baden: Nomos. ISBN 978-3-8329-6218-0. * Häberle, Peter, ed. ''Jahrbuch des öffentlichen Rechts der Gegenwart.'' Tubingae: Mohr Siebeck. * Huber, Ernst Rudolf, ed. [[1978]]–[[1997]]. ''Dokumente zur deutschen Verfassungsgeschichte.'' 5 vol. Stutgartiae, Berolini, Coloniae. * Ooyen, Robert Christian van. [[2006]]. ''Politik und Verfassung.'' Wiesbaden: VS-Verlag. * Robbers, Gerhard, ed. [[2006]]. ''Encyclopedia of World Constitutions.'' 3 vol. Novi Eboraci: Facts on File. * Redden, Kenneth Robert. ''Modern Legal Systems Cyclopedia.'' Buffali Novi Eboraci. ISBN 0-89941-300-5. * Rosenfeld, Michel, et al., eds. ''International Journal of Constitutional Law.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISSN 14742659. * Tushnet, Mark. [[2008]]. "Comparative Constitutional Law." In ''Oxford Handbook of Comparative Law,'' ed. Mathias Reimann et Reinhard Zimmermann, 1225–58. Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-953545-3. * Wieser, Bernd. [[2005]]. ''Vergleichendes Verfassungsrecht.'' Vindobonae: Springer. ISBN 3-211-27753-6. == Nexus externi == === Generalia === * [https://web.archive.org/web/20060623044421/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-61 Dictionarum Historiae Notionum] Constitutionalismus * [https://web.archive.org/web/20060502181213/http://www.staff.amu.edu.pl/%7Ewroblew/html/en_pr_konst.html ''Ius Constitutionale''], "Constitutiones, bibliographia, nexus" * [https://web.archive.org/web/20050206201855/http://www.oefre.unibe.ch/law/icl/ ''International Constitutional Law''], Anglice * [https://web.archive.org/web/20180503094037/http://www.constitution.eu/ ''Constitutiones civitatum Unionis Europaeae''] * [https://web.archive.org/web/20020824040824/http://www.infinityfoundation.com/ECITdemocracyindiaframeset.htm ''Democratia in India Antiqua''], Situs [[Steve Muhlberger]] [[Universitas Nipissing|Universitatis Nipissing]] factus === Nexus curiarum constitutionalium === * [https://web.archive.org/web/20080405163324/http://www.tribunalconstitucional.gov.ec/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Aequatoris * [https://web.archive.org/web/20170613110256/http://www.constitutionalcourt.org.za/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Africae Australis * [http://www.const-court.be Situs publicus] Curia Constitutionalis Belgii * [http://www.stf.jus.br Situs publicus] Curia Constitutionalis Brasiliae * [http://www.tribunalconstitucional.cl Situs publicus] Curia Constitutionalis Chiliae * [https://web.archive.org/web/20080516003829/http://www.constitucional.gov.co/corte Situs publicus] Curia Constitutionalis Columbiae * [http://english.ccourt.go.kr Situs publicus] Curia Constitutionalis Coreae * [http://www.conseil-constitutionnel.fr Situs publicus] Curia Constitutionalis Franciae * [http://www.bverfg.de/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Germaniae * [https://web.archive.org/web/20090226201636/http://www.tribunalconstitucional.es/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Hispaniae * [http://supremecourtofindia.nic.in Situs publicus] Curia Constitutionalis Indiae * [https://web.archive.org/web/20081206024755/http://www.mahkamahkonstitusi.go.id/mk_lkht/m/indexeng.html Situs publicus] Curia Constitutionalis Indonesiae * [https://web.archive.org/web/20110607224952/http://www.cortecostituzionale.it/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Italiae * [http://www.trybunal.gov.pl/eng/index.htm Situs publicus] Curia Constitutionalis Poloniiae * [http://www.tribunalconstitucional.pt Situs publicus] Curia Constitutionalis Portugalliae * [http://www.ccr.ro Situs publicus] Curia Constitutionalis Romaniae * [https://web.archive.org/web/20200920223904/http://ks.rfnet.ru/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Russiae * [http://www.concourt.sk Situs publicus] Curia Constitutionalis Slovakiae * [https://web.archive.org/web/20081205090910/http://constitutionalcourt.or.th/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Thailandiae * [https://web.archive.org/web/20170722204740/http://www.anayasa.gov.tr/ Situs publicus] Curia Constitutionalis Turciae {{1000 paginae}} {{Myrias|Societas}} [[Categoria:Constitutiones|!]] [[Categoria:Gubernatio]] [[Categoria:Ius]] j1106th0zuboh5j5yun6ubof00wvsq8 0 71847 3988366 3906613 2026-09-15T23:05:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988366 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Bahnhofstrasse in Zermatt 4.jpg|thumb|Pratoborni via principalis prope stationem ferriviariam.]] [[Fasciculus: Karte Gemeinde Zermatt 2007.png|thumb|Pratoborni collocatio.]] '''Pratobornum'''<ref> [https://web.archive.org/web/20040727210857/http://presscorner.zermatt.ch/download/Zermatt-history_e.pdf De Pratoborni historia]</ref> ([[Theodisce]] ''Zermatt'') est [[vicus]] [[Helvetia|Helveticus]] 5733 incolarum (anno [[2023]]) qui ad pagum [[Valesia]]m pertinet. == Municipia finitima == * [[Blonate]] (seu [[Bionatium]]) (hodie vulgo ''[[:it:Bionaz|Bionaz]]'') ([[Vallis Augustana|IT-AO]]), * [[Agatium]] (seu [[Agacium]]) (hodie vulgo ''[[:it:Ayas|Ayas]]'') ([[Vallis Augustana|IT-AO]]), * [[Turnantia Vallis]] (hodie vulgo ''[[:it:Valtournenche|Valtournenche]]'') ([[Vallis Augustana|IT-AO]]), * [[Macuniaca]] (Italice: ''[[:it:Macugnaga|Macugnaga]]'') ([[Provincia Verbanensis-Cusiana-Oscelensis|IT-VB]]), * [[Gressonetum ad Sanctissimam Trinitatem]] (hodie vulgo ''[[:it:Gressoney-La-Trinité|Gressoney-La-Trinité]]'') ([[Vallis Augustana|IT-AO]]), {{NexInt}} * [[Matterhorn]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Zermatt| Pratobornum}} * [https://web.archive.org/web/20090604115631/http://gemeinde.zermatt.ch/ Situs interretialis] == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Municipia Helvetiae]] [[Categoria:Valesia]] b5wo25l15l6vybiucmdp9j1s73qt391 0 78037 3988250 2434278 2026-09-15T16:40:56Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988250 wikitext text/x-wiki {{numeri}} {{res|Numeri algebraici}} sunt numeri <math> x \in \mathbb{R} </math>, qui solutiones [[Polynomium|aequationum polynominalium]] <math> x^n+ a_{n-1} \cdot x^{n-1}+\dots+a_1 \cdot x+ a_0 = 0, </math> <math> \ a_i \in \mathbb{Q}\ \forall i \in {\lbrace 0,\ldots,n-1 \rbrace} </math> sunt. [[aggregatio (mathematica|Aggregatio]] numerorum algebraicorum est [[corpus (mathematicum)|corpus]]. '''Exempla''' * Omnes numeri <math> q\in \mathbb{Q} </math> sunt algebraici, nam aequationem <math> x-q=0 </math> solvunt. * <math> \sqrt{2} </math> est numerus algebraicus, nam aequationem <math> x^2-2=0 \,</math> solvit. * <math> \pi </math> non est numerus algebraicus (id est: <math> \pi </math> est [[numerus transcendens]]; [http://www.math.sc.edu/~filaseta/gradcourses/Math785/Math785Notes6.pdf ad demonstrationem videndam]). [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Numeri]] nx0bs05qzvx0o894rm4xt5vpy6rbvl0 0 78827 3988249 3983528 2026-09-15T16:40:30Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988249 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Graph of example function.svg|thumb|[[graphum (mathematica)|Charta]] functionis exemplaris,<br /> <math>\begin{align}&\scriptstyle \\ &\textstyle f(x) = \frac{(4x^3-6x^2+1)\sqrt{x+1}}{3-x}\end{align}</math><br /> <!--Both the domain and the range in the picture are the set of real numbers between −1 and 1.5.--> ]] {{res|Functio}} in arte [[mathematica]] est congruentia inter duas [[aggregatio (mathematica|aggregationes]], quae ad quodque elementum primae aggregationis unum elementum secundae aggregationis destinat.<ref>Behnke et al, p. 64.</ref> Prima aggregatio ''dominium'' dicitur,  altera ''codominium.'' Si <math>x</math> quoddam elementum primae aggregationis designat, <math>x</math> variabilis independens est. Si <math>f</math> functio est, quae mathematice per <math>y = f(x)</math> scribitur et significat "<math>y</math> esse elementum codominii ad elementum <math>x</math> dominii destinatum", variabilis <math>y</math> dependens appellatur. Si plura elementa sunt, quae <math>y</math> ad elementum <math>x</math> destinari possint, congruentia ''non'' est functio. Exempli gratia: sit <math>f(x) = \pm \sqrt{x}</math> sintque dominium et codominium aggregationis [[numerus|numerorum]] realium <math>\mathbb{R}</math>. Haec congruentia non est functio, quod elemento <math>x</math> (velut 4) duo elementa (i. e. 2, -2) attribuuntur. Sin autem codominium est aggregatio numerorum realium non-negativorum vel functio est velut <math>f(x) = + \sqrt{x}</math>, haec congruentia functio appellatur. Functionem definire licet per formulam aut regulam aut tabulam, dum modo unum elementum codominii sit quod ad quodque elementum dominii destinetur. Functiones sunt species [[relatio (mathematica)|relationis]]: functio <math>f</math> est [[aggregatio (mathematica|aggregatio]] [[par ordinatum|parium ordinatarum]] (a, b) ut <math>f(a) = b</math>. [[Analysis mathematica|Analysis]] est theoria functionum. Analysis [[numerus realis|numerorum realium]] est theoria functionum quarum dominium (et codominium) est <math>\mathbb{R}</math>; [[numerus complexus|analysis numerorum complexorum]] est analysis earum, quarum dominium est <math>\mathbb{C}</math>. G. H. Hardy dicit, "Illa notio, quantitatem variabilis ex quadam alia dependere, fortasse notio potissima in tota arte mathematica est."<ref>Hardy, p. 40.</ref> Si dominium est aggregatio quantitatum binarum, sicut <math>\mathbb{R}^2</math>, functio duas variabiles independentes habet. Exempli gratia, <math>f(x, y) = x^2 + y^2</math>. Quae functio <math>f</math> par elementorum <math>(x, y)</math> ad unum elementum codominii (quod est <math>\mathbb{R}</math>) destinat, velut par <math>(2, 3)</math> ad <math>2^2 + 3^2 = 4 + 9 = 13</math>. Functiones autem tres, quattuor pluresve variabiles independentes habere possunt. Altera notatio functionum est ''notatio lambda,'' quae variabiles independentes post lambda litteram enumerat. Scribitur: <math>f = \lambda(x).x^2</math> quod eandem functionem atque <math>f(x) = x^2</math> describit. Forma sicut <math>\lambda(x).x^2</math> appellatur [[combinator|combinatoria]]. Si ad quoddam elementum <math>y</math> codominii aut nullum aut unum elementum <math>x</math> dominii destinatur, functio appellatur [[functio iniectiva]], aut functio unum elementum uni elemento attribuens. Si omne elementum <math>y</math> codominii habet elementum <math>x</math> (aut plura elementa <math>x_1, x_2, x_3,</math> ...) dominii quod ad <math>y</math> destinatur, functio appellatur [[functio superiectiva]]. Functio quae simul iniectiva et superiectiva est, [[functio biiectiva]] appellatur. Quaedam functio biiectiva <math>f</math> habet [[functio inversa|functionem inversam]] <math>f^{-1}</math>, cuius dominium est codominium functionis <math>f</math> cuiusque codominium dominium functionis <math>f</math>. Si <math>f(x) = y</math>, tum est <math>f^{-1}(y) = x</math>. Exempli gratia: functio <math>f(x) = x/2</math> habet functionem inversam <math>f^{-1}(x) = 2x</math>. Formulam functionis inversae describere saepenumero haud facile est. ''Compositio'' functionum est nova functio per quam elementum dominii primae functionis cum elemento codominii secundae functionis congruit. Si <math>y = f(x), y = g(x)</math> sunt functiones, et si dominium functionis <math>f</math> est (aut continet) codominium functionis <math>g</math>, scribi potest <math>f \circ g = f(g(x))</math>. Exempli gratia, sint <math>f(x) = x^2, g(x) = \sin(x)</math>. Nunc <math>f \circ g = f(g(x)) = (\sin(x))^2</math>, et <math>g \circ f = g(f(x)) = \sin(x^2)</math>. Non sunt eaedem functiones: si <math>x = \pi, f(g(x)) = (\sin(\pi))^2 = 0</math>, sed <math>g(f(x)) = \sin(\pi^2) \approx -0.43</math>. Aggregatio omnium functionum invertibilium quarum dominium et codominium eadem aggregatio est [[caterva (mathematica)|caterva]] appellatur. Idem factor catervae est functio quae quodque elementum cum eodum elemento coniungit: <math>f(x) = x</math>; operatio catervae est compositio. == Definitio formalis == Functio <math> f </math> ex aggregatione <math> X </math> in aggregationem <math> Y </math> est relatio binaria assignans omni elementi <math> x \in X </math> unum elementum <math> y \in Y </math> : <math> f: X \rightarrow Y, x \mapsto y </math> In [[theoria classium]], functio <math> f </math> habetur pro aggregatione. Functio <math> f </math> est subaggregatio de productum Cartesianum <math> X \times Y </math>. Ergo, <math> f = \{ (x,y) : x \in X, y \in Y \} </math> est functio si habet proprietates sequentes: <math> \forall x \in X: \exists y \in Y: (x,y) \in f </math> <math> (x,y_1) \in f \wedge (x,y_2) \in f \Rightarrow y_1=y_2 </math> '''Exemplum:''' Sint <math> X = \{6,42\} </math> et <math> Y = \{3,21\} </math>. Tum <math> X \times Y = \{ (6,3), (6,21), (42,3), (42,21) \} </math>. Potes definire <math> f = \{ (6,3), (42,21) \} \subseteq X \times Y </math>, quod est functio, quia omnis <math> x \in X </math> habet unum et unicum <math> y \in Y </math> ut <math> (x,y) \in f </math>. Nota, eum aequivalere notationi communi <math> f: X \rightarrow Y, x \mapsto x \cdot \frac{1}{2} </math>, quoniam <math> X,Y \subseteq \R </math> : <math> f(6)=6 \cdot \frac{1}{2} = 3 </math>, <math> f(42)=42 \cdot \frac{1}{2} = 21 </math>. == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Functio biiectiva]] *[[Functio differentiabilis]] *[[Functio exponentialis]] *[[Functio linearis]] *[[Graphum (mathematica)]] *[[Polynomium]] *[[Programmatura functionalis]] *[[Signum (functio)]] == Bibliographia == * {{Citation |last=Anton |first=Howard |title=Calculus with Analytical Geometry |year=1980 |publisher=[[John Wiley & Sons|Wiley]] |isbn=978-0-471-03248-9}} * {{Citation |last=Bartle |first=Robert G. |title=The Elements of Real Analysis |edition=2nd |year=1976 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-05464-1}} * Behnke, H., F. Bachmann, K. Fladt, et W. Süss, eds. [[1974]]. ''Fundamentals of Mathematics,'' vol 1: ''Foundations of Mathematics: The Real Number System and Algebra.'' Convertit S. H. Gould. Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. * Hardy, G. H. [[1952]]. ''A Course of Pure Mathematics.'' Editio 10a. Cantabrigiae: Cambridge University Press. * {{Citation |last=Husch |first=Lawrence S. |title=Visual Calculus |year=2001 |publisher=[[University of Tennessee]] |url=http://archives.math.utk.edu/visual.calculus/ |accessdate=2007-09-27}} * {{Citation |last=Katz |first=Robert |title=Axiomatic Analysis |year=1964 |publisher=[[D. C. Heath and Company]]}}. * {{Citation |last=Ponte |first=João Pedro |title=The history of the concept of function and some educational implications |journal=The Mathematics Educator |year=1992 |volume=3 |pages=3–8 |url=http://www.math.tarleton.edu/Faculty/Brawner/550%20MAED/History%20of%20functions.pdf |issue=2}} * {{Citation |last1=Thomas |first1=George B. |last2=Finney |first2=Ross L. |title=Calculus and Analytic Geometry |edition=9th |year=1995 |publisher=[[Addison-Wesley]] |isbn=978-0-201-53174-9}} * {{Citation|title=The concept of function up to the middle of the 19th century|first=A. P.|last=Youschkevitch|journal=Archive for History of Exact Sciences|volume=16|issue=1|year=1976|pages=37–85|doi=10.1007/BF00348305}}. * {{Citation|title=The concept of function in the 19th and 20th centuries, in particular with regard to the discussions between Baire, Borel and Lebesgue|first=A. F.|last=Monna|journal=Archive for History of Exact Sciences|volume=9|issue=1|year=1972|pages=57–84|doi=10.1007/BF00348540}}. * {{Citation|title=Evolution of the Function Concept: A Brief Survey|first=Israel|last=Kleiner|journal=The College Mathematics Journal|volume=20|issue=4|year=1989|pages=282–300|doi=10.2307/2686848|jstor=2686848|publisher=Mathematical Association of America}}. * {{Citation|last=Ruthing|first=D.|title=Some definitions of the concept of function from Bernoulli, Joh. to Bourbaki, N.|journal=Mathematical Intelligencer|volume=6|issue=4|pages=72–77|year=1984}}. * {{Citation|title=The Concept of Function: Aspects of Epistemology and Pedagogy|publisher=Mathematical Association of America|year=1992|first1=Ed|last1=Dubinsky|first2=Guershon|last2=Harel|isbn=0883850818}}. * {{Citation|title=Historical and pedagogical aspects of the definition of function|last=Malik|first=M. A.|journal=International Journal of Mathematical Education in Science and Technology|volume=11|issue=4|year=1980|pages=489–492|doi=10.1080/0020739800110404}}. * Boole, George (1854), ''An Investigation into the Laws of Thought on which are founded the Laws of Thought and Probabilities", Walton and Marberly, London UK; Macmillian and Company, Cambridge UK. Republished as a googlebook. * {{Citation |last=Eves |first=Howard. |title=Foundations and Fundamental Concepts of Mathematics: Third Edition |year=1990 |publisher=Dover Publications, Inc. Mineola, NY |isbn=0-486-69609-X (pbk) }} * {{Citation |last= Frege |first= Gottlob. |title=Begriffsschrift: eine der arithmetischen nachgebildete Formelsprache des reinen Denkens |year=1879 |publisher=Halle}} * {{Citation |last=Grattan-Guinness, Ivor and Bornet, Gérard |title=George Boole: Selected Manuscripts on Logic and its Philosophy |year=1997 |publisher=Springer-Verlag, Berlin |isbn=3-7643-5456-9 (Berlin...)}} * Halmos, Paul R. [[1970]]. ''Naive Set Theory'', Springer-Verlag, New York, ISBN 0-387-90092-6. * {{Citation |last=Hardy |first=Godfrey Harold |title=A Course of Pure Mathematics |year=1908 |publication-date=1993 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-09227-2}} * Reichenbach, Hans. [[1947]]. ''Elements of Symbolic Logic'', Dover Publishing Inc., New York NY, ISBN 0-486-24004-5. * Russell, Bertrand. [[1903]]. ''The Principles of Mathematics: Vol. 1'', Cambridge at the University Press, Cambridge, UK, republished as a googlebook. * Russell, Bertrand. [[1920]]. ''Introduction to Mathematical Philosophy'' (second edition), Dover Publishing Inc., New York NY, ISBN 0-486-27724-0 (pbk). * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory'', Dover Publications, Inc, New York NY, ISBN 0-486-61630-4. cf his ''Chapter 1 Introduction''. * Tarski, Alfred. [[1946]]/ ''Introduction to Logic and to the Methodolgy of Deductive Sciences'', republished 1195 by Dover Publications, Inc., New York, NY ISBN 0-486-28462-X * Venn, John. [[1881]]. ''Symbolic Logic'', Macmillian and Co., London UK. Republished as a googlebook. * [[Jean van Heijenoort|van Heijenoort, Jean]] (1967, 3rd printing 1976), ''From Frege to Godel: A Source Book in Mathematical Logic, 1879–1931'', Harvard University Press, Cambridge, MA, ISBN 0-674-32449-8 (pbk) ** Gottlob Frege (1879) ''Begriffsschrift, a formula language, modeled upon that of arithmetic, for pure thought'' with commentary by van Heijenoort, pages 1–82 ** Giuseppe Peano (1889) ''The principles of arithmetic, presented by a new method'' with commentary by van Heijenoort, pages 83–97 ** Bertrand Russell (1902) ''Letter to Frege'' with commentary by van Heijenoort, pages 124–125. Wherein Russell announces his discovery of a "paradox" in Frege's work. ** Gottlob Frege (1902) ''Letter to Russell'' with commentary by van Heijenoort, pages 126–128. ** David Hilbert (1904) ''On the foundations of logic and arithmetic'', with commentary by van Heijenoort, pages 129–138. ** Jules Richard (1905) ''The principles of mathematics and the problem of sets, with commentary by van Heijenoort, pages 142–144. The [[Richard paradox]]. ** Russell, Bertrand. [[1908a]]. ''Mathematical logic as based on the theory of types'', with commentary by [[Willard Quine]], pages 150–182. ** Ernst Zermelo (1908) ''A new proof of the possibility of a well-ordering'', with commentary by van Heijenoort, pages 183–198. Wherein Zermelo rails against Poincaré's (and therefore Russell's) notion of [[impredicative]] definition. ** Ernst Zermelo (1908a) ''Investigations in the foundations of set theory I'', with commentary by van Heijenoort, pages 199–215. Wherein Zermelo attempts to solve Russell's paradox by structuring his axioms to restrict the universal domain B (from which objects and sets are pulled by ''definite properties'') so that it itself cannot be a set, i.e., his axioms disallow a universal set. ** Norbert Wiener (1914) ''A simplification of the logic of relations'', with commentary by van Heijenoort, pages 224–227 ** Thoralf Skolem. [[1922]]. ''Some remarks on axiomatized set theory'', with commentary by van Heijenoort, pages 290–301. Wherein Skolem defines Zermelo's vague "definite property". ** Moses Schönfinkel. [[1924]]. ''On the building blocks of mathematical logic'', with commentary by Willard Quine, pages 355–366. The start of ''combinatory logic''. ** John von Neumann. [[1925]]. ''An axiomatization of set theory'', with commentary by van Heijenoort , pages 393–413. Wherein von Neumann creates "classes" as distinct from "sets" (the "classes" are Zermelo's "definite properties"), and now there is a universal set, etc. ** Hilbert, David. [[1927]]. ''The foundations of mathematics'' by van Heijenoort, with commentary, pages 464–479. * Whitehead, Alfred North, et Bertrand Russell. [[1913]], [[1962]]. ''Principia Mathematica to *56''. Cantabrigiae: at the University Press, Londinii. [[Categoria:Mathematica elementaria]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Mathematica}} 2kk874r03pyaqj4fjrkzpt45bxohw5a 0 79018 3988248 3953491 2026-09-15T16:39:21Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988248 wikitext text/x-wiki {{res|Graphum}}{{FD ref}} est quaedam imago [[functio]]nis alicuius in [[systema coordinatarum|systemate coodinatarum]]. == Definitio == Sit talis functio <math> f:X \rightarrow Y, \ x\mapsto f(x).</math> Tum graphum est [[aggregatio (mathematica|aggregatio]] <math> G_f=\lbrace (x/y) \in X \times Y: x\in X, y=f(x) \rbrace .</math> == Exempla graphorum == <gallery> Imago:Linear Function.png|[[Functio linearis]] Imago:Polynomialdeg5.svg|[[Polynomon|Functio polynominalis]] gradus quinti Imago:Exp re.png|[[Functio exponentialis]] complexa Imago:Sin.svg|[[Sinus (mathematica)|Functio sinus]] </gallery> [[Categoria:Mathematica]] qp7orw3csttizylsgaciavbb2y8r4x3 0 79944 3988241 3920736 2026-09-15T16:35:26Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988241 wikitext text/x-wiki {{res|Intervallum}} est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[numerus realis|numerorum realium]] quae, pro quibuscumque numeris in ea aggregatione, omnes numeros inter illos numeros continet. Ergo <math>I</math> est intervallum si <math>a,b\in I, a\leq x\leq b\Rightarrow x\in I</math>. ==Genera intervallorum== Tria genera intervallorum sunt: *Clausum: <math> [a,b] := \lbrace x \in \mathbb R: a \leq x \leq b \rbrace .</math> *Apertum: <math> ]a,b[ \ := (a,b) := \lbrace x \in \mathbb R: a < x < b \rbrace .</math> *Semi-apertum vel semi-clausum: *#<math> [a,b[ \ := [a,b) := \lbrace x \in \mathbb R: a \leq x < b \rbrace </math> vel *#<math> ]a,b] := (a,b] := \lbrace x \in \mathbb R: a < x \leq b \rbrace .</math> Finis intervalli aperti etiam [[infinitas]] esse potest: *<math> [a,\infty[ \ := [a,\infty) := \lbrace x \in \mathbb R: x \geq a \rbrace </math> vel <math> ]a,\infty[ \ := (a,\infty) := \lbrace x \in \mathbb R: x > a \rbrace </math> aut *<math> ]\infty,b] := (\infty,b] := \lbrace x \in \mathbb R: x \leq b \rbrace </math> vel <math> ]\infty,b[ := (\infty,b) := \lbrace x \in \mathbb R: x < b \rbrace </math> aut *<math> ]\infty,\infty[ \ := (\infty,\infty) := \mathbb R .</math> Casus singulares sunt: *Si <math> b>a </math> valet, haec intervalla sunt [[aggregatio vacua|vacua]]: <math>[b,a] = (a,a) = [a,a) = (a,a] = \lbrace \rbrace = \emptyset</math> * <math>[a,a] = \lbrace a \rbrace .</math> {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * [[Functio differentiabilis]] * [[Integrale#Integrale definitum|Intrgrale definitum]] * [[Intervallum]] == Bibliographia == *Interval and segment. Encyclopedia of Mathematics. [https://web.archive.org/web/20200923154734/https://encyclopediaofmath.org/index.php?title=Interval_and_segment&oldid=33603] [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Topologia]] 50bfrq89whgoqmud3943tprfqrjz719 0 81754 3988104 3581709 2026-09-15T12:29:17Z Cyprianus Marcus 66550 3988104 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Skillshare, Alter Hafen Lüneburg.jpg|thumb|Despectus a ponte ''Brausebrücke''.]] '''Luneburgum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'') est magna urbs sui iuris [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et [[caput (oppidum)|caput]] [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]]. == Res gestae == [[Fasciculus:1375-mons-pons-fons.gif|thumb|left|"'''M'''ons, '''P'''ons, '''F'''ons" sunt verba quae historiam Luneburgi describunt.]] Suspicio non abest, quod ''Leuphana'' scriptore Graeco [[Claudius Ptolemaeus|Claudio Ptolemaeo]] circa annum 150 descripta Luneburgum significat. Sed certe die [[13 Augusti]] [[956]] primo in actis [[Otto I (imperator)|Ottonis I]] imperatoris descriptum est, cum "''teloneum ad Luniburc ad monasterium sancti Michahelis sub honore constructum''" esset. Anno [[1189]] urbis ius accepit et celeriter propter [[Salina]] crevit et divitior faciebatur. Eodem tempore Luneburgum urbs socia [[Hansa|Ligae Hanseaticae]] factum est. Annis [[1810]]/[[1811|11]] Luneburgum pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat, deinde ad usque annum [[1814]] ad [[Primum Imperium Francicum]], tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Luneburgum pars Saxoniae Inferioris est. * Linea temporalis <timeline> ImageSize = width:1050 height:100 PlotArea = width:1000 height:50 left:50 bottom:25 DateFormat = yyyy Period = from:950 till:2000 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:100 start:950 Define $dx = 25 # shift text to right side of bar PlotData= bar:Leadors color:red width:15 mark: (line,white) align:left fontsize:S color:red from:956 till:1235 shift:(-40,15) text:[[Imperium Romanum Sacrum]] color:green from:1235 till:1296 shift:(-40,15) text:[[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Herz. Br.-Lüneburg]] color:red from:1296 till:1705 shift:(-30,15) text:[[Ducatus Luneburgensis]] color:green from:1705 till:1810 shift:(-55,15) text:[[Kurfürstentum Braunschweig-Lüneburg|Kurfürs. Br.-Lüneburg]] color:red from:1810 till:1811 shift:(-20,30) text:[[Regnum Westphaliae]] color:green from:1811 till:1814 shift:(-10,45) text:[[Primum Imperium Francicum]] color:red from:1814 till:1866 shift:(-25,15) text:[[Regnum Hannoveranum]] color:green from:1866 till:1946 shift:(-40,45) text:[[Provinz Hannover]] color:red from:1946 till:2000 shift:(-40,15) text:[[Saxonia Inferior]] </timeline> == Institutio publica == Anno [[1946]] Luneburgi [[Leuphana Universität Lüneburg|universitas]] condita est, quae nunc "Leuphana" vocatur. == Cives praeclari == === Nati === * [[Nicolaus Luhmann]] (1927 - 1998), [[philosophus]], studiosus [[sociologia]]e et [[iuris consultus]] [[Germania|Germanicus]]. === Mortui === * [[Henricus Himmler]] (1900 - 1945), vir publicus [[NSDAP|Nazista]] ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi]] [[Categoria:Luneburgum| ]] [[Categoria:Saxonia Inferior]] [[Categoria:Urbes hanseaticae]] 7kqzk20tqlpxbl0ieivui4k1malunlh 0 86501 3988509 3926632 2026-09-16T11:35:26Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988509 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Eglise Arcis-sur-Aube.jpg|thumb|upright=.7|left|Artiaca: [[Ecclesia (aedificium)|ecclesia]] anno 2007.]] '''Artiaca'''<ref name="Notitia">Hadrianus Vallesius, ''Notitia Galliarum ordine litterarum digesta'', [[Lutetia|Parisiis]], 1675, apud Fredericum Leonard, pp. 8 et 44. {{Ling|Latine}}</ref> {{victio|Artiaca|ae|f}} sive '''Arciaca'''<ref name="Notitia" /> ([[Francogallice]] ''Arcis-sur-Aube'') est urbicula 2785 (anno [[2023]]) habitantium [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alba (praefectura Franciae)|Albae]] in provincia [[Campania et Arduenna]]. == Geographia == Flumen [[Alba (flumen Franciae)|Alba]] Artiacam praeterlabitur. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Albae]] == Notae == <references /> == Nexus externus == {{CommuniaCat|Arcis-sur-Aube|Artiacam}} * [http://www.arcis-sur-aube.com/ Artiacae pagina interretialis] {{Ling|Francice}} * {{INSEE commune|10006|de=Artiaca}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Albulae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Albulae]] dqldpgnh2kc00k5999s08sl1rr1s2y8 0 87597 3988240 3957954 2026-09-15T16:34:52Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988240 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Evariste galois.jpg|thumb|[[Evaristus Galois]] principia [[theoria catervarum|theoriae catervarum]] invenit, pars magna algebrae abstractae]] '''Algebra abstracta,''' sive '''algebra generalis,''' est pars [[mathematica]]e quae de structuris tractat, sicut [[caterva (mathematica)|catervis]] et [[corpus|corporibus]]. [[Mathematicus|Mathematici]] tales structuras recognoverunt cum similia problemata solvere conarentur. Exempli gratia, permutationes vel [[symmetria]]e figurarum (et compositio), [[numerus integer|integri]] (et [[additio]]), [[matrix (mathematica)|matrices]] (et eorum additio) omnes sunt [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]], cum operatione binario [[commutatio|commutativo]]: haec est structura quae [[grex Abelianus]] nominatur. Structurae maximi momenti hae sunt: *[[Anellus]] *[[Calculus differentialis]] *[[Caterva (mathematica)|Caterva]] *[[Corpus (mathematica)|Corpus]] *[[Grex (mathematica)|Grex]] vel caterva; [[theoria catervarum]] de eis tractat. *[[Homomorphismus]] *[[Matrix (mathematica)|Matrix]] *[[Vector (mathematica)|Spatium vectorum]]; [[algebra linearis]] de eis tractat. Spatium vectorum [[dimensio]]nis [[infinitas|infinitae]] est [[Lemma Hilbertianum|spatium Hilbertianum]] et pars est [[analysis]]. *[[Topologia algebraica]] Scilicet necesse est [[theoria classium|theoriam classium]] habere ante theoriam algebrae vel [[theoria numerorum|theoriam numerorum]]. Et [[theoria categoriarum]], plus generaliter, de structura ipsa tractat. == Bibliographia == * Artin, Emil. [[1944]]. ''Galois Theory,'' editio altera. South Bend Indianae: University of Notre Dame Press. * Behnke, H., F. Bachmann, K. Fladt, H. Kunle, et W. Süss, edd.; anglice convertit S. H. Gould. [[1974]]. ''Fundamentals of Mathematics.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press, tomus 1: ''Foundations of Mathematics: The Real Number System and Algebra.'' * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princetoniae: Princeton University Press. * Judson, Thomas W. [[1997]]. ''Abstract Algebra: Theory and Applications.'' https://web.archive.org/web/20130701030707/http://abstract.ups.edu/. * Livio, M. [[2005]]. ''The Equation That Couldn't Be Solved: How Mathematical Genius Discovered the Language of Symmetry.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. * Scott, W. R. ([[1964]]) [[1987]]. ''Group Theory.'' Novi Eboraci: Dover. {{NexInt}} *[[Abstractio]] *[[Biquaternium]] == Nexus externi == * [https://mathworld.wolfram.com/topics/Algebra.html Algebra] apud Wolfram MathWorld. * [https://www.maths-et-tiques.fr/index.php/histoire-des-maths/nombres/histoire-de-l-algebre Historia algebrae] apud Maths-et-tiques. [[Categoria:Algebra abstracta| ]] {{Myrias|Mathematica}} kb8buya9f4m6aqysb145kaiy7s64qm2 0 88635 3988123 1077044 2026-09-15T13:01:55Z Grufo 64423 Redirectionem mutavi—nunc est “[[Classis (theoria classium)]]” 3988123 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Classis (theoria classium)]] 3o27ioer1mkxp2tiyudo32t1uadptw2 0 91514 3988395 3630620 2026-09-16T01:00:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988395 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Coat of arms of Raniero Cantalamessa.svg|thumb]] '''Rainerus Cantalamessa''' (natus [[Castrum Fanum|Castri Fani]] in [[Regnum Italiae (1861-1946)|Regno Italico]] die [[24 Iulii]] [[1934]]) est [[presbyter]] [[Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum|Ordinis Fratrum Minorum Capuccinorum]], [[theologus]], et [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Sanctae Romanae Ecclesiae]]. Ab anno [[1980]] frater Rainerus, qui [[Friburgum (urbs)|Friburgi]] [[theologia]]e et [[Mediolanum|Mediolani]] apud [[Universitas Catholica Sacri Cordis Iesu|Universitatem Catholicam Sacri Cordis Iesu]] [[litterae|litteris]] studuit, [[Pontificalis Domus]] e sacer orator est.{{dubsig}} Frater Rainerus ''A sua immagine,'' transmissionem [[religio]]sam, apud [[televisio]]nem publicam [[Italia|Italicam]] ''[[RAI]] Uno'' ducit. Mense Aprili [[2005]] inter [[conclave]] fuit etiam sacer orator [[cardinalis|cardinalium]]. Oratio eius die [[2 Aprilis]] [[2010]] inter celebrationem [[Dies Passionis Domini|Diei Passionis Domini]] coram [[papa]] [[Benedictus XVI|Benedicto XVI]] habita in orbe terrarum controversias concitavit, quia [[diarium|diariorum]] et canalium televisificorum libellos sermonesque Ecclesiam Catholicam accusantes propter presbyterorum turpitudines contra [[puer]]os cum [[antisemitismus|antisemitismo]] comparavit, vel accuratius quia Rainerus Cantalamessa orator locum quendam epistulae ad se missae ab amico [[Iudaei|Iudaeo]], talem comparationem faciente, protulit et de turpitudinibus ipsis nihil dicere voluit. Insequenti [[Dominica Resurrectionis Domini]] in [[diarium|diario]] ''[[Corriere della Sera]]'' verborum suorum veniam petivit. Die 28 mensis Novembris anno [[2020]], papa Franciscus fratrem Rainerum Cantalamessa cardinalem creavit, quem ad diaconiam Sanctae Apollinaris ad Thermas commisit. == Nexus externi == * [http://www.cantalamessa.org/ Situs interretialis Raineri Cantalamessa proprius.] * [https://web.archive.org/web/20100407085035/http://www.orden-online.de/wissen/c/cantalamessa-raniero/ De Rainero Cantalamessa apud orden-online.de.] {{Ling|Germanice}} {{Lifetime|1934||Cantalamessa, Rainerus}} [[Categoria:Franciscani]] [[Categoria:Incolae Italiae]] [[Categoria:Presbyteri catholici]] 279yxv3q7uovhedpjqh869x7a2u6ae5 0 102936 3988142 3943947 2026-09-15T13:51:54Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3988142 wikitext text/x-wiki {{L}} {{res|Theoria classium}}<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> vel fortasse {{res|theoria copiarum}}{{LLHL25 ref|Menge|25}}<!-- "Menge", non "Mengenlehre", ut mutuas citationes vitemus --> est pars [[mathematica]]e in qua [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] [[classis (theoria classium)|classes]]<nowiki />que tractantur, quae rerum collationes intelleguntur. Quamquam quaelibet res in aggregationes colligi possunt, theoria classium plerumque rebus mathematicis adhibetur. [[Fasciculus:Georg_Cantor_1894.jpg|thumb|Georgius Cantor, anno 1894]] Classium theoria nostrae aetatis a [[Georgius Cantor|Georgio Cantor]] et [[Richardus Dedekind|Ricardo Dedekind]] [[anni 1870|annis 1870]] inchoata est. Post theoriam [[Paradoxa theoriae classium|paradoxorum]] in [[theoria classium simplex|simplici classium theoria]] excogitatam multa [[systema axiomaticum|systemata axiomatica]] [[saeculum 20|saeculo vicesimo]] ineunte proposita sunt, quorum notissima sunt [[axiomata Zermelo-Fraenkel]] et [[axioma electionis]]. Adhibentur vocabula classium theoriae ad omnes fere res mathematicas definiendas, sicut [[Functio|functiones]], quin etiam notiones theoriae classium per totum curriculum mathematicae docendae inveniuntur. Principia classium et membrorum earum facile doceri possunt in schola primaria ope diagrammatum [[diagramma Venn|Venn]] et [[diagramma Euler|Euler]], cum collectiones corporearum rerum cottidianarum discuntur. Qua in re etiam operationes facillimae, sicut unio intersectioque classium, exponi possunt. Notiones difficiliores, sicut [[cardinalitas]], nulli curriculo baccalaureati quod quidem ad mathematicam artem attinet desunt. == Definitiones == Imprimis definitiones ponendae quibus [[mathematicus|mathematici]] cottidie utuntur. Haec est ''simplex classium theoria,'' quam necesse erit subtiliorem facere.<ref>Enderton 1972:4, hanc theoriam nominat "ordinaria et cottidiana utilia theoriae classium" (Anglice "normal everyday set-theoretic apparatus").</ref> === Elementa === Quum aggregatio sit conlatio rerum, hae res sunt ''elementa'' aggregationis. Si <math>S = \{a, b, c, ...\}</math> est aggregatio, dicimus "a est elementum aggregationis S," et scribimus <math>a \in S</math>. Est aggregatio ''[[aggregatio vacua|vacua]]'' vel ''inanis,'' quae nulla elementa habet; signum huius aggregationis est <math>\emptyset</math>. Elementa aggregationis possunt quaelibet res esse, etiam aliae aggregationes. Exempli gratia, <math>S = \{a, \{a\}\}</math> est aggregatio cuius elementa sunt ''a'' et aggregatio alia ''{a}'' (cuius elementum est ipsa ''a''). Numerus elementorum aggregationis nomine ''cardinalitatis'' vel magnitudine aggregationis appellatur, sive finita sive infinita. Sit S = {a, b, c}; tum cardinalitas aggregationis S est 3.<ref>Hae definitiones et sequentes facile explicantur ab Enderton 1972:4-13.</ref> Si S, T sunt aggregationes, et omnia elementa S sunt elementa etiam T, aggregatio S dicitur ''aggregatio inferior'' aggregationis alterius, quae ea de re ''aggregatio superior'' appellatur. Hoc est, si <math>S = \{a, c, e\}, T = \{a, b, c, d, e, f\},</math> tum <math>S \subset T</math> et <math>T \supset S</math>. Aggregatio vacua est aggregatio inferior omnium aliarum aggregationum. Omnis aggregatio est inferior sui ipsius (hoc est, semper <math>S \subset S</math>), sed ''aggregationes inferiores proprie dictae'' sunt aggregationes inferiores quae suas aggregationes superiores non aequant. Si S et T sunt aggregationes, fieri potest ut non sit nec <math>S \subset T</math> nec <math>T \subset S</math>: exempli gratia, si <math>S = \{a, 1, b, 2\}</math> et <math>T = \{a, b, c, d\}</math>, tum nec <math>S \subset T</math> quod <math>1 \in S, 1 \notin T</math>, nec <math>T \subset S</math>, quod <math>d \in T, d \notin S</math>. Duae aggregationes, quae eadem elementa habent, sunt eadem aggregatio, etiamsi elementa varie scribuntur. Exempli gratia, sit S = {1, 2, 3, 4, 5} et T = {5, 4, 3, 2, 1}; tum S = T. Aggregatio vacua est solum una. Aggregatio ''[[infinitas|infinita]]'' est si ei tantundem elementorum est, quantum habet aggregatio sua inferior proprie dicta. Duae aggregationes inter se numero elementorum (i. e. cardinalitate) aequales sunt, si est [[functio biiectiva]] quae omni elemento unius aggregationis elementum alterius aggregationis attribuit. Exempli gratia, aggregationis {a, b, c} et {1, 2, 3} eiusdem cardinalitatis sunt, quod functio elementa (a, 1), (b, 2), (c, 3) attribuit. Sed {a, b, c} est aggregatio finita, quod aggregationis eius inferiores pauciora elementa habent. Aggregatio autem [[numeri naturales|numerorum naturalium]] est aggregatio infinita: functio f(x) = 2x omni numero naturali unum numerum parem aggregat, et rursum omni numero pari ''y'' unum numerum naturalem ''y/2.'' Numeri pares hic sunt aggregatio inferior, quia numerus par semper est numerus naturalis, et aggregatio inferior proprie dicta, quia aggregationes numerorum naturalium etiam numeri impares sunt. Atqui eo quod tantundem numerorum naturalium est quantum numerorum parium, hae duae aggregationes infinitae sunt. Aggregationes infinitiae sunt aut ''numerabiles'' aut ''innumerabiles.'' Aggregatio est numerabilis si eandem cardinalitatem habet atque aggregatio numerorum naturalium; aggregationes finitae quoque numerabiles dicuntur. Aggregatio innumerabilis maior est quam aggregatio numerabilis, hoc est, maiorem cardinalitatem habet. Exempli gratia, aggregatio [[numeri reales|numerorum realium]] est innumerabilis, ut [[Georgius Cantor|Cantor]] demonstravit.<ref>Jech, p. 37, demonstrationem explicat.</ref> === Operationes === Aggregatio cuius elementa sunt aggregationes inferiores cuiusdam aggregationis dicitur ''aggregatio potens vel potentiae'' huius aggregationis, aut ''aggregatio partium.''<ref>Francogallice ''ensemble des parties,'' hispanice ''conjunto potencia''</ref> Aggregatio potens cuiusdam aggregationis semper plura elementa habet quam haec aggregatio ipsa. Exempli gratia, sit S = {a, b, c}. Tum aggregatio potens S, vel <math>\mathcal{P}(S)</math>, 8 elementa habet: :<math>\mathcal{P}(S) = \{\emptyset, \{a\}, \{b\}, \{c\}, \{a, b\}, \{a, c\}, \{b, c\}, S\}</math> Si S est aggregatio finita et ''n'' elementa habet, cardinalitas aggregationis potentis S est 2^''n''. Si S est aggregatio infinita cuius cardinalitas est α, 2^α significat cardinalitas aggregationis potentis S, per definitionem. [[Fasciculus:Vennandornot.svg|thumb|Diagrammata Venniana quae monstrant operationes intersectionis, unionis complementique vel negationis]] ''Coniunctione'' aut ''unione'' duarum aggregationum fit nova aggregatio, quae omnia elementa harum duarum aggregationum habet. Exempli gratia, sint S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}. Tum <math>S \cup T = \{a, b, c, 1, 3, 5\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {c, d, e}, tum <math>S \cup T = \{a, b, c, d, e\}</math>; elementum ''c,'' etiamsi est elementum ambarum aggregationum, modo semel reperitur inter elementa novae aggregationis. ''Intersectio'' duarum aggregationum est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in ambabus aggregationibus insunt. Exempli gratia, si S = {a, b, c, d, e} et T = {a, c, e, g, i}, tum <math>S \cap T = \{a, c, e\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}, tum <math>S \cap T = \emptyset</math>. ''Differentia'' inter aggregationem S e aggregationem T est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in S insunt, sed in T non insunt. Hoc est, si S = {a, b, c, d, e, f, g, h, i} et T = {f, g, h, i}, tum <math>S \setminus T = \{a, b, c, d, e\}</math>. ''Complementum'' aggregationis S in ''universa'' U est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa universae quae non in S insunt. Exempli gratia, si universa est aggregatio [[numerus naturalis|numerorum naturalium]], et si S est [[numerus par|aggregatio numerorum naturalium parium]], tum <math>\neg S</math> est [[numerus impar|aggregatio numerorum naturalium imparium]]. Non est complementum sine universa data. ''Universa'' est aggregatio quae continet omnia elementa omnium aggregationum de quibus tractamus. Exempli gratia, si [[analysis|analysin realem]] facimus, universa est <math>\mathbb{R}</math>, [[numerus realis|numeri reales]]. Sed si de [[theoria numerorum]] agitur, fortasse universa est <math>\mathbb{Z}</math>, [[numerus integer|numeri integri]]. Scilicet non necesse est elementa esse numeros. == Axiomata et problemata == Aggregationes mathematicae ante quam data sunt [[axioma]]ta formalia collectiones esse quarumvis rerum, dum definitio daretur, receptae sunt. Russell verum cum Zermelo [[paradoxum|paradoxon]] dedit, quo monstratum est aggregationem non esse quamvis aliqua definitione determinatam, perque consequentiam theoriam simplicem sibi congruere redarguit. [[Axiomata Zermelo-Fraenkel]] igitur prodita sunt, per quae vetantur eiusmodi aggregationes, ut theoria sibi congruere speretur. Sunt autem multa problemata amplissima e theoria classium orta, quorum praecipuum et notissimum est [[hypothesis continui]] vel saepius CH, quae nullam aggregationem esse maiorem quam aggregationem [[integer|numerorum integrorum]], minorem quam aggregationem [[numerus realis|numerorum realium]] vult, aut notis cardinalium <math>2^{\omega}=\omega_1</math>. Hypothesis est quoque continui expansa vel GCH, quae <math>2^\kappa=\kappa^+</math> omnibus cardinalibus <math>\kappa</math> vult. == Disciplina theoriae == === Exemplaria interiora === [[Fasciculus:ContinuumHypothesis.svg|thumb|Hypothesis continui: quid est cardinalitas <math>\mathcal{P}(\mathbb{N})</math>?]] Aggregationes rite ab imo structae quia diversas theorias mathematicae aemulari possunt, a [[David Hilbert]] et aliis pro [[fundamentum mathematicae|fundamento huius doctrinae]] sumptae et nobis eis finibus traditae sunt. Nonne verum comprobare fundamentum mathematicum sibi congruere volumus, ne quid [[antinomia]]e comprobet? Profecto nequimus: anno [[1931]] a [[Kurt Gödel]] edita sunt [[theoremata Gödel de imperfectione|theoremata de imperfectione]], quae nos nullam probationem congruentiae axiomatum quorumvis per ipsa dare posse monstravit, nisi haec axiomata sibi non congruunt. Ut exemplo est, si Con(ZFC) congruentiam axiomatum ZFC signat, tum :<math>\mathrm{ZFC}\nvdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC})</math> Nihilominus, si Con(ZFC) asciscimus atque per consequentiam exemplari eorum utimur, exemplaria aliorum axiomatum intus inveniri possunt. Pars exemplaris aliqui primigeni exemplar interius appellatur, si et ZF axiomata satisfacit et omnes cardinales exemplaris primigeni continet. Primum exemplar huius generis Gödel anno [[1938]] prodidit, nomine <math>L</math> ([[mundus constructibilis]]): exemplar non solum axiomatum ZFC est ab exemplar ZF definitum, sed etiam hypothesin continui expansam satisfacit, quare comprobavit :<math>\operatorname{Con}(\mathrm{ZF})\vdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC+GCH})</math> Axioma V=L igitur omne exemplar primigenum in L inesse vult. === Modus coercens === Exemplari ZFC posito fortasse Con(¬GCH) comprobare volumus aut Con(¬AC), id est axioma electionis, cuius per consequentiam GCH et AC non in ZF pendere videamus. Quid agamus? Certe nullum erit exemplar interius quod ¬GCH aut ¬AC satisfaciat, quia si V=L in exemplar primigenum, tum nullum est exemplar interius nisi quod iam habemus. Anno [[1963]] praeclarissimus [[modus coercens]] ([[anglice]] "forcing") a [[Paul Cohen]] inventus est ad resolvendum hoc problema, quo modo functiones in exemplari addi possunt, ut cardinalitas <math>2^{\omega}</math> mutetur et aequa ac, ut exemplo est, <math>\omega_2</math> sit, nec minus axiomata ZFC satisfaciantur. Porro autem [[W. B. Easton]] modum excoluit ut cardinalitas aggregationum partium cardinalium omnino libere mutari possint, nisi leges simplices (incrementum continuum, theorema Cantor, theorema König) contradictentur. === Cardinales permagni === [[Cardinales permagni]] sunt eiusmodi numeri cardinales infiniti, qui ob suam immanitatem plus praebeant facultatis monstrandi. Ut exemplo est, cardinalis regularis <math>\kappa</math> eiusmodi sumamus, ut <math>2^{<\kappa}<\kappa</math>. Hic cardinalis "[[cardinalis inaccessus|inaccessus]]" appellatur, quod nullo modo accedi potest a minoribus cardinalis (nec supremo concipiendo nec aggregatio partium), porro enim monstrari potest <math>V_{\kappa}</math> esse exemplar axiomatum ZF. Suntne verum cardinales inaccessi? In axiomatibus ZF non pendet hoc problema: alia sunt exemplaria quae cardinales inaccessos contineant, alia sunt in quibus nulli sint hi cardinales. Sit T theoria formalis extendens ZF+DC (id est [[axioma electionis consequentis]]) quae "omnes aggregationes numerorum realium [[metrum Lebesgue|metro Lebesgue]] metiri posse" vult. Monstratum est a [[Saharon Shelah|Shelah]] (1984) nec Con(T) nec ¬Con(T) a Con(ZFC) sequi, etsi [[Robert M. Solovay|Solovay]] (1970) iam Con(T) a Con(ZFC+"est cardinalis inaccessus") consequi monstravit, quippe igitur cardinales inaccessi plus facultatis monstrandi praebent. == Historia == [[Georgius Cantor]] theoriam classium anno [[1874]] primus definit, in articulo qui inscribitur ''Über eine Eigenschaft des Inbegriffs aller reelen algebraischen Zahlen,'' hoc est Latine ''De proprietate aggregationes omnium numerorum algebraicorum realium.'' Hoc in articulo demonstravit aggregationem numerorum realium maiorem esse quam aggregationem numerorum rationalium: id est, [[infinitas]] non una res est, nec una quantitas, sed plures. [[Ernestus Zermelo]] axiomata anno [[1908]] formulavit. {{NexInt}} *[[Algebra Booleana (logica)]] *[[Logica mathematica]] *[[Supremum]] *[[Theoria catervarum]] *[[Topologia]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Aczel, Peter. [[1988]]. ''Non-well-founded Sets.'' ''CSLI Lecture Notes, 14.'' Stanford. ISBN 0-937073-21-0. * Bandmann, Hans. [[1992]]. ''Die Unendlichkeit des Seins: Cantors transfinite Mengenlehre und ihre metaphysichen Wurzeln.'' Peter Lang. ISBN 3-631-42559-7. * Barwise, Jon, ed. [[1977]]. ''Handbook of Mathematical Logic.'' North-Holland. ISBN 0-7204-2285-X. *Bourbaki, Nicolas. [[1970]]. ''Théorie des ensembles.'' Hermann; re-ed Springer [[2006]]. ISBN 978-3-540-34034-8. * [[Georgius Cantor|Cantor, Georg.]] [[1932]] ''Gesammelte Abhandlungen mathematischen und philosophischen Inhalts.'' re-editio [[1980]], Springer. *Cohen, Paul J. [[1963]]-[[1964]]. "The Independence of the Continuum Hypothesis." ''Proc. Nat. Acad. Sci. USA'' 50 (1963), 1143-1148, 51 (1964), 105-110. *Cohen, Paul. J. [[1966]]. ''Set Theory and the Continuum Hypothesis.'' Benjamin; re-editio Dover, [[2008]]. ISBN 978-0-486-46921-8. * [[Richardus Dedekind|Dedekind, Richard]]. [[1872]]. ''Stetigkeit und irrationale Zahlen.'' F. Vieweg und Sohn. *Devlin, Keith. [[1993]]. ''The Joy of Sets.'' Ed. 2a. Springer Verlag. ISBN 0-387-94094-4. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Ferreirós, Jose. ([[1999]]) [[2007]]. ''Labyrinth of Thought: A history of set theory and its role in modern mathematics.'' Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-8349-7. *Foreman, Matthew, et Akihiro Kanamori, eds. [[2010]]. [http://handbook.assafrinot.com/ ''Handbook of Set Theory.''] 3 voll. * Fraenkel, Adolf. [[1928]], [[1972]]. ''Einleitung in die Mengenlehre''. Ed. 2a. Waldaffae: Martin Sändig oHG. ISBN 3500249604. Prima editio Berolini, Heidelberg, Novi Eboraci: Springer Verlag. *Hausdorff, Felix. [[1927]]. ''Mengenlehre.'' De Gruyter. OCLC 997955. * Jech, Thomas. [[1973]]. ''The Axiom of Choice.'' North-Holland. ISBN 0-444-10484-4. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory,'' editio tertia. Springer. ISBN 3-540-44085-2. * Johnson, Philip. [[1972]]. ''A History of Set Theory.'' Prindle, Weber & Schmidt. ISBN 0-87150-154-6. * Kunen, Kenneth. [[1980]]. ''Set Theory: An Introduction to Independence Proofs.'' North-Holland. ISBN 0-444-85401-0. * Mayberry, J. P. [[2000]]. ''The Foundations of Mathematics in the Theory of Sets.'' Cambridge. ISBN 0-521-77034-3. * Machover, Moshé. [[1996]]. ''Set Theory, Logic, and their Limitations.'' Cambridge. ISBN 0-521-47998-3. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. * Tiles, Mary. ([[1989]]) [[2004]]. ''The Philosophy of Set Theory: An Historical Introduction to Cantor's Paradise.'' Dover Publications. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Set theory|theoriam classium}} * [https://web.archive.org/web/20110903093132/http://www.math.ufl.edu/~jal/set_theory.html Paginae] mathematicorum qui theoriam classium colunt * [http://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ Theoria classium], pagina in encyclopedia philosophiae Stanfordense {{Ling|Anglice}} * [http://spoirier.lautre.net/logique.htm Theoria classium] et fundamenta mathematicae, pagina Francogallice scripta a Sylvano Poirier * [https://web.archive.org/web/20110910063652/http://www.sciences.ch/htmlfr/arithmetique/arithmetiquethensembles01.php Theoria classium] apud Sciences.ch {{Ling|Francogallice}} * [https://web.archive.org/web/20130212043002/http://nte-serveur.univ-lyon1.fr/immediato/Math/Enseignement/01%20Th%E9orie%20des%20ensembles/ensembles_index.htm Theoria classium] apud [[Universitas Lugdunensis|Universitatem Lugdunensem]] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.uv.es/ivorra/Libros/Libros.htm Libri] et articuli de theoria classium, logica mathematica, et aliis partibus mathematicae, a Carolo Ivorra scripti {{Ling|Hispanice}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Theoria classium|!]] [[Categoria:Mathematica discreta]] {{Myrias|Mathematica}} {{FA stella}} bymfgl59topnism0xzxe17teibt9v0r 3988143 3988142 2026-09-15T13:53:00Z Grufo 64423 3988143 wikitext text/x-wiki {{L}} {{res|Theoria classium}}<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> vel fortasse {{res|theoria copiarum}}{{LLHL25 ref|Menge|25}}<!-- "Menge", non "Mengenlehre", ut mutuas citationes vitemus --> est pars [[mathematica]]e in qua [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] [[classis (theoria classium)|classes]]<nowiki />que tractantur, quae rerum collationes intelleguntur. Quamquam quaelibet res in aggregationes colligi possunt, theoria classium plerumque rebus mathematicis adhibetur. [[Fasciculus:Georg_Cantor_1894.jpg|thumb|Georgius Cantor, anno 1894]] Classium theoria nostrae aetatis a [[Georgius Cantor|Georgio Cantor]] et [[Richardus Dedekind|Ricardo Dedekind]] [[anni 1870|annis 1870]] inchoata est. Post theoriam [[Paradoxa theoriae classium|paradoxorum]] in [[theoria classium simplex|simplici classium theoria]] excogitatam multa [[systema axiomaticum|systemata axiomatica]] [[saeculum 20|saeculo vicesimo]] ineunte proposita sunt, quorum notissima sunt [[axiomata Zermelo-Fraenkel]] et [[axioma electionis]]. Adhibentur vocabula classium theoriae ad omnes fere res mathematicas definiendas, sicut [[Functio|functiones]], quin etiam notiones theoriae classium per totum curriculum mathematicae docendae inveniuntur. Principia classium et membrorum earum facile doceri possunt in schola primaria ope diagrammatum [[diagramma Venn|Venn]] et [[diagramma Euler|Euler]], cum collectiones corporearum rerum cottidianarum discuntur. Qua in re etiam operationes facillimae, sicut unio intersectioque classium, exponi possunt. Notiones difficiliores, sicut [[cardinalitas]], nulli curriculo baccalaureati quod quidem ad mathematicam artem attinet desunt. == Definitiones == Imprimis definitiones ponendae quibus [[mathematicus|mathematici]] cottidie utuntur. Haec est ''simplex classium theoria,'' quam necesse erit subtiliorem facere.<ref>Enderton 1972:4, hanc theoriam nominat "ordinaria et cottidiana utilia theoriae classium" (Anglice "normal everyday set-theoretic apparatus").</ref> === Elementa === Quum aggregatio sit conlatio rerum, hae res sunt ''elementa'' aggregationis. Si <math>S = \{a, b, c, ...\}</math> est aggregatio, dicimus "a est elementum aggregationis S," et scribimus <math>a \in S</math>. Est aggregatio ''[[aggregatio vacua|vacua]]'' vel ''inanis,'' quae nulla elementa habet; signum huius aggregationis est <math>\emptyset</math>. Elementa aggregationis possunt quaelibet res esse, etiam aliae aggregationes. Exempli gratia, <math>S = \{a, \{a\}\}</math> est aggregatio cuius elementa sunt ''a'' et aggregatio alia ''{a}'' (cuius elementum est ipsa ''a''). Numerus elementorum aggregationis nomine ''cardinalitatis'' vel magnitudine aggregationis appellatur, sive finita sive infinita. Sit S = {a, b, c}; tum cardinalitas aggregationis S est 3.<ref>Hae definitiones et sequentes facile explicantur ab Enderton 1972:4-13.</ref> Si S, T sunt aggregationes, et omnia elementa S sunt elementa etiam T, aggregatio S dicitur ''aggregatio inferior'' aggregationis alterius, quae ea de re ''aggregatio superior'' appellatur. Hoc est, si <math>S = \{a, c, e\}, T = \{a, b, c, d, e, f\},</math> tum <math>S \subset T</math> et <math>T \supset S</math>. Aggregatio vacua est aggregatio inferior omnium aliarum aggregationum. Omnis aggregatio est inferior sui ipsius (hoc est, semper <math>S \subset S</math>), sed ''aggregationes inferiores proprie dictae'' sunt aggregationes inferiores quae suas aggregationes superiores non aequant. Si S et T sunt aggregationes, fieri potest ut non sit nec <math>S \subset T</math> nec <math>T \subset S</math>: exempli gratia, si <math>S = \{a, 1, b, 2\}</math> et <math>T = \{a, b, c, d\}</math>, tum nec <math>S \subset T</math> quod <math>1 \in S, 1 \notin T</math>, nec <math>T \subset S</math>, quod <math>d \in T, d \notin S</math>. Duae aggregationes, quae eadem elementa habent, sunt eadem aggregatio, etiamsi elementa varie scribuntur. Exempli gratia, sit S = {1, 2, 3, 4, 5} et T = {5, 4, 3, 2, 1}; tum S = T. Aggregatio vacua est solum una. Aggregatio ''[[infinitas|infinita]]'' est si ei tantundem elementorum est, quantum habet aggregatio sua inferior proprie dicta. Duae aggregationes inter se numero elementorum (i. e. cardinalitate) aequales sunt, si est [[functio biiectiva]] quae omni elemento unius aggregationis elementum alterius aggregationis attribuit. Exempli gratia, aggregationis {a, b, c} et {1, 2, 3} eiusdem cardinalitatis sunt, quod functio elementa (a, 1), (b, 2), (c, 3) attribuit. Sed {a, b, c} est aggregatio finita, quod aggregationis eius inferiores pauciora elementa habent. Aggregatio autem [[numeri naturales|numerorum naturalium]] est aggregatio infinita: functio f(x) = 2x omni numero naturali unum numerum parem aggregat, et rursum omni numero pari ''y'' unum numerum naturalem ''y/2.'' Numeri pares hic sunt aggregatio inferior, quia numerus par semper est numerus naturalis, et aggregatio inferior proprie dicta, quia aggregationes numerorum naturalium etiam numeri impares sunt. Atqui eo quod tantundem numerorum naturalium est quantum numerorum parium, hae duae aggregationes infinitae sunt. Aggregationes infinitiae sunt aut ''numerabiles'' aut ''innumerabiles.'' Aggregatio est numerabilis si eandem cardinalitatem habet atque aggregatio numerorum naturalium; aggregationes finitae quoque numerabiles dicuntur. Aggregatio innumerabilis maior est quam aggregatio numerabilis, hoc est, maiorem cardinalitatem habet. Exempli gratia, aggregatio [[numeri reales|numerorum realium]] est innumerabilis, ut [[Georgius Cantor|Cantor]] demonstravit.<ref>Jech, p. 37, demonstrationem explicat.</ref> === Operationes === Aggregatio cuius elementa sunt aggregationes inferiores cuiusdam aggregationis dicitur ''aggregatio potens vel potentiae'' huius aggregationis, aut ''aggregatio partium.''<ref>Francogallice ''ensemble des parties,'' hispanice ''conjunto potencia''</ref> Aggregatio potens cuiusdam aggregationis semper plura elementa habet quam haec aggregatio ipsa. Exempli gratia, sit S = {a, b, c}. Tum aggregatio potens S, vel <math>\mathcal{P}(S)</math>, 8 elementa habet: :<math>\mathcal{P}(S) = \{\emptyset, \{a\}, \{b\}, \{c\}, \{a, b\}, \{a, c\}, \{b, c\}, S\}</math> Si S est aggregatio finita et ''n'' elementa habet, cardinalitas aggregationis potentis S est 2^''n''. Si S est aggregatio infinita cuius cardinalitas est α, 2^α significat cardinalitas aggregationis potentis S, per definitionem. [[Fasciculus:Vennandornot.svg|thumb|Diagrammata Venniana quae monstrant operationes intersectionis, unionis complementique vel negationis]] ''Coniunctione'' aut ''unione'' duarum aggregationum fit nova aggregatio, quae omnia elementa harum duarum aggregationum habet. Exempli gratia, sint S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}. Tum <math>S \cup T = \{a, b, c, 1, 3, 5\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {c, d, e}, tum <math>S \cup T = \{a, b, c, d, e\}</math>; elementum ''c,'' etiamsi est elementum ambarum aggregationum, modo semel reperitur inter elementa novae aggregationis. ''Intersectio'' duarum aggregationum est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in ambabus aggregationibus insunt. Exempli gratia, si S = {a, b, c, d, e} et T = {a, c, e, g, i}, tum <math>S \cap T = \{a, c, e\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}, tum <math>S \cap T = \emptyset</math>. ''Differentia'' inter aggregationem S e aggregationem T est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in S insunt, sed in T non insunt. Hoc est, si S = {a, b, c, d, e, f, g, h, i} et T = {f, g, h, i}, tum <math>S \setminus T = \{a, b, c, d, e\}</math>. ''Complementum'' aggregationis S in ''universa'' U est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa universae quae non in S insunt. Exempli gratia, si universa est aggregatio [[numerus naturalis|numerorum naturalium]], et si S est [[numerus par|aggregatio numerorum naturalium parium]], tum <math>\neg S</math> est [[numerus impar|aggregatio numerorum naturalium imparium]]. Non est complementum sine universa data. ''Universa'' est aggregatio quae continet omnia elementa omnium aggregationum de quibus tractamus. Exempli gratia, si [[analysis|analysin realem]] facimus, universa est <math>\mathbb{R}</math>, [[numerus realis|numeri reales]]. Sed si de [[theoria numerorum]] agitur, fortasse universa est <math>\mathbb{Z}</math>, [[numerus integer|numeri integri]]. Scilicet non necesse est elementa esse numeros. == Axiomata et problemata == Aggregationes mathematicae ante quam data sunt [[axioma]]ta formalia collectiones esse quarumvis rerum, dum definitio daretur, receptae sunt. Russell verum cum Zermelo [[paradoxum|paradoxon]] dedit, quo monstratum est aggregationem non esse quamvis aliqua definitione determinatam, perque consequentiam theoriam simplicem sibi congruere redarguit. [[Axiomata Zermelo-Fraenkel]] igitur prodita sunt, per quae vetantur eiusmodi aggregationes, ut theoria sibi congruere speretur. Sunt autem multa problemata amplissima e theoria classium orta, quorum praecipuum et notissimum est [[hypothesis continui]] vel saepius CH, quae nullam aggregationem esse maiorem quam aggregationem [[integer|numerorum integrorum]], minorem quam aggregationem [[numerus realis|numerorum realium]] vult, aut notis cardinalium <math>2^{\omega}=\omega_1</math>. Hypothesis est quoque continui expansa vel GCH, quae <math>2^\kappa=\kappa^+</math> omnibus cardinalibus <math>\kappa</math> vult. == Disciplina theoriae == === Exemplaria interiora === [[Fasciculus:ContinuumHypothesis.svg|thumb|Hypothesis continui: quid est cardinalitas <math>\mathcal{P}(\mathbb{N})</math>?]] Aggregationes rite ab imo structae quia diversas theorias mathematicae aemulari possunt, a [[David Hilbert]] et aliis pro [[fundamentum mathematicae|fundamento huius doctrinae]] sumptae et nobis eis finibus traditae sunt. Nonne verum comprobare fundamentum mathematicum sibi congruere volumus, ne quid [[antinomia]]e comprobet? Profecto nequimus: anno [[1931]] a [[Kurt Gödel]] edita sunt [[theoremata Gödel de imperfectione|theoremata de imperfectione]], quae nos nullam probationem congruentiae axiomatum quorumvis per ipsa dare posse monstravit, nisi haec axiomata sibi non congruunt. Ut exemplo est, si Con(ZFC) congruentiam axiomatum ZFC signat, tum :<math>\mathrm{ZFC}\nvdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC})</math> Nihilominus, si Con(ZFC) asciscimus atque per consequentiam exemplari eorum utimur, exemplaria aliorum axiomatum intus inveniri possunt. Pars exemplaris aliqui primigeni exemplar interius appellatur, si et ZF axiomata satisfacit et omnes cardinales exemplaris primigeni continet. Primum exemplar huius generis Gödel anno [[1938]] prodidit, nomine <math>L</math> ([[mundus constructibilis]]): exemplar non solum axiomatum ZFC est ab exemplar ZF definitum, sed etiam hypothesin continui expansam satisfacit, quare comprobavit :<math>\operatorname{Con}(\mathrm{ZF})\vdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC+GCH})</math> Axioma V=L igitur omne exemplar primigenum in L inesse vult. === Modus coercens === Exemplari ZFC posito fortasse Con(¬GCH) comprobare volumus aut Con(¬AC), id est axioma electionis, cuius per consequentiam GCH et AC non in ZF pendere videamus. Quid agamus? Certe nullum erit exemplar interius quod ¬GCH aut ¬AC satisfaciat, quia si V=L in exemplar primigenum, tum nullum est exemplar interius nisi quod iam habemus. Anno [[1963]] praeclarissimus [[modus coercens]] ([[anglice]] "forcing") a [[Paul Cohen]] inventus est ad resolvendum hoc problema, quo modo functiones in exemplari addi possunt, ut cardinalitas <math>2^{\omega}</math> mutetur et aequa ac, ut exemplo est, <math>\omega_2</math> sit, nec minus axiomata ZFC satisfaciantur. Porro autem [[W. B. Easton]] modum excoluit ut cardinalitas aggregationum partium cardinalium omnino libere mutari possint, nisi leges simplices (incrementum continuum, theorema Cantor, theorema König) contradictentur. === Cardinales permagni === [[Cardinales permagni]] sunt eiusmodi numeri cardinales infiniti, qui ob suam immanitatem plus praebeant facultatis monstrandi. Ut exemplo est, cardinalis regularis <math>\kappa</math> eiusmodi sumamus, ut <math>2^{<\kappa}<\kappa</math>. Hic cardinalis "[[cardinalis inaccessus|inaccessus]]" appellatur, quod nullo modo accedi potest a minoribus cardinalis (nec supremo concipiendo nec aggregatio partium), porro enim monstrari potest <math>V_{\kappa}</math> esse exemplar axiomatum ZF. Suntne verum cardinales inaccessi? In axiomatibus ZF non pendet hoc problema: alia sunt exemplaria quae cardinales inaccessos contineant, alia sunt in quibus nulli sint hi cardinales. Sit T theoria formalis extendens ZF+DC (id est [[axioma electionis consequentis]]) quae "omnes aggregationes numerorum realium [[metrum Lebesgue|metro Lebesgue]] metiri posse" vult. Monstratum est a [[Saharon Shelah|Shelah]] (1984) nec Con(T) nec ¬Con(T) a Con(ZFC) sequi, etsi [[Robert M. Solovay|Solovay]] (1970) iam Con(T) a Con(ZFC+"est cardinalis inaccessus") consequi monstravit, quippe igitur cardinales inaccessi plus facultatis monstrandi praebent. == Historia == [[Georgius Cantor]] theoriam classium anno [[1874]] primus definit, in articulo qui inscribitur ''Über eine Eigenschaft des Inbegriffs aller reelen algebraischen Zahlen,'' hoc est Latine ''De proprietate aggregationes omnium numerorum algebraicorum realium.'' Hoc in articulo demonstravit aggregationem numerorum realium maiorem esse quam aggregationem numerorum rationalium: id est, [[infinitas]] non una res est, nec una quantitas, sed plures. [[Ernestus Zermelo]] axiomata anno [[1908]] formulavit. {{NexInt}} * [[Algebra Booleana (logica)]] * [[Aggregatio (theoria classium)]] * [[Classis (theoria classium)]] * [[Logica mathematica]] * [[Supremum]] * [[Theoria gregum]] * [[Topologia]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Aczel, Peter. [[1988]]. ''Non-well-founded Sets.'' ''CSLI Lecture Notes, 14.'' Stanford. ISBN 0-937073-21-0. * Bandmann, Hans. [[1992]]. ''Die Unendlichkeit des Seins: Cantors transfinite Mengenlehre und ihre metaphysichen Wurzeln.'' Peter Lang. ISBN 3-631-42559-7. * Barwise, Jon, ed. [[1977]]. ''Handbook of Mathematical Logic.'' North-Holland. ISBN 0-7204-2285-X. *Bourbaki, Nicolas. [[1970]]. ''Théorie des ensembles.'' Hermann; re-ed Springer [[2006]]. ISBN 978-3-540-34034-8. * [[Georgius Cantor|Cantor, Georg.]] [[1932]] ''Gesammelte Abhandlungen mathematischen und philosophischen Inhalts.'' re-editio [[1980]], Springer. *Cohen, Paul J. [[1963]]-[[1964]]. "The Independence of the Continuum Hypothesis." ''Proc. Nat. Acad. Sci. USA'' 50 (1963), 1143-1148, 51 (1964), 105-110. *Cohen, Paul. J. [[1966]]. ''Set Theory and the Continuum Hypothesis.'' Benjamin; re-editio Dover, [[2008]]. ISBN 978-0-486-46921-8. * [[Richardus Dedekind|Dedekind, Richard]]. [[1872]]. ''Stetigkeit und irrationale Zahlen.'' F. Vieweg und Sohn. *Devlin, Keith. [[1993]]. ''The Joy of Sets.'' Ed. 2a. Springer Verlag. ISBN 0-387-94094-4. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Ferreirós, Jose. ([[1999]]) [[2007]]. ''Labyrinth of Thought: A history of set theory and its role in modern mathematics.'' Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-8349-7. *Foreman, Matthew, et Akihiro Kanamori, eds. [[2010]]. [http://handbook.assafrinot.com/ ''Handbook of Set Theory.''] 3 voll. * Fraenkel, Adolf. [[1928]], [[1972]]. ''Einleitung in die Mengenlehre''. Ed. 2a. Waldaffae: Martin Sändig oHG. ISBN 3500249604. Prima editio Berolini, Heidelberg, Novi Eboraci: Springer Verlag. *Hausdorff, Felix. [[1927]]. ''Mengenlehre.'' De Gruyter. OCLC 997955. * Jech, Thomas. [[1973]]. ''The Axiom of Choice.'' North-Holland. ISBN 0-444-10484-4. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory,'' editio tertia. Springer. ISBN 3-540-44085-2. * Johnson, Philip. [[1972]]. ''A History of Set Theory.'' Prindle, Weber & Schmidt. ISBN 0-87150-154-6. * Kunen, Kenneth. [[1980]]. ''Set Theory: An Introduction to Independence Proofs.'' North-Holland. ISBN 0-444-85401-0. * Mayberry, J. P. [[2000]]. ''The Foundations of Mathematics in the Theory of Sets.'' Cambridge. ISBN 0-521-77034-3. * Machover, Moshé. [[1996]]. ''Set Theory, Logic, and their Limitations.'' Cambridge. ISBN 0-521-47998-3. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. * Tiles, Mary. ([[1989]]) [[2004]]. ''The Philosophy of Set Theory: An Historical Introduction to Cantor's Paradise.'' Dover Publications. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Set theory|theoriam classium}} * [https://web.archive.org/web/20110903093132/http://www.math.ufl.edu/~jal/set_theory.html Paginae] mathematicorum qui theoriam classium colunt * [http://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ Theoria classium], pagina in encyclopedia philosophiae Stanfordense {{Ling|Anglice}} * [http://spoirier.lautre.net/logique.htm Theoria classium] et fundamenta mathematicae, pagina Francogallice scripta a Sylvano Poirier * [https://web.archive.org/web/20110910063652/http://www.sciences.ch/htmlfr/arithmetique/arithmetiquethensembles01.php Theoria classium] apud Sciences.ch {{Ling|Francogallice}} * [https://web.archive.org/web/20130212043002/http://nte-serveur.univ-lyon1.fr/immediato/Math/Enseignement/01%20Th%E9orie%20des%20ensembles/ensembles_index.htm Theoria classium] apud [[Universitas Lugdunensis|Universitatem Lugdunensem]] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.uv.es/ivorra/Libros/Libros.htm Libri] et articuli de theoria classium, logica mathematica, et aliis partibus mathematicae, a Carolo Ivorra scripti {{Ling|Hispanice}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Theoria classium|!]] [[Categoria:Mathematica discreta]] {{Myrias|Mathematica}} {{FA stella}} moeoida7t7drtuh43c19j79ca9lxd2i 3988189 3988143 2026-09-15T15:47:21Z Grufo 64423 3988189 wikitext text/x-wiki {{L}} {{res|Theoria classium}}<ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Berard | nomen auctoris = Stephanus | titulus = De Theoria Casuum Generativa deque Methodo Philologica | pagina = 18 | url = https://boreoccidentales.com/latine/cataracta/auctore-berard/berard-de-cassibus.pdf | domus editoria = Boreoccidentales }}: «“{{lectio|Theoria classium}}” est pars mathematicae, atque nunc temporis et aliarum disciplinarum, quae relationes inter classes pertractat. (Anglice {{barbarice|lingua=en|set}} et {{barbarice|lingua=en|set theory}})».</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen auctoris = Peano | nomen auctoris = Ioseph | titulus = Arithmetices principia: nova methodo exposita | url = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog | annus = 1889 | locus = [[Augusta Taurinorum|Augustae Taurinorum]] | domus editoria = Fratres Bocca | pagina = x | url paginae = https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up }}: “{{lectio|classis}}, sive entium aggregatio”.</ref> vel fortasse {{res|theoria copiarum}}{{LLHL25 ref|Menge|25}}<!-- "Menge", non "Mengenlehre", ut mutuas citationes vitemus --> est pars [[mathematica]]e in qua [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] [[classis (theoria classium)|classes]]<nowiki />que tractantur, quae rerum collationes intelleguntur. Quamquam quaelibet res in aggregationes colligi possunt, theoria classium plerumque rebus mathematicis adhibetur. [[Fasciculus:Georg_Cantor_1894.jpg|thumb|Georgius Cantor, anno 1894]] Classium theoria nostrae aetatis a [[Georgius Cantor|Georgio Cantor]] et [[Richardus Dedekind|Ricardo Dedekind]] [[anni 1870|annis 1870]] inchoata est. Post theoriam [[Paradoxa theoriae classium|paradoxorum]] in [[theoria classium simplex|simplici classium theoria]] excogitatam multa [[systema axiomaticum|systemata axiomatica]] [[saeculum 20|saeculo vicesimo]] ineunte proposita sunt, quorum notissima sunt [[axiomata Zermelo-Fraenkel]] et [[axioma electionis]]. Adhibentur vocabula classium theoriae ad omnes fere res mathematicas definiendas, sicut [[Functio|functiones]], quin etiam notiones theoriae classium per totum curriculum mathematicae docendae inveniuntur. Principia classium et membrorum earum facile doceri possunt in schola primaria ope diagrammatum [[diagramma Venn|Venn]] et [[diagramma Euler|Euler]], cum collectiones corporearum rerum cottidianarum discuntur. Qua in re etiam operationes facillimae, sicut unio intersectioque classium, exponi possunt. Notiones difficiliores, sicut [[cardinalitas]], nulli curriculo baccalaureati quod quidem ad mathematicam artem attinet desunt. == Definitiones == Imprimis definitiones ponendae quibus [[mathematicus|mathematici]] cottidie utuntur. Haec est ''simplex classium theoria,'' quam necesse erit subtiliorem facere.<ref>Enderton 1972:4, hanc theoriam nominat "ordinaria et cottidiana utilia theoriae classium" (Anglice "normal everyday set-theoretic apparatus").</ref> === Elementa === Quum aggregatio sit conlatio rerum, hae res sunt ''elementa'' aggregationis. Si <math>S = \{a, b, c, ...\}</math> est aggregatio, dicimus "a est elementum aggregationis S," et scribimus <math>a \in S</math>. Est aggregatio ''[[aggregatio vacua|vacua]]'' vel ''inanis,'' quae nulla elementa habet; signum huius aggregationis est <math>\emptyset</math>. Elementa aggregationis possunt quaelibet res esse, etiam aliae aggregationes. Exempli gratia, <math>S = \{a, \{a\}\}</math> est aggregatio cuius elementa sunt ''a'' et aggregatio alia ''{a}'' (cuius elementum est ipsa ''a''). Numerus elementorum aggregationis nomine ''cardinalitatis'' vel magnitudine aggregationis appellatur, sive finita sive infinita. Sit S = {a, b, c}; tum cardinalitas aggregationis S est 3.<ref>Hae definitiones et sequentes facile explicantur ab Enderton 1972:4-13.</ref> Si S, T sunt aggregationes, et omnia elementa S sunt elementa etiam T, aggregatio S dicitur ''aggregatio inferior'' aggregationis alterius, quae ea de re ''aggregatio superior'' appellatur. Hoc est, si <math>S = \{a, c, e\}, T = \{a, b, c, d, e, f\},</math> tum <math>S \subset T</math> et <math>T \supset S</math>. Aggregatio vacua est aggregatio inferior omnium aliarum aggregationum. Omnis aggregatio est inferior sui ipsius (hoc est, semper <math>S \subset S</math>), sed ''aggregationes inferiores proprie dictae'' sunt aggregationes inferiores quae suas aggregationes superiores non aequant. Si S et T sunt aggregationes, fieri potest ut non sit nec <math>S \subset T</math> nec <math>T \subset S</math>: exempli gratia, si <math>S = \{a, 1, b, 2\}</math> et <math>T = \{a, b, c, d\}</math>, tum nec <math>S \subset T</math> quod <math>1 \in S, 1 \notin T</math>, nec <math>T \subset S</math>, quod <math>d \in T, d \notin S</math>. Duae aggregationes, quae eadem elementa habent, sunt eadem aggregatio, etiamsi elementa varie scribuntur. Exempli gratia, sit S = {1, 2, 3, 4, 5} et T = {5, 4, 3, 2, 1}; tum S = T. Aggregatio vacua est solum una. Aggregatio ''[[infinitas|infinita]]'' est si ei tantundem elementorum est, quantum habet aggregatio sua inferior proprie dicta. Duae aggregationes inter se numero elementorum (i. e. cardinalitate) aequales sunt, si est [[functio biiectiva]] quae omni elemento unius aggregationis elementum alterius aggregationis attribuit. Exempli gratia, aggregationis {a, b, c} et {1, 2, 3} eiusdem cardinalitatis sunt, quod functio elementa (a, 1), (b, 2), (c, 3) attribuit. Sed {a, b, c} est aggregatio finita, quod aggregationis eius inferiores pauciora elementa habent. Aggregatio autem [[numeri naturales|numerorum naturalium]] est aggregatio infinita: functio f(x) = 2x omni numero naturali unum numerum parem aggregat, et rursum omni numero pari ''y'' unum numerum naturalem ''y/2.'' Numeri pares hic sunt aggregatio inferior, quia numerus par semper est numerus naturalis, et aggregatio inferior proprie dicta, quia aggregationes numerorum naturalium etiam numeri impares sunt. Atqui eo quod tantundem numerorum naturalium est quantum numerorum parium, hae duae aggregationes infinitae sunt. Aggregationes infinitiae sunt aut ''numerabiles'' aut ''innumerabiles.'' Aggregatio est numerabilis si eandem cardinalitatem habet atque aggregatio numerorum naturalium; aggregationes finitae quoque numerabiles dicuntur. Aggregatio innumerabilis maior est quam aggregatio numerabilis, hoc est, maiorem cardinalitatem habet. Exempli gratia, aggregatio [[numeri reales|numerorum realium]] est innumerabilis, ut [[Georgius Cantor|Cantor]] demonstravit.<ref>Jech, p. 37, demonstrationem explicat.</ref> === Operationes === Aggregatio cuius elementa sunt aggregationes inferiores cuiusdam aggregationis dicitur ''aggregatio potens vel potentiae'' huius aggregationis, aut ''aggregatio partium.''<ref>Francogallice ''ensemble des parties,'' hispanice ''conjunto potencia''</ref> Aggregatio potens cuiusdam aggregationis semper plura elementa habet quam haec aggregatio ipsa. Exempli gratia, sit S = {a, b, c}. Tum aggregatio potens S, vel <math>\mathcal{P}(S)</math>, 8 elementa habet: :<math>\mathcal{P}(S) = \{\emptyset, \{a\}, \{b\}, \{c\}, \{a, b\}, \{a, c\}, \{b, c\}, S\}</math> Si S est aggregatio finita et ''n'' elementa habet, cardinalitas aggregationis potentis S est 2^''n''. Si S est aggregatio infinita cuius cardinalitas est α, 2^α significat cardinalitas aggregationis potentis S, per definitionem. [[Fasciculus:Vennandornot.svg|thumb|Diagrammata Venniana quae monstrant operationes intersectionis, unionis complementique vel negationis]] ''Coniunctione'' aut ''unione'' duarum aggregationum fit nova aggregatio, quae omnia elementa harum duarum aggregationum habet. Exempli gratia, sint S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}. Tum <math>S \cup T = \{a, b, c, 1, 3, 5\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {c, d, e}, tum <math>S \cup T = \{a, b, c, d, e\}</math>; elementum ''c,'' etiamsi est elementum ambarum aggregationum, modo semel reperitur inter elementa novae aggregationis. ''Intersectio'' duarum aggregationum est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in ambabus aggregationibus insunt. Exempli gratia, si S = {a, b, c, d, e} et T = {a, c, e, g, i}, tum <math>S \cap T = \{a, c, e\}</math>. Aut, si S = {a, b, c} et T = {1, 3, 5}, tum <math>S \cap T = \emptyset</math>. ''Differentia'' inter aggregationem S e aggregationem T est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa quae in S insunt, sed in T non insunt. Hoc est, si S = {a, b, c, d, e, f, g, h, i} et T = {f, g, h, i}, tum <math>S \setminus T = \{a, b, c, d, e\}</math>. ''Complementum'' aggregationis S in ''universa'' U est nova aggregatio, cuius elementa sunt omnia elementa universae quae non in S insunt. Exempli gratia, si universa est aggregatio [[numerus naturalis|numerorum naturalium]], et si S est [[numerus par|aggregatio numerorum naturalium parium]], tum <math>\neg S</math> est [[numerus impar|aggregatio numerorum naturalium imparium]]. Non est complementum sine universa data. ''Universa'' est aggregatio quae continet omnia elementa omnium aggregationum de quibus tractamus. Exempli gratia, si [[analysis|analysin realem]] facimus, universa est <math>\mathbb{R}</math>, [[numerus realis|numeri reales]]. Sed si de [[theoria numerorum]] agitur, fortasse universa est <math>\mathbb{Z}</math>, [[numerus integer|numeri integri]]. Scilicet non necesse est elementa esse numeros. == Axiomata et problemata == Aggregationes mathematicae ante quam data sunt [[axioma]]ta formalia collectiones esse quarumvis rerum, dum definitio daretur, receptae sunt. Russell verum cum Zermelo [[paradoxum|paradoxon]] dedit, quo monstratum est aggregationem non esse quamvis aliqua definitione determinatam, perque consequentiam theoriam simplicem sibi congruere redarguit. [[Axiomata Zermelo-Fraenkel]] igitur prodita sunt, per quae vetantur eiusmodi aggregationes, ut theoria sibi congruere speretur. Sunt autem multa problemata amplissima e theoria classium orta, quorum praecipuum et notissimum est [[hypothesis continui]] vel saepius CH, quae nullam aggregationem esse maiorem quam aggregationem [[integer|numerorum integrorum]], minorem quam aggregationem [[numerus realis|numerorum realium]] vult, aut notis cardinalium <math>2^{\omega}=\omega_1</math>. Hypothesis est quoque continui expansa vel GCH, quae <math>2^\kappa=\kappa^+</math> omnibus cardinalibus <math>\kappa</math> vult. == Disciplina theoriae == === Exemplaria interiora === [[Fasciculus:ContinuumHypothesis.svg|thumb|Hypothesis continui: quid est cardinalitas <math>\mathcal{P}(\mathbb{N})</math>?]] Aggregationes rite ab imo structae quia diversas theorias mathematicae aemulari possunt, a [[David Hilbert]] et aliis pro [[fundamentum mathematicae|fundamento huius doctrinae]] sumptae et nobis eis finibus traditae sunt. Nonne verum comprobare fundamentum mathematicum sibi congruere volumus, ne quid [[antinomia]]e comprobet? Profecto nequimus: anno [[1931]] a [[Kurt Gödel]] edita sunt [[theoremata Gödel de imperfectione|theoremata de imperfectione]], quae nos nullam probationem congruentiae axiomatum quorumvis per ipsa dare posse monstravit, nisi haec axiomata sibi non congruunt. Ut exemplo est, si Con(ZFC) congruentiam axiomatum ZFC signat, tum :<math>\mathrm{ZFC}\nvdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC})</math> Nihilominus, si Con(ZFC) asciscimus atque per consequentiam exemplari eorum utimur, exemplaria aliorum axiomatum intus inveniri possunt. Pars exemplaris aliqui primigeni exemplar interius appellatur, si et ZF axiomata satisfacit et omnes cardinales exemplaris primigeni continet. Primum exemplar huius generis Gödel anno [[1938]] prodidit, nomine <math>L</math> ([[mundus constructibilis]]): exemplar non solum axiomatum ZFC est ab exemplar ZF definitum, sed etiam hypothesin continui expansam satisfacit, quare comprobavit :<math>\operatorname{Con}(\mathrm{ZF})\vdash\operatorname{Con}(\mathrm{ZFC+GCH})</math> Axioma V=L igitur omne exemplar primigenum in L inesse vult. === Modus coercens === Exemplari ZFC posito fortasse Con(¬GCH) comprobare volumus aut Con(¬AC), id est axioma electionis, cuius per consequentiam GCH et AC non in ZF pendere videamus. Quid agamus? Certe nullum erit exemplar interius quod ¬GCH aut ¬AC satisfaciat, quia si V=L in exemplar primigenum, tum nullum est exemplar interius nisi quod iam habemus. Anno [[1963]] praeclarissimus [[modus coercens]] ([[anglice]] "forcing") a [[Paul Cohen]] inventus est ad resolvendum hoc problema, quo modo functiones in exemplari addi possunt, ut cardinalitas <math>2^{\omega}</math> mutetur et aequa ac, ut exemplo est, <math>\omega_2</math> sit, nec minus axiomata ZFC satisfaciantur. Porro autem [[W. B. Easton]] modum excoluit ut cardinalitas aggregationum partium cardinalium omnino libere mutari possint, nisi leges simplices (incrementum continuum, theorema Cantor, theorema König) contradictentur. === Cardinales permagni === [[Cardinales permagni]] sunt eiusmodi numeri cardinales infiniti, qui ob suam immanitatem plus praebeant facultatis monstrandi. Ut exemplo est, cardinalis regularis <math>\kappa</math> eiusmodi sumamus, ut <math>2^{<\kappa}<\kappa</math>. Hic cardinalis "[[cardinalis inaccessus|inaccessus]]" appellatur, quod nullo modo accedi potest a minoribus cardinalis (nec supremo concipiendo nec aggregatio partium), porro enim monstrari potest <math>V_{\kappa}</math> esse exemplar axiomatum ZF. Suntne verum cardinales inaccessi? In axiomatibus ZF non pendet hoc problema: alia sunt exemplaria quae cardinales inaccessos contineant, alia sunt in quibus nulli sint hi cardinales. Sit T theoria formalis extendens ZF+DC (id est [[axioma electionis consequentis]]) quae "omnes aggregationes numerorum realium [[metrum Lebesgue|metro Lebesgue]] metiri posse" vult. Monstratum est a [[Saharon Shelah|Shelah]] (1984) nec Con(T) nec ¬Con(T) a Con(ZFC) sequi, etsi [[Robert M. Solovay|Solovay]] (1970) iam Con(T) a Con(ZFC+"est cardinalis inaccessus") consequi monstravit, quippe igitur cardinales inaccessi plus facultatis monstrandi praebent. == Historia == [[Georgius Cantor]] theoriam classium anno [[1874]] primus definit, in articulo qui inscribitur ''Über eine Eigenschaft des Inbegriffs aller reelen algebraischen Zahlen,'' hoc est Latine ''De proprietate aggregationes omnium numerorum algebraicorum realium.'' Hoc in articulo demonstravit aggregationem numerorum realium maiorem esse quam aggregationem numerorum rationalium: id est, [[infinitas]] non una res est, nec una quantitas, sed plures. [[Ernestus Zermelo]] axiomata anno [[1908]] formulavit. {{NexInt}} * [[Algebra Booleana (logica)]] * [[Aggregatio (theoria classium)]] * [[Classis (theoria classium)]] * [[Logica mathematica]] * [[Supremum]] * [[Theoria gregum]] * [[Topologia]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Aczel, Peter. [[1988]]. ''Non-well-founded Sets.'' ''CSLI Lecture Notes, 14.'' Stanford. ISBN 0-937073-21-0. * Bandmann, Hans. [[1992]]. ''Die Unendlichkeit des Seins: Cantors transfinite Mengenlehre und ihre metaphysichen Wurzeln.'' Peter Lang. ISBN 3-631-42559-7. * Barwise, Jon, ed. [[1977]]. ''Handbook of Mathematical Logic.'' North-Holland. ISBN 0-7204-2285-X. *Bourbaki, Nicolas. [[1970]]. ''Théorie des ensembles.'' Hermann; re-ed Springer [[2006]]. ISBN 978-3-540-34034-8. * [[Georgius Cantor|Cantor, Georg.]] [[1932]] ''Gesammelte Abhandlungen mathematischen und philosophischen Inhalts.'' re-editio [[1980]], Springer. *Cohen, Paul J. [[1963]]-[[1964]]. "The Independence of the Continuum Hypothesis." ''Proc. Nat. Acad. Sci. USA'' 50 (1963), 1143-1148, 51 (1964), 105-110. *Cohen, Paul. J. [[1966]]. ''Set Theory and the Continuum Hypothesis.'' Benjamin; re-editio Dover, [[2008]]. ISBN 978-0-486-46921-8. * [[Richardus Dedekind|Dedekind, Richard]]. [[1872]]. ''Stetigkeit und irrationale Zahlen.'' F. Vieweg und Sohn. *Devlin, Keith. [[1993]]. ''The Joy of Sets.'' Ed. 2a. Springer Verlag. ISBN 0-387-94094-4. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Ferreirós, Jose. ([[1999]]) [[2007]]. ''Labyrinth of Thought: A history of set theory and its role in modern mathematics.'' Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-8349-7. *Foreman, Matthew, et Akihiro Kanamori, eds. [[2010]]. [http://handbook.assafrinot.com/ ''Handbook of Set Theory.''] 3 voll. * Fraenkel, Adolf. [[1928]], [[1972]]. ''Einleitung in die Mengenlehre''. Ed. 2a. Waldaffae: Martin Sändig oHG. ISBN 3500249604. Prima editio Berolini, Heidelberg, Novi Eboraci: Springer Verlag. *Hausdorff, Felix. [[1927]]. ''Mengenlehre.'' De Gruyter. OCLC 997955. * Jech, Thomas. [[1973]]. ''The Axiom of Choice.'' North-Holland. ISBN 0-444-10484-4. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory,'' editio tertia. Springer. ISBN 3-540-44085-2. * Johnson, Philip. [[1972]]. ''A History of Set Theory.'' Prindle, Weber & Schmidt. ISBN 0-87150-154-6. * Kunen, Kenneth. [[1980]]. ''Set Theory: An Introduction to Independence Proofs.'' North-Holland. ISBN 0-444-85401-0. * Mayberry, J. P. [[2000]]. ''The Foundations of Mathematics in the Theory of Sets.'' Cambridge. ISBN 0-521-77034-3. * Machover, Moshé. [[1996]]. ''Set Theory, Logic, and their Limitations.'' Cambridge. ISBN 0-521-47998-3. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. * Tiles, Mary. ([[1989]]) [[2004]]. ''The Philosophy of Set Theory: An Historical Introduction to Cantor's Paradise.'' Dover Publications. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Set theory|theoriam classium}} * [https://web.archive.org/web/20110903093132/http://www.math.ufl.edu/~jal/set_theory.html Paginae] mathematicorum qui theoriam classium colunt * [http://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ Theoria classium], pagina in encyclopedia philosophiae Stanfordense {{Ling|Anglice}} * [http://spoirier.lautre.net/logique.htm Theoria classium] et fundamenta mathematicae, pagina Francogallice scripta a Sylvano Poirier * [https://web.archive.org/web/20110910063652/http://www.sciences.ch/htmlfr/arithmetique/arithmetiquethensembles01.php Theoria classium] apud Sciences.ch {{Ling|Francogallice}} * [https://web.archive.org/web/20130212043002/http://nte-serveur.univ-lyon1.fr/immediato/Math/Enseignement/01%20Th%E9orie%20des%20ensembles/ensembles_index.htm Theoria classium] apud [[Universitas Lugdunensis|Universitatem Lugdunensem]] {{Ling|Francogallice}} * [http://www.uv.es/ivorra/Libros/Libros.htm Libri] et articuli de theoria classium, logica mathematica, et aliis partibus mathematicae, a Carolo Ivorra scripti {{Ling|Hispanice}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Theoria classium| ]] [[Categoria:Mathematica discreta]] {{Myrias|Mathematica}} {{FA stella}} jj9ds3ozwg69fsbpeg4abq2gsl6zi4t 0 103078 3988404 3376831 2026-09-16T02:57:53Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988404 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Ricardus Josephus Weberberger''' [[Ordo Sancti Benedicti|OSB]], episcopus [[Dioecesis Barreriensis]] in [[Brasilia]]e provinica [[Bahia]] (natus die 5 Septembris [[1939]] in urbe ''Bad Leonfelden'' / [[Austria Superior]]), mortuus die 17 Augusti [[2010]] [[Lentia]]e). == Vita == Weberberger anno [[1958]] in [[Cremifanum (abbatia)|abbatiam Cremifanensem]] [[Ordo Sancti Benedicti|(OSB)]] ingressus, die 18 Augusti [[1959]] [[professio religiosa|vota]] nuncupavit, studiis theologiae philosophiaeque [[Roma]]e (in [[Pontificium Athenaeum S. Anselmi|Pontificio Athenaeo S. Anselmi]]), [[Salisburgum|Salisburgi]] ac [[Lovanium|Lovanii]] peractis sacerdos die 15 Augusti [[1964]] initiatus est. Doctoratum assecutus curae animarum variis in paroeciis studebat et munere est spiritalis moderatoris sororum [[Congregatio Immaculati Cordis Mariae|Congregationis Immaculati Cordis Mariae]] in ''Steinerkirchen'' ([[Austria Superior]]) perfunctus. Postquam [[Benedictini]] [[Cremifanum (abbatia)|Cremifanenses]] anno [[1970]] administrationem paroeciae nomine ''Barreiras'' in [[Brasilia]] boreo-orientali susceperunt, Weberberger ibidem ab anno [[1974]] curae animarum navabat. Anno [[1979]] ab archiepiscopo [[Paulus Augustinus Mayer|Augustino Mayer]] episcopus ordinatus [[Dioecesis Barreriensis|dioecesi Barreriensi]] primus episcopus praefectus est. Episcopus secundum sententiam ''Redemptor hominis'' sibi electam homininibus dioecesis servire studebat: Paroecias condidit, curam animarum ecclesiis exstruendis, catechistis docendis, iuvenibus ad sacerdotium perducendis meliorem faciebat, pauperum necessitatibus consulebat. Domum formationis nomine Sancti Benedicti aedificari iussit, reformationi agrariae favebat infestationes neglegens. Richardus Weberberger particeps erat [[Consilium perpetuum conferentiae nationalis episcoporum Brasiliae|Consilii perpetui conferentiae nationalis episcoporum Brasiliae]] (''Conferência Nacional dos Bispos do Brasil – CNBB''). [[1996]]-[[1999]] vicem praesidis agebat, [[1999]]-[[2003]] praeses regionis boreo-orientalis 3 ([[Bahia]] et [[Seregype]]) erat. Industria et diligentia eius pluriens honoratae sunt; inter alia anno [[1999]] [[Praemium iurum humanorum|Praemio iurum humanorum]] civitatis [[Austria Superior|Austriae Superioris]] dotatus est et die 6 Augusti anni [[2009]] [[Magnum praemium aureum cum stella pro meritis erga rem publicam Austriae]] accepit. Vere [[2010]] diagnosis [[Cancer colorectalis|tumoris]] facta est. Weberberger ad morbum curandum in [[Austria]]m reversus in nosocomio [[Lentia]]e mane diei 17 Augusti [[2010]] mortuus est. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160303230039/http://www.orden-online.de/wissen/w/weberberger-richard/ R. Weberberger apud Orden-online.de] {{Ling|Theodisce}} * {{CathHierBishop|webr}} {{Lifetime|1939|2010|Weberberger, Ricardus}} [[Categoria:Benedictini]] [[Categoria:Cremifanum]] [[Categoria:Clerici Austriae]] [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]] [[Categoria:Episcopi Brasiliae]] {{bio-stipula}} 52umm6bpicz3nwpjbfyw1nrik03t05u 0 108975 3988239 2449204 2026-09-15T16:34:23Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988239 wikitext text/x-wiki {{Discretiva}} '''Intervallum''' dici potest *[[Vallum|Intervallum Romanum]], spatium inter duo valla *[[Intervallum (mathematica)]]: **[[spatium]] (omnium temporum vel locorum) inter duos designatos [[eventus]] vel duo [[punctum|puncta]]; **singulus numerus ([[duratio]] aut [[distantia]]) quo spatium inter duos eventus aut duo puncta quantificetur; **designata cuiusdam numerorum [[aggregatio (theoria classium)|aggregationis]] pars vel singulus numerus quo illa pars quantificari potest *[[Intervallum (musica)]] n1p8ty7m5574f8igddfynhzp7p36lz3 0 109982 3988238 3978152 2026-09-15T16:33:52Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio”; +{{Latinitas|-2}} 3988238 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:BooleWindow(bottom third).jpg|thumb|Pars [[fenestra]]e in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]], [[Lindum|Lindi]], ubi natus est Georgius Boole]] '''Algebra Booleana''', seu '''logica Booleana''', est [[logica]]e [[calculus]], medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] a [[Georgius Boole|Georgio Boole]] propositus, qui ad [[valores veritatis]] computandas adhibetur. Fundamenta eius sunt operationes [[coniunctio (logica)|coniunctio]] ''x'' ∧ ''y'', [[disiunctio (logica)|disiunctio]] ''x'' ∨ ''y'', et [[negatio]] ''¬x''. Haec [[algebra]]e [[numerus realis|numerorum realum]] dissimilia non sunt, quae [[multiplicatio]]ne ''xy'' et [[additio]]ne ''x'' + ''y'' utitur. Operationes Booleanae sunt etiam omnes aliae operationes quae ex his operationibus primitivis creari possunt, velut ''x''∧(''y''∨''z''). [[aggregatio (theoria classium)|Grex]] illarum operationum aequivalet gregi omnium operationum super aggregationem {0,1} quae numerum argumentorum finitum habent; sunt 2^2ⁿ illorum operationum ''n'' argumenta habentum. [[Fasciculus:Demorganlaws.svg|thumb|upright=0.8|[[Leges De Morgan]] sunt principia algebrae Booleanae.]] Leges algebrae Booleanae aequationibus quae systema [[axioma|axiomatum]] dicuntur et [[Consecutio logica|consecutionibus logicis]] eorum quae [[theorema]]ta dicuntur, aut [[semantica]]—aequationibus quae omni adsignatione argumentorum eorum sunt verae—definiri possunt. Axiomatibus definire est [[Sanitas (logica)|sanum]] et [[Theorema perfecta|perfectum]], id est, axiomatibus definire nec plurem (sanum) nec pauciorem (perfectum) leges probat quam semantica. {{NexInt}} <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"><!-- * [[Introductio de algebra Booleana|Algebra Booleana (introductio)]] * [[Algebra Booleana (structura)]] * [[Algebra Heytingana]] * [[Algebra Lindenbaumiana–Tarskiana]]--> * [[Algebra universalis]] * [[Calculus propositionum]]<!-- * [[Cancelli (ordo)]]--> * [[Diagramma Vennianum]] * [[Dominium Booleanum]] * [[Electronica digitalis]] * [[Functio Booleana]] * [[Functio Booleana finitaria]] * [[Functio valita Booleana]]{{dubsig}} * [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|Functiones Booleanae ad syntactica explicandum]] * [[Graphicum logicale]] * [[Informatica]] * [[Index rerum algebrae Booleanae]] * [[Java (lingua programmandi)]] * [[Leges formae]] * [[Leges De Morganiana]] * [[Logica trinaria]] * [[Logica propositionalis]] * [[Logicam minimi facere]] * [[Minimus negationis operator]] * [[Porta logica]] * [[Statistica]] * [[Tabula veritatis]] </div> ==Bibliographia== * {{cite book | last = Boole | first = George | authorlink = Georgius Boole | title = An Investigation of the Laws of Thought | publisher = Prometheus Books | origyear = 1854 | year = [[2003]] | isbn = 978-1-59102-089-9 }} * {{cite book | last = Dwinger | first = Philip | title = Introduction to Boolean algebras | publisher = Physica Verlag | location = Würzburg | year = [[1971]]}} * {{Cite book | last1 = Givant | first1 = Steven | first2 = Paul | last2 = Halmos | year = [[2009]] | title = Introduction to Boolean Algebras | publisher = Undergraduate Texts in Mathematics, [[Springer Science+Business Media|Springer]] | isbn = 978-0-387-40293-2 | postscript = <!--None-->}}. * {{cite book | last = Koppelberg | first = Sabine | chapter = General Theory of Boolean Algebras | title = Handbook of Boolean Algebras, Vol. 1 (ed. J. Donald Monk with Robert Bonnet) | publisher = North Holland | year = [[1989]] | location = Amstelodami | isbn = 978-0-444-70261-6 <!--0-444-70261-X--> }} * {{cite book | last = Peirce | first = Carolus Sanders | authorlink = Carolus Sanders Peirce | title = Writings of Charles S. Peirce: A Chronological Edition: 1879–1884 (ed. Christian J. W. Kloesel) | publisher = Indiana University Press | year = [[1989]] | location = Bloomingtoniae in Indiana | isbn = 978-0-253-37204-8 }} * {{cite book | last = Schröder | first = Ernestus | authorlink = Ernestus Schröder | title = Vorlesungen über die Algebra der Logik (exakte Logik), I–III| url = https://archive.org/details/bub_gb_QDRLAAAAMAAJ <!--, III.1--> | publisher = B. G. Teubner | location = Lipsiae | date = [[1890]]–[[1910]]<!--1895--> | id = }} * {{cite journal | last = Shannon | first = Claudius | authorlink = Claudius Shannon | title = The Symbolic Analysis of Relay and Switching Circuits | journal = Trans. Am. Inst. Electrical Eng. | volume = 38 | pages = 713 | year = [[1938]] | id = }} * {{cite journal | last = Shannon | first = Claudius | authorlink = Claudius Shannon | title = The Synthesis of Two-Terminal Switching Circuits | journal = Bell System Technical Journal | volume = 28 | pages = 59–98 | year = [[1949]] | id = }} * {{cite book | last = Sikorski | first = Romanus | authorlink = Romanus Sikorski | title = Boolean Algebras | publisher = Springer-Verlag | location = Berolini | edition = 3/e | year = [[1969]] | isbn = 978-0-387-04469-9 }} * {{cite journal | last = Stone | first = Marshall | authorlink = Marshall Harvey Stone | title = The Theory of Representations for Boolean Algebras | journal = Transactions of the American Mathematical Society | volume = 40 | pages = 37–111 | year = [[1936]] | issn = 0002-9947 | doi = 10.2307/1989664 | url = http://jstor.org/stable/1989664 | issue = 1 | publisher = Transactions of the American Mathematical Society, Vol. 40, No. 1 }} * {{cite journal | last = Tarski | first = Alfredus | authorlink = Alfredus Tarski | title = Sur les classes closes par rapport à certaines opérations élémentaires | journal = Fundamenta Mathematicae | volume = 16 | pages = 195–197 | year = [[1929]] | issn = 0016-2736 }} * {{cite journal | last = Tarski | first = Alfredus | authorlink = Alfredus Tarski | title = Zur Grundlegung der Booleschen Algebra, I | journal = Fundamenta Mathematicae | volume = 24 | pages = 177–198 | year = [[1935]] | issn = 0016-2736 }} * {{ cite book | last = Vladimirov | first = D. A. | title = булевы алгебры (Boolean algebras, in Russian, German translation Boolesche Algebren 1974) | publisher = Nauka (German translation Akademie-Verlag) | year = [[1969]] }} * {{cite journal | last = Zhegalkin | first = Ivan Ivanovich | authorlink = Ivan Ivanovich Zhegalkin | title = On the Technique of Calculating Propositions in Symbolic Logic | journal = Mat. Sb.{{dubsig}} | volume = 43 | pages = 9–28 | year = [[1927]] | id = }} ==Nexus externi== *[[Georgius Boole]], [[1848]]. "[http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Boole/CalcLogic/CalcLogic.html The Calculus of Logic.]" ''Cambridge and Dublin Mathematical Journal 3: 183–198. *[http://sourceforge.net/projects/logicaleval/ "Logical Formula Evaluator] (for Windows), a software which calculates all possible values of a logical formula." *[http://computer.howstuffworks.com/boolean.htm ''How Stuff Works - Boolean Logic.''] * Maiki & Boaz, [http://www.bdd-project.com "BDD-PROJECT,"] a Web Application for BDD reduction and visualization.{{dubsig}} [[Categoria:Algebra Booleana|!]] [[Categoria:Logica]] {{Myrias|Mathematica}} 2ud51nkh86jmi3aolx9wvq5ho9ehxg8 0 113044 3988237 3986968 2026-09-15T16:32:58Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988237 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ulmaceae | image = Ulmus laciniata.jpg | image_caption = ''Ulmus laciniata'' in Morton Arboretum acc. 180-84-1 | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = '''Ulmaceae''' | familia_authority = [[Carolus Franciscus Brisseau de Mirbel|Mirb.]] | subdivision_ranks = Genera | subdivision = ''[[Ampelocera]]'' [[Johann Friedrich Klotzsch|Klotzsch]]<br/> ''[[Chaetacme]]'' Planch.<br /> ''[[Hemiptelea]]'' Planch.<br /> ''[[Holoptelea]]'' Planch.<br /> ''[[Phyllostylon]]'' Benth.<br /> ''[[Planera]]'' J.F.Gmel.<br/> ''[[Trema]]'' Lour.<br/> ''[[Ulmus]]'' [[Carolus Linnaeus|L.]]<br/> ''[[Zelkova]]'' [[Eduardus Spach|Spach]] }} '''Ulmaceae''' sunt [[familia (taxinomia)|familia]] [[Magnoliophyta|plantarum florentium]] quae [[Ulmus|ulmos]], [[zelkova]]s, et alias plantas comprehendit.<ref>{{cite journal| last = Denk| first = T| coauthors = GW Grimm| title = Phylogeny and biogeography of Zelkova (Ulmaceae sensu stricto) as inferred from leaf morphology, ITS sequence data and the fossil record | journal = Botanical Journal of the Linnean Society| volume = 147 | issue = 2| pages = 129–157| publisher = Linnean Society of London| month = February | year = 2005 | doi = 10.1111/j.1095-8339.2005.00354.x | accessdate = 2007-06-12}}</ref> Membra familiae late distribuuntur per [[zona temperata|septentrionalem zonam temperatam]], et sparsam alibi habent distributionem praeter [[Australasia]]m.<ref>{{cite web|last = Watson|first = L.|coauthors = Dallwitz, M. J.|title = The Families of Flowering Plants: Ulmaceae Mirb.|date = 1992 onwards|url = http://delta-intkey.com/angio/www/ulmaceae.htm|accessdate = 21 November 2006 }}</ref><ref name="stevens">{{cite web|last = Stevens|first = P|title = Angiosperm Phylogeny Website|publisher = Missouri Botanical Garden|date = 2001 onwards|url = http://www.mobot.org/mobot/research/APweb/welcome.html|accessdate = 21 November 2006 }}</ref> Familia olim ''[[Celtis|Celtes]]'' comprehendit, sed investigatio ab [[Angiosperm Phylogeny Group]] facta monstrat hoc genus in cognata [[Cannabaceae]] familia recte poni. Circumscriptio in taxobox data est circumscriptio a P. Stevens in situ Missouri Botanical Garden Angiosperm Phylogeny suasa, et data habet ex indice familiarum generumque plantarum vascularium a [[Royal Botanic Gardens, Kew]] facto.<ref name="stevens"/> Aliae classificationes genus ''[[Ampelocera]]m'' quoque comprehendunt.<ref>{{cite journal| last = Uedal| first = Kunihiko | coauthors = K Kosuge and H Tobe| title = A molecular phylogeny of celtidaceae and ulmaceae (Urticales) based onrbcL Nucleotide sequences | journal = Journal of Plant Research | volume = 110| issue = 2| pages = 171–178| publisher = Springer Japan| month = June | year = 1997| accessdate = 2007-06-12| doi = 10.1007/BF02509305}}</ref> == Descriptio == Familia est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[arbor]]um [[frutex|fruticumque]] sempervirentium vel deciduorum substantiá mucosá in [[folium|foliorum]] [[cortex|corticisque]] textili praeditorum. [[Folium|Folia]] usitate sunt alterna in [[caulis|caulibus]]. Laminae foliorum sunt simplices, marginibus integribus vel varie dentatis, et saepe basem asymmetricam habent. [[Flos|Flores]] sunt parvi, vel bisexuales vel unisexuales.<ref>{{cite journal| last = Sytsma| first = KJ| coauthors = J Morawetz, C Pires, M Nepokroeff, E Conti, M Zjhra, JC Hall, and MW Chase| title = Urticalean rosids: Circumscription, rosid ancestry, and phylogenetics based on ''RBCL'', ''TRNL-F'', and ''NDHF'' sequences| url = https://archive.org/details/american-journal-of-botany_2002-09_89_9/page/1531| journal = American Journal of Botany| volume = 89| issue = 9| pages = 1531–1546| publisher = Botanical Society of America| year = 2002| accessdate = 2007-06-12| doi = 10.3732/ajb.89.9.1531}}</ref> [[Fructus]] est [[Samara (fructus)|samara]] indehiscens, [[nux]], vel [[drupa]]. == Usus == Genus ''Ulmus'' materiam magni momenti praebet, plerumque pro supellice, et ''[[Ulmus rubra]]'' est [[Herbalismus medicus|planta medicinalis]], pro demulcenti corticis interioris proprietate nota. ''[[Planera aquatica]]'' etiam est species quae materiam praebet. ''[[Planera]], [[Ulmus]],'' et ''[[Zelkova]]'' ut [[Planta ornamentalis|arbores ornamentales]] ponuntur. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Nexus externi == {{Fontes de plantis}} {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Familiae plantarum]] [[Categoria:Taxa Mirbel]] [[Categoria:Ulmaceae|!]] {{Myrias|Biologia}} g55k1e1v8i9r8n9dlgeflx6fy419pf9 0 114554 3988265 3955636 2026-09-15T17:03:11Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988265 wikitext text/x-wiki {{res|Grex}} (vel fortasse {{res|gruppus}} vel fortasse {{res|caterva}}){{FD ref}} est structura algebraica [[algebra abstracta|abstracta]]: est [[Classis (mathematica)|classis]] cum operatione inter bina classi elementa invertibili et associativa. Unum gregis elementum est ''idemfactor,'' hoc est, operatio inter idemfactorem et quodlibet aliud elementum hoc elementum facit. Esto ''e'' idemfactor et ''a'' aliud elementum; deinde ''e · a = a.'' Grex clauditur sub operatione; hoc est, si ''a'' et ''b'' sunt elementa gregis, deinde ''a · b'' est elementum. [[Theoria gregum]] est pars mathematicae quae de gregibus tractat. [[Grex Abelianus]] est grex cuius operatio [[commutativitas (mathematica)|commutativa]] sit; hoc est, si ''a'' et ''b'' sunt elementa gregis, deinde ''a · b = b · a''. Nomen honorem dat [[Niels Henrik Abel]], mathematicus norvegius. [[Evaristus Galois]] francogallus primus nomen "gregem" dedit his structuris [[corpus (mathematica)|corporis]]. == Definitio == Grex est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] <math>G</math> cum operatione <math>(\cdot)</math> inter bina elementa eius. Haec operatio quoque haec axiomata habet: ====== Clausitas ====== Pro omnia elementa <math>a, b</math> in grege, <math>a \cdot b</math> quoque in grege est. ====== [[Associativitas (mathematica)|Associativitas]] ====== Pro omnia elementa <math>a, b, c</math> in grege, haec identitas est apta: <math>(a \cdot b) \cdot c = a \cdot (b \cdot c).</math> ====== Elementum Idemfactor ====== Est elementum gregis, “idemfaciens” vocatur (et saepe <math> e </math> scribitur), quod omnia alia elementa gregis sub operatione non mutat. In alia verba, haec identitas est apta: <math> a \cdot e = e \cdot a = a .</math> ====== Elementum Inversum ====== Pro omnia elementa <math> a </math> in grege, est alium elementum, <math> a^{-1} </math>, cum ita sit <math> a \cdot a^{-1} = a^{-1} \cdot a = e .</math> == Grex numerorum == [[Numerus integer|Numeri integri]], cum [[additio]]ne, sunt grex Abelianus. Nam si ''a'' et ''b'' sunt integri, ''a + b'' quoque integer est; [[0]] est idemfactor; et ''-a'' est elementum inversum elementi ''a'' (a + -a est enim idemfactor)''.'' == Grex matricum, vel grex linearis == [[Matrix (mathematica)|Matrices]] quadratae, eaedem magnitudinis, cum [[additio]]ne, sunt grex Abelianus. Matrices quadratae, eaedem magnitudinis, quae inversas habent, sunt grex sub operatione [[multiplicatio|multiplicationis]], sed haec non est grex Abelianus: A × B ≠ B × A. == Grex symmetrica == Transformationes figurae quaedam in [[planum (geometria)|plano]], ut rotatio et reflectio, [[symmetria]]e dictae, gregem faciunt. Operatio gregis est compositio: hoc est, si ''a'' et ''b'' sunt transformationes, ''a · b'' est transformatio nova ubi facimus ''b,'' dein ''a.'' Operatio non est commutativa. Si figura est quadrata, nomen huius gregis est ''grex dihedralis.'' Haec sunt elementa: {|class="wikitable" border="1" style="text-align:center; margin:0 auto .5em auto;" |- | [[Fasciculus:group D8 id.svg|140px]] <br /> idemfactor: omnia puncta manent || [[Fasciculus:group D8 90.svg|140px]] <br /> r₁: rotatio 90° ad dexteram partem || [[Fasciculus:group D8 180.svg|140px]] <br /> r₂: rotatio 180° || [[Fasciculus:group D8 270.svg|140px]] <br /> r₃: rotatio 270° ad dexteram, vel 90° ad sinistram partem |- | [[Fasciculus:group D8 fv.svg|140px]] <br /> f_v: reflexio verticalis || [[Fasciculus:group D8 fh.svg|140px]] <br /> f_h: reflexio horizontalis || [[Fasciculus:group D8 f13.svg|140px]] <br /> f_d: reflexio in uno diagonale || [[Fasciculus:group D8 f24.svg|140px]] <br /> f_c: reflexio in altero diagonale |- |style="text-align:left" colspan=4 | Transformationes quadratae: elementa gregis dihedralis. |} {{NexInt}} * [[Theoria gregum]] * [[Anellus]] * [[Algebra linearis]] * [[Algebra abstracta]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * Saunders MacLane and Garret Birkhoff, ''Algebra.'' New York: Macmillan, 1979. * David S. Dummit and Richard S. Foote, ''Abstract Algebra'', 3rd edition. Wiley and Sons Inc., 2004. [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Algebra]] [[Categoria:Algebra abstracta]] {{Myrias|Mathematica}} 37ltc2qwmt0p5lfu4ot4eksbv9c7emi 0 119937 3988236 3953668 2026-09-15T16:32:31Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988236 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:NRZcode.png|thumb|Hi monstrantes sunt pulsi electronici in forma binaria, qua computatra uti et ratiocinari artificiose possunt.]] {{res|Electronica numerica}}{{MLAL ref|digital|223|.comp digital (opp. analog)}} seu {{res|plene=Electronica digitalis|digitalis}}<ref>[http://obta.uw.edu.pl/~draco/docs/voccomp.html Res.]</ref> est pars scientiae [[electronica]]e quae pertinet ad [[circuitus electronicus|circuitos electronicos]], et artificia, et apparatus operaturque discreta signa electronica ac [[Algebra Booleana (logica)|logica Booleanis]]. Pertinentia horum apparatuum exempla sunt [[Computatrum|computatra]], apparatus [[informatica|informaticos]], camerae digitales, [[Televisio digitalis|televisorium digitale]], [[memoria fulgurea]], [[clavis memorialis USB]], [[telephonum gestabile|telephona gestabilia]], [[discus fixus|disci fixi]],[[Memoria computatralis|computatrales memoriae apparatus]]. == Circuitus digitalis == [[Fasciculus:ADC Symbol.jpg|thumb|upright=0.8|ADC apparatus [[Tensio electrica|tensionem electricam]] continuam convertit ad quantitas discretas (signales digitales aut informaticos digitales).]] Electronica numerica ramus [[electronica]]e est facta ex circuito digitalis qui adhibet [[Algebra Booleana (logica)|logicum booleanum]] enim usui portae electronico. Verus et falsus repraesentantur valoribus binaris differentibus cum 0 [[Voltium|voltes]] pro vero et 5 voltes pro falso. Minus forabilis est strepito sed magis vim consumit. Creatus in [[Saeculum 20|saeculo 20]] fundamentum est modernis digitalis machinatis, communicationibus digitalis, ordinatris. Immanes circuiti intricata cum milio portarum aedificari possunt in unum [[Circuitus integratus|circuitum]] talis ut [[Processor|microprocessor]] et decem centenum milionem operationium facere possunt. '''ADC''' aut A/D sigla sunt Anglice Analog to Digital Conversion aut Converter, apparatus qui [[Tensio electrica|tensionem electricam]] continuam convertit ad quantitas discretas( signales digitales aut informaticos digitales). Magis elementum est circuito digitalis. Contra operatio geritur ab Digital-to-Analog Converter ('''DAC'''). [[Fasciculus:ADC-DAC.jpg|thumbnail|DAC apparatus quantitas discretas(signus digitales aut informatica digitales) mutat ad [[Tensio electrica|tensionem electricam]] continuam.]] "Digitalis" etiam modum rationemque refert operandi in quo videtur haud vis quam nuntii (In [[Lingua Neolatina|novae]] [[informatica]] vel ([[data]]) anglice et alia )vehantur, vis (facilior intelligendo ut unda) per exempla gratia, [[sonus]], [[lux]], chromaticus imaginiis, etc, magnitudinem numerosi fiet in primum gradum procedendis, in vicem forma [[Systema numericum binarium|binariis]] (0,1, facilior inteligendo ut impulsus) in secundum gradum fient vehaturque. Tandem, metae advento, signum generatus est. "Digital", origo nimirum verbo latine [[Digitus|digito]], <ref>http://dictionary.reference.com/browse/digital</ref>iterum digitos refert manus qui in vicem numeros (1,2,3, .. etc) repraesentant et quos fiant omnes vis ob rem digiti discreto numerando usui sunt. Impulsi ipsi sunt 5 [[Voltium|volti]] vis per morem industriam hodie. == Ratio == :Vide etiam [[Systema digitalis]]. [[Fasciculus:Conversion_AD_DA.png|thumb|upright=0.8|A/D et D/A conversiones.'fig.2' repraesentat formam ante porro convertitur formam pulsum(porro super vide). Etiam est forma ex circuito digitalis.]] [[Technologia|Artificium]] digitale societate huius temporis magno subsidio est praesertim [[Saeculum 20|vicenso saeculo]]. Systemate (vero circuito )digitalis electronis usui est quantitatibus discretis (non continuus). Autem [[analogus electronicus|Analogus]] [[aggregatio (theoria classium)|aggregationibus]] continuis quantitabus usui est informaticum repraesentatum. Enim simpliciter digitalem, informaticos [[numerus]], [[sonus]], [[imago]], [[Littera|lettera]], fiant potest informaticos binarii et in contrarium cursum. [[Fasciculus:Componentes.JPG|thumb|upright=0.7|left|Elementa circuitorum digitalis.]] Ratio digitalis vel [[systema digitalis]] est [[technologia]] quod nuntiis (informaticis/data) utitur ut discreta (interrupta) valores. Natura autem non digitalis (enim analogus) usum systemata perpetuo iugo valores exprimere informationem. Cum imagines digitales discretos, notitia repraesentari potest vel discreta, ut numeri literarum icons, sive continuatis, ut sonis, statua, alias mensuras continui ratio. 'Digitalis' Verbum ex eodem fonte atque verbo Digito ut adhibeantur digitis discretis numerat. == Fontes == <references /> * R.H. Katz, ''Contemporary Logic Design'', The Benjamin/Cummings Publishing Company, 1994. * P.K. Lala, ''Practical Digital Logic Design and Testing'', Prentice Hall, 1996. {{NexInt}} *[[instrumentum lasericum]] *[[Integratus circuitus]] *[[Porta logica]] *[[Systema digitale]] *[[Systema numericum binarium]] == Nexus externi == * "[http://ocw.mit.edu/courses/electrical-engineering-and-computer-science/6-004-computation-structures-spring-2009/ 6.004: Computation Structures]": pagina tironibus Massachusettensibus destinata * [https://web.archive.org/web/20110322134236/http://www.play-hookey.com/digital/experiments/ Experimenta digitalia] * ''[http://bradwarestudios.com/downloads/fun/Digital_Logic_Simulator Digital Logic Simulator v0.3]'' * ''[http://sourceforge.net/projects/cedarlogic CEDAR Logic Simulator]'' * ''[http://www.logiccircuit.org/ LogicCircuit]'' * [https://web.archive.org/web/20111026071410/http://ozark.hendrix.edu/~burch/logisim/ Logisim - Instrumenti pedagogi circuitos logicos cogitationem simulationameque] {{Ling|Anglice}} {{CommuniaCat|Digital electronics|electronica numerica}} [[Categoria:Circuitus electronici]] [[Categoria:Electronica]] [[Categoria:Technologia digitalis]] 498qnk30tpfddm83hm1d3mk30ugniba 0 121764 3988497 3915145 2026-09-16T11:05:12Z Kontributor 2K 172405 +{{capsa urbis Vicidata}} 3988497 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Sierentz, Eglise Saint-Martin.jpg|thumb|upright=.7|left|Sierentz: ecclesia Sancto Martino dicata.]] '''Sierentz''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 4409 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Superior|Rheni Superioris]] et ab anno 2021 [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]] et a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''[[Magnus Oriens]]'' nuncupata. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Sierentz|Sierentz}} * {{INSEE commune|68309|de=Sierentz}} * [http://www.mairie-sierentz.fr/ Sierentz pagina interretialis] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=36305 De hoc communi apud Cassini] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris]] rksbdau2ociitfn8cm13q8mro0wf3qg 0 121902 3988235 3960020 2026-09-15T16:31:13Z Grufo 64423 Nomen paginae mutatum est 3988235 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Kolbenluftpumpe hg.jpg|thumb|[[Antlia]] ad demonstrandum vacuum adhibita.]] '''Vacuum''' (ex ''vacuo'') in sermone quotidiano est [[aggregatio (theoria classium)|copia]] ([[Anglice]]: ''volume'') [[spatium|spatii]] quod reapse est [[corpus (physicum)|corpus]] inane, ut sua [[pressio]] [[gas]]eosa sit multo minus quam [[pressio atmosphaerica]].<ref name="chambers">{{Cite book| first=Austin | last=Chambers | year=2004 | title=Modern Vacuum Physics | publisher=CRC Press | location=Boca Raton | isbn=0-8493-2438-6 | oclc=55000526}}.</ref> '''Vacuum absolutum''' est vacuum ubi nullae [[particula]]e insunt—quod facultate nullo modo fieri potest. [[Physica|Physici]] de perfectis investigationum fructibus<!--ideal test results--> saepe disceptant qui in vacuo absoluto fiant, quod ei tantum appellant "vacuum" vel "spatium liberum," aut vocabulum adhibent '''vacuum ex parte''' (Anglice: ''partial vacuum'') ut ad vacuum verum spectent. Vocabulum autem '''in vacuo''' adhibetur ad describendam rem quae in vacuo alioquin insit. [[Fasciculus:Vacuum chamber-being opened by engineer.jpeg|thumb|upright=0.8|left|Magna [[camera vacuosa]].<!--vacuum chamber-->]] Notio generis vel "qualitatis" vacui spectat ad gradum quo quodlibet vacuum revera vacuum absolutum appropinquet. Ceteris paribus, minor [[pressio]] [[gas]]eosa significat vacuum generis superioris. Exempli gratia, usitatum [[pulveris hauritorium|purgatrum vacuosum]] satis [[suctus|suctum]] gignit ut pressionem [[aer]]is circa 20 centesimis deminuat.<ref>{{cite book|last=Campbell |first=Jeff|year=2005|isbn=1594862745|page=97|title=Speed cleaning|url=http://books.google.com/books?id=hqegeIz9dyQC&pg=PA97}} Note that 1 inch of water is ≈0.0025 [[Atmosphere (unit)|atm]].</ref> [[Fasciculus:Gluehlampe 01 KMJ.jpg|thumb|150px|[[Globulus electricus|Globuli electrici]] candentes vacuum ex parte continent, saepissime [[argon]]o plenum, quod filamentum ex [[wolframium|wolframio]] factum protegit.]] Vacua generis multo maioris fieri possunt. Camerae [[vacuum ultra-maximum|vacuorum ultra-maximorum]]{{dubsig}}<!--ultra-high vacuum-->, in [[chemia]], [[physica]], et [[ars ingeniaria|arte ingeniaria]] quotidiana, sub unam trillionam{{dubsig}} (10⁻¹²) pressionis atmosphaericae effectum habent, et ≈100 particulas/cm³ attingunt.<ref>Gabrielse 1990.</ref> [[Spatium exterius]] (''outer space'') est vacuum generis etiam maioris, quod pro perpaucis [[atomus|atomis]] [[hydrogenium|hydrogenii]] per [[metrum cubicum]] valet.<ref name=tadokoro>{{cite journal | last=Tadokoro | first=M. | title=A Study of the Local Group by Use of the Virial Theorem | journal=Publications of the Astronomical Society of Japan | volume=20 | page=230 | year=1968 | bibcode=1968PASJ...20..230T.}} Hic fons aestimat densitatem {{nowrap|7 × 10⁻²⁹ g/cm}} pro [[Local Group]].{{dubsig}} [[Unitas massae atomicae]]<!--atomic mass unit--> est {{nowrap|1.66 × 10⁻²⁴ g}}, pro ferme 40 atomos per metrum cubicum.</ref> Si autem omnis atomus et omnis particula ex copia removeatur, vacuum non iam erit omnino vacuosum propter [[fluctuatio vacui|fluctuationes vacui]],<!--vacuum fluctuations--> [[energia obscura|energiam obscuram]],<!--dark energy--> et alias in [[mechanica quantica]] res. Notio vacui saepe fuit res disceptionis [[philosophia|philosophica]] post tempora [[Graecia antiqua|Graeciae antiquae]], sed in usu tantum et experimentis posita primo fuit solum [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]]. [[Evangelista Torricelli]] primum in [[laboratorium|laboratorio]] vacuum anno [[1643]] generavit, et physici eius doctrinas de [[pressio atmosphaerica|pressione atmosphaerica]] consequentes alias rationes in experimentis positas evolvunt. Efficitur '''vacuum Torricellianum''' alto vase [[vitrum|vitreo]] in uno fine occluso et [[hydrargyrum|hydrargyro]] pleno in [[crater (vas modernum)|craterum]] inverso ad continendum hydrargyrum.<ref>''How to Make an Experimental Geissler Tube'', [[Popular Science]] monthly, February 1919, Unnumbered page, Scanned by Google Books: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PT3.</ref> Vacuum [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] factum est grave industriae instrumentum cum [[globulus electricus|globuli electrici]] candentes et [[tubus vacuosus|tubi vacuosi]] producerentur, et permulta technologiarum vacuosarum genera postea communia facta sunt. Recens [[volatus humanus in spatio|volatus humani in spatio]]<!--human spaceflight--> exspectationem effectuum vacui in [[salus|salutem]] [[homo|hominum]], atque adeo formarum [[vita]]e in universum, concitavit. {{NexInt}} [[Fasciculus:An Experiment on a Bird in an Air Pump by Joseph Wright of Derby, 1768.jpg|thumb|Haec pictura, ''[[An Experiment on a Bird in the Air Pump]]'' a [[Iosephus Wright|Iosepho Wright]] [[Derbia|Derbiensi]] anno [[1768]] facta, experimentum a [[Robertus Boyle|Roberto Boyle]] anno [[1660]] confectum depingit.]] {{div col|2}} * [[Aether (physica)]] * [[Angulus vacui]] * [[Ars ingeniaria vacui]] * [[Depositio vacui]] * [[Mare Diracianum]] * [[Nihil]] * [[Rarefactio]] * [[Spatium (astronomia)]] * [[Spectrometer massae helii]] * [[Tubus pneumaticus]] * [[Vacuum falsum]]<!-- * [[Brazing#Vacuum_brazing|Joining materials]] * [[Decay of the vacuum]] ([[Pair production]]) * [[Manifold vacuum|Engine vacuum]] * [[Vacuum cementing]] * [[Vacuum flange]]--> {{div col end}} == Notae == <references /> ==Bibliographia== *Aitchison, I. J. R. [[2009]]. "Nothing’s plenty: The vacuum in modern quantum field theory." ''Contemporary Physics'' 50 (1): 261–319. ISSN 0010-7514. *Barrow, John D. [[2000]]. ''The Book of Nothing.'' Londinii: Jonathan Cape. ISBN 0-224-05962-9. *Boi, Luciano. [[2011]]. ''The Quantum Vacuum: A Scientific and Philosophical Concept, from Electrodynamics to String Theory and the Geometry of the Microscopic World.'' Baltimorae: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0247-5. [https://books.google.com/books?id=rAEVOLae_FoC&printsec=frontcover Google Books.] *Bürger, Heinz-Dieter. [[2004]]. "Die Geschichte der Vakuumkühlung." ''Vakuum in Forschung und Praxis'' 16 (2): 67–70. ISSN 0947-076X. doi:10.1002/vipr.200400217. *Chambers, Austin. [[2004]]. ''Modern Vacuum Physics.'' Boca Raton Floridae: CRC Press. ISBN 978-0-8493-2438-3. OCLC 55000526. *Close, Frank. [[2009]]. ''Das Nichts verstehen: Die Suche nach dem Vakuum und die Entwicklung der Quantenphysik.'' Spektrum Akademischer Verlag. ISBN 978-3-8274-2095-4. *Gabrielse, G., et. al. [[1990]]. "Thousandfold Improvement in Measured Antiproton Mass." ''Phys. Rev. Lett.'' 65 (11): 1317–20. doi::10.1103/PhysRevLett.65.1317. PMID 10042233. Bibcode 1990PhRvL..65.1317G. *Genz, Henning. [[2001]]. ''Nothingness: The Science Of Empty Space.'' Da Capo Press. ISBN 978-0-7382-0610-3. [https://books.google.com/books?id=TGm2ddkL4qkC&printsec=frontcover Google Books.] *Genz, Henning. [[2004]]. ''Nichts als das Nichts: Die Physik des Vakuums.'' Weinheimiae: Wiley-VCH. ISBN 3-527-40319-1. *Granda, C., R. G. Moreira, et S. E. Tichy. [[2004]]. "Reduction of Acrylamide Formation in Potato Chips by Low-temperature Vacuum Frying." ''Journal of Food Science'' 69 (8): 405–11. doi:10.1111/j.1365-2621.2004.tb09903.x. *Harris, Nigel S. [[1989]]. ''Modern Vacuum Practice.'' Novi Eboraci: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-707099-1. *Pupp, Wolfgang, et Heinz K. Hartmann. [[1991]]. ''Vakuumtechnik: Grundlagen und Anwendungen. Lipsiae: Fachbuchverlag Leipzig. ISBN 3-446-15859-6. *Reidenbach, Christian. [[2012]]. "Leere." In ''Lexikon der Raumphilosophie: Wissenschaftliche Buchgesellschaft,'' ed. Stephan Günzel. 230+. Darmstadt. ISBN 978-3-534-21931-5. *Reidenbach, Christian. [[2018]]. ''Die Lücke in der Welt: Eine Ideengeschichte der Leere im frühneuzeitlichen Frankreich.'' Epistemata Philosophie, 591. Würzburg: Königshausen & Neumann. ISBN 978-3-8260-6374-9. *Ribas, Albert. [[2008]]. ''Biografía del vacío: Su historia filosófica y científica desde la Antigüedad a la Edad Moderna.'' Ed. quarta. Barcinonae: Sunya. ISBN 978-846-1239-252. *Talavera, Laura, et Mario Farías. [[1990]]. ''El vacío y sus aplicaciones.'' Mexici: La Ciencia para Todos. ISBN 978-968-16-7032-0. *Thuan, Trinh Xuan. [[2016]]. ''La Plénitude du Vide.'' Lutetiae: Albin Michel. ISBN 9782226326423. *Wey, Karin, et Ralph Jürgen Peters. [[2002]]. "Geschichte der Vakuumtechnik." ''Vakuum in Forschung und Praxis'' 14 (3): 180–83. ISSN 0947-076X. doi:10.1002/1522-2454(200206)14:3<180::AID-VIPR180>3.0.CO;2-A. *Wutz, Max, Hermann Adam, Wilhelm Walcher, et Karl Jousten. [[2000]]. ''Handbuch Vakuumtechnik: Theorie und Praxis.'' Vieweg. ISBN 3-528-54884-3. == Nexus externi == {{Wiktionary}} * [http://www.avs.org/ Americana Vacui Societas] * [http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/970603.html De effectibus exponendi in vacuo duro in hominibus] * [http://spacegeek.org/ep9_QT.shtml De natura vacui,] pellicula a Doctor P, astrophysico Canadiensi * [http://www.arXiv.org/abs/hep-th/0012062 Energia Vacui in Physicis Summae Energiae] * [http://www.sff.net/people/Geoffrey.Landis/vacuum.html FAQ de decompressione explosiva et exponendo in vacuo] * [https://web.archive.org/web/20080216082832/http://www.svc.org/H/H_HistoryArticle.html Fundamenta Technologiae Contegendi in Vacuo] * [http://scitation.aip.org/jvsta/ ''Journal of Vacuum Science and Technology A''] * [http://scitation.aip.org/jvstb/ ''Journal of Vacuum Science and Technology B''] * [https://web.archive.org/web/20070930185128/http://www.gresham.ac.uk/event.asp?PageId=4&EventId=258 "Much Ado About Nothing," a Professore John D. Barrow in Collegio Gresham factum] * [http://www.physics.arizona.edu/~rafelski/Books/StructVacuumE.pdf ''The Structured Vacuum: Thinking about Nothing,''] [[Ioannes Rafelski|Ioannis Rafelski]] et Berndt Muller (1985), ISBN 3-87144-889-3 * [https://web.archive.org/web/20080613093032/http://void.mit.edu/~4.396/wiki/index.php?title=Main_Page Vacuum, Productio Spatii] {{1000 paginae}} [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Physica]] [[Categoria:Rationes industriales]] [[Categoria:Vacuum| ]] {{Myrias|Physica}} 397s5iyk5pnm56l24u7brtgphpk0tpo 0 121925 3988130 3960188 2026-09-15T13:32:43Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Copia vacua]] ad [[Aggregatio vacua]]: Nomenclatura uniformis 3960188 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:nullset.png|upright=0.6|thumb|Copia vacua est copia quae nulla elementa continet.]] '''Copia vacua''' in [[mathematica]], et proprie in [[theoria copiarum]], est unica [[copia]] quae nulla [[Elementum (mathematica)|elementa]] continet; sua [[magnitudo]] est [[Cifra|zerum]]. Aliquae [[axioma]]ticae [[theoria copiarum|copiarum theoriae]] dicunt copiam vacuam exsistere quia necessario est [[axioma copiae vacuae]]; in aliis theoriis, sua exsistentia deduci potest. Multae copiarum proprietates quae fieri possunt pro copia vacua sunt [[Triviarius (mathematica)|triviarie]] verae. ''[[Copia nil]]'' ([[Anglice]]: ''null set'') olim commune fuit nomen copiae vacuae, sed nunc est terminus technicus, verbum [[theoria mensurae|theoriae mensurae]] proprium. == Notatio == Communes copiae vacuae notationes sunt "{}" et "<math>\varnothing</math>" et "<math>\emptyset</math>". Duo signa ultima a [[Grex Bourbaki|Grege Bourbaki]] (diserte ab [[Andreas Weil|Andrea Weil]]) anno [[1939]] introducta sunt, secundum [[littera]]m [[Ø]] in [[abecedarium|abecedariia]] [[lingua Danica|Danico]] et [[lingua Norvegica|Norvegico]], et nullo pacto cum littera Graeca [[Phi|Φ]] coniuncta.<ref>[https://web.archive.org/web/20090204213859/http://jeff560.tripod.com/set.html Earliest Uses of Symbols of Set Theory and Logic.]</ref> Alia signa copiae vacuae sunt "Λ" et "0."<ref>[[John B. Conway]], ''Functions of One Complex Variable'', 2nd ed. P. 12.</ref> Signum copiae vacuae {{unicode|∅}} invenitur apud [[Unicode]] punctum U+2205.<ref>[http://www.unicode.org/charts/PDF/U2200.pdf Unicode Standard 5.2]</ref> In [[TeX]], ut \emptyset vel \varnothing digeritur. == Proprietates == [[Axioma extentionis]] in [[theoria copiarum|theoria axiomatica copiarum]] habet duas copias cum ambo elementa eadum contineat esse aequas; ergo copia quae nihil continet est unica. Ita non est multa copia vacua, sed una copia vacua. De qualibet copia A dubitari non potest quin: * Copiam vacuam esse subcopiam A, * Coniunctionem A cum copia vacua esse A, * Intersectionem A cum copia vacua esse copiam vacuam, * Multiplicationem Cartesiensem A cum copia vacua esse copiam vacuam. Vero de copia vacua dubitari non potest quin: * Subcopiam unicam copiae vacuae esse copiam vacuam, * Copiam potitam copiae vacuae esse copiam quae copiam vacuam solam continet, * Numerum elementarum (id est, cardinalitatem) esse zerum. <!--PLUS IN EN:--> {{NexInt}} [[Fasciculus:Empty set symbol.svg|upright=0.6|thumb|Signum copiae vacuae]] * [[Copia inculta]] == Notes == <references /> == Bibliographia == * [[Paulus Halmos|Halmos, Paul]]. [[1960]], [[1974]]. ''Naive set theory''. Princetoniae Novae Caesareae: D. Van Nostrand Company, 1960. Iterum pressum a Springer-Verlag Novi Eboraci, 1974. ISBN 0-387-90092-6. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory: The Third Millennium Edition, Revised and Expanded.'' Springer. ISBN 3-540-44085-2. {{math-stipula}} [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Zerum]] {{Myrias|Mathematica}} 8l3oclbgzl8dgphtvqtaccwrnvchzt2 3988132 3988130 2026-09-15T13:40:55Z Grufo 64423 Paginam redintegravi; +{{Pagina polienda}} 3988132 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} [[Fasciculus:nullset.png|upright=0.6|thumb|Aggregatio vacua est aggregatio quae nulla elementa continet.]] {{res|Aggregatio vacua}} in [[mathematica]], et proprie in [[theoria classium]], est unica [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] quae nulla [[Elementum (mathematica)|elementa]] continet; sua [[magnitudo]] est [[0|zerus]]. Aliquae [[axioma]]ticae [[theoria classium|classium theoriae]] dicunt aggregationem vacuam exsistere quia necessario est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|axioma aggregationis vacuae||en|qid=Q2045366}}; in aliis theoriis, sua exsistentia deduci potest. Multae aggregationum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietates|it|qid=Q3924032}} quae fieri possunt pro aggregatione vacua sunt [[Triviarius (mathematica)|triviarie]] verae. ''[[Aggregatio nil]]'' ([[Anglice]]: ''null set'') olim commune fuit nomen aggregationis vacuae, sed nunc est terminus technicus, verbum [[theoria mensurae|theoriae mensurae]] proprium. == Notatio == Communes aggregationes vacuae notationes sunt "{}" et "<math>\varnothing</math>" et "<math>\emptyset</math>". Duo signa ultima a [[Grex Bourbaki|Grege Bourbaki]] (diserte ab [[Andreas Weil|Andrea Weil]]) anno [[1939]] introducta sunt, secundum [[littera]]m [[Ø]] in [[abecedarium|abecedariia]] [[lingua Danica|Danico]] et [[lingua Norvegica|Norvegico]], et nullo pacto cum littera Graeca [[Phi|Φ]] coniuncta.<ref>[https://web.archive.org/web/20090204213859/http://jeff560.tripod.com/set.html Earliest Uses of Symbols of Set Theory and Logic.]</ref> Alia signa aggregationis vacuae sunt "Λ" et "0."<ref>[[John B. Conway]], ''Functions of One Complex Variable'', 2nd ed. P. 12.</ref> Signum aggregationis vacuae {{unicode|∅}} invenitur apud [[Unicode]] punctum U+2205.<ref>[http://www.unicode.org/charts/PDF/U2200.pdf Unicode Standard 5.2]</ref> In [[TeX]], ut \emptyset vel \varnothing digeritur. == Proprietates == [[Axioma extentionis]] in [[theoria classium|theoria axiomatica classium]] habet duas aggregationes cum ambo elementa eadum contineat esse aequas; ergo aggregatio quae nihil continet est unica. Ita non sunt multae aggregationes vacuae, sed una aggregatio vacua. De qualibet aggregatione A dubitari non potest quin: * Aggregationem vacuam esse subaggregationem A, * Coniunctionem A cum aggregatione vacua esse A, * Intersectionem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam, * Multiplicationem Cartesiensem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam. Vero de aggregatione vacua dubitari non potest quin: * Subaggregationem unicam aggregationis vacuae esse aggregationem vacuam, * Aggregationem potitam aggregationis vacuae esse aggregationem quae aggregationem vacuam solam continet, * Numerum elementarum (id est, cardinalitatem) esse zerum. <!--PLUS IN EN:--> {{NexInt}} [[Fasciculus:Empty set symbol.svg|upright=0.6|thumb|Signum aggregationis vacuae]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio inculta|<>}} == Notes == <references /> == Bibliographia == * [[Paulus Halmos|Halmos, Paul]]. [[1960]], [[1974]]. ''Naive set theory''. Princetoniae Novae Caesareae: D. Van Nostrand Company, 1960. Iterum pressum a Springer-Verlag Novi Eboraci, 1974. ISBN 0-387-90092-6. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory: The Third Millennium Edition, Revised and Expanded.'' Springer. ISBN 3-540-44085-2. {{math-stipula}} [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Zerum]] {{Myrias|Mathematica}} fhr7kpca9ye6u8lynz8k4odeeb7mfsf 3988133 3988132 2026-09-15T13:41:38Z Grufo 64423 /* Nexus interni */ 3988133 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} [[Fasciculus:nullset.png|upright=0.6|thumb|Aggregatio vacua est aggregatio quae nulla elementa continet.]] {{res|Aggregatio vacua}} in [[mathematica]], et proprie in [[theoria classium]], est unica [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] quae nulla [[Elementum (mathematica)|elementa]] continet; sua [[magnitudo]] est [[0|zerus]]. Aliquae [[axioma]]ticae [[theoria classium|classium theoriae]] dicunt aggregationem vacuam exsistere quia necessario est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|axioma aggregationis vacuae||en|qid=Q2045366}}; in aliis theoriis, sua exsistentia deduci potest. Multae aggregationum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietates|it|qid=Q3924032}} quae fieri possunt pro aggregatione vacua sunt [[Triviarius (mathematica)|triviarie]] verae. ''[[Aggregatio nil]]'' ([[Anglice]]: ''null set'') olim commune fuit nomen aggregationis vacuae, sed nunc est terminus technicus, verbum [[theoria mensurae|theoriae mensurae]] proprium. == Notatio == Communes aggregationes vacuae notationes sunt "{}" et "<math>\varnothing</math>" et "<math>\emptyset</math>". Duo signa ultima a [[Grex Bourbaki|Grege Bourbaki]] (diserte ab [[Andreas Weil|Andrea Weil]]) anno [[1939]] introducta sunt, secundum [[littera]]m [[Ø]] in [[abecedarium|abecedariia]] [[lingua Danica|Danico]] et [[lingua Norvegica|Norvegico]], et nullo pacto cum littera Graeca [[Phi|Φ]] coniuncta.<ref>[https://web.archive.org/web/20090204213859/http://jeff560.tripod.com/set.html Earliest Uses of Symbols of Set Theory and Logic.]</ref> Alia signa aggregationis vacuae sunt "Λ" et "0."<ref>[[John B. Conway]], ''Functions of One Complex Variable'', 2nd ed. P. 12.</ref> Signum aggregationis vacuae {{unicode|∅}} invenitur apud [[Unicode]] punctum U+2205.<ref>[http://www.unicode.org/charts/PDF/U2200.pdf Unicode Standard 5.2]</ref> In [[TeX]], ut \emptyset vel \varnothing digeritur. == Proprietates == [[Axioma extentionis]] in [[theoria classium|theoria axiomatica classium]] habet duas aggregationes cum ambo elementa eadum contineat esse aequas; ergo aggregatio quae nihil continet est unica. Ita non sunt multae aggregationes vacuae, sed una aggregatio vacua. De qualibet aggregatione A dubitari non potest quin: * Aggregationem vacuam esse subaggregationem A, * Coniunctionem A cum aggregatione vacua esse A, * Intersectionem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam, * Multiplicationem Cartesiensem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam. Vero de aggregatione vacua dubitari non potest quin: * Subaggregationem unicam aggregationis vacuae esse aggregationem vacuam, * Aggregationem potitam aggregationis vacuae esse aggregationem quae aggregationem vacuam solam continet, * Numerum elementarum (id est, cardinalitatem) esse zerum. <!--PLUS IN EN:--> {{NexInt}} [[Fasciculus:Empty set symbol.svg|upright=0.6|thumb|Signum aggregationis vacuae]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio inculta|<>}} * [[Theoria classium]] * [[Aggregatio (theoria classium)]] * [[Classis (theoria classium)]] == Notes == <references /> == Bibliographia == * [[Paulus Halmos|Halmos, Paul]]. [[1960]], [[1974]]. ''Naive set theory''. Princetoniae Novae Caesareae: D. Van Nostrand Company, 1960. Iterum pressum a Springer-Verlag Novi Eboraci, 1974. ISBN 0-387-90092-6. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory: The Third Millennium Edition, Revised and Expanded.'' Springer. ISBN 3-540-44085-2. {{math-stipula}} [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Zerum]] {{Myrias|Mathematica}} ev7q81qdxk24eweqbmk6zkzo1b2308g 3988134 3988133 2026-09-15T13:42:14Z Grufo 64423 3988134 wikitext text/x-wiki {{Pagina polienda}} [[Fasciculus:nullset.png|upright=0.6|thumb|Aggregatio vacua est aggregatio quae nulla elementa continet.]] {{res|Aggregatio vacua}} in [[mathematica]], et proprie in [[theoria classium]], est unica [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] quae nulla [[Elementum (mathematica)|elementa]] continet; sua [[magnitudo]] est [[0|zerus]]. Aliquae [[axioma]]ticae [[theoria classium|classium theoriae]] dicunt aggregationem vacuam exsistere quia necessario est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|axioma aggregationis vacuae||en|qid=Q2045366}}; in aliis theoriis, sua exsistentia deduci potest. Multae aggregationum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietates|it|qid=Q3924032}} quae fieri possunt pro aggregatione vacua sunt [[Triviarius (mathematica)|triviarie]] verae. ''[[Aggregatio nil]]'' ([[Anglice]]: ''null set'') olim commune fuit nomen aggregationis vacuae, sed nunc est terminus technicus, verbum [[theoria mensurae|theoriae mensurae]] proprium. == Notatio == Communes aggregationes vacuae notationes sunt "{}" et "<math>\varnothing</math>" et "<math>\emptyset</math>". Duo signa ultima a [[Grex Bourbaki|Grege Bourbaki]] (diserte ab [[Andreas Weil|Andrea Weil]]) anno [[1939]] introducta sunt, secundum [[littera]]m [[Ø]] in [[abecedarium|abecedariia]] [[lingua Danica|Danico]] et [[lingua Norvegica|Norvegico]], et nullo pacto cum littera Graeca [[Phi|Φ]] coniuncta.<ref>[https://web.archive.org/web/20090204213859/http://jeff560.tripod.com/set.html Earliest Uses of Symbols of Set Theory and Logic.]</ref> Alia signa aggregationis vacuae sunt "Λ" et "0."<ref>[[John B. Conway]], ''Functions of One Complex Variable'', 2nd ed. P. 12.</ref> Signum aggregationis vacuae {{unicode|∅}} invenitur apud [[Unicode]] punctum U+2205.<ref>[http://www.unicode.org/charts/PDF/U2200.pdf Unicode Standard 5.2]</ref> In [[TeX]], ut \emptyset vel \varnothing digeritur. == Proprietates == [[Axioma extentionis]] in [[theoria classium|theoria axiomatica classium]] habet duas aggregationes cum ambo elementa eadum contineat esse aequas; ergo aggregatio quae nihil continet est unica. Ita non sunt multae aggregationes vacuae, sed una aggregatio vacua. De qualibet aggregatione A dubitari non potest quin: * Aggregationem vacuam esse subaggregationem A, * Coniunctionem A cum aggregatione vacua esse A, * Intersectionem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam, * Multiplicationem Cartesiensem A cum aggregatione vacua esse aggregationem vacuam. Vero de aggregatione vacua dubitari non potest quin: * Subaggregationem unicam aggregationis vacuae esse aggregationem vacuam, * Aggregationem potitam aggregationis vacuae esse aggregationem quae aggregationem vacuam solam continet, * Numerum elementarum (id est, cardinalitatem) esse zerum. <!--PLUS IN EN:-->{{NexInt}} [[Fasciculus:Empty set symbol.svg|upright=0.6|thumb|Signum aggregationis vacuae]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio inculta|<>}} * [[Theoria classium]] * [[Aggregatio (theoria classium)]] * [[Classis (theoria classium)]] == Notes == <references /> == Bibliographia == * [[Paulus Halmos|Halmos, Paul]]. [[1960]], [[1974]]. ''Naive set theory''. Princetoniae Novae Caesareae: D. Van Nostrand Company, 1960. Iterum pressum a Springer-Verlag Novi Eboraci, 1974. ISBN 0-387-90092-6. * Jech, Thomas. [[2003]]. ''Set Theory: The Third Millennium Edition, Revised and Expanded.'' Springer. ISBN 3-540-44085-2. {{math-stipula}} [[Categoria:Nihil]] [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Zerum]] {{Myrias|Mathematica}} 14ytg2gvwzw6egx3gahbrvbst24fe29 0 123106 3988234 3891206 2026-09-15T16:29:51Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988234 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Cartesian-coordinate-system.svg|thumb|Exempla. Hae sunt quattuor puncta in plano: origo (0,0) colore purpureo, (2,3) viride, (-3,1) rubro,(-1.5,-2.5) caerulo.]] {{res|Systema coordinatarum}}<ref>''De novo systemate coordinatarum''. Wilhelm Stammer [http://books.google.com.tw/books?id=V4BPAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=coordinatarum&hl=zh-TW&sa=X&ei=qsz2T-PXLILdmAXcpJmNBQ&ved=0CEcQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false google books]</ref> est repraesentatio punctorum per numeros. Si spatium N [[dimensio]]nes habet, necesse est N numerorum. Numeri in ordine sunt: punctus (1,2) non idem est atque punctus (2,1). Dicimus coordinatas [[par ordinatum]] esse, si sunt duo, vel [[n-plex|N-plicem]] si N sunt. Exempli gratia, insula [[Manhata]] duas dimensiones habet, et possumus locationem huius insulae nominare duobus numeris, sicut "avenue quinta et via octagesima tertia." Systema unius dimensionis habemus ad libros inveniendos: librum quendam in biblioteca possumus indicare uno numero, qui est numerus libri in catalogo, sicut "QA9.H 32" vel "PA6858.A6 2004." [[Coordinatae geographicae]], hoc est [[longitudo]] et [[latitudo]] loci cuiusdam in terra, quoque faciunt systema coordinatarum. In [[relativitas specialis|theoria relativitatis]], totum universum systemate quattuor coordinatarum describitur: tres sunt coordinatae spatiales, quarta dimensio [[tempus]] mensurat. [[Theoria chordarum]] plures coordinatas aut dimensiones postulat, fortasse 10 aut etiam plures. == Systemata varia == [[Fasciculus:CircularCoordinates.svg|thumb|left|Hae sunt puncta per systema polare notata. Linea virida monstrat punctum (3, π/3) et linea caerula monstrat punctum (4, 7π/6).]] [[Fasciculus:Spherical Coordinates (Latitude, Longitude).svg|thumb|Coordinatae per sphaeram: punctum P est (δ, ρ, θ), a distantia δ ab origone et in directionibus ρ et θ]] [[Fasciculus:Cylindrical Coordinates.svg|thumb|left|Coordinatae per cylindrum: punctum P est (ρ, z, θ)]] Systema coordinatarum geometricum usitatum est '''[[systema Cartesianum coordinatarum|systema "Cartesianum"]]''' dictum; est systema coordinatarum per [[rectangulum|rectangulos]]. Lineae inter se perpendiculares dantur, et punctum quodque spatii nominatur distantiis inter punctum et has lineas. Lineae dicuntur ''axes.'' Possumus habere quantoslibet axes et quantaslibet dimensiones.<ref>Vide Coxeter, p. 107 et seqq.</ref> Omnes axes in uno puncto coniunguntur, quod punctum est ''origo coordinatarum'' et habet valorem [[zerum]] in omni directione (nam hoc punctum inest in omni axi) -- nomen originis est ergo (0, 0) vel (0, 0, 0), vel (0, ... 0), tanta zera monstrans quantae coordinatae sunt. [[Mathematicus]] francogallicus [[Renatus Cartesius]] hoc systema creavit in libro eius ''de Geometria.''<ref>''Discours,'' p. 310, Cartesius, problema geometricum solvens, dicit duas lineas principales haberi, deinde partem unius lineae ad inveniendam ''x,'' partem alius ''y'' esse.</ref> Aliud systema notatum est '''[[Systema polare coordinatarum|systema polare]]''', in plano, quod unum solum axem habet, et originem vel ''polum'' est punctum hac in linea. Duo numeri significant distantiam et directionem. Si dicimus "i tres milia passum in directione septentrionali," locationem nominamus per coordinatas polares. Punctum quoddam (r, θ) est a distantia r ab origine super lineam quae facit angulum θ cum axe. Si tres dimensiones habemus, possumus uti '''coordinatis per [[sphaera]]s,''' ubi primus numerus est distantia et alii sunt anguli; aut possumus uti '''coordinatis per [[cylindrus|cylindros]],''' unum modo angulum habentibus et duo numeros. Si plures quam tres dimensiones habemus, possumus utraque methodo uti, sed saepius coordinatae rectanguli adhibentur, quod facilius sit. == Coordinatae et vectores == [[Fasciculus:Vector_components_and_base_change.svg|thumb|Ecce vector ''v'' (colore caerulo) secundum duas bases, (e₁, e₂) et (f₁, f₂). Idem vector est xe₁ + ye₂ secundum primam basin, et f₁ + f₂ secundum alteram; coordinatae huius vectoris sunt (x, y) et (1, 1).]] Omne systema coordinatarum est [[basis]] spatii [[vector]]um, quia omnis vector est [[combinatio linearis]] vectorum basis. Numeri qui hanc combinationem faciunt sunt coordinatae vectoris. Exempli gratia, si basis est <math>(x_1, x_2, x_3)</math>, vector <math>ax_1 + bx_2 + cx_3</math> coordinatas habet <math>(a, b, c)</math>. Vectores e basi sunt axes. Basis vectorum quae cum [[systema Cartesianum coordinatarum|systeme Cartesiano]] cohaeret est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] vectorum (1, 0, 0...), (0, 1, 0...), (0, 0, 1...), et caeterorum, qui sunt vectores magnitudinis 1 in axibus perpendicularibus. Saepius nominantur <math>e_1, e_2, e_3</math> etc., ubi ''e'' significat ''elementarius (vector).'' Re vera, non necesse est axes perpendiculares esse, dummodo sint vectores independentes. == Geometria algebraica == [[Fasciculus:Distance Formula.svg|thumb|Formula Euclideana ad distantiam inter punctos calculandam]] Systema coordinatarum [[geometria]]m cum [[algebra]] coniungit, quia possumus per numeros, qui puncta nominant, distantiam exprimere. Formula "[[Euclides|Euclideana]]" hoc est: si puncta sunt <math>(x_1, y_1)</math> et <math>(x_2, y_2)</math>, distantia inter puncta est <math>d = \sqrt{(x_1 - x_2)^2 + (y_1 - y_2)^2}</math>. Si plus quam duas dimensiones habemus, puta punctos esse P₁ et P₂, quorum coordinatae sunt <math>(a_1, a_2, a_3, ..., a_n)</math> et <math>(b_1, b_2, b_3, ... b_n)</math>. Tunc formula generalis haec est: :<math>d = \sqrt{(a_1 - b_1)^2 + (a_2 - b_2)^2 + (a_3 - b_3)^2 + ... + (a_n - b_n)^2}</math> Possumus etiam figuram geometricam per aequationem exprimere. Exempli gratia, [[circulus]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] omnium punctorum quae intervallo dato ("radio" dicto) inter se a dato puncto ("centro") distant. Sit centrum origo, (0,0), et sit radius ''r.'' Tunc punctum quoddam (x, y) in circulo inest si distantia inter hoc punctum et originem est r -- hoc est, si: :<math>r = \sqrt{(x - 0)^2 + (y - 0)^2}</math> vel, simplicius, si: :<math>r^2 = x^2 + y^2</math> Haec [[aequatio]] circulum definit: si ''x'' et ''y'' numeri sunt, ut <math>x^2 + y^2 = r^2</math>, tunc punctum (x, y) est punctum huius circuli. Si centrum circuli est aliud punctum, ut (a, b), habemus: :<math>r^2 = (x - a)^2 + (y - b)^2</math> [[Fasciculus:Bicuspid curve.svg|thumb|Tabula aequationis duarum quantitatum variabilium]] Omnis aequatio duarum quantitatum variabilium aggregationem punctorum in plano determinat: si ''f(x, y) = a'' est aequatio, et si numeri ''x = h, y = k'' hanc aequationem veram faciunt, tunc punctum (h, k) est in tabula aequationis. Exempli gratia, sit aequatio <math>(x^2-1)(x-1)^2 + (y^2-1)^2 = 0</math> (vide figuram). Punctum (0, 0) in tabula est quod ''x = 0, y = 0'' aequationem satisfacit: <math>(0^2-1)(0-1)^2 = -1, (0^2-1)^2 = +1, -1 + 1 = 0.</math> Punctum (1, 2) non est: <math>(1^2-1)(1-1)^2 - (2^2-1)^2 = 0 - 9 = -9 \neq 0</math> Aequatio plurium quantitatum variabilium puncta determinat in spatio tantarum dimensionum. == Mutatio coordinatarum == [[Fasciculus:Singular value decomposition extended.gif|thumb|Mutationes coordinatarum. Transformatio M, in circulum caerulum agens, ellipsin facit. Transformatio M eadem est atque tres transformationes V^* (rotatio), Σ (mutatio magnitudinis), U (rotatio).]] Aequatio potest difficilis esse secundum systema quoddam, vel potius secundum basin quandam, quae facillior fit si aliam basin eleges. Talis '''mutatio coordinatarum''' (aut '''mutatio variabilium''') est [[transformatio linearis]]: basis per [[matrix (mathematica)|matricem]] multiplicata (invertibilem, scilicet) alios vectores producit qui iam independentes sunt et qui sunt ergo nova basis eiusdem spatii. Exempli gratia, circulus supra laudatus est :<math>r^2 = (x - a)^2 + (y - b)^2</math> cuius centrus est (a, b). Si malumus centrum habere in origine, debemus transformationem facere quae vectores (a, 0) et (0, b) in (1, 0) et (0, 1) mutat: :<math>X \mapsto x - a</math> :<math>Y \mapsto y - b</math> Tunc aequatio secundum novam basin est :<math>r^2 = X^2 + Y^2</math> Aliud exemplum: sit aequatio :<math>9(x - 4)^2 + 16(y - 3)^2 = 25</math> Possumus transformationem facere quae ex [[ellipsis|ellipsi]] circulum facit: :<math>X \mapsto \frac{x - 4}{3}</math> :<math>Y \mapsto \frac{y - 3}{4}</math> Aequatio secundum novam basin est :<math>X^2 + Y^2 = 25</math> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Functio]] * [[Geometria analytica]] * [[Graphum (mathematica)]] * [[Systema coordinatarum caelestium]] * [[Systema relationum]] == Bibliographia == [[Fasciculus:Point Zéro des Routes de France (1).JPG|thumb|Origo coordinatarum viarum [[Francia]]e: punctum [[zero]], coram [[Ecclesia Nostrae Dominae Lutetiae|Ecclesiam Nostrae Dominae]], [[Lutetia]]e]] * Coxeter, H.S.M. [[1969]]. ''Introduction to Geometry,'' editio altera. Novi Eboraci: John Wiley & Sons. * Descartes, René. [[1954]]. ''The Geometry of René Descartes,'' cum traductione a David Eugene Smith et Marcia L. Latham scripta. Novi Eboraci: Dover. * Moise, Edwin E. [[1974]]. ''Elementary Geometry from an Advanced Standpoint,'' editio altera. Reading: Addison-Wesley. ISBN 0-201-04793-4 * Neeman, Amnon. [[2007]]. ''Algebra and Analytic Geometry.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-70983-5 * O'Halloran, Kay. [[2005]]. ''Mathematical Discourse: Language, Symbolism, and Visual Images.'' Londini: Continuum. ISBN 0-8264-6857-8 * Shah, Priti, et Akira Miyake. [[2005]]. ''The Cambridge Handbook of Visuospatial Thinking.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80710-7. * Slocum, Terry, ed. [[2005]]. ''Thematic Cartography and Geographic Visualization.'' Upper Saddle River: Pearson/Prentice Hall. ISBN 0-13-035123-7 * Stamper, Alva Walker. [[1909]]. ''A History of the Teaching of Elementary Geometry.'' New York. == Nexus Externi == {{CommuniaCat|Coordinate systems|systemata coordinatarum}} * [http://www.mathsisfun.com/data/cartesian-coordinates.html Ludi] coordinatarum, apud "Math is fun" (anglice) * [http://www.bbc.co.uk/schools/ks3bitesize/maths/algebra/coordinates/revise1.shtml Coordinatae] pro liberis (anglice) * [http://www.mathwire.com/geometry/coordgeom.html Coordinate geometry] apud "Math wire" (anglice) {{1000 paginae}} [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Analysis]] [[Categoria:Geographia]] {{Myrias|Mathematica}} p8sekkv1yora3e0tndcgw5j9el7skun 0 123776 3988316 3987608 2026-09-15T20:15:25Z Pippobuono 54500 tollitur pristinum commune et invenitur novum commune 3988316 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aydoilles]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[La Vôge-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Escles]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrennes]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcourt]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Fomerey]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontiniacum]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]] |- | 88180 | 88320 | [[Frain]] |- | 88181 | 88230 | [[Fraize]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebécourt]] |- | 88184 | 88600 | [[Fremifontaine]] |- | 88185 | 88500 | [[Frenelle-la-Grande]] |- | 88186 | 88500 | [[Frenelle-la-Petite]] |- | 88187 | 88270 | [[Frénois (Vosegus)|Frénois]] |- | 88188 | 88160 | [[Fresse-sur-Moselle]] |- | 88189 | 88350 | [[Fréville (Vosegus)|Fréville]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Gemmelaincourt]] |- | 88195 | 88140 | [[Gendreville]] |- | 88196 | 88400 | [[Gérardmer]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gignéville]] |- | 88200 | 88390 | [[Gigney]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancourt]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircourt-lès-Viéville]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecourt-sur-Durbion]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcourt-sur-Vraine]] |- | 88208 | 88410 | [[Godoncourt]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grand (Vosegus)|Grand]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Grandvillers]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-Aumontzey]] |- | 88219 | 88630 | [[Grussius]] |- | 88220 | 88410 | [[Greniancuria]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruetum]] |- | 88222 | 88600 | [[Gognacuria]] |- | 88223 | 88450 | [[Guneiacum]] |- | 88224 | 88330 | [[Haldiniacum]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadolia]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagericurtis]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancuria]] |- | 88231 | 88800 | [[Haraevilla ad Mosam]] |- | 88232 | 88300 | [[Hermonis villa]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecuria]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Haruniacum]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpemons]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Horbacum]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Gedanis villa]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Ioannis Manile]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubani villa]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Jevancuria]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landini villa]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecuria]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Larino]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffodium]] |- | 88271 | 88800 | [[Legisvilla]] |- | 88272 | 88410 | [[Lyroncuria]] |- | 88273 | 88000 | [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]] |- | 88274 | 88170 | [[Longus Campus subtus Castinetum]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lussia]] |- | 88277 | 88110 | [[Luviniacus]] |- | 88278 | 88170 | [[Macuncurtis]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecuria]] |- | 88280 | 88450 | [[Maldisinum]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88283 | 88140 | [[Malini curia]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Manderae]] |- | 88286 | 88130 | [[Mareinvilla]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Monroniscurtis]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] i6e39zexfu6akn89xy4g2v26sscvg86 3988488 3988316 2026-09-16T09:02:41Z Pippobuono 54500 nomen latinum 3988488 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aydoilles]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[La Vôge-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Escles]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrennes]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcourt]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Fomerey]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontiniacum]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]] |- | 88180 | 88320 | [[Frain]] |- | 88181 | 88230 | [[Fraize]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebécourt]] |- | 88184 | 88600 | [[Fremifontaine]] |- | 88185 | 88500 | [[Frenelle-la-Grande]] |- | 88186 | 88500 | [[Frenelle-la-Petite]] |- | 88187 | 88270 | [[Frénois (Vosegus)|Frénois]] |- | 88188 | 88160 | [[Fresse-sur-Moselle]] |- | 88189 | 88350 | [[Fréville (Vosegus)|Fréville]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Gemmelaincourt]] |- | 88195 | 88140 | [[Gendreville]] |- | 88196 | 88400 | [[Gérardmer]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gignéville]] |- | 88200 | 88390 | [[Gigney]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancourt]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircourt-lès-Viéville]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecourt-sur-Durbion]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcourt-sur-Vraine]] |- | 88208 | 88410 | [[Godoncourt]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grand (Vosegus)|Grand]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Granvillare]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-Aumontzey]] |- | 88219 | 88630 | [[Grussius]] |- | 88220 | 88410 | [[Greniancuria]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruetum]] |- | 88222 | 88600 | [[Gognacuria]] |- | 88223 | 88450 | [[Guneiacum]] |- | 88224 | 88330 | [[Haldiniacum]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadolia]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagericurtis]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancuria]] |- | 88231 | 88800 | [[Haraevilla ad Mosam]] |- | 88232 | 88300 | [[Hermonis villa]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecuria]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Haruniacum]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpemons]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Horbacum]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Gedanis villa]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Ioannis Manile]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubani villa]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Jevancuria]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landini villa]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecuria]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Larino]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffodium]] |- | 88271 | 88800 | [[Legisvilla]] |- | 88272 | 88410 | [[Lyroncuria]] |- | 88273 | 88000 | [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]] |- | 88274 | 88170 | [[Longus Campus subtus Castinetum]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lussia]] |- | 88277 | 88110 | [[Luviniacus]] |- | 88278 | 88170 | [[Macuncurtis]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecuria]] |- | 88280 | 88450 | [[Maldisinum]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88283 | 88140 | [[Malini curia]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Manderae]] |- | 88286 | 88130 | [[Mareinvilla]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Monroniscurtis]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] apxksylt3ftzpwqpzp4ot4w8gn7uvl8 0 124224 3988233 3873349 2026-09-15T16:28:38Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio”; +{{Latinitas|-2}} 3988233 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Comparison mean median mode.svg|thumb|Linea [[caeruleus|caerulea]] valorem medium exspectatum monstrat.]] {{res|Valor medius exspectatus}}, vel {{res|medietas}},<ref>[https://www.tuttoenumero.it/wp-content/uploads/2013/12/Boethius-DeInstitutioneArithmetica.pdf Pars e Boethii de arithmetica libro primo, pagina quarta, capite septimo: "ut si ponat quis quinarium numerum, altrinsecus circa ipsum sunt, supra quattuor, inferius sex. Hi ergo si iuncti sunt, faciunt decem, quorum quinque numerus medietas est."]</ref> in [[statistica]] est [[numerus]] quo distributiones [[statistica|statisticae]] singulo effinguntur valore. Cuius [[signum]] usitatum μ ([[my|mu]]) est. Exempli gratia, si habes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationem]] numerorum (2, 4, 6, 8, 10), medius horum numerorum valor [[arithmetica|arithmeticus]] est (2 + 4 + 6 + 8 + 10)/5 = 6. Sed si aggregatio est (2, 3, 4, 6, 20), μ = 7, et si aggregatio est (1, 1, 6, 7, 7), μ = 4.4. Plus exacte, valor medius exspectatus est primum momentum centrale [[distributio probabilistica|distributionis probabilisticae]], cum medietas apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|subgregatio (theoria classium)|subgregationem|en|qid=Q177646}} exemplorum e populatione extractam computetur. Alicubi in re mathematica habemus alios valores medios: [[valor medius arithmeticus]], [[valor medius geometricus]], [[valor medius harmonicus]]; [[magnitudo centralis]] est notio similis. Multa sunt genera medietatum, quae ita subdividi solent: * Medietates '''analyticae''' eae appellantur, quae adhibendis [[Operatio (mathematica)|operationibus]] computentur cunctis [[Character (statistica)|characteris]] valoribus consideratae [[Distributio probabilistica|distributionis]]; * Medietates '''laxae''', ad quas computandas solae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|subgregatio (theoria classium)|subgregationes|en|qid=Q177646}} valorum operationes illae adhibentur. In eis insunt medietates '''positionis,''' tamquam [[Mediana (statistica)|mediana]] et [[Quantile|quantilia]]. Exempli gratia, medietas arithmetica analytica est, sed quantile est laxum. Cum solorum characterum quantitativorum distributionibus analyticae adhibeantur medietates, medietatibus positionis etiam characteribus qualitativis ordinatis utimur. == Ad definendam medietatem ratio == Duae usitatae sunt rationes, quibus [[Functio|functionem]] appellari ''medietatem'' constituimus. Prima est ''ratio [[Oscar Chisini|chisiniana]]'', qua medietas est functio quae, cum ipsa adhibita sit [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] exemplorum cardinalitate N, eundem producat valorem M, quasi adhibeatur ipsa ad aliam aggregationem N-ies complectentem valorem M: :<math>f(M,M,M...M) \text{(N-ies)} =f(x_1,x_2,x_3...x_N)=M</math> Secunda est ''ratio minimae amissionis,'' qua medietas est numerus quo [[functio amissionis]] quaedam minima sit. Exempli gratia, dicamus esse amissionem formulam <math>\sum^n_{i=1}|x_i-M|^{2} </math>, ubi littera M medietatem inveniendam significat: constat minimam esse amissionem, cum littera M valorem medium arithmeticum significet. == Medietas arithmetica == [[Valor medius arithmeticus|Medietas arithmetica]], quae usitatissima ac notissima ex omnibus statisticis rebus est, ita definitur: :<math>\mu=\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}x_i </math> Verbis posse dici medietatem arithmeticam esse ''elementorum valorum summam, in numerum N partium divisam'' (ubi, ut clarum est, numerus N est cardinalitas [[Selectio exemplorum|aggregationes elementorum]]). Non modo medietas arithmetica in numerum unum exempla cohibens proficit, sed etiam iuvat ut aliae res statisticae definiantur, tamquam [[Indices varietatis statistici|indices varietatis]]. Pariter ita definitur '''differentia''' elementi a medietate arithmetica: <math>x_i-\mu</math>. === Proprietates medietatis arithmeticae === # Medietas arithmetica inter extrema comprehenditur cuiusque distributionis: numeris scriptu, si <math>x_{(i)}</math> est elementum in loco i-esimo distributionis ordinatae, <math>x_{(1)} \le \mu \le x_{(N)}</math>. In extrema vero incidit, si ipsa duo aequalia sunt, ergo si aequale est quidque elementum. Omnia enim elementa inter minimum maximumque comprehenduntur, <math>x_{(1)} \le x_i \le x_{(N)}</math>, ergo <math>\sum^N_{i=1}x_{(1)} \le \sum^N_{i=1}x_i \le \sum^N_{i=1}x_{(N)} \rightarrow</math><math>Nx_{(1)} \le \sum^N_{i=1}x_i \le Nx_{(N)} </math>, e quo thesim ducimus. # Summa elementorum est N-upla medietas arithmetica. Chisinianam igitur rationem explet: <math>\sum^N_{i=1}x_i=N \mu</math>. Id confestim ex definitione medietatis arithmeticae excipimus, cum duo membra N-upla fecerimus. # Summa omnium differentiarum a medietate arithmetica nulla est: <math>\sum^N_{i=1}(x_i-\mu) = \sum^N_{i=1}x_i-N\mu = 0</math>. # Summa differentiarum elementorum a numero quodam ''c'' ad secundam potentiam dignatarum'','' minima fit si ipse est medietas arithmetica: <math>argmin_c \sum^N_{i=1}(x_i-c)^2=\mu </math>. Ob eam dici rem potest, melius medietatem hanc elementa effigere, cum sit eius "distantia" ab eis minima, quod minimae amissionis rationem explet. Ad id demonstrandum explicemus functionem: <math>\sum^N_{i=1}(x_i-c)^2=\sum^N_{i=1}((x_i-\mu)-(c-\mu))^2=\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2+\sum^N_{i=1}(c-\mu)^2-2\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)(c-\mu)</math>, et cum [[summatoria]] <math>\sum^N_{i=1}(c-\mu)^a</math> a pedice <math>i</math> non dependat, scribi potest: <math>\sum^N_{i=1}(x_i-c)^2=\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2+N(c-\mu)^2+(c-\mu)\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)=\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2+N(c-\mu)^2\ge\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2 </math>ob proprietatem tertiam supradictam, quod erat demonstrandum. # [[Linearitas]]: si nova elementa <math>y_i= a+bx_i </math> fiunt, appellata signo <math>\mu_X</math> medietate elementorum <math>x_i</math>, medietas arithmetica elementorum <math>y_i</math> ita computatur: <math>\mu_Y=\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(a+bx_i)=\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}a+b\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}x_i=a+b\mu_X</math>. Ex quo consequitur ut medietas etiam sit ''translativa,'' quia cum numerus a quoque elemento subtractus sit, sic a medietate isdem numerus est subtrahendus; atque ''homogenea,'' quia quotiens elementa multiplicentur, totiens medietas multiplicanda est. # [[Associativitas (mathematica)|Associativitas]]: si est numerus L [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]] quarundam cardinalitatibus <math>N^{(1)} ... N^{(L)} </math> medietatibusque <math>\mu^{(1)} ... \mu^{(L)}</math>, ipsarum unionis medietas ita computatur: <math>\mu = \frac{\sum^L_{i=1} \mu^{(i)} N^{(i)}}{\sum^L_{j=1} N^{(j)}}</math>. Itaque cum subgregationum medietates solarum cognoscantur, aggregationis medietas potest duci. == Medietas harmonica == Casibus quibusdam, non oportet medietate arithmetica uti. Exempli gratia, sit [[autocinetum]] quod spatium quinquaginta [[Chiliometrum|chiliometrorum]] bis transivit, primum [[hora]] octogenis chilometris, secundum quadragenis. Tametsi arithmetica est medietas ''sexagena chilometra hora,'' amplius oportet medietatem computare, spatium totale dividendo transitum tempore totali consumpto: :<math>\frac{2\times50km}{t_1+t_2} </math> Cum sciamus [[Velocitas|velocitatem]] significare quotiens sit [[tempus]] transitionis in spatio transito (v=s/t), ita quoque id scribi potest: :<math>\frac{2\times50km}{\frac{50km}{80km/h}+\frac{50km}{40km/h}} = 53.3km/h </math> quod patet haud aequale medietati arithmeticae. Rite igitur sic definitur '''[[valor medius harmonicus|medietas harmonica]]:''' :<math>\mu_a=\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_i}}</math> === Proprietates medietatis harmonicae === # Ut medietas arithmetica, inter extrema comprehenditur distributionis cuiusque: <math>x_{(1)} \le {\mu_a} \le x_{(N)} </math>. Elementa enim reciproca sunt minora minimo reciproco maioraque maximo reciproco: <math>\frac{1}{x_i}\le\frac{1}{x_{(1)}},\frac{1}{x_i}\ge\frac{1}{x_{(N)}}</math>, ergo <math>\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_{(1)}}}=\frac{N}{N\frac{1}{x_{(1)}}}=x_{(1)}\le\mu_a=\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_i}}\le\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_{(N)}}}=\frac{N}{N\frac{1}{x_{(N)}}}=x_{(N)}</math>. # Ratio Chisiniana expletur: elementorum enim reciprocorum summa aequalis est eorum cardinalitati medietate harmonica divisae: <math>\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_i} = \frac{N}{{\mu_a}}</math>. # Homogeneitas: quicque elementum si <math>b</math>-uplum fit, cum <math>b</math> numerus nullus non sit, medietas harmonica nova in <math>b</math>-uplam medietatem priorem commutatur: <math>\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{bx_i}}=\frac{N}{\frac{1}{b}\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_i}}=b\frac{N}{\sum^N_{i=1}\frac{1}{x_i}}=b\mu_{a}</math>. # Associativitas: cum subgregationum quarundam medietates harmonicae cognoscantur, illarum unionis medietas harmonica ita computari potest: <math>\mu_a = \frac{\sum^L_{i=1}N^{(i)}}{\sum^L_{j=1}\frac{N^{(j)}}{\mu^{(j)}_a}}</math>. == Medietas geometrica == Casus alius quo uti medietate arithmetica non oportet, ille est, quo elementa non magnitudem rerum effingunt, sed ''mutationes'' earum. Exempli gratia, sit summa [[Pecunia|pecuniae]], cui post annum unum decimum (initii summa 110% fit) additum erit, anno secundo dimidium (primi anni summa fit 150%), anno tertio quartum (secundi anni summa fit 125%). Medietas multiplicationis anni unius ''non est'' medietas arithmetica <math>\frac{1.10+1.50+1.25}{3} \approx 1.28 </math>; si esset, tum haberetur post annum tertium <math>1.28^3 = 2.09 \neq 1.10 \times 1.50 \times 1.25</math>. Quare oportet '''[[valor medius geometricus|medietate geometrica]]''' uti, quae sic definitur: :<math>\mu_g = (\prod^N_{i=1}x_i)^{1/N}</math> quod est <math>N</math>-esima radix elementorum inter ipsa multiplicatorum. === Proprietates medietatis geometricae === # Ut medietates arithmetica atque harmonica, inter extrema comprehenditur distributionis: <math>\sqrt[N]{\prod^N_{i=1}x_{(1)}}\le\sqrt[N]{\prod^N_{i=1}x_i}\le\sqrt[N]{\prod^N_{i=1}x_{(N)}}\rightarrow x_{(1)} \le \mu_g \le x_{(N)}</math>, quod demonstratur ut aliis medietatibus. # Expletur ratio Chisiniana: elementa enim multiplicata aequalia sunt dignatae ad N-esimam potentiam medietati geometricae: <math>\prod^N_{i=1}x_i = \mu^N_g</math>. # Homogeneitas: quicque elementum si <math>b</math>-uplum fit, cum sit <math>b</math> numerus positivus, sic medietas geometrica <math>b</math>-upla est facienda, quod enim facile sic demonstratur: <math>\sqrt[N]{\prod^N_{i=1}(bx_i)}=\sqrt[N]{b^N\prod^N_{i=1}x_i}=b\mu_g</math>. # [[Logarithmus]] medietatis geometricae est medietas arithmetica logarithmorum elementorum: <math>ln \mu_g = ln(\sqrt[N]{\prod^N_{i=1}x_i})=\frac{1}{N}ln(\prod^N_{i=1}x_i)=\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}ln(x_i) </math>. Ex eo consequitur ut ipsa medietas etiam sic scribi possit: <math>\mu_g = exp(\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}ln(x_i)) </math>. # Associativitas: eadem notatione ac priorum medietatum, <math>\mu_g = (\prod^L_{i=1}(\mu^{(i)}_g)^{N^{(i)}})^{\frac{1}{\sum^L_{i=1}N^{(i)}}} </math>. == Medietas quadratica == Medietas ista praecipue adhibetur cum omnia elementa positiva facere oporteat. Rite ita definitur: <math>\mu_q = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}x^2_i} </math>, quod est ''radix quadrata medietatis arithmetica elementorum ad secundam potentiam dignatorum.'' Ut priores medietates, medietas quadratica inter extrema comprehenditur, rationem chisinianam explet (<math>\sum^N_{i=1}x^2_i = N \mu^2_q</math>), atque est homogenea et associativa (<math>\mu_q = \sqrt{\frac{\sum^L_{i=1}[N^{(i)}\times(\mu^{(i)}_q)^2] }{\sum^L_{i=1}N^{(i)}}}</math>). == Medietates potentiae == Supradictae medietates (arithmetica, harmonica, geometrica, quadratica) omnes una classe medietatum cohibentur, quae '''medietates potentiae''' appellantur. Rite dicitur medietas potentiae ''r-esimi ordinis'' sic definiri: :<math>\mu^{(r)} = (\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}x^r_i)^{\frac{1}{r}}, \text{ } r\in\R</math> Ita patet esse medietatem potentiae secundi ordinis ''medietatem quadraticam,'' primi ordinis arithmeticam, negativi primi ordinis harmonicam. Aliud quoque demonstrari potest, quod [[Limes (mathematica)|limite]] numeri <math>r</math> ad [[Infinitas|infinitatem]] negativam fit medietas potentiae ''valor minimus'' (<math>r\rightarrow -\infty \Rrightarrow \mu^{(r)} = x_{(1)} </math>), ad [[zerum]] medietas geometrica (<math>r \rightarrow 0 \Rrightarrow \mu^{(r)} = {\mu_g}</math>), ad infinitatem positivam valor maximus (<math>r \rightarrow +\infty \Rrightarrow \mu^{(r)} = x_{(N)} </math>). Etiam demostratum esse in numero <math>r</math> medietatem potentiae [[Functio crescens|functionem crescentem]], ita ut: :<math>x_{(1)} \le ... \le \mu^{(-1)} \le \mu^{(0)} \le ... \le x_{(N)} \rightarrow \mu^{(r_1)} < \mu^{(r_2)}, \text{ } r_1<r_2 </math> ex quo patet omnes medietates potentiae inter elementum minimum maximumque comprehendi, et istum medietatum supra descriptarum esse ordinem: :<math>{harmonica} \le {geometrica} \le {arithmetica} \le {quadratica} </math> == Medietates analyticae distributionibus frequentiarum == Distributionibus [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] adhibendae medietates supradictae parum mutantur ea ratione, quod si cui valori est frequentia quaedam, necesse est habere numerum elementorum eo valore huic frequentiae aequalem. Exempli gratia, si distributioni inscriptum est valori "2" esse frequentiam "3" et valori "4" frequentiam "2", constat adesse quinque elementa, quibus medietas computanda est: <math>\{ 2,2,2,4,4 \}</math>. Itaque, appellata signo <math>n_i</math> frequentia valoris <math>x_i</math>, cum sit <math>k</math> numerus valorum, ita supradictae medietates computantur: :<math>\mu = \frac{1}{N} \sum^k_{i=1} x_i n_i</math> :<math>\mu_a = \frac{N}{\sum^k_{i=1} \frac{n_i}{x_i}} </math> :<math>\mu_g = \sqrt[N]{\prod^k_{i=1} x^{n_k}_k} </math> vel <math>\mu_g = exp(\frac{1}{N} \sum^k_{i=1} n_i ln(x_i))</math> :<math>\mu_q = \sqrt{\frac{1}{N} \sum^k_{i=1} x^2_i n_i}</math> === Medietates distributionum in classes subdivisarum === Si [[Frequentia (statistica)#In classes subdivisio|frequentiae in classes subdivisae]] sunt, singulae medietates arithmeticae elementorum cuiusque classis computandae sunt. Exempli gratia, si classis prima est <math>[0,5)</math> ac secunda <math>[5,10]</math>, insuntque primae elementa <math>\{1,2,3\}</math> secundaeque <math>\{7,9\}</math>, primae classi est medietas 2 secundaeque 8. Si <math>k</math> numerum habemus classium appellamusque <math>\mu_i</math> signo medietatem classis <math>i</math>, quaevis medietates possunt computari cuiusvis distributionis in classes subdivisae, cum in valorum locum medietates subdantur classium. Itaque fit media arithmetica: :<math>\frac{1}{N} \sum^k_{i=1} \mu_i n_i</math> Priore igitur in exemplo medietas est: <math>\frac{2*3+8*2}{5}=4.4</math>. Classium autem medietates cum saepe non cognoscamus, quia solis valoribus subdivisis distributio praebita sit, licet in medietatum locum subdere eius classis ''valor centralis:'' <math>\mu_i \approx \bar{x}_i = \frac{c_1+c_2}{2}</math>, appellatis signis <math>c_1</math> et <math>c_2</math> classis extremis. Videtur tamen is valor centralis aequalis esse classis medietati, si ''uniformiter elementa in classem distribuuntur.'' Eadem enim differentia elementis interposita, tamquam <math>\text{elementa classis }i=\{3, 5, 7, 9, 11\}</math>, id statim liquet: <math>\mu_i=7=c_i=\frac{3+11}{2}</math>. == Medietates analyticae ponderatae == Aliquando medietas est computanda aggregationis elementorum, quae non omnia aequaliter gravia sunt vel nostra intersunt. Si exempli gratia homines quidam tres examinationes subeunt, primaque est gravissima trium, non oportet medietate arithmetica uti ut soletur, at ''pondus'' maius quoddam primae examinationi imponere. Appellemus pondera illa signis <math>w_i</math>, quae sint numero <math>k</math>, eorumque summam littera <math>W</math>. Tum '''medietas arithmetica ponderata''' sic definitur: <math>\mu_w =\frac{1}{W}\sum^k_{i=1}x_i w_i</math> Ea medietate eaedem proprietates valent et medietate arithmetica simplici, cum in locum valorum subdatur eorum multiplicatio cum ponderibus. Ita etiam patet medietatem distributionis frequentiarum inter medietates ponderatas comprehendi, cum pondera frequentiae sint: <math>w_i=n_i, W=N</math>. Aliae medietates sic transferuntur: <math>\mu_{wa}= \frac{W}{\sum^k_{i=1}\frac{w_i}{x_i}}</math> <math>\mu_{wg}= \sqrt[W]{\prod^k_{i=1}x^{w_i}_i}</math> <math>\mu_{wq}= \sqrt{\frac{1}{W}\sum^k_{i=1}x^2_i w_i } </math> == Mediana == [[Mediana (statistica)|Mediana]] est potissima inter medietates laxas. Ei computandae, necesse est distributionis elementa ordinari. Si est distributio ordinata <math>x_{(1)},x_{(2)}...x_{(N)}</math>, sic rite '''mediana''' definitur: <math>m= \begin{cases} x_{(\frac{N+1}{2})} \text{ N impari} \\ \frac{x_{(N/2)}+x_{(N/2+1)}}{2} \text{ N pari} \end{cases} </math> vel verbis, elementum centrale distributionis ordinatae si N impar est, medietasque arithmeticae duorum elementorum centralium si N par est; mediana enim in duas partes distributionem dividit. Inter eius proprietates: # Mediana quoque inter extrema comprehenditur ut medietates analyticae supradictae; # Est linearis ut medietas arithmetica; impar enim si N est, mediana uni elemento aequalis, cui additionem multiplicationemve adhibitam patet et medianae adhibendam; ac si par est, mediana est medietas arithmetica quaedam, quam scitur linearem. # Ad eas id accedit, quod mediana ''amissionem absolutam minimam facit:'' si in locum litterae <math>c</math> hic subditur mediana <math>m</math>, minimus est iste numerus: <math>amissio = \sum^N_{i=1}|x_i-c| </math> Ad tertiam proprietatem demonstrandam, sint elementa ordinata <math>x_{(1)} \le ... \le x_{(N)}</math> et quodlibet punctum <math>x</math>, a quo amotionum absolutarum summa ''(amissio absoluta)'' est: <math>\sum^N_{i=1}|x_{(i)}-x|</math>. Nunc si N est par, haec summa ita potest rescribi: <math>\sum^{N/2}_{i=1}(|x_{(i)}-x|+|x_{(N-i+1)}-x|) </math>, minima igitur est puncto <math>x</math> inter omnes binos <math>x_{(i)}, x_{(N-i+1)} </math>: <math>x_{(i)} \le x \le x_{(N-i+1)} </math>. Quam condicionem satisfacit mediana. Idem viget N impari, quod superior summa plane fit: <math>\sum^{N/2}_{i=1}(|x_{(i)}-x|+|x_{(N-i+1)}-x|)+|mediana-x| </math>, quae rursus minima fit puncto medianae aequali. == Quantilia empirica == {{Pagina principalis|Quantile}} Quantilia (empirica) dici possunt medianam expandere, ut non modo in duas partes elementa aeque magnas distribui possint, sed etiam in tres, quattuor, decem, vel in quemcumque partium numerum ea velimus subdividere. Rite, computando <math>q</math>-''ili'' <math>l</math>''-esimo'' aggregationis elementorum, ubi litteris <math>q</math> et <math>l=1,...q-1</math> designentur numerus partium efficiendarum et quod quantile inter illa effecta producendum sit, huic formulae aptum numerum <math>h</math> quaerimus: <math>h-1 \le \frac{Nl}{q} < h</math> Si membrum centrale huius disaequationis exacte aequale est primo, tunc quantile est ista medietas arithmetica: <math>\frac{x_{(h-1)}+x_{(h)}}{2}</math> Nisi est, simpliciter producitur elementum <math>x_{(h)}</math>. Exempli gratia, sit distributio <math>\{1,2,3,4,5,6,7,8,9\}</math>; tum si ''quartile primum'' quaeramus, istam aequationem solvamus: <math>h-1 \le N/4 \le h</math>, cuius cum solutio sit <math>h=3 \neq N/4 = 9/4</math>, quartile primum est <math>x_{(3)}=3</math>; si autem primum quaeramus ''tertile,'' fit aequatio <math>h-1 \le N/3 \le h</math>, solutione <math>h=3=N/3</math>: tertile igitur est <math>\frac{x_{(2)}+x_{(3)}}{2}=2.5</math>. Patet medianam inter quantilia comprehendi, cum elementa in solas duas partes subdividantur (<math>q=2</math>). Facile quantilia ad frequentiarum distributiones adaptantur: sola disaequatione priore subduntur in locum membrorum <math>h-1</math> et <math>h</math> [[Frequentia (statistica)#Frequentiae cumulatae|frequentiae cumulatae]] <math>N_{h-1}</math> atque <math>N_h</math>. === Quantilia distributionum frequentiarum in classes subdivisarum === Difficilius autem est ut quantilia computemus, cum frequentiarum distributio in classes subdividerimus. Hic primum explicabimus, quomodo computetur mediana et postea alia quantilia. Ad medianam adipiscendam, primum computanda '''classis mediana''' est, classis cui inest elementum medianum. Exempli gratia, sit haec distributio: {| class="wikitable" |+ !Classis ![0,10) ![10,20) ![20,30] |- |Frequentia |3 |10 |2 |} Amplissime liquet medianam esse, si sunt viginti et quinque elementa ordinata, elementum tertium decimum; quod id <math>x_{(13)}</math> secundae classis valoribus [10,20) instat, ipsa est classis mediana. Nunc ita appellemus classis medianae extrema: <math>[c_{h(sx)}, c_{h(dx)}]</math>. Si ultro verum id habemus, quod elementa in classe mediana uniformiter distribuantur, potest sic medianam definiri: <math>m=c_{h(sx)}+\frac{N/2-N_{h-1}}{N_h-N_{h-1}}(c_{h(dx)}-c_{h(sx)})</math> Idque finaliter ad omnia quantilia adhiberi potest, cum pro fractione <math>N/2</math> supponatur ea <math>\frac{Nl}{q} </math>, neque inferatur classis mediana, sed classis cui <math>q</math>-ile <math>l</math>-esimum instat. == Aliae medietates laxae == === Valor centralis === Minime medietas arithmetica '''valori centrali''' confundere decet, qui sola est medietas arithmetica extremorum distributionis, vel rite: <math>\mu_c = \frac{x_{(1)}+x_{(N)}}{2}</math> Is valor tamen medietati arithmeticae competit, cum distributionis cuncta elementa ordinata inter se differant eandemque distantiam inter se habeant. === Moda === '''Moda''' valor est distributione frequentiarum, cuius maxima est frequentia, vel alterna vice, qui maximo est numero elementorum; cum distributio in classes subdivisa sit, maxima frequentia classis '''classis modalis''' appellatur. == Medietatum corroboramentum == Cum distributio statistica aliquando comprehendat valores abnormes vel anomalos, medietatibus analyticis uti non oportet sicut sunt, sed eas abnormalibus adaptari ad '''medietates robustas.''' Adaptari solet medietas arithmetica in duas medietates novas, ''medietatem excisam'' et ''medietatem excisam cum substitutionibus.'' === Medietas excisa{{Dubium}} === Medietati excisae computandae, simpliciter capitur medietas arithmetica cunctorum elementorum, excepto numero quodam minimorum maximorumque. Exempli gratia, si distributio est <math>\{3,4,5,7,8\}</math>, '''medietas 1-excisa''' est: <math>\frac{4+5+7}{3} \approx 5,3</math>, quod primum elementum minimum primumque maximum excepta sunt. Rite ita scribi potest medietas k-excisa: <math>\mu_{t,k} = \frac{1}{N-2k}(\sum^{N-k}_{i=k+1} x_{(i)})</math> === Medietas excisa cum substitutionibus === Isti medietati computandae non excipiuntur elementa extrema, sed in eorum locum interiora elementa substituuntur, demum in minimorum locum quam ea maiora elementa proxima, in maximorum locum quam ea minora. Exempli gratia, sit denuo distributio <math>\{3,4,5,7,8\}</math>: tum medietate 1-excisa cum substitutionibus, minimum elementum excipitur et secundum additur, maximumque excipitur et additur quartum: <math>\frac{4+4+5+7+7}{5} = 5,2</math>. Rite: <math>\mu_{wi,k} = \frac{1}{N}(k*x_{(k+1)}+\sum^{N-k}_{i=k+1}x_{(i)}+k*x_{(N-k)})</math> === Medietates laxae robustae === Cum etiam mediana videtur medietas robusta, sunt aliae duae, per quartilia computatae, quibus uti possumus, ita definitae: <math>\mu_{q,1} = \frac{q_1+q_3}{2}</math> <math>\mu_{q,2} = \frac{q_1+2q_2+q_4}{4}</math> ubi <math>q_k</math> littera k-esimum quartile significat. == Utendae delectus medietatis == Cum pateat esse medietatem arithmeticam usitatissimam inter omnes, eaque oportere uti plerisque casibus nisi liqueat aliam medietatem magis praestare, ipsa aliquando non aptior est. Exempli gratia, si volumus medietatem elementorum reciprocorum computare, magis idonea medietas harmonica est; ac elementis quae mutationem rei significent, decet medietas geometrica. Aliter hac uti oportet, cum abnormales putantur inesse valores distributioni, quod hanc minus abnormalia afficiunt, vel cum logarithmi elementorum [[Distributio normalis|distributionem normalem]] efficiant, quare saepe ipsa [[Biologia|biologi]] [[Oecologia|oecologique]] utuntur. Cum non omnia elementa aeque gravia sunt, saepe medietates haec ponderatas efficiuntur. Parum medietas quadratica investigationibus prodest, sed saepe ex ipsa definiuntur alii indices statistici ut [[deviatio canonica]]. Medietates positionis autem saepe prosunt cum valores abnormales distributioni insint. Exempli gratia ponamus tres has distributiones: <math>A = \{2,4,5,8,10,11,15,16,16\}</math> <math>B = \{0,1,5,8,10,11,15,50,60\}</math> <math>C = \{0,0,5,7,10,15,15,120,130\}</math> His eadem mediana est, quamquam trium singula medietas arithmetica mutatur. Denique saepe moda utimur, quod sola inter medietates computari potest, si character qualitativus est neque ordinatus. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, Minozzo. [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. {{NexInt}} *[[Deviatio canonica]] *[[Symmetria (statistica)]] [[Categoria:Res statisticae]] {{Myrias|Mathematica}} oyj5ihxc4a3bi8g2dgo6u99t4wnxj12 0 126569 3988232 3653559 2026-09-15T16:24:41Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988232 wikitext text/x-wiki {{numeri}} [[Fasciculus:William_Rowan_Hamilton_Plaque_-_geograph.org.uk_-_347941.jpg|thumb|left|Signum in ponte Broom, [[Eblana]]e, [[Hibernia]]. Dicit: Hic ambulans, die 16 octobris 1843, Sir William Rowan Hamilton, ingenio tactus quasi fulgore, legem fundamentam multiplicationis numerorum quaternorum invenit, <math>i^2 = j^2 = k^2 = ijk = -1</math>, quam legem in lapidem pontis inscripsit.]] '''Quaterni''', sive '''quaterniones''' (f.) sunt numeri, similes [[numerus complexus|numeris complexis]], sed quorum [[multiplicatio]] non commutativa est -- hoc est, si ''a'' et ''b'' quaterni sunt, deinde <math>a \times b \ne b \times a</math>. Hoc systema a [[Gulielmus Rowan Hamilton|Gulielmo Hamilton]], mathematico Hibernio, anno [[1843]] inventum est.<ref>Boyer, p. 624-626</ref> Eorum signum usitatum est <math>\mathbb{H}</math>, e nomine Hamilton. Omnis numerus quaternus est ''a + bi + cj + dk,'' ubi ''a, b, c, d'' [[numerus realis|numeri reales]] sunt, et ''i, j, k'' sunt nova elementa. Secundum definitionem, <math>i^2 = j^2 = k^2 = ijk = -1</math>, et <math>ij = -ji = k, jk = -kj = i, ki = -ik = j,</math>, et 1 est idemfactor. Si ''a, b'' sunt numeri reales et ''l, m'' sunt elementa e [[aggregatio (theoria classium)|aggregatione]] ''{1, i, j, k},'' [[multiplicatio]] ''(al)(bm) = (ab)(lm).''<ref>Birkhoff et MacLane p. 222</ref> Additio numerorum quaternorum eadem est additioni numerorum reales, et est commutativa (hoc est, A + B = B + A). Hi numeri sunt ergo [[anellus]] cum divisione, sed non sunt [[corpus (mathematica)|corpus]]. Si septem elementa nova adiungimus ad numeros reales, habebimus [[numerus octonus|numeros octonos]]. ==Nexus externi== *Verbum "quaterniones" hic invenitur: [http://books.google.de/books?id=ixJ8-EZmHlgC&pg=PA73&lpg=PA73&dq=quaterniones&source=bl&ots=Ww-o6lVCm7&sig=v4bRgnBhP8W7rqENQnfjbTnJGBM&hl=de&sa=X&ei=-VQZT7K6DMy6-Aag5PC5Cg&ved=0CFQQ6AEwBg#v=onepage&q=quaterniones&f=false Opera Iacobi Bernoulli.] == Notae == <div class="references-small"> <references/> </div> == Bibliographia == Birkhoff, Garrett, et Saunders MacLane. [[1965]] ''A Survey of Modern Algebra,'' editio tertia. Novo Eboraco: Macmillan. Boyer, Carl B. [[1968]] ''A History of Mathematics.'' Novo Eboraco: Wiley. [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Algebra]] [[Categoria:Numeri]] d5ir1h3m8boj8ugh62iqodnzrndwnkg 0 126998 3988127 3881420 2026-09-15T13:06:25Z Kontributor 2K 172405 +{{capsa urbis Vicidata}} 3988127 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:La-Roche-Bernard-port-2010.JPG|thumb|upright=.7|left|Rupis Bernardi vicus et [[portus]].]] '''Rupes Bernardi'''<ref>{{Graesse}}.</ref> ([[Francogallice]] ''La Roche-Bernard''; [[Lingua Britonica|Britonice]] ''Ar Roc'h-Bernez'') est commune 746 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mariculum|Mariculi]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Britannia Minor]]e. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Mariculi]] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|La Roche-Bernard|Rupem Bernardi}} * {{INSEE commune|56195|de=Rupe Bernardi}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Morbihani]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Morbihani]] 319y5sncqv6eqxuouf45roy7yzpl8d5 0 134361 3988136 3821519 2026-09-15T13:45:57Z Kontributor 2K 172405 {{capsa urbis Vicidata}} 3988136 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} ''' Cagnoncles''' est commune 663 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Septentrionis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Cagnoncles|Cagnoncles}} * {{INSEE commune|59121|de=Cagnoncles}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]] nob2axnhzpnu2ix2sxhysfkkn8kadwq 0 134915 3988135 3821514 2026-09-15T13:44:18Z Kontributor 2K 172405 {{capsa urbis Vicidata}} 3988135 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} ''' Landas''' est commune 2518 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Septentrionis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landas|Landas}} * {{INSEE commune|59330|de=Landas}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]] 4uazqieh9t8w50wltnm4x8dlikrxz5k 0 135679 3988137 3987769 2026-09-15T13:47:36Z Kontributor 2K 172405 communis tabula in {{capsa urbis Vicidata}} 3988137 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} ''' Thun-Saint-Amand''' est commune 1106 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Septentrio (praefectura Franciae)|Septentrionis]] in [[Francia]]e borealis regione [[Septentrio et Fretum|Septentrione et Freto]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Septentrionis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Thun-Saint-Amand|Thun-Saint-Amand}} * {{INSEE commune|59594|de=Thun-Saint-Amand}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Septentrionis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Septentrionis]] k75hhdax8tcrsnwd6qjkh8v6ch81c55 0 135922 3988172 3460824 2026-09-15T15:29:57Z Kontributor 2K 172405 incolarae @1327 (2023) 3988172 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Eccavania'''<ref>[https://books.google.it/books?id=sAcUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r#v=onepage&q=Excevenex&f=false DIZIONARIO GEOGRAFICO - Di GOFFREDO CASALIS, Torino 1834]</ref> {{victio|Eccavania|ae|f}} (alia nomina: ''Essanevai''<ref>[http://henrysuter.ch/glossaires/toponymes.html NOMS DE LIEUX DE SUISSE ROMANDE, SAVOIE ET ENVIRONS]</ref>, ''Cura de Essenevay''<ref>[http://henrysuter.ch/glossaires/toponymes.html NOMS DE LIEUX DE SUISSE ROMANDE, SAVOIE ET ENVIRONS]</ref>) ([[Lingua Francogallica|Francogallice]]: ''Excenevex'') est commune 1327 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sabaudia Superior|Sabaudiae Superioris]] in [[Francia]]e orientalis regione [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]] . {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sabaudiae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Excenevex|Eccavaniam}} * {{INSEE commune|74121|de=Eccavania}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Sabaudiae Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sabaudiae superioris]] 6pn3uav4sfdpbyjue5vcx0fmypdid4v 0 136772 3988369 3988085 2026-09-15T23:16:57Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3988369 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Seppuku.jpg|thumb|Demonstratio ritus seppuku.]] {{res|Seppuku}} ([[lingua Iaponica|Iaponice]] 切腹), cuius etymologia ex iaponicis symbolis est “abdomen sectum vel abdomen secare”, est [[mors voluntaria]] ritualis more [[samurai]]. Quoque “harakiri” dicitur sed haec vulgaris formae verbi causa, est cum actione ad [[abdomen]] secandum [[honos|honoris]] vel [[virtus|virtutis]] causa. In [[historia]], seppuku enim a [[Samurai]] facta est, sed [[saeculum 20|saeculo XX]] homines cum Samuraeo [[anima|spiritu]], [[Bushido]] ([[Iaponice]] 武士道), sicut [[miles]] post [[bellum mundanum secundum]] facti sunt. ==Usus== Eo [[tempus|tempore]] commune eis erat haec [[mors]] saeva, tam audacter putabatur [[honor|honorem]] super omnibus rebus fuisse. [[Dedecus]] ab aliquo factum erat “[[katana]]” se interficiendi ratio. Cum [[amicus]] erat [[persona|personae]] ad moriendum promptae, iste “[[Kaishakunin]]” appellabatur, opus ei totum [[caput]] suum secandi vel amputandi erat, ita [[amicitia]] usque ad mortem videbatur. ==Fontes Latini== * '''1589''' {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Petrus Maffeius|Ioannis Petri Maffeii|it|qid=Q324040}} ''Historiae Indicae'' ::In seditiosos etiam, qui quidem potentes ac principes viri sunt, ex antecondicto interdum, animadverti solet in hunc fere modum: aedes noxii Rex, ubi visum est, milite armato circumdat, eidemque facit liberum aut pugnae aut mortis arbitrium. Si pugnam optarit, commisso protinus certamine, cum familia plane tota deletur, ac perpetua in omnem posteritatem notatur infamia; sin voluntariam elegerit necem, ultro sibimet ventrem alta plaga in obliquum, nonnulli etiam animosiores duplici in decussim, incidunt. Ubi effluere intestina coepere, parato in idipsum famulo, cervices amputandas praebent; et ex amicis praecipui, illatis pariter sibi manibus, supra mortuum corruere sibi gloriosum putant. Atque idem facinus in aliis quoque periculis, praesertim ubi agitur existimatio et fama, valde usitatum est, et obductis densa caligine mentibus, honestissimum ducitur. Quin ipsi interdum pueri, vel a parentibus exacerbati vehementius, vel graviore aliqua indignatione concepta, genus id leti palam sibimet ipsi consciscunt. ==Personae== Celebri inter [[samuraeus|samuraeos]] et homines vel milites qui seppucum fecerunt sunt: * Minamoto no Tametomo (1139-1170) * Minamoto no Yorimasa (1106–1180) * Minamoto no Yoshitsune (1159–1189) * Azai Nagamasa (1545–1573) * [[Nobunaga Oda]] (1534-1582) * [[Ionoschedonus]] (1557-1582) * Takeda Katsuyori (1546-1582) * [[Xibatadonus]] (1522–1583) * Hōjō Ujimasa (1538–1590) * Sen no Rikyū (1522–1591) * [[Mandocorosamia]] (1569-1615) * [[Fideyorus]] (1593-1615) * Asano Naganori (Takumi no kami,1667-1701) * Quadraginta sex ex [[47 Ronin|47 rōnin]] (1703) * Watanabe Kazan (1793–1841) * Tanaka Shinbei (1832-1863) * Byakkotai (grex [[samuraeus|Samuraeorum]] [[adolescens|adolescentium]], 1868) * Saigō Takamori (1828–1877) * Yamanami Keisuke (1833–1865) * [[Aemilius Salgari]] (1862-1911) * Nogi Maresuke (1849–1912) * Chujiro Hayashi (1879-1940) * Takijirō Ōnishi (1891–1945) * Anami Korechika (1887–1945) * [[Yukius Mishima]] (1925–1970) * Dédé Fortin (1962-2000) * Isao Inokuma (1938–2001). * [[Tadamichi Kuribayashi]] (Putatur id esse mortis eius causa). {{NexInt}} * [[Misima Iucius]] * [[Samurai]] * [[Suicidium]] [[Categoria:Historia Iaponiae]] [[Categoria:Cultura Iaponiae]] [[Categoria:Mors voluntaria]] [[Categoria:Verba Iaponica]] 1bzv000lm48z3ewdnoc8yimzdm68fns 0 139616 3988496 2849651 2026-09-16T09:47:04Z ~2026-49405-65 214731 3988496 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Włodzimierz Juszczak, Bishop Ordinary of the Wrocław-Gdańsk Eparchy of the Ukrainian Greek Catholic Church (4544788556) (cropped).jpg|200px|thumb|Episcopus Vladimirus Juszczak]] [[Fasciculus:Coat of arms of Włodzimierza Juszczaka.svg|thumbnail|Insigne episcopale S.E. Vladimiri Juszczak]] '''Vladimirus Romanus Juszczak''', [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|O.S.B.M.]] ([[Ucrainice]]: Володимир Роман Ющак, ЧСВВ, ''Volodymyr Roman Juščak ČSBB''; [[Polonice]]: ''Włodzimierz Roman Juszczak, OSBM''; natus in [[Lignitium|Lignitio]] [[Polonia]]e, die [[19 Iulii]] [[1957]]) est [[episcopus]] eparchialis [[Eparchia (dioecesis)|eparchiae]] [[Vratislavia|Vratislaviensis]]-[[Gedanum|Gedanensis]] [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae|ritus Byzantini-Ucraini]]. == Vita == Romanus Juszczak natus est Lignitio in urbe [[Polonia]]e die 19 Iulii 1957 in familia Basilii et Ioannae de Telesnycki Juszczak. Anno [[1972]], studiis in schola primaria in Rosochata expletis, in [[lyceum|lyceo]] Ucrainico Lignitiensi studium incoepit. Die [[31 Augusti]] [[1976]] is [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|Ordinem Basilianum Sancti Iosaphat]] ingressus est, Vladimiri nomen religiosum assumens. [[Novitiatus|Novitiato]] expleto in [[Monasterium|monasterio]] Patrum Basilianorum [[Varsovia]]e, die [[18 Iunii]] [[1978]] [[professio religiosa|vota simplicia]] nuncupavit, sollemnem autem professionem votorum perpetuorum in Ordine Basiliano emissit die [[1 Maii]] [[1983]]. Annis [[1978]]–[[1983]] [[philosophia]]e et [[theologia]]e studebat in seminario Varsaviensi. Die [[28 Maii]] [[1983]] in [[Lignitium|Lignitio]] Vladimirus Juszczak ordinationem presbyteralem accepit a [[Henricus Romanus Gulbinowicz|Henrico S.R.E. Cardinali Gulbinowicz]], metropolita Vratislaviensi [[Ecclesia Latina|Latinorum]]. Post ordinationem sacerdotalem varia munera exercebat: parochus, vicarius foraneus ([[Decanus (munus ecclesiasticum)|decanus]]), magister novitiorum, praefectus studiorum, superior provincialis Provinciae Basilianorum Patrocinii Beati Virginis Mariae in Polonia. Anno [[1990]] ipse licentiam in [[Ius canonicum|iure canonico]] in Academia Theologiae Catholicae (hodie Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) obtinuit. Die [[24 Aprilis]] [[1999]] [[Ioannes Paulus II|Ioannes Paulus Papa II]] eum nominavit episcopum eparchialem eparchiae Vratislaviensis-Gedanensis ritus byzantini-ucraini. Consecratus et inthronizatus est [[Vratislavia]]e die [[19 Iunii]] [[1999]] ab Ioanne Martyniak, archiepiscopo et metropolita Premisliensi-Varsaviensi ritus Byzantini-Ucraini, Michaël Hrynčyšyn, C.Ss.R., exarcha apostolico [[Francia]]e Ucrainorum, et Basilio Medwit, O.S.B.M., exarcha Kioviensi-Vyshhorodensi. Annis [[2002]]-[[2007]] episcopus Juszczak membrum Synodi permanentis Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainae, annis autem [[2006]]-[[2011]] membrum tribunalis synodalis erat. Sententia apostolica eius est: ''Sursum levemus corda!'' (Ucrainice: ''Вгору піднесім серця!''), verba ex anaphora [[Ioannes Chrysostomus|Sancti Ioannis Chrysostomi]]. == Nexus externi == * {{CathHierBishop|juszczak}} * [http://www.cerkiew.net.pl/index.php?glowna=biskup&cerkiew=cerkiew Insigne eius et curriculum vitae apud situm eparchiae Vratislaviensis-Gedanensis] {{ling|Polonice}} [[Categoria: Episcopi Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainae]] [[Categoria:Basiliani Sancti Iosaphat]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Nati 1957]] [[Categoria:Incolae Poloniae]] {{DEFAULTSORT:Juszczak Vladimirus}} e7r2ansqv6co5wj4bntwkorpvhnoncd 0 150161 3988167 3937007 2026-09-15T15:16:17Z Kontributor 2K 172405 img upleft 3988167 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus: FranceNormandieHambyeMairie.jpg|thumb|upright=.7|left|Hambeia: vici conciliabulum.]] '''Hambeia''' sive '''Hammus Ambibarrorum'''<ref>{{Graesse}}</ref> ([[Francogallice]] ''Hambye'') est commune 1072 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e boreali provincia [[Normannia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat| Hambye | Hambeiam }} * {{INSEE commune|50228|de=Hambye}} ==Notae== <references/> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] r4yy78qgb8d6vr5g1kywbhip3s4axig 0 150252 3988166 3937006 2026-09-15T15:15:51Z Kontributor 2K 172405 img upleft 3988166 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:FranceNormandieLaHayePesnelHotelDeVille.jpg|thumb|upright=.7|left|La Haye-Pesnel: vici conciliabulum.]] ''' Le Haye-Pesnel ''' est commune 1302 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e borealis provincia [[Normannia Inferior]]i. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|La Haye-Pesnel|Le Haye-Pesnel}} * {{INSEE commune|50237|de=Le Haye-Pesnel}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] 9hy0zqocnzxif8rq06wuketk9ywv3nb 0 153142 3988290 3847395 2026-09-15T18:01:45Z Kontributor 2K 172405 {{capsa urbis Vicidata}} 3988290 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Chapelle Ste Madelaine 2026 05 14.jpg|thumb|upright=.7|left|Massiac, 2011.]] '''Massiac''' est commune 1796 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mons Celtorum (praefectura Franciae)|Montis Celtorum]] in regione [[Arvernia]]. == Geographia == Fluvius [[Alanio]] ''Massiacensium'' agrum perlabitur. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Montis Celtorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Massiac|Massiac}} * [http://www.massiac.fr/ Massiac pagina interretialis] * {{INSEE commune|15119|de=Massiac}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Cantalini]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Cantalini]] qas35y3mwxboco6ltdq18wubf0cnjw6 0 153496 3988294 3838111 2026-09-15T18:18:10Z Kontributor 2K 172405 +{{capsa urbis Vicidata}} 3988294 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Les Ternes''' est [[commune]] 567 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mons Celtorum (praefectura Franciae)|Montis Celtorum]] in regione [[Arvernia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Montis Celtorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Les Ternes|Les Ternes}} * {{INSEE commune|15235|de=Les Ternes}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Cantalini]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Cantalini]] 5tmhefnzbv4bltzp4n2bdgys42ypq1r 0 154064 3988281 3837837 2026-09-15T17:30:26Z Kontributor 2K 172405 + {{capsa urbis Vicidata}} 3988281 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Espinchal''' est [[commune]] 72 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Espinchal|Espinchal}} * {{INSEE commune|63153|de=Espinchal}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] bs6j6d4xmpzjh05ncq7887iu8hbwul7 0 156064 3988231 3359992 2026-09-15T16:24:26Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988231 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Continuum}} aliquid significat, quod productum vel extensum sit. * In [[musica]], [[continuum (musica)|continuum]] est melodia bassa cum melodia principe concinens, et [[instrumentum musicum|instrumenta]] (saepius [[clavicymbalum]], [[tiorba]], [[viola bassa]]) quae hanc partem cantus canunt. * In [[mathematica]], [[continuitas (mathematica)|continuum]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[numeri reales|numerorum realium]], in [[linea numerorum]] positorum; hypothesis de continuo dicit magnitudinem huius aggregationis eandem esse atque magnitudinem aggregationis potentis [[numeri rationales|numerorum rationalium]]. * In [[linguistica]], [[continuum dialectorum]] sunt linguae, inter se cognatae, quarum propinquiores vix inter se differunt, ut homines unam scientes possint alias intellegere; hoc est, [[intellegibilitas mutua|intelligibilitatem mutuam]] praebent. a0ptajchd247u315wmniqc7ecgui0ue 0 158795 3988269 3930387 2026-09-15T17:12:07Z Kontributor 2K 172405 img upleft 3988269 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Donjon roman d'Huriel.jpg|thumb|upright=.7|left|Uriacum: [[turris]] [[Ars romanica|romanica]].]] '''Uriacum'''<ref>https://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/contents.html</ref> est commune 2536 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Elaver (praefectura Franciae)|Elaveris]] in [[Francia]]e regione [[Arvernia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Elaveris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Huriel|Uriacum}}{{INSEE commune|03128|de=Huriel}} * [http://www.mairie-huriel.fr/ Uriacum pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Elaveri]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Elaveri]] 2dqauaj50myjcpx6m4si6yj0cwi1xeh 3988293 3988269 2026-09-15T18:16:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988293 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Donjon roman d'Huriel.jpg|thumb|upright=.7|left|Uriacum: [[turris]] [[Ars romanica|romanica]].]] '''Uriacum'''<ref>https://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/contents.html</ref> est commune 2536 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Elaver (praefectura Franciae)|Elaveris]] in [[Francia]]e regione [[Arvernia]]. == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Elaveris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Huriel|Uriacum}}{{INSEE commune|03128|de=Huriel}} * [http://www.mairie-huriel.fr/ Uriacum pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Elaveri]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Elaveri]] qphot29c4y571n2zofninlxmey4vzed 0 170864 3988228 3975642 2026-09-15T16:23:35Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988228 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:BaseGeneradora.gif|thumb|Vectores ''v₁'' et ''v₂'' sunt basis spatii vectorum]] '''Algebra linearis''' est pars [[algebra]]e quae de [[vector (mathematica)|vectoribus]], [[matrix (mathematica)|matricibus]], [[systema aequationum linearium|aequationibus linearibus]] tractat. Notio maximi momenti est ''[[transformatio linearis]],'' quae modificat [[systema coordinatarum|coordinatas]] aequationum, et quae facit transformationem [[geometria|geometricam]] inter duo spatia vectorum. Transformatio linearis inter spatia finitarum [[dimensio|dimensionum]] semper per matricem scribi potest. == Aequationes lineares == {{vide etiam|Systema aequationum linearium}} Algebra linearis nomen habet quod de [[aequatio linearis|aequationibus linearibus]] tractat. Hae sunt aequationes ubi nulla quantitas variabilis ad potestatem maior quam unitatem appareat, nec appareant functiones aliae ut [[trigonometria|trigonometricae]] vel exponentialis. Forma aequationis linearis est ergo: :<math>a_0 x_0 + a_1 x_1 + \dots + a_n x_n = b</math> [[Fasciculus:Gleichunssystemlinear2.JPG|thumb|Duae aequationes, duarum variabilium]] Tabula talis aequationis est linea. Exempli gratia: :<math>2x - y = 1</math> :<math>3x + y = 9</math> (Possumus etiam scribere ''y = 2x - 1'' et ''y = -3x + 9,'' sed nihil refert utrum ''x'' an ''y'' sit variabilis dependens.) Si tantas aequationes habemus quantas variabiles in aequationibus, et si aequationes differunt inter se, est vel una tantum solutio, vel nulla. Si plures variabiles sunt quam aequationes, quantitas solutionum est [[infinitas|infinita]]. Ut solutionem systematis inveniamus, debemus calculare. Possumus multiplicare aequationem per numerum; possumus unam ad aliam aequationem addere. :<math>2x - y = 1</math> :<math>3x + y = 9</math> Addimus primam ad secundam: :<math>2x - y = 1</math> :<math>5x + 0 = 10</math> Multiplicamus secundam per numerum 1/5: :<math>2x - y = 1</math> :<math>1x + 0 = 2</math> Nunc scimus ''x = 2'' in solutione; si ''x = 2'' in quemlibet aequationem mittimus, inveniemus ''y'': :<math>2(2) - y = 1</math> :h.e., <math>4 - y = 1</math> et ''y = 3'' Si alia aequatione utimur, eandem solutionem inveniemus: :<math>3(2) + y = 9</math> :h.e., <math>6 + y = 9</math>, et ''y = 3'' Punctum (2, 3) est intersectio linearum. Systema duarum aequationum perfacilis est solvere; quid si plures sunt aequationes et plures variabiles? Eaedem calculationes ad solutionem ducunt. <!-- Algorithm for Gauss-Jordan elimination. 4x4 example --> == Matrices == {{vide etiam|Matrix (mathematica)}} Coefficientes aequationum in [[matrix (mathematica)|matrice]] disponimus ut facilius systema solveamus. Exempli gratia, :2a + b + c = 8 :3a - 2b - c = 1 :4a - 7b + 3c = 10 Possumus tabulam vel matricem facere: <math>\begin{pmatrix} 2 & 1 & 1 & 8\\ 3 & -2 & -1 & 1\\ 4 & -7 & 3 & 10 \end{pmatrix} </math> Tunc easdem operationes quas in aequationibus facimus possumus in matricem facere: lineam per numerum multiplicere, lineam ad aliam addere; possumus etiam lineas permutare. Matrix habet formam ''per gradus''<ref>Anglice "row-echelon form"</ref> si: * omnes lineae quarum elementa sunt zero in infima parte matricis sunt * primum elementum (ad sinistram) quod non est zero est 1 * primum elementum 1 in linea inferiore stat dexteriore elementi 1 lineae superiore Si matricem in formam per gradus reducimus, solutio [[systema aequationum linearium|systematis aequationum]] facile invenitur. Si matrix habet formam per gradus, ''et'' in omne columna, ubi est elementum 1 primum cuiuslibet lineae, omnia alia elementa 0 sunt, dicimus matricem habere ''formam reductam per gradus.'' Exempla: Matrix in forma per gradus: <math>\begin{pmatrix} 1 & 3 & 5 & 7\\ 0 & 0 & 1 & 5 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} </math> Matrix in forma reducta per gradus: <math>\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 9\\ 0 & 1 & 0 & 4\\ 0 & 0 & 1 & 6 \end{pmatrix} </math> Simplicius autem est systema aequationum linearium scribere in forma AX = B, ubi X = (x₁, x₂...) est vector cuius elementa sunt quantitates variables aequationum, A est matrix coefficientum, B est vector cuius elementa sunt quantitates in dextera parte aequationum. Exempli gratia, harum aequationum :2a + b + c = 8 :3a - 2b - c = 1 :4a - 7b + 3c = 10 haec est aequatio inter matrices: <math>\begin{pmatrix} 2 & 1 & 1\\ 3 & -2 & -1\\ 4 & -7 & 3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a\\ b\\ c \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 8\\ 1\\ 10 \end{pmatrix} </math> Si matrix A ''invertibilis'' est, solutio AX = B est X = A^-1B. Et si non est invertibilis, non exstat solutio. Matrices quadratae (quae tantas lineas habet quantas columnas) possunt invertibiles esse; matrices non quadratae non sunt. ''Matrix idemfactor'' vel I ext matrix quadrata cuius elementa in diagonale sunt 1 et alia sunt 0: <math>\begin{pmatrix}1 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 0\\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}</math> Est idemfactor quod si quemlibet matricem A per I multiplicamus, productum est A ipsa: AI = IA = A. Si A est matrix, inversa A^-1 est illa matrix ut A A^-1 = I, et A^-1A = I. Multiplicatio matricum non commutativa est. Matrices invertibiles magnitudinis cuiusdam, cum additione et multiplicatione, sunt [[anellus]]: idemfactor additionis est matrix cuius omnia elementa sunt 0, et I est idemfactor multiplicationis. Matrix quadrata A habet ''[[determinans]]'' det(A) vel |A|, qui est numerus scalar. Si A habet n lineas, sit ''productum elementarium'' in A productum n elementorum matricis, ut nulla ex eadem linea nec ex eadem columna veniant. Exempli gratia, sit A <math>\begin{pmatrix}a_{11} a_{12} a_{13}\\ a_{21} a_{22} a_{23} \\ a_{31} a_{32} a_{33}\end{pmatrix}</math> Tunc <math>a_{11} \times a_{23} \times a_{32}</math> est productum elementarium, sed <math>a_{11} \times a_{21} \times a_{32}</math> non est, quod duae elementa e prima columna veniunt. Productum elementarium est ergo <math>a_{1j_1} a_{2j_2} a_{3j_3}</math> -- tria elementa, e prima, secunda, altera lineis. Nunc, si (j₁, j₂, j₃) est [[permutatio]] par numerorum (1, 2, 3), sit signum producti elementari +1, et si permutatio est impar, sit signum -1. Tunc, determinans est summa omnium productorum elementariorum per signa [[multiplicatio|multiplicatorum.]] Exempli gratia, si A est <math>\begin{pmatrix}a_{11} a_{12} a_{13}\\ a_{21} a_{22} a_{23} \\ a_{31} a_{32} a_{33}\end{pmatrix}</math> tunc producta elementaria (cum signis) sunt: :<math>+ a_{11} a_{22} a_{33}, - a_{11} a_{23} a_{32}</math> :<math>- a_{12} a_{21} a_{33}, + a_{12} a_{23} a_{31}</math> :<math>+ a_{13} a_{21} a_{32}, - a_{13} a_{22} a_{31}</math> et det(A) = <math>+ a_{11} a_{22} a_{33} - a_{11} a_{23} a_{32} - a_{12} a_{21} a_{33} + a_{12} a_{23} a_{31} + a_{13} a_{21} a_{32} - a_{13} a_{22} a_{31}</math> Determinans matricis A eadem est atque determinans matricis transposatae A^T. Matrix quadrata invertibilis est si et tantum si det(A) ≠ 0. Et si A est invertibilis, <math>\det(A^-1) = \frac{1}{\det(A)}</math> Sit A matrix quadrata n×n, et x vector qui n elementa habet. Si est numerus scalar λ ut Ax = λx, dicimus λ esse ''eigenvalorem'' aut ''valorem proprium'' matricis A, et x ''eigenvectorem'' (''vectorem proprium''). A potest usque ad n valores proprios habere. Si Ax = λx, tunc Ax = λIx (ubi I est matrix idemfactor n×n), hoc est λIx - Ax = 0, vel (λI - A)x = 0. Hoc est systema aequationum linearum, et solutionem non-0 habet si matricem (λI - A) non invertibilem esse, hoc est si determinans huius matricis est 0.(Si matrix est invertibilis, sola solutio est x = 0). Et det(λI - A) est [[polynomium]] scalar gradus n; debemus aequationem det(λI - A) = 0 solvere. == Spatia vectorum == [[Spatium vectoriale|Spatium vectorum]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] vectorum in qua exstant duo operationes: additio vectorum et multiplicatio vectoris per scalarem. Si (A) est matrix, lineae A sunt vectores, et columnae sunt vectores. Spatium minimum in quo sunt lineae matricis A est ''spatium linearum A''; similiter, ''spatium columnarum A'' est spatium minimum in quo sunt columnae. Operationes elementariae in lineas (additio unius ad aliam, multiplicatio per scalarem) spatium linearum non mutant. Spatium linearum et spatium columnarum eandem dimensionem habent (quae est ''ordo'' matricis). Ordo matricis ''invertibilis'' n×n est n. == Transformationes lineares == [[Transformatio linearis]] est [[functio]] F cuius dominium et codominium sunt spatia vectorum, ut: : F(a + b) = F(a) + F(b), si a et b sunt vectores in dominio : F(ka) = kF(a), si k est numerus scalaris Si dimensio amborum spatiorum finita est, functio F per matricem scribi potest, ut F(a) = M_F × a (ubi M_F est matrix quae transformationem facit). Hoc est, transformatio linearis est multiplicatio per matricem. Exempli gratia, sit M = <math>\begin{pmatrix}\cos(\theta) & - \sin(\theta) \\ \sin(\theta) & \cos(\theta)\end{pmatrix} </math> Tunc Mx = vector x, per θ angulum [[rotatio|rotatus]]. == Historia == [[mathematicus|Mathematici]] Europaeani a [[saeculum 17|saeculo 17]] systemata aequationum linearium solvere voluerunt. [[Leibnitius]] et, paulo post, [[Gabrielus Cramerus|Cramer]] solutionem per determinantem matricis coefficientium scripserunt; talis solutio nunc [[Lex Crameri]] nominatur. [[Iacobus Iosephus Sylvester|Sylvester]] nomine quod est ''matrix'' primus usus est, ut videtur. [[Gauss]] autem non de solutionibus aequationum sed de transformationibus linearibus tractat (in ''Disquisitionibus Arithmeticis''). [[Arthurus Cayley|Cayley]] theoriam algebraicam matricium explicuit: primus ergo fuit qui "algebram linearem" sensu stricto fecit.<ref>Gowers, p. 102-103.</ref> Mathematici Sinici theoriam similem noverunt,<ref>Secundum Hart (2011)</ref> etiamsi [[algebra abstracta|algebram abstractam]] non habuerent. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Algebra abstracta]] *[[Functio linearis]] == Bibliographia == *Anton, Howard. [[1977]]. ''Elementary Linear Algebra.'' Novi Eboraci: John Wiley &amp; Sons. *Birkhoff, Garrett, et Saunders MacLane. [[1965]]. ''A Survey of Modern Algebra.'' Editio tertia. Novi Eboraci: Macmillan. *Bourbaki, Nicolas Bourbaki. [[2007]]. ''Algèbre, chapitres 1 à 3'' Éléments de mathematique. Berolini: Springer Verlag. *Gowers, Timothy, ed. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. *Hart, Roger. [[2011]]. ''The Chinese Roots of Linear Algebra.'' Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-9755-9. *Heffron, Jim. [[2011]]. ''Linear Algebra.'' Liber ab auctore editus, [https://web.archive.org/web/20140301110706/http://joshua.smcvt.edu/linearalgebra/ in rete] == Nexus Externi == * [http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-06sc-linear-algebra-fall-2011/index.htm Cursus scholasticus] apud [[MIT]] * [http://www.numbertheory.org/book/ Cursus scholasticus] a Keith Matthews propositus * [https://web.archive.org/web/20120626210551/http://iml.univ-mrs.fr/~lafont/mias/al.html Cursus scholasticus] ex Universitate Massiliense {{CommuniaCat|Linear algebra|algebram linearem}} {{math-stipula}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Algebra linearis|!]] {{Myrias|Mathematica}} e7c1e5wok82hah4ulhhn63x67exvm62 3988230 3988228 2026-09-15T16:24:18Z Grufo 64423 3988230 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:BaseGeneradora.gif|thumb|Vectores ''v₁'' et ''v₂'' sunt basis spatii vectorum]] {{res|Algebra linearis}} est pars [[algebra]]e quae de [[vector (mathematica)|vectoribus]], [[matrix (mathematica)|matricibus]], [[systema aequationum linearium|aequationibus linearibus]] tractat. Notio maximi momenti est ''[[transformatio linearis]],'' quae modificat [[systema coordinatarum|coordinatas]] aequationum, et quae facit transformationem [[geometria|geometricam]] inter duo spatia vectorum. Transformatio linearis inter spatia finitarum [[dimensio|dimensionum]] semper per matricem scribi potest. == Aequationes lineares == {{vide etiam|Systema aequationum linearium}} Algebra linearis nomen habet quod de [[aequatio linearis|aequationibus linearibus]] tractat. Hae sunt aequationes ubi nulla quantitas variabilis ad potestatem maior quam unitatem appareat, nec appareant functiones aliae ut [[trigonometria|trigonometricae]] vel exponentialis. Forma aequationis linearis est ergo: :<math>a_0 x_0 + a_1 x_1 + \dots + a_n x_n = b</math> [[Fasciculus:Gleichunssystemlinear2.JPG|thumb|Duae aequationes, duarum variabilium]] Tabula talis aequationis est linea. Exempli gratia: :<math>2x - y = 1</math> :<math>3x + y = 9</math> (Possumus etiam scribere ''y = 2x - 1'' et ''y = -3x + 9,'' sed nihil refert utrum ''x'' an ''y'' sit variabilis dependens.) Si tantas aequationes habemus quantas variabiles in aequationibus, et si aequationes differunt inter se, est vel una tantum solutio, vel nulla. Si plures variabiles sunt quam aequationes, quantitas solutionum est [[infinitas|infinita]]. Ut solutionem systematis inveniamus, debemus calculare. Possumus multiplicare aequationem per numerum; possumus unam ad aliam aequationem addere. :<math>2x - y = 1</math> :<math>3x + y = 9</math> Addimus primam ad secundam: :<math>2x - y = 1</math> :<math>5x + 0 = 10</math> Multiplicamus secundam per numerum 1/5: :<math>2x - y = 1</math> :<math>1x + 0 = 2</math> Nunc scimus ''x = 2'' in solutione; si ''x = 2'' in quemlibet aequationem mittimus, inveniemus ''y'': :<math>2(2) - y = 1</math> :h.e., <math>4 - y = 1</math> et ''y = 3'' Si alia aequatione utimur, eandem solutionem inveniemus: :<math>3(2) + y = 9</math> :h.e., <math>6 + y = 9</math>, et ''y = 3'' Punctum (2, 3) est intersectio linearum. Systema duarum aequationum perfacilis est solvere; quid si plures sunt aequationes et plures variabiles? Eaedem calculationes ad solutionem ducunt. <!-- Algorithm for Gauss-Jordan elimination. 4x4 example --> == Matrices == {{vide etiam|Matrix (mathematica)}} Coefficientes aequationum in [[matrix (mathematica)|matrice]] disponimus ut facilius systema solveamus. Exempli gratia, :2a + b + c = 8 :3a - 2b - c = 1 :4a - 7b + 3c = 10 Possumus tabulam vel matricem facere: <math>\begin{pmatrix} 2 & 1 & 1 & 8\\ 3 & -2 & -1 & 1\\ 4 & -7 & 3 & 10 \end{pmatrix} </math> Tunc easdem operationes quas in aequationibus facimus possumus in matricem facere: lineam per numerum multiplicere, lineam ad aliam addere; possumus etiam lineas permutare. Matrix habet formam ''per gradus''<ref>Anglice "row-echelon form"</ref> si: * omnes lineae quarum elementa sunt zero in infima parte matricis sunt * primum elementum (ad sinistram) quod non est zero est 1 * primum elementum 1 in linea inferiore stat dexteriore elementi 1 lineae superiore Si matricem in formam per gradus reducimus, solutio [[systema aequationum linearium|systematis aequationum]] facile invenitur. Si matrix habet formam per gradus, ''et'' in omne columna, ubi est elementum 1 primum cuiuslibet lineae, omnia alia elementa 0 sunt, dicimus matricem habere ''formam reductam per gradus.'' Exempla: Matrix in forma per gradus: <math>\begin{pmatrix} 1 & 3 & 5 & 7\\ 0 & 0 & 1 & 5 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} </math> Matrix in forma reducta per gradus: <math>\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 9\\ 0 & 1 & 0 & 4\\ 0 & 0 & 1 & 6 \end{pmatrix} </math> Simplicius autem est systema aequationum linearium scribere in forma AX = B, ubi X = (x₁, x₂...) est vector cuius elementa sunt quantitates variables aequationum, A est matrix coefficientum, B est vector cuius elementa sunt quantitates in dextera parte aequationum. Exempli gratia, harum aequationum :2a + b + c = 8 :3a - 2b - c = 1 :4a - 7b + 3c = 10 haec est aequatio inter matrices: <math>\begin{pmatrix} 2 & 1 & 1\\ 3 & -2 & -1\\ 4 & -7 & 3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a\\ b\\ c \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 8\\ 1\\ 10 \end{pmatrix} </math> Si matrix A ''invertibilis'' est, solutio AX = B est X = A^-1B. Et si non est invertibilis, non exstat solutio. Matrices quadratae (quae tantas lineas habet quantas columnas) possunt invertibiles esse; matrices non quadratae non sunt. ''Matrix idemfactor'' vel I ext matrix quadrata cuius elementa in diagonale sunt 1 et alia sunt 0: <math>\begin{pmatrix}1 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 0\\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}</math> Est idemfactor quod si quemlibet matricem A per I multiplicamus, productum est A ipsa: AI = IA = A. Si A est matrix, inversa A^-1 est illa matrix ut A A^-1 = I, et A^-1A = I. Multiplicatio matricum non commutativa est. Matrices invertibiles magnitudinis cuiusdam, cum additione et multiplicatione, sunt [[anellus]]: idemfactor additionis est matrix cuius omnia elementa sunt 0, et I est idemfactor multiplicationis. Matrix quadrata A habet ''[[determinans]]'' det(A) vel |A|, qui est numerus scalar. Si A habet n lineas, sit ''productum elementarium'' in A productum n elementorum matricis, ut nulla ex eadem linea nec ex eadem columna veniant. Exempli gratia, sit A <math>\begin{pmatrix}a_{11} a_{12} a_{13}\\ a_{21} a_{22} a_{23} \\ a_{31} a_{32} a_{33}\end{pmatrix}</math> Tunc <math>a_{11} \times a_{23} \times a_{32}</math> est productum elementarium, sed <math>a_{11} \times a_{21} \times a_{32}</math> non est, quod duae elementa e prima columna veniunt. Productum elementarium est ergo <math>a_{1j_1} a_{2j_2} a_{3j_3}</math> -- tria elementa, e prima, secunda, altera lineis. Nunc, si (j₁, j₂, j₃) est [[permutatio]] par numerorum (1, 2, 3), sit signum producti elementari +1, et si permutatio est impar, sit signum -1. Tunc, determinans est summa omnium productorum elementariorum per signa [[multiplicatio|multiplicatorum.]] Exempli gratia, si A est <math>\begin{pmatrix}a_{11} a_{12} a_{13}\\ a_{21} a_{22} a_{23} \\ a_{31} a_{32} a_{33}\end{pmatrix}</math> tunc producta elementaria (cum signis) sunt: :<math>+ a_{11} a_{22} a_{33}, - a_{11} a_{23} a_{32}</math> :<math>- a_{12} a_{21} a_{33}, + a_{12} a_{23} a_{31}</math> :<math>+ a_{13} a_{21} a_{32}, - a_{13} a_{22} a_{31}</math> et det(A) = <math>+ a_{11} a_{22} a_{33} - a_{11} a_{23} a_{32} - a_{12} a_{21} a_{33} + a_{12} a_{23} a_{31} + a_{13} a_{21} a_{32} - a_{13} a_{22} a_{31}</math> Determinans matricis A eadem est atque determinans matricis transposatae A^T. Matrix quadrata invertibilis est si et tantum si det(A) ≠ 0. Et si A est invertibilis, <math>\det(A^-1) = \frac{1}{\det(A)}</math> Sit A matrix quadrata n×n, et x vector qui n elementa habet. Si est numerus scalar λ ut Ax = λx, dicimus λ esse ''eigenvalorem'' aut ''valorem proprium'' matricis A, et x ''eigenvectorem'' (''vectorem proprium''). A potest usque ad n valores proprios habere. Si Ax = λx, tunc Ax = λIx (ubi I est matrix idemfactor n×n), hoc est λIx - Ax = 0, vel (λI - A)x = 0. Hoc est systema aequationum linearum, et solutionem non-0 habet si matricem (λI - A) non invertibilem esse, hoc est si determinans huius matricis est 0.(Si matrix est invertibilis, sola solutio est x = 0). Et det(λI - A) est [[polynomium]] scalar gradus n; debemus aequationem det(λI - A) = 0 solvere. == Spatia vectorum == [[Spatium vectoriale|Spatium vectorum]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] vectorum in qua exstant duo operationes: additio vectorum et multiplicatio vectoris per scalarem. Si (A) est matrix, lineae A sunt vectores, et columnae sunt vectores. Spatium minimum in quo sunt lineae matricis A est ''spatium linearum A''; similiter, ''spatium columnarum A'' est spatium minimum in quo sunt columnae. Operationes elementariae in lineas (additio unius ad aliam, multiplicatio per scalarem) spatium linearum non mutant. Spatium linearum et spatium columnarum eandem dimensionem habent (quae est ''ordo'' matricis). Ordo matricis ''invertibilis'' n×n est n. == Transformationes lineares == [[Transformatio linearis]] est [[functio]] F cuius dominium et codominium sunt spatia vectorum, ut: : F(a + b) = F(a) + F(b), si a et b sunt vectores in dominio : F(ka) = kF(a), si k est numerus scalaris Si dimensio amborum spatiorum finita est, functio F per matricem scribi potest, ut F(a) = M_F × a (ubi M_F est matrix quae transformationem facit). Hoc est, transformatio linearis est multiplicatio per matricem. Exempli gratia, sit M = <math>\begin{pmatrix}\cos(\theta) & - \sin(\theta) \\ \sin(\theta) & \cos(\theta)\end{pmatrix} </math> Tunc Mx = vector x, per θ angulum [[rotatio|rotatus]]. == Historia == [[mathematicus|Mathematici]] Europaeani a [[saeculum 17|saeculo 17]] systemata aequationum linearium solvere voluerunt. [[Leibnitius]] et, paulo post, [[Gabrielus Cramerus|Cramer]] solutionem per determinantem matricis coefficientium scripserunt; talis solutio nunc [[Lex Crameri]] nominatur. [[Iacobus Iosephus Sylvester|Sylvester]] nomine quod est ''matrix'' primus usus est, ut videtur. [[Gauss]] autem non de solutionibus aequationum sed de transformationibus linearibus tractat (in ''Disquisitionibus Arithmeticis''). [[Arthurus Cayley|Cayley]] theoriam algebraicam matricium explicuit: primus ergo fuit qui "algebram linearem" sensu stricto fecit.<ref>Gowers, p. 102-103.</ref> Mathematici Sinici theoriam similem noverunt,<ref>Secundum Hart (2011)</ref> etiamsi [[algebra abstracta|algebram abstractam]] non habuerent. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Algebra abstracta]] *[[Functio linearis]] == Bibliographia == *Anton, Howard. [[1977]]. ''Elementary Linear Algebra.'' Novi Eboraci: John Wiley &amp; Sons. *Birkhoff, Garrett, et Saunders MacLane. [[1965]]. ''A Survey of Modern Algebra.'' Editio tertia. Novi Eboraci: Macmillan. *Bourbaki, Nicolas Bourbaki. [[2007]]. ''Algèbre, chapitres 1 à 3'' Éléments de mathematique. Berolini: Springer Verlag. *Gowers, Timothy, ed. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. *Hart, Roger. [[2011]]. ''The Chinese Roots of Linear Algebra.'' Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-9755-9. *Heffron, Jim. [[2011]]. ''Linear Algebra.'' Liber ab auctore editus, [https://web.archive.org/web/20140301110706/http://joshua.smcvt.edu/linearalgebra/ in rete] == Nexus Externi == * [http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-06sc-linear-algebra-fall-2011/index.htm Cursus scholasticus] apud [[MIT]] * [http://www.numbertheory.org/book/ Cursus scholasticus] a Keith Matthews propositus * [https://web.archive.org/web/20120626210551/http://iml.univ-mrs.fr/~lafont/mias/al.html Cursus scholasticus] ex Universitate Massiliense {{CommuniaCat|Linear algebra|algebram linearem}} {{math-stipula}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Algebra linearis|!]] {{Myrias|Mathematica}} szmscgwe162e3rji7b66kgnb9h0s78r 0 170973 3988148 3954241 2026-09-15T13:59:04Z ~2026-49405-65 214731 3988148 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Nobunanga}},<ref name=":1">[[Alexander Valignanus|Alexandri Valignani]], ''De rebus in Japoniae regno, post mortem Taicosamae, japonici monarchae, gestis epistolae duae ad r. p. Claudium Aquavivam Societatis praepositum generalem: X. octobr. ann. M.D.XCIX. et XXV. februa. ann. M.DCI. datae'', [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10183299?page=46 p. 46]ff.</ref> sive {{res|Oda Nabunaga}},<ref>“Eorum primus. Oda NABUNAGA, anno 1568 dictator mediae partis laponiae (quamvis sine titulo «shogun») factus est”; ''[[Melissa]]'', n. 34 (mense Februarii 1990): 2 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/melissa/Melissa.1990.fasc034.12Feb.marn.pdf].</ref> [[Iaponice]] ''Oda Nobunaga'' (織田 信長, natus [[23 Iunii]], [[1534]]; mortuus [[21 Iunii]], [[1582]]), fuit [[samuraeus]] atque ''[[daimyo]]'', primus qui [[Iaponia]]m colligavit in saeculo XVI. Fecit suicidum [[seppuku]] postquam prefectus samuraeus suus Akechi Mitsuhide (seu [[Achecius]]) fecit rebellionem in templo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Honnō-ji||ja|qid=Q626535}} ([[Kyotum|Kyoti]] sito, in insula [[Honsua]]). Etiam appellatus erat a scriptoribus Europaeis {{res|Canzusandonus}}, e titulo ''Kazusa-no-suke'' (上総介), quod circiter “vice gubernatorem provinciae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Kazusa||ja|qid=Q1055394}}” significat, atque suffixo honorifico Iaponense ''-dono'' (“dominus”).<ref>“Rex Oaris Canzusandonus, quem & Nobunangam nominabant”; Franciscus Sacchinus, ''Historiae Societatis Iesu pars tertia siue Borgia'' (Romae, 1649): 260 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Iesu_pars_tertia_si/uN3u9tvtlecC?hl=it&gbpv=1&dq=canzusandonus&pg=PA260&printsec=frontcover].</ref> == Familia == Multi filii ei fuerunt: primogenitus fuit Nobutada, qui titulum Akita Jōnosuke (秋田城介) accepit,<ref name=":0">Franciscus Iosephus Schütte, ''Valignanos Missionsgrundsätze für Japan, I. Band, Von der Ernennung zum Visitator bis zum ersten Abschied von Japan (1573-1582), I. Teil, Das Problem (1573-1580)'' (Romae, 1958): 556 [https://www.google.it/books/edition/Valignanos_Missionsgrunds%C3%A4tze_f%C3%BCr_Japa/DsMimsjbJXAC?hl=it&gbpv=1&dq=Akita+j%C5%8Dnosuke+nobutada&pg=PA556&printsec=frontcover].</ref> quod Latine ut [[Ionoschedonus]] seu Jonosquedonus conversum est; secundus fuit Nobuo, seu Nobukatsu, qui appellatus est in fontibus Latinis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Oquaxen Fungedonus||ja|qid=Q3044815}}<ref>“{{lectio|Oquaxen Fungedonus}}, Farimæ Rex designatus”; ''Acta sanctorum quotquot toto orbe coluntur, vel a catholicis scriptoribus celebrantur, quae ex latinis et graecis'' (1863): caput II, 731 [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum_quotquot_toto_orbe_colunt/22n91tzTnNgC?hl=it&gbpv=1&dq=sanxi+chindonis&pg=PA731&printsec=frontcover].</ref> (fortasse nomen Latinum “Oquaxen” e nomine puerile ''Chasenmaru'', 茶筅丸, cum praefixo honorifico Iaponico "O-" ducitur);<ref>Masaharu Anesaki, ''A Concordance to the History of Kirishitan Missions'' (Tokii, 1930): 143 [https://archive.org/details/MN41610ucmf_4/page/n152/mode/2up?q=Sanchikidono]. {{Ling|Anglice}}</ref> tertius fuit Nobutaka, Sansichi<ref name=":0" /> (三七, [[Latine]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sanxius Chindonus||ja|qid=Q2614349}})<ref>“Denique minimus Nobunangæ filiorum, {{lectio|Sanxius Chindonus}} Ixi Rex, palam dictitabat”; Petrus Possinus, ''Historiae Societatis Iesu pars quinta'' (Romae, 1661): 58 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Iesu_pars_quinta_si/d0c5t76vwPAC?hl=it&gbpv=1&dq=chindonus&pg=PA58&printsec=frontcover].</ref> dictus. Anno 1582, nepos suus Sanbōshi, filius Ionoschedoni, puer duos annos natus, heres familiae Oda factus est.<ref>Gualterius Dickson, ''Japan'' (Novi Eboraci, 1898): 162 [https://archive.org/details/cu31924011507898/page/n171/mode/2up?q=samburandono]. {{Ling|Anglice}}</ref> Nunc Saburō Hidenobu (三郎秀信) cognominatus, anno 1595 [[baptizatus]] est a patre [[Iesuita]] Italico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Organtinus Gnecchi Soldo|Organtino Gnecchi Soldo|it|qid=Q1765195}} nomine Petri:<ref>Iosephus Franciscus Schütte, ''Monumenta Historica Japoniae'' (1975): caput 111, 1258 [https://archive.org/details/mhsi111/page/n1305/mode/2up].</ref> e cognomine Saburō (三郎) nomen Latinum [[Saburondonus|Saburondoni]] ductum est.<ref>“Saburondonus nepos Nobunangæ, qui est Dominus maioris partis regni”; Ludovicus Frois, ''De Rebus Iaponicis Historica Relatio'' (Moguntiae, 1599): 302 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebus_Iaponicis_Historica_Relatio/yR9oAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Saburondonus+nepos&pg=PA302&printsec=frontcover]. </ref> Postea titulum ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Chūnagon||ja|qid=Q1185382}}'' (中納言, consilii auctor apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aula imperialis|aulam imperialem|d|qid=Q1134237}} Iaponicam) accepit: igitur etiam appellantur Ciunangodonus (中納言殿, ''Chūnagon-dono'').<ref name=":1" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Jeroen P. Lamers, ''[https://www.google.it/books/edition/Japonius_Tyrannus/AtEVEQAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Mioxindono+Miyoshi&pg=PA54&printsec=frontcover Japonius Tyrannus: The Japanese Warlord Oda Nobunaga Reconsidered]'' (2021). {{Ling|Anglice}} * Edmondus Papinot, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6548379d/f572.item Dictionnaire d'histoire et de géographie du Japon]'' (1906). {{Ling|Francogallice}} * Gyūichi Ōta, ''[https://www.google.it/books/edition/The_Chronicle_of_Lord_Nobunaga/pJHArhRVYEoC?hl=it&gbpv=1&dq=kazusa+no+suke+nobunaga+governor&pg=PR16&printsec=frontcover The Chronicle of Lord Nobunaga]'' (2011). {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Oda Nobunaga|Nobunangam}} {{Fontes biographici}} {{DEFAULTSORT:Oda, Nobunaga}} [[Categoria:Incolae Iaponiae]] [[Categoria:Nati 1534]] [[Categoria:Mortui 1582]] [[Categoria:Milites Iaponiae]] {{Myrias|Homines}} kgeug0rbdc4wltx8mmwtibjs6q49cr4 0 172166 3988164 3928205 2026-09-15T15:02:00Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988164 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Vaudrycourt''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 414 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in provincia [[Picardia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Samarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Vaudricourt (Somme)|Vaudrycourt}} * {{INSEE commune|80780|de=Vaudrycourt}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Suminae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]] 7p53ad8zyw2qihp2z7mlcmethuc2rft 0 173886 3988227 3068590 2026-09-15T16:23:13Z Grufo 64423 “subcopia” → “subgregatio” 3988227 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox language family |name=East Vanuatu |altname=(reduced) |region=East [[Vanuatu]] |familycolor=Austronesian |fam2=[[Malayo-Polynesian languages|Malayo-Polynesian]] |fam3=[[Oceanic languages|Oceanic]] |fam4=[[Southern Oceanic languages|Southern Oceanic]] |fam5=Vanuatu |fam6=[[Northern Vanuatu languages|Northern Vanuatu]] }}--> '''Linguae Vanuatuenses Orientales''' sunt opinabilis [[lingua]]rum grex quo [[homo|homines]] in [[regio]]nibus boreorientalibus [[archipelagus|archipelagi]] [[Vanuatu]] utuntur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|subgregatio (theoria classium)|Subgregationem|en|qid=Q177646}} componunt intra ramum [[linguae Oceanicae Australes|Oceanicum Australem]] (ramus opinabilis quoque) [[linguae Oceanicae|linguarum Oceanicarum]]. == Linguae == Linguae in gregem Vanuatuensem Orientalem digestae, a [[septentrio]]nibus ad [[meridies|australem]] sunt: === Insulae [[Insulae Torresianae|Torresianae]] et [[Insulae Banksianae|Banksianae]] === * [[lingua Hiw|Hiw]] * [[lingua Lo-Toga|Lo-Toga]] (Toga) * [[lingua Lehali|Lehali]] * [[lingua Löyöp|Löyöp]] (Lehalurup) * [[lingua Mwotlap|Mwotlap]] (Motlav) * [[lingua Volow|Volow]] (Valuwa) * [[lingua Alo-Teqel|Alo-Teqel]] ([[exstinctio|exstincta]]) * [[lingua Lemerig|Lemerig]] * [[lingua Vera'a|Vera'a]] (Vatrata) * [[lingua Mwesen|Mwesen]] (Mosina) * [[lingua Vurës|Vurës]] (Vureas) * [[lingua Mota|Mota]] * [[lingua Nume|Nume]] * [[lingua Dorig|Dorig]] (Wetamut) * [[lingua Koro (Vanuatu)|Koro]] * [[lingua Olrat|Olrat]] * [[lingua Lakon|Lakon]] (Lakona) * [[lingua Mwerlap|Mwerlap]] (Merlav) [[Data]] [[phonologia|phonologica]], [[grammatica]], et [[lexicon|lexica]] de [[septendecim]] harum insularum linguis in François 2005, 2007, 2011 inveni possunt; François 2012 est [[sociolinguistica]] regionis investigatio. === [[Penama]] === * [[lingua Sungwadia|Sungwadia]] (Marino) * [[lingua Maewo|Maewo]] (Peterara) * [[lingua Baetora|Baetora]] * [[lingua Ambae Orientalis|Ambae Orientalis]] (Lolovoli) * [[lingua Ambae Occidentalis|Ambae Orientalis]] * [[lingua Raga|Raga]] (Hano) * [[lingua Apma|Apma]] (Abma) * [[lingua Ske|Ske]] * [[Sowa language|Sowa]] * [[lingua Sa|Sa]] === [[Ambrym]] === * [[lingua Ambrym Septentrionalis|Ambrym Septentrionalis]] * [[lingua Dakaka|Dakaka]] * [[lingua Lonwolwol|Lonwolwol]] * [[lingua Portus Vato|Portus Vato]] == Studia genetica == Non iam certum est num linguae Vanuatuenses Orientales unus grex firmus sint. Explicatio Repositorii Datorum Indicis Verborum Austronesiorum anno [[2008]]<ref>[http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/research.php ''Austronesian Basic Vocabulary Database'']</ref> [[septem]] linguas Vanuatenses Orientales comprehendit, quarum [[tres]], linguae [[Paama–Ambrym]], separatam familiam inter [[linguae Vanuatuenses Septentrionales et Mediae|linguas Vanuatuenses Septentrionales et Medias]] componere inventae sunt; [[quattuor]] reliquae unum gregem composuerunt, in duobus ramis digestae: * [[lingua Maewo|Maewo]] (Peterara) et [[lingua Raga|Hano (Raga)]] * [[lingua Mota|Mota]] et [[linguae Mwotlap|Mwotlap]] == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * {{citation |doi= |last=François |first=Alexandre |author-link = Alexander François |year=[[2005]] |title=Unraveling the history of the vowels of seventeen northern Vanuatu languages |journal=Oceanic Linguistics |volume=44 |issue=2 |pages=443–504 |url=http://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00524988/en/ }} * {{Citation | last = François | first = Alexandre | contribution = Noun articles in Torres and Banks languages: Conservation and innovation | editor1-last = Siegel | editor1-first = Jeff | editor2-last = Lynch | editor2-first = John | editor3-last = Eades | editor3-first = Diana | title = Language Description, History and Development: Linguistic indulgence in memory of Terry Crowley | volume = | pages = 313-326 | publisher = Benjamins | place = Amstelodami | year = [[2007]] | series = Creole Language Library 30 | isbn = | url= http://anu.academia.edu/AlexFran%C3%A7ois/Papers/1371148/Noun_articles_in_Torres_and_Banks_languages_Conservation_and_innovation }} * {{citation |last=François |first=Alexandre |author-link = |year=[[2011]] |title=Social ecology and language history in the northern Vanuatu linkage: A tale of divergence and convergence |journal=Journal of Historical Linguistics |volume=1 |issue=2 |pages=175–246 |doi=10.1075/jhl.1.2.03fra |url=http://anu.academia.edu/AlexFran%C3%A7ois/Papers/1371247/Social_ecology_and_language_history_in_the_northern_Vanuatu_linkage_A_tale_of_divergence_and_convergence }}. * {{citation |last=François |first=Alexandre |year=[[2012]] |title=The dynamics of linguistic diversity: Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=214 |issue= |doi=10.1515/ijsl-2012-0022 |pages=85–110 |url=http://anu.academia.edu/AlexFran%C3%A7ois/Papers/1525506/The_dynamics_of_linguistic_diversity_Egalitarian_multilingualism_and_power_imbalance_among_northern_Vanuatu_languages }} == Nexus externi == * [http://justus.anglican.org/resources/bcp/Melanesia/maewo_hc.html Na Ganigogona: Liturgia pro Melanesia in Maewo] (circa 1975), justus.anglican.org * [http://alex.francois.free.fr/AF-field.htm Tabula geographica et informatica de septendecim linguis insularum Torresianarum et Banksianarum,] alex.francois.free.fr {{DEFAULTSORT:Linguae Vanuatuenses Orientales}} [[Categoria:Linguae Vanuatuenses Orientales]] [[Categoria:Linguae Vanuatuenses]] 1u8n9mm8cn1l9qfibm040yvte5zyd39 0 177636 3988224 2489218 2026-09-15T16:20:57Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988224 wikitext text/x-wiki {{res|Lemma Higmanianum}} in [[mathematica]] dicit [[aggregatio (theoria classium)|aggregationem]] sequentiarum finitarum per [[alphabetum]] finitum, per relationem [[subsequentia]]e partim ordinatam, est [[bene-quasi-ordinatio|bene-quasi-ordinatam]]. Quod dicere vult si :<math>w_1, w_2, \ldots</math> sit infinita verborum sequentia per quoddam alphabetum fixum finitum, tum tam fiunt indices :<math>i < j</math> ut <math>w_i</math> obtineri potest ex :<math>w_j</math> per delenda nonnulla (fortasse nulla) symbola. Plerumque hoc manet verum cum alphabetum non necessarie sit finitum, sed se est bene-quasi-ordinatum, et relatio subsequentiae sinit ut symbola a symbolis prioribus in schedis<!--labels--> bene-quasi-ordinatis substituuntur. Hic est specialis [[theorema arboreum Kruskalianum|theorematis arborei Kruskaliani]] posterioris casus. Hoc [[lemma (mathematica)|lemma]] ex [[Graham Higman]], qui id anno [[1952]] protulit, appellatur. ==Notae== *Higman, Graham. [[1952]]. Ordering by divisibility in abstract algebras. ''Proceedings of the London Mathematical Society'' ser. 3, 2(7):326–336. doi 10.1112/plms/s3-2.1.326. {{math-stipula}} [[Categoria:Lemmata]] [[Categoria:Theoria ordinis]]<!-- + [[Categoria:Wellfoundedness]]--> kr5iwfxfe20r2i0j0c82354fkstvef4 3988225 3988224 2026-09-15T16:21:35Z Grufo 64423 +{{dubium}} 3988225 wikitext text/x-wiki {{res|Lemma Higmanianum}} in [[mathematica]] dicit [[aggregatio (theoria classium)|aggregationem]] sequentiarum finitarum per [[alphabetum]] finitum, per relationem [[subsequentia]]e partim ordinatam, esse [[bene-quasi-ordinatio|bene-quasi-ordinatam]]{{dubium}}. Quod dicere vult si :<math>w_1, w_2, \ldots</math> sit infinita verborum sequentia per quoddam alphabetum fixum finitum, tum tam fiunt indices :<math>i < j</math> ut <math>w_i</math> obtineri potest ex :<math>w_j</math> per delenda nonnulla (fortasse nulla) symbola. Plerumque hoc manet verum cum alphabetum non necessarie sit finitum, sed se est bene-quasi-ordinatum, et relatio subsequentiae sinit ut symbola a symbolis prioribus in schedis<!--labels--> bene-quasi-ordinatis substituuntur. Hic est specialis [[theorema arboreum Kruskalianum|theorematis arborei Kruskaliani]] posterioris casus. Hoc [[lemma (mathematica)|lemma]] ex [[Graham Higman]], qui id anno [[1952]] protulit, appellatur. ==Notae== *Higman, Graham. [[1952]]. Ordering by divisibility in abstract algebras. ''Proceedings of the London Mathematical Society'' ser. 3, 2(7):326–336. doi 10.1112/plms/s3-2.1.326. {{math-stipula}} [[Categoria:Lemmata]] [[Categoria:Theoria ordinis]]<!-- + [[Categoria:Wellfoundedness]]--> 3937incd4htu0zm0x6tgwr5oxnppkf7 0 177728 3988223 3272502 2026-09-15T16:20:28Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988223 wikitext text/x-wiki {{res|Theorema Dieudonnéanum}}, ex [[Ioannes Dieudonné|Ioanne Dieudonné]] appellatum, in [[mathematica]] est [[theorema]] de casu ubi [[summa Minkowskiana]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio clausa|aggregationum clausarum|en|qid=Q320357}} clauditur. ==Propositum theorematis== Datis [[aggregatio (theoria classium)|aggregationibus]] convexis clausis non vacuis <math>A,B \subset X</math>, [[spatium localiter convexum]]<!--locally convex space (localiter = nonclassical)-->, si aut <math>A</math> aut <math>B</math> [[localiter compactum|localiter sit compactum]] et <math>\operatorname{recc}(A) \cap \operatorname{recc}(B)</math> (ubi <math>\operatorname{recc}</math> [[conus recessionis|conum recessionis]]<!--recession cone; vel abscedentiae?--> dat) sit [[subspatium lineare]], tum <math>A - B</math> clauditur.<ref>{{cite journal|title=Sur la séparation des ensembles convexes|author=Jean Dieudonné|year=[[1966]]|journal=''Mathematische Annalen''|volume=163}}.</ref><ref>Constantin Zălinescu, ''Convex Analysis in General Vector Spaces'' (River Edge, Novae Caesareae: World Scientific Publishing, 2002), pp. 6–7. ISBN 981-238-067-1. MR 1921556.</ref> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> {{math-stipula}}<!--melius: topologia-stipula--> <!--Convex analysis--> [[Categoria:Theoremata mathematica]] i75y5n3gbki3g8hb83e1h0vgcf72lql 0 177950 3988222 3894218 2026-09-15T16:19:21Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988222 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Queap.svg|thumb|350px|Queap ''Q'' cum ''k'' = 6 et ''n'' = 9.]] {{res|Queap}}<ref>Velut [[lingua Anglica|Anglicum]] ''queue'' 'cauda' + ''heap'' 'congeries'; ergo [[Latine]] plene explicatum ''congeries caudalis.''</ref> ([[portmanteau]] [[lingua Anglica|Anglicum]], a Ioanne Iacono et Stephano Langerman excogitatum<ref>John Iacono et Stefan Langerman, Queaps, ''Algorithmica'' 42(1):49–56 (2005).</ref>) in [[scientia computatralis|scientia computatrali]] est [[cauda prioritatis]] [[structura datorum|structurae datorum]] quae minimam indicat rem coacervatam. Queap ex [[index bis nexatus|indice bis nexato]] et [[arbor 2-4|arbore 2–4]] structurae datorum constat. Structura datorum proprietatem queapicam<!--Anglice: queapish--> explet, complementum proprietatis [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]] laborantium, quod efficit ut [[operatio (mathematica)|operationes]] cuiusdam elementi ''x'' in O(lgq(''x'')) [[tempus|tempore]] [[amortizatio|amortizato]] [[computatrum|computentur]]<!--run--> ubi ''q''(''x'') est rerum [[numerus]] qui in cauda prioritatis diutius quam ''x'' fuit. Index bis nexatus elementa ''k'' inserta perscribit. Cum operatio delens fiat, res ''k'' arbori 2–4 adduntur; minima res tum ab arbore removetur. Quaeque structura minimam rem indicat. Arbor 2–4 tam pro hac structura mutata<!--modified--> est ut minima elementa tempore constanti accedantur. <!--PLUS IN EN:--> ==Exemplum codicis== Parva cuiusdam queap instrumentatio<!--implementation--> [[Java (lingua programmationis)|Java]]: <syntaxhighlight lang="java"> public class Queap { public int n, k; public List<Element> l; //Elementum est genericum datorum genus public QueapTree t; //arbor 2-4, pro queap mutata public Element minL; private Queap() { n = 0; k = 0; l = new LinkedList<Element>(); t = new QueapTree(); } public static Queap New() { return new Queap(); } public static void Insert(Queap Q, Element x) { if (Q.n == 0) Q.minL = x; Q.l.add(x); x.inList = true; if (x.compareTo(Q.minL) < 0) Q.minL = x; } public static Element Minimum(Queap Q) { //t est arbor 2-4 et x0, cv sunt nodi arborei if (Q.minL.compareTo(Q.t.x0.cv.key) < 0) return Q.minL; return Q.t.x0.cv.key; } public static void Delete(Queap Q, QueapNode x) { Q.t.deleteLeaf(x); --Q.n; --Q.k; } public static void Delete(Queap Q, Element x) { QueapNode n; if (x.inList) { //aggregatio inList omnium elementorum in indice ad falsum n = Q.t.insertList(Q.l, x); Q.k = Q.n; Delete(Q, n); } else if ((n = Q.t.x0.cv).key == x) Delete(Q, n); } public static Element DeleteMin(Queap Q) { Element min = Minimum(Q); Delete(Q, min); return min; } } </syntaxhighlight> {{NexInt}} * [[Arbor dilatata]]<!-- =Splay tree--> * [[Arbor 2-4]] * [[Cauda (structura datorum)]]<!-- Queue (data structure); Francicum 'queue' ex Latinum 'cauda' deducitur--> * [[Cauda prioritatis]]<!-- =Priority queue--> * [[Explicatio amortizata]] <!-- =amortized analysis--> * [[Index bis nexatus]]<!-- =Doubly linked list--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> {{info-stipula}} {{math-stipula}} [[Categoria:Informatica]] [[Categoria:Neologismi]] [[Categoria:Verba Anglica]]<!-- + ex en: [[Category:Heaps (data structures)]] [[Category:Algorithmic information theory]]--> r183izs1qz9roabiwnjh2df2xie9qyb 0 178140 3988392 3987567 2026-09-16T00:37:01Z Cyprianus Marcus 66550 3988392 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HE.svg|300px|right|Communia in circulo Helmstadiensi.]] '''Circulus Helmstadiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Helmstadiensis" -Theodisce ''Landkreis Helmstedt'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Helmstadium]]" -ad quod gentilicium "Helmstadiensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Helmstedt''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Landkreis Helmstidde''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] die [[1 Ianuarii]] [[1833]] conditus est et ad annum [[1918]] ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]] et ad [[1946]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit, nunc autem ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Helmstadium]] est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'') commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]] (''Helmstedt'') (23.686) * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'') (11.466) * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') urbs (''Königslutter'') (15.666) * [[Scahuningi]] urbs (''Schöningen'') (11.847) * [[Grasleba (commune generale)|Grasleba]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') commune generale (4661) ** [[Grasleba]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe''), sedes administrationis (2441) ** [[Querenhorst]] (536) ** [[Rennau]] (707) ** [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'') (977) * [[Hese Nemus (commune generale)|Hese Nemus]]<ref name="Hese Nemus">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) Bergnamen Heeseberg, vor 1196-1197 (a. 14. Jh.) ''in monte, qui dicitur Hese nemus'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 307) (...)". Qui mons citatus nomen praesenti communi generali dat.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Heeseberg'') commune generale (4003) ** [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'') (406) ** [[Gevensleba]] <ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'') (658) ** [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'') (1140) ** [[Söllingen]] (656) ** [[Twieflingen]] (736) * [[Iugum Elmense Septentrionale (commune generale)|Iugum Elmense Septentrionale]]<ref name="IES">[https://www.frag-caesar.de/lateinwoerterbuch/iugum-uebersetzung.html?utm_source=chatgpt.com Latina vox "iugum" Theodiscam ''Höhenzug''] et Latinum adiectivum [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=3 "septentrionalis-e"] Theodiscum praefixum ''Nord(-)'' vertit. Latinum autem gentilicium "Elmensis-e" ad Theodiscum toponynum ''Elm'' refertur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nord-Elm'') commune generale (5.792) ** [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'') (826) ** [[Räbke]] (683) ** [[Süpplingen]] (1739) ** [[Süpplingenburg]] (656) ** [[Warberg]] (854) ** [[Wolsdorf]] (1034) * [[Velpke (commune generale)|Velpke]] commune generale (12.232) ** [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bahrdorf'') (1959) ** [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'') (2106) ** [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -horst : -''horstium'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'') (982) ** [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'') (2620) ** [[Velpke]] (4565) == Coniunctio pagorum == * Powiat Wejherowski ([[Polonia]]) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Landkreis Helmstedt|Circulus Helmstadiensis}} * [http://www.helmstedt.de/ Pagina interretialis] {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Helmstadiensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1833]] nlo18mdh4d0tsqu9g1f2tcmzoa2h8ib 0 178657 3988332 3980796 2026-09-15T21:03:04Z Cyprianus Marcus 66550 3988332 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Praeter oppidum ipsum e vicis Beienrode, Boimstorf, Bornum am Elm, Glentorf, Groß Steinum, Klein Steimke, Lauingen, Lelm, Ochsendorf, Rhode (cum Bisdorf), Rieseberg, Rotenkamp, Rottorf, Scheppau, Schickelsheim, Sunstedt atque Uhry constat. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera oppidi ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] 1yaauf94skwu17t5e01zmfku33l7g5m 3988335 3988332 2026-09-15T21:05:41Z Cyprianus Marcus 66550 3988335 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici Beienrode, Boimstorf, Bornum am Elm, Glentorf, Groß Steinum, Klein Steimke, Lauingen, Lelm, Ochsendorf, Rhode (cum Bisdorf), Rieseberg, Rotenkamp, Rottorf, Scheppau, Schickelsheim, Sunstedt atque Uhry pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera oppidi ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] o324vyrh5p032izqmjg3sac5abn05ia 3988339 3988335 2026-09-15T21:08:35Z Cyprianus Marcus 66550 3988339 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria Regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici Beienrode, Boimstorf, Bornum am Elm, Glentorf, Groß Steinum, Klein Steimke, Lauingen, Lelm, Ochsendorf, Rhode (cum Bisdorf), Rieseberg, Rotenkamp, Rottorf, Scheppau, Schickelsheim, Sunstedt atque Uhry pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera oppidi ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] jy7mnhsg2fac08xf6e8jx194a6lfxvy 3988357 3988339 2026-09-15T22:33:56Z Cyprianus Marcus 66550 3988357 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria Regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici [[Bodenrothe]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''Bertrammo de Bodenrothe'' (...) ''Boymestorpe'' (...) '' villam Bornum'' (...) ''Ludolfus de Glintdorpe'' (...) ''Johanni rectori ecclesie in Steynum'' (...) ''curiam dictam Hagen'' (...) ''Gerardus de Schoderstide'' (...) '' in villa, que vocatur Lauuingi'' (...) ''ecclesiam in Lellenen'' (...) ''cives de Ossendorp ex una et cives de Novali'' (...) ''pratum iuxta Schepowe'' (...) ''in villa nuncupante Suntstede'' (...)".</ref> (Theodisce ''Beienrode''); [[Bornum (Luttera Regalis)|Bornum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Bornum am Elm''); [[Boymestorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Boimstorf''); [[Glintdorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Glentorf''); [[Luttera Regalis (urbs nuclearis)|Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> (Theodisce ''Königslutter'') cum locis habitatis [[Curia Hagen]]e (Theodisce ''Hagenhof'') atque [[Schoderstide|Schoderstidi]] (Theodisce ''Schoderstedt''); [[Lawingi]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lauingen''); [[Lellenen]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lelm''); [[Novale (Luttera Regalis)|Novale]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Rhode'') cum loco habitato [[Bisdorfium|Bisdorfio]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Bisdorf''); [[Ochsendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ochsendorf''); [[Rieseberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rieseberg''); [[Rotencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> (Theodisce ''Rotenkamp''); [[Rottorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rottorf''); [[Schepowe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Scheppau''); [[Schickelshemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schickelsheim''); [[Steimka Minor]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Steimke''); [[Steynum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Groß Steinum''); [[Suntstede]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Sunstedt''); et [[Uhrium]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum terminatione ''-y'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ium-i" seu "-iacum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-y''' : -''ium'', -''iacum'' (...)".</ref> (Theodisce ''Uhry'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera urbis ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] 80vxx3v4i8rf12sqknhx3pb4j784uj1 3988358 3988357 2026-09-15T22:36:18Z Cyprianus Marcus 66550 3988358 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria Regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici [[Bodenrothe]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''Bertrammo de Bodenrothe'' (...) ''Boymestorpe'' (...) '' villam Bornum'' (...) ''Ludolfus de Glintdorpe'' (...) ''Johanni rectori ecclesie in Steynum'' (...) ''curiam dictam Hagen'' (...) ''Gerardus de Schoderstide'' (...) '' in villa, que vocatur Lauuingi'' (...) ''ecclesiam in Lellenen'' (...) ''cives de Ossendorp ex una et cives de Novali'' (...) ''pratum iuxta Schepowe'' (...) ''in villa nuncupante Suntstede'' (...)".</ref> (Theodisce ''Beienrode''); [[Bornum (Luttera Regalis)|Bornum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Bornum am Elm''); [[Boymestorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Boimstorf''); [[Glintdorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Glentorf''); [[Luttera Regalis (urbs nuclearis)|Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> (Theodisce ''Königslutter'') cum locis habitatis [[Curia Hagen]]e<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Hagenhof'') atque [[Schoderstide|Schoderstidi]] (Theodisce ''Schoderstedt''); [[Lawingi]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lauingen''); [[Lellenen]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lelm''); [[Novale (Luttera Regalis)|Novale]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Rhode'') cum loco habitato [[Bisdorfium|Bisdorfio]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Bisdorf''); [[Ochsendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ochsendorf''); [[Rieseberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rieseberg''); [[Rotencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> (Theodisce ''Rotenkamp''); [[Rottorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rottorf''); [[Schepowe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Scheppau''); [[Schickelshemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schickelsheim''); [[Steimka Minor]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Steimke''); [[Steynum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Groß Steinum''); [[Suntstede]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Sunstedt''); et [[Uhrium]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum terminatione ''-y'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ium-i" seu "-iacum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-y''' : -''ium'', -''iacum'' (...)".</ref> (Theodisce ''Uhry'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera urbis ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] 9o5ercl6li58fje6kj86x04xoqukacb 3988359 3988358 2026-09-15T22:36:55Z Cyprianus Marcus 66550 3988359 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria Regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici [[Bodenrothe]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''Bertrammo de Bodenrothe'' (...) ''Boymestorpe'' (...) '' villam Bornum'' (...) ''Ludolfus de Glintdorpe'' (...) ''Johanni rectori ecclesie in Steynum'' (...) ''curiam dictam Hagen'' (...) ''Gerardus de Schoderstide'' (...) '' in villa, que vocatur Lauuingi'' (...) ''ecclesiam in Lellenen'' (...) ''cives de Ossendorp ex una et cives de Novali'' (...) ''pratum iuxta Schepowe'' (...) ''in villa nuncupante Suntstede'' (...)".</ref> (Theodisce ''Beienrode''); [[Bornum (Luttera Regalis)|Bornum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Bornum am Elm''); [[Boymestorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Boimstorf''); [[Glintdorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Glentorf''); [[Luttera Regalis (urbs nuclearis)|Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> (Theodisce ''Königslutter'') cum locis habitatis [[Curia Hagen]]e<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Hagenhof'') atque [[Schoderstide|Schoderstidi]] (Theodisce ''Schoderstedt''); [[Lawingi]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lauingen''); [[Lellenen]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lelm''); [[Novale (Luttera Regalis)|Novale]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Rhode'') cum loco habitato [[Bisdorfium|Bisdorfio]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Bisdorf''); [[Ochsendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ochsendorf''); [[Rieseberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rieseberg''); [[Rotencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> (Theodisce ''Rotenkamp''); [[Rottorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rottorf''); [[Schepowe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Scheppau''); [[Schickelshemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schickelsheim''); [[Steimka Minor]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Steimke''); [[Steynum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Groß Steinum''); [[Suntstede]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Sunstedt''); et [[Uhrium]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum terminatione ''-y'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ium-i" seu "-iacum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-y''' : -''ium'', -''iacum'' (...)".</ref> (Theodisce ''Uhry'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera urbis ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] d8zpp7ty85ja0lnf5mtrqfp03rydhxo 3988360 3988359 2026-09-15T22:37:29Z Cyprianus Marcus 66550 3988360 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Luttera Regalis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luttera Regia'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luthera'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Lotheria Regis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Liutherum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Luotrensis Urbs'''<ref name="Graesse"/> seu '''Lotharia Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Luthera Regia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regio Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/4510 ''portraits.hab.de''].</ref> seu '''Regia Lotharia'''<ref>[https://portraits.hab.de/werk/5776 ''portraits.hab.de'']</ref> seu '''Luthara Curia'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutera'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Lutre Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> seu '''Regalis Lutter'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad Lutteram Regalem vici [[Bodenrothe]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''Bertrammo de Bodenrothe'' (...) ''Boymestorpe'' (...) '' villam Bornum'' (...) ''Ludolfus de Glintdorpe'' (...) ''Johanni rectori ecclesie in Steynum'' (...) ''curiam dictam Hagen'' (...) ''Gerardus de Schoderstide'' (...) '' in villa, que vocatur Lauuingi'' (...) ''ecclesiam in Lellenen'' (...) ''cives de Ossendorp ex una et cives de Novali'' (...) ''pratum iuxta Schepowe'' (...) ''in villa nuncupante Suntstede'' (...)".</ref> (Theodisce ''Beienrode''); [[Bornum (Luttera Regalis)|Bornum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Bornum am Elm''); [[Boymestorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Boimstorf''); [[Glintdorpe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Glentorf''); [[Luttera Regalis (urbs nuclearis)|Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> (Theodisce ''Königslutter'') cum locis habitatis [[Curia Hagen]]e<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Hagenhof'') atque [[Schoderstide|Schoderstidi]] (Theodisce ''Schoderstedt''); [[Lawingi]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lauingen''); [[Lellenen]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Lelm''); [[Novale (Luttera Regalis)|Novale]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Rhode'') cum loco habitato [[Bisdorfium|Bisdorfio]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Bisdorf''); [[Ochsendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Ochsendorf''); [[Rieseberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rieseberg''); [[Rotencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> (Theodisce ''Rotenkamp''); [[Rottorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Rottorf''); [[Schepowe]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Scheppau''); [[Schickelshemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schickelsheim''); [[Steimka Minor]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Klein Steimke''); [[Steynum]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Groß Steinum''); [[Suntstede]]<ref name="NOB VII"/> (Theodisce ''Sunstedt''); et [[Uhrium]]<ref name="-y">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum terminatione ''-y'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ium-i" seu "-iacum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-y''' : -''ium'', -''iacum'' (...)".</ref> (Theodisce ''Uhry'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Königslutter Merian.png|thumb|left|Luttera Regalis circum annum 1650 depictum.]] Vicus ''Lûtere'' anno [[1135]] primo in actis descriptus est. Eodem anno ecclesia cathedralis atque palatium [[Lotharius III (imperator)|Lotharius III]] imperator aedificari iussit. Anno [[1318]] mercatus in ''Foro Luttere'' institutus est. Anno [[1400]] Luttera urbis ius accepit. Postea possessio [[Guelphi|Geulphorum]] facta est. Annis [[1807]] - [[1813]] ad [[Regnum Westphaliae]] pertinuit. Tum pars primo [[Ducatus Brunsvici]], deinde ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem transiit. == Cives clari == * [[Samuel Hahnemann]] (1755 - 1843), [[medicus]] et de [[medicina]] scriptor, notus praecipue [[homoiopathia]]e conditor, annis 1796 - 1799 hic vixit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Königslutter am Elm|Lutteram Regalem}} * [[www.koenigslutter.de Pagina communis Lutterae Regalis]] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1135]] ghjsgn04hlrx5io08a5zu1033ye2z2v 0 178741 3988419 3466360 2026-09-16T05:41:24Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988419 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Hotel-de-ville-saint-junien-87.jpg |thumb|left|300px|Saint-Junien: vici conciliabulum]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 87154.png|thumb|300px|Saint-Junien: communis tabula]] ''' Saint-Junien''' ([[Occitanice]] ''Sent Junian'') est commune [[Francia|Francicum]] 11'539 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vigenna Superior|Vigennae Superioris]] in provincia [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]] {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vigennae Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Saint-Junien|Saint-Junien}} * {{INSEE commune|87154|de=Saint-Junien}} * [https://web.archive.org/web/20110629012035/http://www.mairie-saint-junien.fr/ Saint-Junien pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vigennae Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vigennae superioris]] qmd5pbqgxd9x5kmazuex1bsc2vop3j1 0 178886 3988391 3983228 2026-09-16T00:35:29Z Cyprianus Marcus 66550 3988391 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Grasleba'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Helmstadiensis|circulo Helmstadiensi]] est. == Historia == Anno [[1974]] commune generale Grasleba conditum est. Commune Grasleba sedes administrationis est. == Communia ad Graslebam pertinentes == * [[Grasleba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe''), sedes administrationis (2441 incolae) * [[Querenhorst]] (536) * [[Rennau]] (707) * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> (977) ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] kr36mssejvdxd37m64sdsk5jryv6l3u 0 178932 3988386 3983231 2026-09-16T00:23:22Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Mariental]] ad [[Sanctae Mariae Vallis]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983231 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mariental''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune vici Horst et Dorf pertinent. Mariental ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:Klosterkircheost.jpg|thumb|left|Monasterium Mariental]] Mariental anno [[1138]] monasterium conditum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. == Nexus externi == {{Commonscat|Mariental (Lower Saxony)|Mariental}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1138]] q6vkhpy4nmutu0tsj7t7rs1rve264x4 3988389 3988386 2026-09-16T00:32:23Z Cyprianus Marcus 66550 3988389 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Sanctae Mariae Vallis'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Marienthalense Monasterium'''<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad [[Circulus Helmstadiensis|Circulum Helmstadiensem]] pertinet. Ad commune Sanctae Mariae Vallem vici Horst et Dorf pertinent. Sanctae Mariae Vallis ab anno [[1974]] pars est communis generalis [[Grasleba (commune generale)|Graslebae]]. == Historia == [[Fasciculus:Klosterkircheost.jpg|thumb|left|Marienthalense Monasterium<ref name="Orbis Latinus E-M"/>.]] Marienthalense Monasterium anno [[1138]] monasterium conditum est. Postea possessio [[Guelfi|Guelphorum]] factum est. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]], ab anno [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Mariental (Lower Saxony)|Sanctae Mariae Vallem}} * [http://www.samtgemeinde-grasleben.de/ Pagina communis Graslebae] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1138]] 2ogcms4nrjontnpnm5p4t3uuz53fiwq 0 185869 3988508 3953060 2026-09-16T11:23:33Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988508 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Château d'Arnac-Pompadour - 1.jpg|thumb|upright=.7|left|Arnac-Pompadour: oppidum.]] ''' Arnac-Pompadour''' ([[Occitanice]] ''Arnac Pompador '') est commune [[Francia|Francicum]] 1205 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Curretia (praefectura Franciae)|Curretiae]] in provincia [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Curretiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Arnac-Pompadour|Arnac-Pompadour}} * [http://www.pompadour.net/ Arnac-Pompadour pagina interretialis] * {{INSEE commune|19011|de=Arnac-Pompadour}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Curretiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Curretiae]] ifp9znkyj2sqdujousv3hsik41wgeap 0 186060 3988128 3953744 2026-09-15T13:21:54Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988128 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gimel-les-Cascades_bourg_(3).JPG|thumb|upright=.7|left|Despectus in vicum.]] ''' Gimel-les-Cascades''' est commune [[Francia|Francicum]] 755 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Curretia (praefectura Franciae)|Curretiae]] in provincia [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Curretiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Gimel-les-Cascades|Gimel-les-Cascades}} * {{INSEE commune|19085|de=Gimel-les-Cascades}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Curretiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Curretiae]] 9fj67c92obee2wzsenka7yjfovg78bz 3988506 3988128 2026-09-16T11:21:36Z Kontributor 2K 172405 img legend 3988506 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Gimel-les-Cascades_bourg_(3).JPG|thumb|upright=.7|left|Gimel-les-Cascades: despectus in vicum.]] ''' Gimel-les-Cascades''' est commune [[Francia|Francicum]] 755 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Curretia (praefectura Franciae)|Curretiae]] in provincia [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Curretiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Gimel-les-Cascades|Gimel-les-Cascades}} * {{INSEE commune|19085|de=Gimel-les-Cascades}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Curretiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Curretiae]] 39bzddljgy96yv83rnjg3fpgubmg709 0 198331 3988333 3988082 2026-09-15T21:03:46Z Andrew Dalby 1084 + 3988333 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]];<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' 2.7 </ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri (aut nativo aut religioso) adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomine aut paterno aut novello, atque '''Mediolanensis''', agnomine municipali.<ref name="Mediolani" /> In epistulis se duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref></ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, cognovit.<ref>''Opus epistolarum'' no. 23 (1488) et alibi</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Trivultius ... nostrae familiae de Angleria ... sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' no. 239 (1502)</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens fortasse Arcimboldi, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]], coaetanii sui, fratris Galeatii Mariae. Romae cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]]. Ascanius amicus Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit epistulas de rebus in Hispania a se gestis crebriter se missurus: inde ortus est magna series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|es|qid=Q3754494}} secundum comitem Tendillae. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 * [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] rn73shmi43x7lketladcsxhu0m7l03g 3988337 3988333 2026-09-15T21:07:52Z Andrew Dalby 1084 3988337 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> ([[Aruna]]e [[Pedemontium|Pedemontii]] natus die [[2 Februarii]] [[1457]];<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' 2.7 </ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, anno [[1530]] uno volumine, post auctoris mortem editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. Decades V et VI patrono [[Aloisius Aragonius|Aloisio Aragonio]] dicantur. Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri (aut nativo aut religioso) adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomine aut paterno aut novello, atque '''Mediolanensis''', agnomine municipali.<ref name="Mediolani" /> In epistulis se duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (editio 1530) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, cognovit.<ref>''Opus epistolarum'' no. 23 (1488) et alibi</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est apud aulam [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Trivultius ... nostrae familiae de Angleria ... sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' no. 239 (1502)</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens fortasse Arcimboldi, amicus vel cliens [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae]], coaetanii sui, fratris Galeatii Mariae. Romae cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]]. Ascanius amicus Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit epistulas de rebus in Hispania a se gestis crebriter se missurus: inde ortus est magna series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum Furtatum Mendocium|es|qid=Q3754494}} secundum comitem Tendillae. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: :Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI. == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 * [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] b1urxfbif5szhzml7vjobm2lrl97hoc 0 207072 3988150 3739235 2026-09-15T14:14:09Z ~2026-49405-65 214731 3988150 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Hyakuninisshu 093.jpg|thumb|Minamoto no Sanetomo]] [[Fasciculus:KamakuraHachimanguTree.jpg|thumb|Magnus arbor [[ginkgo biloba]] in Tsurugaoka Hachimangū ubi Sanetomo necatus a Kugyō anno 1219]] [[Fasciculus:Tsurugaoka.jpg|thumb|Scala magna [[Tsurugaoka Hachimangū]] ubi Sanetomo necatus est.]] [[Fasciculus:Minamoto-no-Sanetomo's-cenotaph.jpg|thumb|[[Cenotaphium]] pro Minamoto no Sanetomo et Hōjō Masako]] '''Minamoto no Sanetomo''' (Iaponice 源 実朝, natus [[17 Septembris]] [[1192]] et mortuus [[13 Februarii]] [[1219]]) fuit politicus, [[Shogun|xogun]] et [[poëta]] [[Iaponia|Iaponicus]]. Pater eius [[Minamoto no Yoritomo|Yoritomus]] fuit et mater sua Hōjō Masako. Secundus filius [[Minamoto no Yoritomo|Yoritomi]] et Hōyō Masaka, anno 1214 tertius xogun [[Kamakura]]e factus est, deinde anno 1218 minister dexter (右大臣) factus est. At anno 1219, a Kugyō (公暁) necatus est apud [[arbor]]em [[ginkgo biloba]] in [[Tsurugaoka Hachimangū]]. (鶴岡八幡宮)<ref>Templum [[Shinto]]nis [[Imperatores Iaponiae|Imperatorem XV Ōjin]] celebrat decreta anno 1063.</ref> Poësin Iaponicam [[waka]] amavit et [[anthologia]]m suam ''[[Kinkai Wakasyū]]'' (Iaponice 金槐和歌集) anno 1213 publicavit. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Minamoto no Sanetomo}} {{Fontes biographici}} [[Categoria:Incolae Iaponiae]] [[Categoria:Nati 1192]] [[Categoria:Mortui 1219]] [[Categoria:Necati]] jc3xqdfhkcmcxcz8o4ay3w1x4mkceiz 0 212224 3988473 3595629 2026-09-16T08:24:02Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988473 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:SanLussorio.jpg|thumb|Selargius]] '''Selargius'''<ref>[https://archive.org/stream/faraejohannisfra13fara/faraejohannisfra13fara_djvu.txt "Farae Johannis Francisci sassarensis De chorographia Sardiniae : libri duo De rebus sardois : libri quatuor ex recensione Victorii Angius ex S.P. R.T.S.A.S.A.L. : tomus primus : L. II. Chorog. continens, additio lexico ejusdem et oratione de laudibus auctoris"]</ref><ref>[http://www.pittau.it/Sardo/top_sard_meridionale.html Massimo Pittau - TOPONIMI DELLA SARDEGNA MERIDIONALE, Significato e origine]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Selargius|ii|m}} seu '''Ceraxius'''<ref>[https://archive.org/stream/faraejohannisfra13fara/faraejohannisfra13fara_djvu.txt "Farae Johannis Francisci sassarensis De chorographia Sardiniae : libri duo De rebus sardois : libri quatuor ex recensione Victorii Angius ex S.P. R.T.S.A.S.A.L. : tomus primus : L. II. Chorog. continens, additio lexico ejusdem et oratione de laudibus auctoris"]</ref><ref>[http://www.pittau.it/Sardo/top_sard_meridionale.html Massimo Pittau - TOPONIMI DELLA SARDEGNA MERIDIONALE, Significato e origine]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Ceraxius|ii|m}} (alia nomina<ref>[http://www.pittau.it/Sardo/top_sard_settentrionale.html Massimo Pittau - TOPONIMI DELLA SARDEGNA SETTENTRIONALE, Significato e origine]</ref><ref>Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref>: ''Oppidum Selargii'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Selargius|Selargius]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], in [[Regio Italiae|Regione]] [[Sardinia]] et in [[Provincia Caralitana]] situm. Incolae ''Selargienses seu Ceraxienses'' appellantur. Municipium in [[Campidanus Caralitanus|Campidano Caralitano]], historica ac geographicia terra situm. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Campidanus Caralitanus]] (''terra''), == Fractiones, vici et loci in municipio == == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Sardinia]]m (''regionem et insulam''), * [[Urbs metropolitana Caralitana|Urbem metropolitanam Caralitanam]], * [[Provincia Caralitana|Provinciam Caralitanam]] (''provinciam abrogatam''), * [[Campidanus Caralitanus|Campidanus Caralitanum]] (''terram''), * [[Caralis|Caralim]] (''urbem''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20140407075241/http://www.comune.selargius.ca.it/ Pagina officialis] {{CommuniaCat|Selargius|Selargium}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Selargius (province of Cagliari, region Sardinia, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Provincia Caralitana. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Caralis]] [[Categoria:Campidanus Caralitanus]] [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Caralitana]] 9j5uh8tkf2oi8azu10n0p3angg8xwkv 0 213323 3988221 3978650 2026-09-15T16:17:49Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio”; +{{Latinitas|-1}} 3988221 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-1}} [[Fasciculus:Recursive enumeration of all halting Turing machines.gif|thumb|Collectio [[machina Turing|machinarum Turing]] quarum programmata, ''x'' quodam dato, terminant est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] RE. Fac simulationem unius cuiusque machinae, gradatim, secundum regulam in imagine pictam. Cum programma machinae quaedam terminet, numerum huius machinae imprime. Ad extremum numeri omnium machinarum terminantium imprimabuntur.]] {{res|Theoria facultatis calculandi}} est doctrina [[mathematica|mathematica]] de [[computatio]]ne. ==Fines theoriae== Anno [[1936]], [[Alanus Turing]] mathematicus Anglicus librum de rebus computatoribus scripsit, ex quo theoria facultatis calculandi orta est. Quamquam, cum Turing vivebat, [[computatrum|computatra]] nondum inventa sunt, iam studens de natura computationis quaesivit, qualis functio in [[numerus naturalis|numeris naturalibus]] manu calculari possit. Id est, functio cui [[algorithmus]] dari possit, quem, si quis mechanice et nulla intelligentia consequitur, omnia responsa illius functionis scire potuerit. Turing exemplum in suo libro dedit functionis, quae calculari non potest. Sit [[automaton]] calculandi universale, ut [[machina Turing]]. Huius automatonis [[programma computatrale|programmata]] in serie countabili poni possunt, ut faciamus. Habemus igitur programmata <math>P_0,P_1,\dots</math>. Sit functio <math>H</math> ut: :<math>H(n,x):=\begin{cases} 1 & P_n(x) \text{ consistet} \\ 0 & P_n(x) \text{ non consistet} \end{cases}</math> Si <math>H</math> calculari posset, esset igitur programma <math>P</math> quod eam calculat. Igitur faciamus aliud programma <math>Q</math>, ut cuique <math>x</math>, <math>Q(x)</math> calculet responsum <math>P(x,x)</math>, deinde consistat si <math>P(x,x)=0</math>, sed sin <math>P(x,x)=1</math>, numquam constiturum sit. Sed <math>Q</math> est programma, est igitur <math>i</math> ut <math>P_i</math> iddem sit quod <math>Q</math>. Sed quid respondebit <math>H(i,i)</math>? Si respondebit <math>1</math>, <math>Q(i)</math> igitur consistet, igitur <math>H(x,x)=0</math>. Sin respondebit <math>0</math>, <math>Q(i)</math> igitur numquam consistet, igitur <math>H(x,x)=1</math>. Igitur non est programma <math>P</math>, igitur <math>H</math> non calculari potest, quod erat demonstrandum. ==Definitiones et exempla== ===Facultas calculandi=== Sit [[functio]] vel [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]]. Calculari potest, si quid programmatis automati calculandi est, quod eam functionem vel indicantem functionem eius aggregationis calculet. Multa autem sunt automata calculandi, sed omnia automata calculandi quae satis valent, inter se potentia eadem sunt, id quod est [[Thesis Church-Turing]]. Nobis igitur tantum "calculari posse" dicendum est, quod talibus automatis calculari posse significat. Multae enim functiones vel aggregationes, quas calculare cupiamus, non possunt calculari. Hic sunt exempla: * Aggregatio omnium <math>(n,x)</math> ut <math>P_n(x)</math> consistat, ut iam tractavimus. Hoc est nominatum [[quaestio consistendi]]. * Aggregatio omnium sententiarum [[logica primi ordinis|logicae primi ordinis]] de numeris naturalibus, nomine <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>. * Porro etiam, si <math>T</math> est [[theoria (theoria exemplarum)|theoria]] perfecta et congruens, quod PA (id est [[axiomata Peano]]) continet, tum <math>T</math> calculari non poterit. Hoc est nominatum [[theoremata Gödel de imperfectione|theorema prima Curtii Gödel de imperfectione]], quia primum a [[Curtius Gödel|Curtio Gödel]] inventum est. ===Aggregatio RE=== Sit <math>P</math> programma. Sit aggregatio <math>W:=\{n\;\vert\;P(n)\text{ consistet}\}</math>. Omnes huiusmodi aggregationes nominantur aggregationes RE ([[Anglice]] ''recursively enumerable'', [[Latine]] "programmate numerari potens"). * Omnes aggregationes, quae calculari possint, aggregationes RE sunt. * <math>H</math>, ut definvimus, est aggregatio RE. * Aggregatio consequentiae axiomatum Peano, nomine <math>\operatorname{Cn}(\mathrm{PA})</math>, est aggregatio RE. Sed sunt tales aggregationes, ut <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>, quae nec calculari possint nec aggregationes RE sint. ===[[Hierarchia arithmetica]]=== Sit aggregatio <math>S\subseteq\mathbb{N}</math>. Si <math>S</math> calculari potest, tum semper <math>\phi(n)</math> formulam primi ordinis fingere possumus, quod <math>S</math> definit, id est: :<math>S=\{n\;\vert\;\mathbb{N}\vDash\phi(n)\}</math> Porro autem <math>\phi(n)</math> erit sicut <math>\exists x<f(n)\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>f</math> calculari potest et <math>\theta(x,n)</math> nullos [[quantificator|quantificatores]] continet. Huiusmodi igitur formula quoque "calculari posse" dicamus, aggregatio autem omnium formularum, quae calculari possunt, <math>\Delta_0</math> nominata est, quod est imum tabulatum hierarchiae arithmeticae. Sit autem aggregatio RE <math>W</math>. Semper item formula <math>\phi(n)</math> primi ordinis definita est, quae est sicut <math>\exists x\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>\theta(x,n)</math> calculari potest. Aggregatio omnium huiusmodi formularum nominata est <math>\Sigma^0_1</math>, quia unum tantum tabulatum quantificatorum habent. Porro semper formula <math>\psi(n)</math> primi ordinis definita est differentia <math>\mathbb{N}\backslash W</math>, quae erit sicut <math>\forall x\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>\theta(x,n)</math> calculari potest. Aggregatio omnium huiusmodi formularum nominata est <math>\Pi^0_1</math>. Sit <math>i\in\mathbb{N}</math>. Sit formula <math>\phi\in\Sigma^0_i</math>. Aggregatio omnium formularum sicut <math>\forall x\,\phi(x,n)</math> nominata est <math>\Pi^0_{i+1}</math>. Item aggregatio omnium formularum sicut <math>\exists x\,\psi(x,n)</math>, in quo <math>\psi\in\Pi^0_i</math>, nominata est <math>\Sigma^0_{i+1}</math>. Definivimus igitur omnia tabulata hierarchiae arithmeticae. Sunt verum aggregationes quibus formulae nullae sint, quae eas definiunt, sicut <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>. ===[[Gradus Turing]]=== Si programma nostrum non tantum calculare potest, sed etiam aliquam [[copia]]m <math>X</math> totam scit, ut semper respondere possit, utrum <math>n\in X</math> necne, tum calculare ab copia <math>X</math> dicitur. Sit <math>X, Y</math> copiae. Si <math>X</math> ab <math>Y</math> calculari potest, <math>X\le_T Y</math> dicitur. Si porro <math>Y</math> ab <math>X</math> quoque calculari potest, <math>X\equiv_T Y</math> dicitur. Gradus Turing est collectio omnium copiarum, quorum alia ab alia calculari potest. Gradus Turing vacuae copiae <math>0</math> nominatus est, quod est gradus omnium copiarum quae calculari possunt. Si <math>X</math> est copia, tum definiatur eius ''saltus'' <math>X^\prime</math> sicut: :<math>X^\prime := \{n\;\vert\;P_n\text{ consistet, quod est in serie programmatum quae calculent ab }X\}</math> <math>0^\prime</math>, saltus vacuae copiae, est igitur gradus copiae quaestionis consistendi, <math>H</math>. == Theoremata amplissima == * [[Quaestio consistendi|Theorema de quaestione consistendi]], ab [[Alanus Turing|Alano Turing]] inventa. * [[Theorema Tarski de defectu definitionis]] * [[Theoremata Gödel de imperfectione]] * [[Theoremata Kleene de puncto immobili]] * [[Theorema Kleene-Post]] * [[Theorema Friedberg-Muchnik]] * [[Theorema Posner-Robinson]] {{NexInt}} * [[Algorithmus]] * [[Fundamenta mathematicae]] * [[Theoria exemplarum]] * [[Theoria copiarum]] == Libri utiles == * {{Cite book|author=Nigel Cutland|title=Computability: An Introduction to Recursive Function Theory|year=1980|url=https://archive.org/details/computabilityint0000cutl|lang=en|isbn=9780521294652}} * {{Cite book|author=H.-D. Ebbinghaus, J. Flum, Wolfgang Thomas|title=Mathematical Logic|year=1996|url=https://archive.org/details/mathematicallogi1996ebbi|lang=en|isbn=9780387942582}} * {{Cite book|author=Robert I. Soare|title=Recursively Enumerable Sets and Degrees: A Study of Computable Functions and Computably Generated Sets|lang=en|isbn=9783540152996}} [[Categoria:Logica]] [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Scientia computatralis]] [[Categoria:Alanus Mathison Turing]] {{Myrias|Mathematica}} gpalqo5h4a3z40azu0xw8joui3n424m 3988291 3988221 2026-09-15T18:04:10Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio”; +{{Latinitas|-3}} 3988291 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:Recursive enumeration of all halting Turing machines.gif|thumb|Collectio [[machina Turing|machinarum Turing]] quarum programmata, ''x'' quodam dato, terminant est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] RE. Fac simulationem unius cuiusque machinae, gradatim, secundum regulam in imagine pictam. Cum programma machinae quaedam terminet, numerum huius machinae imprime. Ad extremum numeri omnium machinarum terminantium imprimabuntur.]] {{res|Theoria facultatis calculandi}} est doctrina [[mathematica|mathematica]] de [[computatio]]ne. ==Fines theoriae== Anno [[1936]], [[Alanus Turing]] mathematicus Anglicus librum de rebus computatoribus scripsit, ex quo theoria facultatis calculandi orta est. Quamquam, cum Turing vivebat, [[computatrum|computatra]] nondum inventa sunt, iam studens de natura computationis quaesivit, qualis functio in [[numerus naturalis|numeris naturalibus]] manu calculari possit. Id est, functio cui [[algorithmus]] dari possit, quem, si quis mechanice et nulla intelligentia consequitur, omnia responsa illius functionis scire potuerit. Turing exemplum in suo libro dedit functionis, quae calculari non potest. Sit [[automaton]] calculandi universale, ut [[machina Turing]]. Huius automatonis [[programma computatrale|programmata]] in serie countabili poni possunt, ut faciamus. Habemus igitur programmata <math>P_0,P_1,\dots</math>. Sit functio <math>H</math> ut: :<math>H(n,x):=\begin{cases} 1 & P_n(x) \text{ consistet} \\ 0 & P_n(x) \text{ non consistet} \end{cases}</math> Si <math>H</math> calculari posset, esset igitur programma <math>P</math> quod eam calculat. Igitur faciamus aliud programma <math>Q</math>, ut cuique <math>x</math>, <math>Q(x)</math> calculet responsum <math>P(x,x)</math>, deinde consistat si <math>P(x,x)=0</math>, sed sin <math>P(x,x)=1</math>, numquam constiturum sit. Sed <math>Q</math> est programma, est igitur <math>i</math> ut <math>P_i</math> iddem sit quod <math>Q</math>. Sed quid respondebit <math>H(i,i)</math>? Si respondebit <math>1</math>, <math>Q(i)</math> igitur consistet, igitur <math>H(x,x)=0</math>. Sin respondebit <math>0</math>, <math>Q(i)</math> igitur numquam consistet, igitur <math>H(x,x)=1</math>. Igitur non est programma <math>P</math>, igitur <math>H</math> non calculari potest, quod erat demonstrandum. ==Definitiones et exempla== ===Facultas calculandi=== Sit [[functio]] vel [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]]. Calculari potest, si quid programmatis automati calculandi est, quod eam functionem vel indicantem functionem eius aggregationis calculet. Multa autem sunt automata calculandi, sed omnia automata calculandi quae satis valent, inter se potentia eadem sunt, id quod est [[Thesis Church-Turing]]. Nobis igitur tantum "calculari posse" dicendum est, quod talibus automatis calculari posse significat. Multae enim functiones vel aggregationes, quas calculare cupiamus, non possunt calculari. Hic sunt exempla: * Aggregatio omnium <math>(n,x)</math> ut <math>P_n(x)</math> consistat, ut iam tractavimus. Hoc est nominatum [[quaestio consistendi]]. * Aggregatio omnium sententiarum [[logica primi ordinis|logicae primi ordinis]] de numeris naturalibus, nomine <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>. * Porro etiam, si <math>T</math> est [[theoria (theoria exemplarum)|theoria]] perfecta et congruens, quod PA (id est [[axiomata Peano]]) continet, tum <math>T</math> calculari non poterit. Hoc est nominatum [[theoremata Gödel de imperfectione|theorema prima Curtii Gödel de imperfectione]], quia primum a [[Curtius Gödel|Curtio Gödel]] inventum est. ===Aggregatio RE=== Sit <math>P</math> programma. Sit aggregatio <math>W:=\{n\;\vert\;P(n)\text{ consistet}\}</math>. Omnes huiusmodi aggregationes nominantur aggregationes RE ([[Anglice]] ''recursively enumerable'', [[Latine]] "programmate numerari potens"). * Omnes aggregationes, quae calculari possint, aggregationes RE sunt. * <math>H</math>, ut definvimus, est aggregatio RE. * Aggregatio consequentiae axiomatum Peano, nomine <math>\operatorname{Cn}(\mathrm{PA})</math>, est aggregatio RE. Sed sunt tales aggregationes, ut <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>, quae nec calculari possint nec aggregationes RE sint. ===[[Hierarchia arithmetica]]=== Sit aggregatio <math>S\subseteq\mathbb{N}</math>. Si <math>S</math> calculari potest, tum semper <math>\phi(n)</math> formulam primi ordinis fingere possumus, quod <math>S</math> definit, id est: :<math>S=\{n\;\vert\;\mathbb{N}\vDash\phi(n)\}</math> Porro autem <math>\phi(n)</math> erit sicut <math>\exists x<f(n)\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>f</math> calculari potest et <math>\theta(x,n)</math> nullos [[quantificator|quantificatores]] continet. Huiusmodi igitur formula quoque "calculari posse" dicamus, aggregatio autem omnium formularum, quae calculari possunt, <math>\Delta_0</math> nominata est, quod est imum tabulatum hierarchiae arithmeticae. Sit autem aggregatio RE <math>W</math>. Semper item formula <math>\phi(n)</math> primi ordinis definita est, quae est sicut <math>\exists x\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>\theta(x,n)</math> calculari potest. Aggregatio omnium huiusmodi formularum nominata est <math>\Sigma^0_1</math>, quia unum tantum tabulatum quantificatorum habent. Porro semper formula <math>\psi(n)</math> primi ordinis definita est differentia <math>\mathbb{N}\backslash W</math>, quae erit sicut <math>\forall x\,\theta(x,n)</math>, in quo <math>\theta(x,n)</math> calculari potest. Aggregatio omnium huiusmodi formularum nominata est <math>\Pi^0_1</math>. Sit <math>i\in\mathbb{N}</math>. Sit formula <math>\phi\in\Sigma^0_i</math>. Aggregatio omnium formularum sicut <math>\forall x\,\phi(x,n)</math> nominata est <math>\Pi^0_{i+1}</math>. Item aggregatio omnium formularum sicut <math>\exists x\,\psi(x,n)</math>, in quo <math>\psi\in\Pi^0_i</math>, nominata est <math>\Sigma^0_{i+1}</math>. Definivimus igitur omnia tabulata hierarchiae arithmeticae. Sunt verum aggregationes quibus formulae nullae sint, quae eas definiunt, sicut <math>\operatorname{Th}(\mathbb{N})</math>. ===[[Gradus Turing]]=== Si programma nostrum non tantum calculare potest, sed etiam aliquam [[aggregatio (mathematica)|aggregationem]] <math>X</math> totam scit, ut semper respondere possit, utrum <math>n\in X</math> necne, tum calculare ab aggregatione <math>X</math> dicitur. Sint <math>X, Y</math> aggregationes. Si <math>X</math> ab <math>Y</math> calculari potest, <math>X\le_T Y</math> dicitur. Si porro <math>Y</math> ab <math>X</math> quoque calculari potest, <math>X\equiv_T Y</math> dicitur. Gradus Turing est collectio omnium aggregationum, quorum alia ab alia calculari potest. Gradus Turing [[aggregatio vacua|vacuae aggregationes]] <math>0</math> nominatus est, quod est gradus omnium aggregationum quae calculari possunt. Si <math>X</math> est aggregatio, tum definiatur eius ''saltus'' <math>X^\prime</math> sicut: :<math>X^\prime := \{n\;\vert\;P_n\text{ consistet, quod est in serie programmatum quae calculent ab }X\}</math> <math>0^\prime</math>, saltus vacuae aggregationis, est igitur gradus aggregationis quaestionis consistendi, <math>H</math>. == Theoremata amplissima == * [[Quaestio consistendi|Theorema de quaestione consistendi]], ab [[Alanus Turing|Alano Turing]] inventa. * [[Theorema Tarski de defectu definitionis]] * [[Theoremata Gödel de imperfectione]] * [[Theoremata Kleene de puncto immobili]] * [[Theorema Kleene-Post]] * [[Theorema Friedberg-Muchnik]] * [[Theorema Posner-Robinson]] {{NexInt}} * [[Algorithmus]] * [[Fundamenta mathematicae]] * [[Theoria exemplarum]] * [[Theoria copiarum]] == Libri utiles == * {{Cite book|author=Nigel Cutland|title=Computability: An Introduction to Recursive Function Theory|year=1980|url=https://archive.org/details/computabilityint0000cutl|lang=en|isbn=9780521294652}} * {{Cite book|author=H.-D. Ebbinghaus, J. Flum, Wolfgang Thomas|title=Mathematical Logic|year=1996|url=https://archive.org/details/mathematicallogi1996ebbi|lang=en|isbn=9780387942582}} * {{Cite book|author=Robert I. Soare|title=Recursively Enumerable Sets and Degrees: A Study of Computable Functions and Computably Generated Sets|lang=en|isbn=9783540152996}} [[Categoria:Logica]] [[Categoria:Mathematica]] [[Categoria:Scientia computatralis]] [[Categoria:Alanus Mathison Turing]] {{Myrias|Mathematica}} 0tqljz3wrfii6lwfraktf6ns4gylicz 0 213471 3988220 3816782 2026-09-15T16:12:06Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988220 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{res|Signatura}} in [[logica mathematica]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] signorum alicuius linguae logicae. Sit, exempli gratia, [[formula (mathematica)|formula arithmetica]] ut <math>\forall x\,x+0=x</math> (quae dicit <math>x+0=x</math> cuique numero <math>x</math>). In hac formula <math>\forall</math>, <math>x</math> et <math>=</math> sunt signa logica, quia omnes formulae logicae his utuntur, sed non sunt <math>+</math> et <math>0</math>, quae sunt signa in hac tantum lingua. Igitur signatura huius linguae haec signa continet. Cura ut natura rerum quas continet signatura bene decernatur, quod signatura non constantes, functiones, relationes ipsas continet, sed tantum earum signa. == Definitio == Signatura et lingua definiendae sunt, ut [[structura (logica)|exemplares]] definiantur. Signatura <math>S</math> est aggregatio huiusmodi rerum: * Signa [[constans (mathematica)|constantis]], ut <math>c</math>; * Signa [[functio]]nis et cuique signo [[numerus naturalis]], ut <math>(f,n^f)</math>; * Signa [[relatio (mathematica)|relationis]] et cuique signo [[numerus naturalis]], ut <math>(R,n^R)</math>. Cuique signaturae <math>S</math> est lingua <math>L_S</math> sic definita: * Res primae sunt in aggregatione minima quae: :* Omnia signa constantis [[continuitas (mathematica)|continet]], et :* Omnia signa variabilis, id est <math>\{v_i\}_{i\in\omega}</math>, continet, et :* Si <math>(f,n^f)</math> est in aggregatione signorum functionis et <math>t_0,\dots,t_{n^f-1}</math> sunt res primae, tum <math>f(t_0,\dots,t_{n^f-1})</math> continet. * Formula sunt in aggregatione minima quae: :* Si <math>t_0,t_1</math> sunt res primae, tum <math>t_0=t_1</math> continet, et :* Si <math>(R,n^R)</math> est in aggregatione signorum relationis et <math>t_0,\dots,t_{n^R-1}</math> sunt res primae, tum <math>R(t_0,\dots,t_{n^R-1})</math> continet, et :* Si <math>\phi,\psi</math> sunt formulae, tum <math>(\phi\land\psi)</math> et <math>(\phi\lor\psi)</math> et <math>\neg\phi</math> continet, et :* Si <math>v_i</math> est signum variabilis et <math>\phi</math> est formula, tum <math>\exists v_i\,\phi</math> et <math>\forall v_i\,\phi</math> continet. * Denique lingua <math>L_S</math> definita est aggregatio omnium formularum. == Exempla == * Signatura [[theoria catervarum|catervarum]] est <math>(1,\cdot)</math>, in qua <math>1</math> est signum constantis, <math>\cdot</math> est signum functionis duarum variabilium. * Signatura arithmetica est <math>(0,+,\cdot,<)</math>, in qua <math>0</math> est signum constantis, <math>+,\cdot</math> sunt signa functionis duarum variabilium, <math><</math> est signum relationis unius variabilis. [[Categoria:Logica]] c2vhlaobx75n2ihi4ayn7772114bb5r 0 214826 3988270 3893625 2026-09-15T17:12:55Z Kontributor 2K 172405 img upleft; tabula: vicidata 3988270 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Boussac (Creuse) - Hôtel de ville.JPG|thumb|upright=.7|left|Boussac: vici conciliabulum.]] ''' Boussac ''' ([[Occitanice]] ''Boçac '') est commune [[Francia|Francicum]] 1239 incolarum (anno [[2022]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Crosa (praefectura Franciae)|Crosae]] in regione [[Lemovicensis (regio Franciae)|Lemovicensi]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Crosae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Boussac (Creuse)|Boussac}} * {{INSEE commune|23031|de=Boussac}} * [https://web.archive.org/web/20090828232231/http://www.boussac.fr/ Boussac pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Crosae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Crosae]] l6bia9a4y0hgm4dokh13vgfydd818dv 0 216135 3988126 3988016 2026-09-15T13:03:39Z Cyprianus Marcus 66550 3988126 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''], ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani], ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''], ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm_source=chatgpt.com ''Kkirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)''], ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasen]] * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Marienhagen]] * [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]] * [[Marklohe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Markloh'')</small> * [[Marl (Dümmer)|Marl]] * [[Marschacht]] * [[Martfeld]] * [[Marxen]] * [[Mechtersen]] * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm_source=chatgpt.com ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] ktdbdijjkiijm7ja7wsv3t8yrv79s16 3988401 3988126 2026-09-16T01:16:27Z Cyprianus Marcus 66550 3988401 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden''], ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani], ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''], ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine''], ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg''], ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm_source=chatgpt.com ''Kkirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)''], ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marschacht]] <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Martfeld]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Marxen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Mechtersen]] * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Meerbeck]] * [[Meine]] * [[Meinersen]] * [[Melbeck]] * [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Mellinghausen]] * [[Menslage]] * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merzen]] * [[Messenkamp]] * [[Messingen]] * [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]] * [[Misselwarden]] * [[Mittelnkirchen]] * [[Mittelstenahe]] * [[Moisburg]] * [[Molbergen]] * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerland]] * [[Moorweg]] * [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Müden (Alara)]] * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm_source=chatgpt.com ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm_source=chatgpt.com ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm_source=chatgpt.com ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm_source=chatgpt.com ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] b0htam95om0s49f52cqdupu39jh7ovx 0 217859 3988510 3956665 2026-09-16T11:41:26Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988510 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:La-force-dordogne.jpg|thumb|upright=.7|left|La Force: [[castellum]].]] ''' La Force ''' est commune [[Francia|Francicum]] 2702 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Duranius (praefectura Franciae)|Duranii]] in regione [[Aquitania (regio Franciae)|Aquitania]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Duranii]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|La Force (Dordogne)|La Force}} * [https://web.archive.org/web/20140821034812/http://www.pays-de-bergerac.com/Mairie/la-force/index.asp La Force pagina interretialis] * {{INSEE commune|24222|de=La Force}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Dordoniae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Dordoniae]] pitudin025rts1liohmjkitf8j39y0r 0 222460 3988117 3944995 2026-09-15T12:59:38Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988117 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} ''' Luplanté''' est commune [[Francia|Francicum]] 384 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Ebura et Lidericus|Eburae et Liderici]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Eburae et Liderici]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Luplanté|Luplanté}} * {{INSEE commune|28222|de=Luplanté}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Eburae et Liderici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Eburae et Liderici]] qk433yh08f1795a6nabvye2cz1i7zgu 0 223257 3988218 3948455 2026-09-15T16:11:06Z Grufo 64423 “copia” → “collectio” 3988218 wikitext text/x-wiki '''[[Linguistica]] quantitativa''' est [[disciplina academica|subdisciplina]] [[linguistica generalis|linguisticae generalis]] et disertius [[linguistica mathematica|linguisticae mathematicae]]. Linguistica quantitativa doctrinam, mutationem, et adhibitionem linguae tractat, cum structura [[lingua naturalis|linguarum naturalium]]. Linguas investigat per rationes [[statistica]]s; eius propositum exigens est formulatio [[lex|legum]] linguae et tandem generalis linguae theoria, sensu [[aggregatio (theoria classium)|collectionis]] legum linguarum coniunctatum.<ref>Reinhard Köhler, "Gegenstand und Arbeitsweise der Quantitativen Linguistik," in Köhler, Altmann, et Piotrowskie 2005:1–16.</ref> [[Linguistica synergetica]] ex initio pro hoc proposito designata est.<ref>Reinhard Köhler, "Synergetic linguistics," in Köhler, Altmann, et Piotrowskie 2005:760–774.</ref> Linguistica quantitativa [[empirismus|empirice]] conditur in eventibus statisticae linguae, disciplinae quae interpretari potest ut statistica linguarum vel statistica ullius rei linguisticae. Haec disciplina cum magnis ambitionibus rationalibus non necessario coniungitur. [[Linguistica corporum]] et [[linguistica computationalis]] sunt aliae disciplinae quae [[indicia empirica]] magni momenti contribuunt. == Historia == Primi conatus linguisticae quantitativae mundo [[antiquitas|antiquo]] [[Graecia antiqua|Graeco]] et [[India|Indico]] orti sunt. Unus ex fontibus historicis in adhibitionibus [[calculus coniunctionibus|combinatoricae]] ad res linguisticas consistit,<ref>N. L. Biggs, "The Roots of Combinatorics," ''Historia Mathematica'' 6 (1979):109–136.</ref> aliusque in simplicibus studiis [[statistica|statisticis]] conditus est, quae sub titulis [[colometria]] et [[stichometria]] inveniuntur.<ref>Adam Pawłowski, "Prolegomena to the History of Corpus and Quantitative Linguistics: Greek Antiquity," ''Glottotheory'' 1(2008):48–54.</ref> == Leges linguae in linguistica quantitativa == In linguistica quantitativa, notio [[lex|legis]] intellegitur ut classis [[hypothesis|hypothesum]] legitimarum quae ab adsumptionibus rationalibus conlectae sunt, [[mathematica|mathematice]] de [[quantitas|quantitate]] exprimuntur, ad alias leges in disciplina pertinentur, et in [[data|datis]] empiricis satis et prospere probatae sunt.<!-- i.e. which could not be refuted in spite of much effort to do so.--> De legibus linguisticae quantitativae, Köhler scribit: <blockquote>Monstrari potest has proprietates elementorum linguisticorum et coniunctionum inter eas stare in legibus universis quae severe [[mathematica|mathematice]] formari possunt eodem modo ut in [[scientia naturalis|scientiis naturalibus]] vulgo invenitur. Debemus in hoc contextu meminisse has leges ingenium [[stochastica|stochasticum]] habere; res singillatim non observantur (hoc erit nec necessarium nec possibile); eae potius [[probabilitas|probabilitates]] eventuum vel proportionum investigatarum determinant. Exempla contra ullum horum exemplorum facile inveniuntur; nihilominus, haec exempla leges congruentis non violant, quia variationes circum [[valor medius exspectatus|medianum]] statisticam non solum admitti sed etiam postulari debent; ipsae per quantitates a legibus congruentibus accurate determinantur. Hae res ab illis in [[scientia naturalis|scientiis naturalibus]] non differunt, quae multo ante veteres reliquerunt [[cosmotheoria]]s [[determinismus|determinismi]] et [[causalitas|causalitatis]] et in eorum loco exemparia [[statistica]]e et [[probabilitas|probabilitatis]] substituerunt.<ref>[[Anglice]]: "It can be shown that these properties of linguistic elements and of the relations among them abide by universal laws which can be formulated strictly mathematically in the same way as common in the natural sciences. One has to bear in mind in this context that these laws are of stochastic nature; they are not observed in every single case (this would be neither necessary nor possible); they rather determine the probabilities of the events or proportions under study. It is easy to find counterexamples to each of the above-mentioned examples; nevertheless, these cases do not violate the corresponding laws as variations around the statistical mean are not only admissible but even essential; they are themselves quantitatively exactly determined by the corresponding laws. This situation does not differ from that in the natural sciences, which have since long abandoned the old deterministic and causal views of the world and replaced them by statistical/probabilistic models."</ref><ref>Cf. notam 1, pp. 1–2.</ref></blockquote> == Stylistica == [[Stylistica]], investigatio stilorum [[poesis|poeticorum]] et non poeticorum, condi potest in rationibus [[statistica|statisticis]]; praeterea, fieri potest investigationes facere per certas formas (parametra) quas leges linguisticae habent in textibus variis modis scriptis. Linguistica quantitativa in talibus rebus investigationes stilisticae sustinet. Unus ex finibus praecipuis est ut indicia sint tam equa quam fieri potest, etiam saltem in parte regni rerum modi per leges linguae attactas. Una ex primis adsumptionibus linguisticae quantitativae est quod nonnullae leges (e.g., distributio longitudinum verborum) varia exemplaria requirunt, saltem varias legum aestimationes parametricas (distributione vel functiones), de genere textus dependens cui certus textus pertinet. Cum textus [[poesis|poetici]] investigantur, rationes linguisticae quantitativae sunt subdisciplina quantitativa [[litterae|litterarum]] studii, [[stylometria]] appellata.<ref>Alexander Mehler, "Eigenschaften der textuellen Einheiten und Systeme," in Köhler, Altmann, et Piotrowski 2005:325–348, esp. ''Quantitative Stilistik'', pp. 339–340.</ref><ref>Vivien Altmann et Gabriel Altmann, ''Anleitung zu quantitativen Textanalysen: Methoden und Anwendungen'' (Ludenscheidii: RAM-Verlag, 2008, ISBN 978-3-9802659-5-9).</ref> == Auctores magni momenti == * [[Gabriel Altmann]] (1931-2020)<ref>Peter Grzybek et Reinhard Köhler, eds., ''Exact Methods in the Study of Language and Text:. Dedicated to Gabriel Altmann on the Occasion of his 75th Birthday'' (Berolini et Novi Eboraci: Mouton de Gruyter, 2007).</ref> * [[Otto Behaghel]] (1854–1936]; vide [[Leges Behaghelianae|Leges Behaghelianas]]. * [[Carolus Henricus Best]]<ref>[[:de:Benutzer:Dr._Karl-Heinz_Best]]</ref><ref>[http://wwwuser.gwdg.de/~kbest/ Index].</ref> * [[Sergius Grigor'evič Čebanov]] (1897–1966)<ref>[[:de:Sergei Grigorjewitsch Tschebanow]].</ref> * [[Gulielmus Palin Elderton]] (1877–1962)<ref>Karl-Heinz Best (2009), "William Palin Elderton (1877-1962)," ''Glottometrics'' 19: 99–101 (PDF [https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g19zeit.pdf#page=102 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Gertraud Fenk-Oczlon]]<ref>[http://wwwu.uni-klu.ac.at/gfenk/ Situs interretialis Gertraud Fenk proprius].</ref> * [[Ernestus Gulielmus Förstemann]] (1822–1906)<ref>[[:de:Ernst Förstemann]]; Karl-Heinz Best (2006), "Ernst Wilhelm Förstemann (1822-1906)," ''Glottometrics'' 12: 77–86 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g12zeit-mit-Bild.pdf#page=82 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Gulielmus Fucks]] (1902–1990)<ref>Dieter Aichele, "Das Werk von W. Fucks," ''Quantitative Linguistik – Quantitative Linguistics: Ein internationales Handbuch,'' ed. Reinhard Köhler, Gabriel Altmann, et Rajmund G. Piotrowskide (Berolini et Noci Ebroaci: Gruyter, 2005), 152–58, ISBN 3-11-015578-8.</ref> * [[Petrus Grzybek]] (1957-2019)<ref>[https://web.archive.org/web/20120929070246/http://www.uni-graz.at/peter.grzybek/site.php?show=1 Peter Grzybek : Homepage : Home / Kontakt].</ref> * [[Gustavus Herdan]] (1897–1968);<ref>[[:de:Gustav Herdan]].</ref><ref>[http://lql.uni-trier.de/index.php/Herdan_dimension Herdan dimension - Laws in Quantitative Linguistics].</ref> * [[Luděk Hřebíček]] (1934)<ref>[[:de:Luděk Hřebíček]].</ref> * [[Fridericus Gulielmus Kaeding]] (1843–1928)<ref>[[:de:Friedrich Wilhelm Kaeding]].</ref> * [[Reinhardus Köhler]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150407162235/http://www.uni-trier.de/index.php?id=11131 Universität Trier: Prof. Dr. Reinhard Köhler].</ref> * [[Werner Lehfeldt]] (1943)<ref>[http://www.uni-goettingen.de/de/51122.html "Lehfeldt, Werner, Prof. em. Dr,"] www.uni-goettingen.de (Georg-August-Universität Göttingen).</ref> * [[Victor Vasil'evič Levickij]] (1938–2012)<ref>Festschrift on the occasion of the 70th anniversary: ''Problems of General, Germanic and Slavic Linguistics: Papers for 70th Anniversary of Professor V. Levickij,'' ed. Gabriel Altmann, Iryna Zadoroshna, Yuliya Matskulyak. Books, Chernivtsi 2008. (Nullum ISBN.) Levickij dedicatum: ''Glottometrics'' 16, 2008 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g16zeit.pdf#page=1 ram-verlag.eu PDF]); Emmerich Kelih, "Der Czernowitzer Beitrag zur Quantitativen Linguistik: Zum 70. Geburtstag von Prof. Dr. Habil. Viktor V. Levickij," ''Naukovyj Visnyk Černivec’koho Universytetu: Hermans’ka filolohija: Vypusk 407'' 2008: 3–10.</ref> * [[Haitao Liu]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150408072449/http://mypage.zju.edu.cn/en/lht Human-Language-Computer - staff Homepage, ZJU].</ref> * [[Helmuthus Meier]] (1897–1973) * [[Paulus Menzerath]] (1883–1954),<ref>Karl-Heinz Best, "Paul Menzerath (1883-1954)," ''Glottometrics'' 14, 2007: 86–98 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g14zeit.pdf#page=89 ram-verlag.eu] PDF).</ref> vide [[Lex Menzerathiana]]. * [[Sizuo Mizutani]] (1926)<ref>Shizuo Mizutani (2006), "Portrait on the occasion of his 80th anniversary," ''Glottometrics'' 12 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g12zeit-mit-Bild.pdf#page=3 ram-verlag.eu PDF]); de Mizutani: Naoko Maruyama: ''Sizuo Mizutani (1926). The Founder of Japanese Quantitative Linguistics,'' ''Glottometrics'' 10, 2005: 99–107 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g10zeit.pdf#page=94 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Augustus de Morgan]] (1806–1871). * [[Carolus Muller, Straßburg]]<ref>Charles Muller, ''Initiation à la statistique linguistique'' (Lutetiae: Larousse 1968); Theodisce: ''Einführung in die Sprachstatistik'' (Monaci: Hueber, 1972).</ref> * [[Raimundus G. Piotrowski]]<ref>Rajmund G. Piotrowski, R. G. Piotrovskij; cf. legem Piotrowskianam: http://lql.uni-trier.de/index.php/Change_in_language</ref><ref>[[:de:Piotrowski-Gesetz]].</ref> * [[L. A. Sherman]] * [[Juhan Tuldava]] (1922–2003)<ref>''Journal of Quantitative Linguistics'' 4(1), 1997 (Festschrift Honoris Juh. Tuldava).</ref> * Andreas Wilson, Lancaster<ref>[https://web.archive.org/web/20140611021658/http://www.ling.lancs.ac.uk/profiles/andrew-wilson Dr Andrew Wilson - Linguistics and English Language at Lancaster University].</ref> * [[Albertus Thumb]] (1865–1915)<ref>[[:de:Albert Thumb]].</ref> * [[Georgius Kingsley Zipf]] (1902–1950); vide [[Lex Zipfiana]]. * [[Eberhardus Zwirner]] (1899–1984); vide [[Phonometria]].<ref>[[:de:Eberhard Zwirner]].</ref> {{NexInt}} * [[Linguistica comparativa quantitativa]] * [[Quantificatio]] * [[Translatio machinalis]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * Best, Karl-Heinz. [[2006]]. ''Quantitative Linguistik. Eine Annäherung''. 3., stark überarbeitete und ergänzte Auflage. Goettingen: Peust & Gutschmidt. ISBN 3-933043-17-4. * Best, Karl-Heinz, et Otto Rottmann. [[2017]]. ''Quantitative Linguistics, an Invitation.'' Lüdenscheid: RAM-Verlag. ISBN 978-3-942303-51-4. * Guiter, H., et M. V. Arapov, eds. [[1982]]. ''Studies on Zipf's Law.'' Bochum: Brockmeyer. ISBN 3-88339-244-8. * Köhler, Reinhard, cum Christiane Hoffmann. [[1995]]. ''Bibliography of Quantitative Linguistics.'' Amstelodami et Philadelphiae: Benjamins. ISBN 90-272-3751-4. * Köhler, Reinhard, Gabriel Altmann, et Rajmund G. Piotrowski, eds. [[2005]]. ''Quantitative Linguistik: Quantitative Linguistics: Ein internationales Handbuch: An International Handbook.'' Berolini et Novi Eboraci: de Gruyter. ISBN 3-11-015578-8. * Liu, Haitao, et Wei Huang. [[2012]]. [https://web.archive.org/web/20160304042704/http://www.journals.zju.edu.cn/soc/CN/abstract/abstract10497.shtml Quantitative Linguistics: State of the Art, Theories and Methods.] ''Journal of Zhejiang University (Humanities and Social Science)'' 43(2):178–192. == Nexus externi == * [http://www.iqla.org IQLA,] www.iqla.org (International Quantitative Linguistics Association) [[Categoria:Investigatio quantitativa]] [[Categoria:Linguistica quantitativa| ]] 0u9yjm8usx1twq9fj6rf76fjg17axox 3988219 3988218 2026-09-15T16:11:16Z Grufo 64423 3988219 wikitext text/x-wiki {{res|[[Linguistica]] quantitativa}} est [[disciplina academica|subdisciplina]] [[linguistica generalis|linguisticae generalis]] et disertius [[linguistica mathematica|linguisticae mathematicae]]. Linguistica quantitativa doctrinam, mutationem, et adhibitionem linguae tractat, cum structura [[lingua naturalis|linguarum naturalium]]. Linguas investigat per rationes [[statistica]]s; eius propositum exigens est formulatio [[lex|legum]] linguae et tandem generalis linguae theoria, sensu [[aggregatio (theoria classium)|collectionis]] legum linguarum coniunctatum.<ref>Reinhard Köhler, "Gegenstand und Arbeitsweise der Quantitativen Linguistik," in Köhler, Altmann, et Piotrowskie 2005:1–16.</ref> [[Linguistica synergetica]] ex initio pro hoc proposito designata est.<ref>Reinhard Köhler, "Synergetic linguistics," in Köhler, Altmann, et Piotrowskie 2005:760–774.</ref> Linguistica quantitativa [[empirismus|empirice]] conditur in eventibus statisticae linguae, disciplinae quae interpretari potest ut statistica linguarum vel statistica ullius rei linguisticae. Haec disciplina cum magnis ambitionibus rationalibus non necessario coniungitur. [[Linguistica corporum]] et [[linguistica computationalis]] sunt aliae disciplinae quae [[indicia empirica]] magni momenti contribuunt. == Historia == Primi conatus linguisticae quantitativae mundo [[antiquitas|antiquo]] [[Graecia antiqua|Graeco]] et [[India|Indico]] orti sunt. Unus ex fontibus historicis in adhibitionibus [[calculus coniunctionibus|combinatoricae]] ad res linguisticas consistit,<ref>N. L. Biggs, "The Roots of Combinatorics," ''Historia Mathematica'' 6 (1979):109–136.</ref> aliusque in simplicibus studiis [[statistica|statisticis]] conditus est, quae sub titulis [[colometria]] et [[stichometria]] inveniuntur.<ref>Adam Pawłowski, "Prolegomena to the History of Corpus and Quantitative Linguistics: Greek Antiquity," ''Glottotheory'' 1(2008):48–54.</ref> == Leges linguae in linguistica quantitativa == In linguistica quantitativa, notio [[lex|legis]] intellegitur ut classis [[hypothesis|hypothesum]] legitimarum quae ab adsumptionibus rationalibus conlectae sunt, [[mathematica|mathematice]] de [[quantitas|quantitate]] exprimuntur, ad alias leges in disciplina pertinentur, et in [[data|datis]] empiricis satis et prospere probatae sunt.<!-- i.e. which could not be refuted in spite of much effort to do so.--> De legibus linguisticae quantitativae, Köhler scribit: <blockquote>Monstrari potest has proprietates elementorum linguisticorum et coniunctionum inter eas stare in legibus universis quae severe [[mathematica|mathematice]] formari possunt eodem modo ut in [[scientia naturalis|scientiis naturalibus]] vulgo invenitur. Debemus in hoc contextu meminisse has leges ingenium [[stochastica|stochasticum]] habere; res singillatim non observantur (hoc erit nec necessarium nec possibile); eae potius [[probabilitas|probabilitates]] eventuum vel proportionum investigatarum determinant. Exempla contra ullum horum exemplorum facile inveniuntur; nihilominus, haec exempla leges congruentis non violant, quia variationes circum [[valor medius exspectatus|medianum]] statisticam non solum admitti sed etiam postulari debent; ipsae per quantitates a legibus congruentibus accurate determinantur. Hae res ab illis in [[scientia naturalis|scientiis naturalibus]] non differunt, quae multo ante veteres reliquerunt [[cosmotheoria]]s [[determinismus|determinismi]] et [[causalitas|causalitatis]] et in eorum loco exemparia [[statistica]]e et [[probabilitas|probabilitatis]] substituerunt.<ref>[[Anglice]]: "It can be shown that these properties of linguistic elements and of the relations among them abide by universal laws which can be formulated strictly mathematically in the same way as common in the natural sciences. One has to bear in mind in this context that these laws are of stochastic nature; they are not observed in every single case (this would be neither necessary nor possible); they rather determine the probabilities of the events or proportions under study. It is easy to find counterexamples to each of the above-mentioned examples; nevertheless, these cases do not violate the corresponding laws as variations around the statistical mean are not only admissible but even essential; they are themselves quantitatively exactly determined by the corresponding laws. This situation does not differ from that in the natural sciences, which have since long abandoned the old deterministic and causal views of the world and replaced them by statistical/probabilistic models."</ref><ref>Cf. notam 1, pp. 1–2.</ref></blockquote> == Stylistica == [[Stylistica]], investigatio stilorum [[poesis|poeticorum]] et non poeticorum, condi potest in rationibus [[statistica|statisticis]]; praeterea, fieri potest investigationes facere per certas formas (parametra) quas leges linguisticae habent in textibus variis modis scriptis. Linguistica quantitativa in talibus rebus investigationes stilisticae sustinet. Unus ex finibus praecipuis est ut indicia sint tam equa quam fieri potest, etiam saltem in parte regni rerum modi per leges linguae attactas. Una ex primis adsumptionibus linguisticae quantitativae est quod nonnullae leges (e.g., distributio longitudinum verborum) varia exemplaria requirunt, saltem varias legum aestimationes parametricas (distributione vel functiones), de genere textus dependens cui certus textus pertinet. Cum textus [[poesis|poetici]] investigantur, rationes linguisticae quantitativae sunt subdisciplina quantitativa [[litterae|litterarum]] studii, [[stylometria]] appellata.<ref>Alexander Mehler, "Eigenschaften der textuellen Einheiten und Systeme," in Köhler, Altmann, et Piotrowski 2005:325–348, esp. ''Quantitative Stilistik'', pp. 339–340.</ref><ref>Vivien Altmann et Gabriel Altmann, ''Anleitung zu quantitativen Textanalysen: Methoden und Anwendungen'' (Ludenscheidii: RAM-Verlag, 2008, ISBN 978-3-9802659-5-9).</ref> == Auctores magni momenti == * [[Gabriel Altmann]] (1931-2020)<ref>Peter Grzybek et Reinhard Köhler, eds., ''Exact Methods in the Study of Language and Text:. Dedicated to Gabriel Altmann on the Occasion of his 75th Birthday'' (Berolini et Novi Eboraci: Mouton de Gruyter, 2007).</ref> * [[Otto Behaghel]] (1854–1936]; vide [[Leges Behaghelianae|Leges Behaghelianas]]. * [[Carolus Henricus Best]]<ref>[[:de:Benutzer:Dr._Karl-Heinz_Best]]</ref><ref>[http://wwwuser.gwdg.de/~kbest/ Index].</ref> * [[Sergius Grigor'evič Čebanov]] (1897–1966)<ref>[[:de:Sergei Grigorjewitsch Tschebanow]].</ref> * [[Gulielmus Palin Elderton]] (1877–1962)<ref>Karl-Heinz Best (2009), "William Palin Elderton (1877-1962)," ''Glottometrics'' 19: 99–101 (PDF [https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g19zeit.pdf#page=102 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Gertraud Fenk-Oczlon]]<ref>[http://wwwu.uni-klu.ac.at/gfenk/ Situs interretialis Gertraud Fenk proprius].</ref> * [[Ernestus Gulielmus Förstemann]] (1822–1906)<ref>[[:de:Ernst Förstemann]]; Karl-Heinz Best (2006), "Ernst Wilhelm Förstemann (1822-1906)," ''Glottometrics'' 12: 77–86 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g12zeit-mit-Bild.pdf#page=82 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Gulielmus Fucks]] (1902–1990)<ref>Dieter Aichele, "Das Werk von W. Fucks," ''Quantitative Linguistik – Quantitative Linguistics: Ein internationales Handbuch,'' ed. Reinhard Köhler, Gabriel Altmann, et Rajmund G. Piotrowskide (Berolini et Noci Ebroaci: Gruyter, 2005), 152–58, ISBN 3-11-015578-8.</ref> * [[Petrus Grzybek]] (1957-2019)<ref>[https://web.archive.org/web/20120929070246/http://www.uni-graz.at/peter.grzybek/site.php?show=1 Peter Grzybek : Homepage : Home / Kontakt].</ref> * [[Gustavus Herdan]] (1897–1968);<ref>[[:de:Gustav Herdan]].</ref><ref>[http://lql.uni-trier.de/index.php/Herdan_dimension Herdan dimension - Laws in Quantitative Linguistics].</ref> * [[Luděk Hřebíček]] (1934)<ref>[[:de:Luděk Hřebíček]].</ref> * [[Fridericus Gulielmus Kaeding]] (1843–1928)<ref>[[:de:Friedrich Wilhelm Kaeding]].</ref> * [[Reinhardus Köhler]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150407162235/http://www.uni-trier.de/index.php?id=11131 Universität Trier: Prof. Dr. Reinhard Köhler].</ref> * [[Werner Lehfeldt]] (1943)<ref>[http://www.uni-goettingen.de/de/51122.html "Lehfeldt, Werner, Prof. em. Dr,"] www.uni-goettingen.de (Georg-August-Universität Göttingen).</ref> * [[Victor Vasil'evič Levickij]] (1938–2012)<ref>Festschrift on the occasion of the 70th anniversary: ''Problems of General, Germanic and Slavic Linguistics: Papers for 70th Anniversary of Professor V. Levickij,'' ed. Gabriel Altmann, Iryna Zadoroshna, Yuliya Matskulyak. Books, Chernivtsi 2008. (Nullum ISBN.) Levickij dedicatum: ''Glottometrics'' 16, 2008 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g16zeit.pdf#page=1 ram-verlag.eu PDF]); Emmerich Kelih, "Der Czernowitzer Beitrag zur Quantitativen Linguistik: Zum 70. Geburtstag von Prof. Dr. Habil. Viktor V. Levickij," ''Naukovyj Visnyk Černivec’koho Universytetu: Hermans’ka filolohija: Vypusk 407'' 2008: 3–10.</ref> * [[Haitao Liu]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150408072449/http://mypage.zju.edu.cn/en/lht Human-Language-Computer - staff Homepage, ZJU].</ref> * [[Helmuthus Meier]] (1897–1973) * [[Paulus Menzerath]] (1883–1954),<ref>Karl-Heinz Best, "Paul Menzerath (1883-1954)," ''Glottometrics'' 14, 2007: 86–98 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g14zeit.pdf#page=89 ram-verlag.eu] PDF).</ref> vide [[Lex Menzerathiana]]. * [[Sizuo Mizutani]] (1926)<ref>Shizuo Mizutani (2006), "Portrait on the occasion of his 80th anniversary," ''Glottometrics'' 12 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g12zeit-mit-Bild.pdf#page=3 ram-verlag.eu PDF]); de Mizutani: Naoko Maruyama: ''Sizuo Mizutani (1926). The Founder of Japanese Quantitative Linguistics,'' ''Glottometrics'' 10, 2005: 99–107 ([https://www.ram-verlag.eu/wp-content/uploads/2018/08/g10zeit.pdf#page=94 ram-verlag.eu PDF]).</ref> * [[Augustus de Morgan]] (1806–1871). * [[Carolus Muller, Straßburg]]<ref>Charles Muller, ''Initiation à la statistique linguistique'' (Lutetiae: Larousse 1968); Theodisce: ''Einführung in die Sprachstatistik'' (Monaci: Hueber, 1972).</ref> * [[Raimundus G. Piotrowski]]<ref>Rajmund G. Piotrowski, R. G. Piotrovskij; cf. legem Piotrowskianam: http://lql.uni-trier.de/index.php/Change_in_language</ref><ref>[[:de:Piotrowski-Gesetz]].</ref> * [[L. A. Sherman]] * [[Juhan Tuldava]] (1922–2003)<ref>''Journal of Quantitative Linguistics'' 4(1), 1997 (Festschrift Honoris Juh. Tuldava).</ref> * Andreas Wilson, Lancaster<ref>[https://web.archive.org/web/20140611021658/http://www.ling.lancs.ac.uk/profiles/andrew-wilson Dr Andrew Wilson - Linguistics and English Language at Lancaster University].</ref> * [[Albertus Thumb]] (1865–1915)<ref>[[:de:Albert Thumb]].</ref> * [[Georgius Kingsley Zipf]] (1902–1950); vide [[Lex Zipfiana]]. * [[Eberhardus Zwirner]] (1899–1984); vide [[Phonometria]].<ref>[[:de:Eberhard Zwirner]].</ref> {{NexInt}} * [[Linguistica comparativa quantitativa]] * [[Quantificatio]] * [[Translatio machinalis]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * Best, Karl-Heinz. [[2006]]. ''Quantitative Linguistik. Eine Annäherung''. 3., stark überarbeitete und ergänzte Auflage. Goettingen: Peust & Gutschmidt. ISBN 3-933043-17-4. * Best, Karl-Heinz, et Otto Rottmann. [[2017]]. ''Quantitative Linguistics, an Invitation.'' Lüdenscheid: RAM-Verlag. ISBN 978-3-942303-51-4. * Guiter, H., et M. V. Arapov, eds. [[1982]]. ''Studies on Zipf's Law.'' Bochum: Brockmeyer. ISBN 3-88339-244-8. * Köhler, Reinhard, cum Christiane Hoffmann. [[1995]]. ''Bibliography of Quantitative Linguistics.'' Amstelodami et Philadelphiae: Benjamins. ISBN 90-272-3751-4. * Köhler, Reinhard, Gabriel Altmann, et Rajmund G. Piotrowski, eds. [[2005]]. ''Quantitative Linguistik: Quantitative Linguistics: Ein internationales Handbuch: An International Handbook.'' Berolini et Novi Eboraci: de Gruyter. ISBN 3-11-015578-8. * Liu, Haitao, et Wei Huang. [[2012]]. [https://web.archive.org/web/20160304042704/http://www.journals.zju.edu.cn/soc/CN/abstract/abstract10497.shtml Quantitative Linguistics: State of the Art, Theories and Methods.] ''Journal of Zhejiang University (Humanities and Social Science)'' 43(2):178–192. == Nexus externi == * [http://www.iqla.org IQLA,] www.iqla.org (International Quantitative Linguistics Association) [[Categoria:Investigatio quantitativa]] [[Categoria:Linguistica quantitativa| ]] 1e5fhq4lb4f1f6qqeoogjz4c1kpw2zi 0 230794 3988478 3500201 2026-09-16T08:40:35Z ~2026-49405-65 214731 3988478 wikitext text/x-wiki {{L-1}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Tuchapets.jpg|thumb|''Sua Eccelentia Basilius Tučapeć, die [[12 Octobris]] [[2014]], in monasterio basiliano Pokotylivkae, apud [[Charkovia]]m'']] '''Basilius Vladimirus Tučapeć''', [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|O.S.B.M.]] (vulgo ''Vasyl' Volodymyr Tučapec''', [[Ucrainice]]: ''Василь Володимир Тучапець, ЧСВВ''; natus [[Iavorovia]]e, [[Ucraina]], die [[29 Septembris]] [[1967]], est [[episcopus]] [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae|Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainorum]], primus [[exarcha]] [[Charkovia|Charkoviensis]]. Vladimirus Tučapeć natus est Iavoroviae, in regione [[Leopolis|Leopolitana]] [[Ucraina]]e, die 27 Septembris 1967 in familia Basilii et Catherinae de Datsko Tučapeć. Studebat in schola media Iavoroviae (1974-1982), in schola technica in Ivano-Frankovo (1982-1986) neque annum propedeuticum et annum primum Instituti Polytechnici Leopolitani explevit. Die [[10 Novembris]] [[1986]] is [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|Ordinem Basilianum Sancti Iosaphat]] ingressus est, durante activitate clandestina Ordinis. Annis 1986-1988 servitium [[miles|militare]] in [[Exercitus sovieticus|Exercitu Sovietico]] exercuit. Die 12 Martii 1989 in monasterio Hoševiensi Vladimirus Tučapeć habitum basilianum accepit, nomen religiosum Basilii assumens. Novitiatum expletavit primum in ipso monasterio Hoševiensi et postea in monasterio Krechoviensi sub directione novitiatus Magistri Theodosii Jankiv. Novitiato expleto, die [[6 Octobris]] [[1991]] [[professio religiosa|vota temporalia]] nuncupavit, sollemnem autem professionem votorum perpetuorum in [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|Ordine Basiliano]] emissit die [[29 Decembris]] [[1996]] Žovkvae. Annibus [[1991]]–[[1997]] [[philosophia]]e et [[theologia]]e studebat in Pontificia Facultate Theologica [[Varsovia|Varsoviensi]], in sectione Sancti Ioannis Baptistae. Die [[5 Ianuarii]] [[1997]] in [[Ivano-Frankivsk]] Basilius Tučapeć ordinationem diaconalem accepit a [[Sophronius Stephanus Dmyterko|Sophronio Dmyterko]], O.S.B.M., episcopo Ivano-Frankoviensi. Die 12 Iulii 1997 in ecclesia cathedrali Ivano-Frankoviensi is ordinationem presbyteralem accepit ab ipso episcopo. Post suam ordinationem presbyteralem is varia munera exercebat: superioris et parochi in Zoločiv (1998-2000), hegumeni et parochi in Krechiv (2000-2002), parochi Žovkvae (2002-2005). Asceticae docebat in Instituto Basiliano Studiorum Philosophico-Theologicorum in Zoločiv (1998-2000) et in Collegio Charkoviensi Orthodoxae Ecclesiae Autocephalis Ucrainae. Annibus 2005-2014 is erat superior monasterii Sancti Basilii Magni [[Kiovia]]e. Erat simul oeconomus monasterii et vicarius paroecialis. Annibus 2012-2014 is erat Vicarius Provincialis Provinciae Basilianorum Sanctissimi Salvatoris in Ucraina. Die [[2 Aprilis]] [[2014]], Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] nominavit sacerdotem Basilium Tučapeć [[Episcopus titularis|episcopum titularem]] Centurionis, primum [[exarcha]]m novae exarchiae Charkoviensis. Consecratus est die [[21 Maii]] [[2014]] ab [[Sventoslaus Ševčuk|Sventoslao Ševčuk]], Archiepiscopo Maiore Kioviensi-Haliciensi, Basilio Medwit, O.S.B.M., exarcha emerito Donetskiensi-Charkoviensi, et Stephano Meniok, C.Ss.R., exarcha [[Donetsk]]iensi. Posessio canonica sui officii fuit die [[1 Iunii]] 2014 Charkoviae. == Nexus externi == * {{CathHierBishop|tucha}} * [http://risu.org.ua/ua/index/reference/persons/55967/ Curriculum vitae] {{ling|Ucrainice}} * [http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2014/04/02/0231/00512.pdf Curriculum vitae] {{ling|Italice}} {{DEFAULTSORT:Tucapets Basilius}} [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainae]] [[Categoria:Basiliani Sancti Iosaphat]] [[Categoria:Nati 1967]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Clerici Ucrainae]] 69jgybc3mlyod8tlvrxu4afp99101hk 3988479 3988478 2026-09-16T08:40:49Z ~2026-49405-65 214731 3988479 wikitext text/x-wiki {{L-1}} {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Tuchapets.jpg|thumb|''Sua Eccelentia Basilius Tučapeć, die [[12 Octobris]] [[2014]], in monasterio basiliano Pokotylivkae, apud [[Charkovia]]m'']] '''Basilius Vladimirus Tučapeć''', [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|O.S.B.M.]] (vulgo ''Vasyl' Volodymyr Tučapec{{'}}'', [[Ucrainice]]: ''Василь Володимир Тучапець, ЧСВВ''; natus [[Iavorovia]]e, [[Ucraina]], die [[29 Septembris]] [[1967]], est [[episcopus]] [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae|Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainorum]], primus [[exarcha]] [[Charkovia|Charkoviensis]]. Vladimirus Tučapeć natus est Iavoroviae, in regione [[Leopolis|Leopolitana]] [[Ucraina]]e, die 27 Septembris 1967 in familia Basilii et Catherinae de Datsko Tučapeć. Studebat in schola media Iavoroviae (1974-1982), in schola technica in Ivano-Frankovo (1982-1986) neque annum propedeuticum et annum primum Instituti Polytechnici Leopolitani explevit. Die [[10 Novembris]] [[1986]] is [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|Ordinem Basilianum Sancti Iosaphat]] ingressus est, durante activitate clandestina Ordinis. Annis 1986-1988 servitium [[miles|militare]] in [[Exercitus sovieticus|Exercitu Sovietico]] exercuit. Die 12 Martii 1989 in monasterio Hoševiensi Vladimirus Tučapeć habitum basilianum accepit, nomen religiosum Basilii assumens. Novitiatum expletavit primum in ipso monasterio Hoševiensi et postea in monasterio Krechoviensi sub directione novitiatus Magistri Theodosii Jankiv. Novitiato expleto, die [[6 Octobris]] [[1991]] [[professio religiosa|vota temporalia]] nuncupavit, sollemnem autem professionem votorum perpetuorum in [[Ordo Basilianus Sancti Iosaphat|Ordine Basiliano]] emissit die [[29 Decembris]] [[1996]] Žovkvae. Annibus [[1991]]–[[1997]] [[philosophia]]e et [[theologia]]e studebat in Pontificia Facultate Theologica [[Varsovia|Varsoviensi]], in sectione Sancti Ioannis Baptistae. Die [[5 Ianuarii]] [[1997]] in [[Ivano-Frankivsk]] Basilius Tučapeć ordinationem diaconalem accepit a [[Sophronius Stephanus Dmyterko|Sophronio Dmyterko]], O.S.B.M., episcopo Ivano-Frankoviensi. Die 12 Iulii 1997 in ecclesia cathedrali Ivano-Frankoviensi is ordinationem presbyteralem accepit ab ipso episcopo. Post suam ordinationem presbyteralem is varia munera exercebat: superioris et parochi in Zoločiv (1998-2000), hegumeni et parochi in Krechiv (2000-2002), parochi Žovkvae (2002-2005). Asceticae docebat in Instituto Basiliano Studiorum Philosophico-Theologicorum in Zoločiv (1998-2000) et in Collegio Charkoviensi Orthodoxae Ecclesiae Autocephalis Ucrainae. Annibus 2005-2014 is erat superior monasterii Sancti Basilii Magni [[Kiovia]]e. Erat simul oeconomus monasterii et vicarius paroecialis. Annibus 2012-2014 is erat Vicarius Provincialis Provinciae Basilianorum Sanctissimi Salvatoris in Ucraina. Die [[2 Aprilis]] [[2014]], Papa [[Franciscus (papa)|Franciscus]] nominavit sacerdotem Basilium Tučapeć [[Episcopus titularis|episcopum titularem]] Centurionis, primum [[exarcha]]m novae exarchiae Charkoviensis. Consecratus est die [[21 Maii]] [[2014]] ab [[Sventoslaus Ševčuk|Sventoslao Ševčuk]], Archiepiscopo Maiore Kioviensi-Haliciensi, Basilio Medwit, O.S.B.M., exarcha emerito Donetskiensi-Charkoviensi, et Stephano Meniok, C.Ss.R., exarcha [[Donetsk]]iensi. Posessio canonica sui officii fuit die [[1 Iunii]] 2014 Charkoviae. == Nexus externi == * {{CathHierBishop|tucha}} * [http://risu.org.ua/ua/index/reference/persons/55967/ Curriculum vitae] {{ling|Ucrainice}} * [http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2014/04/02/0231/00512.pdf Curriculum vitae] {{ling|Italice}} {{DEFAULTSORT:Tucapets Basilius}} [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Graeco-Catholicae Ucrainae]] [[Categoria:Basiliani Sancti Iosaphat]] [[Categoria:Nati 1967]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Clerici Ucrainae]] 315if98ixgv4wk75gnz9190jy3z8jqf 0 237611 3988507 3896226 2026-09-16T11:22:54Z Kontributor 2K 172405 communis tabula: in capsa urbis Vicidata 3988507 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Mer_centre-ville.jpg|thumb|upright=.7|left|Mer: despectus in medium vicum.]] '''Mer''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 6250 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Lidericus et Carus|Liderici et Cari]] in regione [[Centrum et Vallis Ligeris|Centri et Valle Ligeris]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Liderici et Cari]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Mer (Loir-et-Cher)|Mer}} * {{INSEE commune|41136|de=Mer}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=22028 De hoc communi apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20170107130312/http://www.ville-de-mer.com/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Liderici et Cari]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Liderici et Cari]] lkz26vw9g2931ghitqb8h61euxr5ntv 0 239885 3988113 3987243 2026-09-15T12:55:54Z Cyprianus Marcus 66550 3988113 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in AUR.svg|thumb|Communia in Auriaco Circulo.]] '''Circulus Auriacum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Aurich''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. Usque ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, et ex anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. [[Caput (urbs)|Caput]] circuli est [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]] urbs.<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> == Historia == Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]], [[ager]] antiqui circuli Norden{{dubsig}} cum Auriaco consociatus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'') (urbs et caput circuli, 40&thinsp;637 incolae) * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'') (insula, 564) * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'') (12&thinsp;228) * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'') (4525) * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'') (8563) * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'') (6906) * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'') (insula, 1540) * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') (13&thinsp;646) * [[Norden]]{{dubsig}} (oppidum, 24&thinsp;887) * [[Norderney]]{{dubsig}} (insula et oppidum, 5845) * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> (sedes administrationis: Ihlowerfehn) (12&thinsp;139) * [[Südbrookmerland]]{{dubsig}} (18&thinsp;509) * [[Wiesmoor]]{{dubsig}} (oppidum 12&thinsp;887) * [[Brocmannia (commune generale)|Brocmannia]]<ref name="Brocmannia">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1881/0666/image,info ''Ostfriesisches Urkundenbuch''], ubi dicitur "(...) in Brocmannia, Haro Ayldysna, capitalis in Falerna, ac Folcmarus, capitaneus (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brookmerland'') commune generale (13&thinsp;204) ** [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'') (1859) ** [[Marienhafe]]{{dubsig}} (sedes administrationis, 2253) ** [[Osteel]]{{dubsig}} (2201) ** [[Rechtsupweg]]{{dubsig}} (2060) ** [[Upgant-Schott]]{{dubsig}} (3802) ** [[Wirdum]]{{dubsig}} (1029) * [[Haga (commune generale)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) commune generale (10&thinsp;978) ** [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') (2620) ** [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) (oppidum et sedes administrationis, 6162) ** [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'') (993) ** [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') (758) ** [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/#google_vignette Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'') (445) * Ager ad commune non pertinens: ** [[Memmert]] (insula, 5,17 km² non habitata) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landkreis Aurich|Circulum Auriacum}} [http://www.landkreis-aurich Situs interretialis Auriaci proprius.]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Circulus Auriacum}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] [[Categoria:Frisia orientalis]] d7vi6fcax0w65aur550f7p4o8dnizaz 3988381 3988113 2026-09-16T00:12:02Z Cyprianus Marcus 66550 3988381 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in AUR.svg|thumb|Communia in Auriaco Circulo.]] '''Circulus Auriacum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Aurich''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. Usque ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, et ex anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. [[Caput (urbs)|Caput]] circuli est [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]] urbs.<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> == Historia == Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]], [[ager]] antiqui circuli Norden{{dubsig}} cum Auriaco consociatus est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'') (urbs et caput circuli, 40&thinsp;637 incolae) * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'') (insula, 564) * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'') (12&thinsp;228) * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'') (4525) * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'') (8563) * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'') (6906) * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'') (insula, 1540) * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') (13&thinsp;646) * [[Norden]]{{dubsig}} (oppidum, 24&thinsp;887) * [[Norderney]]{{dubsig}} (insula et oppidum, 5845) * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> (sedes administrationis: Ihlowerfehn) (12&thinsp;139) * [[Südbrookmerland]]{{dubsig}} (18&thinsp;509) * [[Wiesmoor]]{{dubsig}} (oppidum 12&thinsp;887) * [[Brocmannia (commune generale)|Brocmannia]]<ref name="Brocmannia">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1881/0666/image,info ''Ostfriesisches Urkundenbuch''], ubi dicitur "(...) in Brocmannia, Haro Ayldysna, capitalis in Falerna, ac Folcmarus, capitaneus (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brookmerland'') commune generale (13&thinsp;204) ** [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') (oppidum et sedes administrationis, 2253) ** [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'') (1859) ** [[Osteel]]{{dubsig}} (2201) ** [[Rechtsupweg]]{{dubsig}} (2060) ** [[Upgant-Schott]]{{dubsig}} (3802) ** [[Wirdum]]{{dubsig}} (1029) * [[Haga (commune generale)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) commune generale (10&thinsp;978) ** [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') (2620) ** [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) (oppidum et sedes administrationis, 6162) ** [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'') (993) ** [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') (758) ** [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/#google_vignette Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'') (445) * Ager ad commune non pertinens: ** [[Memmert]] (insula, 5,17 km² non habitata) ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Landkreis Aurich|Circulum Auriacum}} [http://www.landkreis-aurich Situs interretialis Auriaci proprius.]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Circulus Auriacum}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] [[Categoria:Frisia orientalis]] sfrcbom8b2wb1176kqx8p07d2b3xdjf 0 244606 3988213 3770729 2026-09-15T16:07:51Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988213 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Arnold Schoenberg la 1948.jpg|thumb|200px|[[Arnoldus Schoenberg]], [[Angelopolis|Angelopoli]], [[1948]].]] {{res|Ordo tonorum}} vel {{res|ordo notarum}}, etiam {{res|series}} et {{res|copia}},<ref>Perle 1977:3.</ref> in [[musica]] est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[classis tonorum|classium tonorum]] non identidem disposita, usitate duodecim [[tonus|tonorum]] in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria aggregationum (musica)|musica aggregationum ratione|en|qid=Q7456314}} [[diagramma chromaticum|diagrammatis chromatici]], sed aggregationes maiores et minores aliquando inveniuntur. == Historia et usus == Ordines tonorum sunt fundamenta [[Arnoldus Schoenberg|Arnoldi Schoenberg]] [[ratio tonorum duodecim|rationis tonorum duodecim]] et plurimorum generum [[serialismus|musicae serialis]]. Compositores [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] ordinibus tonorum in musica late uti solebant, e.g. in [[Demetrius Sostakovic|Sostakoviciano]] ordinum tonorum duodecim usu, "sine commutationibus dodecaphonicis,"<ref>[[Anglice]]: "without dodecophonic transformations."</ref><ref>Kirkman et Ivashkin 2013.</ref> sed unus in [[praeludium|praeludio]] in [[A minor]]e in [[liber|libro]] secundo congeriei ''[[Das Wohltemperierte Klavier]]'' (1742) [[Ioannes Sebastianus Bach|Ioannis Sebastiani Bach]] agnotus est,<ref>Discovery Reveals Bach's Postmodern Side 2009.</ref> et ante [[saeculum 18|saeculum duodevicensimum]] exiens fuit technica ars statuta, in [[Wolfgangus Amadeus Mozart|Wolfgangi Amadei Mozart]] quattrocinium chordarum in C maiore, K. 157 (1772), quattrocinium in E-molli maiore, K. 428, quintocinium chordarum in G minore, K. 516 (1790), [[Symphonia 40 (Mozart)|Symphonia in G minore, K. 550]] (1788), at aliis operibus inventa.<ref>Keller 1955:14–21.</ref> [[Ludovicus van Beethoven|Beethoven]] quoque hac ratione usus est, sed ex toto, "Mozart technicam rationem serialem multo saepius quam Beethoven adhibere videtur."<ref>[[Anglice]]: "Mozart seems to have employed serial technique far more often than Beethoven."</ref><ref>Keller 1955:22–23.</ref> [[Ioannes Keller]] affirmat Schoenberg hanc artem serialem [[Aetas Classica (musica)|Aetate Classica]] scivisse, et "Schoenberg [[scientia (declarativa)|scientiam]] serialismi classici repressisse quia eius [[narcissismus|narcissismum]] vulneravisset."<ref>[[Anglice]]: "Schoenberg repressed his knowledge of classical serialism because it would have injured his narcissism."</ref><ref>Keller 1955, 23.</ref> Praeterea adsunt exempla in operibus [[Franciscus Liszt|Francisci Liszt]]. == Ratio et artes compositionales == [[Fasciculus:Webern - Piano Variations op. 27 tone row.png|thumb|300px|Principales ordinis tonorum [[Antonius Weber|Weberanorum]] formae in ''Variationes pro piano,'' op. 27. Quae hexachorda quartum chromaticum implet, B cardine (finis ordinis P1 et initium ordinis IR8), et ergo a [[tritonus|tritono]] prominente in medio ordine conectum {{audio|Webern - Piano Variations op. 27 tone row.mid|Audire}}.<ref>Leeuw 2005:158.</ref>]] Ordines tonorum [[littera|litteris]] et [[numerus|numeris]] superscriptis usitate designantur, sed exempla ut RI₁₁, vel RI11, vel RI-11 etiam apparere possunt. Numeri significant primum (P vel I) vel ultimum (R vel RI) numerum classis tonorum formae ordinis datae, saepissime per ''c''=0. ''P'' significat primum, formam rectam prorsum ientem. ''I'' significat inversionem, formam sursum deorsum versatam prorsum ientem. ''R'' significat retrogradum, formam rectam retrorsum ientem. ''RI'' significat retrogradum inversum, formam sursum deorsum versatam retrorsum ientem. Transpositio per numerum ''T'' indicatur; exempli gratia, P8 est transpositio T(4) ordinis P4.<ref>Perle 1996:3.</ref> {{NexInt}} [[Litterae|Litteraria]] ordinis tonorum [[analogia]] invenitur in [[poema]]tibus [[Georgius Perec|Georgii Perec]], quae quoque ex certa litterarum aggregatione solum semel utuntur. Locutio ''ordo tonorum'' etiam adhiberi potest ad alias congeries musicas vel diagrammata ut in [[musica Arabica]] describenda adhiberi potest. * [[Intervallum (musica)|Intervallum tonorum]] * [[Reticulum Klumpenhouweranum]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theoria aggregationum (musica)|<>|en|qid=Q7456314}} == Notae == <references /> == Bibliographia == * [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=112602288&ft=1&f=1039 Discovery Reveals Bach's Postmodern Side.]. [[2009]]. ''Weekend Edition Sunday, 6 September.'' National Public Radio. * Keller, Hans. [[1955]]. Strict Serial Technique in Classical Music. ''Tempo'' series nova, 37:12–24. * Kirkman, Andrew, et Alexander Ivashkin. [[2013]]. ''Contemplating Shostakovich: Life, Music and Film: Life, Music and Film.'' Ashgate. ISBN 978-1-4094-7202-5. * Leeuw, Ton de. [[2005]]. ''Music of the Twentieth Century: A Study of Its Elements and Structure.'' Conv. ex Batavico a Stephano Taylor. Amstelodami: Amsterdam University Press. ISBN 90-5356-765-8. * Leeuw, Ton de. [[1964]], [[1977]]. ''Muziek van de twintigste eeuw: een onderzoek naar haar elementen en structuur.'' Utrecht: Oosthoek, 1964. Impressio 3a, Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema. ISBN 90-313-0244-9. * Perle, George. [[1977]]. ''Serial Composition and Atonality: An Introduction to the Music of Schoenberg, Berg, and Webern.'' Ed. 4a. Berkeleiae, Angelopoli, et Londinii: University of California Press. ISBN 0-520-03395-7. * Perle, George. [[1996]]. ''Twelve-Tone Tonality.'' Ed. 2a, retractata et aucta. Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-20142-6. == Nexus externi == * Hunter, David J.. et Paul T. von Hippel. "[http://www.scribd.com/doc/2191071/How-Rare-Is-Symmetry-in-Musical-12Tone-Rows How Rare Is Symmetry in Musical 12-Tone Rows?]" www.scribd.com * [https://web.archive.org/web/20140522213508/http://www.uni-graz.at/~fripert/db/ Repositorium datorum ordinum tonotrum et troporum,] www.uni-graz.at [[Categoria:Musica]] pjxxbm08tnj7gt0de6tygz7w44we9tr 0 245776 3988380 3987236 2026-09-16T00:09:50Z Cyprianus Marcus 66550 3988380 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Rathaus_Marienhafe44.jpg|thumb|left|Curia communis generalis Brocmanniae in communi [[Curia Sanctae Mariae]] sita.]] '''Brocmannia'''<ref name="Brocmannia">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1881/0666/image,info ''Ostfriesisches Urkundenbuch''], ubi dicitur "(...) in Brocmannia, Haro Ayldysna, capitalis in Falerna, ac Folcmarus, capitaneus (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brookmerland'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Auriacum|Circuli Auriaci]] est. Ad Brocmanniam communia [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') (sedes administrationis et oppidum, 2253), [[Leezdorfium]] (1859 incolae), [[Osteel]] (2201), [[Rechtsupweg]] (2060), [[Upgant-Schott]] (3802) atque [[Wirdum]] (1029) pertinent. == Historia == Commune generale Brocmannia die [[1 Augusti]] [[1969]] e communibus parvis septem constitutum est. Anno [[1971]] et Wirdum commune accessit. Anno [[1972]] duo minora communia cum maioribus coniuncta sunt: [[Tiucha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Tjüche'') pars communis [[Curia Sanctae Mariae|Curiae Sanctae Mariae]] factum est et Siegelsum ad commune Upgang-Schott se adiunxit, ut nunc sex communia in Brocmannia essent. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Brookmerland|Brocmanniam}} * [http://www.marienhafe.de/ www.marienhafe.de] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1969]] fx77o40jp2k31lj5v006fbm33uqq5tx 0 245825 3988112 3983684 2026-09-15T12:54:47Z Cyprianus Marcus 66550 3988112 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Ansgarikirche_Hage.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Ansgarii [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagae]]<ref name="Haga"/> sita.]] '''Haga'''<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Auriacum|Circuli Auriaci]] est. Ad Hagam communia [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') (2620 incolae), [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) (sedes administrationis, 6162), [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'') (993), [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') atque [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/#google_vignette Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'') (445), (758) pertinent. == Historia == Commune generale Haga anno [[1965]] e communibus [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga"/> (Theodisce ''Haga''), [[Berum|Bero]] (Theodisce ''Berum''), [[Blandorfium-Wichte|Blandorfio-Wichti]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Blandorf-Wichte''), Lütetsburg atque Westdorf constitutum est. Anno [[1971]] et Berumburgum commune accessit. Anno [[1977]] commune generale, quod adhuc ad circulum Nordensem, qui tum dissolutus est, pertinuerat, pars circuli Auriaci factum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Samtgemeinde Hage|Commune generale Hagam}} * [http://www.sg-hage.de/ www.sg-hage.de] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1965]] bjtoo1mjo51hvftl5ltonvigwf9wk1x 0 245842 3988367 3987239 2026-09-15T23:09:03Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Marienhafe]] ad [[Curia Sanctae Mariae]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. 3987239 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kirche Marienhafe38.jpg|thumb|left|Ecclesia Marienhafe]] '''Marienhafe''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit atque huius sedes administrationis est. == Historia == Marienhafe anno [[1424]] nomine ''Marienhoff'' ab urbe [[Brema]] iudicio conditum est. Diu pars Frisaiae Orientalis fuit et cum ea annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Marienhafe [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Marienhafe pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1969]] Marienhafe ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio magni momenti fieret. Hic etiam sedes administrationis communis generalis est. Anno [[1977]] Marienhafe circulo Norden dissoluto ad circulum Aurich transiit. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/marienhafe.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Marienhafe]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1424]] 9sxxp1zd13jznjserz4fr68a49r5oq3 3988370 3988367 2026-09-15T23:22:26Z Cyprianus Marcus 66550 3988370 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kirche Marienhafe38.jpg|thumb|left|Ecclesia Curiae Sanctae Mariae.]] '''Curia Sanctae Mariae'''<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> seu '''Curia Beatae Mariae Virginis'''<ref name="Marienhafe"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit atque huius sedes administrationis est. == Historia == Curia Sanctae Mariae anno [[1424]] nomine ''Marienhoff'' ab urbe [[Brema]] iudicio condita est. Diu pars Frisaiae Orientalis fuit et cum ea annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Curia Sanctae Mariae [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Curia Sanctae Mariae pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1969]] Marienhafe ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio magni momenti fieret. Hic etiam sedes administrationis communis generalis est. Anno [[1977]] Curia Sanctae Mariae circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Marienhafe|Curiam Sanctae Mariae}} * [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/marienhafe.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Curia Sanctae Mariae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1424]] c8j36dtyd5s0ss2pjono7e2owjkh42x 3988372 3988370 2026-09-15T23:24:46Z Cyprianus Marcus 66550 3988372 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kirche Marienhafe38.jpg|thumb|left|Ecclesia Curiae Sanctae Mariae.]] '''Curia Sanctae Mariae'''<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> seu '''Curia Beatae Mariae Virginis'''<ref name="Marienhafe"/> seu ''Curia Virginis Gloriosae''<ref name="Marienhafe"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit atque huius sedes administrationis est. == Historia == Curia Sanctae Mariae anno [[1424]] nomine ''Marienhoff'' ab urbe [[Brema]] iudicio condita est. Diu pars Frisaiae Orientalis fuit et cum ea annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Curia Sanctae Mariae [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Curia Sanctae Mariae pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1969]] Marienhafe ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio magni momenti fieret. Hic etiam sedes administrationis communis generalis est. Anno [[1977]] Curia Sanctae Mariae circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Marienhafe|Curiam Sanctae Mariae}} * [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/marienhafe.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Curia Sanctae Mariae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1424]] dbjdukqbx4rbxv1p9ggvj3zs1ze19a0 3988373 3988372 2026-09-15T23:25:11Z Cyprianus Marcus 66550 3988373 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Kirche Marienhafe38.jpg|thumb|left|Ecclesia Curiae Sanctae Mariae.]] '''Curia Sanctae Mariae'''<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> seu '''Curia Beatae Mariae Virginis'''<ref name="Marienhafe"/> seu '''Curia Virginis Gloriosae'''<ref name="Marienhafe"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit atque huius sedes administrationis est. == Historia == Curia Sanctae Mariae anno [[1424]] nomine ''Marienhoff'' ab urbe [[Brema]] iudicio condita est. Diu pars Frisaiae Orientalis fuit et cum ea annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Curia Sanctae Mariae [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Curia Sanctae Mariae pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1969]] Marienhafe ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio magni momenti fieret. Hic etiam sedes administrationis communis generalis est. Anno [[1977]] Curia Sanctae Mariae circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Marienhafe|Curiam Sanctae Mariae}} * [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/marienhafe.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Curia Sanctae Mariae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita 1424]] hjj4qopbz4y1g44ne7l4mg86qdkmjci 0 246165 3988109 3983667 2026-09-15T12:47:14Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Lütetsburg]] ad [[Lutetsburgum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983667 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lütetsburg Schloss.JPG|thumb|left|Castrum aqua circumditum Lütetsburg]] '''Lütetsburg''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Haga (commune generale)|Hagam]] commune generale se coniunxit. == Historia == Lütetsburg anno [[1433]] nominibus ''Lützborch'', ''Lutzborch'' oder ''Lutetzborch'' primo in actis descriptum est. Diu Lütetsburg ad Ducatum Frisiae Orientalis pertinuit, annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Lütetsburg [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Lütetsburg pars novi Circuli Norden factum est. Ab anno Lütetsburg [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1965]] Lütetsburg cum aliis communibus parvis commune generale Hage condidit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Lütetsburg circulo Norden dissoluto ad circulum Aurich transiit. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20150405210702/http://www.sg-hage.de/rathaus/die-samtgemeinde/luetetsburg.html Pagina interretialis communis generalis Hagae de Lütetsburg] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 5pf7tepkq5gakzxflxf6ok7kbkhklo4 3988111 3988109 2026-09-15T12:53:07Z Cyprianus Marcus 66550 3988111 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Lütetsburg Schloss.JPG|thumb|left|Castrum aqua circumditum Lutetsburgum.]] '''Lutetsburgum'''<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Haga (commune generale)|Hagam]] commune generale se coniunxit. == Historia == Lutetsburgum anno [[1433]] nominibus ''Lützborch'', ''Lutzborch'' oder ''Lutetzborch'' primo in actis descriptum est. Diu Lutetsburgum ad Ducatum Frisiae Orientalis pertinuit, annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Lutetsburgum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Lutetsburgum pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno Lutetsburgum [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1965]] Lutetsburgum cum aliis communibus parvis commune generale Hage condidit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Lutetsburgum circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Lütetsburg|Lutetsburgum}} * [https://web.archive.org/web/20150405210702/http://www.sg-hage.de/rathaus/die-samtgemeinde/luetetsburg.html Pagina interretialis communis generalis Hagae de Lutetsburgo] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] lqgnrdmooqeijl5ntl51aurg7v31l0n 0 246433 3988210 3676531 2026-09-15T16:03:19Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988210 wikitext text/x-wiki {{Pagina non annexa}} {{vicificanda}} In [[mathematica]], gluma sive involucrum convexum [[aggregatio (theoria classium)|aggregationis]] X punctorum [[plani Euclideani]] vel [[spatii Euclideani]] est minima [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] punctorum quae omnia alia in aggregatione X complectitur. Verbi causa, quum sit illud X subcollectio finita plani, involucrum convexum convenienter animo fingatur ut figura inclusa per taeniam cummeam elasticam circum aggregationem X intentam. Unde demonstrari possit ut omnino omnes pares punctorum in tali aggregatione lineas definiunt quae sunt penitus intra fines dicti involucri. More formaliori, involucrum convexum definiri potest ut [[intersectio]] omnium aggregationum convexarum (gibbarum) quae X continent vel qualis est aggregatio omnium combinationum convexarum punctorum in X. Hac definitione, involucra convexa e spatiis Euclideanis extendi possunt in spatia continua arbitraria [[Vector (mathematica)|vectorum]] geometricorum; fieri quoque potest ut amplius generatim definiantur in matroides (par aggregationum, fundamentalis nempe et collectio aggregationum subordinatarum) Problema [[Algorithmus|algorithmicum]] inveniendi involucrum convexum aggregationis finitae punctorum in plano vel alio spatio Euclideano paucis dimensionibus est inter problemata principalia in provincia [[Geometria computationalis|geometriae computationalis]]. [[Categoria:Geometria]] im36fho7t40w6beufnjh3z3nmfo1713 3988211 3988210 2026-09-15T16:03:43Z Grufo 64423 +{{Pagina neglecta}} 3988211 wikitext text/x-wiki {{Pagina neglecta}} {{Pagina non annexa}} {{vicificanda}} In [[mathematica]], gluma sive involucrum convexum [[aggregatio (theoria classium)|aggregationis]] X punctorum [[plani Euclideani]] vel [[spatii Euclideani]] est minima [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] punctorum quae omnia alia in aggregatione X complectitur. Verbi causa, quum sit illud X subcollectio finita plani, involucrum convexum convenienter animo fingatur ut figura inclusa per taeniam cummeam elasticam circum aggregationem X intentam. Unde demonstrari possit ut omnino omnes pares punctorum in tali aggregatione lineas definiunt quae sunt penitus intra fines dicti involucri. More formaliori, involucrum convexum definiri potest ut [[intersectio]] omnium aggregationum convexarum (gibbarum) quae X continent vel qualis est aggregatio omnium combinationum convexarum punctorum in X. Hac definitione, involucra convexa e spatiis Euclideanis extendi possunt in spatia continua arbitraria [[Vector (mathematica)|vectorum]] geometricorum; fieri quoque potest ut amplius generatim definiantur in matroides (par aggregationum, fundamentalis nempe et collectio aggregationum subordinatarum) Problema [[Algorithmus|algorithmicum]] inveniendi involucrum convexum aggregationis finitae punctorum in plano vel alio spatio Euclideano paucis dimensionibus est inter problemata principalia in provincia [[Geometria computationalis|geometriae computationalis]]. [[Categoria:Geometria]] m1vof27p7lwvgha19cz7xpxqnyvijr2 0 248694 3988209 3661087 2026-09-15T16:02:06Z Grufo 64423 “copia” → “collectio” 3988209 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Universum.jpg|thumb|300px|[[Caelatura]] [[Camillus Flammarion|Flammarionensis]]. [[Lutetia]]e, [[1888]].]] {{res|Paradigma}} ([[Graece]] παράδειγμα 'exemplar, exemplum, documentum') in [[scientia]] et [[epistemologia]] ([[philosophia scientiae|theoria scientiae]]) est distincta notionum [[aggregatio (theoria classium)|collectio]] vel exemplar [[cogitatio]]nis, cuius proprietates sunt [[theoria]]e, modi investigandi, postulata, et normae rerum quae legitimae disciplinae contributiones sint. {{NexInt}} {{Wiktionary}} *[[Contextualismus]] *[[Cosmotheoria]] *[[Dogma]] *[[Evolutio culturalis]] *[[Fides]] *[[Genius saeculi]] *[[Innovatio]] *[[Methodologia]]<!-- *[[Metanarratio]]--> *[[Notio (philosophia)|Notio]] *[[Philosophia scientiae]] *[[Poststructuralismus]] *[[Paradigma programmandi]]<!-- *[[Schema conceptualis]] *[[Mental model]] *[[Mental representation]] *[[Mindset]] *[[Notio]] *[[Perspectivismus]] *[[Set (psychology)]] *[[Schema (psychology)]] *[[Conceptual framework]] *[[Programming paradigm]] * The history of the various paradigms in [[v:Evolutionary Synthesis|evolutionary biology]]--><!-- ==Notae== <div class="references-small"><references/></div>--> ==Bibliographia== [[Fasciculus:Albert Einstein Head.jpg|thumb|200px|[[Albertus Einstein]], [[auctor]] unius ex principalibus paradigmatum mutationum scientificarum [[saeculum 20|saeculi vicensimi]].]] *Clarke, Thomas, et Stewart Clegg, eds. [[2000]]. ''Changing Paradigms.'' Londinii: HarperCollins. ISBN 0006387314. *Dogan, Mattei. [[2001]]. Paradigms in the Social Sciences. In ''International Encyclopedia of the Social and Behavioral Sciences'' 16. *''Encyclopædia Britannica.'' [[2003]]. University of Chicago. ISBN 0852299613. *Hammersley, Michael. [[1992]]. Review: The Paradigm Wars: Reports from the Front. ''British Journal of Sociology of Education'' 13(1):131–143. [http://links.jstor.org/sici?sici=0142-5692%281992%2913%3A1%3C131%3ATPWRFT%3E2.0.CO%3B2-U JSTOR.] *Handa, M. L. [[1986]]. Peace Paradigm: Transcending Liberal and Marxian Paradigms. Commentarius in International Symposium on Science, Technology and Development oblatus. Dellii, 20–25 Martii 1987. Mimeogramma apud O.I.S.E., University of Toronto, Canada, 1986. *Harris, Matthew Edward. [[2010]]. ''The Notion of Papal Monarchy in the Thirteenth Century: The Idea of Paradigm in Church History.'' Lampeter et Lewiston Novi Eboraci: Edwin Mellen Press. ISBN 9780773414419. *Kuhn, Thomas S. [[1996]]. ''The Structure of Scientific Revolutions.'' Ed. 3a. Sicagi et Londinii: University of Chicago Press. ISBN 0226458083. *Masterman, Margaret. [[1970]]. The Nature of a Paradigm. In ''Criticism and the Growth of Knowledge, ed. Imre Lakatos et Alan Musgrave, 59–89. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0521096235. *Microsoft Research. [[2009]]. [ http://fourthparadigm.org ''The Fourth Paradigm: Data-Intensive Scientific Discovery.''] ISBN 9780982544204 *Popper, Karl. [[1934]]. ''Logik der Forschung.'' ISBN 0415278449. {{Myrias|Philosophia}} [[Categoria:Aesthetica]] [[Categoria:Epistemologia scientiae]]<!-- [[Category:Buzzwords]] [[Category:Consensus reality]]--> r3fgwp8ngn1f0i8n9rvketg9rhx8rcg 0 250814 3988208 3889106 2026-09-15T16:01:20Z Grufo 64423 “copia” → “grex” 3988208 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Gas chromatograph.jpg|thumb|300px|Provectum [[chromatographia gasii|'''chromatographiae''' gasii]] systema - Hoc instrumentum concentrationes [[acrylonitrile|acrylonitrilis]] in [[aer]]e in variis locis per laboratorium chemicum recordatur.]] '''Chromatographia''' ([[Graeco]] χρῶμα 'color' + γράφειν 'scribere'<ref name=OnlineEtDict>{{cite web|title=chromatography|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=chromatography&allowed_in_frame=0|publisher=[[Online Etymology Dictionary]]}}.</ref>) est [[aggregatio (theoria classium)|grex]] [[rationes experimentales|rationum experimentalium]]<!--laboratory techniques--> ad [[separatio mixturarum|mixturas separandas]] dicatarum primum inventa a [[Michael Cvet|Michael Cvet]]. [[Fasciculus:Fraction collector - sampler LAMBDA OMNICOLL.jpg|thumb|150px|left|Automatarius fractionum collector et ''sampler'' ad rationes '''chromatographicas''' dicatus]] [[Fasciculus:Chromatography of chlorophyll - Step 7.jpg|thumb|125px|'''Chromatographia''' stratorum tenuium adhibetur ad partes extracti [[planta]]e separandas experimentum [[pigmentum|pigmentis]] plantarum, ex quibus chromatographia appellatur, depingens.]] [[Mixtura]] in [[fluidum|umore]] phase mobili appellato dissolvitur, quod per structuram aliam [[materia]]m tenentem phasis stationaria appellatam portat. Varia mixturae elementa, quia variis [[celeritas|celeritatibus]] moventur, inter se separantur. Separatio in partitione differentiali inter phases mobiles et immotas fundatur. Subtiles variationes in [[coefficiens partitionis|coefficiente partitionis]] cuiusdam compositi retentionem differentialem in phase stationaria producunt, separationem mutantes. Chromatographia praeparativa vel [[chemia analytica|analytica]] esse potest. Propositum chromatographiae praeparativae est separare partes mixturae ad usum provectiorem, et ergo est genus purificationis. Chromatographia analytica, usitate ex minore materia facta, ad proportiones rerum analyzatarum in mixtura metiendas adhibetur. Haec duo proposita se non mutuo excludunt. {{NexInt}} *[[Color]] *[[Programmatura chromatographica]]<!-- *[[Affinity chromatography]] *[[Aqueous normal-phase chromatography]] *[[Binding selectivity]] *[[Chromatofocusing]] *[[Chromatography in blood processing]] *[[Multicolumn countercurrent solvent gradient purification]] (MCSGP) *[[Purnell equation]] *[[Van Deemter equation]] *[[Weak Affinity Chromatography]]--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Chromatography|chromatographiam}} *[http://www.iupac.org/publications/pac/1993/pdf/6504x0819.pdf Nomina pro Chromatographia,] www.iupac.org *[http://www.chromedia.org Repositorium datorum pro exercitatoribus chromatographiae,] www.chromedia.org On line database and community for chromatography practitioners (paid subscription required) *[http://www.chromatography-online.org/ "Library 4 Science: Chrom-Ed Series,"] www.chromatography-online.org *[https://web.archive.org/web/20081205061748/http://www.gelifesciences.com/handbooks "Hydrophobic Interaction & Reversed Phase Chromatography Handbook,"] www.gelifesciences.com *[http://www.vias.org/simulations/simusoft_peakoverlap.html "Overlapping Peaks Program,"] www.vias.org *[http://ocw.mit.edu/ans7870/resources/chemvideo/index.htm Pelliculae de chromatographia,] ocw.mit.edu (Digital Lab Techniques Manual) *[https://web.archive.org/web/20160203144647/http://mtc-usa.com/calculators_chrom.asp "Chromatography Equations Calculators,"] www.mtc-usa.com (MicroSolv Technology Corporation) {{Myrias|Physica}} [[Categoria:Analysis]] [[Categoria:Pathologia]] [[Categoria:Chemia]] <!-- [[Category:Biological techniques and tools]] [[Category:Russian inventions]]--> li571tuh1mvdy1b8q32vi9j5ahxuyel 0 255690 3988205 3896694 2026-09-15T16:00:28Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988205 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:Birthday Paradox.svg|thumb|300px|Tabula probabilitatis computatae monstrat saltem duos homines inter certum numerum hominum singulum natalem communicare.]] '''Problema natalium'''{{Convertimus}} [[problema]] in [[theoria probabilitatum]]<ref>Hoc non est [[paradoxum]] verum, sensu contradictionis [[logica]]e, sed paradoxum tamen appellatur quia [[veritas]] [[mathematica]] [[intuitio]]nem simplicem contradicit: coniectio simplex proponit casum binorum hominum eundem natalem communicantium in grege 23 hominum multo minus quam 50 centesimae esse, sed quaestio natalium demonstrat hoc non esse.</ref> [[probabilitas|probabilitatem]] tractat quod in [[aggregatio (theoria classium)|aggregatione]] ''n'' hominum fortuite selectorum, nonnullum par eundem [[dies natalis|natalem]] habebunt. Per [[principium columbarii]]<!--pigeonhole principle]]-->, probabilitas 100 centesimas attingit cum numerus hominum 367 assequatur (quia solum 366 natales fieri possunt, die [[29 Februarii]] non excluso). [[Probabilitas]] autem 99.9 centesimarum cum solum [[septuaginta (numerus)|septuaginta]] hominibus, et 50 centesimarum cum [[23 (numerus)|viginti tribus]] hominibus attingitur. Hae conclusiones sumptione fundantur quemque [[annus|anni]] [[dies|diem]] (praeter 29 Februarii) aeque probabilem [[dies natalis|natalem]] esse. [[Historia]] huius problematis obscura est. Dixit [[W. W. Rouse Ball]] (sine citatione) hanc quaestionem ab [[Haroldus Davenport|Haroldo Davenport]] excogitatam esse.<ref name="rouse_ball_1960">Rouse Ball 1960:45.</ref> [[Ricardus von Mises]] autem primum proposuit quaestionis quae hodie problema natalium putatur exemplum.<ref>[https://web.archive.org/web/20141106092123/http://www.teacherlink.org/content/math/interactive/probability/lessonplans/birthday/home.html The Birthday Problem]</ref> == In [[fictio]]ne == ''[[A Fall of Moondust]]'' ('Casus pulveris lunaris'), [[mythistoria]] [[Arthurus C. Clarke|Arthuri C. Clarke]], anno [[1961]] edita, [[fabula]]m habet ubi [[protagonista]]e, sub [[superficies|superficie]] terrae incerto tempore illaqueati, diem natalem celebrant, cum de problemate natalium disputant. Vector [[physicus]] dicit: "Si gregem in plus quam viginti quattuor hominibus consistentem habetis, [[probabilitas]] est plus quam par ut duobus sit idem natalis." Ad ultimum, ex viginti duo praesentibus, duo homines eundem natalem, [[23 Maii]], habere monstrantur. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Abramson, M., et W. O. J. Moser. [[1970]]. More Birthday Surprises. ''American Mathematical Monthly'' 77:856–858. * Blinder, Sy M. [[2013]]. ''Guide to Essential Math: A Review for Physics, Chemistry and Engineering Students.'' Elsevier. ISBN 978-0-12-407163-6. * Bloom, D. [[1973]]. A Birthday Problem. ''American Mathematical Monthly'' 80:1141–1142. * Grime, James. [https://web.archive.org/web/20170225140726/http://www.numberphile.com/videos/23birthday.html "23: Birthday Probability."] ''Numberphile.'' Brady Haran Publishing. * Kemeny, John G., J. Laurie Snell, et Gerald Thompson. [[1957]]. ''Introduction to Finite Mathematics.'' * Klamkin, M., et D. Newman. [[1967]]. Extensions of the Birthday Surprise. ''Journal of Combinatorial Theory'' 3:279–282. * McKinney, E. H. [[1966]]. Generalized Birthday Problem. ''American Mathematical Monthly'' 73:385–387. * Rouse Ball, W. W. [[1960]]. Other Questions on Probability. In ''Mathematical Recreations and Essays.'' Novi Eboraci: Macmillan. * Schneps, Leila, et Coralie Colmez. [[2013]]. Math error number 5: The case of Diana Sylvester: Cold Hit Analysis. In ''Math on Trial: How Numbers Get Used and Abused in the Courtroom.'' Basic Books. ISBN 978-0-465-03292-1. == Nexus externi == * [http://wiki.stat.ucla.edu/socr/index.php/SOCR_EduMaterials_Activities_BirthdayExperiment "Activities birthday experiment,"]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} wiki.stat.ucla.edu. * [http://www.damninteresting.com/?p=402 Commentarius festivus de paradoxo natalium,] www.damninteresting.com. * [https://www.wolframalpha.com/input/?i=birthday+paradox%2C+4+people%2C+100+possible+birthdays "Computing the probabilities of the Birthday Problem."] WolframAlpha. * [http://www.matifutbol.com/en/eurobirthdays.html "Eurobirthdays 2012: A birthday problem."] Utile pediludii exemplum paradoxi natalium. * [http://www.efgh.com/math/birthday.htm "Paradoxum Natalis,"] www.efgh.com. * [http://betterexplained.com/articles/understanding-the-birthday-paradox/ "Understanding the Birthday Problem.] Better Explained. [[Categoria:Causalitas]] [[Categoria:Dies natales]] [[Categoria:Mathematica]] 095mo5f9ca3ls2cvmjdclqjh3st5n8g 3988207 3988205 2026-09-15T16:00:50Z Grufo 64423 3988207 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:Birthday Paradox.svg|thumb|300px|Tabula probabilitatis computatae monstrat saltem duos homines inter certum numerum hominum singulum natalem communicare.]] {{res|Problema natalium}}{{Convertimus}} [[problema]] in [[theoria probabilitatum]]<ref>Hoc non est [[paradoxum]] verum, sensu contradictionis [[logica]]e, sed paradoxum tamen appellatur quia [[veritas]] [[mathematica]] [[intuitio]]nem simplicem contradicit: coniectio simplex proponit casum binorum hominum eundem natalem communicantium in grege 23 hominum multo minus quam 50 centesimae esse, sed quaestio natalium demonstrat hoc non esse.</ref> [[probabilitas|probabilitatem]] tractat quod in [[aggregatio (theoria classium)|aggregatione]] ''n'' hominum fortuite selectorum, nonnullum par eundem [[dies natalis|natalem]] habebunt. Per [[principium columbarii]]<!--pigeonhole principle]]-->, probabilitas 100 centesimas attingit cum numerus hominum 367 assequatur (quia solum 366 natales fieri possunt, die [[29 Februarii]] non excluso). [[Probabilitas]] autem 99.9 centesimarum cum solum [[septuaginta (numerus)|septuaginta]] hominibus, et 50 centesimarum cum [[23 (numerus)|viginti tribus]] hominibus attingitur. Hae conclusiones sumptione fundantur quemque [[annus|anni]] [[dies|diem]] (praeter 29 Februarii) aeque probabilem [[dies natalis|natalem]] esse. [[Historia]] huius problematis obscura est. Dixit [[W. W. Rouse Ball]] (sine citatione) hanc quaestionem ab [[Haroldus Davenport|Haroldo Davenport]] excogitatam esse.<ref name="rouse_ball_1960">Rouse Ball 1960:45.</ref> [[Ricardus von Mises]] autem primum proposuit quaestionis quae hodie problema natalium putatur exemplum.<ref>[https://web.archive.org/web/20141106092123/http://www.teacherlink.org/content/math/interactive/probability/lessonplans/birthday/home.html The Birthday Problem]</ref> == In [[fictio]]ne == ''[[A Fall of Moondust]]'' ('Casus pulveris lunaris'), [[mythistoria]] [[Arthurus C. Clarke|Arthuri C. Clarke]], anno [[1961]] edita, [[fabula]]m habet ubi [[protagonista]]e, sub [[superficies|superficie]] terrae incerto tempore illaqueati, diem natalem celebrant, cum de problemate natalium disputant. Vector [[physicus]] dicit: "Si gregem in plus quam viginti quattuor hominibus consistentem habetis, [[probabilitas]] est plus quam par ut duobus sit idem natalis." Ad ultimum, ex viginti duo praesentibus, duo homines eundem natalem, [[23 Maii]], habere monstrantur. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Abramson, M., et W. O. J. Moser. [[1970]]. More Birthday Surprises. ''American Mathematical Monthly'' 77:856–858. * Blinder, Sy M. [[2013]]. ''Guide to Essential Math: A Review for Physics, Chemistry and Engineering Students.'' Elsevier. ISBN 978-0-12-407163-6. * Bloom, D. [[1973]]. A Birthday Problem. ''American Mathematical Monthly'' 80:1141–1142. * Grime, James. [https://web.archive.org/web/20170225140726/http://www.numberphile.com/videos/23birthday.html "23: Birthday Probability."] ''Numberphile.'' Brady Haran Publishing. * Kemeny, John G., J. Laurie Snell, et Gerald Thompson. [[1957]]. ''Introduction to Finite Mathematics.'' * Klamkin, M., et D. Newman. [[1967]]. Extensions of the Birthday Surprise. ''Journal of Combinatorial Theory'' 3:279–282. * McKinney, E. H. [[1966]]. Generalized Birthday Problem. ''American Mathematical Monthly'' 73:385–387. * Rouse Ball, W. W. [[1960]]. Other Questions on Probability. In ''Mathematical Recreations and Essays.'' Novi Eboraci: Macmillan. * Schneps, Leila, et Coralie Colmez. [[2013]]. Math error number 5: The case of Diana Sylvester: Cold Hit Analysis. In ''Math on Trial: How Numbers Get Used and Abused in the Courtroom.'' Basic Books. ISBN 978-0-465-03292-1. == Nexus externi == * [http://wiki.stat.ucla.edu/socr/index.php/SOCR_EduMaterials_Activities_BirthdayExperiment "Activities birthday experiment,"]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} wiki.stat.ucla.edu. * [http://www.damninteresting.com/?p=402 Commentarius festivus de paradoxo natalium,] www.damninteresting.com. * [https://www.wolframalpha.com/input/?i=birthday+paradox%2C+4+people%2C+100+possible+birthdays "Computing the probabilities of the Birthday Problem."] WolframAlpha. * [http://www.matifutbol.com/en/eurobirthdays.html "Eurobirthdays 2012: A birthday problem."] Utile pediludii exemplum paradoxi natalium. * [http://www.efgh.com/math/birthday.htm "Paradoxum Natalis,"] www.efgh.com. * [http://betterexplained.com/articles/understanding-the-birthday-paradox/ "Understanding the Birthday Problem.] Better Explained. [[Categoria:Causalitas]] [[Categoria:Dies natales]] [[Categoria:Mathematica]] 44osq1bbjur6wmca3oh7jr7trjzfftw 0 260108 3988204 3984883 2026-09-15T16:00:05Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988204 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Completing the square.ogv|thumb|Completio quadrati est methodus per quam possumus aequationes polynomiales solvere]] '''Solutio aequationis,''' in [[mathematica]], est valor [[quantitas variabilis|quantitatis variabilis]], vel [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] valorum, qui [[aequatio]]nem veram facit. Exempli gratia, si aequatio est ''x + 3 = 5,'' solutio est 2, quia 2 + 3 = 5. Solutiones eiusdem aequationis possunt differe secundum dominium quantitatis variabilis. Exempli causa, sit aequatio: <math>x^2 + 2 = 0</math> Si dominium ''x'' est [[numerus realis|numeri reales]], aggregatio solutionum est vacua. Si autem dominium ''x'' est [[numerus complexus|numeri complexi]], solutiones sunt <math>\{+ \sqrt{2}, - \sqrt{2}\}.</math> Aggregatio solutiones [[polynomium|aequationis polynomialis]] in una variabli continet tot numeros quot est gradus polynomium, si dominium variabilis est [[corpus (mathematica)|corpus]] completum, nisi quod solutiones possunt pluries attinere. Exempli gratia, aequatio <math>x^2 - 4x + 4, x \in \R,</math> habet solutio 2, bis: <math>x^2 - 4x + 4 = (x - 2)(x - 2)</math> Quantitates variables possunt vel numeri, vel [[matrix (mathematica)|matrices]], vel [[functio]]nes, vel quaelibet aliae res mathematicae. Si dominium est integri, aequatio dicitur [[aequatio diophantina]], et modus solvendi [[theoria numerorum]] utitur. Cum mathematici modos solvendarum aequationum polynomialum quaesiverunt, theoriam [[corpus (mathematica)|corporum]] et [[algebra abstracta|algebram abstractam]] invenierunt. Solutio [[aequatio differentialis|aequationis differentialis]] est [[functio]]. Exempli gratia, <math> \frac{df(x)}{dx} = x^2</math> est aequatio differentialis cuius solutio est [[integrale]] <math>f(x) = \frac{x^3}{3} + C</math>. Theoria aequationum differentialum est pars mathematicae magni momenti in [[physica]] necnon aliis scientiis. {{NexInt}} *[[Systema aequationum]] *[[Systema aequationum linearium]] == Bibliographia == * Aigner, Martin, et Günter M. Ziegler. [[2001]]. ''Proofs from THE BOOK,'' editio altera. Berolini: Springer. * Anton, Howard. [[1977]]. ''Elementary Linear Algebra.'' Novi Eboraci: John Wiley &amp; Sons.* Artin, Emil. [[1944]]. ''Galois Theory,'' editio altera. South Bend: University of Notre Dame Press. * Birkhoff, Garrett, et Saunders MacLane. [[1965]]. ''A Survey of Modern Algebra.'' Editio tertia. Novi Eboraci: Macmillan. * Bourbaki, Nicolas Bourbaki. [[2007]]. ''Algèbre, chapitres 1 à 3'' Éléments de mathematique. Berolini: Springer Verlag. * Braun, Martin. 1978. ''Differential Equations and their Applications.'' Novi Eboraci: Springer. * Gauss, Carl Friederich. [[1801]]. ''Disquisitiones Arithmeticae.'' Lipsiae: Fleischer. Retractatus [[Hildesia]]e: Olms-Wiedmann, 2006, cum introductione a Norbert Schappacher scripta. * Gowers, Timothy, ed. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. * Livio, Mario. [[2005]]. ''The Equation That Couldn't be Solved: How Mathematical Genius Discovered the Language of Symmetry.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-5820-3. {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Mathematica]] o2w0qkuqlfxer4ikoz95ml12a1z3z2b 0 260110 3988203 3096433 2026-09-15T15:59:34Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988203 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Congruent_non-congruent_triangles.svg|thumb|upright=1.5|Exemplum congruentiae. Duo triangula ad sinistram inter se congruunt, cum tertium est eis [[similaritas (geometria)|similare]]. Ultimum triangulum est neque congruens neque similaris cuiquam aliorum.]] [[Fasciculus:Quadrilateral_congruence.png|thumb|Quamquam haec [[quadrilaterum|quadrilatera]] tria habent eandem [[perimetros|perimetrum]] et [[superficies|superficiem]], quadrilatera aurantium et viride sunt congruentes, sed caeruleum cum iis non congruit.]] '''Congruentia''' in [[geometria]] est aequalitas formae et magnitudinis inter duas figuras vel obiecta. Duae [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] punctorum congruentes dicuntur si et solum si una in aliam verti potest per [[isometria]]m, haec est coniunctio motuum rigidorum: [[translatio]]nis, [[rotatio]]nis, ac [[reflexio]]nis. Aliis verbis, utra figura moveri et reflecti potest, sed non deminui nec augi, ut cum altera exacte coincidat. Duae formae in [[charta]]e delineatae et exsecatae sunt congruentes si eas omnino componere possumus, chartas si necesse sit vertentes. == Nexus externi == * [http://mathworld.wolfram.com/GeometricCongruence.html De congruentia geometrica] in encyclopaedia ''Wolfram MathWorld'' [[Categoria:Geometria]] {{Myrias|Mathematica}} 4iycrvz47bs9cikzvudbl8t8oc7g9xr 0 261077 3988202 3785864 2026-09-15T15:59:14Z Grufo 64423 “copia” → “collectio” 3988202 wikitext text/x-wiki {{res|Sententia}} est [[unitas]] [[linguistica]] quae in uno aut pluribus [[vocabulum|vocabulis]] [[grammatica|grammatice]] coniunctis consistit. [[Verbum (generale)|Verba]] significantia comprehendere potest ad dictum, [[quaestio]]nem, [[exclamatio]]nem, [[petitio]]nem, [[imperativus|iussum]], aut monitum exprimendum disposita.<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/sentence "Sentence."] Dictionary.com.</ref> Sententia est [[aggregatio (theoria classium)|collectio]] verborum quae [[cogitatio|cogitatum]] plenum per doctrinam refert (quamquam sine [[contextus|contextu]] inepta videri potest); ergo [[phrasis]] simplex esse potest, sed satis [[significatio (linguistica)|significationis]] fert ut [[Clausa (grammatica)|clausam]] implicare potest, etsi aperta non sit. Exempli gratia, vocabulum ''duo'' ut sententia (quaestioni "Quot erant?" respondens) clausam ''Erant duo'' implicat. Sententia plerumque [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]] et [[praedicatum]] continet. Sententia praeterea solum modis [[orthographia|orthographicis]] definiri potest, ut grex verborum [[littera]] maiuscula incipiens [[punctuatio|punctoque pleno]] finiens.<ref>Halliday et Matthiessen 2004.</ref> (Haec autem definitio in [[lingua|linguis]] non scriptis inutilis est, vel in linguis scriptis per rationem quae ambobus artificis vel eorum [[analogia|analogiis]] exactis non utitur.) Exempli gratia, exordium ''[[Bleak House]]'' [[mythistoria]]e [[Carolus Dickens|Caroli Dickens]] in tribus sententiis consistit: <blockquote>[[Londinium|Londinii]]. [[Semester|Studiorum spatium]] festi [[Michael (archangelus)|Michaelis]] nuper finitum, [[Dominus Cancellarius|Domino Cancellario]] in aula [[Hospitium Lincolniense|Hospitii Lincolniensis]] sedente. Implacabile [[caelum]] [[November|Novembri]].<ref>[[Anglice]]: "London. Michaelmas term lately over, and the Lord Chancellor sitting in Lincoln's Inn Hall. Implacable November weather."</ref></blockquote> Primae sententiae est unum verbum, [[nomen proprium]]. Sententiae secundae est solum [[verbum non finitum]] (quamquam per definitionem supra dictam, "Cancellario in aula Hospitii Lincolniensis sedente" sententia videtur per se). Sententia tertia est simplex [[grex nominalis]]. Solum definitio [[orthographia|orthographica]] hanc variationem amplectitur. {{NexInt}} *[[Clausa]]<!-- *[[Functio sententiarum]]--> *[[Sententia (gnome)|Gnome]]<!-- *[[Ordo sententiarum]] *[[Phrasis inflectionalis]] *[[Polaritas grammatica]]--> *[[Sententia periodica]] *[[Syntaxis]]<!-- *[[Unitas T]]--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Bosque, Ignacio, et Javier Guitiérrez-Rexach. [[2009]]. ''Fundamentos de Sintaxis Formal.'' Matriti: Akal. ISBN 9788446022275. *Cerdá Masso, Ramón, et Alberto Jiménez Hipólito Remondo. [[1986]]. M.ª Ángeles Andrés. ''Diccionario de lingüística.'' Matriti: Anaya. ISBN 8475253660. *Grande Alija, Francisco Javier. [[1996]]. ''Las modalidades de la enunciación.'' Thesis PhD. Legioni: Universidad de León. *Halliday, M. A. K., et C. M. I. M. Matthiessen. [[2004]]. ''An Introduction to Functional Grammar.'' *Martínez, Hortensia. [[2005]]. ''Construir bien en español: La correccíon sintáctica.'' Oveti: Ediciones Nobel. ISBN 3896577751. *Summers, Juana. [[2014]]. [http://www.npr.org/sections/ed/2014/08/22/341898975/a-picture-of-language-the-fading-art-of-diagramming-sentences A Picture Of Language: The Fading Art Of Diagramming Sentences.] ''NprEd: How Learning Happens,'' 22 Augusti. {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Periodi|!]] <!--en:Statements--> [[Categoria:Semantica]]<!--en:Unitates semanticae--> [[Categoria:Syntaxis]]<!--en:Entitates syntacticae--> 2h51h7lfebne6fvgtrzumivzlbav7vn 0 263932 3988200 3880632 2026-09-15T15:58:29Z Grufo 64423 “copia” → “duplicatio” 3988200 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Haploid vs diploid.svg|thumb|120px|[[Cellula|Cellulis]] diploidicis sunt bina exemplaria [[chromosoma homologum|homologa]] cuiusque [[chromosoma]]tis.]] {{res|Ploidia}}<ref>Latinitas scientifica internationalis, a [[Graece|Graecis]] ἁπλόος 'singulus' + διπλόος 'duplex' + εἶδος 'forma'. [[Eduardus Strasburger]] [[vocabulum|vocabula]] ''haploid'' et ''diploid'' excogitavit, ex notione [[plasma germinum|plasmatis germinum]] [[Augustus Weismann|Augusti Weismann]], quam ''id'' appellabat (Battaglia 2009; David 2008).</ref> est [[numerus]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|duplicatio|duplicationum|en|qid=Q1156791}} [[chromosoma|chromosomatum]] in [[cellula (biologia)|cellula]]. [[Gameta]]e, [[semen]] et [[ovum]], quae in unam [[cellula]]m per [[tempus]] [[fertilizatio]]nis [[reproductio sexualis|reproductionis sexualis]] coalescunt, plerumque ferunt plenam [[chromosoma]]tum duplicationem quae unum exemplar cuiusque chromosomatis comprehendit, quia [[aneuploidia]] ad severum [[morbus|morbum]] [[genetica|geneticum]] in prolibus saepissime ducit. [[Numerus]] gameticus, etiam numerus haplodicus appellatus (''n'' imminutus), est numerus chromosomatum in gameta. Binae gametae, hunc numerum bis habentes (2''n'', numerum zygoticum vel diploidicum appellatum), quod est duo exemplaria chromosomatum [[autosomal]]ium, [[zygotum]] diploidicum formant. In [[homo sapiens|hominibus]], [[species|specie]] diploidica, ''n''&nbsp;=&nbsp;23. Usitata hominum cellula somatica quadraginta sex chromosomata continet, quae in duabus duplicationibus haplodicis parium [[chromosoma homologum|chromosomatum homologorum]] viginti sex consistunt. {{NexInt}} *[[Polyploidia]] *[[Tetraploidia]] ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Battaglia, E. [[2009]]. Caryoneme alternative to chromosome and a new caryological nomenclature. ''Caryologia'' 62:1–83. [http://www.caryologia.unifi.it/past_volumes/62_4supplement/62-4_supplement.pdf PDF.] *Carvalho, Gary R., ed. [[1998]]. ''Advances in molecular ecology.'' Amstelodami et Vasingtomiae: IOS Press et Ohmsha. ISBN 9051994400 (IOS Press), ISBN 4274902501 (Ohmsha). *David, Haig. [[2008]]. Homologous versus antithetic alternation of generations and the origin of sporophytes. ''The Botanical Review'' 74(3):395–418. doi=10.1007/s12229-008-9012-x. [http://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/11148775/Haig_HomologousVersus.pdf?sequence=3 Textus.] *Griffiths, A. J., et al. [[2000]]. ''An introduction to genetic analysis.'' Ed. 7a. Novi Eboraci: W. H. Freeman. ISBN 0716735202. *Han, Hu, et Yang Hongyuan, eds. [[1986]]. ''Haploids of higher plants in vitro.'' Pekini: China Academic Publishers. Berolini et Novi Eboraci: Springer-Verlag. ISBN 0387283196. *Hildt, Elisabeth, et Sigrid Graumann, eds. [[1999]]. ''Genetics in human reproduction.'' Aldershot et Brookfield Montis Viridis: Ashgate Publishing. ISBN 184014825X. *Nuismer S., et S. P. Otto. [[2004]]. Host-parasite interactions and the evolution of ploidy. ''Proceedings of the National Academy of Sciences'' 101:11036–11039. doi:10.1073/pnas.0403151101. [http://www.pnas.org/content/101/30/11036.full Textus.]<!--[http://www.pnas.org/content/suppl/2004/07/13/0403151101.DC1/03151DataSet1.pdf Supporting Data Set], with information on ploidy level and number of chromosomes of several protists--> ==Nexus externi== *[http://www.genomesize.com/ Repositorium datorum magnitudinis genomatum animalium.] *[https://web.archive.org/web/20191219194644/http://www.zbi.ee/fungal-genomesize/ Repositorium datorum magnitudinis genomatum fungorum.] *[https://web.archive.org/web/20050901105257/http://www.rbgkew.org.uk/cval/homepage.html Repositorium datorum magnitudinis genomatum plantarum.]<!-- * [http://protists.ensembl.org/index.html Protist genome-scale database] of [[Ensembl Genomes]] * [https://www.youtube.com/watch?v=GfxJi2BUvNI Chromosome number and ploidy mutations] YouTube tutorial video--> <!-- [[Categoria:Cytogenetica]]--> [[Categoria:Genetica]] humet5sxp9rlzyw4vok7825dnfncvpo 0 267096 3988365 3987407 2026-09-15T23:00:22Z Cyprianus Marcus 66550 3988365 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in DH.svg|300px|right|Communia in circulo Diepholtia.]] '''Circulus terrae Diepholtia'''<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Diepholz''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Diepholz''; [[Saxonice]] ''Landkreis Deefholt''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis comitatibus Diepholtia<ref name="Hofmannus"/> et Hoya. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Primum Imperium Francicum|Imperii Francici]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1977]] circulus conditus est (vide supra). == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen''), [[urbs]] (15.768 incolae) * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt''), urbs et caput circuli (16.692) * [[Stuhr]] (33.083) * [[Sulingen]], oppidum (12.681) * [[Syke]], oppidum (24.018) * [[Twistringen]], oppidum (12.219) * [[Wagenfeld]] (7102) * [[Weyhe]] (30.388) * [[Barnstorfium (commune generale)|Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (12.016) ** [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (sedes administrationis, 6292) ** [[Drentweda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'') (994) ** [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'') (1759) ** [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'') (2971) * [[Brochusium-Vilsena (commune generale)|Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (16.971) ** [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch:'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (2919) ** [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (sedes administrationis et oppidum, 8837) ** Martfeld (2681) ** Schwarme (2534) * [[Kirchdorfium (commune generale)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (7444) ** [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> ([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'') (632) ** [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'') (1242) ** [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> ([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'') (1134) ** [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (sedes administrationis, 2145) ** Varrel (1504) ** Wehrbleck (787) * [[Rehden (commune generale)|Rehden]] (5887) ** [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'') (1049) ** [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'') (462) ** [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'') (563) ** Rehden (sedes administrationis, 2055) ** Wetschen (1758) * [[Schwaförden (commune generale)|Schwaförden]] (6892) ** [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'') (832) ** [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'') (1510) ** Neuenkirchen (1163) ** Scholen (808) ** Schwaförde (sedes administrationis, 1523) ** Sudwalde (1056) * [[Siedenburg (commune generale)|Siedenburg]] (4604) ** [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'') (1249) ** [[Maasa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'') (469) ** Mellinghausen (1075) ** Siedenburg (sedes administrationis, 1278) * [[Vetus Officium Lemfordense (commune generale)|Vetus Officium Lemfordense]]<ref name="Vetus Officium Lemfordense">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/alt?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Altes'' Latino "vetus veteris"], [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Amt?wb=gross&nr=2 Theodiscum substantivum ''Amt'' Latino "officium-ii" vertitur] et Latinum gentilicium "Lemfordensis-e", quod ad [[Leonis Forda]]m refertur, Theodiscum toponymum ''Lemförde'' vertitur. Quo de Latino gentilicio, confer [[binomen]] [https://opac.geologie.ac.at/ais312/dokumente/Jukes-Browne_1912_Recognition.pdf "Hoplites lemfordensis"]; et quo de Latino toponymo, vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Altes Amt Lemförde''; [[Saxonice]] ''Oolt Amt Lemförde'') (8211) ** [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'') (1021) ** [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'') (1131) ** [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> ([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'') (1148) ** [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'') ([[oppidum]] et sedes administrationis, 3105) ** Marl (718) ** Quernheim (424) ** Stemshorn (664) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Diepholz|Circulum Diepholtiam}} * [http://www.diepholz.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Diepholz circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] gz04x5247pyqyo2htow5h0ktih7yzf4 3988397 3988365 2026-09-16T01:08:23Z Cyprianus Marcus 66550 3988397 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in DH.svg|300px|right|Communia in circulo Diepholtia.]] '''Circulus terrae Diepholtia'''<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Diepholz''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Diepholz''; [[Saxonice]] ''Landkreis Deefholt''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis comitatibus Diepholtia<ref name="Hofmannus"/> et Hoya. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Primum Imperium Francicum|Imperii Francici]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1977]] circulus conditus est (vide supra). == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen''), [[urbs]] (15.768 incolae) * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt''), urbs et caput circuli (16.692) * [[Stuhr]] (33.083) * [[Sulingen]], oppidum (12.681) * [[Syke]], oppidum (24.018) * [[Twistringen]], oppidum (12.219) * [[Wagenfeld]] (7102) * [[Weyhe]] (30.388) * [[Barnstorfium (commune generale)|Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (12.016) ** [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (sedes administrationis, 6292) ** [[Drentweda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'') (994) ** [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'') (1759) ** [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'') (2971) * [[Brochusium-Vilsena (commune generale)|Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (16.971) ** [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch:'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (2919) ** [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (sedes administrationis et oppidum, 8837) ** Martfeld (2681) ** Schwarme (2534) * [[Kirchdorfium (commune generale)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (7444) ** [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> ([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'') (632) ** [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'') (1242) ** [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> ([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'') (1134) ** [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (sedes administrationis, 2145) ** Varrel (1504) ** Wehrbleck (787) * [[Rehden (commune generale)|Rehden]] (5887) ** [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'') (1049) ** [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'') (462) ** [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'') (563) ** Rehden (sedes administrationis, 2055) ** Wetschen (1758) * [[Schwaförden (commune generale)|Schwaförden]] (6892) ** [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'') (832) ** [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'') (1510) ** Neuenkirchen (1163) ** Scholen (808) ** Schwaförde (sedes administrationis, 1523) ** Sudwalde (1056) * [[Siedenburg (commune generale)|Siedenburg]] (4604) ** [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'') (1249) ** [[Maasa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'') (469) ** Mellinghausen (1075) ** Siedenburg (sedes administrationis, 1278) * [[Vetus Officium Lemfordense (commune generale)|Vetus Officium Lemfordense]]<ref name="Vetus Officium Lemfordense">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/alt?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Altes'' Latino "vetus veteris"], [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Amt?wb=gross&nr=2 Theodiscum substantivum ''Amt'' Latino "officium-ii" vertitur] et Latinum gentilicium "Lemfordensis-e", quod ad [[Leonis Forda]]m refertur, Theodiscum toponymum ''Lemförde'' vertitur. Quo de Latino gentilicio, confer [[binomen]] [https://opac.geologie.ac.at/ais312/dokumente/Jukes-Browne_1912_Recognition.pdf "Hoplites lemfordensis"]; et quo de Latino toponymo, vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Altes Amt Lemförde''; [[Saxonice]] ''Oolt Amt Lemförde'') (8211) ** [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'') (1021) ** [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'') (1131) ** [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> ([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'') (1148) ** [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'') ([[oppidum]] et sedes administrationis, 3105) ** [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'') (718) ** Quernheim (424) ** Stemshorn (664) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Diepholz|Circulum Diepholtiam}} * [http://www.diepholz.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Diepholz circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 0uzsh939tqnosh59x3id86166jn67vu 3988398 3988397 2026-09-16T01:08:47Z Cyprianus Marcus 66550 3988398 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in DH.svg|300px|right|Communia in circulo Diepholtia.]] '''Circulus terrae Diepholtia'''<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Diepholz''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Diepholz''; [[Saxonice]] ''Landkreis Deefholt''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis comitatibus Diepholtia<ref name="Hofmannus"/> et Hoya. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Primum Imperium Francicum|Imperii Francici]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1977]] circulus conditus est (vide supra). == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen''), [[urbs]] (15.768 incolae) * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt''), urbs et caput circuli (16.692) * [[Stuhr]] (33.083) * [[Sulingen]], oppidum (12.681) * [[Syke]], oppidum (24.018) * [[Twistringen]], oppidum (12.219) * [[Wagenfeld]] (7102) * [[Weyhe]] (30.388) * [[Barnstorfium (commune generale)|Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (12.016) ** [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'') (sedes administrationis, 6292) ** [[Drentweda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'') (994) ** [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'') (1759) ** [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'') (2971) * [[Brochusium-Vilsena (commune generale)|Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (16.971) ** [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch:'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'') (2919) ** [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'') (sedes administrationis et oppidum, 8837) ** Martfeld (2681) ** Schwarme (2534) * [[Kirchdorfium (commune generale)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (7444) ** [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> ([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'') (632) ** [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'') (1242) ** [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> ([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'') (1134) ** [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'') (sedes administrationis, 2145) ** Varrel (1504) ** Wehrbleck (787) * [[Rehden (commune generale)|Rehden]] (5887) ** [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'') (1049) ** [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'') (462) ** [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'') (563) ** Rehden (sedes administrationis, 2055) ** Wetschen (1758) * [[Schwaförden (commune generale)|Schwaförden]] (6892) ** [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'') (832) ** [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'') (1510) ** Neuenkirchen (1163) ** Scholen (808) ** Schwaförde (sedes administrationis, 1523) ** Sudwalde (1056) * [[Siedenburg (commune generale)|Siedenburg]] (4604) ** [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'') (1249) ** [[Maasa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'') (469) ** Mellinghausen (1075) ** Siedenburg (sedes administrationis, 1278) * [[Vetus Officium Lemfordense (commune generale)|Vetus Officium Lemfordense]]<ref name="Vetus Officium Lemfordense">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/alt?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum ''Altes'' Latino "vetus veteris"], [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Amt?wb=gross&nr=2 Theodiscum substantivum ''Amt'' Latino "officium-ii" vertitur] et Latinum gentilicium "Lemfordensis-e", quod ad [[Leonis Forda]]m refertur, Theodiscum toponymum ''Lemförde'' vertitur. Quo de Latino gentilicio, confer [[binomen]] [https://opac.geologie.ac.at/ais312/dokumente/Jukes-Browne_1912_Recognition.pdf "Hoplites lemfordensis"]; et quo de Latino toponymo, vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Altes Amt Lemförde''; [[Saxonice]] ''Oolt Amt Lemförde'') (8211) ** [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'') (1021) ** [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'') (1131) ** [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> ([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'') (1148) ** [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'') ([[oppidum]] et sedes administrationis, 3105) ** [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'') (718) ** Quernheim (424) ** Stemshorn (664) {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Diepholz|Circulum Diepholtiam}} * [http://www.diepholz.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Diepholz circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] lxdkct9rrri5qsv75z5fji4rj11t48r 0 267154 3988393 3987558 2026-09-16T00:53:47Z Cyprianus Marcus 66550 3988393 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] olim pertinuit; anno autem [[1805]] cum toto electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Es anno [[1946]], circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1977]] fines hodiernas accepit == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniunguntur: {{div col|2}} * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae) * [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154) * [[Steyerberg]] (5262) * [[Alisni (commune generale)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'') commune generale (5.950) ** [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau''), oppidum et sedes administrationis (3688) ** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'') (1010) ** [[Pennigsehl]] (1252) * [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grafschaft Hoya''; [[Saxonice]] ''Graafschop Hoya'') commune generale (16.757) ** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139) ** [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'') (3251) ** [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'') (478) ** [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'') (571) ** [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'') (1856) ** [[Hilgermissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'') (2181) ** [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien''), urbs et sedes administrationis (3.772) ** [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm_source=chatgpt.com ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'') (953) ** [[Schweringen]] (800) ** [[Warpe]] (756) * [[Heemsa (commune generale)|Heemsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'') commune generale (6.019) ** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'') oppidum (1734) ** [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'') (1559) ** [[Heemsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'') (1706) ** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020) * [[Markloha (commune generale)|[[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'') commune generale (8.349) ** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'') (1752) ** [[Markloha]]<ref name="-loha"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe''), sedes administrationis (4432) ** [[Wietzen]] (2165) * [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186) ** [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'') (922) ** [[Rodewald]] (2496) ** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466) ** [[Stöckse]] (1302) * [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932) ** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'') oppidum (3883) ** [[Raddestorf]] (1886) ** [[Uchte]] (4882) ** [[Warmsen]] (3281) * [[Visurgis Medius (commune generale)|Visurgis Medius]]<ref name="Mittelweser">[Theodiscum praefixum "Mittel-'' Latino adiectivo "medius-a-um"] et Theodiscum toponymicum suffixum ''-weser'' Latino hydronymo "[[Visurgis|Visurgis-is]]" vertitur. Quo de hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Mittelweser'') commune generale (15.830) ** [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'') (1668) ** [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] ([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'') (2338) ** [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'') (2730) ** [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> (1638) ** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456) {{div col end}} == Notae == [[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|right|300px|Communia in circulo Neoburgensi.]] <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}} * [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 8mbc1s6xzlmvasav4aqq7hp0shel518 3988394 3988393 2026-09-16T00:54:16Z Cyprianus Marcus 66550 3988394 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] olim pertinuit; anno autem [[1805]] cum toto electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Es anno [[1946]], circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet, et anno [[1977]] fines hodiernas accepit == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniunguntur: {{div col|2}} * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae) * [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154) * [[Steyerberg]] (5262) * [[Alisni (commune generale)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'') commune generale (5.950) ** [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau''), oppidum et sedes administrationis (3688) ** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'') (1010) ** [[Pennigsehl]] (1252) * [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Grafschaft Hoya''; [[Saxonice]] ''Graafschop Hoya'') commune generale (16.757) ** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139) ** [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'') (3251) ** [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'') (478) ** [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'') (571) ** [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'') (1856) ** [[Hilgermissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'') (2181) ** [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien''), urbs et sedes administrationis (3.772) ** [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm_source=chatgpt.com ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'') (953) ** [[Schweringen]] (800) ** [[Warpe]] (756) * [[Heemsa (commune generale)|Heemsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'') commune generale (6.019) ** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'') oppidum (1734) ** [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'') (1559) ** [[Heemsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'') (1706) ** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020) * [[Markloha (commune generale)|Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'') commune generale (8.349) ** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'') (1752) ** [[Markloha]]<ref name="-loha"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe''), sedes administrationis (4432) ** [[Wietzen]] (2165) * [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186) ** [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'') (922) ** [[Rodewald]] (2496) ** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466) ** [[Stöckse]] (1302) * [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932) ** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'') oppidum (3883) ** [[Raddestorf]] (1886) ** [[Uchte]] (4882) ** [[Warmsen]] (3281) * [[Visurgis Medius (commune generale)|Visurgis Medius]]<ref name="Mittelweser">[Theodiscum praefixum "Mittel-'' Latino adiectivo "medius-a-um"] et Theodiscum toponymicum suffixum ''-weser'' Latino hydronymo "[[Visurgis|Visurgis-is]]" vertitur. Quo de hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Mittelweser'') commune generale (15.830) ** [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'') (1668) ** [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] ([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'') (2338) ** [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'') (2730) ** [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> (1638) ** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456) {{div col end}} == Notae == [[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|right|300px|Communia in circulo Neoburgensi.]] <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}} * [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] na0a477zi6t6hlgmyscqpb32cmt5q9l 0 267420 3988475 3977494 2026-09-16T08:34:33Z ~2026-49405-65 214731 3988475 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Eça de Queirós c.1868.jpg|thumb|Eça de Queirós circa 1868]] '''Iosephus Maria de Eça de Queirós''' ([[Lingua Lusitana|Lusitane]] ''José Maria de Eça de Queirós''; natus [[25 Novembris]] [[1845]]; mortuus [[16 Augusti]] [[1900]]) fuit [[scriptor]] [[Portugallia|Lusitanicus]] more [[realismus litterarius|realismo]]. [[Legatus (civilitas)|Diplomatus]] ab [[Universitas Conimbrigensis|Universitate Conimbrigense]] anno 1866 est. Annis ab 1866 ad 1867 [[Ebora]]e commorabatur, ubi [[ars diurnariorum|diurnarius]] laborabat. [[Consul (legatus)|Consul]] [[Portugallia|Portugalliae]] [[Havana|Havanae]] [[Bristolium|Bristoliique]] fuit. ==Opera== * ''O Mistério da Estrada de Sintra'', 1870 * ''O Primo Basílio'', 1878 * ''O Crime do Padre Amaro'', 1880 * ''O Mandarim'', 1880 * ''A Relíquia'', 1887 * ''Os Maias'', 1888 * ''Uma Campanha Alegre'', 1890-1891 * ''A Correspondência de Fradique Mendes'', 1900 * ''A Ilustre Casa de Ramires'', 1900 * ''A Cidade e as Serras'', 1901 * ''Contos '', 1902 * ''Prosas Bárbaras'', 1903 * ''Cartas de Inglaterra'', 1905 * ''Ecos de Paris'', 1905 * ''Cartas Familiares e Bilhetes de Paris'', 1907 * ''Notas Contemporâneas'', 1909 * ''Últimas Páginas'', 1912 * ''A Capital'', 1925 * ''O Conde d'Abranhos'', 1925 * ''Alves & Cia.'', 1925 * ''O Egipto'', 1926 * ''A Tragédia da Rua das Flores'', 1980 * [http://purl.pt/index/geral/aut/PT/10528.html Opera apud ''biblioteca nacional digital, BNP''] * [https://web.archive.org/web/20211022071851/http://hemerotecadigital.cm-lisboa.pt/Indice/IndiceAutores/QUEIROS_Ecade.htm Opera apud ''hemeroteca digital, CML''] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Eça de Queirós|Iosephum Mariam Eça de Queirós}} {{Fontes biographici}} * [http://purl.pt/93/1/ Eça de Queirós], Bibliotheca Nationalis Portugalliae * [https://web.archive.org/web/20090421134932/http://www.citi.pt/cultura/literatura/romance/eca_queiroz/biografia.html Biographia Eça de Queirós], ''CITI, Faculdade de Ciências Sociais e Humanas, Universidade Nova de Lisboa'' * [https://web.archive.org/web/20160822132855/http://cvc.instituto-camoes.pt/seculo-xix/eca-de-queiros.html Eça de Queirós], Instituto Camões {{scriptor-stipula}} [[Categoria:Mortui 1900]] [[Categoria:Nati 1845]] [[Categoria:Alumni Universitatis Conimbrigensis]] [[Categoria:Auctores Lusitanici]] [[Categoria:Diurnarii Portugalliae]] [[Categoria:Legati Portugalliae]] [[Categoria:Scriptores de litteris]] [[Categoria:Scriptores Portugalliae]] s1jo3mblfzoilkyvgca1a88xywyfyep 0 267492 3988481 3945728 2026-09-16T08:41:23Z ~2026-49405-65 214731 3988481 wikitext text/x-wiki {{Caelum|10|45|03.591|-|59|41|04.26|7500}} {{Stella mini | nomen=Eta Carinae (η Car) | imago=[[Fasciculus:Eta Carinae.jpg|280px]] | ascensio recta=10h 45m 03.591s | declinatio=−59° 41′ 04.26″ | constellatio=[[Orion (constellatio)|Orion]] | magnitudo=Inter −1.0 et ~7.6 | magnitudo absoluta=−8.6 (2012) | classis spectralis=variabilis + O | distantia sla=7500}} '''Eta Carinae''' (brevius '''[[Eta (littera)|η]] Carinae''' vel '''η Car'''), antea '''Eta Argus''' appellata, est [[systema stellare]] quod saltem duas stellas continet, quarum luminositas cuncta est plus quam quinquagies centies millies luminositas [[Sol]]is. Hoc systema, in [[constellatio]]ne [[Carina (constellatio)|Carina]] situm, circiter 7500 [[annus luce mensus|annos luce mensos]] a [[Tellus (planeta)|Tellure]] nostra distat. Olim stella quartae [[Magnitudo apparens|magnitudinis]], anno [[1837]], initio temporis quod "magna eruptio" dicitur, facta est clarior quam [[Beta Orionis]] (Rigel). Eta Carinae secunda a maxima stella caeli inter [[11 Martii|11]] et [[14 Martii]] [[1843]] facta est, sed post annum 1856 sub obscurata est ut oculo nudo non videri posset. In eruptione minore anno [[1892]] magnitudinem sextam attigit, antequam denuo obscurata est. Ab anno [[1940]] claruit et anno [[2014]] magnitudinem plus quam 4.5 habuit. Eta Carinae est [[stella circumpolaris]] sub latitudinem 30° ad austrem, itaque numquam videri potest super latitudinem 30° ad boream. Duae stellae principes systematis habent orbitam eccentricam, [[periodus orbitalis|periodo]] 5.54 annis. Stella primaria est peculiaris, [[variabilis luminosa caerulea|variabilis luminosae caeruleae]] similis, quae primum habuit massam inter 150 et 250 [[massa solaris|M_☉]], cuius saltem 30 M_☉ iam amisit, et exspectatur, dum mox (quod ad tempus astronomicum attinet) [[supernova]] displodat. Haec est sola stella nota quae emissionem [[instrumentum lasericum|lasericam]] [[radiatio ultraviolacea|ultraviolacea]]m emittat. Stella secundaria, quoque valde luminosa, est calidior, fortasse classis spectralis O, et inter tricies et octogies massam Solis habet. Systema multum obscuratum est a [[Homunculus (nebula)|Homunculo]] [[nebula (astronomia)|nebula]], materia ex stella primaria in magna eruptione eiecta. Eta Carinae est pars [[cumulus stellarum apertus|cumuli aperti]] [[Trumpier 16]] in multo maiore [[Nebula Carinae]]. [[Pluvia meteororum]] [[Eta Carinidae]], etsi nec cum stella nec nebula coniuncta, in caelo prope Eta Carinae [[radians (astronomia)|radiantem]] habet, vel orti videtur. == Bibliographia == * Augusto Damineli et al., "[https://arxiv.org/abs/1901.00531 Distinguishing Circumstellar from Stellar Photometric Variability in Eta Carinae]" (2 Augusti 2018) apud ''arXiv.org'' pro ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' * Nathan Smith et al., "[https://arxiv.org/abs/1808.00992 Light-echoes from the plateau in Eta Carinae's Great Eruption reveal a two-stage shock-powered event]" (2 Ianuarii 2019) apud ''arXiv.org'' pro ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' == Nexus externi == {{SIMBAD}} * [https://web.archive.org/web/20230131030248/https://svs.gsfc.nasa.gov/cgi-bin/details.cgi?aid=11725 NASA Missions Take an Unparalleled Look into Superstar Eta Carinae], Goddard Media Studios {{ling|Anglice}} * {{Cite web|last=Lajús, Eduardo Fernández|author=Lajús, Eduardo Fernández|date=1 Octobris 2014|title=Optical monitoring of Eta Carinae|url=http://etacar.fcaglp.unlp.edu.ar/|accessdate=25 April 2015|publisher=Facultad de Ciencias Astronómicas y Geofísicas, Universidad Nacional de La Plata}} * [https://web.archive.org/web/20050526075954/http://www.solstation.com/x-objects/eta-car.htm Eta Carinae profile] apud Solstation [[Categoria:Stellae binariae]] [[Categoria:Carina (constellatio)]] {{Myrias|Physica}} f1d8lxlanm5vdhhzksief972pbgc38p 0 268058 3988199 3928047 2026-09-15T15:56:22Z Grufo 64423 +{{Non Latine}} 3988199 wikitext text/x-wiki {{Non Latine}} [[File:Free and open-source-software display servers and UI toolkits.svg|thumb|400px|Elementa systematium [[Linux]] quae sunt daemones includens [[D-Bus]], [[NetworkManager]], etc.]] {{res|Daemon}} est [[Programma computatrale|programma]] quod non est invocatum explicitu autem latet exspectante condicionem evenire in systemate [[Unix]]. Idea est non necesse sit factorem condicionis conscius esse daemonem latere. Commodum est non necesse sit programmas certare aditu neque scire complexitates copiae. {{NexInt}} * [[Daemon Maxwellianus]] == Nexus externi == *[http://catb.org/~esr/jargon/html/D/daemon.html Fons huius rei, ex [[:en:Eric S. Raymond|Eric S. Raymond]]] *[https://www.ibm.com/support/knowledgecenter/zosbasics/com.ibm.zglossary.doc/zglossary.html#d Ex [[IBM]]] *[http://www.linfo.org/daemon.html Ex situ linfo.org ([[Linux]] Info)] [[Categoria:Programmata computatralia]] tfhlbqmbv28iyjl0963jab21nihm5v9 0 268514 3988197 3983427 2026-09-15T15:54:20Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988197 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Vector add scale.svg|thumb|Additio vectorum et multiplicatio scalaris. Supra, vector '''v''' ([[caeruleus]]) alio vectori '''w''' ([[ruber|rubro]]) additur. Infra, '''w''' per factorem 2 extenditur, quod summam '''v''' + 2'''w''' facit.]] {{res|Spatium vectoriale}},<ref>Isabel Schlangen, [http://www.math.uni-bonn.de/ag/stroppel/DA_Schlangen_final.pdf ''Drei Quanten-sl₂-Verallgemeinerungen des gefärbten Jonespolynoms in zwei Parametern''] (dissertatiuncula, Rheinischen Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, 2012), vi.</ref> vel {{res|spatio lineare}}, est collectio rerum [[vector (mathematica)|vectorum]] appellatarum, quae inter se addi et per [[numerus|numeros]] [[scalar (physica)|scalares]] dictos [[multiplicatio|multiplicari]] possunt. Scalares saepius sunt [[numerus realis|numeri reales]], sed etiam sunt spatii vectorialia ubi multiplicatio scalaris [[numerus complexus|numeris complexis]], [[numerus rationalis|numeris rationalibus]], aut quemlibet [[corpus (mathematica)|corpore]] fit. Rigorose, [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] <math> E </math> (cum operationes <math> + </math> et <math> \cdot </math>) structura spatii vectorialis super corpus commutativum <math> K </math> habet si: # <math> + : E \times E \rightarrow E </math> est operatio binaria. # <math> \cdot : K \times E \rightarrow E </math> est operatio binaria. # <math> (E,+) </math> [[Caterva Abeliana|caterva abeliana]] est. # Operatio • [[distributio (mathematica)|distributivus]] associativusque est. # <math>1_K \in K </math> de operatione • elementum neuter est. == Proprietates quae spatium vectoriale definiunt == Spatium vectoriale <math> (V,+,\cdot) </math> super corpus <math>\R</math> est aggregatio <math>V</math>, cui definiantur operationes [[Summa|summa]] <math>+:V^2\rightarrow V</math> et [[multiplicatio]] [[Scalar (physica)|scalaris]] <math>\cdot :\R\times V \rightarrow V</math>, quae has proprietates satisfaciant: # Summa est [[Associativitas (mathematica)|associativa]]: <math>\forall u,v,w \in V: (u+v)+w=u+(v+w)</math>; # Summa est [[Commutativitas (mathematica)|commutativa]]: <math>\forall v,w \in V : v+w=w+v</math>; # Est elementum summae neutrum, quod est vector <math> \underline{0} </math> qui alii vectori additus eum ipsum producit: <math>\exists \underline{0} \in V: \forall v \in V : v+ \underline{0}=v </math>; # Omni vectori <math> v </math> est elementum summae oppositum <math> -v </math>, quod est vector qui vectori <math> v </math> additus [[zerum]] <math> \underline{0} </math> producit: <math>\forall v \in V : \exists (-v) \in V: v+(-v)= \underline{0} </math>; # Multiplicatio scalaris est compatibilis cum multiplicatione inter elementa de corpore: <math>\forall \lambda, \mu \in \R, \forall v \in V :(\lambda\mu)\cdot v=\lambda \cdot (\mu \cdot v)</math>; # Multiplicatio scalaris est [[Distributivitas (mathematica)|distributiva]]: <math>\forall \lambda \in \R, \forall v,w \in V : \lambda \cdot(v+w)=\lambda \cdot v+\lambda \cdot w </math> <math> \text{ atque } \forall \lambda, \mu \in \R, \forall v \in V : (\lambda+\mu)\cdot v=\lambda \cdot v+\mu \cdot v</math>; # <math> \forall v \in V : 1 \cdot v=v \text{ atque } \forall v \in V : 0 \cdot v=\underline{0} </math>. Elementa spatii vectorialis ''vectores,'' summaeque elementum neutrum ''vector nullus'' <math>\underline{0}</math> appellantur. == Subspatium vectoriale == Spatiis vectorialibus sunt subgregationes quae similes sunt [[Linea (mathematica)|lineis]] apud subgregationes [[Spatium euclideum|spatii euclidei]]. Hae subgregationes sunt ''subspatia vectorialia,'' quae subgregationes sunt spatii vectorialis clausae multiplicationi scalaribus summaeque: <math>W \subseteq V: \forall w, w_1, w_2 \in W, \forall \lambda \in \R : w_1+w_2 \in W, \lambda \cdot w \in W</math> Vector nullus versatur in omnibus subspatiis vectorialibus, quia si <math>w</math> est vector in subspatio, etiam est <math>0w=\underline{0}</math> (zerum est scalar). Et quod unus negativus est scalar quoque, si subspatio vectoriali inest vector, etiam eius [[Numerus integer|oppositus]] inest. In secundis, omnia subspatia vectorialia sunt spatia vectorialia, spatiaque vectorialia sunt subspatia vectorialia ipsorum. Etiam aggregatio soli vectoris nullius <math>\{\underline{0}\}</math> est subspatium vectoriale: <math> \{\underline{0}\} \subseteq V: \forall \underline{0} \in \{\underline{0}\}, \forall \lambda \in \R : \underline{0} + \underline{0} = \underline{0} \in \{\underline{0}\}, \lambda \cdot \underline{0} = \underline{0} \in \{\underline{0}\} </math>. == Spatia vectorialia in systematibus aequationum solvendis == In systema [[Aequatio|aequationum]] lineare, si dextrae signi aequationis <math>=</math> instant sola [[Zerum|zera]], sicque videtur: <math>Ax=\underline{0}</math> Id systema ''homogeneum'' dicitur. Demonstrari potest, si <math>W \subseteq \R^n</math> est aggregatio [[Solutio aequationis|solutionum]] systematis linearis homogenei numero <math>n</math> variabilium ignotarum scripti ut <math>Ax=\underline{0}</math>, <math>W</math> esse subspatium vectoriale spatii <math>\R^n</math>. Idem si non est homogeneum systema, eius solutiones non sunt subspatium, quod non inest vector nullus. {{Demonstratio mathematica|title=<math>W</math> ut subspatium vectoriale|proof=Systema enim sic videtur: <math>\biggl\{\begin{matrix}a_{11}x_1+...+a_{1n}x_n=0\\...\\a_{m1}x_1+...+a_{mn}x_n=0\end{matrix}</math> Si vectores <math>\underline{v}, \underline{w}</math> solutiones sunt, id igitur verum est: <math>\biggl\{ \begin{matrix}a_{11}v_1+...+a_{1n}v_n=0\\...\\a_{m1}v_1+...+a_{mn}v_n=0\end{matrix} \biggl\{ \begin{matrix}a_{11}w_1+...+a_{1n}w_n=0\\...\\a_{m1}w_1+...+a_{mn}w_n=0\end{matrix}</math> Si dua systema summantur, vel scalari multiplicantur, id patet: <math>\biggl\{\begin{matrix}a_{11}(v_1+w_1)+...+a_{1n}(v_n+w_n)=0\\...\\a_{m1}(v_1+w_1)+...+a_{mn}(v_n+w_n)=0\end{matrix} \biggl\{\begin{matrix}a_{11}(\lambda v_1)+...+a_{1n}(\lambda v_n)=0\\...\\a_{m1}(\lambda v_1)+...+a_{mn}(\lambda v_n)=0\end{matrix}</math> Summa igitur solutionum et multiplicatio sunt solutio ipsius systematis, quod est definitio subspatii vectorialis (clausi summae multiplicationique).}} == Notae == <references /> == Bibliographia == * Abate, De Fabritiis. [[2015]]. ''Geometria analitica con elementi di algebra lineare.'' McGraw Hill Education. ISBN 9788838615146. {{NexInt}} *[[Algebra abstracta]] *[[Basis (mathematica)]] *[[Tensor (mathematica)]] *[[Theoria catervarum]] {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Algebra linearis]] m0svlkq0i0bm10dgnjawmtf7c7lp02s 0 269952 3988447 3780736 2026-09-16T06:47:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988447 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Zhuangzi.gif|thumb|Zhuang Zhou senex [[rana]]m contemplatur.]] '''Sancius'''<ref>E. H. Parker, ''The Taoist Religion'', p. 5: "[...] such ''Tao''ist writers as Lieh-tsz, Chwang-tsz, and Hwang-tsz may be fairly Latinised as Licius, Sancius, and Vancius ; just as Mencius and Confucius stand for Mêng-tsz and K῾ung-tsz"; nonnusquam et alibi.</ref> ([[Sinice]] 莊子 ''Zhuangzi'', 'Magister Zhuang'; praenomine 周 ''Zhou'' <ref>Inter alias [[romanizatio]]nes sunt ''Zhuang Tze'', ''Chuang Chou'', ''Chuang Tsu'', ''Chuang Tzu'', ''Chouang-Dsi'', ''Chuang Tse'', et ''Chuangtze.''</ref>) fuit [[philosophus]] [[Sinae|Sinicus]] magni momenti qui circa [[saeculum 4 a.C.n.|saeculum quartum a.C.n.]] [[aetas civitatum bellantium|aetate civitatum bellantium]] vixit, [[philosophia Sinica]] maxime aetate [[Centum Scholae Cogitationis|Centum Scholarum Cogitationis]] [[floruit|florente]]. Scripsisse dicitur secundum [[Cienus|Cienum]] decem milia capita, quorum nihil exstat praeter quae in ''[[Sancius (liber)|Sancio]]'' opere [[eponymo]] continentur, seu ipso auctore solo sive cum aliis, quem vocant etiam ''Nanhua Jing'' (南華經) [[Taoismus|cultores Taoistici]], uno e fundamentalibus eius religionis [[liber|libris]]; nam stilo tam singulari fertur conposuisse, ut vel periti eius temporis litterarum nec omnia ipsi intelligere possent.<ref name="angeli_biographia">Angelus Zottoli, ''Cursus litteraturae Sinicae neo-missionariis accomodatus''. [https://archive.org/details/cursuslitteratu01zottgoog/page/n14/mode/2up p. X.]</ref> Sola [[memoria]] eius [[vita]]e est descriptio brevis in capitulo sexagesimo tertio libri ''[[Shiji]]'' (史記), Cieno auctore.<ref>Mair 1994: xxxi-xxxiii.</ref> [[Biographia]] Cieni dicit eum fuisse magistratum minorem e [[Mengcheng|Meng]] ([[oppidum]] in [[Anhui]] hodierno) in civitate [[Song (civita)|Song]], qui tempore [[Hui rex Wei|Hui regis Liang]] et [[Xuan rex Qi|Xuan regis Qi]] ([[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]] exeunte) vixit.<ref>Ziporyn 2009: vii.</ref> Fama permotum [[Chu]] nationis regem [[Wei, rex Chu|Wei]] olim iusisse fertur multis donis eum invitari, ut rem publicam gereret. At illum "non vidisti bovem? malim otiolo meo indulgere." His dictis domu mansisse neque [[minister|ministrum]] esse factum.<ref name="angeli_biographia" /> In [[cogitatio Sinica|cogitatione Sinica]] [[Domus Zhou|aetatis Zhou]], [[Confucius]], [[Laocius]], [[Mocius]], [[Hui Shi]], et [[Yang Zhu]] eum moverunt; ipse vicissim [[Taoismus|Taoismum]], [[Buddhismus Sinicus|Buddhismum Sinicum]], et [[Zen]] movit. Nomen honorificum ''Nanhua Zhenren'' (南華真人, h.e. "divus meridianorum florum") a [[familia Tang|domu Tang regnatrice]] latum accepit, cuius imperatores religioni Taoisticae tam studentes Laocium et Sancium divos ambos habebant. == Philosophia == Sancius philosophiam contra morem qui ipso florente praevalebat non per argumenta et rationem, ut [[Confucianismus|Confuciani]] et [[Moismus|Moiani]], sed per fabulas et more poetico descriptiones illustrabat; quam ob rem loci permulti ex eo maxime sunt celebrati, quorum aliquot hic tractabimus. Is enim ingenium naturae extollit praeponitque humano artificio, ut in libro II tria genera [[musica|musices]] numeret, primam et infimam humanam, inde naturalem, denique et supremam caelestem sive ipsius [[Tao]], quae exaudiri nequit nisi per longa silentia et [[meditatio]]nes.<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/adjustment-of-controversies/zh?en=on 《齊物論》], 1.</ref> Propterea et disputationes cum aliis scholis aspernatus, ipsum autem dicendi modum sive [[rhetorica|rhetoricen]] considerabat, cui studeret amicus et collocutor [[Hui Shi]], sectator [[Schola Nominum|scholae nominum]], saepius [[paradoxum|paradoxa]] eorum per iocum tractavit, ut inanitas disputationum humanarum per se monstraret; quorum unum in fabula de piscium gaudio illustratum a philosopho Germano [[Martinus Heidegger|Martino Heidegger]] est allatum, quo et suas de [[Dasein|existentia]] ratiocinationes patefaceret. Quod autem ad [[politica|rem publicam gerendam]] spectat, negat [[Confucius|Confucii]] doctrinam secundum quam officium est omnibus eruditis ut possunt in rebus publicis versari, foro verum et luce carere docet atque in otium se referre. Aequalitati autem cuidam favet, nec distinguit Confuciano more principes a multitudine, sed in fabulis et humillimos fabros libere cum regibus colloqui repraesentat. Simul verum et repudiat doctrinam Moianam [[amor|amoris]] universalis, propterea quod animi motus contra naturam rerum reprimit; docet immo in libro II: "Tao refugit e conspectu per imperfectum intellectum; sermo refugit ex auditu per gloriosam ostentationem. Ergo disputant de vero et falso Confuciani et Moiani, hi illorum sententiam negant, illi horum; atqui si quis haec quae negant affirmare et quae affirmant negare velit, melius erit quadam uti illuminatione."<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/adjustment-of-controversies/zh?en=on 《齊物論》], 4: "道隱於小成，言隱於榮華。故有儒、墨之是非，以是其所非，而非其所是。欲是其所非而非其所是，則莫若以明。"</ref> Qui autem Tao invenit, tamquam in cnodace rotae universi stat neque ullo argumento movetur; is enim repugnantiam ipsam rerum explodit per rationis illustrationem. === Ding archimagirus boves dissecat === Fabula de Ding [[coquus|archimagiro]] in libro III ''Sancii'' continetur, quam cum Latine translata dabimus Angelo Zottoli interprete. Patefacit enim is per archimagiri dexteritatem Tao consistere omnibus in artibus, etiam [[ars coquinaria|coquendi]], quam servilem habent multa eiusdem aetatis philosophorum pars, convenientes ut ait Confucius "vir bonus coquos et culinas evitat" (君子遠庖廚); equidem porro haec Tao sive ratio in rebus ipsis non meditata aut considerata, sed tamquam natura ea periti sine animi intentione utuntur, perque eandem rationem mentis tranquillitatem attingimus et vitamus confusiones quae e controversiis oriuntur, hoc est vitalitatem alere (養生) appellatum. <blockquote> 庖丁為文惠君解牛，手之所觸，肩之所倚，足之所履，膝之所踦，砉然嚮然，奏刀騞然，莫不中音。合於《桑林》之舞，乃中《經首》之會。文惠君曰：「譆！善哉！技蓋至此乎？」庖丁釋刀對曰：「臣之所好者道也，進乎技矣。始臣之解牛之時，所見无非牛者。三年之後，未嘗見全牛也。方今之時，臣以神遇，而不以目視，官知止而神欲行。依乎天理，批大郤，導大窾，因其固然。技經肯綮之未嘗，而況大軱乎！良庖歲更刀，割也；族庖月更刀，折也。今臣之刀十九年矣，所解數千牛矣，而刀刃若新發於硎。彼節者有間，而刀刃者无厚，以无厚入有間，恢恢乎其於遊刃必有餘地矣，是以十九年而刀刃若新發於硎。雖然，每至於族，吾見其難為，怵然為戒，視為止，行為遲。動刀甚微，謋然已解，如土委地。提刀而立，為之四顧，為之躊躇滿志，善刀而藏之。」文惠君曰：「善哉！吾聞庖丁之言，得養生焉。」<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/nourishing-the-lord-of-life/zh?en=on 《養生主》], 2.</ref> Archimagirus pro Wen hoei principe exartuabat boves : manuum attactus, humerorum accubitus, pedum compressio, poplitis submissio, decarnandi ossa crepitus, infigendi gladium fragor, nil non debito sono quadrabat cum ''Mororum sylvae'' chorea, atque adeo respondebat ''Filorum capitis'' consonantiae. Wen hoei princeps ait : "evax, euge ! dexteritas quippe eo devenit !" Archimagirus deponens cultrum, respondit : "ego quod amo, ratio est et magis quam habilitatem. Initio ego, deartuandi boves tempore, nil videbam praeter bovem; triennio post, nunquam videbam integrum bovem; praesenti autem tempore, ego cum spiritu occurro, non vero cum oculis offendo : sensum scio cessare, at spiritus vult progredi. Conformiter ad rerum naturam, percutio magnos articulos; sequor magnas iuncturas, iuxta suam naturalem viam. Ars pertransiit musculos nunquam, quanto ergo minus magna ossa. Boni coqui quotannis mutant cultrum, quia secant : vulgares coqui quovis mense mutant cultrum, quia rumpunt : nunc servuli culter a novendecim annis est : quos deartuavit, aliquot milia bovum sunt, et tamen cultri acies quasi nuper educta e cote. Illorum articuli habent iuncturas, et cultri acies non est crassa : cum tam subtili ingressus compagum spatia, libere proh ! ipse in versando aciem indubitate habeo reliquum spatium. Eapropter novendecim anni sunt, et cultri acies quasi recens demissa e cote. Licet ita, tamen quotiescumque devenio ad commissuras, ego sentio rei difficultatem. Timidus mihi caveo, oculi sunt fixi, actio fit lenta, moveo cultrum admodum sensim; illico iam deartuatum, velut gleba cadit humum. Attollo cultrum et sto; et propter hoc undique conspicio, propter hoc fero referoque pedes, expleto animo; purgo cultrum et recondo illum." Wen hoei princeps ait : "factum bene! ego auditis archimagiri verbis, novi alere vitalitatem."<ref>Angelus Zottoli, ''Cursus litteraturae Sinicae neo-missionariis accomodatus''. [https://archive.org/details/cursuslitteratu01zottgoog/page/n272/mode/2up p. 213.]</ref> </blockquote> === Dialogus super fossam === Dialogus hic cum Hui Shi de piscium gaudio habitus in libro XVII continetur. <blockquote> 莊子與惠子遊於濠梁之上。莊子曰：「儵魚出遊從容，是魚樂也。」惠子曰：「子非魚，安知魚之樂？」莊子曰：「子非我，安知我不知魚之樂？」惠子曰：「我非子，固不知子矣；子固非魚也，子之不知魚之樂全矣。」莊子曰：「請循其本。子曰『汝安知魚樂』云者，既已知吾知之而問我，我知之濠上也。」<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/floods-of-autumn/zh?en=on 《秋水》], 13.</ref> Sancius et Hui Shi magistri per [[moles (agger)|molem]] vagantur super [[fossa]]m. Sancius ait: "En ecce pisces ut otiose in aqua summa natant et rursus se mergunt! Quippe, gaudent." Hui ait: "Tu piscis non es. Qui potes nosse, quaeso, piscium gaudium?" Sancius ait: "Tu ego non es. Qui potes scire, quaeso, ignorare me piscium gaudium?" Hui ait: "Scilicet ego tu non sum, nescio utrum ignores. Eodem modo tu piscis non es, ergo necessarie demonstratum, te ignorare piscium gaudium." Sancius ait: "Argumentum excutiamus, quaeso, unde ortum sit. Aiebas: 'piscium gaudium qui novisti.' Ex hoc id apparet, quod me nosse iam sciens rogas. Ego autem super fossam novi." </blockquote> === Sancius papilionem videt in somnis === Fabula haec in extremo libro II continetur, in quo uno Sancius argumentum directum facit ad inutilitatem disputationum demonstrandam. Postremo enim, rebus omnibus una esse in Tao patefactis, ipse de identitate sua dubitans omnia semper in aliud mutari docet. <blockquote> 昔者莊周夢為胡蝶，栩栩然胡蝶也，自喻適志與！不知周也。俄然覺，則蘧蘧然周也。不知周之夢為胡蝶與，胡蝶之夢為周與？周與胡蝶，則必有分矣。此之謂物化。<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/adjustment-of-controversies/zh?en=on 《齊物論》], 14.</ref> Olim in somnis formam suam in papilionem mutatam Sancius videt. Volitat tamquam papilio, gaudere se credit, Sancium ignorat. Tum expergefactus e somno rursus se Sancium videt. Nescio verum Sancius in papilionem mutatus in somnis an papilio in eum; sed differt quidem hic ab illo. Quod est appellatum metamorphosis rerum. </blockquote> === Wonton moritur perforatus === Haec autem fabula in extremo libro VII, qui et ultimus videtur quorum maxime consentiunt Sancium auctorem esse, de morte [[Wonton]] agit; id enim nomen Sinice ambiguum valet, primum [[Ferculum (Ars coquinaria)|ferculum]] significans offam fartam, inde et [[Chaos]] quod ante rerum universalitatem exstabat. Itaque per iocum aedificationem mundi assimulat offae perforatae, quod scilicet farto dilapso non iam esculenta fiat. <blockquote> 南海之帝為儵，北海之帝為忽，中央之帝為渾沌。儵與忽時相與遇於渾沌之地，渾沌待之甚善。儵與忽謀報渾沌之德，曰：「人皆有七竅，以視聽食息，此獨無有，嘗試鑿之。」日鑿一竅，七日而渾沌死。<ref>莊子, [https://ctext.org/zhuangzi/normal-course-for-rulers-and-kings/zh?en=on 《應帝王》], 7.</ref> Rex meridiani maris Shu erat; septentrionalis Hu; medii Wonton. Illi duo olim in Wonton terram ingressi magnificentissimo hospitio ab hoc accipiuntur; consulunt ut gratiam rependant. Aiunt inter se: "Omnes scilicet septem habent foramina, quibus vident, audiunt, edunt, spirant. Iste unus caret. Perforare moliamur." Tum cottidie novum per foramen terebrant; septimo die Wonton mortuus est. </blockquote> {{NexInt}} *[[Argumentum somniorum]] *[[Licius]] *[[Scepticismus]] *''[[Tao Te Ching]]'' ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Ames, Roger T. [[1991]]. The Mencian Concept of Ren Xing: Does it Mean Human Nature? In ''Chinese Texts and Philosophical Contexts,'' ed. Henry Rosemont, Jr. LaSalle Illinoesiae: Open Court Press. *Ames, Roger T., ed. [[1998]]. ''Wandering at Ease in the Zhuangzi.'' Albaniae: State University of New York Press. *Bruya, Brian, interpres. [[1992]]. ''Zhuangzi Speaks: The Music of Nature.'' Princetoniae: Princeton University Press. ISBN 9780691008820. *Chan, Wing-Tsit. [[1963]]. ''A Source Book In Chinese Philosophy.'' Princetoniae: Princeton University Press. ISBN 0691019649. *Chang, Chung-yuan. [[1963]]. ''Creativity and Taoism: A Study of Chinese Philosophy, Art, and Poetry.'' Novi Eboraci: Julian Press. *Creel, Herrlee G. [[1982]]. ''What is Taoism? and other studies in Chinese cultural history.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0226120473. *Hansen, Chad. [[2003]]. The Relatively Happy Fish. ''Asian Philosophy'' 13:145–164. *Horne, Charles F., ed. [[1917]]. [https://archive.org/details/sacredbooksearly12hornuoft ''Medieval China.''] The Sacred Books and Early Literature of the East, 12. Novi Eboraci: Parke. *Kirkland, Russell. [[2004]]. ''Taoism: The Enduring Tradition.'' Novi Eboraci: Routledge. ISBN 9780415263214. *Mair, Victor H. [[1994]]. ''Wandering on the Way: Early Taoist Tales and Parables of Chuang Tzu.'' Novi Eboraci: Bantam Books. ISBN 0553374060. *Merton, Thomas. [[1969]]. ''The Way of Chuang Tzu.'' Novi Eboraci: New Directions. *Palmer, Martin. [[1996]]. ''The Book of Chuang Tzu.'' Penguin. ISBN 9780140194883. *Roth, H. D. [[1993]]. Chuang tzu 莊子. In ''Early Chinese Texts: A Bibliographical Guide,'' ed. Michael Loewe, 56–66. Berkeleiae: Society for the Study of Early China; Institute of East Asian Studies, University of California Berkeley. ISBN 1557290431. *Schwartz, Benjamin J. [[1985]]. ''The World of Thought in Ancient China.'' Cantabrigiae: Harvard University Press. ISBN 9780674961913. *Waltham, Clae, ed. [[1971]]. ''Chuang Tzu: Genius of the Absurd.'' Novi Eboraci: Ace Books. *Watson, Burton. [[1962]]. ''Early Chinese Literature.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. *Watts, Alan, cum Al Chung-liang Huan. [[1975]]. ''Tao: The Watercourse Way.'' Novi Eboraci: Pantheon Books. ISBN 0394733118. *Ziporyn, Brook, ed. [[2009]]. ''Zhuangzi: The Essential Writings with Selections from Traditional Commentaries Hackett Classics Series.'' Hackett Publishing. ISBN 9781603844352/ ==Nexus externi== {{Wikiquote|Zhuangzi}} {{CommuniaCat|Zhuangzi}} *Correa, Nina, trans. [https://web.archive.org/web/20070107080906/http://www.daoisopen.com/ZhuangziTranslation.html The Zhuangzi "Being Boundless."] *Ebrey, Patricia, trans. [https://web.archive.org/web/20060219221611/http://acc6.its.brooklyn.cuny.edu/~phalsall/texts/chuangtz.html Selections from ''The Zhuangzi.''] *Legge, James, trans. [http://ctext.org/zhuangzi ''Zhuangzi.''] Textus et textus Anglice conversus. Chinese Text Project. *Legge, James. [http://oaks.nvg.org/chuang.html ''The Legge translation of the complete Chuang Tzu (Zhuangzi) updated.''] *Lin, Derek, trans. [https://web.archive.org/web/20170221221219/http://www.truetao.org/chuang/home.htm ''Chuang Tzu's Stories and Teachings.''] *[https://web.archive.org/web/20170905131909/http://www.taopage.org/chuangtzu.html Chuang-tzu] *[http://www.iep.utm.edu/z/zhuangzi.htm Zhuangzi.] The Internet Encyclopedia of Philosophy. *[http://plato.stanford.edu/entries/zhuangzi/ Zhuangzi.] Stanford Encyclopedia of Philosophy. *[http://www.wfu.edu/~moran/zhexuejialu/Zhuang_Zi_chap_1.html ''Zhuang Zi,'' capitulum 1.] *[http://www.wfu.edu/~moran/zhexuejialu/Zhuang_Zi_2.html ''Zhuang Zi,'' capitulim 2.] {{DEFAULTSORT:Sancius}} [[Categoria:Nati saeculo 4 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui saeculo 3 a.C.n.]]<!--280s BC--> [[Categoria:Anarchistae]] [[Categoria:Auctores Sinici]] [[Categoria:Logici]]<!-- =Category:Chinese logicians--> [[Categoria:Musici]]<!-- =Zhou dynasty musicians + Musicians from Anhui--> [[Categoria:Philosophi Sinarum]] [[Categoria:Scriptores Sinarum]] [[Categoria:Taoismus]]<!-- [[Category:Philosophers from Anhui]] [[Category:Guqin players]] [[Category:Zhou dynasty philosophers]] [[Category:Zhou dynasty Taoists]] [[Category:People from Bozhou]]--> {{Myrias|Homines}} 2pivnsaxgw9z95acj9o5farb8qb3yj0 0 271808 3988418 3484738 2026-09-16T04:44:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988418 wikitext text/x-wiki {{L}} [[File:Rutul 1.JPG|thumb|Vicus montanus ''Rutul'', districtus Rutulensis caput]] '''Rutules'''<ref> [https://books.google.ru/books?id=SB5DAQAAMAAJ ''Nouveaux mémoires de la Société impériale des naturalistes de Moscou'', vol. 7, Moscuae 1842], p. 11. A [[Rutuli|Rutulis]] populo [[Latium|Latii]] antiquo distinguendi sunt.</ref> (ipsorum lingua ''мыхIаІбыр'', [[Translitteratio|translitteratio]] ''myhabyr'') sunt gens in [[Caucasus Septentrionalis|Caucaso Septentrionali]]. Lingua illorum [[lingua Rutulensis]] est. Rutules religiosi sunt [[religio Islamica|Musulmani]], ut plurimum [[secta Sunnitica|Sunniti]]. Nunc in mundo circa 90 000 sunt, quorum plus quam 15 000 districtum nationalem Rutulense [[Daghestania]]e incolunt. Ceteri disperse in [[Daghestania]] et in [[territorium Stauropolitanum|territorio Stauropolitano]] [[Russia]]e et in [[Atropatene (res publica)|Atropatene]] habitant. Rutules gens est indigena, cuius maiores in [[Albania Caucasia]] habitaverunt, antequam terras Albaniae Caucasiae nationes Turcicae originis occupaverunt. Aliquando Rutules ut [[Lesghi]] frustra tractabantur, sed alia est gens aliaque lingua utitur. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Rutul people|Rutules}} * [https://web.archive.org/web/20190822194433/https://tanci-kavkaza.ru/rutulcy/ De Rutulibus (cum photographematibus et pellicula brevi] {{ling|Russice}} {{stipula}} [[Categoria:Gentes Europae]] [[Categoria:Daghestania]] sn9m1x8u4x2h171en9j9ykzgqk39n44 0 273792 3988168 3978351 2026-09-15T15:16:53Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988168 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br />Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. Translucidus est et lucem [[Refractio|refringit]]. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] kxhkff3tf6yr7h1oo86gv8i8vqbps6v 3988174 3988168 2026-09-15T15:32:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988174 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br />Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed musculi ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanatur et refringendi vim minuit. Econtra cum proximis aciem advertimus convexior fit et vim refringendi maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retinam]] formetur. Ita pars momentaria [[Optica|optici]] mechanismi invenitur. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] p6mmmhkfv1wbn65z46dplh2h9qjpqh6 3988175 3988174 2026-09-15T15:32:47Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988175 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed musculi ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanatur et refringendi vim minuit. Econtra cum proximis aciem advertimus convexior fit et vim refringendi maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retinam]] formetur. Ita pars momentaria [[Optica|optici]] mechanismi invenitur. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] ctt1ajepz7b6bjr35ya593xb9dgqnui 3988176 3988175 2026-09-15T15:33:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988176 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed musculi ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanatur et refringendi vim minuit. Econtra cum proximis aciem advertimus convexior fit et vim refringendi maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retinam]] formetur. Ita pars momentaria [[Optica|optici]] mechanismi invenitur. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] sqp2wxpefyi1ej119kil9pit3pt4orw 3988181 3988176 2026-09-15T15:40:13Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988181 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] hfb24n3u1pxataogvqgnbgmm18pkal5 3988185 3988181 2026-09-15T15:45:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3988185 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem crtistallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] lnriaqawm5x6tyrdsc5yqk51yv97tj5 3988186 3988185 2026-09-15T15:45:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3988186 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] d5d50kexwzqw8rled9z7c7dw7nddtjf 3988196 3988186 2026-09-15T15:53:49Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3988196 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Catherone Cheng, "[https://www.frontiersin.org/journals/ophthalmology/articles/10.3389/fopht.2024.1456474/full Tissue, cellular, and molecular level determinants for eye lens stiffness and elasticity]", ''Frontiers in Ophthalmology'', 2024: 1456474 * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] k5brksiv3lnmewinyydvhcjvm7ugx8z 3988201 3988196 2026-09-15T15:58:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3988201 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}} in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Catherone Cheng, "[https://www.frontiersin.org/journals/ophthalmology/articles/10.3389/fopht.2024.1456474/full Tissue, cellular, and molecular level determinants for eye lens stiffness and elasticity]", ''Frontiers in Ophthalmology'', 2024: 1456474 * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} * Xiaoting Ruan, Zhenzhen Liu, Lixia Luo, Yizhi Liu. "[https://bmjophth.bmj.com/content/5/1/e000459 Structure of the lens and its associations with the visual quality]", ''BMJ Ophthalmology'', 2020 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] 2df2wm0u45gctlr94bjfnl1jdul4nvy 3988206 3988201 2026-09-15T16:00:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988206 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}}, vulgo etiam '''cristallinum''' appellatum, in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. {{NexInt}} * [[Lux]] == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Catherone Cheng, "[https://www.frontiersin.org/journals/ophthalmology/articles/10.3389/fopht.2024.1456474/full Tissue, cellular, and molecular level determinants for eye lens stiffness and elasticity]", ''Frontiers in Ophthalmology'', 2024: 1456474 * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} * Xiaoting Ruan, Zhenzhen Liu, Lixia Luo, Yizhi Liu. "[https://bmjophth.bmj.com/content/5/1/e000459 Structure of the lens and its associations with the visual quality]", ''BMJ Ophthalmology'', 2020 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] nxdqwetzc8a42egl8k2g2wne8mq81i1 3988254 3988206 2026-09-15T16:45:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988254 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}}, vulgo etiam '''cristallinum''' appellatum, in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Catherone Cheng, "[https://www.frontiersin.org/journals/ophthalmology/articles/10.3389/fopht.2024.1456474/full Tissue, cellular, and molecular level determinants for eye lens stiffness and elasticity]", ''Frontiers in Ophthalmology'', 2024: 1456474 * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} * Xiaoting Ruan, Zhenzhen Liu, Lixia Luo, Yizhi Liu. "[https://bmjophth.bmj.com/content/5/1/e000459 Structure of the lens and its associations with the visual quality]", ''BMJ Ophthalmology'', 2020 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. {{NexInt}} * [[Lux]] * [[Cataracta (medicina)|Cataracta]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] 35s86etbocnbghrk4yao9spydj6nzwj 3988255 3988254 2026-09-15T16:46:01Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3988255 wikitext text/x-wiki {{videdis|Lens (discretiva)}} {{cautio}} {| class="wikitable floatright" |+ '''Lens''' |- | style="text-align: center" colspan="2" | [[Fasciculus:Schematic diagram of the human eye en-edit.png|200px|Lens]]<br /> Lens in parte anteriore [[oculus|oculi]] locata est. |- ! colspan="2" | Fontes agnotionis |- | style="font-size: 85%" | [[Terminologia Anatomica|TA]] || style="font-size: 85%" | [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.05.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.05.001] |} '''Lens''' {{victio|Lens|tis|f}}, vulgo etiam '''cristallinum''' appellatum, in [[anatomia]] est pars systematis [[optica|optici]] [[oculus|oculorum]] structura biconvexa, quae inter [[iris (anatomia)|iridem]] et [[corpus vitreum|corpus vitreum]] iacet. Egregie translucida est et lucem [[Refractio|refringit]]. Refringendi postestas [[Cornea|cornea]] quidem multo inferior sed [[Musculus|musculi]] ciliarii eam moderantur ita ut cum res longinquas spectamus lens complanetur et refringendi vim minuat. Econtra cum proximis aciem dirigimus convexior fit et vim refringendae lucis maiorem praebet. Qui processus '''accomodatio''' dicitur et efficit ut imago liquida rei inspectae in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. Ita lens ad [[Optica|opticum]] oculorum mechanismum maxime interest. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Catherone Cheng, "[https://www.frontiersin.org/journals/ophthalmology/articles/10.3389/fopht.2024.1456474/full Tissue, cellular, and molecular level determinants for eye lens stiffness and elasticity]", ''Frontiers in Ophthalmology'', 2024: 1456474 * {{cite book |author = Lovicu, Frank J.; Robinson, Michael L. |title= Development of the Ocular Lens |url = https://archive.org/details/developmentofocu0000unse |year= 2004 |editor= Cambridge: [[Cambridge University Press]] |ISBN= 0-521-83819-3}} * Xiaoting Ruan, Zhenzhen Liu, Lixia Luo, Yizhi Liu. "[https://bmjophth.bmj.com/content/5/1/e000459 Structure of the lens and its associations with the visual quality]", ''BMJ Ophthalmology'', 2020 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lens_(anatomy) lentem cristallinam] pertinent * De [http://www.bu.edu/histology/p/08012loa.htm histologia lentis]. {{NexInt}} * [[Lux]] * [[Refractio]] * [[Cataracta (medicina)|Cataracta]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Ophthalmologia]] kt6tenk4em25bspks5jokrc0hym9wy2 0 273812 3988295 3987854 2026-09-15T18:18:32Z Andrew Dalby 1084 3988295 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Paesi novamente retrovati cap. 1 Alouise da Ca da mosto.jpeg|thumb|Prima pagina narrationis Aloisii Cadamusti in editione 1507]] {{res|Aloisius Cadamustus}},<ref>"Aloisius Cadamustus": {{qc|id=Madrignanus (1508)}}. “Aloysius Cadamostus” {{Google Books|GwBgAAAAcAAJ|vide p. 23}}. Alii aliter</ref> vulgo ''Aluise da Ca' da Mosto''<ref>“Alouise da Ca da mosto”: {{qc|id=Montalboddo (1507)}}. “Aluise da ca da Mosto”: {{qc|id=Ramusio (1550)}} f. 105r. Alii aliter</ref> (natus anno circiter 1432; [[Venetiae|Venetiis]] die [[16 Iulii]] [[1488]] mortuus) fuit nauta et explorator Venetus. Expeditionibus duabus iussu [[Henricus Navigator|Henrici]] principis [[Portugallia|Portugallensis]] annis [[1455]] et [[1457]] litora [[Africa]]e occidentalis usque ad [[Guinea]]m insulasque [[Bissagos]] exploravit. Iuxta narrationem eo attributam, editiones anno 1507 Italiane, anno 1508 Latine divulgatae plures res e [[De orbe novo decades|decadibus de Orbe novo]] [[Petrus Martyr ab Angleria|Petri Martyris Anglerii]] dempserunt.<ref>Sic adseverat Petrus Martyr ipse (''[[De orbe novo decades]]'' 2.7, ed. 1530 f. 31v)</ref> == Opera == * ''Incomenza el libro de la prima nauigatione per locceano a le terre de Nigri de la Bassa Ethiopia''. In {{qc|id=Montalboddo (1507)}} * ''Il portolano del mare'' [http://digital.onb.ac.at/OnbViewer/viewer.faces?doc=ABO_%2BZ103501009 editio 1584], [http://digital.onb.ac.at/OnbViewer/viewer.faces?doc=ABO_%2BZ15531240X Editio 1802] apud bibliothecam nationalem Austriacam == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Cadamosto and others 1508 tp.jpg|thumb|Titulus editionis Latinae 1508 narrationum Cadamusti aliorumque]] ; Editiones navigationis * 1507 : {{ec|id=Montalboddo (1507)|c=[[Francanus Montalbodus|Fracanzano Montalboddo]], ed., ''Paesi novamente retrovati et nouo mondo da Alberico Vesputio Florentino'' {{Ling|Italiane}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58988n Textus 1507 apud Gallica] [https://archive.org/details/paesinouamentere00frac Editio 1508 rursus impressa 1916] apud ''Internet Archive''}} * 1508 : {{ec|id=Madrignanus (1508)|c=Francanus Montalbodus, ed.; Archangelus Madrignanus, interpr., ''Itinerarium Portugallensium e Lusitania in Indiam et inde in occidentem et demum ad aquilonem'' {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_OEBMA3dMZcMC Textus] apud ''Internet Archive''}} * 1532 : [[Simon Grynaeus]], ed., ''[[Novus orbis (Grynaeus)|Novus orbis regionum ac insularum veteribus incognitarum]]''. Basileae {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/nouusorbisregion00hutt_1 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1550 : {{ec|id=Ramusio (1550)|c=[[Ioannes Baptista Ramusius|Giovambattista Ramusio]], ''[[Navigationi et viaggi (Ramusius)|Primo volume delle Navigationi et viaggi]]'' (Venetiis) ff. 104-124 [https://archive.org/stream/bub_gb_iZ5TZHXOnYcC#page/n213/mode/2up Textus] apud ''Internet Archive'' [https://archive.org/stream/primovolumequart00ramu#page/n269/mode/2up editio 1588]}} * post 1800 : ''Navegações de Luiz de Cadamosto a que se ajuntou a viagem de Pedro de Cintra, capitão portuguez, tr. do italiano''. n.d. {{Ling|Lusitane}} [https://archive.org/details/bub_gb_R4xPAAAAYAAJ Textus] apud ''Internet Archive'' * 1811 : Robert Kerr, ed., ''A General History and Collection of Voyages and Travels'' vol. 2 (Edinburgi: Ballantyne, 1811) {{Ling|Anglice}} {{Google Books|YVjm2VmuOlgC|pp. 200-257}} * 1837 : [[Ioannes Baptista Ramusius|Giovambattista Ramusio]], ''Il viaggio di Giovan Leone e le navigazioni di Alvise da Ca da Mosto, di Pietro di Cintra, di Annone, di un piloto portoghese e di Vasco di Gama''. Venetiis {{Ling|Italice}} [https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN510848958 Textus]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud bibliothecam universitatis Goettingensis * 1895 : Charles Schefer, ed., ''Relation des voyages à la côte occidentale d'Afrique d'Alvise de Ca' da Mosto, 1445-1457''. Lutetiae: Leroux {{Ling|Francogallice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1048998/f2.image Textus] apud ''gallica'' [https://archive.org/details/relationdesvoya00mostgoog apud ''Internet Archive''] * 1956 : Rinaldo Caddeo, ed., ''Le navigazioni atlantiche di Alvise da Mosto: Antoniotto Usodimare e Niccoloso da Recco''. Mediolani: Istituto ed. ital. {{Ling|Italice}} * 1966 : Tullia Gasparrini Leporace, ed., ''Le navigazioni atlantiche del Veneziano Alvise da Mosto''. Romae: Ist. Poligraf. dello Stato {{Ling|Italice}} * 1989 : Gabriela Pögl, Rudolf Kroboth, edd., ''Heinrich der Seefahrer oder die Suche nach Indien: eine Dokumentation''. Stutgardiae: Thienemann {{Ling|Theodisce}} ; Eruditio * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/alvise-da-mosto_(Dizionario-Biografico)|Da Mosto (Cadamosto, ca' Da Mosto), Alvise|Ugo Tucci|1986}} * Placido Zurla, ''Dei viaggi e delle scoperte africane di Alvise da Ca da Mosto: dissertazione''. Venetiis: Alvisopoli, 1817 [http://digital.onb.ac.at/OnbViewer/viewer.faces?doc=ABO_%2BZ224243609 Textus] apud bibliothecam nationalem Austriacam == Nxus externi == * Joyce Richelle Barcellos Fernandez, “[http://www.encontro2014.rj.anpuh.org/resources/anais/28/1400163678_ARQUIVO_AAfricanosrelatosdeLuisdeCadamosto.pdf A África nos relatos de Luis de Cadamosto]” {{DEFAULTSORT:Cadamostus, Aloysius}} [[Categoria:Nati 1432]] [[Categoria:Mortui 1488]] [[Categoria:Incolae Venetiarum]] [[Categoria:Exploratores Africae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Auctores Italiani]] so59lpa4qhdgainud489nvjycoo4nl0 0 278040 3988289 3924749 2026-09-15T17:51:33Z Bartholomite 116968 3988289 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Stuartus Robertus Einstein}} (vulgo ''Bob''; natus ''Stewart Robert Einstein'' [[Angelopolis|Angelopoli]] die [[20 Novembris]] [[1942]]; mortem sibi conscivit [[Indian Wells]] in [[Oppidum|oppido]] [[California]]e die [[2 Ianuarii]] [[2019]]) fuit [[Comoedia|comicus]] et [[histrio]] [[Civitates Foederatae|Americanus]]. Cursus honorum eius comoediae televisivae ''[[The Smothers Brothers Comedy Hour]]'' gratia coepit. ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Bob Einstein|Robertum Einstein}} * {{IMDb name|0251872}} * [http://www.bobeinstein.com/ Situs interretialis] {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1942|2019|Einstein, Robertus}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Actores televisifici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] [[Categoria:Incolae Californiae]] 1kc11xfqus682oddut2y7kif60ufte5 0 283493 3988195 3980013 2026-09-15T15:52:57Z Grufo 64423 “copia” → “grex” 3988195 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cropduster spraying pesticides.jpg|thumb|Post [[bellum mundanum secundum]], auctus technologiarum usus, [[pesticida|pesticidis]], [[laetamen|laetaminibus]], novisque frumentorum [[cultivarietas|cultivarietatibus]] non exclusis, mundanam [[cibus|ciborum]] productionem magnopere auxit.]] {{res|Res novae virides}}, vel {{res|tertiae res novae agriculturales}}, est [[aggregatio (theoria classium)|grex]] [[vis|virium]] [[translatio technologiae|translationis technologicae]]<!--t. transferral--> quae inter [[1950]] annosque [[1960]] exeuntís fiebat, productionem [[agricultura]]lem per totum [[tellus|orbem terrarum]] amplificans, praecipue in [[mundus|mundo]] [[civitas provectibilis|provectibili]], notabilissme annis 1960 exeuntibus incipens.<ref>{{cite book |first=Peter B.R. |last=Hazell |title=The Asian Green Revolution |url=https://books.google.com/books?id=frNfVx-KZOcC&pg=PA1 |year=2009 |work=IFPRI Discussion Paper |publisher=Intl Food Policy Res Inst |id=GGKEY:HS2UT4LADZD}}</ref> Quae vires assumptionem novarum [[technologia]]rum effecerunt, inter quas [[cultivarietas|cultivarietates]] maius parientís [[frumentum|frumentorum]], praecipue [[triticum (alimentum)|triticorum nanorum]]<!--dwarf wheats--> et [[oryza]]rum, cum [[laetamen|laetaminibus]] [[chemica|chemicis]] et [[agrochemicum|agrochemicis]], et cum accommodatis [[aqua]]e copiis (plerumque [[inrigatio]]ne implicantibus) novisque cultivationis [[ratio]]nibus, [[machina|mechanizatione]] comprehensa. Omnes quarum una videbantur sarcina [[ratio]]num (ut dicebantur), quae technologiae [[traditio]]nali succedebat atque omnis asciscebat.<ref>{{Cite journal|last=Farmer|first=B. H.|year=[[1986]]|title= Perspectives on the 'Green Revolution'in South Asia|url=https://archive.org/details/sim_modern-asian-studies_1986-02_20_1/page/175|journal=Modern Asian Studies|volume=20|number=1|pages=175–99|doi=10.1017/s0026749x00013627}}.</ref> [[Fasciculus:Norman Borlaug, 2004 (cropped).jpg|thumb|upright=0.4|left|[[Normannus Borlaug]] anno [[2004]].]] [[Fasciculus:Wheat yields in Least Developed Countries.svg|thumb|[[Fructus]] [[triticum|tritici]] in [[civitates minime evolutae|civitatibus minime evolutis]]<!--least developed c.--> ex [[1961]], [[chiliogramma|chiliogrammatibus]] per [[hectarium]].]] [[Fasciculus:Wheat-haHula-ISRAEL2.JPG|thumb|Novae cultivarietates tritici et aliorum [[frumentum|frumentorum]] [[res]] maximi momenti in rebus novis viridibus erant.]] [[Fasciculus:World population history.svg|thumb|Multitudo orbis terrarum annos ab [[1950]] ad [[2010]].]] [[Fasciculus:Hubbert peak oil plot.svg|thumb|Praedictio proportionum mundanae productionis [[petroleum|petrolei]] a [[M. King Hubbert]] facta. Hodierna enim [[agricultura]] [[energia|energiá]] [[petroleum|petrolei]] plerumque nititur.<ref>"[https://www.independent.co.uk/news/science/world-oil-supplies-are-set-to-run-out-faster-than-expected-warn-scientists-6262621.html "World oil supplies are set to run out faster than expected, warn scientists,"] ''The Independent,'' 14 Iunii 2007.</ref>]] [[Fasciculus:Irrigation1.jpg|thumb|Auctus [[inrigatio]]nis adhibendae maiores partes in rebus novis viridibus egit.]] Ambae [[Societas Fundata Fordiana]] et [[Societas Fundata Rockefellerana]] magnopere in hoc proposito implicabantur.<ref>Gary Toenniessen et al. (2008), "Building an alliance for a green revolution in Africa," ''Annals of the New York academy of sciences'' 1136 (1): 233–42. [http://www.un.org/chinese/millenniumgoals/pdf/NYAS%20Building%20AGRA%20Off-print.pdf PDF].</ref> Dux fortasse maximus erat [[Normannus Borlaug]], pater rerum novarum viridium dictus, qui plus quam [[billio]]nem [[homo|hominum]] [[fames|fame]] servavisse putabatur, qua pro causa [[Praemium Nobelianum pacis|Praemium Nobelianum Pacis]] anno [[1970]] accepit. Fundamenta propositi erant promulgatio cultivarietatum frumentorum maius pariendorum, prolatio [[infrastructura]]e inrigationis, profectus rationum administrationis, ac distributio [[agricola|agricolis]] [[semen|seminum]] [[hybrida|hybridizatarum]], laetaminum [[chemia organica|syntheticorum]], et [[pesticida]]rum. ''Green Revolution,'' [[vocabulum]] [[Anglice|Anglicum]], primum dicebatur in [[oratio]]ne die [[8 Martii]] [[1968]] habita a Gulielmo S. Gaud, ministro [[Ministerium Progressus Internationalis Civitatum Foederatarum|Ministerii Progressús Internationalis Civitatum Foederatarum]]<!--US Agency for International Development-->, qui divulgationem novarum [[technologia]]rum sic commemorabat: "Hi aliique progressús in [[disciplina]] agriculturali [[materia]]s novarum commutationum continent. Nec [[violentia]]e res novae [[ruber|rubrae]] sicut illae [[Unio Sovietica|sovietorum]], nec res novae [[albus|albae]] sicut illae [[sachus|sachi]] [[Irania]]e sunt, sed eas res novas virides appello."<ref>[[Anglice]] "These and other developments in the field of agriculture contain the makings of a new revolution. It is not a violent Red Revolution like that of the Soviets, nor is it a White Revolution like that of the Shah of Iran. I call it the Green Revolution."</ref><ref name="agbio">{{cite web |url=http://www.agbioworld.org/biotech-info/topics/borlaug/borlaug-green.html |title=The Green Revolution: Accomplishments and Apprehensions |last1= Gaud |first1=William S. |date=8 Martii 1968 |publisher=AgBioWorld |accessdate=8 Augusti 2011}}.</ref><ref>Marie-Monique Robin, ''The World According to Monsanto: Pollution, Corruption, and the Control of the World's Food Supply'' (The New Press, 2010), 308.</ref> {{NexInt}} *[[Agricultura intensiva]] *[[Biodiversitas]] *[[Biotechnologia]] *[[Commutatio neolithica]] *[[Monocultura]]<!-- *[[Robotum agriculturale]]--> *[[Securitas cibaria]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia==<!-- *Upadhayaya, Arvind. "Black spots in Green revolution."--> *Conway, Gordon. [[1998]]. ''The doubly green revolution: food for all in the twenty-first century.'' Ithacae Novi Eboraci: Comstock Publishing. ISBN 978-0-8014-8610-4. [https://archive.org/details/doublygreenrevol00conw Archivum.] *Cotter, Joseph. [[2003]]. ''Troubled Harvest: Agronomy and Revolution in Mexico, 1880–2002.'' Westport Connecticutae: Prager. *Dowie, Mark. [[2001]]. ''American foundations: an investigative history.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. ISBN 978-0-262-04189-8. [https://archive.org/details/americanfoundati00dowi Archivum.] *Farrell, John Joseph, et Miguel A. Altieri. [[1995]]. ''Agroecology: the science of sustainable agriculture.'' Ed. 2a. Boulder Colorati: Westview. ISBN 978-0-8133-1718-2. *Frison, Emile. [[2008]]. "Green Revolution in Africa will depend on biodiversity." ''Development and Cooperation'' 49 (5): 190–93. [https://web.archive.org/web/20081208121135/http://www.inwent.org/ez/articles/070224/index.en.shtml Archivum.] *Harwood, Andrew. [[2013]]. [http://www.historyandpolicy.org/policy-papers/papers/development-policy-and-history-lessons-from-the-green-revolution "Development policy and history: lessons from the Green Revolution."] ''History and Policy,'' 14 Iunii 2013. *Jain, H. J. [[2010]]. ''Green revolution: history, impact and future.'' Hustoniae: Studium Press. ISBN 978-1441674487, ISBN 978-1-933699-63-9, 1441674489 (ebook), ISBN 1933699639. *Oasa, Edmund K. [[1987]]. "The Political Economy of International Agricultural Research in Glass." In ''The Green Revolution revisited: critique and alternatives,'' ed. Bernhard Glaeser, 13–55. Londinii: Allen & Unwin. ISBN 978-0-04-630014-2. *Ross, Eric. [[1998]]. ''The Malthus Factor: Poverty, Politics and Population in Capitalist Development.'' Londinii: Zed Books. ISBN 978-1-85649-564-6. *Ruttan, Vernon. [[1977]]. "The Green Revolution: Seven Generalizations." ''International Development Review'' 19: 16–23. *Sen, Amartya Kumar, et Jean Drèze. [[1989]]. ''Hunger and public action.'' Oxoniae: Clarendon Press. ISBN 978-0-19-828365-2. *Shiva, Vandana. [[1989]]. ''The violence of the green revolution: Ecological degradation and political conflict in Punjab.'' Dehra Dun: Research Foundation for Science and Ecology. ISBN 978-81-85019-19-2. *Smil, Vaclav. [[2004]]. ''Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production.'' Cantabrigiae Massachusettae: MIT Press. ISBN 978-0-262-69313-4. *Spitz, Pierre. [[1987]]. "The Green Revolution Re-Examined in India in Glass." In Glaeser, Bernhard (ed.). The Green Revolution revisited: critique and alternatives, ed. Bernhard Glaeser, 57–75. Londinii: Allen & Unwin. ISBN 978-0-04-630014-2. *Wright, Angus. [[1984]]. "Innocence Abroad: American Agricultural Research in Mexico." In ''Meeting the expectations of the land: essays in sustainable agriculture and stewardship,'' ed. Bruce Colman, Wes Jackson, Wendell Berry, 124–38. Franciscopoli: North Point Press. ISBN 978-0-86547-171-9. *Wright, Angus Lindsay. [[2005]]. ''The death of Ramón González: the modern agricultural dilemma.'' Austinopoli: University of Texas Press. ISBN 978-0-292-71268-3. ==Nexus externi== *Borlaug, Norman. [[1996]]. [https://archive.org/details/BorlaugIARI Oratio.] *Moseley, W. G. [[2008]]. "In search of a better revolution." ''Minneapolis StarTribune,'' 14 Maii 2008. [https://web.archive.org/web/20181216120637/https://www.commondreams.org/views/2008/05/14/search-better-revolution Archivum.] *Rowlatt, Justin. [[2016]]. "IR8: The Miracle Rice Which Saved Millions of Lives." ''[[BBC]] News,'' 1 Decembris 2016. [https://www.bbc.com/news/world-asia-india-38156350 Textus interretialis.] *Shiva, Vandana. [[1991]]. [http://livingheritage.org/green-revolution.htm "The Green Revolution in the Punjab."] ''The Ecologist'' 21, no. 2 (Martius-Aprilis). Textus ex Shiva 1989. * {{cite web |title=Accelerating the Green Revolution in Africa |publisher=Rockefeller Foundation |url=http://www.rockefellerfoundation.org/what-we-do/where-we-work/africa/accelerating-green-revolution-africa |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101002174456/http://www.rockefellerfoundation.org/what-we-do/where-we-work/africa/accelerating-green-revolution-africa |archivedate=2 Octobris 2010}} [[Categoria:Agricultura]]<!--A. revolutions--> [[Categoria:Technologia]]<!-- [[Category:Intensive farming]] [[Category:History of international development]] [[Category:Rockefeller Foundation]]--> {{Myrias|Technologia}} 4f8fepxmwgwu41hb0kbv1bf1vkdp9e8 0 283502 3988194 3965708 2026-09-15T15:51:57Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988194 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Paul Klee WI (In Memoriam) 1938.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ars abstracta|Abstracta]] hominis [[imago]] a [[Paulus Klee|Paulo Klee]] [[pictura|picta]]. Notio [[persona]]e difficillime definitur.]] '''Psychologia personalitatis''' est sub[[disciplina]] [[psychologia]]e quae [[personalitas|personalitatem]] et eius variationes inter [[homo|singulos]] investigat. Studium [[scientia (ratio)|scientificum]] est quod monstrare conatur quomodo [[homo|homines]] ob [[vis|vires]] psychologicas unice inter se variantur.<ref>Friedman et Schustack 2016.</ref> Inter suas provincias praecipuas sunt: *constructio imaginis cohaerentis [[persona]]e et suarum maiorum [[ratio]]num psychologicarum *investigatio differentiarum psychologicarum hominum *investigatio [[humanitas|ingenii humani]] et [[similitudo|similitudinum]] psychologicarum inter homines Personalitas est vehemens et ordinata [[proprietas|proprietatum]] hominis [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] quae [[circumiecta]], [[cognitio]]nes, [[animi motus|animi motús]], [[incitamentum|incitamenta]]<!--?motivations-->, [[scientiae morum|moresque]] in variis rebus unice movet. [[Vocabulum]] ''personalitas'' a vocabulo ''[[persona]]'' derivatur. [[Fasciculus:Gordon Allport.gif|thumb|upright=1.2|left|[[Gordon Allport|Gordon W. Allport]].]] Personalitas etiam attingit exemplar [[cogitatio]]nis, [[animi motus|animi motuum]]<!--feelings-->, [[accommodatio (psychologia)|accommodationis]] [[societas humana|socialis]], [[mores|morumque]] constanter per [[tempus]] exhibitorum qui hominis exspectationes, [[sententia sui|perceptiones sui]], [[pretium (ethica)|pretia]], [[habitus (psychologia)|habitúsque]] valide movent. Personalitas humana aliis hominibus responsa, difficultates, et [[tensio (biologia)|tensionem]] praedicit.<ref name = Winnie>Winnie et Gittinger 1973.</ref><ref>Krauskopf et Saunders 1994.</ref> [[Gordon Allport]] (1937) binos descripsit personalitatis investigandae modos: nomotheticum et [[imago idiographica|idiographicum]]: psychologia nomothetica [[lex|leges]] generales petit quae multis hominibus variis adhiberi possunt, sicut principium [[veritatio sui|veritationis sui]]{{dubsig}}<!--?self-actualization--> et proprietas [[extraversion et introversio|extraversionis]]; psychologia autem idiographica est propositum ad unicas cuiusque hominis [[proprietas|proprietates]] intellegendas. [[Fasciculus:First aid masks for CPR training.jpg|thumb|upright=0.8|Personalitas est [[metaphora]] in [[persona|personis]] [[scaena|scaenicis]] condita.]] Studium [[personalitas|personalitatis]] [[historia]]m latam et variam in psychologia habet, cui sunt abundantes [[traditio]]nes [[theoria|theoreticae]]. Inter maiores theorias sunt [[cosmotheoria]]e [[theoria proprietatum|dispositionalis]]<!--trait theory-->, [[psychodynamica]], [[humanismus|humanistica]], [[biologia|biologica]], [[behaviorismus|behavioristica]], [[evolutio]]naria, et [[educatio]]nis [[societas humana|socialis]]; multi autem investigatores et [[psychologus|psychologi]] se uni interpretationi aperte non consociant, sed rei eclectice appropinquat. Investigationes plerumque [[empirismus|empiricae]] sunt, sicut exemplaria dimensionalia in [[statistica multivariata]] condita, sicut [[explicatio factorum]]<!--?factor analysis-->, aut evolutionem theoriae vehementius dicunt, sicut theoriae [[psychodynamica|psychodynamicae]]. Etiam probationem personalitatis exprimunt, provinciam adhibitam. In [[educatio]]ne et exercitatione psychologica, [[academia|academica]] ingenii personalitatis eiusque evolutionis psychologicae studia plerumque docentur ante cursús in [[psychologia abnormalis|psychologia abnormali]] et [[psychologia clinica]]. Investigatores [[philosophus|philosophique]] magni momenti qui theorias psychologiae personalitatis proposuerunt sunt [[Alfredus Adler]], [[Gordon Allport]], [[Ioannes Eysenck]], [[Sigmundus Freud]], [[Abrahamus Maslow]], et [[Carolus Rogers]]. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *[[Gordon Allport|Allport, Gordon W.]] [[1937]]. ''Personality: A psychological interpretation.'' Novi Eboraci: Holt, Rinehart & Winston. *Buss, D. M., et H. Greiling. [[1999]]. "Adaptive Individual Differences." ''Journal of Personality'' 67 (2): 209–43. doi:10.1111/1467-6494.00053.<!--citeseerx=10.1.1.387.3246--> *Engler, Barbara. [[2008]]. ''Personality Theories: An Introduction.'' Cengage Learning. ISBN 978-0-547-14834-2. [https://books.google.com/books?id=UHCdjI36q9cC Google Books.] *Friedman, Howard, et Miriam Schustack. [[2016]]. ''Personality: Classic theories and modern research.'' Pearson. ISBN 978-0-205-99793-0. *Hall, Calvin S., et Gardner Lindzey. [[1957]]. ''Theories of Personality.'' Novi Eboraci: J. Wiley & Sons. *Hjelle, Larry A., et Daniel J. Ziegler. [[1992]]. ''Personality theories: basic assumptions, research, and applications.'' McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-029079-2. [https://books.google.com/books?id=VdF-AAAAMAAJ Google Books.] *John, Oliver P., Richard W. Robins, et Lawrence A. Pervin. [[2010]]. ''Handbook of Personality, Third Edition: Theory and Research.'' Guilford Press. ISBN 978-1-60918-059-1. [https://books.google.com/books?id=olgW-du4RBcC Google Books.'] *Krauskopf, C. J., et D. R. Saunders. [[1994]]. ''Personality and Ability: The Personality Assessment System.'' Lanhamiae Terrae Mariae: University Press of America. *Lombardo, Giovanni Pietro, et Renato Foschi. [[2002]]. "The European Origins of 'Personality Psychology.'" ''European Psychologist'' 7 (2): 134–45. doi:10.1027/1016-9040.7.2.134.<!--doi-broken-date = 2019-08-20--> *Lombardo, Giovanni Pietro, et Renato Foschi. [[2003]]. "The Concept of Personality between 19th Century France and 20th Century American Psychology." ''History of Psychology'' 6 (2): 133–42. doi:10.1037/1093-4510.6.2.123. PMID 12817602. *[[Abrahamus Maslow|Maslow, Abraham H.]] [[1999]]. ''Toward a Psychology of Being.'' Ed. 3a. Novi Eboraci: John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-29309-5. *Mischel, Walter. [[1999]]. ''An Introduction to Personality.'' Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-00552-1. [https://books.google.com/books?id=FfQ8PgAACAAJ Google Books.] *Ryckman, Richard M. [[2007]]. ''Theories of Personality.'' Cengage Learning. ISBN 978-0-495-09908-6. [https://books.google.com/books?id=_1mQhvUfYFwC Google Books.] *Winnie, J. F., et J. W. Gittinger. [[1973]]. "An introduction to the personality assessment system." ''Journal of Clinical Psychology'' Monograph Supplement 38: 1–68. ==Nexus externi==<!-- {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|wikititle=personality psychology}} {{wikiversity|Personality|personalitatem}}--> *[http://www.personality-project.org/ "Northwestern University-led collaboration between personality psychologists worldwide to "attempt to bring information about current personality theory and research to the readers of the World Wide Web"] *[https://web.archive.org/web/20160312082316/http://psychologyaohl.com/category/personality/ "Psychology, Art of Human Life: Personality."] *[https://web.archive.org/web/20110415060017/http://www.psychometrics.ppsis.cam.ac.uk/page/255/mypersonality-database.htm "myPersonality."] Propositum Universitatis Cantabrigiensis de psychometrica. *[https://web.archive.org/web/20200721185104/http://ps.pu.if.ua/ ''Personality Psychology.''] [[Periodicum]] methodologicum et adhibitum. *[http://www.ship.edu/~cgboeree/perscontents.html De theoriis personalitatis.] *[http://www.psychometriclab.com/ "Trait Emotional Intelligence: EI as personality."] *[https://web.archive.org/web/20190107181248/http://wilderdom.com/personality/personality.html "Personality: Theory & Perspectives: Individual Differences."] *[https://web.archive.org/web/20110927225251/http://allpsych.com/personalitysynopsis/contents.html "Personality Synopsis at the Virtual Psychology Classroom."] *[http://www.hopkinsmedicine.org/fac_development/video/pdf/lisa_heiser_faculty_development_handout.pdf "Holland's Types."] *Murray, Henry A., et Clyde Kluckhohn. [[1953]]. [http://www.panarchy.org/kluckhohn/personality.1953.html ''Personality in Nature, Society, and Culture.''] *[https://web.archive.org/web/20100120011745/http://www.hoganassessments.com/_hoganweb/documents/What%20Is%20Personality%20Psychology.pdf "What is Personality Psychology?"] {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Animi motus]] *[[Psychologia clinica]] *[[Psychopathia]] *[[Quattuor temperamenta]] *[[Socionica]] *[[Syndroma Holmiensis]] *[[Voluntas]] {{div col end}} [[Categoria:Personalitas]] [[Categoria:Psychologia]] {{Myrias|Anthropologia}} icw2hnnaz3gzc7901glazvqjf27p9f5 3988198 3988194 2026-09-15T15:54:52Z Grufo 64423 3988198 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Paul Klee WI (In Memoriam) 1938.jpg|thumb|upright=0.8|[[Ars abstracta|Abstracta]] hominis [[imago]] a [[Paulus Klee|Paulo Klee]] [[pictura|picta]]. Notio [[persona]]e difficillime definitur.]] '''Psychologia personalitatis''' est sub[[disciplina]] [[psychologia]]e quae [[personalitas|personalitatem]] et eius variationes inter [[homo|singulos]] investigat. Studium [[scientia (ratio)|scientificum]] est quod monstrare conatur quomodo [[homo|homines]] ob [[vis|vires]] psychologicas unice inter se variantur.<ref>Friedman et Schustack 2016.</ref> Inter suas provincias praecipuas sunt: *constructio imaginis cohaerentis [[persona]]e et suarum maiorum [[ratio]]num psychologicarum *investigatio differentiarum psychologicarum hominum *investigatio [[humanitas|ingenii humani]] et [[similitudo|similitudinum]] psychologicarum inter homines Personalitas est vehemens et ordinata [[proprietas|proprietatum]] hominis [[aggregatio (theoria classium)|collectio]] quae [[circumiecta]], [[cognitio]]nes, [[animi motus|animi motús]], [[incitamentum|incitamenta]]<!--?motivations-->, [[scientiae morum|moresque]] in variis rebus unice movet. [[Vocabulum]] ''personalitas'' a vocabulo ''[[persona]]'' derivatur. [[Fasciculus:Gordon Allport.gif|thumb|upright=1.2|left|[[Gordon Allport|Gordon W. Allport]].]] Personalitas etiam attingit exemplar [[cogitatio]]nis, [[animi motus|animi motuum]]<!--feelings-->, [[accommodatio (psychologia)|accommodationis]] [[societas humana|socialis]], [[mores|morumque]] constanter per [[tempus]] exhibitorum qui hominis exspectationes, [[sententia sui|perceptiones sui]], [[pretium (ethica)|pretia]], [[habitus (psychologia)|habitúsque]] valide movent. Personalitas humana aliis hominibus responsa, difficultates, et [[tensio (biologia)|tensionem]] praedicit.<ref name = Winnie>Winnie et Gittinger 1973.</ref><ref>Krauskopf et Saunders 1994.</ref> [[Gordon Allport]] (1937) binos descripsit personalitatis investigandae modos: nomotheticum et [[imago idiographica|idiographicum]]: psychologia nomothetica [[lex|leges]] generales petit quae multis hominibus variis adhiberi possunt, sicut principium [[veritatio sui|veritationis sui]]{{dubsig}}<!--?self-actualization--> et proprietas [[extraversion et introversio|extraversionis]]; psychologia autem idiographica est propositum ad unicas cuiusque hominis [[proprietas|proprietates]] intellegendas. [[Fasciculus:First aid masks for CPR training.jpg|thumb|upright=0.8|Personalitas est [[metaphora]] in [[persona|personis]] [[scaena|scaenicis]] condita.]] Studium [[personalitas|personalitatis]] [[historia]]m latam et variam in psychologia habet, cui sunt abundantes [[traditio]]nes [[theoria|theoreticae]]. Inter maiores theorias sunt [[cosmotheoria]]e [[theoria proprietatum|dispositionalis]]<!--trait theory-->, [[psychodynamica]], [[humanismus|humanistica]], [[biologia|biologica]], [[behaviorismus|behavioristica]], [[evolutio]]naria, et [[educatio]]nis [[societas humana|socialis]]; multi autem investigatores et [[psychologus|psychologi]] se uni interpretationi aperte non consociant, sed rei eclectice appropinquat. Investigationes plerumque [[empirismus|empiricae]] sunt, sicut exemplaria dimensionalia in [[statistica multivariata]] condita, sicut [[explicatio factorum]]<!--?factor analysis-->, aut evolutionem theoriae vehementius dicunt, sicut theoriae [[psychodynamica|psychodynamicae]]. Etiam probationem personalitatis exprimunt, provinciam adhibitam. In [[educatio]]ne et exercitatione psychologica, [[academia|academica]] ingenii personalitatis eiusque evolutionis psychologicae studia plerumque docentur ante cursús in [[psychologia abnormalis|psychologia abnormali]] et [[psychologia clinica]]. Investigatores [[philosophus|philosophique]] magni momenti qui theorias psychologiae personalitatis proposuerunt sunt [[Alfredus Adler]], [[Gordon Allport]], [[Ioannes Eysenck]], [[Sigmundus Freud]], [[Abrahamus Maslow]], et [[Carolus Rogers]]. ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *[[Gordon Allport|Allport, Gordon W.]] [[1937]]. ''Personality: A psychological interpretation.'' Novi Eboraci: Holt, Rinehart & Winston. *Buss, D. M., et H. Greiling. [[1999]]. "Adaptive Individual Differences." ''Journal of Personality'' 67 (2): 209–43. doi:10.1111/1467-6494.00053.<!--citeseerx=10.1.1.387.3246--> *Engler, Barbara. [[2008]]. ''Personality Theories: An Introduction.'' Cengage Learning. ISBN 978-0-547-14834-2. [https://books.google.com/books?id=UHCdjI36q9cC Google Books.] *Friedman, Howard, et Miriam Schustack. [[2016]]. ''Personality: Classic theories and modern research.'' Pearson. ISBN 978-0-205-99793-0. *Hall, Calvin S., et Gardner Lindzey. [[1957]]. ''Theories of Personality.'' Novi Eboraci: J. Wiley & Sons. *Hjelle, Larry A., et Daniel J. Ziegler. [[1992]]. ''Personality theories: basic assumptions, research, and applications.'' McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-029079-2. [https://books.google.com/books?id=VdF-AAAAMAAJ Google Books.] *John, Oliver P., Richard W. Robins, et Lawrence A. Pervin. [[2010]]. ''Handbook of Personality, Third Edition: Theory and Research.'' Guilford Press. ISBN 978-1-60918-059-1. [https://books.google.com/books?id=olgW-du4RBcC Google Books.'] *Krauskopf, C. J., et D. R. Saunders. [[1994]]. ''Personality and Ability: The Personality Assessment System.'' Lanhamiae Terrae Mariae: University Press of America. *Lombardo, Giovanni Pietro, et Renato Foschi. [[2002]]. "The European Origins of 'Personality Psychology.'" ''European Psychologist'' 7 (2): 134–45. doi:10.1027/1016-9040.7.2.134.<!--doi-broken-date = 2019-08-20--> *Lombardo, Giovanni Pietro, et Renato Foschi. [[2003]]. "The Concept of Personality between 19th Century France and 20th Century American Psychology." ''History of Psychology'' 6 (2): 133–42. doi:10.1037/1093-4510.6.2.123. PMID 12817602. *[[Abrahamus Maslow|Maslow, Abraham H.]] [[1999]]. ''Toward a Psychology of Being.'' Ed. 3a. Novi Eboraci: John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-29309-5. *Mischel, Walter. [[1999]]. ''An Introduction to Personality.'' Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-00552-1. [https://books.google.com/books?id=FfQ8PgAACAAJ Google Books.] *Ryckman, Richard M. [[2007]]. ''Theories of Personality.'' Cengage Learning. ISBN 978-0-495-09908-6. [https://books.google.com/books?id=_1mQhvUfYFwC Google Books.] *Winnie, J. F., et J. W. Gittinger. [[1973]]. "An introduction to the personality assessment system." ''Journal of Clinical Psychology'' Monograph Supplement 38: 1–68. ==Nexus externi==<!-- {{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|wikititle=personality psychology}} {{wikiversity|Personality|personalitatem}}--> *[http://www.personality-project.org/ "Northwestern University-led collaboration between personality psychologists worldwide to "attempt to bring information about current personality theory and research to the readers of the World Wide Web"] *[https://web.archive.org/web/20160312082316/http://psychologyaohl.com/category/personality/ "Psychology, Art of Human Life: Personality."] *[https://web.archive.org/web/20110415060017/http://www.psychometrics.ppsis.cam.ac.uk/page/255/mypersonality-database.htm "myPersonality."] Propositum Universitatis Cantabrigiensis de psychometrica. *[https://web.archive.org/web/20200721185104/http://ps.pu.if.ua/ ''Personality Psychology.''] [[Periodicum]] methodologicum et adhibitum. *[http://www.ship.edu/~cgboeree/perscontents.html De theoriis personalitatis.] *[http://www.psychometriclab.com/ "Trait Emotional Intelligence: EI as personality."] *[https://web.archive.org/web/20190107181248/http://wilderdom.com/personality/personality.html "Personality: Theory & Perspectives: Individual Differences."] *[https://web.archive.org/web/20110927225251/http://allpsych.com/personalitysynopsis/contents.html "Personality Synopsis at the Virtual Psychology Classroom."] *[http://www.hopkinsmedicine.org/fac_development/video/pdf/lisa_heiser_faculty_development_handout.pdf "Holland's Types."] *Murray, Henry A., et Clyde Kluckhohn. [[1953]]. [http://www.panarchy.org/kluckhohn/personality.1953.html ''Personality in Nature, Society, and Culture.''] *[https://web.archive.org/web/20100120011745/http://www.hoganassessments.com/_hoganweb/documents/What%20Is%20Personality%20Psychology.pdf "What is Personality Psychology?"] {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Animi motus]] *[[Psychologia clinica]] *[[Psychopathia]] *[[Quattuor temperamenta]] *[[Socionica]] *[[Syndroma Holmiensis]] *[[Voluntas]] {{div col end}} [[Categoria:Personalitas]] [[Categoria:Psychologia]] {{Myrias|Anthropologia}} myf9yha6ygml1ni4vnq8asgnuayd1gz 0 285478 3988193 3803644 2026-09-15T15:51:18Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988193 wikitext text/x-wiki {{Imago multiplex | footer = [[Caterva (mathematica)|Caterva]] quinta ex [[radices unitatis|radicibus unitatis]] sub [[multiplicatio]]ne catervae rotationum [[pentagon]]is iusti sub [[compositio]]ne isomorphicus est. | width = 200 | image1 = One5Root.svg | alt1 = Fifth roots of unity | image2 = Regular polygon 5 annotated.svg | alt2 = Rotations of a pentagon }} '''Isomorphismus''' ([[Graece]] ἴσος 'aequus' + μορφή 'forma') in [[mathematica]] est [[tabula]]tio duarum structurarum eiusdem generis quae per [[tabulatio inversa|tabulationem inversam]] inverti possunt. Duae [[structura mathematica|structurae mathematicae]] sunt isomorphicae si isomorphismus inter eas fit. Isomorphismus est [[homomorphismus]] [[functio iniectiva|iniectivus]] et [[functio superiectiva|superiectivus]]. Isomorphismus magni momenti in variis [[mathematica]]e provinciis est quia duabus [[res|rebus]] isomorphiciis sunt eaedem proprietates, aliis [[data|datibus]] exclusis, sicut structura addita vel nomine rerum. Ergo, structurae isomorphicae solum per structuram distingui non possunt, et agnosci possunt. Terminis technicis dicuntur res esse "eaedem [[usque ad]] isomorphismum." [[Automorphismus]] est isomorphismus ex structura ad se. Unus isomorphismus, cum inter duas structuras sit, isomorphismus canonicus appellatur, et hae structurae dicuntur canonice isomorphicae. Exempli gratia, pro omne [[numerus primus|numero primo]] ''p,'' omnia [[corpus (mathematica)|corpora]] cui sunt elementa ''p'' canonice sunt isomorphica. [[Vocabulum]] ''isomorphismus'' plerumque [[structura algebraica|structuris algebraicis]] adhibetur, cum tabulationes [[homomorphismus|homomorphismi]] appellantur, et homomorphismus est isomorphismus [[si et solum si]] [[biiectivismus|biiectivus]]<!--bijective--> est. Isomorphismi in variis [[mathematica]]e provinciis [[nomen proprium|nomina]] propria acceperunt, secundum genus structurae quae explicanda est. Exempli gratia: *[[Isometria]] est isomorphismus [[spatium metricum|spatiorum metricorum]]. *[[Homeomorphismus]] est isomorphismus [[spatium topologicum|spatiorum topologicorum]]. *[[Diffeomorphismus]] est isomorphismus spatiorum quibus est [[structura differens]]{{dubsig}}, usitate [[variatio differentiabilis|variationes differentiabiles]].<!--differentiable manifold--> *[[Permutatio]] est automorphismus [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]. [[Theoria categoriarum]], quae notionis tabulationis inter structuras formalizatio videri potest, [[lingua]]m praebet quae adhiberi potest ad intellectum horum notionis fundamentalis aspectuum coniungendum. Isomorphismi et automorphismi in [[geometria]] [[transformatio (functio)|transformationes]] saepe appellantur, quarum exempla notissima sunt [[transformatio rigida|transformationes rigidae]], [[transformatio affina|transformationes affinae]]{{dubsig}}, [[transformatio proiectiva|transformationes proiectivae]]. ==Adhibitiones== In [[algebra abstracta]], duo isomorphismi definiuntur: *[[Isomorphismus catervarum]], isomorphismus inter [[caterva (mathematica)|catervas]]. *[[Isomorphismus anellorum]], isomorphismus inter [[anellus|anellos]]. Isomorphismi inter [[corpus (mathematica)|corpora]] revera sunt isomorphismi anellorum. Sicut [[automorphismus|automorphismi]] [[structura algebraica|structurae algebraicae]] [[corpus (mathematica)|corpus]] constituunt, isomorphismi inter duas [[algebra]]s quibus est structura communis [[congeries (mathematica)|congeriem]]<!--heap--> constituunt. Cum certus isomorphismus has structuras duas agnoscat, congeries corpus fit. In [[analysis mathematica|analysi mathematica]], [[transformatio Laplaciana]]<!--Laplace t.--> est isomorphismus qui difficiles [[aequatio differentialis|aequationes differentiales]] in faciliores [[aequatio]]nes [[algebra]]icas commutat. {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Algebra abstracta]] *[[Algebra homologica]] *[[Bisimulatio]] *[[Classis isomorphismi]] *[[Functio biiectiva]] *[[Isometria]] *[[Isomorphismus cohaerens]] *[[Proprietas universalis]] *[[Theorema isomorphismi]] *[[Topologia]] *[[Topologia algebraica]] {{div col end}}<!-- ==Notae== <references/>--> ==Bibliographia== *Barry, Mazur. [[2007]]. "When is one thing equal to some other thing?" [https://web.archive.org/web/20191024034253/http://www.math.harvard.edu/~mazur/preprints/when_is_one.pdf PDF, 12 Iunii 2007.] *Gentzen, Gerhard. [[1938]]. "Neue Fassung des Widerspruchsfreiheitsbeweises für die reine Zahlentheorie." ''Forschungen zur Logik und zur Grundlegung der exakten Wissenschaften'' 4: 19–44. *Hrbecek, Karel, et Thomas Jech. [[1999]]. ''Introduction to Set Theory.'' Marcel Dekker, Inc. *Jänich, Klaus. [[2006]]. ''Topologie.'' Ed. octava. Berolini: Springer. ISBN 3-540-21393-7. *Mac Lane, Saunders. [[1971]]. ''Categories for the working mathematician.'' Novi Eboraci et Berolini: Springer Verlag. *Mac Lane, Saunders. (1975) [[1995]]. ''Homology.'' Classics in Mathematics. Berolini: Springer-Verlag. ISBN 3-540-58662-8. ==Nexus externi== {{Wiktionary|isomorphism|isomorphismum}} *Hazewinkel, Michiel, ed. (1994) [[2001]]. "Isomorphism." ''Encyclopedia of Mathematics.'' Springer Science+Business Media B.V. / Kluwer Academic Publishers. ISBN 978-1-55608-010-4. [https://www.encyclopediaofmath.org/index.php/Isomorphism Editio interretialis.] *Hosch, William L. "Isomorphism." ''Encyclopaedia Britannica.'' [https://www.britannica.com/science/isomorphism-mathematics Editio interretialis.] *Weisstein, Eric W. "Isomorphism." ''MathWorld.'' [http://mathworld.wolfram.com/Isomorphism.html Editio interretialis.]<!-- *{{planetmath reference|id=1936|title=Isomorphism}}--> [[Categoria:Algebra]]<!--melius: Morphismi < Algebra abstracta < Algebra--> [[Categoria:Arithmetica]]<!--melius: Equivalence (mathematics) < Comparison (mathematical) < Arithmetic--> {{Myrias|Mathematica}} azxe6w6ywz02yb27d32i6ux26be8m3b 0 285882 3988192 3978398 2026-09-15T15:50:18Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988192 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Kongokai.jpg|thumb|upright=1.1|[[Mandala]] [[Regnum Adamantis|Regni Adamantis]], in [[orsa Vajrasekhara]] [[tantra|tantrica]] condita, [[symbolus]] ultimae [[Buddha]]e [[Vairocana]]e [[realitas|realitatis]] in [[Shingon]] est.]] {{res|Vajrayāna}} ([[Sanscritice]] वज्रयान), etiam {{res|Mantrayāna}}, {{res|Tantrayāna}}, {{res|Buddhismus Tibetanus}}, {{res|Buddhismus Tantricus}}, et {{res|Buddhismus Esotericus}} appellata, est [[aggregatio (theoria classium)|grex]] variarum [[religio Buddhistica|Buddhismi]] [[traditio]]num [[tantra|tantrá]] [[mantra|mantrisque]] secretis fundatarum, quae, in [[India]] [[medium aevum|mediaevali]] ortae, plerumque in [[Tibetum]], [[Bhutania]]m, [[Asia Orientalis|Asiamque Orientalem]] serpserunt. Tantra Buddhistica in Tibeto Vajrayāna, in [[Sinae|Sinis]] [[Tangmi|Tángmì]] Hanmi 漢密 (唐密 'Esotericismus Sinicus') vel Mìzōng (密宗 'Secta Esoterica'), in [[Pali]] Pyitsayãna, atque in [[Iaponia]] [[Mikkyō]] (密教 '[[doctrina]] secreta') appellatur. [[Fasciculus:Itsukushima Jinsha Bronze Vadjras and Bell (477).jpg|thumb|upright=0.7|left|Vajrae [[aes|aeneae]] et [[campana|tintinnabulum]] ex [[Itsukushima]] Iaponiae.]] [[Vocabulum]] ''vajrayāna'' in '[[vehiculum]] [[adamas|adamantis]]' vel 'vehiculum [[fulmen|fulminis]]' in [[Latine|Latinum]] converti potest, [[vajra]]m attingens, [[res|rem]] [[ritus|ritualem]], in [[memoria]]m teli [[mythologia|mythici]] redigentem, virgulae sceptrive similem, quae etiam [[instrumentum]] [[ritus|ritibus]] adhibetur. Vajrayāna, a [[Mahasiddha|Mahāsiddhis]] [[India]]e [[medium aevum|mediaevalis]] condita, [[litterae|litteras]] [[Tantrae Buddhisticae|Tantras Buddhisticas]] appellatas sibi assumit.<ref>Macmillan Publishing 2004: 875-876.</ref> [[Mos|Mores]] exercitationesque amplectitur quae [[mantra|mantris]], [[dharani]]s, [[mudra|mudris]], [[mandala|mandalis]], et deitatibus Buddhisque [[mens|mente]] ante [[oculus|oculos]] allatis utuntur. Secundum [[scriptura]]s antiquas, vocabulum ''vajrayāna'' unum ex tribus vehiculis vel [[Yana (Buddhismus)|vias ad humanitatem]] attingit, quarum aliae [[Śrāvakayāna]] (ineleganter [[Hinayana|Hīnayāna]] appellata) et [[Mahayana|Mahāyāna]] sunt. [[Fasciculus:Eight Mahasiddhas - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1|Mahasiddhae in [[monasterium|monasterio]] Palpung. Media parte, Putalipa, magnus adeptus, in [[spelunca]] sedens, [[imago|imaginem]] Samvarae [[deitas|deitatis]] [[meditatio]]nis intuitur; laeva imaque parte, cultor scipionem [[calvaria]]e (''[[khaṭvāṅga]]'') et [[culter|cultrem]] (''[[kartika]]'') tenet.]] [[Fasciculus:1 Yamantaka riding buffalo Shinjeshe gshin rje gshed rdo rje jigs byed, a Mahayana Yidam.jpg|thumb|upright=0.8|Vajrayana varias deitates sicut [[Bhairava]]m, in [[Buddhismus Tibetanus|Buddhismo Tibetano]] [[Yamantaka]] appellatam, sibi assumpsit.]] [[Fasciculus:Tibetan Mask.jpg|thumb|upright=0.7|[[Citipati]], [[persona]] quae [[Mahākāla]] repraesentat.]] [[Fasciculus:Auspicious Tantra of All-Reaching Union.jpg|thumb|upright=0.8|''Felix [[Tantra]] Unionis Omnicontingentis'' [[gens|gentis]] [[Tangt]].]] [[Fasciculus:Kalachakra0045 tiny.jpg|thumb|upright=0.8|[[Monacus|Monaci]] caerimonias potestatis [[Kalachakra]]e anno [[2003]] [[Bodhgaya]] Indiae intersunt. Nonnullae potestatis ceremoniae magnos initiatorum concursus attrahere possunt.]] [[Fasciculus:Chakrasamvara_01.jpg|thumb|upright=0.7|Tibetana generis [[Chakrasamvara]] [[statua]] coniunctionem [[Yab-Yum]] cum [[Vajravārāhī]] [[coniunx|coniuge]] pingit.]] {{NexInt}} *[[Buddhismus in Nepalia]] *[[Buddhismus Tibetanus]] *[[Ioga]] *[[Nirvana (Buddhismus)]] *[[Philosophia Buddhistica]] *[[Sivaismus]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *{{Citation | last =Akira | first = Hirakawa | others = Translated by Paul Groner | editor = Paul Groner | year = 1993 | title = History of Indian Buddhism | place = Dellii | publisher = Motilal Banarsidass Publishers}}. *{{Citation | last =Banerjee | first =S. C. | year =1977 | title = Tantra in Bengal: A Study in Its Origin, Development and Influence | publisher =Manohar | isbn =978-81-85425-63-4 }}. *Berzin, Alexander. [[2002]]. ''Zwischen Freiheit und Unterwerfung: Chancen und Gefahren spiritueller Lehrer-Schüler-Beziehungen.'' März: Theseus Verlag. ISBN 3-89620-179-4. * {{Citation |last=Buswell |first=Robert E., ed. |title=Encyclopedia of Buddhism |publisher=Macmillan Reference USA |year=2004 |isbn=978-0-02-865910-7 }} * {{Citation | last = Datta | first = Amaresh | year = 2006 | title=The Encyclopaedia Of Indian Literature (Volume One (A To Devo), Volume 1 | publisher = Sahitya Akademi publications | isbn =978-81-260-1803-1 |url = https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC&lpg=PA647&dq=charyapada%20oriya&pg=PA647#v=onepage&q=charyapada%20oriya&f=false }} * {{Citation | last = Harding | first =Sarah | year =1996 | title =Creation and Completion - Essential Points of Tantric Meditation | place = Bostoniae | publisher = Wisdom Publications}} * {{Citation | last = Hawkins | first = Bradley K. | year =1999 | title =Buddhism | publisher = Routledge | isbn =978-0-415-21162-8 }} * {{Citation |last=Hua |first=Hsuan |author2=Heng Chih |author3=Heng Hsien |author4=David Rounds |author5=Ron Epstein, et al. | |year=2003 |title=The Shurangama Sutra - Sutra Text and Supplements with Commentary by the Venerable Master Hsuan Hua |location=Burlingame Californiae |publisher=Buddhist Text Translation Society |isbn=978-0-88139-949-3 |url = http://www.bttsonline.org/product.aspx?pid=165 |url-status=dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090529071056/http://www.bttsonline.org/product.aspx?pid=165 |archivedate=May 29, 2009 }} * {{Citation | last =Kitagawa | first = Joseph Mitsuo | year =2002 | title =The Religious Traditions of Asia: Religion, History, and Culture | publisher =Routledge | isbn = 978-0-7007-1762-0 }} * {{Citation | last =Macmillan Publishing | year =2004 | title =Macmillan Encyclopedia of Buddhism | publisher =Macmillan Publishing}} * {{Citation | last1 =Mishra | first1 =Baba | last2 =Dandasena | first2 =P. K. | year = 2011 | title = Settlement and urbanization in ancient Orissa }} * {{Citation | last =Patrul Rinpoche | editor1 = Brown, Kerry | editor2 =Sharma, Sima | year =1994 | title =The Words of My Perfect Teacher'' (Tibetan title: ''kunzang lama'i shelung''). Translated by the Padmakara Translation Group. With a foreword by the Dalai Lama | place = Franciscopoli Californiae | publisher =HarperCollinsPublishers | isbn =978-0-06-066449-7 }} * {{Citation | last =Ray | first =Reginald A | year =2001 | title =Secret of the Vajra World: The Tantric Buddhism of Tibet | place =Bostoniae | publisher = Shambhala Publications}} *Sarkar, Anil Kumar. [[1993]]. ''The mysteries of Vajrayana Buddhism: from Atisha to Dalai Lama.'' Dellii: South Asian Publishers; Hayward Californiae: Distributed in the United States by Sarkar Publications & Intercultural Research Institute. ISBN 817003163X. * {{Citation | last =Schumann | first =Hans Wolfgang | year =1974 | title =Buddhism: an outline of its teachings and schools | publisher =Theosophical Publishing House }} * {{Citation | last =Snelling | first=John | year= 1987 |title =The Buddhist handbook. A Complete Guide to Buddhist Teaching and Practice | place =Londinii | publisher = Century Paperbacks }} * {{citation | last =Wardner | first =A. K. | year =1999 | title=Indian Buddhism | place=Delhi | publisher =Motilal Banarsidass Publishers }} * {{Citation | last1 =Williams | first1 =Paul | last2 =Tribe | first2 =Anthony | year =2000 | title =Buddhist Thought: A complete introduction to the Indian tradition | publisher =Routledge | isbn = 978-0-203-18593-3 }} ==Bibliotheca addita== *Arnold, Edward A., pro Namgyal Monastery Institute of Buddhist Studies. [[2009]]. ''As Long As Space Endures: Essays on the Kalacakra Tantra in Honor of H.H. the Dalai Lama.'' Praefatio Robert A. F. Thurman. Snow Lion Publications. *Banerji, S. C. (1977) [[1992]]. ''Tantra in Bengal: A Study of Its Origin, Development and Influence.'' Ed. secunda. ISBN 8185425639. *Chögyam, Ngakpa, cum Khandro Déchen. [[2003]]. ''Spectrum of ecstasy: embracing the five wisdom emotions of Vajrayana Buddhism.'' Bostoniae et Londinii: Shambhala. ISBN 1590300610. * {{cite book |author=Rongzom Chözang |author2=Köppl, Heidi I. (trans)| title=Establishing Appearances as Divine| date=2008|pages=95–108|location = Ithacae Novi Eboraci | publisher=Snow Lion |isbn=9781559392884}} * {{Cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | author2=Thrangu Rinpoche | last3 = Harding | first3 = Sarah | title = Creation and Completion: Essential Points of Tantric Meditation | publisher = Wisdom Publications |year = 2002 | isbn = 978-0-86171-312-7}} * {{Cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | last2 = Barron | first2 = Richard | title = Buddhist Ethics |url = https://archive.org/details/treasuryofknowle0000kong | pages = [https://archive.org/details/treasuryofknowle0000kong/page/215 215]–306 |series=The Treasury of Knowledge (book 5) |location=Ithaca | publisher = Snow Lion |year = 1998 | isbn = 978-1-55939-191-7}} * {{cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | last2 = Guarisco | first2 = Elio | last3=McLeod | first3=Ingrid |date=2004 |title=Systems of Buddhist Tantra:The Indestructible Way of Secret Mantra |series=The Treasury of Knowledge (book 6 part 4)|location=Ithaca |publisher=Snow Lion |isbn=9781559392105}} * {{cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | last2 = Guarisco | first2 = Elio | last3=McLeod | first3=Ingrid |date=2008 |title=The Elements of Tantric Practice:A General Exposition of the Process of Meditation in the Indestructible Way of Secret Mantra |series=The Treasury of Knowledge (book 8 part 3)|location=Ithaca |publisher=Snow Lion |isbn=9781559393058}} * {{Cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | last2 = Harding | first2 = Sarah | title =Esoteric Instructions: A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana | publisher = Snow Lion Publications |series=The Treasury of Knowledge (book 8 part 4) | date = 2007 | location = Ithaca, NY | isbn = 978-1-55939-284-6}} * {{Cite book |last = Kongtrul | first = Jamgon | last2 = Barron | first2 = Richard | title =Journey and Goal: An Analysis of the Spiritual Paths and Levels to be Traversed and the Consummate Fruition state. | publisher = Snow Lion Publications |pages=159–251, 333–451 |series=The Treasury of Knowledge (books 9 & 10) | date = 2010 | location = Ithacae Novi Eboraci | isbn = 978-1-55939-360-7}} *Panchen, Ngari, et Dudjom Rinpoche. ''Perfect Conduct: Ascertaining the Three Vows.'' ISBN 0-86171-083-5. *Snellgrove, David L. [[1987]]. ''Indo-Tibetan Buddhism. Indian Buddhists and Their Tibetan Successors.'' Londinii: Serindia. *Tson-Kha-Pa. ''Tantric Ethics: An Explanation of the Precepts for Buddhist Vajrayana Practice.'' ISBN 0-86171-290-0. *Wedemeyer, Christian K., ed. et interpres. [[2007]]. ''Āryadeva's Lamp that Integrates the Practices (Caryāmelāpakapradīpa): The Gradual Path of Vajrayāna Buddhism according to the Esoteric Community Noble Tradition.'' Novi Eboraci: AIBS/Columbia University Press. ISBN 978-0-9753734-5-3. ==Nexus externi==<!-- {{Wikiversity|Vajrayāna}}--> *[https://web.archive.org/web/20080724172912/http://www.lrcnepal.org/papers/nbcp-ppr-3.htm "A Study of Traditional Vajrayana Buddhism of Nepal."] *[http://dari-rulai-temple.org/lineage// "Chinese Esoteric Buddhist School."] [[Categoria:Scholae Buddhismi]] [[Categoria:Philosophia Indica]] <!--B terminology--> <!-- [[Category:Buddhist philosophical concepts]] [[Category:Buddhism in the Heian period]] [[Category:Buddhism in the Edo period]]--> {{Myrias|Philosophia}} ptqs5h2devicga4wqlf36xktzc5o2zv 0 286015 3988191 3930497 2026-09-15T15:49:10Z Grufo 64423 “copia” → “duplicatio” 3988191 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:ClaudeShannon MFO3807.jpg|thumb|[[Claudius Elwood Shannon|Claudius Shannon]], [[mathematicus]], [[logica|logicus]], [[cryptographia|cryptographus]], [[machinator]] [[electricitas|electricitalis]], et pater quidem [[informatica|theoriae communicationis]].]] {{res|Transmissio datorum}}<ref>Etiam ''[[communicatio]] datorum'' et ''communicationes digitales.''</ref> est translatio [[data|datorum]] (''[[bitstream]]''{{dubsig}} [[data digitalia|digitalis]] vel [[signum|signi]] analogi per [[systema digitale|digitos]] effecta<ref>Clark 1983.</ref>) per [[canalis communicationis|canalem communicationis]] [[puncto ad punctum]] vel [[multicast|puncto ad multipunctum]]. Inter exempla talium canalium sunt [[filum cuprinum|fila cuprina]], [[fibra optica|fibrae opticae]], canales [[communicatio]]nis [[sine filo]], [[media coacervationis]], et [[raeda longa (computatio)|raedae longae computatrales]]. Data repraesentantur [[signum (electronica)|signa]] [[campus electromagneticus|electromagnetica]], sicut signa [[tensio electrica|tensionis electricae]], [[unda radioelectrica|undarum radioelectricarum]], [[unda brevis|undarum brevium]]<!--microwave-->, vel [[radiatio infrarubra|radiationis infrarubrae]]. Transmissio analogica est [[ratio]] transmissionis quae [[data]] [[vox|vocum]], [[imago|imaginum]], [[signum|signorum]], vel [[pellicula]]rum convehit per signum continuum quod [[magnitudo|amplitudine]], [[phasis|phasi]], vel nonnullá proprietate aliá cum aliá variabili congruente variat. Nuntii aut in serie pulsuum per [[codex linearis|codicem linearem]]<!--([[baseband]] transmission)--> aut per finitam formarum undarum continenter variantium duplicationem<!--([[passband]] transmission)--> per rationem [[modulatio]]nis digitalis repraesentantur. Haec modulatio et demodulatio congruens (etiam deprehensio appellata) per apparatum [[modem]] efficitur. Secundum usitatissimam [[signum digitale (electronica)|signi digitalis]] definitionem, ambo signorum genera ''bitstream'' repraesentantes transmissio digitalis habentur, cum definitio alterna solum signum pulsuum per codicem linearem rem digitalem, et signum undarum continenter variantium rem [[conversio a digitali ad analogicam|conversionis digitali ad analogicam]] habeat. Data transmissa esse possunt nuntii digitales ex fonte datorum orti, exempli gratia, ex [[computatrum|computatro]] vel [[claviatura]] computatrali. Etiam esse possunt signum analogicum, sicut colloquium per [[telephonum]] vel signum imaginum, in ''bitstream'' [[digitizare|digitizatum]], exempli gratia, per [[modulatio codicis pulsati|modulationem codicis pulsati]]<!--?pulse-code modulation--> aut provectiorem [[codex fontium|codicem fontium]]<!--?source coding--> (per [[conversio ab analogica ad digitalem|conversionem ab analogica ad digitalem]]<!--?analog-to-digital conversion--> et rationes [[compressio datorum|compressionis datorum]]). Haec fontium nodatio et enodatio<!--?source coding and decoding--> per apparatum [[codec]] efficitur. [[Fasciculus:IEEE 1284 printer cable, type AB-0135.jpg|thumb|upright=1|''[[Printer cable]]''{{dubsig}} per rationem [[IEEE 1284]] pro digitali [[computatrum|computatri]] [[typographum|typographique]] connectione aptum.<!--In het ''vakjargon'' wordt de afgebeelde kabel ook wel (kortweg) ''Centronics cable'' of ''Centronicskabel- genoemd.''-->]] {{NexInt}} {{div col|2}} *[[Fibra optica]] *[[Informatica]] *[[Media (communicatio)]] *[[Migratio datorum]]<!-- *[[Network security]] *[[Node-to-node data transfer]]--> *[[Radiophonia digitalis]]<!-- *[[Signal processing]]--> *[[Telecommunicatio]] *[[Theoria informationis]] *[[Transmissio (discretiva)]]<!-- *[[Video digitalis]]--> {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Benedetto, Sergio, et Ezio Biglieri. [[2008]]. ''Principles of Digital Transmission: With Wireless Applications.'' Springer. ISBN 0-306-45753-9, ISBN 978-0-306-45753-1. *Bocker, Peter. [[1983]]. ''Datenübertragung Technik der Daten- und Textkommunikation.'' Ed. secunda. Berolini et Heidelbergae: Springer Verlag. ISBN 978-3-642-81973-5. *Burke, Manfred. [[1994]]. ''Rechnernetze: Konzepte und Techniken der Datenübertragung in Rechnernetzen.'' Stutgardiae: B. G. Teubner Verlag. ISBN 978-3-519-02141-4. *Clark, A. P. [[1983]]. ''Principles of Digital Data Transmission.'' Novi Eboraci: Wiley. *Haykin, Simon. [[1988]]. ''Digital Communications.'' Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-62947-4. *Held, Gilbert. [[1999]]. ''Understanding data communications.'' Ed. sexta. Indianapoli: New Riders. *Kroschel, Kristian. [[1991]]. ''Datenübertragung.'' Berolini et Heidelbergae: Springer Verlag. ISBN 978-3-540-53746-5. *Proakis, John. [[2000]]. ''Digital Communications.'' Ed. quarta. McGraw-Hill. ISBN 0-07-232111-3. *Riera García, Juan B., et Antonio Alabau Muñoz. [[1986]]. ''Teleinformática y redes de computadores.'' Marcombo. ISBN 978-84-267-0539-6. *Smith, David R. [[2003]]. ''Digital Transmission Systems.'' Kluwer International Publishers. ISBN 1-4020-7587-1. *Walter, Andreas, et Torsten J. Gerpott. [[2004]]. ''Kompass Telekommunikation.'' Berolini: Erich Schmidt Verlag. ISBN 3-503-07859-2. *Werner, Martin. [[2005]]. ''Signale und Systeme.'' Ed. secunda. Wiesbaden: Friedrich Vieweg & Sohn. ISBN 3-528-13929-3. *White, Curt M. [[2016]]. ''Data communications & computer networks: a business user's approach.'' Ed. octava. Australia et Brazil: CENGAGE Learning. ISBN 9781305116634, ISBN 1305116631. ==Nexus externi== {{Victionarium|Data transmission|transmissionem datorum}} *[https://www.techopedia.com/definition/6051/asynchronous-transmission "What is Asynchronous Transmission? - Definition from Techopedia."]{{Nexus deficit|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Techopedia.com. *[http://www.spektrum.de/lexikon/physik/datenuebertragung/2759 "Datenübertragung" in ''Lexikon der Physik.''] *[https://www.tuhh.de/mt/ftir/lib/MTVT/Datenuebertragung_3_7.pdf "Datenübertragung - TUHH."] PDF. *[http://www.th-wildau.de/sbruntha/Material/KT/VL2.pdf "Kommunikationstechnik."]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} PDF. *[https://web.archive.org/web/20200204145743/https://www.focus.de/wissen/technik/rekord-die-schnellste-datenuebertragung-aller-zeiten_aid_630221.html "Die schnellste Datenübertragung aller Zeiten."] *[https://www.samson.de/pdf_de/l153de.pdf "Serielle Datenübertragung."] PDF. {{DEFAULTSORT:Transmissio Datorum}} [[Categoria:Reticula computatralia]]<!--?Computer networking--> [[Categoria:Technologia mediorum]] [[Categoria:Telecommunicatio]] [[Categoria:Transmissio datorum| ]] {{Myrias|Technologia}} 1ktwpn55lfzykjabxbrzs7h1sd1kvy6 0 288777 3988190 3800216 2026-09-15T15:47:52Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988190 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Commutative diagram for morphism.svg|thumb|right|Diagramma morphismorum. X, Y, Z sunt elementa categoriae. Si <math>f:X \rightarrow Y</math> et <math>g:Y \rightarrow Z</math> sunt morphismi, <math>f \circ g:X \rightarrow Z</math>, compositio morphismorum, est etiam morphism]] '''Theoria categoriarum''' est pars [[mathematica]]e quae de structuris tractat, magis generaliter quam [[algebra abstracta]]. Est pars [[logica mathematica|logicae]]; licet etiam dicere partem [[algebra]]e esse. Categoria est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] rerum mathematicarum, ubi sunt morphismi inter res. Morphismi sunt [[homomorphismus|homomorphismi]] aut [[homeomorphismus|homeomorphismi]] aut [[isometria]]e aut alii, secundum speciem structurarum. Exempli gratia, habemus categoriam [[caterva (mathematica)|catervarum]], quae est aggregatio catervarum et [[homomorphismus|homomorphismi]] ex alia ad aliam. Est semper morphismus idemfactor <math>i:X \rightarrow X, \forall x \in X: i(x) = x</math>. Licet morphismos componere; compositio morphismorum est associativa, hoc est <math>(f \circ g) \circ h = f \circ (g \circ h)</math>, si ''f, g, h'' sunt morphismi. Non autem necesse est commutativam esse: <math>f \circ g</math> et <math>g \circ f</math> inter se differre possunt. == Bibliographia == * Barwise, Jon. ''Handbook of Mathematical Logic.'' Amstelodami: North-Holland, 1977. * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. 2008. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. * Leinster, Tom. ''Basic Category Theory.'' Cantabridgiae: Cambridge University Press, 2014, nunc [https://arxiv.org/pdf/1612.09375.pdf in ArXiv] * MacLane, Saunders. ''Categories for the Working Mathematician.'' Novi Eboraci: Springer, 1971. {{NexInt}} *[[Algebra homologica]] *[[Alexander Grothendieck]] *[[Aemilia Noether]] == Nexus Externi == * [https://mathworld.wolfram.com/CategoryTheory.html Theoria categoriarum] apud Wolfram MathWorld * [https://plato.stanford.edu/entries/category-theory/ Theoria categoriarum] in ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'' {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Logica]] [[Categoria:Algebra]] b3kpst1xujy885i869zmgow7mukprps 0 288849 3988188 3638757 2026-09-15T15:47:08Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988188 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:7n graph with minimal spanning tree2.svg|thumb|Ecce [[graphum (mathematica)|graphum]] septem verticem; theoria talium graphorum est pars mathematicae discretae]] {{res|Mathematica discreta}} est pars artis [[mathematica]]e quae de [[numerus integer|numeris integris]] et rebus discretis tractat. Contrarium est [[analysis mathematica|analysis]], ubi res maximi momenti sunt [[continuitas (mathematica)|continuitas]] et [[limes (mathematica)|limites]]. Mathematica discreta [[probabilitas|probabilitatem]] simplicem, [[algorithmus]], [[calculus coniunctionibus|calculum coninctionibus]], [[N-plex|N-plecem]], [[logica propositionalis|logicam propositionale]], [[programma computatrale]], [[theoria graphorum|theoriam graphorum]], [[theoria classium|theoriam classium]], [[theoria ludorum|theoriam ludorum]] et [[combinatorica]]m comprehendit. Potest etiam "mathematica finita" appellari, etiamsi res in hac mathematicae parte non omnes finitae sunt (ut, exempli gratia, [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] numerorum integrum est infinita). {{NexInt}} *[[Mathematica adhibita]] == Bibliographia == * Ball, W. W. Rouse, et H. S. M. Coxeter. [[2010]]. ''Mathematical Recreations and Essays,'' editio tertia decima. New York: Dover. ISBN 978-0-486-25357-2. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. * Rosenhouse, Jason, et Laura Taalman. [[2011]]. ''Taking Sudoku Seriously.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-975656-8. *Saporta, Gilbert. [[2006]]. ''Probabilités, Analyse des données et Statistiques.'' Lutetiae: Éditions Technip. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Discrete mathematics|mathematicam discretam}} {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Mathematica discreta| ]] ib70ng210oqgwh4m3wwcpac1m69hd6m 3988212 3988188 2026-09-15T16:05:06Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/Grufo|Grufo]] ([[User talk:Grufo|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:LilyKitty|LilyKitty]] factam restitui 3638757 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:7n graph with minimal spanning tree2.svg|thumb|Ecce [[graphum (mathematica)|graphum]] septem verticem; theoria talium graphorum est pars mathematicae discretae]] '''Mathematica discreta''' est pars artis [[mathematica]]e quae de [[numerus integer|numeris integris]] et rebus discretis tractat. Contrarium est [[analysis mathematica|analysis]], ubi res maximi momenti sunt [[continuitas (mathematica)|continuitas]] et [[limes (mathematica)|limites]]. Mathematica discreta [[probabilitas|probabilitatem]] simplicem, [[algorithmus]], [[calculus coniunctionibus|calculum coninctionibus]], [[N-plex|N-plecem]], [[logica propositionalis|logicam propositionale]], [[programma computatrale]], [[theoria graphorum|theoriam graphorum]], [[theoria copiarum|theoriam copiarum]], [[theoria ludorum|theoriam ludorum]] et [[combinatorica]]m comprehendit. Potest etiam "mathematica finita" appellari, etiamsi res in hac mathematicae parte non omnes finitae sunt (ut, exempli gratia, [[copia]] numerorum integrum est infinita). {{NexInt}} *[[Mathematica adhibita]] == Bibliographia == * Ball, W. W. Rouse, et H. S. M. Coxeter. [[2010]]. ''Mathematical Recreations and Essays,'' editio tertia decima. New York: Dover. ISBN 978-0-486-25357-2. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. * Rosenhouse, Jason, et Laura Taalman. [[2011]]. ''Taking Sudoku Seriously.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-975656-8. *Saporta, Gilbert. [[2006]]. ''Probabilités, Analyse des données et Statistiques.'' Lutetiae: Éditions Technip. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Discrete mathematics|mathematicam discretam}} {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Mathematica discreta|!]] 8ftbhms7p3h3k5lnsngomh30q1av5l6 3988215 3988212 2026-09-15T16:08:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[User talk:Marcus Terentius Bibliophilus|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Grufo|Grufo]] factam restitui 3988188 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:7n graph with minimal spanning tree2.svg|thumb|Ecce [[graphum (mathematica)|graphum]] septem verticem; theoria talium graphorum est pars mathematicae discretae]] {{res|Mathematica discreta}} est pars artis [[mathematica]]e quae de [[numerus integer|numeris integris]] et rebus discretis tractat. Contrarium est [[analysis mathematica|analysis]], ubi res maximi momenti sunt [[continuitas (mathematica)|continuitas]] et [[limes (mathematica)|limites]]. Mathematica discreta [[probabilitas|probabilitatem]] simplicem, [[algorithmus]], [[calculus coniunctionibus|calculum coninctionibus]], [[N-plex|N-plecem]], [[logica propositionalis|logicam propositionale]], [[programma computatrale]], [[theoria graphorum|theoriam graphorum]], [[theoria classium|theoriam classium]], [[theoria ludorum|theoriam ludorum]] et [[combinatorica]]m comprehendit. Potest etiam "mathematica finita" appellari, etiamsi res in hac mathematicae parte non omnes finitae sunt (ut, exempli gratia, [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] numerorum integrum est infinita). {{NexInt}} *[[Mathematica adhibita]] == Bibliographia == * Ball, W. W. Rouse, et H. S. M. Coxeter. [[2010]]. ''Mathematical Recreations and Essays,'' editio tertia decima. New York: Dover. ISBN 978-0-486-25357-2. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. * Rosenhouse, Jason, et Laura Taalman. [[2011]]. ''Taking Sudoku Seriously.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-975656-8. *Saporta, Gilbert. [[2006]]. ''Probabilités, Analyse des données et Statistiques.'' Lutetiae: Éditions Technip. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Discrete mathematics|mathematicam discretam}} {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Mathematica discreta| ]] ib70ng210oqgwh4m3wwcpac1m69hd6m 3988217 3988215 2026-09-15T16:10:21Z Grufo 64423 Mendam correxi 3988217 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:7n graph with minimal spanning tree2.svg|thumb|Ecce [[graphum (mathematica)|graphum]] septem verticem; theoria talium graphorum est pars mathematicae discretae]] {{res|Mathematica discreta}} est pars artis [[mathematica]]e quae de [[numerus integer|numeris integris]] et rebus discretis tractat. Contrarium est [[analysis mathematica|analysis]], ubi res maximi momenti sunt [[continuitas (mathematica)|continuitas]] et [[limes (mathematica)|limites]]. Mathematica discreta [[probabilitas|probabilitatem]] simplicem, [[algorithmus]], [[calculus coniunctionibus|calculum coninctionibus]], [[N-plex|N-plecem]], [[logica propositionalis|logicam propositionale]], [[programma computatrale]], [[theoria graphorum|theoriam graphorum]], [[theoria classium|theoriam classium]], [[theoria ludorum|theoriam ludorum]] et [[combinatorica]]m comprehendit. Potest etiam "mathematica finita" appellari, etiamsi res in hac mathematicae parte non omnes finitae sunt (ut, exempli gratia, [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] numerorum integrorum est infinita). {{NexInt}} *[[Mathematica adhibita]] == Bibliographia == * Ball, W. W. Rouse, et H. S. M. Coxeter. [[2010]]. ''Mathematical Recreations and Essays,'' editio tertia decima. New York: Dover. ISBN 978-0-486-25357-2. * Enderton, Herbert B. [[1972]]. ''A Mathematical Introduction to Logic.'' Academic Press. * Gowers, Timothy, June Barrow-Green, Imre Leader, edd. [[2008]]. ''The Princeton Companion to Mathematics.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-11880-2. * Rosenhouse, Jason, et Laura Taalman. [[2011]]. ''Taking Sudoku Seriously.'' Oxonii: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-975656-8. *Saporta, Gilbert. [[2006]]. ''Probabilités, Analyse des données et Statistiques.'' Lutetiae: Éditions Technip. * Suppes, Patrick. [[1960]]. ''Axiomatic Set Theory.'' D. Van Nostrand; reeditio Dover, [[1972]]. ISBN 0-486-61630-4. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Discrete mathematics|mathematicam discretam}} {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Mathematica discreta| ]] apgywq5wzhx7jd20ucxy77gz0my5yzb 0 288851 3988187 3665897 2026-09-15T15:46:25Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988187 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Seesaw with mean.svg|thumb|Valor medius arithmeticus circulorum est positio trianguli]] {{res|Valor medius arithmeticus}} [[aggregatio (theoria classium)|aggregationis]] numerorum (vel, ut dicit Boethius, {{res|arithmetica medietas}}) est summus numerorum per numerum numerorum divisus. Est species [[valor medius exspectatus]]. Exempli gratia, sit aggregatio {3, 9, 42, 148, 476}. Valor medius arithmeticus horum numerorum est (3 + 9 + 42 + 148 + 476)/5 = 135.6. Generaliter, si aggregationem habemus <math>{a_1, a_2, \cdots, a_n}</math>, valor medius arithmeticus est :<math>\frac{a_1 + a_2 + \cdots + a_n}{n}</math> {{NexInt}} *[[Valor medius geometricus]] - notio contraria == Bibliographia == * Cramér, Harald. 1951. ''Mathematical Methods of Statistics.'' Princeton: Princeton University Press. * Hacking, Ian. 1990. ''The Taming of Chance.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. {{math-stipula}} {{Myrias|Mathematica}} [[Categoria:Res statisticae]] [[Categoria:Arithmetica]] p9mpmhx3j1rq8auhgapsj5um73i9ihb 0 289199 3988184 3538212 2026-09-15T15:44:45Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988184 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:2D Cartesian.svg|thumb|Par ordinatum (x, y) punctum indicat]] {{res|Par ordinatum}}, in [[mathematica]], est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] duorum numerorum in ordine, ut (5, 7). Par (a, b) non idem est atque par (b, a) quia non eundem ordinem habent. Par ordinatum est species [[n-plex|n-plicis]] ubi "n" = 2. [[Systema coordinatarum]] duarum dimensionum paris ordinatis ad punctos nominandos utitur. In [[theoria classium]] hanc definitionem habemus: par ordinatum (a, b) = {{a}, {a, b}}. Hoc est, par non est aggregatio {a, b}, sed aggregatio duorum elementorum, quorum primum est {a}, aggregatio cuius solum elementum est primus paris numerus, et alterum est {a, b}, aggregatio cuius elementa sunt duo paris numeri. [[Relatio (mathematica)|Relatio]] mathematica est aggregatio parium ordinatorum. == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press, 1973. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] alaqzcygvuwbq048o0frcq4snv1qlz7 0 289202 3988292 3729888 2026-09-15T18:05:05Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988292 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|N-plex}},{{Convertimus}} in [[mathematica]], est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] N numerorum in ordine. Exempli gratia, (37, 23, 29) est triplex aut 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex aut 5-plex. Si N = 2, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: N-plices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] N dimensionum puncta N-plicibus nominat. N-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] 5mq8adavtr6deby08x9nsj4j5epfeun 3988313 3988292 2026-09-15T20:11:57Z Grufo 64423 Minora 3988313 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''n''-plex}} {{L}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|(Series) enplex}} seu {{res|plene=“(Series) enplex”|''n''-plex}}{{Convertimus}} ({{pns|icis|f}}) in [[mathematica]], est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] ordinata {{mvar|n}} numerorum. Exempli gratia, series (37, 23, 29) est triplex seu 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex seu 5-plex. Si {{math|1={{mvar|n}} = 2}}, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: enplices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] N dimensionum puncta N-plicibus nominat. ''n''-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] n0d1ph1j0y6u0kns1i9ncqtdz5g3jsa 3988320 3988313 2026-09-15T20:31:07Z Grufo 64423 3988320 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''n''-plex}} {{L}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|(Series) enplex}} seu {{res|plene=“(Series) enplex”|''n''-plex}}{{Convertimus}} ({{pns|icis|f}}) in [[mathematica]] est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] ordinata {{mvar|n}} numerorum. Exempli gratia, series (37, 23, 29) est triplex seu 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex seu 5-plex. Si {{math|1={{mvar|n}} = 2}}, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: enplices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] N dimensionum puncta N-plicibus nominat. ''n''-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] 7g1s364yl7v14voualehhjqnz5ajtua 3988322 3988320 2026-09-15T20:32:28Z Grufo 64423 3988322 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''n''-plex}} {{L}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|(Series) enplex}} seu {{res|plene=“(Series) enplex”|''n''-plex}}{{Convertimus}} ({{pns|icis|f}}) in [[mathematica]] est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] ordinata {{mvar|n}} numerorum. Exempli gratia, series (37, 23, 29) est triplex seu 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex seu 5-plex. Si {{math|1={{mvar|n}} = 2}}, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: enplices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] {{math|n}} dimensionum puncta {{math|n}}-plicibus nominat. ''n''-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] icmy8c9v2ms4uvpm6cx4t8sbqlfydg4 3988323 3988322 2026-09-15T20:32:45Z Grufo 64423 3988323 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''n''-plex}} {{L}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|(Series) enplex}} seu {{res|plene=“(Series) enplex”|''n''-plex}}{{Convertimus}} ({{pns|icis|f}}) in [[mathematica]] est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] ordinata {{mvar|n}} numerorum. Exempli gratia, series (37, 23, 29) est triplex seu 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex seu 5-plex. Si {{math|1={{mvar|n}} = 2}}, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: enplices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] {{mvar|n}} dimensionum puncta {{mvar|n}}-plicibus nominat. ''n''-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] jt9rcl3iujm3bmnxkiu8c46bmmowdk1 3988324 3988323 2026-09-15T20:33:06Z Grufo 64423 3988324 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''n''-plex}} [[Fasciculus:Coord XYZ.svg|thumb|Triplex (x, y, z) punctum ''P'' repraesentat.]] {{res|(Series) enplex}} seu {{res|plene=“(Series) enplex”|''n''-plex}}{{Convertimus}} ({{pns|icis|f}}) in [[mathematica]] est [[aggregatio (mathematica)|aggregatio]] ordinata {{mvar|n}} numerorum. Exempli gratia, series (37, 23, 29) est triplex seu 3-plex, et (7, 6, 5, 4, 3) est quincuplex seu 5-plex. Si {{math|1={{mvar|n}} = 2}}, est duplex, sed saepius [[par ordinatum]] nominatur. Ordo numerorum est maximi momentum: enplices qui non eundem ordinem habent non sunt aequales. Definitio formalis haec est: * <math>(a, b, c) = ((a, b), c)</math> * <math>(a, b, c, d) = ((a, b, c), d)</math> et generaliter: * <math>(a_1, \cdots, a_{n+1}) = ((a_1 \cdots a_n), a_{n+1})</math> [[Systema coordinatarum]] {{mvar|n}} dimensionum puncta {{mvar|n}}-plicibus nominat. ''n''-plex pars [[mathematica discreta|mathematicae discretae]] est et in [[informatica]], [[linguistica]], et [[philosophia]] adhibetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. [[1973]]. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] 5q2elld805c1ojulcq3anley9aqemgc 0 289205 3988183 3631347 2026-09-15T15:43:29Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988183 wikitext text/x-wiki {{L}} {{res|Relatio}}, in [[mathematica]], rectius ''relatio binaria,'' est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[par ordinatum|parium ordinatorum]]. Est notio magis generalis quam [[functio]]: relatio est quaelibet aggregatio parium ordinatorum, sed functio est aggregatio F ubi si <math>(x, y) \in F \land (x, z) \in F</math>, tunc <math>y = z</math>. Hoc est, in [[functio]] non sunt duo paria quorum prima elementa sunt eadem sed seconda elementa differunt. [[Fasciculus:Woman with Cat.jpg|thumb|Par ordinatum (h, f)]] ''Dominium'' relationis R est aggregatio omnium rerum quae prima elementa parium sunt. ''Codominium'' est aggregatio omnium rerum quae seconda elementa sunt. Exempli causa, si R = {(h, f): h est homo, f est [[felis]] et [[animal dilectum]] hominis h}, dominium R est {omnes homines qui feles habent} et codominium est {omnes feles qui sunt animalia dilecta}. In [[mathematica]] dominium et codominium saepe sunt aggregatio numerorum, ut [[numerus realis|numeri reales]] aut [[numerus integer|integri]]. Possumus dicere <math>R : D \rightarrow C</math>, hoc est "R est relatio ex aggregatione D in aggregationem C." Si R est relatio, et par (a, b) est in R, possumus dicere ''a R b.'' Relatio R ''reflexiva'' dicitur si a R a, pro omnibus elementa a. Relatio est ''[[symmetria|symmetrica]]'' si a R b implicat b R a. Relatio est ''transitiva'' si a R b et b R c implicat a R c. Exempli: Sit dominium et codominium aggregatio [[numerus realis|numerorum realium]]. * <math>R = \{(a, b) \in \mathbb{R}: a = b\}</math> Haec est relatio reflexiva, symmetrica, transitiva. * <math>R = \{(a, b): a > b\}</math> Haec est transitiva, sed nec reflexiva nec symmetrica. * <math>R = \{(a, b): a|b\}</math>, hoc est ''a'' metitur ''b'' vel ''a'' est factor ''b.'' Est relatio reflexiva et transitiva, sed non est symmetrica. [[Relatio aequivalentiae]] est relatio reflexiva, symmetrica, transitiva. == Bibliographia == * Mendelson, Elliott. ''Number Systems and the Foundations of Analysis.'' Novi Eboraci: Academic Press, 1973. {{math-stipula}} [[Categoria:Mathematica discreta]] [[Categoria:Algebra]] i4pj3f83n8b8gf85ih3ki2q6jl4nq2k 0 289814 3988474 3543512 2026-09-16T08:24:06Z ~2026-49405-65 214731 3988474 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Germanica|significatio="mente temerarius"|imago=Statue of Ubald of Gubbio in Gubbio 02.jpg|capitulum=Statua [[Sanctus Ubaldus|Sancti Ubaldi]] Iguvii sita}} {{Res|Ubaldus}} est praenomen masculinum originis Germanicae: antiquum nomen ''Hugbald'' e vocabulis ''hugu'' ('mens') atque ''bald'' ('temerarius') originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/ubaldo Ubaldo]”. {{Ling|Anglice}}</ref> ''Ubalda'' est rara forma muliebris praenominis, atque ''Ubaldesca'' est [[patronymicum]] e hoc nomine derivatum (cfr. [[Ubaldesca Taccini]]). == In linguis frequentibus formae == * ''[[Anglice]]'': Ubald * ''[[Francogallice]]'': Ubalde * ''[[Hispanice]]'': Ubaldo * ''[[Italiane]]'': Ubaldo * ''[[Lusitane]]'': Ubaldo * ''[[Theodisce]]'': Ubald == Homines == * [[Ubaldus Allucingoli|Ubaldus Allucignoli]], verum nomen papae Lucii III * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ubaldus Baldassini|<>|it|qid=Q1261459}}, episcopus * [[Guidus Ubaldus e Marchionibus Montis]] * [[Ioannes Ubaldus Ribeiro]] == Notae == <references /> [[Categoria:Praenomina masculina]] smspor8rqw51svvi7s08cs9ydvoi2wk 0 289817 3988471 3652402 2026-09-16T08:14:56Z ~2026-49405-65 214731 3988471 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen|genus=Femininum|origo=Biblica|significatio="lilium"|imago=Rembrandt Study for a Susanna.jpg|capitulum=[[Susanna (persona Biblica)]]|dies=11 Augusti}} '''Susanna''' est praenomen femininum Hebraicum ([[Hebraice]] שׁוֹשַׁנָּה, ''Šošanna''; [[Graece]] Σουσάννα). E vocabulo ''šošan'' (שׁוֹשָׁן, '[[lilium]]') ductum est.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/susanna Susanna]”. {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":02">Vide paginam ''[https://www.etymonline.com/word/Susanna Susanna]'' apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}.</ref> == In linguis frequentibus formae == * ''[[Anglice]]'': Susannah, Susan, Suzan * ''[[Bohemice]]'': Zuzana * ''[[Francogallice]]'': Suzanne, Susanne * ''[[Hispanice]]'': Susana * ''[[Hungarice]]'': Zsuzsanna * ''[[Lusitanice]]'': Susana * ''[[Polonice]]'': Zuzanna * ''[[Russice]]'': Сусанна (''Susanna'') * ''[[Slovacice]]'': Zuzana * ''[[Theodisce]]'': Susanne, Susann == Quae hoc nomen habuerint == * [[Susanna (persona Biblica)|Susanna]], persona Biblica * [[Antonia Susanna Byatt]] == Quae hoc praenomen habuerint == * [[Susanna Agnelli]] * [[Susanna B. Anthony]] * [[Susanna Bánk]] * [[Susanna Čaputová]] * [[Susanna Cibber]] * [[Susanna Cory]] * [[Susanna Davis]] * [[Susanna Lenglen]] * [[Susanna Malcorra]] * [[Susanna Rowson]] * [[Susanna Sontag]] * [[Susanna Spaak]] * [[Susanna Tamaro]] * [[Susanna Valadon]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[542 Susanna]], asteroides * [[Santa Susanna]], commune Hispanicum [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina feminina]] m6ezzaoa041481j2s0tnvo8aprisy9q 0 291140 3988379 3744467 2026-09-16T00:06:16Z Grufo 64423 “copia” → “collectio” 3988379 wikitext text/x-wiki {{videhom|Hereditas biologica}} [[Fasciculus:Jug Ear Heredity.jpg|thumb|upright=0.8|Hereditas proprietatum [[phaenotypus|phaenotypicarum]]: [[pater|patri]] et [[filius|filio]] sunt [[auris|aures]] prominentes et vertices [[caput|capitis]].]] [[Fasciculus:DNA animation.gif|thumb|upright=1.2|Structura [[DNA]]: [[nucleobasis|nucleobases]] in media parte a catenis [[phosphas|phosphatis]] et [[saccharum|saccharo]] in [[helix duplex|helice duplice]] circumdantur.]] '''Hereditas,''' etiam '''hereditas biologica''' et '''genus hereditarium''' appellata, est transmissio [[proprietas|proprietatum]] [[corpus|corporis]] a [[parens|parentibus]] ad [[proles]] per [[reproductio]]nem aut [[reproductio asexualis|asexualem]] aut [[reproductio sexualis| sexualem]], qua proles, aut [[cellula]]e aut [[organismus|organismi]], [[informatio genetica|informationem geneticam]] parentium accipiunt. Variationes inter singula per [[ratio]]nem hereditariam augeri possunt, efficientes ut [[species]] sese per [[selectio naturalis|selectionem naturalem]] [[evolutio|evolvant]]. Studium hereditatis in [[biologia]] est [[genetica]]. [[Color]] [[oculus|oculorum]] in [[homo sapiens|hominibus]] est exemplum proprietatis hereditariae: singulus "proprietatem oculorum [[brunneus|brunneorum]]" ab uno ex parentibus hereditate excipere potest.<ref>Sturm et Frudakis 2004.</ref> Proprietates hereditariae [[genum|genis]] continentur, et plena genorum [[aggregatio (mathematica)|collectio]] intra [[genoma]] organismi suus [[genotypus]] appellatur.<ref>Pearson 2006.</ref> Plena proprietatum notabilium structurae [[mores|morumque]] cuiusdam organismi aggregatio [[phaenotypus]] appellatur. Quae proprietates ex mutua eius genotypi et [[circumiecta|circumiectorum]] actione exoriuntur.<ref>Visscher, Hill, et Wray 2008.</ref> {{NexInt}} {{div col|3}} * [[Biochemia]] * [[Biologia molecularis]] * [[Chromosoma]] * [[Clastogenum]] * [[Clonizatio]] * [[Carolus Darwin]] * [[Embryologia]] * [[Epigenetica]] * [[Eugenica]] * [[Familia]] * [[Franciscus Galton]] * [[Genealogia]] * [[Genetica molecularis]] * [[Immunogenetica]] * [[Ioannes Baptista Lamarck]] * [[Gregorius Mendel]] * [[Microbiologia]] * [[mRNA]] * [[Philosophia scientiae]] * [[Retrovirus]] * [[Sexus]] * [[Taxinomia]] {{div col end}} == Notae == <references /> == Bibliographia == *Jacob, François. [[1972]]. ''Die Logik des Lebenden: eine Geschichte der Vererbung.'' Ed. nova. Francofurti: Fischer. *Matras, J. J., et Georges Chapouthier. [[1981]]. ''L'inné et l'acquis des structures biologiques.'' Coll. "Le Biologiste." Lutetiae: Presses Universitaires de France. *Pearson, H. [[2006]]. "Genetics: what is a gene?" ''Nature'' 441 (7092): 398–401. PMID 16724031. doi:10.1038/441398a Bibcode 2006Natur.441..398P. *Rheinberger, Hans-Jörg, et Staffan Müller-Wille. [[2009]]. ''Vererbung: Geschichte und Kultur eines biologischen Begriffs.'' Francofurti: Fischer. ISBN 978-3-596-17063-0. *Singer, Sam. [[1985]]. ''Human genetics: an introduction to the principles of heredity.'' Ed. secunda. Novi Eboraci: W. H. Freeman, c1985. ISBN 0716716488. *Snedden, Robert. [[1995]]. ''The history of genetics.'' Novi Eboraci: Thomson Learning. ISBN 1568472528. *Sturm, R. A., et T. N. Frudakis. [[2004]]. "Eye colour: portals into pigmentation genes and ancestry." ''Trends Genet'' 20 (8): 327–32. PMID 15262401. doi:10.1016/j.tig.2004.06.010. *Sturtevant, A. H. [[2001]]. ''A history of genetics.'' Praefatio Edward B. Lewis. Cold Spring Harbor Novi Eboraci: Cold Spring Harbor Laboratory Press. ISBN 0879696079. *Thompson, James N., et al. [[2007]]. ''Primer of genetic analysis: a problems approach.'' Ed. tertia. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 9780521842686, ISBN 0521842689, ISBN 9780521603652, ISBN 052160365X. *Visscher, P. M., W. G. Hill, et N. R. Wray. [[2008]]. "Heritability in the genomics era – concepts and misconceptions." ''National Revue of Genetics'' 9 (4): 255–66. PMID 18319743. {{doi|10.1038/nrg2322}}. ==Nexus externi== {{Wiktionary|Heredity|hereditatem}} *[http://plato.stanford.edu/entries/heredity/ "Heredity and Heritability."] ''Stanford Encyclopedia of Philosophy.'' *Andrei, A. [http://embryo.asu.edu/pages/experiments-plant-hybridization-1866-johann-gregor-mendel "''Experiments in Plant Hybridization'' (1866), by Johann Gregor Mendel."] Embryo Project Encyclopedia. [[Categoria:Genetica]] {{Myrias|Biologia}} h4kcgco5yqr2kgqhdjxxzm9pcni8ycf 0 291771 3988326 3985734 2026-09-15T20:38:53Z Demetrius Talpa 81729 3988326 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Karte des Donaudeltas mit den Jagdstreifzügen.jpg|thumb|[[Delta Danubii]] in [[tabula geographica]] Theodisca anno 1891 edita.]] {{res|Delta fluminis}}, saepe {{res|delta}}<ref>Ex littera Graeca [[delta|Δ]] oritur, similitudine formae.</ref> tantum appellatum, est [[forma terrestris]] a [[depositio (geologia)|depositione]] [[sedimentum|sedimentorum]] a [[flumen|flumine]] ablatorum, genus [[ostium fluminis|ostii]], quo in multa deverticula vel [[cornu fluminis|cornua]] flumen dividitur, quae in [[mare]] vel [[lacus|lacum]] effunduntur. Saepe formam [[triangulum|trianguli]] deorsum visae habent. [[Insula]]s permultas plerumque habent, saepe [[palus|paludinosas]]. Inter [[terra]]s alluviales saepe iacent. [[Antiquitas|Antiqui]] [[Delta Nili|delta Nili]] bene cognoverant, et hoc primum delta nominabatur; delta cetera ex hoc delta [[nomen proprium|nomen]] ceperunt. ==Delta maxima== [[Fasciculus:Irrawaddy Delta, Myanmar ESA381810.jpg|thumb|Delta [[Aeravati]] fluminis [[Birmania]]e.]] Inter maxima [[orbis terrarum]] delta sunt sequentia. * [[delta Gangis|Gangis]], area 105,6 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[Delta fluminis Amazonum|Fluminis Amazonum]], 100 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[Delta Lenae|Lenae]], 45,5 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[Mecon]]is, 40,6 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[Indus|Indi]], 41,4 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[Mississippius#Delta|Mississippii]], 28,6 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[delta Rheni et Mosae|Rheni et Mosae]], 25,347 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[delta Nili|Nili]], 24 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] * [[delta Volgae|Volgae]], 19 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] [[Fasciculus:Skirvytės upė.Nemuno deltos salos šalia Kaliningrado.jpg|thumb|In delta [[Nemenus|Nemeni]].]] ==Delta interiora== Interdum, cum flumen in lacum exsiccatum effundebatur, deverticula delta veteris rursum coniunguntur; hoc delta interius appellatur. Exemplum est [[Niger (flumen)|Niger]] flumen. In delta fluminis [[Cubango]] ad mare nulla aqua pervenit, sed omnia bracchia in arenis [[Kalahari]] perduntur. Inter delta interiora interdum delta [[Flumen Pacis|fluminis Pacis]] cum [[Athabasca]] commune numerant (nam post [[eluvio verna|eluvionem vernam]] aquae fluminis Pacis in lacum Athabascam fluunt, ceteris mensibus in [[flumen Servorum]]), vel delta, quod [[flumen Sacramentum]] et [[flumen Sancti Ioachim]] faciunt, antequam per ostium et aestiarium commune in [[Sinus Sancti Francisci|sinum Sancti Francisci]] se effundunt. Aquae in delta, quod [[Etymander]] facit in [[Arius lacus|Arium lacum]] influens, non omnes annos ad lacum pervenit; delta magnum [[Oxus|Oxi]] cum [[lacus Oxianus|lacu Oxiano]] nunc paene exsiccatum est. [[Mississippius]] flumen delta verum maximum habet in [[Ludoviciana]] [[Civitatum Foederatarum civitas|civitate]], ubi in [[Sinus Mexicanus|sinum Mexicanum]] influit; [[regio]] autem, quae saepius ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Delta Mississippii||en|qid=Q1426203}}'' nominatur, sensu [[hydrographia|hydrographico]] nec delta nec delta interius est. == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Limnologia]] ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20060128075100/http://www.geol.lsu.edu/WDD/DELTA_LISTS/continents.htm Delta varia orbis terrarum.] Universitas Publica Ludoviciana. {{Myrias|Physica}} [[Categoria:Delta fluminis|!]] [[Categoria:Hydrographia]] [[Categoria:Hydrologia]] q7mubcbd5bn61x3j5iwatsevmryc5tm 828 299506 3988499 3981608 2026-09-16T11:05:56Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988499 Scribunto text/plain return { ["Capsa_Vicidatorum"] = 35000, ["Capsa_Vicidatorum/imago"] = 35000, ["Capsa_Vicidatorum/styles.css"] = 35000, ["Capsa_annuntiationis"] = 5700, ["Capsa_asteroidis"] = 8400, ["Capsa_discretiva"] = 4500, ["Capsa_disputationis"] = 5500, ["Capsa_hominis_Vicidata"] = 12000, ["Capsa_hominis_Vicidatorum"] = 14000, ["Capsa_navigationis"] = 18000, ["Capsa_navigationis/styles.css"] = 18000, ["Capsa_notionis"] = 83000, ["Capsa_subdivisionis_Vicidata"] = 2500, ["Capsa_subdivisionis_Vicidatorum"] = 2900, ["Capsa_tabellaria/styles.css"] = 12000, ["Capsa_taxinomica"] = 5300, ["Capsa_urbis_Vicidata"] = 14000, ["Capsa_urbis_Vicidatorum"] = 17000, ["Categoria_Mortui/a.C.n."] = 6100, ["Categoria_anni"] = 2800, ["Categoriae_hominis_Vicidata"] = 16000, ["Categoriae_hominis_Vicidatorum"] = 28000, ["CathHier"] = 2400, ["Citation/core"] = 14000, ["Citation/make_link"] = 14000, ["Cite_web"] = 12000, ["Column-count"] = 2200, ["Commentatio_principalis_categoriae"] = 3200, ["Commonscat"] = 2500, ["Communia"] = 2100, ["CommuniaCat"] = 81000, ["Creanda"] = 2100, ["Creanda/nexus"] = 2000, ["Creanda/prima"] = 2100, } qq2l6ngvt9vt5dqduxm7udnwkgnq5lv 828 299509 3988500 3981611 2026-09-16T11:06:26Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988500 Scribunto text/plain return { ["Fn"] = 5400, ["Fontes_biographici"] = 4200, ["Fontes_biologici"] = 2500, ["Fontes_geographici"] = 40000, } afl2ngreeophgg1mcdwfrr1svmm7qub 828 299512 3988502 3981613 2026-09-16T11:07:46Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988502 Scribunto text/plain return { ["NASA_JPL"] = 8400, ["NexInt"] = 62000, ["Nexuli_recensorii"] = 3700, ["Nexuli_recensorii/styles.css"] = 3700, ["Nexus_ad_alias_linguas_de_fontibus_nominum_Latinorum"] = 3500, ["Nexus_ad_alias_linguas_de_opibus_nexibusque_pro_usoribus_novis"] = 3500, ["Nexus_ad_alias_linguas_de_orthographia"] = 3500, ["Nexus_ad_formulam"] = 5500, ["Nexus_deficit"] = 6200, ["Nexus_deficitur"] = 4200, ["Nexus_interviciales_absunt"] = 2400, ["Nomen_in_Indice_Interretiali_Pellicularum"] = 2200, } mmtp5bj5lubthivkefsmoqgfx14itmh 828 299517 3988498 3981607 2026-09-16T11:05:36Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988498 Scribunto text/plain return { ["Anni_vitae"] = 15000, ["Annus"] = 2800, ["Attributio"] = 4700, ["Attributio_extera"] = 4700, } e9zigf5smfzcaz4bnhjhj0hto6vz8l7 828 299519 3988503 3981615 2026-09-16T11:08:26Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988503 Scribunto text/plain return { ["Res"] = 5100, } tfc0v8d1h617nn6q0y08e9j0r6f1802 828 299526 3988501 3981612 2026-09-16T11:06:36Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988501 Scribunto text/plain return { ["Geo-stipula"] = 41000, ["Google_Books"] = 4100, ["Graesse"] = 3600, } at14dq8j4i5p7wcykdhu6stgu9iszil 828 299529 3988504 3981616 2026-09-16T11:08:36Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988504 Scribunto text/plain return { ["Salve"] = 3400, ["Si_in_substitutione"] = 69000, ["Subpagina_documentationis"] = 2000, ["Substitutio_signata"] = 3500, ["Substitutio_signata/encyclopaedica"] = 3500, ["Systema_solare_nostrum"] = 8500, ["Module:String"] = 3600, } g9tgezzrk0flss0dfkygjsmqjub3qau 828 299534 3988505 3981617 2026-09-16T11:08:46Z Smallem 148377 Pagina renovata 3988505 Scribunto text/plain return { ["Taxobox"] = 5100, ["Textus_in_columnas_divisus_finitur"] = 2200, ["Textus_in_columnas_divisus_incipitur"] = 2200, ["Textus_planus"] = 4600, ["Titulus_italicus"] = 5400, ["Transl"] = 5400, ["Module:Translitteratio"] = 11000, } 23h3344ckhr7u0wda6299rhid5rdyo0 0 299817 3988476 3772619 2026-09-16T08:37:19Z ~2026-49405-65 214731 3988476 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Judyta_z_głową_Holofernesa.jpg|thumb|Iudith a [[Lucas Cranach maior|Luca Cranach seniore]] anno [[1530]] fere picta.]] '''Iudith''' (indecl.) vel '''Iuditha'''<ref>De nomine, vide citationem [[Dantes Alagherius|Dantis Alagherii]] in hac pagina et librum ''Iuditha uindex e uindicata'' Bartholomaei Tortoletti.</ref> ([[Hebraice]] יְהוּדִית, ''Yəhûḏîṯ'', [[Graece]] Ιουδίθ) est [[persona]] [[biblia|biblica]] quae in [[Liber Iudith|libro eius nominis]] apparet. == Narratio biblica == [[Fasciculus:Giuditta_e_oloferne,_donatello.JPG|thumb|Iudith et Holophernes a [[Donatellus Florentinus|Donatello Florentino]] inter annis [[1453]] et [[1457]] sculpti.]] Iudith filia Merari<ref name=":0" /> iuvenis mulier [[Viduitas|vidua]] est, quae olim uxor Manassis erat,<ref name=":0" /> atque in urbem Betuliam in [[Israëlitae|regno Israëlitarum]] vivit. Vincti [[Medi]], rex [[Babylonia|Babyloniae]] [[Nabuchodonosor II]], qui in libro Biblico per errorem "rex [[Assyrii (antiquitas)|Assyriorum]]" appellatur, ducem suum [[Holophernes|Holophernem]] in bellum contra Israëlitas mittit. Igitur Holophernes regionem [[Chanaan]] invadit et urbes Iudaeas [[Obsidio|obsidione]] claudit. Post varios dies duces Iudaeorum Ozias, Chabris Charmisque<ref name=":0">De nomina vide [https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_iudith_lt.html textum latinum] libri Iudith.</ref> hortuntur gentem eorum ad non venendum in deditione Assyriorum, sed hostes urbem commeatu intercludunt. Iudaei [[Deditio|deditionem]] petunt, sed Iudith, quae vidua Manassis e quattuor annis erat, cognitis rebus seniores urbis convocat et consilium machinatur: relictis [[Servus|servis]] atque [[Pecunia|pecuniis]] ei a marito, Iudith favorem [[Deus|Dei]] invocat et in castris Holophernis proficitur. Iudith ad ducem Assyrium, cum serva sua et dona ferens, pervenit atque se [[proditio|prodritrix]] Betuliae fingit: Holophernes contentus mulieri fidem habet et post tres dies eam in [[convivium]] invitat. Holophernes [[coitus|coitum]] cum Iudith vult, sed in convivium [[ebrietas|ebrius]] se fit. Deinde Iudith, nunc sola cum Holopherne, [[Acinaces|acinanen]] ducis comprehendit et, invocato Deo, [[decollatio|caput suum amputat]]. Iudith victrix in urbem suam redit atque milites Assyrii, invento corpore sine capite Holophernis, horreunt et fugiunt. Igitur Iudith regnum Israëlitarum salvat et heroina fit. == Iudith in litteris == {{Citatio|Ac pupugit, sunt qua Rachel iuxtaque Beatrix considunt, ut et ipse vides, ubi tertius ordo Sedes designat. Dein Sara, Rebecca, Juditha, et quae illi proava est...|Dantes Alagherius|Divina Comoedia, Paradisus, XXXII, 6-9<ref>[https://www.google.it/books/edition/Dantis_Alligherii_Divina_comoedia_hexame/6RNFAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=juditha+dantis&pg=PA391&printsec=frontcover ''Dantis Alligherii Divina comoedia hexametris latinis reddita ab abbate dalla Piazza, Vicentino''].</ref>}}Iuditha cum [[Sara]] [[Rebecca|Rebeccaque]] nominatur a [[Dantes Alagherius|Dante Alagherio]] in canto XXXII [[Divina Comoedia|Paradisi]]. Anno 1501 [[Marcus Marulus Spalatensis]] poëta et humanista [[Croatia|Croatiae]] [[carmen epicum]] in lingua latina ''[[Judita]]'' scripsit. Saeculo sextodecimo multi scriptores Francogallici, sicut [[Gulielmus Du Bartas]] vel [[Gabriela de Coignard]] vel [[Anna de Marquets]], poemata de historia Biblica scripserunt. [[Bartholomaeus Tortoletti]] auctor carminis epici ''Bartholomaei Tortoletti Iuditha uindex e uindicata'', anno [[1628]] factum, est. == Iudith in artibus == [[Fasciculus:Judith_Beheading_Holofernes-Caravaggio_(c.1598-9).jpg|thumb|''Iudith et Holophernes'', tabula a [[Michael Angelus Caravagius|Michaele Angelo Caravagio]] anno 1597 circa picta.]] [[Fasciculus:Mihael_Stroj_-_Judita_s_Holofernovo_glavo.jpg|thumb|Iudith a [[Michaěl Stroj|Michaěle Stroj]] pictore [[Slovenia|Sloveno]] anno 1858 picta (e alia tabula [[Augustus Riedel|Augusti Riedel]]).]] Multi [[Pictor|pictores]] et [[Sculptor|sculptores]] tabulas et statuas de historia Iudith creaverunt, exempli gratia [[Alexander Botticelli]] et [[Georgius de Castello Franco]].<ref>De Iudith in arte vide [https://books.google.it/books?id=3YljBJ876ZsC&pg=PA117&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false hoc librum] apud ''Google Books''.</ref> [[Renascentia litterarum|Aetate artum renatarum]] pictores Italici [[Artemisia Gentilescia]] et [[Michael Angelus Caravagius]] Iuditham decapitantem Holophernem effinxerunt. In [[Sacellum Sixtinum]] [[Michael Angelus Bonarotius]] creavit opus tectorium quod Iudith et serva cum capite ducis occisi effingit. Saeculo sextodecimo [[Lucas Cranach maior]] varias tabulas, quae Iuditha cum capite Holophernis effingunt, pinxit. Saeculo undevincesimo, anno 1840 [[Augustus Riedel]] pictor Theodiscus opus artis Iudithae pinxit et postea, anno 1858, [[Michaël Stroj]] tabulam suam imitavit. Aetate moderna [[Gustavus Klimt]] pictor Austriacus tabulam ''[[Iudith (Klimt)|Iudith]]'' pinxit. [[Donatellus Florentinus]] inter annos 1453 et 1457 sculpturam Iudithae et Holophernis, hodie in [[Palatium Antiquum|Palatio Antiquo]] [[Florentia|Florentiae]] sita, sculpsit. Anno 1875 [[Moses Iacobus Ezekiel]] sculptor Americanus hermam Iudith creavit. == Iudith in musica == Anno 1570 circa [[Thomas Tallis]] compositor Anglicus [[Motetus|motetum]] ''[[Spem in alium]]'' e libro Iudith composuit. Postea [[Marcus Antonius Charpentier]] [[Oratorium (musica)|oratorium]] ''Judith sive Bethulia liberata'', H.391, creavit. Anno 1693 [[Alexander Scarlatti]] oratorium ''La Giuditta'' et anno 1726 [[Franciscus Antonius de Almeida]] compositor Lusitanus oratorium de historia biblica creaverunt. Anno 1716 [[Antonius Vivaldi]] compositor Italicus ''Juditha triumphans'' composuit et anno 1771 [[Wolfgangus Amadeus Mozartus]] ''[[La Betulia Liberata]]'' (KV 118) e [[Libellus|libello]] [[Petrus Metastasius|Petri Metastasii]] creavit. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Brine, Kevin R.; Ciletti, Elena; Lähnemann, Henrike; ''The Sword of Judith. Judith Studies across the Disciplines''. Open Book Publishers, 2010. * Robin, Larsen; Robin, Levin; ''Encyclopedia of women in the Renaissance: Italy, France, and England'', 2007. {{NexInt}} * [[Iuditha]] * [[664 Judith]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Judith and Holofernes|Iudith}} {{Fontes biographici}} [[Categoria:Personae Biblicae]] [[Categoria:Personae Divinae Comoediae (Paradisus)]] pulaippgi8qvdyhrc77zbj618boa9vj 0 300371 3988331 3872242 2026-09-15T20:52:21Z Demetrius Talpa 81729 3988331 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Dniester liman.jpeg|thumb|[[Limen Tyraicus]], per quem [[Tyras]] fluvius in Pontum Euxinum effunditur, in photographemate spatiali]]{{videdis|Limen (discretiva)}} '''Limen''' (-enis, m.; de [[Graece|Graeco]] λιμήν)<ref>{{Kirp|лиман}}</ref> est genus [[Sinus marinus|sinus marini]] vel [[lacuna (mare)|lacunae]], quod saepe in litoribus [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] invenitur. Limen aream habet magnam, sed altitudinem minimam, et a mari [[lingua terrae]] aut [[pulvinus arenae|baro]] continuo separatur. Multi (sed non omnes) limenes [[aestuarium|aestuaria]] fluviorum sunt; per [[limen Tyraicus|limenem Tyraicum]] [[Tyras]], per [[limen Tiligulensis|limenem Tiligulensem]] [[Asiaces]], per [[limen Hypanicus|limenem Hypanicum]] [[Hypanis (Ucraina)|Hypanis]], per [[limen Borysthenius|limenem Borysthenium]] [[Borysthenes]], per [[limen Miussicus|limenem Miussicum]]<ref>{{ZK|Миусский лиман}}</ref> [[Mius]] fluvius, per limenem [[limen Ieiensis|Ieiensem]] [[Rhombites Maior]] in mare effunduntur. Limen vel limenum systema maximum [[Putridum mare]] est, [[lingua terrae Arabatensis|lingua terrae Arabatensi]] separatum; ab altera parte linguae Arabatensis [[limen Utliukensis]]<ref>{{ZK|Утлюкский лиман}}</ref> situs est. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://www.britannica.com/science/liman Limen] in ''Britannica'' {{ling|Anglice}} * [[:s:ru:ЭСБЕ/Лиманы|Limen]] in ''[[Lexicon encyclopaedicum Brockhaus et Efron|Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron]]'' {{ling|Russice}} [[Categoria:Geographia litoralis]] [[Categoria:Conformationes litoris et maris]] [[Categoria:Limenes|!]] flnbksoo8huwxu6ejv9pso1rfhgewif 0 303444 3988491 3695323 2026-09-16T09:30:01Z ~2026-49405-65 214731 3988491 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Tōdai-ji Kon-dō.jpg|thumb|Aedificium principale, in quo est signum Buddhae sedentis, et quidem maximum totius Iaponiae]] [[Fasciculus:NaraTodaijiDaibutsu0212.jpg|thumb|Signum ''Magni Buddhae'' ([[Daibundus]]) ex aere, saeculo 13 refectum]] '''Tōdai-ji''' ([[Lingua Iaponica|Iaponice]] 東大寺, ''Magnum Templum Orientis'' significans) est templum [[Buddhismus|Buddhisticum]] [[Nara]]e in oppido [[Iaponia]]e situm, quod iussu Imperatoris Shōmu pro fine [[pestis|pestilentiae]] et [[salus|salute]] civium orantis anno [[743]] conditum est. [[Aedificium]] principale, quod Iaponice dicitur ''Daibutsu-den'' (aedes Magni Buddhae) vel ''Kon-dō'' (domus aurea), putatur esse maximum aedificium [[mundus|mundi]] ex [[lignum|ligno]] factum. Crebris commutationibus per saecula effectis fani aedificia, quae nunc sunt, anno [[1709]] in pristinam dignitatem restituta sunt.<ref>[https://www.worldhistory.org/Todaiji/ Todaiji - World History Encyclopedia]</ref> Templum Tōdai-ji anno 1998 in [[Patrimonium totius mundi]] regestum est. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://www.todaiji.or.jp Situs publicus] {{ling|Iaponice}} *[https://www.todaiji.or.jp/en/ Situs publicus] {{ling|Anglice}} [[Categoria:Aedificia Iaponiae]] [[Categoria:Templa]] [[Categoria:Constituta saeculo 8]] [[Categoria:Loci hereditatis mundialis in Iaponia]] {{stipula}} ep47kqadubbgf47qqfu8ow2fmp8aojn 0 304631 3988403 3737977 2026-09-16T02:31:47Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3988403 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Fomitopsis pinicola 2009 G2.jpg|thumb|Nota pistilli saltuarii [[arbor]]em a ''[[Fomitopsis pinicola|Fomitopsi pinicola]]'' infectam caedendam esse testificatur.]] '''Res saltuaria'''<ref>{{Creanda|de|Friedrich Hausmann (Mineraloge)|Ioannes Fridericus Ludovicus Hausmann|Friderici Hausmann}} [https://books.google.de/books?id=Gma-MQAACAAJ ''De rei agrariae et saltuariae fundamento geologico'', 1823]; {{Creanda|de|Friedrich Karl Kraft|Fridericus Carolus Kraft|Friderici Caroli Kraft}} [https://books.google.de/books?id=IoJEAAAAcAAJ&q=res+saltuaria#v=snippet&q=res%20saltuaria&f=false ''Deutsch-lateinisches Lexikon'' Vol. 1, p.872, s.v. ''Forstwesen'']; Antonii Bielikowicz [https://books.google.de/books?id=9Gbc9cuLstAC&q=res+saltuaria#v=snippet&q=res%20saltuaria&f=false ''Slownik polsko - lacinski'', vol. I, p. 586, s.v. ''Leśnictwo'']; cf. [https://books.google.de/books?id=xIVPAAAAcAAJ&pg=PA15&dq=artis+saltuariae&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwiYyd3s0aX7AhVOi_0HHS_6DWUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=artis%20saltuariae&f=false ''De rei saltuariae scientia ad oeconomiam politicam applicata et de silvarum administratione.'']</ref> vel '''ars saltuaria'''<ref>V. [https://books.google.de/books?id=xIVPAAAAcAAJ&pg=PA15&dq=artis+saltuariae&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwiYyd3s0aX7AhVOi_0HHS_6DWUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=artis%20saltuariae&f=false ''Artis saltuariae elementa physica experimentis illustrata.'']</ref> est [[silva]]rum cura et [[cultura]], quae [[saltuarius|saltuarii]] studium dant. [[Arbor]]es infectae caedendae, incendia antevertenda vel exstinguenda nenon [[anadasosis]] saltuarii munera sunt. [[Botanice]] et [[dendrologia]] et [[scientia solorum]] ad rem saltuariam opus est. {{NexInt}} * [[Lignum]] * [[Silvologia]] ==Notae== <references /> ==Bibliographia== * Eyle, Alexandra. [[1992]]. ''Charles Lathrop Pack: Timberman, Forest Conservationist, and Pioneer in Forest Education''. Syracusis Novi Eboraci: ESF College Foundation and College of Environmental Science and Forestry. Distributed by Syracuse University Press. [[iarchive:charleslathroppa00eyle|Internet Archive.]] * Hammond, Herbert. [[1991]]. ''Seeing the Forest Among the Trees.'' Winlaw / Vancuverii: Polestar Press. * Hart, C. [[1994]]. ''Practical Forestry for the Agent and Surveyor''. Stroud: Sutton Publishing. ISBN 0-86299-962-6. * Hibberd, B. G., ed. [[1991]]. ''Forestry Practice.'' Forestry Commission Handbook 6. Londinii. HMSO. ISBN 0-11-710281-4. * Maser, Chris. [[1994]]. ''Sustainable Forestry: Philosophy, Science, and Economics''. Delray Beach: St. Lucie Press. * Miller, G. Tyler. [[1990]]. ''Resource Conservation and Management''. Belmont: Wadsworth Publishing. * Oosthoek, K. Jan, et Richard Hölzl, eds. [[2019]]. ''Managing Northern Europe's Forests: Histories from the Age of Improvement to the Age of Ecology.'' Novi Eboraci et Oxoniae: Berghahn Publishers. * Radkau, Joachim. [[2011]]. ''Wood: A History.'' Polity. ISBN 978-0-7456-4688-6. * Stoddard, Charles H. [[1978]]. ''Essentials of Forestry''. Novi Eboraci: Ronald Press. * Vira, B., et al. [[2015]]. ''Forests and Food: Addressing Hunger and Nutrition Across Sustainable Landscapes''. Cantabrigiae: Open Book Publishers. [https://web.archive.org/web/20220303183146/https://www.openbookpublishers.com/product/399/forests-and-food--addressing-hunger-and-nutrition-across-sustainable-landscapes Open Book Publishers]. [[Categoria:Oecologia]] [[Categoria:Silvae]] {{Myrias|Societas}} 6tpbhd7xafnhvb1dst2qh8ko3ba5c08 2 306586 3988116 3987042 2026-09-15T12:59:01Z Grufo 64423 3988116 wikitext text/x-wiki Paginae stipulaeque a me creatae: * [[arXiv]] * [[Barbara barbaribus barbabant barbara barbis]] * [[Bicinium]] * [[Breve (orthographia Latina)]] * [[Calceus subrotatus]] * [[Calculatrum]] * [[Celeritas fugae]] * [[Caerellia]] * [[Cinematographema]] * [[Classis (theoria classium)]] * [[Conferentia]] * [[Constans Boltzmanniana]] * [[Constans Coulombiana]] * [[Constans electrica]] * [[Constans Fermiana]] * [[Constans gravitatis]] * [[Constans Planckiana]] * [[Constans structurae subtilis]] * [[Corpus celeste mollem radiationem gamma iterans]] * [[Digitale operis indicatrum]] * [[Fustrum]] * [[Gaia BH1]] * [[Iactus (astrophysica)]] * [[Iactus (fluidum)]] * [[Lectrum]] * [[Lex quadratica inversa]] * [[Lucia Salani]] * [[Magister cappellae]] * [[Magnetar]] * [[Massa Iovis]] * [[Massa Lunae]] * [[Massa Solis]] * [[Massa Telluris]] * [[MetaVici]] * [[Michaël Angelus Falvetti]] * [[Mixtrum]] * [[Nationale Admonitorium Concilium pro Aëronautica]] * [[Nicolaus Antonius Manfroce]] * [[Onus electricum Planckianum]] * [[Opus exgraphiatum]] * [[Parsec]] * [[Petrus Paulus Caravagius Maior]] * [[Planeta pulsaris]] * [[Planta pedis]] * [[Pixel]] * [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae]] * [[Principium Machianum]] * [[PSR B1257+12]] * [[PSR B1257+12 b]] * [[PSR B1257+12 c]] * [[PSR B1257+12 d]] * [[Pulsar enormium radiorum Roentgenianorum]] * [[Punctulum rubrum (galaxiarum genus)]] * [[Quantitas substantiae]] * [[Radius Schwarzschildianus]] * [[Recensio inter pares]] * [[Sagittarius A]] * [[Sagittarius A*]] * [[Shannon (unitas)]] * [[Societas Litterarum Finnicarum]] * [[Sonus decrescens]] * [[Sonus increscens]] * [[Sonus increscens Rossinianus]] * [[Spacellificatio]] * [[Spatiplanum]] * [[Spatii temporisque tractio]] * [[Stella degener]] * [[Stella variabilis cataclysmica]] * [[Stella variabilis Cepheis]] * [[Subtel]] * [[Systema relationum]] * [[Televistrum]] * [[Unda prorae]] * [[Unda prorae (astronomia)]] * [[Uniforme Rerum Locatrum]] * [[Unitas mensuralis]] * [[Unitates Stoneyanae]] * [[Unitates Planckianae]] * [[Vas]] * [[Ventilatrum]] * [[Ventus stellaris]] * [[Vicidata]] * [[Vis aestualis]] Paginae existentes a me rescriptae: * [[Accumulatrum (energia)]] * [[Bitus]] Paginae in aliis spatiis nominalibus a me creatae: * [[Auxilium:Adumbratio in spatio usoris]] * [[Auxilium:De veteribus disputationibus ad tabularium movendis]] * [[Auxilium:Exemplaria]] * [[Auxilium:Formulae machinariae]] * [[Auxilium:Harenarium]] * [[Auxilium:HTML in vicitextu]] * [[Vicipaedia:Adumbratio]] * [[Vicipaedia:Gratulatio]] * [[Vicipaedia:Officina]] * [[Vicipaedia:Tutela]] * [[Vicipaedia:Vexatissimae paginae]] * [[Vicipaedia:Vicipaedia antiqua]] d5q19t3ckyveoo8c11swo3i956bf8c8 0 307880 3988151 3780599 2026-09-15T14:17:20Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3988151 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnulae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] 523oxz3cn96i7m24l2lxmevksc3lhyf 3988153 3988151 2026-09-15T14:17:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3988153 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] ntiw75ubytr007y52djjlew2th9deki 3988154 3988153 2026-09-15T14:22:58Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988154 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] clo3ljbjbesc5w0p6s58qxbg316w9se 3988155 3988154 2026-09-15T14:24:48Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3988155 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] qbjbn2j9frv1fktv9edq6j5gl7l5dna 3988156 3988155 2026-09-15T14:33:17Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De physiologia */ 3988156 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. 80% enim voluminis oculi occupat. Praeterea cellulas [[Phagocytosis|phagocytosis]] capaces continet quae oculum intertrimentis visui obstaturis purgant. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] 35h4cb0vp0xru7yn4ig4qkmrynxiy3m 3988157 3988156 2026-09-15T14:37:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3988157 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. 80% enim voluminis oculi occupat. Praeterea cellulas [[Phagocytosis|phagocytosis]] capaces continet quae oculum intertrimentis visui obstaturis purgant. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitreous_body corpus vitreum] pertinent *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] 918phdd1079r2gbtmfmc9vapvsxs300 3988158 3988157 2026-09-15T14:42:19Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3988158 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. 80% enim voluminis oculi occupat. Praeterea cellulas [[Phagocytosis|phagocytosis]] capaces continet quae oculum intertrimentis visui obstaturis purgant. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitreous_body corpus vitreum] pertinent *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] * [https://fr.scribd.com/presentation/810495911/Anatomie-Corps-Vitre-Pangodi-2 scribd]: ''Anatomie et Histologie du Corps Vitreux'' [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] ltb4bpqntsolsa4e6581vl5dlm2wte3 3988159 3988158 2026-09-15T14:46:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3988159 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. 80% enim voluminis oculi occupat. Praeterea cellulas [[Phagocytosis|phagocytosis]] capaces continet quae oculum intertrimentis visui obstaturis purgant. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == *Anfisa Ayalon, José-Alain Sahel, Jay Chhablani. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625724000705 A journey through the world of vitreous]", ''Survey of Ophthalmology'', 2024: 957-966 * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitreous_body corpus vitreum] pertinent *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] * [https://fr.scribd.com/presentation/810495911/Anatomie-Corps-Vitre-Pangodi-2 scribd]: ''Anatomie et Histologie du Corps Vitreux'' [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] kvf2t8nhp07agz93sl5lvhbj89izt4x 3988160 3988159 2026-09-15T14:47:04Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Bibliographia */ 3988160 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Three Main Layers of the Eye.png|thumb|Schema oculi: corpus vitreum in medio.]] '''Corpus vitreum''' est umor gelatinosus tralucidusque inter [[retina (anatomia)|retinam]] et [[lens (anatomia)|lentem]] [[oculus|oculi]] situs, qui in parte posteriore oculi [[fibra|fibris]] tenuibus retinae adhaeret. Corpus vitreum paene totum (99%) constat ex aqua, quae [[acidum hyaluronicum|acido hyaluronico]] et [[collagenum|collageni]] fibris reticulatis textum gelatinosum fit. Corpus vitreum extrorsum visui manifestum non est. == De physiologia == Praecipuum munus corporis vitrei in forma et tensione globi ocularis retinendis constat. 80% enim voluminis oculi occupat. Praeterea cellulas [[Phagocytosis|phagocytosis]] capaces continet quae oculum intertrimentis visui obstaturis purgant. == De pathologia senescentis == Corpus vitreum cum aetate aquatius fit, coartatumque partim aut totum a retina laxari potest. Quod eventum [[ablatio corporis vitrei]] appellatur. Interdum insensibile est, sed saepe hominem sollicitudine afficit. Nihilo minus visui nocere non solet, nisi forte retinam findat aut evellat. In ablatione singula velut purgamenta mobilia spatium videndi transvehi solent. Purgamenta visum vexantia efficiuntur, cum sacculus corporis vitrei a capite [[nervus opticus|nervi optici]] laxatur, quo facto in eo loco densatiuncula similis circulo fit. Etiam fieri potest, ut in margine spatii videndi emicet lux, quae fit ex trepidatione retinae, unde corpus vitreum paulatim solvitur. == Bibliographia == *Anfisa Ayalon, José-Alain Sahel, Jay Chhablani (2024). "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625724000705 A journey through the world of vitreous]", ''Survey of Ophthalmology'': 957-966 * Sebag, Jerry (1989) ''The Vitreous – Structure, Function, and Pathobiology.'' Springer. [https://books.google.fr/books?id=WtouBAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Talvensaari, Kirsti & Uusitalo, Marita (2015) [https://www.terveysportti.fi/xmedia/duo/duo12898.pdf Lasiaisirtauma — liikkuvia roskia ja salamointia silmässä] ('Ablatio corporis vitrei — purgamenta mobilia et fulgurationes in oculo'). ''Duodecim'' 131 (24): 2363-2366. ==Nexus externi== *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitreous_body corpus vitreum] pertinent *[https://thebrain.mcgill.ca/flash/i/i_02/i_02_cr/i_02_cr_vis/i_02_cr_vis.html de oculi partibus] * [https://fr.scribd.com/presentation/810495911/Anatomie-Corps-Vitre-Pangodi-2 scribd]: ''Anatomie et Histologie du Corps Vitreux'' [[Categoria:Liquores corporis]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Organa sensuum]] 6rsjfiqnoxd6uf1oxom7ab3i7wdvcqs 0 308319 3988399 3927289 2026-09-16T01:13:22Z LilyKitty 18316 de Domo Glücksburgensi 3988399 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Hacon VII'''<ref>De nomine [[Hacon I Bonus|hic]] fontes videas.</ref> (natus die [[3 Augusti]] [[1872]] et mortuus die [[21 Septembris]] [[1957]]) est rex [[Norvegia]]e, qui a die 18 Novembris 1905 usuqe ad mortem coronam tenebat. Filius [[Fridericus VII (rex Daniae)|Friderici VII]], Norvegia a [[Suecia]] separata, post [[Anscharius II (rex Sueciae)|Anscharium II]] rex Norvegiae factus est. Eius [[coronatio]] die [[22 Iulii]] [[1906]] apud [[Ecclesia Cathedralis Nidrosiensis|Ecclesiam Cathedralem Nidrosiensem]] perfecta est. Dum [[Secundum bellum mundanum]] fit et [[Adolfus Hitler]] Norvegiam invasit, Hacon administrationem [[Vidkun Quislinus|Vidkunis Quislini]] confirmare abnegavit et in Angliam exul abiit. Post bellum patriam redierat et pro [[libertas|libertate]] a [[populus|populis]] laudatus est. == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Domus Glücksburgensis]] ==Nexus externi== {{fontes biographici}} {{CommuniaCat|Haakon VII of Norway|Haconem VII}} {{Reges Norvegiae}} {{Lifetime|1872|1957|Hacon VII}} [[Categoria:Reges Norvegiae]] [[Categoria:Historia Norvegiae]] sp57bi0p4zdamrmcbj5nobztx24xl61 0 310960 3988180 3905893 2026-09-15T15:39:31Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988180 wikitext text/x-wiki '''Frequentia''' in [[statistica]] est [[numerus]], qui quotiens quidam adsit valor significat statistica [[populatio (statistica)|populatione]] vel [[Collectivum (statistica)|collectivo]]. Si populationem rite appellamus littera <math>P=\{u_1,u_2...u_n\}</math>, valoris <math>v</math> frequentia (absoluta) est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|subgregatio (theoria classium)|subgregationis|en|qid=Q177646}} subdictae cardinalitas, quae est [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]] elementorum numerus: <math>P_{v}=\{ u_x: C(u_x)=v \}</math> ubi <math>C(u_x)</math> [[Character (statistica)|characteris]] valorem elemento <math>u_x</math> designat considerati. <math>P_v</math> enim subgregatio est illorum populationis <math>P</math> elementorum, quibus ei characteri valor <math>v</math>. Cum exempli gratia populationi hominum insint triginta oculis viridibus, vigintique oculis caeruleis, character est color oculorum, et "30" est frequentia valoris "virides" et "20" frequentia valoris "caerulei". == Distributiones frequentiarum == '''Distributio frequentiarum''' (absolutarum) est tabula, qua valorum nomina scribuntur ac frequentiae. Exempli gratia, valoribus signis <math>x_1, x_2, x_3</math> appellatis atque <math>n_1, n_2, n_3</math> frequentiis eorum, sic [[distributio probabilistica|distributio]] frequentiarum videtur: {| class="wikitable" |+Frequentiarum distributionis exemplum !Valor !Frequentia |- |<math>x_1</math> |<math>n_1</math> |- |<math>x_2</math> |<math>n_2</math> |- |<math>x_3</math> |<math>n_3</math> |} == Alia frequentiarum genera praeter absolutas == Absolutas praeter frequentias, alia sunt genera frequentiarum, quas statisticis investigationibus colligimus et distributionibus inscribimus. '''Frequentiae relativae''' quotiens significant, frequentiae absolutae in totius cardinalitate populationis sint; formaliter, <math>n_i</math> frequentia absoluta valoris <math>v_i</math> atque <math>N</math> cardinalitate populationis, frequentia relativa <math>f_i</math> est: <math>f_i={n_i}/N</math> '''Frequentiae [[Percentatio|percentuales]],''' quas hic littera <math>p_i</math> designavimus, sunt centuplae frequentiae relativae: <math>p_i=100f_i</math>. === Frequentiae cumulatae === Si ordinari possunt valores characteris, ita ut, si <math>a < b; a, b \in \N</math> verum habeamus, valor <math>v_a</math> minor videatur quam valor <math>v_b</math>, licet '''frequentias cumulatas''' unius valoris <math>v_i</math> appellare, <math>i</math> eius indice atque <math>n_k</math> frequentia cuiusdam valoris <math>v_k</math>, numeros <math>N_i</math> subdictos: <math>N_i= \sum^i_{j=1} n_j</math> Cumulatae enim frequentiae sunt populationis numerus elementorum valore characteris non maiore quam <math>v_i</math>. Sic igitur distributio frequentiarum cumulatarum videtur: {| class="wikitable" |+Frequentiarum cumulatarum exemplum !Valor !Frequentia cumulata |- |<math>x_1</math> |<math>N_1=n_1</math> |- |<math>x_2</math> |<math>N_2=n_1+n_2</math> |- |<math>x_3</math> |<math>N_3=n_1+n_2+n_3</math> |} A frequentiis ipsis cumulatis licet '''frequentiae relativae cumulatae''' et '''frequentiae percentuales cumulatae''' duci subdictis utrasque formulis: <math>F_i=N_i/N</math> (relativa cumulata) <math>P_i=100F_i</math> (percentualis cumulata) === In classes subdivisio === Quantitativus si [[Character (statistica)|character]] est, cum nimia adsint data, eius proximi valores solent in '''classes''' dividi, quae [[Intervallum (mathematica)|intervalla]] significant complectentia amplius unum valorem. Classis frequentia modo est omnium valorum summatae pertinentium frequentiae. Si exempli gratia data de longitudine [[Brachium (anatomia)|brachiorum]] collegimus, valoresque autem in classes amplitudine binorum [[Centimetrum|centimetrorum]] divisimus, ita potest tabella frequentiarum videri: {| class="wikitable" |+Frequentiarum divisarum exemplum in classes !Brachi longitudo !Frequentia |- |41-42 |10 |- |43-44 |20 |- |45-46 |32 |- |47-48 |35 |- |49-50 |25 |- |51-52 |17 |- |53-54 |6 |- |Summa |145 |} Classibus istis permiscendae non sunt '''classes reales,''' quae classes sunt ex [[Mensura metrica|instrumento mensorio]] genitae. Exempli gratia, si nostro mensorio instrumento sola centimetrorum signa leguntur nec [[Millimetrum|millimetrorum]], nescimus, quot millimetra a centimetrorum signis mensura vera absit; cum instrumentum longitudinem metiendam aperiat prope signum 45 centimetrorum instare, inter 45 igitur centrimetra ac 45.5 interesse, non possumus certe scire sitne longitudo vera 45.1 centimetra aut 45.2 centimetra aut alia. Itaque sic classes reales possunt videri: [40,5-41,5), [41,5-42,5), [42,5-43,5). Cum eundem adesse sumpserimus errorem priore exemplo de longitudine brachiorum, scribi possunt classes reales dimidio centimetro subtracto aut addito classium extremis: [40,5-42,5), [42,5-44,5), [44,5-46,5), [46,5-48,5), [48,5-50,5), [50,5-52,5), [52,5-54,5). Liquet classium deligendam esse '''clausuram.''' Classis dicitur ''sinistre claudi'' si sinistrum extremum includitur nec dextrum, ''dextre claudi'' si dextrum includitur nec sinistrum, et ''sinistre dextreque claudi,'' utrumque si includitur. Etiam liquet solam aut sinistram postremam classem aut dextram sinistre dextreque posse claudi. Inter duo extrema [[Differentia (mathematica)|distantia]] classium '''amplitudo''' eius appellatur, dimidiaque eorum summa '''valor medius.''' == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, Minozzo, [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. [[Categoria:Res statisticae]] 6uyoye5mym300ke9ehm1iidbiayko1s 0 311615 3988177 3971421 2026-09-15T15:33:54Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988177 wikitext text/x-wiki {{res|Indices varietatis}} sunt res [[Statistica|statisticae,]] singillatim [[Numerus|numeri]], quae metiuntur quantum elementa [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] inter se differant. Hi generaliter [[Medietas|medietates]] supplent, ut non modo in valorem unum omnia elementa cohibeantur, sed etiam sciatur ''quomodo'' inter se differant. Varietas [[Data|datorum]] statisticorum multis causis exstare potest. Saepe data varia sunt, cum in multis rebus vel hominibus inspecta, tum quia rerum proprietates a multis viribus naturalibus aut socialibus conformantur: id accidit investigationibus [[Medicina|medicis]], quibus si exempli gratia [[Medicamentum pharmaceuticum|medicamentum]] [[Morbus|aegris]] sumministraverimus quibusdam, erunt qui curabuntur et qui etiam postea aegrotabunt, quia omnibus hominibus sunt variae [[Genetica|geneticae]] vel [[Salus|valetudines]]; alias, data variant cum una res vel homo ipse variet ob [[Hora|horam]] diei, instrumentum mensorium, aliasve vires naturales. Ob hanc varietatem, praeter medietatem, oportet scire quantum elementa aggregationes varient, singillatim circumne medietatem subiecta sint, an multum dispergantur. Hi enim indices varietatis generaliter ''nulli sunt nulla varietate,'' quoque igitur elemento aequali. Saepe indices varietates in tres genera dividuntur: ''indices dispersionis'' vel ''amotiones mediae, indices disaequalitatis'' vel ''differentiae mediae,'' atque ''intervalla variationis.'' == Amotiones mediae == Sit selectio exemplorum numericorum <math>\{1,2,3,4,8,12\}</math>. Videlicet est [[Valor medius arithmeticus|medietatem arithmeticam]] <math>5</math>, et ab ipsa quicque elementum distare <math>\{4,3,2,1,3,7\}</math>. Quod nobis subicit posse aliquem varietatem elementorum mentiri per ''medietatem arithmeticam distantiarum a medietate arithmetica,'' quae '''amotio simplex media''' appellatur; exempli distributioni est amotio media <math>\frac{4+3+2+1+3+7}{6} \approx 3,3</math>. Rite scribitur: <math>A_\mu= \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}|x_i-\mu|</math> At saepe non simplici utimur, sed '''amotione ''quadratica'' media,''' quae est [[Radix (mathematica)|radix]] quadratica medietatis arithmeticae distantiarum ad secundam [[Potentia (mathematica)|potentiam]] dignatarum: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2}</math> quam plerique appellant [[Deviatio canonica|deviationem canonicam]]. Quae formula computari potest breviori, e [[Medietas#Medietas quadratica|medietate quadratica]] atque arithmetica exstructa: <math>\sigma = \sqrt{\mu^2_q-\mu^2} </math> === Proprietates amotionum mediarum === # Nullae sunt nulla varietate, ergo cum quicque elementum aequale sit: <math>x_1=x_2=...=x_N \rightarrow A_\mu, \sigma=0</math>. # Numero constante elementis addito non mutantur: <math>y_1=x_1+a,...,y_N=x_N+a, a \in \R \rightarrow A_\mu(X)=A_\mu(Y), \sigma(X)=\sigma(Y) </math>. # Multiplicatis numero constante elementis indices duo multiplicantur [[Magnitudo absoluta|magnitudine absoluta]] ipsius numeri: <math>z_1=bx_1,...,z_N=bx_N \rightarrow A_\mu(Z)=|b|A_\mu(X), \sigma(Z)=|b|\sigma(X) </math>. === Variantia et deviantia === Appellatur '''variantia''' deviatio canonica ad secundam potentiam dignata: <math>\sigma^2 = \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2 </math> Atque appellatur N-upla variantia '''deviantia:''' <math>Deviantia = \sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2</math> === Adaptatio deviationis canonicae [[Distributio probabilistica|distributioni]] [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] === Cum aggregationes elementorum indices dispersionis adhibeantur, cui adest distributio frequentiarum, totiens differentiae quadraticae <math>(x_i-\mu)^2</math> multiplicandae sunt, quotiens adsunt elementa valore <math>x_i</math>. Itaque si numeri <math>n_i</math> sunt frequentiae absolutae et <math>f_i</math> [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|relativae]], sic deviatio canonica fit: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2n_i} = \sqrt{\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2f_i} \text{, } N=\sum^k_{i=1}n_i</math> Formula brevior non mutatur, medietates tamen quadratica atque arithmetica ut [[Medietas#Medietates analyticae distributionibus frequentiarum|distributionibus frequentiarum]] computantur. Cum frequentiae in [[Frequentia (statistica)#In classes subdivisio|classes]] subdividantur, in valorum locum subdendae sunt earum medietates arithmeticae aut eis absentibus [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]], ut computandis [[Medietas#Medietates distributionum in classes subdivisarum|medietatibus frequentiis in classes subdivisis]]: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2n_i}=\sqrt{\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2f_i} = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}\bar{x}^2_in_i-\mu^2}</math> ubi postremum membrum est adaptatio formulae brevioris supradictae. == Differentiae mediae == Differentiae mediae ab amotionibus mediis ob id differunt, quod non a medietate elementorum distantiae computantur, sed ''a'' ''quoque alio elemento.'' Cum sit multum usitatior deviatio canonica, his indicibus magna est gravitas rationalis. Itaque definiri potest '''differentia simplex media:''' <math>\Delta = \frac{1}{N(N-1)}\sum^N_{i=1}\sum^N_{j=1, i \neq j}|x_i-x_j|</math> quae est medietas arithmetica distantiarum cuiusque elementi a quoque alio elemento. Quia binis elementis <math>x_i,x_j</math> est distantia [[Reflexivitas|reflexiva]] <math>|x_i-x_j|=|x_j-x_i|</math>, supradicta definitio sic quoque rescribi potest: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^N_{i=2}\sum^{i=1}_{j=1}|x_i-x_j|</math> Differentiae simplici mediae eaedem sunt proprietates atque amotionibus mediis supradictae. Quae cum frequentiarum distributioni computetur, distantiaque igitur <math>|x_i-x_j|</math> adhibeatur omnibus binis elementis valoribus <math>x_i</math> et <math>x_j</math>, tum sic mutatur definitio{{Dubium}}: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^k_{i=2}\sum^{i-1}_{j=1}|x_i-x_j|n_in_j </math> == Intervalla variationis == === Campus variationis === Campus variationis modo est [[Differentia (mathematica)|differentia]] inter maximum minimumque elementum: <math>\Delta_c = x_{(N)}-x_{(1)} </math> Huic eaedem sunt proprietates atque amotionibus differentiisque mediis. === Differentia interquartilis === Elementorum aggregatio dicitur '''differentia interquartilis''' differentia inter eius primum tertiumque [[Medietas#Quantilia empirica|quartile]]: <math>\Delta_{q} = {q_3}-q_1 </math> Ut campi variationis, huius differentiae descriptione de varietate distributionis non multum potest cognosci; differentia interquartilis enim nulla potest esse, etiam nonnulla varietate. == Indices varietatis percentuales == Omnes indices varietatis supradicti '''absoluti''' dicuntur. Indices absoluti aliquando idonei non sunt; inter alia eis non oportet uti, cum distributiones duae (aut plures) committendae sint, quod earum magnitudines possunt inter se differre. Exempli gratia sint hae duae distributiones: <math>A = \{1.98,2.03,2.01,1.99,2\}</math> <math>B = \{495, 507.5, 502.5, 497.5, 500\} </math> Distributionis B elementa modo sunt illa distributionis A ducentupla ac quinquagintupla: earum varietas non vere commutatur. Absoluti vero indices varietatis cum id non comprehendant, magnitudinem varietatis distributionis B inflant. Itaque oportet definiri '''indices varietatis percentuales''', qui sunt ''centupli indices varietatis absoluti medietate arithmetica divisi.'' Inter eos potissimus est '''coefficiens variationis,''' qui est deviatio canonica percentualis: <math>CV = 100\sigma/\mu</math> == Concentratio == Cum [[Character (statistica)|character]] ''transferibile'' (et positivum) sit, possit igitur in elemento deminui vel augeri, quasi ab elemento ad aliud transferatur'','' eius potest computari '''concentratio,''' quae metitur ''cuiquene elemento sit characteris valor similis'' ''an paucis elementis sit valor maior at omnibus aliis minor.'' Ergo cum pleramque summam characteris habeant elementa maximis valoribus, maior est concentratio, quam si omnia similia essent. Singillatim habetur ''aequidistributio'' cum omnibus elementis sit isdem valor (<math>x_1=...=x_N</math>), et ''maxima concentratio'' cum uni elemento soli sit valor positivus (<math>x_{(1)}=...=x_{(N-1)}=0, x_{(N)}=N\mu</math>). Hic signum <math>x_{(i)}</math> elementum significat <math>i</math>-esimum cum omnia elementa ordinata sint a minore ad maius. === Index Ginianus === Ad concentrationem metiendam usitatissimus index est '''[[index Gini|index concentrationis Ginianus]].''' Ante pauca dicenda sunt, quam definiatur. Oportet mentiri quantam partem summae characteris elementa minoribus valoribus obtineant. Ad hoc faciendum, definimus numerum <math>A_i</math>: <math>A_i = \sum^i_{j=1}x_{(j)} </math> Hic ergo est valorum summa numeri <math>i</math> elementorum minoribus valoribus. Itaque <math>A_N=N\mu</math> modo est summa valorum characteris omnium. Nunc appellamus '''i-esima pars characteris''' numerus <math>Q_i = A_i/A_N</math>, et '''i-esima pars elementorum''' numerus <math>P_i = i/N</math>. Notandum est aequidistributione partes characteris easdem et partes elementorum. Itaque sic potest definiri index Ginianus: <math>G=\frac{\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)}{\sum^{N-1}_{i=1}P_i} \text{ vel } \frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i) </math> Quod posuimus <math>Q_i</math> et <math>P_i</math> numeros positivos, [[Fractio (mathematica)|numerator]] est minor denominatore; index igitur hic inter 0 et 1 comprehenditur, nullusque est aequidistributione unusque maxima concentratione. Ob eam rem, index Ginianus idoenus est ad distributiones committendas. Etiam potest definiri '''corrationalitas'''{{Dubsig}} '''concentrationis''' <math>R=\frac{2}{N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N-1}{N}G </math>; limite cardinalitatis <math>N</math> ad [[Infinitas|infinitatem]] corrationalitas concentrationis atque index Ginianus adaequant. Inter eius proprietates: # Index Ginianus deminuitur addito omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=x_i+a, a \in \R^+ \rightarrow G_y < G_x</math>. # Constat multiplicatis omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=bx_i, b \in \R^+ \rightarrow G_y=G_x</math>. # Augetur deminuto valore elementi auctoque valore elementi aliius cui valor erat maior valore deminuendo ''(ergo charactere "translato" ab elemento valore minore ad aliud valore maiore):'' <math>y_{(i)}=x_{(i)}-c, y_{(j)}=x_{(j)}+c, y_{(k)}=x_{(k)}, c \in \R^+, i<j, k \neq i,j \longrightarrow G_y > G_x</math>. ==== Demonstratio proprietatum indicis Giniani ==== Primum demonstramus indicem deminui addito elementis numero positivo. <math>i</math>-esima enim pars characteris sic fit: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+Nc}</math>, ubi <math>c</math> est additus numerus; et verum id est: <math>\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i} \ge 0</math>, quia [[Medietas#Medietas arithmetica|medietas arithmetica]] aggregationes omnium elementorum certe maior est medietate unius subaggregationis, cuius elementa sunt omnia minora quam illa quae subaggregationi desint, sed aggregationi adsint. Itaque: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+N_c}-\frac{A_i}{A_N}= \frac{A_iA_N+icA_N-A_iA_N-NcA_i}{A_N(A_N+N_c)}= \frac{icN(\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i})}{A_N(A_N+N_c)} \ge 0</math> Partes enim characteris augentur, quod deminutionem concentrationis exprimit. Similiter, ut demonstretur indicem constare elementis multiplicatis, est satis id perspicere: <math>\frac{bA_i}{bA_N}=\frac{A_i}{A_N}</math>, ergo partes characteris non mutantur, neque index. Ad tertiam proprietatem demonstrandam, solam novam explicemus distributionem charactere translato: <math>x_{(1)},...,x_{(i)}-c,...,x_{(j)}+c,...,x_{(N)}</math> Ergo partes characteris <math>Q_1,...,Q_{i-1},Q_j,...,Q_N</math> non mutantur; partes autem <math>Q_i,...,Q_{j-1}</math> deminuuntur, quod augmentum exprimit concentrationis. ==== Curvamen Lorenzianum ==== [[Fasciculus:Economics Gini coefficient2.svg|thumb|Exemplum curvaminis Lorenziani.]] '''Curvamen [[Maximilianus Otto Lorenz|Lorenzianum]]''' imago curvaminis est concentrationem depingentis. Si enim ad indicem Ginianum computandum inventae sunt elementorum partes <math>P_1, P_2 ... P_N</math> charaterisque partes <math>Q_1,Q_2...Q_N</math>, curvamen Lorenzianum est curvamen quod puncta <math>(0,0),(P_1,Q_1)...(P_N,Q_N)</math> in [[Planum (geometria)|plano]] [[Systema Cartesianum coordinatarum|Cartesiano]] coniungit. In ipso plano saepe etiam depingitur linea recta ab puncto <math>(0,0)</math> ad punctum <math>(1,1)</math>, appellata '''linea aequidistributionis,''' atque altera per puncta <math>(0,0),(\frac{N-1}{N},0),(1,1)</math>, appellata '''curvamen maximae concentrationis.''' Aequidistributione enim curvamen Lorenzianum atque linea aequidistributionis adaequant; idem maxima concentratione accidit ipsius curvamini. Per curvamen Lorenzianum etiam potest alio modo computari index Ginianus. Si enim appellamus littera <math>S</math> [[Area (geometria)|aream]] inter curvamen Lorenzianum ac linea aequidistributionis: <math>G=\frac{2NS}{N-1}=\frac{S}{max S}</math> ubi <math>maxS</math> expressio aream inter lineam aequidistributionis curvamenque maximae concentrationis designat. ===== Demonstratio indicis Giniani computabilis per curvamen Lorenzianum ===== Sint <math>\{l_1,l_2,...,l_N\}</math> puncta curvaminis Lorenziani, quorum coordinatae sint <math>(P_i,Q_i)</math>. Nunc appellemus signo <math>I_i</math> [[Area (geometria)|aream]] [[Polygonum|polygoni]] a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,Q_i) \}</math> designati, signoque <math>S_i</math> aream alterius polygoni a punctis <math>\{(P_{i-1},P_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,P_i)\}</math> designati. Id patet: <math>I_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(Q_{i-1}+Q_i)}{2}</math> <math>S_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}+P_i)}{2}</math> <math>S=\sum^N_{i=1}(S_i-I_i)=\sum^N_{i=1}s_i</math> ubi signum <math>s_i</math> areas polygonorum a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},P_{i-1}),(P_i,Q_i),(P_i,P_i)\}</math> designatorum significat, quae coniuncta aream <math>S</math> efficiunt. Quod licet scribi: <math>s_i=(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)/2</math> <math>S=\frac{1}{2}\sum^N_{i=1}((P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)) </math> Nunc cum haec vera sciamus: <math>P_i-P_{i-1}=1/N</math> <math>\sum^N_{i=1}(P_{i-1}-Q_{i-1})=\sum^N_{i=1}(P_i-Q_i)=\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math> Potest computari <math>S=\frac{2}{2N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math>, et quod <math>maxS=\frac{N-1}{2N}</math>, denique liquet: <math>\frac{S}{maxS}=\frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N}{N-1}R=G</math> quod erat demonstrandum. === Concentratio distributionum frequentiarum === Si distributioni [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] a nobis index Ginianus computandus est, formula non simplex fit, aliquasque adaptationes necesse est facere. Definiamus littera <math>N_i</math> [[Frequentia (statistica)#Frequentiae cumulatae|frequentias cumulatas]], et deinde hos numeros: <math>A'_i=\sum^k_{i=1}x_in_i, P'_i=\frac{N_i}{N}, Q'_i=\frac{A'_i}{A'_k}</math> Itaque potest corrationalitas concentrationis definiri: <math>R=\sum^k_{i=1}((P'_{i-1}-Q'_{i-1})+(P'_i-Q'_i))\frac{n_i}{N}, P'_0=Q'_0=0</math> Eadem formula haec ad frequentias in classes subdivisas adaptari potest, cum in valorum <math>x_i</math> locum subdantur classium [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]] aut cognotae classium [[Medietas#Medietas arithmetica|medietates arithmeticae]]. == Heterogeneitas atque homogeneitas == Omnes indices supradicti characteribus quantitativis excogitati sunt. Multum difficilius est characterum qualitativorum in unum numerum varietatem colligere, oportet enim '''homogeneitatem atque heterogeneitatem''' definire. Distributioni frequentiarum est ''minima heterogeneitas maximaque homogeneitas'' cum cuique elemento sit isdem valor characteris; est autem ''maxima heterogeneitas'' cum cuique valori sit eadem frequentia. Exempli gratia: {| class="wikitable" |+Distributio maxima homogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |0 |0 |N |N |} Hic omnibus elementis est valor <math>x_3</math>. {| class="wikitable" |+Distributio maxima heterogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |N/3 |N/3 |N/3 |N |} Hic omnibus valoribus est frequentia <math>N/3</math>. Itaque duo indices heterogeneitatis possunt definiri, '''index heterogeneitatis Ginianus''' atque '''entropia:''' <math>h_G=1-\sum^k_{i=1}f^2_i</math> <math>ent=-\sum^k_{i=1}f_iln(f_i) </math> ubi <math>f_i</math> litterae [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|frequentias relativas]] designant. == Utendi delectus indicis varietatis == Varietati mentiendae plerique deviatione canonica utuntur, quod inter alia, ipsa eiusque functiones potissimae sunt in [[inferentia statistica]]. Deviatio canonica enim aptissima est varietati elementorum eadem magnitudine vel mensura. Cum id non accidat, potius quam ea differentiis mediis utendum est. Quod autem saepe non evenit, cum [[Programma computatrale|programmata computatralia]] statistica pleraque ad inferentiam statisticam conceptentur et deviationem canonicam praeponant; idem campo variationis intervalloque interquartili accidit, quibus iam non praestet uti facilius computandis, quod nunc [[Computator|computatores]] celeriter facileque computant deviationem canonicam. Indicibus percentualibus tamen uti oportet cum distributiones elementorum magnitudine diversa conferantur; atque indices concentrationis heterogeneitatisque saepe prosunt, primi characteribus trasferibilibus, secundique qualitativis. == Nexus interni == * [[Deviatio canonica]] * [[Symmetria (statistica)]] == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, Minozzo, [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. [[Categoria: Res statisticae]] c9sxu46rn5cd4ps8hdtu6e1cr8oc055 3988178 3988177 2026-09-15T15:35:05Z Grufo 64423 3988178 wikitext text/x-wiki {{res|Indices varietatis}} sunt res [[Statistica|statisticae,]] singillatim [[Numerus|numeri]], quae metiuntur quantum elementa [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] inter se differant. Hi generaliter [[Medietas|medietates]] supplent, ut non modo in valorem unum omnia elementa cohibeantur, sed etiam sciatur ''quomodo'' inter se differant. Varietas [[Data|datorum]] statisticorum multis causis exstare potest. Saepe data varia sunt, cum in multis rebus vel hominibus inspecta, tum quia rerum proprietates a multis viribus naturalibus aut socialibus conformantur: id accidit investigationibus [[Medicina|medicis]], quibus si exempli gratia [[Medicamentum pharmaceuticum|medicamentum]] [[Morbus|aegris]] sumministraverimus quibusdam, erunt qui curabuntur et qui etiam postea aegrotabunt, quia omnibus hominibus sunt variae [[Genetica|geneticae]] vel [[Salus|valetudines]]; alias, data variant cum una res vel homo ipse variet ob [[Hora|horam]] diei, instrumentum mensorium, aliasve vires naturales. Ob hanc varietatem, praeter medietatem, oportet scire quantum elementa aggregationes varient, singillatim circumne medietatem subiecta sint, an multum dispergantur. Hi enim indices varietatis generaliter ''nulli sunt nulla varietate,'' quoque igitur elemento aequali. Saepe indices varietates in tres genera dividuntur: ''indices dispersionis'' vel ''amotiones mediae, indices disaequalitatis'' vel ''differentiae mediae,'' atque ''intervalla variationis.'' == Amotiones mediae == Sit selectio exemplorum numericorum <math>\{1,2,3,4,8,12\}</math>. Videlicet est [[Valor medius arithmeticus|medietatem arithmeticam]] <math>5</math>, et ab ipsa quicque elementum distare <math>\{4,3,2,1,3,7\}</math>. Quod nobis subicit posse aliquem varietatem elementorum mentiri per ''medietatem arithmeticam distantiarum a medietate arithmetica,'' quae '''amotio simplex media''' appellatur; exempli distributioni est amotio media <math>\frac{4+3+2+1+3+7}{6} \approx 3,3</math>. Rite scribitur: <math>A_\mu= \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}|x_i-\mu|</math> At saepe non simplici utimur, sed '''amotione ''quadratica'' media,''' quae est [[Radix (mathematica)|radix]] quadratica medietatis arithmeticae distantiarum ad secundam [[Potentia (mathematica)|potentiam]] dignatarum: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2}</math> quam plerique appellant [[Deviatio canonica|deviationem canonicam]]. Quae formula computari potest breviori, e [[Medietas#Medietas quadratica|medietate quadratica]] atque arithmetica exstructa: <math>\sigma = \sqrt{\mu^2_q-\mu^2} </math> === Proprietates amotionum mediarum === # Nullae sunt nulla varietate, ergo cum quicque elementum aequale sit: <math>x_1=x_2=...=x_N \rightarrow A_\mu, \sigma=0</math>. # Numero constante elementis addito non mutantur: <math>y_1=x_1+a,...,y_N=x_N+a, a \in \R \rightarrow A_\mu(X)=A_\mu(Y), \sigma(X)=\sigma(Y) </math>. # Multiplicatis numero constante elementis indices duo multiplicantur [[Magnitudo absoluta|magnitudine absoluta]] ipsius numeri: <math>z_1=bx_1,...,z_N=bx_N \rightarrow A_\mu(Z)=|b|A_\mu(X), \sigma(Z)=|b|\sigma(X) </math>. === Variantia et deviantia === Appellatur '''variantia''' deviatio canonica ad secundam potentiam dignata: <math>\sigma^2 = \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2 </math> Atque appellatur N-upla variantia '''deviantia:''' <math>Deviantia = \sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2</math> === Adaptatio deviationis canonicae [[Distributio probabilistica|distributioni]] [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] === Cum aggregationes elementorum indices dispersionis adhibeantur, cui adest distributio frequentiarum, totiens differentiae quadraticae <math>(x_i-\mu)^2</math> multiplicandae sunt, quotiens adsunt elementa valore <math>x_i</math>. Itaque si numeri <math>n_i</math> sunt frequentiae absolutae et <math>f_i</math> [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|relativae]], sic deviatio canonica fit: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2n_i} = \sqrt{\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2f_i} \text{, } N=\sum^k_{i=1}n_i</math> Formula brevior non mutatur, medietates tamen quadratica atque arithmetica ut [[Medietas#Medietates analyticae distributionibus frequentiarum|distributionibus frequentiarum]] computantur. Cum frequentiae in [[Frequentia (statistica)#In classes subdivisio|classes]] subdividantur, in valorum locum subdendae sunt earum medietates arithmeticae aut eis absentibus [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]], ut computandis [[Medietas#Medietates distributionum in classes subdivisarum|medietatibus frequentiis in classes subdivisis]]: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2n_i}=\sqrt{\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2f_i} = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}\bar{x}^2_in_i-\mu^2}</math> ubi postremum membrum est adaptatio formulae brevioris supradictae. == Differentiae mediae == Differentiae mediae ab amotionibus mediis ob id differunt, quod non a medietate elementorum distantiae computantur, sed ''a'' ''quoque alio elemento.'' Cum sit multum usitatior deviatio canonica, his indicibus magna est gravitas rationalis. Itaque definiri potest '''differentia simplex media:''' <math>\Delta = \frac{1}{N(N-1)}\sum^N_{i=1}\sum^N_{j=1, i \neq j}|x_i-x_j|</math> quae est medietas arithmetica distantiarum cuiusque elementi a quoque alio elemento. Quia binis elementis <math>x_i,x_j</math> est distantia [[Reflexivitas|reflexiva]] <math>|x_i-x_j|=|x_j-x_i|</math>, supradicta definitio sic quoque rescribi potest: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^N_{i=2}\sum^{i=1}_{j=1}|x_i-x_j|</math> Differentiae simplici mediae eaedem sunt proprietates atque amotionibus mediis supradictae. Quae cum frequentiarum distributioni computetur, distantiaque igitur <math>|x_i-x_j|</math> adhibeatur omnibus binis elementis valoribus <math>x_i</math> et <math>x_j</math>, tum sic mutatur definitio{{Dubium}}: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^k_{i=2}\sum^{i-1}_{j=1}|x_i-x_j|n_in_j </math> == Intervalla variationis == === Campus variationis === Campus variationis modo est [[Differentia (mathematica)|differentia]] inter maximum minimumque elementum: <math>\Delta_c = x_{(N)}-x_{(1)} </math> Huic eaedem sunt proprietates atque amotionibus differentiisque mediis. === Differentia interquartilis === Elementorum aggregatio dicitur '''differentia interquartilis''' differentia inter eius primum tertiumque [[Medietas#Quantilia empirica|quartile]]: <math>\Delta_{q} = {q_3}-q_1 </math> Ut campi variationis, huius differentiae descriptione de varietate distributionis non multum potest cognosci; differentia interquartilis enim nulla potest esse, etiam nonnulla varietate. == Indices varietatis percentuales == Omnes indices varietatis supradicti '''absoluti''' dicuntur. Indices absoluti aliquando idonei non sunt; inter alia eis non oportet uti, cum distributiones duae (aut plures) committendae sint, quod earum magnitudines possunt inter se differre. Exempli gratia sint hae duae distributiones: <math>A = \{1.98,2.03,2.01,1.99,2\}</math> <math>B = \{495, 507.5, 502.5, 497.5, 500\} </math> Distributionis B elementa modo sunt illa distributionis A ducentupla ac quinquagintupla: earum varietas non vere commutatur. Absoluti vero indices varietatis cum id non comprehendant, magnitudinem varietatis distributionis B inflant. Itaque oportet definiri '''indices varietatis percentuales''', qui sunt ''centupli indices varietatis absoluti medietate arithmetica divisi.'' Inter eos potissimus est '''coefficiens variationis,''' qui est deviatio canonica percentualis: <math>CV = 100\sigma/\mu</math> == Concentratio == Cum [[Character (statistica)|character]] ''transferibile'' (et positivum) sit, possit igitur in elemento deminui vel augeri, quasi ab elemento ad aliud transferatur'','' eius potest computari '''concentratio,''' quae metitur ''cuiquene elemento sit characteris valor similis'' ''an paucis elementis sit valor maior at omnibus aliis minor.'' Ergo cum pleramque summam characteris habeant elementa maximis valoribus, maior est concentratio, quam si omnia similia essent. Singillatim habetur ''aequidistributio'' cum omnibus elementis sit isdem valor (<math>x_1=...=x_N</math>), et ''maxima concentratio'' cum uni elemento soli sit valor positivus (<math>x_{(1)}=...=x_{(N-1)}=0, x_{(N)}=N\mu</math>). Hic signum <math>x_{(i)}</math> elementum significat <math>i</math>-esimum cum omnia elementa ordinata sint a minore ad maius. === Index Ginianus === Ad concentrationem metiendam usitatissimus index est '''[[index Gini|index concentrationis Ginianus]].''' Ante pauca dicenda sunt, quam definiatur. Oportet mentiri quantam partem summae characteris elementa minoribus valoribus obtineant. Ad hoc faciendum, definimus numerum <math>A_i</math>: <math>A_i = \sum^i_{j=1}x_{(j)} </math> Hic ergo est valorum summa numeri <math>i</math> elementorum minoribus valoribus. Itaque <math>A_N=N\mu</math> modo est summa valorum characteris omnium. Nunc appellamus '''i-esima pars characteris''' numerus <math>Q_i = A_i/A_N</math>, et '''i-esima pars elementorum''' numerus <math>P_i = i/N</math>. Notandum est aequidistributione partes characteris easdem et partes elementorum. Itaque sic potest definiri index Ginianus: <math>G=\frac{\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)}{\sum^{N-1}_{i=1}P_i} \text{ vel } \frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i) </math> Quod posuimus <math>Q_i</math> et <math>P_i</math> numeros positivos, [[Fractio (mathematica)|numerator]] est minor denominatore; index igitur hic inter 0 et 1 comprehenditur, nullusque est aequidistributione unusque maxima concentratione. Ob eam rem, index Ginianus idoenus est ad distributiones committendas. Etiam potest definiri '''corrationalitas'''{{Dubsig}} '''concentrationis''' <math>R=\frac{2}{N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N-1}{N}G </math>; limite cardinalitatis <math>N</math> ad [[Infinitas|infinitatem]] corrationalitas concentrationis atque index Ginianus adaequant. Inter eius proprietates: # Index Ginianus deminuitur addito omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=x_i+a, a \in \R^+ \rightarrow G_y < G_x</math>. # Constat multiplicatis omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=bx_i, b \in \R^+ \rightarrow G_y=G_x</math>. # Augetur deminuto valore elementi auctoque valore elementi aliius cui valor erat maior valore deminuendo ''(ergo charactere "translato" ab elemento valore minore ad aliud valore maiore):'' <math>y_{(i)}=x_{(i)}-c, y_{(j)}=x_{(j)}+c, y_{(k)}=x_{(k)}, c \in \R^+, i<j, k \neq i,j \longrightarrow G_y > G_x</math>. ==== Demonstratio proprietatum indicis Giniani ==== Primum demonstramus indicem deminui addito elementis numero positivo. <math>i</math>-esima enim pars characteris sic fit: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+Nc}</math>, ubi <math>c</math> est additus numerus; et verum id est: <math>\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i} \ge 0</math>, quia [[Medietas#Medietas arithmetica|medietas arithmetica]] aggregationis omnium elementorum certe maior est medietate unius subaggregationis, cuius elementa sunt omnia minora quam illa quae subaggregationi desint, sed aggregationi adsint. Itaque: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+N_c}-\frac{A_i}{A_N}= \frac{A_iA_N+icA_N-A_iA_N-NcA_i}{A_N(A_N+N_c)}= \frac{icN(\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i})}{A_N(A_N+N_c)} \ge 0</math> Partes enim characteris augentur, quod deminutionem concentrationis exprimit. Similiter, ut demonstretur indicem constare elementis multiplicatis, est satis id perspicere: <math>\frac{bA_i}{bA_N}=\frac{A_i}{A_N}</math>, ergo partes characteris non mutantur, neque index. Ad tertiam proprietatem demonstrandam, solam novam explicemus distributionem charactere translato: <math>x_{(1)},...,x_{(i)}-c,...,x_{(j)}+c,...,x_{(N)}</math> Ergo partes characteris <math>Q_1,...,Q_{i-1},Q_j,...,Q_N</math> non mutantur; partes autem <math>Q_i,...,Q_{j-1}</math> deminuuntur, quod augmentum exprimit concentrationis. ==== Curvamen Lorenzianum ==== [[Fasciculus:Economics Gini coefficient2.svg|thumb|Exemplum curvaminis Lorenziani.]] '''Curvamen [[Maximilianus Otto Lorenz|Lorenzianum]]''' imago curvaminis est concentrationem depingentis. Si enim ad indicem Ginianum computandum inventae sunt elementorum partes <math>P_1, P_2 ... P_N</math> charaterisque partes <math>Q_1,Q_2...Q_N</math>, curvamen Lorenzianum est curvamen quod puncta <math>(0,0),(P_1,Q_1)...(P_N,Q_N)</math> in [[Planum (geometria)|plano]] [[Systema Cartesianum coordinatarum|Cartesiano]] coniungit. In ipso plano saepe etiam depingitur linea recta ab puncto <math>(0,0)</math> ad punctum <math>(1,1)</math>, appellata '''linea aequidistributionis,''' atque altera per puncta <math>(0,0),(\frac{N-1}{N},0),(1,1)</math>, appellata '''curvamen maximae concentrationis.''' Aequidistributione enim curvamen Lorenzianum atque linea aequidistributionis adaequant; idem maxima concentratione accidit ipsius curvamini. Per curvamen Lorenzianum etiam potest alio modo computari index Ginianus. Si enim appellamus littera <math>S</math> [[Area (geometria)|aream]] inter curvamen Lorenzianum ac linea aequidistributionis: <math>G=\frac{2NS}{N-1}=\frac{S}{max S}</math> ubi <math>maxS</math> expressio aream inter lineam aequidistributionis curvamenque maximae concentrationis designat. ===== Demonstratio indicis Giniani computabilis per curvamen Lorenzianum ===== Sint <math>\{l_1,l_2,...,l_N\}</math> puncta curvaminis Lorenziani, quorum coordinatae sint <math>(P_i,Q_i)</math>. Nunc appellemus signo <math>I_i</math> [[Area (geometria)|aream]] [[Polygonum|polygoni]] a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,Q_i) \}</math> designati, signoque <math>S_i</math> aream alterius polygoni a punctis <math>\{(P_{i-1},P_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,P_i)\}</math> designati. Id patet: <math>I_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(Q_{i-1}+Q_i)}{2}</math> <math>S_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}+P_i)}{2}</math> <math>S=\sum^N_{i=1}(S_i-I_i)=\sum^N_{i=1}s_i</math> ubi signum <math>s_i</math> areas polygonorum a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},P_{i-1}),(P_i,Q_i),(P_i,P_i)\}</math> designatorum significat, quae coniuncta aream <math>S</math> efficiunt. Quod licet scribi: <math>s_i=(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)/2</math> <math>S=\frac{1}{2}\sum^N_{i=1}((P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)) </math> Nunc cum haec vera sciamus: <math>P_i-P_{i-1}=1/N</math> <math>\sum^N_{i=1}(P_{i-1}-Q_{i-1})=\sum^N_{i=1}(P_i-Q_i)=\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math> Potest computari <math>S=\frac{2}{2N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math>, et quod <math>maxS=\frac{N-1}{2N}</math>, denique liquet: <math>\frac{S}{maxS}=\frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N}{N-1}R=G</math> quod erat demonstrandum. === Concentratio distributionum frequentiarum === Si distributioni [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] a nobis index Ginianus computandus est, formula non simplex fit, aliquasque adaptationes necesse est facere. Definiamus littera <math>N_i</math> [[Frequentia (statistica)#Frequentiae cumulatae|frequentias cumulatas]], et deinde hos numeros: <math>A'_i=\sum^k_{i=1}x_in_i, P'_i=\frac{N_i}{N}, Q'_i=\frac{A'_i}{A'_k}</math> Itaque potest corrationalitas concentrationis definiri: <math>R=\sum^k_{i=1}((P'_{i-1}-Q'_{i-1})+(P'_i-Q'_i))\frac{n_i}{N}, P'_0=Q'_0=0</math> Eadem formula haec ad frequentias in classes subdivisas adaptari potest, cum in valorum <math>x_i</math> locum subdantur classium [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]] aut cognotae classium [[Medietas#Medietas arithmetica|medietates arithmeticae]]. == Heterogeneitas atque homogeneitas == Omnes indices supradicti characteribus quantitativis excogitati sunt. Multum difficilius est characterum qualitativorum in unum numerum varietatem colligere, oportet enim '''homogeneitatem atque heterogeneitatem''' definire. Distributioni frequentiarum est ''minima heterogeneitas maximaque homogeneitas'' cum cuique elemento sit isdem valor characteris; est autem ''maxima heterogeneitas'' cum cuique valori sit eadem frequentia. Exempli gratia: {| class="wikitable" |+Distributio maxima homogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |0 |0 |N |N |} Hic omnibus elementis est valor <math>x_3</math>. {| class="wikitable" |+Distributio maxima heterogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |N/3 |N/3 |N/3 |N |} Hic omnibus valoribus est frequentia <math>N/3</math>. Itaque duo indices heterogeneitatis possunt definiri, '''index heterogeneitatis Ginianus''' atque '''entropia:''' <math>h_G=1-\sum^k_{i=1}f^2_i</math> <math>ent=-\sum^k_{i=1}f_iln(f_i) </math> ubi <math>f_i</math> litterae [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|frequentias relativas]] designant. == Utendi delectus indicis varietatis == Varietati mentiendae plerique deviatione canonica utuntur, quod inter alia, ipsa eiusque functiones potissimae sunt in [[inferentia statistica]]. Deviatio canonica enim aptissima est varietati elementorum eadem magnitudine vel mensura. Cum id non accidat, potius quam ea differentiis mediis utendum est. Quod autem saepe non evenit, cum [[Programma computatrale|programmata computatralia]] statistica pleraque ad inferentiam statisticam conceptentur et deviationem canonicam praeponant; idem campo variationis intervalloque interquartili accidit, quibus iam non praestet uti facilius computandis, quod nunc [[Computator|computatores]] celeriter facileque computant deviationem canonicam. Indicibus percentualibus tamen uti oportet cum distributiones elementorum magnitudine diversa conferantur; atque indices concentrationis heterogeneitatisque saepe prosunt, primi characteribus trasferibilibus, secundique qualitativis. == Nexus interni == * [[Deviatio canonica]] * [[Symmetria (statistica)]] == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, Minozzo, [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. [[Categoria: Res statisticae]] 1bt4n8zi3n7z5026putd4xy8u372cxl 3988182 3988178 2026-09-15T15:40:14Z Grufo 64423 3988182 wikitext text/x-wiki {{res|Indices varietatis}} sunt res [[Statistica|statisticae,]] singillatim [[Numerus|numeri]], quae metiuntur quantum elementa [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] inter se differant. Hi generaliter [[Medietas|medietates]] supplent, ut non modo in valorem unum omnia elementa cohibeantur, sed etiam sciatur ''quomodo'' inter se differant. Varietas [[Data|datorum]] statisticorum multis causis exstare potest. Saepe data varia sunt, cum in multis rebus vel hominibus inspecta, tum quia rerum proprietates a multis viribus naturalibus aut socialibus conformantur: id accidit investigationibus [[Medicina|medicis]], quibus si exempli gratia [[Medicamentum pharmaceuticum|medicamentum]] [[Morbus|aegris]] sumministraverimus quibusdam, erunt qui curabuntur et qui etiam postea aegrotabunt, quia omnibus hominibus sunt variae [[Genetica|geneticae]] vel [[Salus|valetudines]]; alias, data variant cum una res vel homo ipse variet ob [[Hora|horam]] diei, instrumentum mensorium, aliasve vires naturales. Ob hanc varietatem, praeter medietatem, oportet scire quantum elementa aggregationes varient, singillatim circumne medietatem subiecta sint, an multum dispergantur. Hi enim indices varietatis generaliter ''nulli sunt nulla varietate,'' quoque igitur elemento aequali. Saepe indices varietates in tres genera dividuntur: ''indices dispersionis'' vel ''amotiones mediae, indices disaequalitatis'' vel ''differentiae mediae,'' atque ''intervalla variationis.'' == Amotiones mediae == Sit selectio exemplorum numericorum <math>\{1,2,3,4,8,12\}</math>. Videlicet est [[Valor medius arithmeticus|medietatem arithmeticam]] <math>5</math>, et ab ipsa quicque elementum distare <math>\{4,3,2,1,3,7\}</math>. Quod nobis subicit posse aliquem varietatem elementorum mentiri per ''medietatem arithmeticam distantiarum a medietate arithmetica,'' quae '''amotio simplex media''' appellatur; exempli distributioni est amotio media <math>\frac{4+3+2+1+3+7}{6} \approx 3,3</math>. Rite scribitur: <math>A_\mu= \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}|x_i-\mu|</math> At saepe non simplici utimur, sed '''amotione ''quadratica'' media,''' quae est [[Radix (mathematica)|radix]] quadratica medietatis arithmeticae distantiarum ad secundam [[Potentia (mathematica)|potentiam]] dignatarum: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2}</math> quam plerique appellant [[Deviatio canonica|deviationem canonicam]]. Quae formula computari potest breviori, e [[Medietas#Medietas quadratica|medietate quadratica]] atque arithmetica exstructa: <math>\sigma = \sqrt{\mu^2_q-\mu^2} </math> === Proprietates amotionum mediarum === # Nullae sunt nulla varietate, ergo cum quicque elementum aequale sit: <math>x_1=x_2=...=x_N \rightarrow A_\mu, \sigma=0</math>. # Numero constante elementis addito non mutantur: <math>y_1=x_1+a,...,y_N=x_N+a, a \in \R \rightarrow A_\mu(X)=A_\mu(Y), \sigma(X)=\sigma(Y) </math>. # Multiplicatis numero constante elementis indices duo multiplicantur [[Magnitudo absoluta|magnitudine absoluta]] ipsius numeri: <math>z_1=bx_1,...,z_N=bx_N \rightarrow A_\mu(Z)=|b|A_\mu(X), \sigma(Z)=|b|\sigma(X) </math>. === Variantia et deviantia === Appellatur '''variantia''' deviatio canonica ad secundam potentiam dignata: <math>\sigma^2 = \frac{1}{N}\sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2 </math> Atque appellatur N-upla variantia '''deviantia:''' <math>Deviantia = \sum^N_{i=1}(x_i-\mu)^2</math> === Adaptatio deviationis canonicae [[Distributio probabilistica|distributioni]] [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] === Cum aggregationes elementorum indices dispersionis adhibeantur, cui adest distributio frequentiarum, totiens differentiae quadraticae <math>(x_i-\mu)^2</math> multiplicandae sunt, quotiens adsunt elementa valore <math>x_i</math>. Itaque si numeri <math>n_i</math> sunt frequentiae absolutae et <math>f_i</math> [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|relativae]], sic deviatio canonica fit: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2n_i} = \sqrt{\sum^k_{i=1}(x_i-\mu)^2f_i} \text{, } N=\sum^k_{i=1}n_i</math> Formula brevior non mutatur, medietates tamen quadratica atque arithmetica ut [[Medietas#Medietates analyticae distributionibus frequentiarum|distributionibus frequentiarum]] computantur. Cum frequentiae in [[Frequentia (statistica)#In classes subdivisio|classes]] subdividantur, in valorum locum subdendae sunt earum medietates arithmeticae aut eis absentibus [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]], ut computandis [[Medietas#Medietates distributionum in classes subdivisarum|medietatibus frequentiis in classes subdivisis]]: <math>\sigma = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2n_i}=\sqrt{\sum^k_{i=1}(\bar{x}_i-\mu)^2f_i} = \sqrt{\frac{1}{N}\sum^k_{i=1}\bar{x}^2_in_i-\mu^2}</math> ubi postremum membrum est adaptatio formulae brevioris supradictae. == Differentiae mediae == Differentiae mediae ab amotionibus mediis ob id differunt, quod non a medietate elementorum distantiae computantur, sed ''a'' ''quoque alio elemento.'' Cum sit multum usitatior deviatio canonica, his indicibus magna est gravitas rationalis. Itaque definiri potest '''differentia simplex media:''' <math>\Delta = \frac{1}{N(N-1)}\sum^N_{i=1}\sum^N_{j=1, i \neq j}|x_i-x_j|</math> quae est medietas arithmetica distantiarum cuiusque elementi a quoque alio elemento. Quia binis elementis <math>x_i,x_j</math> est distantia [[Reflexivitas|reflexiva]] <math>|x_i-x_j|=|x_j-x_i|</math>, supradicta definitio sic quoque rescribi potest: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^N_{i=2}\sum^{i=1}_{j=1}|x_i-x_j|</math> Differentiae simplici mediae eaedem sunt proprietates atque amotionibus mediis supradictae. Quae cum frequentiarum distributioni computetur, distantiaque igitur <math>|x_i-x_j|</math> adhibeatur omnibus binis elementis valoribus <math>x_i</math> et <math>x_j</math>, tum sic mutatur definitio{{Dubium}}: <math>\Delta = \frac{2}{N(N-1)}\sum^k_{i=2}\sum^{i-1}_{j=1}|x_i-x_j|n_in_j </math> == Intervalla variationis == === Campus variationis === Campus variationis modo est [[Differentia (mathematica)|differentia]] inter maximum minimumque elementum: <math>\Delta_c = x_{(N)}-x_{(1)} </math> Huic eaedem sunt proprietates atque amotionibus differentiisque mediis. === Differentia interquartilis === Elementorum aggregatio dicitur '''differentia interquartilis''' differentia inter eius primum tertiumque [[Medietas#Quantilia empirica|quartile]]: <math>\Delta_{q} = {q_3}-q_1 </math> Ut campi variationis, huius differentiae descriptione de varietate distributionis non multum potest cognosci; differentia interquartilis enim nulla potest esse, etiam nonnulla varietate. == Indices varietatis percentuales == Omnes indices varietatis supradicti '''absoluti''' dicuntur. Indices absoluti aliquando idonei non sunt; inter alia eis non oportet uti, cum distributiones duae (aut plures) committendae sint, quod earum magnitudines possunt inter se differre. Exempli gratia sint hae duae distributiones: <math>A = \{1.98,2.03,2.01,1.99,2\}</math> <math>B = \{495, 507.5, 502.5, 497.5, 500\} </math> Distributionis B elementa modo sunt illa distributionis A ducentupla ac quinquagintupla: earum varietas non vere commutatur. Absoluti vero indices varietatis cum id non comprehendant, magnitudinem varietatis distributionis B inflant. Itaque oportet definiri '''indices varietatis percentuales''', qui sunt ''centupli indices varietatis absoluti medietate arithmetica divisi.'' Inter eos potissimus est '''coefficiens variationis,''' qui est deviatio canonica percentualis: <math>CV = 100\sigma/\mu</math> == Concentratio == Cum [[Character (statistica)|character]] ''transferibile'' (et positivum) sit, possit igitur in elemento deminui vel augeri, quasi ab elemento ad aliud transferatur'','' eius potest computari '''concentratio,''' quae metitur ''cuiquene elemento sit characteris valor similis'' ''an paucis elementis sit valor maior at omnibus aliis minor.'' Ergo cum pleramque summam characteris habeant elementa maximis valoribus, maior est concentratio, quam si omnia similia essent. Singillatim habetur ''aequidistributio'' cum omnibus elementis sit isdem valor (<math>x_1=...=x_N</math>), et ''maxima concentratio'' cum uni elemento soli sit valor positivus (<math>x_{(1)}=...=x_{(N-1)}=0, x_{(N)}=N\mu</math>). Hic signum <math>x_{(i)}</math> elementum significat <math>i</math>-esimum cum omnia elementa ordinata sint a minore ad maius. === Index Ginianus === Ad concentrationem metiendam usitatissimus index est '''[[index Gini|index concentrationis Ginianus]].''' Ante pauca dicenda sunt, quam definiatur. Oportet mentiri quantam partem summae characteris elementa minoribus valoribus obtineant. Ad hoc faciendum, definimus numerum <math>A_i</math>: <math>A_i = \sum^i_{j=1}x_{(j)} </math> Hic ergo est valorum summa numeri <math>i</math> elementorum minoribus valoribus. Itaque <math>A_N=N\mu</math> modo est summa valorum characteris omnium. Nunc appellamus '''i-esima pars characteris''' numerus <math>Q_i = A_i/A_N</math>, et '''i-esima pars elementorum''' numerus <math>P_i = i/N</math>. Notandum est aequidistributione partes characteris easdem et partes elementorum. Itaque sic potest definiri index Ginianus: <math>G=\frac{\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)}{\sum^{N-1}_{i=1}P_i} \text{ vel } \frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i) </math> Quod posuimus <math>Q_i</math> et <math>P_i</math> numeros positivos, [[Fractio (mathematica)|numerator]] est minor denominatore; index igitur hic inter 0 et 1 comprehenditur, nullusque est aequidistributione unusque maxima concentratione. Ob eam rem, index Ginianus idoenus est ad distributiones committendas. Etiam potest definiri '''corrationalitas'''{{Dubsig}} '''concentrationis''' <math>R=\frac{2}{N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N-1}{N}G </math>; limite cardinalitatis <math>N</math> ad [[Infinitas|infinitatem]] corrationalitas concentrationis atque index Ginianus adaequant. Inter eius proprietates: # Index Ginianus deminuitur addito omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=x_i+a, a \in \R^+ \rightarrow G_y < G_x</math>. # Constat multiplicatis omnibus elementis numero positivo: <math>y_i=bx_i, b \in \R^+ \rightarrow G_y=G_x</math>. # Augetur deminuto valore elementi auctoque valore elementi aliius cui valor erat maior valore deminuendo ''(ergo charactere "translato" ab elemento valore minore ad aliud valore maiore):'' <math>y_{(i)}=x_{(i)}-c, y_{(j)}=x_{(j)}+c, y_{(k)}=x_{(k)}, c \in \R^+, i<j, k \neq i,j \longrightarrow G_y > G_x</math>. ==== Demonstratio proprietatum indicis Giniani ==== Primum demonstramus indicem deminui addito elementis numero positivo. <math>i</math>-esima enim pars characteris sic fit: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+Nc}</math>, ubi <math>c</math> est additus numerus; et verum id est: <math>\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i} \ge 0</math>, quia [[Medietas#Medietas arithmetica|medietas arithmetica]] aggregationis omnium elementorum certe maior est medietate unius subgregationis, cuius elementa sunt omnia minora quam illa quae subgregationi desint, sed aggregationi adsint. Itaque: <math>\frac{A_i+ic}{A_N+N_c}-\frac{A_i}{A_N}= \frac{A_iA_N+icA_N-A_iA_N-NcA_i}{A_N(A_N+N_c)}= \frac{icN(\frac{A_N}{N}-\frac{A_i}{i})}{A_N(A_N+N_c)} \ge 0</math> Partes enim characteris augentur, quod deminutionem concentrationis exprimit. Similiter, ut demonstretur indicem constare elementis multiplicatis, est satis id perspicere: <math>\frac{bA_i}{bA_N}=\frac{A_i}{A_N}</math>, ergo partes characteris non mutantur, neque index. Ad tertiam proprietatem demonstrandam, solam novam explicemus distributionem charactere translato: <math>x_{(1)},...,x_{(i)}-c,...,x_{(j)}+c,...,x_{(N)}</math> Ergo partes characteris <math>Q_1,...,Q_{i-1},Q_j,...,Q_N</math> non mutantur; partes autem <math>Q_i,...,Q_{j-1}</math> deminuuntur, quod augmentum exprimit concentrationis. ==== Curvamen Lorenzianum ==== [[Fasciculus:Economics Gini coefficient2.svg|thumb|Exemplum curvaminis Lorenziani.]] '''Curvamen [[Maximilianus Otto Lorenz|Lorenzianum]]''' imago curvaminis est concentrationem depingentis. Si enim ad indicem Ginianum computandum inventae sunt elementorum partes <math>P_1, P_2 ... P_N</math> charaterisque partes <math>Q_1,Q_2...Q_N</math>, curvamen Lorenzianum est curvamen quod puncta <math>(0,0),(P_1,Q_1)...(P_N,Q_N)</math> in [[Planum (geometria)|plano]] [[Systema Cartesianum coordinatarum|Cartesiano]] coniungit. In ipso plano saepe etiam depingitur linea recta ab puncto <math>(0,0)</math> ad punctum <math>(1,1)</math>, appellata '''linea aequidistributionis,''' atque altera per puncta <math>(0,0),(\frac{N-1}{N},0),(1,1)</math>, appellata '''curvamen maximae concentrationis.''' Aequidistributione enim curvamen Lorenzianum atque linea aequidistributionis adaequant; idem maxima concentratione accidit ipsius curvamini. Per curvamen Lorenzianum etiam potest alio modo computari index Ginianus. Si enim appellamus littera <math>S</math> [[Area (geometria)|aream]] inter curvamen Lorenzianum ac linea aequidistributionis: <math>G=\frac{2NS}{N-1}=\frac{S}{max S}</math> ubi <math>maxS</math> expressio aream inter lineam aequidistributionis curvamenque maximae concentrationis designat. ===== Demonstratio indicis Giniani computabilis per curvamen Lorenzianum ===== Sint <math>\{l_1,l_2,...,l_N\}</math> puncta curvaminis Lorenziani, quorum coordinatae sint <math>(P_i,Q_i)</math>. Nunc appellemus signo <math>I_i</math> [[Area (geometria)|aream]] [[Polygonum|polygoni]] a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,Q_i) \}</math> designati, signoque <math>S_i</math> aream alterius polygoni a punctis <math>\{(P_{i-1},P_{i-1}),(P_{i-1},0),(P_i,0),(P_i,P_i)\}</math> designati. Id patet: <math>I_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(Q_{i-1}+Q_i)}{2}</math> <math>S_i=\frac{(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}+P_i)}{2}</math> <math>S=\sum^N_{i=1}(S_i-I_i)=\sum^N_{i=1}s_i</math> ubi signum <math>s_i</math> areas polygonorum a punctis <math>\{(P_{i-1},Q_{i-1}),(P_{i-1},P_{i-1}),(P_i,Q_i),(P_i,P_i)\}</math> designatorum significat, quae coniuncta aream <math>S</math> efficiunt. Quod licet scribi: <math>s_i=(P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)/2</math> <math>S=\frac{1}{2}\sum^N_{i=1}((P_i-P_{i-1})(P_{i-1}-Q_{i-1}+P_i-Q_i)) </math> Nunc cum haec vera sciamus: <math>P_i-P_{i-1}=1/N</math> <math>\sum^N_{i=1}(P_{i-1}-Q_{i-1})=\sum^N_{i=1}(P_i-Q_i)=\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math> Potest computari <math>S=\frac{2}{2N}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)</math>, et quod <math>maxS=\frac{N-1}{2N}</math>, denique liquet: <math>\frac{S}{maxS}=\frac{2}{N-1}\sum^{N-1}_{i=1}(P_i-Q_i)=\frac{N}{N-1}R=G</math> quod erat demonstrandum. === Concentratio distributionum frequentiarum === Si distributioni [[Frequentia (statistica)|frequentiarum]] a nobis index Ginianus computandus est, formula non simplex fit, aliquasque adaptationes necesse est facere. Definiamus littera <math>N_i</math> [[Frequentia (statistica)#Frequentiae cumulatae|frequentias cumulatas]], et deinde hos numeros: <math>A'_i=\sum^k_{i=1}x_in_i, P'_i=\frac{N_i}{N}, Q'_i=\frac{A'_i}{A'_k}</math> Itaque potest corrationalitas concentrationis definiri: <math>R=\sum^k_{i=1}((P'_{i-1}-Q'_{i-1})+(P'_i-Q'_i))\frac{n_i}{N}, P'_0=Q'_0=0</math> Eadem formula haec ad frequentias in classes subdivisas adaptari potest, cum in valorum <math>x_i</math> locum subdantur classium [[Medietas#Valor centralis|valores centrales]] aut cognotae classium [[Medietas#Medietas arithmetica|medietates arithmeticae]]. == Heterogeneitas atque homogeneitas == Omnes indices supradicti characteribus quantitativis excogitati sunt. Multum difficilius est characterum qualitativorum in unum numerum varietatem colligere, oportet enim '''homogeneitatem atque heterogeneitatem''' definire. Distributioni frequentiarum est ''minima heterogeneitas maximaque homogeneitas'' cum cuique elemento sit isdem valor characteris; est autem ''maxima heterogeneitas'' cum cuique valori sit eadem frequentia. Exempli gratia: {| class="wikitable" |+Distributio maxima homogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |0 |0 |N |N |} Hic omnibus elementis est valor <math>x_3</math>. {| class="wikitable" |+Distributio maxima heterogeneitate !Valor !x1 !x2 !x3 !Omnes |- |Frequentia |N/3 |N/3 |N/3 |N |} Hic omnibus valoribus est frequentia <math>N/3</math>. Itaque duo indices heterogeneitatis possunt definiri, '''index heterogeneitatis Ginianus''' atque '''entropia:''' <math>h_G=1-\sum^k_{i=1}f^2_i</math> <math>ent=-\sum^k_{i=1}f_iln(f_i) </math> ubi <math>f_i</math> litterae [[Frequentia (statistica)#Alia frequentiarum genera|frequentias relativas]] designant. == Utendi delectus indicis varietatis == Varietati mentiendae plerique deviatione canonica utuntur, quod inter alia, ipsa eiusque functiones potissimae sunt in [[inferentia statistica]]. Deviatio canonica enim aptissima est varietati elementorum eadem magnitudine vel mensura. Cum id non accidat, potius quam ea differentiis mediis utendum est. Quod autem saepe non evenit, cum [[Programma computatrale|programmata computatralia]] statistica pleraque ad inferentiam statisticam conceptentur et deviationem canonicam praeponant; idem campo variationis intervalloque interquartili accidit, quibus iam non praestet uti facilius computandis, quod nunc [[Computator|computatores]] celeriter facileque computant deviationem canonicam. Indicibus percentualibus tamen uti oportet cum distributiones elementorum magnitudine diversa conferantur; atque indices concentrationis heterogeneitatisque saepe prosunt, primi characteribus trasferibilibus, secundique qualitativis. == Nexus interni == * [[Deviatio canonica]] * [[Symmetria (statistica)]] == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, Minozzo, [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. [[Categoria: Res statisticae]] 773caxvpzjsz3ykghgqgvr8wk2y4rs0 0 312065 3988173 3878470 2026-09-15T15:32:01Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988173 wikitext text/x-wiki {{res|Multitudo statistica}},{{convertimus}} sive ad instar [[Linguae Romanicae|linguarum Romanicarum]] '''populatio statistica''',{{convertimus}} est [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] rerum similium vel eventuum quae ad quandam [[quaestio]]nem vel [[experimentum]] pertinent, vel coetus iam exstans, ut omnes [[stella]]e in [[Via Lactea]], vel coetus [[hypothesis|hypotheticus]] [[infinitas|infinitus]], ut omnes [[charta]]rum [[manus]] possibiles in [[ludus pokerianus|ludo pokeriano]]. In [[inferentia statistica]] ad multitudinem repraesentandam eligitur [[selectio exemplorum|exemplum]] statisticum, quod aequabiliter distributum esse debet; proportio exempli et totius multitudinis [[fractio]] appellatur. Exempli gratia, si societas fabricatrix ducentas ex suis mercibus ad inspiciendum eligat, tum omnes merces ab ea productae multitudinem statisticam constituunt, et ducentae selectae exemplum efficiunt. Ex his numeris aestimari possunt [[parametrum|parametri]] multitudinis, inter quae [[valor medius]] multitudinis, quod [[tendentia centralis|tendentiam centralem]] indicat et in [[distributio probabilistica|distributione]] discreta computatur per summam omnium valorum secundum probabilitatem ponderatorum, sic: :<math>\mu = \sum x \cdot p(x)....</math>. In multitudine finita, hic valor aequus est [[valor medius arithmeticus|valori medio arithmetico]] omnium membrorum. Secundum [[lex magnorum numerorum|legem magnorum numerorum]], quo maius est exemplum, eo accuratior valor medius exempli valorem medium multitudinis approximat. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Cicchitelli, D'Urso, et Minozzo. [[2018]]. ''Statistica: principi e metodi.'' Pearson. ISBN 9788891902788. {{NexInt}} * [[Deviatio canonica]] * [[Selectio exemplorum]] == Nexus externi == * [https://groups.nceas.ucsb.edu/monitoring-kb/1-goals/1.2.5_Population_Discussion.html Pagina de definitione usuque multitudinem statisticarum] Universitatis Californiensis Barbaropolitanae {{ling|Anglice}} [[Categoria:Res statisticae]] {{Myrias|Mathematica}} 800kvo0gbjiairy09s6ust1jcjm2fu9 0 313330 3988171 3879284 2026-09-15T15:27:09Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988171 wikitext text/x-wiki In [[Mathematica|mathematica,]] '''combinatio linearis''' est summa [[aggregatio (theoria classium)|aggregationis]] [[Vector (mathematica)|vectorum]] scalaribus quibusdam quorumque multiplicatorum. == Definitio == Sit [[spatium vectoriale]] <math>V</math>; ''combinatio linearis'' vectorum <math>v_1...v_k</math> ex spatio <math>V</math> coefficientibus <math>\alpha_1...\alpha_n \in\R</math>, est is vector: <math>\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n\in V</math> == Subspatium genitum == Si sunt vectores <math>v_1...v_n</math>, eorum ''subspatium genitum'' est aggregatio universarum possibilium combinationum linearium eorum: <math>Span(v_1...v_n)=\{\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n: \alpha_1...\alpha_n\in\R\}</math> Potest demonstrari subspatium genitum esse [[Spatium vectoriale#Subspatium vectoriale|subspatium vectoriale]]. Subspatium genitum enim clausum est summae: <math>(\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n)+(\beta_1v_1+...+\beta_nv_n)=(\alpha_1+\beta_1)v_1+...+(\alpha_n+\beta_n)v_n</math> quod rursus est combinatio linearis vectorum <math>v_1...v_n</math>. Simili ratione, subspatium genitum clausum est multiplicationi scalaribus: <math>\lambda(\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n)=(\lambda\alpha_1)v_1+...+(\lambda\alpha_n)v_n</math> quod est combinatio linearis ipsorum vectorum. Subspatium genitum igitur est subspatium vectoriale, quia clausum est summae multiplicationique scalaribus. Huius rei unum corollarium est systemati [[Aequatio|aequationum]] <math>Ax=b</math> adesse solutiones modo si vector <math>b</math> subspatio inest genito columnarum [[Matrix (mathematica)|matricis]] <math>A</math>. == Independentia linearis == Dicitur [[aggregatio (theoria classium)|aggregatio]] [[Vector (mathematica)|vectorum]] <math>v_1...v_n\in V</math> ex spatio vectoriali <math>V</math> ''lineariter dependens'' si sunt coefficientes [[Numerus realis|reales]] <math>\alpha_1...\alpha_n\in\R</math> quibus valeat: <math>\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n=\underline{0}</math> neque sunt omnes nulli, ergo adest <math>\alpha_i</math> unus vel plus qui non <math>=0</math>. Nisi vectores sunt lineariter dependentes, ''lineariter independentes'' dicuntur, eisque modo valet <math>\alpha_1v_1+...+\alpha_nv_n=\underline{0}</math> cum omnes coefficientes nulli sint: <math>\alpha_1...\alpha_n=0</math>. Independentia linearis vectorum aliquorum potest probari ex vectoribus faciendo [[Matrix (mathematica)|matricem]] <math>A=|v_1...v_n|</math> et systema [[Aequatio|aequationum]] solvendo <math>Ax=\underline{0}</math>: cum enim sola solutio sit <math>x=\underline{0}</math>, vectores sunt independentes, quod si adesset solutio <math>\beta</math> quae non esset nulla, tum valuisset <math>\beta_1v_1+...+\beta_nv_n=0</math>, quae esset definitio independentiae linearis. == Vide etiam == * [[Vector (mathematica)]] * [[Systema coordinatarum]] == Bibliographia == * Abate, De Fabritiis, [[2015]]. ''Geometria analitica con elementi di algebra lineare.'' McGraw Hill Education. ISBN 9788838615146. [[Categoria:Algebra linearis]] o1z1v7dnnordhg5umf15m248mtdyenh 3 313953 3988214 3987638 2026-09-15T16:08:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Veniam peto */ nova pars 3988214 wikitext text/x-wiki {{Hic sunt tabularia disputationum}} Disputationes veteres: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Usoris:Grufo/Tabularium}} == Translation request == Hello, Grufo. Can you create an article about the American Democratic Vice Presidential candidate [[:en:Tim Walz]] ([[Timotheus Iacobus Walz]]) in Latin Wikipedia, just like for the Republican Vice Presidential candidate [[Iacobus David Vance]]? Yours sincerely, [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 12:48, 31 Augusti 2024 (UTC) : Hi. I did not create the [[Iacobus David Vance]] page, I only [[Specialis:Diff/3848980/3849044|corrected a few things]], mostly of typographical nature. Of course a [[Timotheus Iacobus Walz]] page would be a nice thing to have. But asking users to do something for us usually rarely works. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:01, 31 Augusti 2024 (UTC) ::I understand. Thank you for the reply. I also posted the same question to the original uploader. Though I think he or she is a "one timer" and might not upload or edit again. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 13:22, 31 Augusti 2024 (UTC) ::: I do not know why the original author created Vance's page, but it is not to be excluded that they did it as a consequence of political affiliation (nothing is wrong with that, as long their contribution is encyclopedic), and if that is the case asking the same person to create the page of their political adversary will likely not work. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:27, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::That also later crossed my mind. I personally did not request a translation due to political reasons. I just thought that the other Vice Presidential candidate should also have an article in Latin Wikipedia. Never mind. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 13:34, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::: No problem. Let's see how the original author reacts. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:41, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::::To my surprise, the original author uploaded the second article as well. I have thanked him or her and I thank you as well. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 15:59, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::::: I am happy they did! :) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:01, 31 Augusti 2024 (UTC) == Nomination == Hi, Grufo. I just proposed you at [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Grufo]]. When you have a spare moment, please go there and indicate your willingness -- thank you! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:23, 7 Septembris 2024 (UTC) : Thank you, Andrew! :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:46, 7 Septembris 2024 (UTC) ::As you may have noticed, you are elected nemine contradicente. An excellent result! I will now attempt to give you the appropriate permissions. I'm sorry I have been absent rather often on real world concerns, and this may continue for a while. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:23, 15 Septembris 2024 (UTC) :::Done, I think. Next time you log in, verify if you have some unaccustomed powers. Notably, you should be able to delete a page (which should be helpful to you and to others who may need to have a page deleted), and protect a page from some groups of editors, and you should be able to block a user, named or anonymous. Tell me if I can help with anything. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:36, 15 Septembris 2024 (UTC) :::: Hooray! :-) You have absolutely nothing to apologize for, Andrew. I am very grateful for your sponsorship. I hope your real world concerns will soon calm down. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:19, 15 Septembris 2024 (UTC) == Candidatus ad magistratum propositus == Gratias tibi ago, Grufo optime! Me maxime honorasti me ad electionem in circulum magistratuum proponens. Praeter doctrinam meam debiliorem imprimis inopia temporis liberi me monet, ne hoc munus acciperem. Per septuaginta horas cuiusque hebdomadae munere medici occupatus sum. Ideo non prius quam circa mediam noctem ad Vicipaediam nostram accedere soleo. [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 20:47, 11 Octobris 2024 (UTC) : Gratias tibi ago, Bis-Taurine, quia mihi scripsisti. Paucum tempus non est magnum incommodum, multi sunt magistratus apud nos qui inter se laborem distribuunt (nihilominus a magistratu haud maior labor, sed sapientia tantum requiritur). Nisi tibi displacet “magistratus mediae noctis” fieri, tuam petitionem proponere adhuc cupio. Attamen importunē insistere nolo! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:46, 11 Octobris 2024 (UTC) :: @[[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]]: Demetrium Talpam et Marcum Terentium Bibliophilum [[Vicipaedia:Taberna#Magistratus: novae nominationes|nuper proposui]]; et te, volentem, proponere cupio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:44, 15 Octobris 2024 (UTC) ::: Bis-Taurinus Grufoni salutem! Si paucum tempus et peritia mea exigua non impediunt, me canditatum proponas! [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 05:29, 16 Octobris 2024 (UTC) :::: Euax! :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:47, 16 Octobris 2024 (UTC) == Request == As mentioned in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 30#Disney cartoon articles]], there are some semi-protected pages that have been protected for 15 years now. Do you think it'd be OK to remove protection from them? I'm asking you because I see you've handled protections before. I also think that there should be some improvement to these pages, as they are generally stubs that have been short for 15 years. Should I start a new discussion at [[Vicipaedia:Taberna]] to get someone to add more content to the pages? [[Specialis:Conlationes/2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB|2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB]] 16:56, 18 Octobris 2024 (UTC) : Hi. It seems that the discussion you linked was not really in favour of removing the protection. It is true that four years have passed, however these pages are only semi-protected, all you need to edit them is an account. Have you considered creating one? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:01, 18 Octobris 2024 (UTC) :: Some of the pages were unprotected, and those haven't been vandalized since. I actually thought that the discussion was in favor by the end of it. Just a note, I'd have to wait four days to edit after creating an account. However, I was wondering if anyone could add more content to these pages. I saw [[Babe: Pig in the City]] was deleted, but could a new page be written to replace it? Also, I see the tag at [[Rugrats]], should that page be deleted? If I create an account, I'll let you know. [[Specialis:Conlationes/2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB|2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB]] 17:06, 18 Octobris 2024 (UTC) ::: Account created. [[Usor:Shopping metaphor|Shopping metaphor]] ([[Disputatio Usoris:Shopping metaphor|disputatio]]) 17:10, 18 Octobris 2024 (UTC) :::: That is great! Happy editing! :-) == Petitio de Formula:AE == Salve Grufo! Potesne Formulam:AE in nostra Vicipaedia ratam facere ut exempli gratia in Vicipaedia Anglica. Nam nexum ad inscriptiones Latinas et Graecas praebet quae in ''[[L'Année épigraphique]]'' publicatae sunt. Vide exempli gratia [https://en.wikipedia.org/wiki/Mindia_gens Mindia gens] apud Anglicos (AE|2018|325). Etenim epigraphia Latinitati fons non negligendus aestimanda est. Ante aliquot annos Andreas Dalby hoc idem ad Formulam [[CIL]] effecerat. Te amabo si temptabis. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:17, 20 Octobris 2024 (UTC) Tibi gratias ago. Non difficile fortasse erat sed talium rerum non peritus sum.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 20 Octobris 2024 (UTC) : Noli timere, magnopere quidem fuit facile factu. :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:33, 20 Octobris 2024 (UTC) :: {{Tpe|Postilla}} [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marce]], formulam {{Fn|AE ref}} quoque nunc habemus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:54, 20 Octobris 2024 (UTC) == Capsa mendosa? == Hi! I’ve just noticed your [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 33#Capsa mendosa?|your ping from over a year ago]], but the problem seems to still persist, so better late than never. ☺ It’s probably because the same coats of arms are listed both [[d:Q81162#P154|as logos]] and [[d:Q81162#P94|as actual coats of arms]], so the solution is removing the logos from the Wikidata items. —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 11:39, 10 Novembris 2024 (UTC) : Hi [[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]], thank you for reaching out. How about [[Specialis:Diff/3850542/3861571|this solution]]? To be really unbreakable it should be extended to the other image properties as well – because, for example, [[Collegium Sanctae Catharinae (Oxonia)|here]] the problem still persists. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:48, 10 Novembris 2024 (UTC) :: {{tpe|Nova}} Maybe [[Specialis:Diff/3850542/3861576|this other solution]] solves everything once and for all. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:59, 10 Novembris 2024 (UTC) :::I think it’s more of a workaround than a solution: Wikidata data is simply wrong (these images are coats of arms, not logos), so that should be fixed instead of changing the Wikipedia infobox. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Property_talk:P94&diff=2273008387 I’ve added a complex constraint on Wikidata that lists exact duplicates] (it won’t catch St Catherine’s College, but it will catch the others). —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 22:15, 10 Novembris 2024 (UTC) :::: It makes sense. What our template does is simply a check for duplicate images (which under no circumstances need to be shown twice). Feel free to restore the check-free version if you want. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:28, 10 Novembris 2024 (UTC) :::::I <em>think</em> the checks shouldn’t be there, but I don’t <em>want</em> to remove them, because I don’t consider myself part of the Latin Wikipedia community and thus want to leave the decision up to the community. (I’m not angry or something like that; it’s perfectly fine for me that you do whatever you want.) —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 23:15, 10 Novembris 2024 (UTC) :::::: No problem, [[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]]. [[Specialis:Diff/3861576/3861607|I removed the checks]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:35, 10 Novembris 2024 (UTC) == Create a page for Peshkopi - Penestae in Latin == @[[Usor:Grufo|Grufo]] Hi dear Grufo! I am from Albania and I have a request. I want to ask you please can you create a page for Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi (Penestae in Latin) on Latin Wiki. I have asked Andrew Dalby to create it and he didn't created it. So I would be very grateful to you if you will create it yourself. Thanks [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]] ([[Disputatio Usoris:NevaleLevane|disputatio]]) 13:28, 22 Aprilis 2025 (UTC) : Hi, [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]]. You have already sent me an email three days ago, to which I already replied. Please stop spamming. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 22 Aprilis 2025 (UTC) ::@[[Usor:Grufo|Grufo]] Hi Grufo! Now I see the email as I didn't checked it. When you will have time, you will create it? The title for Peshkopi in Latin is Penestae: https://www.loquis.com/en/loquis/2174022/Peshkopi https://latin_latin.en-academic.com/45532/PENESTAE https://www.wikiwand.com/en/articles/Penestae_(tribe) Thanks [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]] ([[Disputatio Usoris:NevaleLevane|disputatio]]) 17:14, 22 Aprilis 2025 (UTC) ::: @[[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]]: As I already wrote you via email, it is not my intention to create the page you are requesting, for at least the following reasons: :::* The subject is not among my priorities :::* Based on what I know '''and your own sources''' ([https://latin_latin.en-academic.com/45532/PENESTAE #1], [https://www.wikiwand.com/en/articles/Penestae_(tribe) #2]), the ''Penestae'' were a tribe, not a place, and I don't know reliable sources that state otherwise (I will be happy to be contradicted) – actually, the Latin name of Peshkopi seems to be [[Episcopia (discretiva)|Episcopia]] (again, I am happy to be contradicted), whereas the locality where the ''Penestae'' lived was called ''Penestia'', as it seems :::* If I ever had any intention to create such page, your fixation on a proper name without sources made any intention vanish (you started insisting on it already [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 34#Create articles for Korçë (Coryza - in Latin), Kukës (unknown name in Latin) and Peshkopi (Penestae - in Latin)|five months ago]]) – Btw, we can attempt to propose our translations of common names (see {{Fn|Convertimus}}), but doing the same with proper names is definitely out of question (it's like if I insisted – without sources – that your name is “Donald”) ::: --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:04, 22 Aprilis 2025 (UTC) == De quadam difficultate == Salve Grufo, scisne, cur <nowiki>{{Titulus italicus}}</nowiki> non valeat textum italicum reddere in commentatione [[Fabian oder Der Gang vor die Hunde (pellicula 2021)]]? [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 17:10, 25 Aprilis 2025 (UTC) : Salve Neander! Credo titulum nimis longum esse causam (formula {{Fn|Titulus italicus}} non est sine defectibus). [[Specialis:Diff/3887061/3887066|Haec excogitatio]] similia incommoda solvere potest. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:31, 25 Aprilis 2025 (UTC) :: Rectum igitur hominem adii auxilium petens. Gratias ago quam maximas! [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:13, 25 Aprilis 2025 (UTC) == De voce [[Disportus in Italia]] == Ciao, Grufo. Avrei voluto scriverti in latino, ma presumendo che tu sia italiano ti parlerò nella nostra lingua. Scusami tanto se ti disturbo, ma volevo chiederti: come mai hai cancellato la voce [[Disportus in Italia]], creata da me nella giornata di ieri? Sarebbe stato un approfondimento importante sullo sport italiano (argomento di cui mi sto occupando molto), presente anche in molte altre edizioni di Wikipedia. È vero che quando hai cancellato la pagina essa consisteva in un mero elenco di sport con link rossi indirizzanti a sottopagine, ma avrei avuto l'intenzione di scriverla, ampliarla, correggerla, magari in giorni futuri: quindi non l'avrei lasciata in sospeso, abbandonando una voce appena creata, anzi, avrei anche scritto le pagine con i dettagli per ogni disciplina e magari creato una voce simile per altri paesi del mondo. Perciò volevo chiederti soltanto se la voce potrà essere riammessa o potrò comunque ricrearla (anche non adesso, lavorandoci magari prima sulla mia [[Usor:Davide2025/Harenarium|sandbox]]). Puoi rispondermi sulla mia [[Usor:Davide2025/Disputatio|talk]] ed eventualmente continuare a darmi suggerimenti per il futuro. A presto e ''magnas gratias tibi, mi Grufo''! [[Usor:Davide2025|Davide2025]] ([[Disputatio Usoris:Davide2025|disputatio]]) 14:07, 21 Octobris 2025 (UTC) : Ciao [[Usor:Davide2025|Davide]]. Il problema è che non si accettano pagine non finite nello spazio enciclopedico. Ci possono essere dei lavori in corso, ma allora si aggiunge {{Fn|In usu}} in cima alla pagina, altrimenti altri utenti assumeranno che la pagina è stata lasciata così (e infatti un altro utente ha chiesto la cancellazione immediata della pagina in quanto incompleta). Ho ripristinato la pagina in [[Usor:Davide2025/Harenarium/Disportus in Italia]]. Ti consiglio di svilupparla ulteriormente prima di metterla nello spazio enciclopedico. Buon lavoro. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:25, 21 Octobris 2025 (UTC) == Transylvania et dies 11 Ianuarii == Salve Grufo! Tibi [[Disputatio:11 Ianuarii|hic]] respondi. [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 22:10, 5 Februarii 2026 (UTC) : Gratias tibi ago, [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurine]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 5 Februarii 2026 (UTC) == Tiro sum == Salve Grufo! Tiro hic sum, et magis scire volo de Vikipedia Latina. Nunc disco grammaticam Latinan libro Arnoldiis qui vocatur est “A practical introduction to Latin prose”, et libros Ciceronis lego. Estne fas hic scribere ut linguam Latinam discam? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 17:37, 11 Martii 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]. Utilissimum est Latine scribere ad Latinum discendum! Tua peritia linguae mihi videtur esse satis bona. Suadeo ut incipias paginas iam exstantes emendando. Si autem novas paginas scribere cupis, tibi licet sive eas statim creare sive nostro novo “[[Vicipaedia:Adumbratio|systemate adumbrationum]]” uti. Tibi faustas emendationes auguror! Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:11, 11 Martii 2026 (UTC) ::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 10:53, 12 Martii 2026 (UTC) == Adumbratorne ego? == Salve Grufo, demiror, qua de causa pagina [[Der fliegende Holländer (melodrama)]] a me incepta Adumbrationis titulo dignata sit. Melius hoc intellegerem, si fere omnes aliae paginae "Adumbrationes" essent. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:13, 12 Martii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Neander|Neander]]! Hoc evēnit quia [[Usor:Bartholomite]] putavit [[Special:PermanentLink/3948086|hanc versionem paginae]] esse nimis brevem, idcirco in spatium adumbrationum [[Special:Diff/3948160/3948161|movit]]. Puto motionem rectam fuisse, sed nunc pagina est satis longa. Nihilominus [[Disputatio Usoris:Bartholomite#De paginis ad spatium adumbrationum motis|ei scripsi]] te monendum fore quotienscumque paginam a te creatam moveret. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:47, 12 Martii 2026 (UTC) == [[UEFA Nations League]] == Salve Grufo, potesne paginae huius nomen ex Anglico in Latinum mutare? Vale, -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:39, 30 Martii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]. Credo istam mutationem in [[Disputatio:UEFA Nations League|pagina disputationis illius commentationis]] melius petendam esse. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:10, 30 Martii 2026 (UTC) ::Petivi. Vale. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:20, 30 Martii 2026 (UTC) == Quae sunt "negativa lineamenta"? == Dixisti quod differt motus "caterva" et "grex" inquantum caterva est grex negativis cum lineamentis. Cur? Caterva ergo annon extat ut motus pro structura abstracta-algebraica in Neo-Latinitate? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:11, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. “Caterva” est sicut “turba”, “multitudo sine ordine” (cf. “caterva verborum”), at “grex” est tantummodo aggregatio quaedam. Romani “catervam” saepe excercitūs aliarum gentium appellabant, raro suos. Vide {{Lewshort|caterva|catervam}} et {{L&S|grex|gregem}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:06, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::Oh, ergo in sensibus communibus differt, non in sensibus ut termata artis. (Sed "grex" erat terma ab Evaristo Galois confectum, ut pagina dicit.) Gratias ago! -- [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:14, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ita. Ultro, quod ad nomen ab Evaristo Galois confectum attinet, mihi videtur ipse nullum nomen Latinum, sed tantummodo vocabulum Francogallicum ''groupe'' adhibuisse. Erravine? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:25, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::::Sic videtur. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:40, 7 Aprilis 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 Aprilis 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Formulae == Hi, Grufo. I am happy to be back among Vicipaedians, and also happy that Vicipaedia has been getting better and better in my absence. I am very glad that you have been able to work so hard on it at a time when I could not. I notice, in creating new pages, that I should be using formulae <nowiki>{{Res}}</nowiki> for article names, <nowiki>{{Ores}}</nowiki> for names that are titles of works, and <nowiki>{{Anni vitae}}</nowiki> instead of <nowiki>{{Lifetime}}</nowiki>. Correct? I'm sure there are other new formulae, and no doubt I will gradually pick them up, but if there are any more that you think I will need often, feel free to tell me! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:53, 31 Maii 2026 (UTC) : Hi Andrew! I am very glad you are back! Yes, {{Fn|ores}} stands for “res de opere”. It must not be confused with {{Fn|ires}}: both show the lemma in italic, but only {{Fn|ores}} adds the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><cite>...</cite></syntaxhighlight> tag under the hood, which in turn instructs search engines that the page is about a work. As for {{Fn|anni vitae}}/{{Fn|lifetime}}, the second is simply a redirect to the first, so you are free to choose—although we should prefer Latin in our pages. Among the other things that have changed when you were not here, as far as I can recall, there is that the two old templates {{Fn|nexus desiderati}} and {{Fn|nexus absunt}} have been merged into one single template, and that {{Fn|creanda}} is now transitioning towards {{Fsn|pcc}} (the latter's title might change in the future); long story short, from now on, if you can, please write <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> instead of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{creanda|...}}</syntaxhighlight>. The advantage is that when eventually the missing page gets created, the new template is able to recognize it even if it got created under a different name. I don't know if there have been other big changes. If yes, probably you will notice! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:39, 31 Maii 2026 (UTC) ::That's good. I could not quite follow the developments with "creanda". Your explanation makes it clear, and I will use "subst:creanda". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:48, 2 Iunii 2026 (UTC) ::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]]: Writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> is transitory in this phase to facilitate the usage of the new template. You can also directly write <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|...}}</syntaxhighlight>, although this uses a slightly different syntax. Compare: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Direction (geometry)|directio|directionem}}</syntaxhighlight> ::: and :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|en|Direction (geometry)|directio|directionem}}</syntaxhighlight> ::: [[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|The documentation]] should explain everything in detail. The point is that the new template is able to get the Wikidata entity of the linked page, and so both <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|...}}</syntaxhighlight>, once you save the page, will eventually turn into, :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|directio|directionem|en|qid=Q2151613}}</syntaxhighlight> ::: where {{para|qid|Q2151613}} contains the Wikidata entity. Once the template has the Wikidata entity, it no longer matters under which name a new page gets created, it will find it. Moreover, when that happens, [[:Categoria:Paginae quae recensionem vacuam exspectant|this category]] will list the pages that now ask for the creation of pages that have already been created, and an empty edit (!) will be enough to remove the template from the page. For instance, on the top-right corner of the “[[Situs interretialis]]” page there is currently the icon of a blinking zero with a pencil; if you click on it and then click on “Mutationes ostendere”, everything should be more clear. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:31, 2 Iunii 2026 (UTC) :::::I did begin to write "subst:creanda" instead of "creanda". What happened was that immediately on saving my work it changed to the next step, with a much longer template name "safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve" and rearranged elements. This made it harder to continue editing the page. So, to stop that immediate change happening, I've gone back to writing "creanda". I take it the whole series of changes, from "creanda" to "subst:creanda", and on, can be done automatically at some later stage? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:23, 14 Iunii 2026 (UTC) :::::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]: I just created {{Fsn|creanda/m}}. Now if you write ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda/m|en|Julie Gayet|fr|Julie Gayet|Iulia Gayet}}</syntaxhighlight> :::::: when you save the page it gets replaced with ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:creanda|en|Julie Gayet|fr|Julie Gayet|Iulia Gayet}}</syntaxhighlight> :::::: When you save the page one time more it gets replaced with ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iulia Gayet||fr|en|qid=Q435925}}</syntaxhighlight> :::::: Is that what you were looking for? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:07, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::: P.S. I can also create it with a timer (e.g. it doesn't get replaced before one day passes), but I'll need a bit longer to create that. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:29, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Grufo, you never cease to amaze me! You can do anything! I don't want to be awkward -- after all, if I were efficient, I could save all my potential improvements for one edit, and then do it, and it wouldn't be a problem. However, there may be some value, to others as well as to me, if it works after a fixed delay (a day, as you suggest). Others, not only me, re-read and revise their edits immediately after saving the essential part. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::::: Thank you, Andrew. Consider it done :) P.S. The long name “Nexus ad paginam creandam creatamve” could be temporary: one day, when all transclusions of {{Fn|Creanda}} will be gone (I think they are about 2000 at the moment), we can rename {{Fn|Nexus ad paginam creandam creatamve}} to {{Fn|Creanda}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:21, 14 Iunii 2026 (UTC) :::::::::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]: I added a timer of one day to {{Fsn|creanda/m}} (you will have to tolerate a {{para|t}} parameter that gets automatically added to save the starting time). What do you think? You would use {{Fsn|creanda/m}} exacly like you would use {{Fn|creanda}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 15 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Fine, thanks! I'll use {{Fsn|creanda/m}} from now on. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:31, 16 Iunii 2026 (UTC) == Citation style == Hi, Grufo. Thanks for working on "[[Dis-moi ce que tu manges: je te dirai ce que tu es]]". I have just one question about the citation style. Is it really a good idea to aim to put months as well as years in the parenthetic date that follows the author's name? My impression is that English Wikipedians sometimes do this, and that Google Books sometimes inserts days and months (totally unreliably) alongside years of publication, but that people writing bibliographies in the real world don't do it. It would be quite a matter of chance whether the information is available or not. What do you think about that? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:10, 14 Iunii 2026 (UTC) : Hi [[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]. I think that with books definitely the year alone should be enough. The month maybe can be useful with journals (it is true though that volume and issue numbers should be enough). Maybe a general exception is when an author publishes two or more works in the same year: in that case the month might be the only way to write the Chicago-style short citation (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{qc|Einstein, Mai. 2021}}</syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{qc|Einstein, Iul. 2021}}</syntaxhighlight>). Long story short: feel free to remove {{para|mensis}} and {{para|tempus ostentum}} from Melvin's article and {{para|mensis}} from Nemeroff's article! P.S. If you have any suggestions on how to improve the {{[[Formula:Opus|Opus]]}} template, please don't hesitate. When I wrote it I tried to find a compromise between English (and other languages') citation standards and the peculiarities of Latin tradition (for instance, I avoided using non-nominative forms like “Alberto Einstein auctore” or “Alberti Einstein ''Lorem Ipsum''”). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:48, 14 Iunii 2026 (UTC) ::In general your template works very well. I'll give it some thought. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:05, 14 Iunii 2026 (UTC) == De involuntaria invocatione == @[[Usor:Amahoney|Amahoney]], @[[Usor:Andreas Raether|Andreas Raether]], @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]], @[[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]], @[[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]], @[[Usor:Frontfrog|Frontfrog]], @[[Usor:Giorno2|Giorno2]], @[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] et [[Usor:Lesgles|Lesgles]]: Amici, ignoscite mihi, quaeso, si antea invocationem involuntariam a me acceperatis; exemplum tantum novae formulae {{[[Formula:Usores in colloquio#&#123;&#123;subst:Usores in colloquio&#125;&#125;|subst:Usores in colloquio]]}} ostendere volui. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:55, 18 Iunii 2026 (UTC) == Castellum Poseidon == Non video quid huic articulo deficiat. Existimo eum perfecte exigit Wikipediae. Si consentis, potesne tollere observationem negativam? Gratias antehac.[[Usor:Andries Van den Abeele|Andries Van den Abeele]] ([[Disputatio Usoris:Andries Van den Abeele|disputatio]]) 16:39, 30 Iunii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Andries Van den Abeele|Andries Van den Abeele]]. Bibliographia est Francogallice scripta. Scriptiones quales “Iulio MMXXV” non solemus adhibere, sed potius “Iulio 2025”. Formula {{Fn|Nobr}} non habemus. Formula {{Fn|Sfn}} apud nos appellatur {{Fn|Qc}} et alia syntaxi nititur. Sunt etiam multae aliae res Vicificandae. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:55, 30 Iunii 2026 (UTC) == Meiko Nakahara Autotranslata Correctio == Apud dignatione, cur paginam autotranslatam esse figurabam. Totam paginam transferre a me scio, et Ego volo quod non lingua Anglica sic sit, sed literale et totale volo. Autem tota pagina vere translatio 'by hand' in Anglicā, et sī tu Meiko Nakahara paginam Anglicam apud Vicipaediā translatore transferas, scribitio mea non sic totale est. Sī pagina problema habet, acceptibilius est, et velim corrigere [[Usor:PeterBJohnLemon|PeterBJohnLemon]] ([[Disputatio Usoris:PeterBJohnLemon|disputatio]]) 18:48, 4 Iulii 2026 (UTC) : Salve, PeterBJohnLemon. Capsam addidi quia pagina [[Meiko Nakahara]] ''videtur'' e translatione machinaria orta esse, quamquam certus esse nequeo. Forma enim currens mihi videtur nimis mendosa ut in Vicipaedia maneat (velut: “scita pro musica sua in Urbe Populariā genā musicā est”, “Postquam cantantem cursum suam”, “Tributus grex clamatus Lotos ea formatus erat in 2010 et activus jam dum 2019”, atque multa alia exempla). Si haec translatio re vera manu facta est, eo magis emendationibus eget. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:34, 4 Iulii 2026 (UTC) == [https://latin-words.com/word/latin/doctoratu doctoratu] == The Latin supine is a verbal noun derived from a verb, not from an ordinary noun. It is formed from the verbal stem associated with the fourth principal part.The word doctoratus ("doctorate") is a noun, not a verb. A supine must come from a verb such as:[doceo, docere, docui, doctus]. We can thus use [doctum,doctū]. As a fellow lover of Latin "word archaeology," I'd say your instinct is good! :) However, let us stick as much as possible to original latin. eg this is Neolatin. Your contributions, by the way, are highly appreciated! --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:34, 17 Iulii 2026 (UTC) : Hi [[Usor:Jondel|Jondel]]. Almost correct, except that the suffix ''{{swikten|-atus|-atus}}'' (gen. ''-atūs'') can skip the “coming from a verb” part, and so you have nouns like ''senatus'', ''triumviratus'', ''tribunatus'', etc. ''Doctoratus'' (gen. -ūs) is not a new word. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:25, 17 Iulii 2026 (UTC) ::''Doctoratu'' looks to me like a fourth-declension noun in the ablative, as seen in ''acu punctum'' 'stuck with a needle' and similar constructions; however, if possible, an encyclopedia might want to specify the field: was it a doctorate of philosophy ([[Ph.D.]])? or a doctorate of something else? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 17 Iulii 2026 (UTC) ::: Yes, Iacobus (I also agree that specifying the field would be nice). The suffix ''-atus'' and the supine share the same historical origin. The supine ultimately denotes the action expressed by the verb, and the corresponding fourth-declension noun is often synonymous with a noun in ''-io'', ''-ionis'' (e.g. ''positus'', ''-ūs'' and ''positio'', ''-onis'' are synonyms). When we say ''facile dictu'', we are ultimately saying “easy with respect to the act of saying.” I know some grammarians treat the supine and the corresponding fourth-declension noun as distinct; i.e. ''exitu'' as a supine would be different from ''exitu'', the ablative of ''exitus'', except… it isn't (other than the fact that sometimes the supine can govern an object). The suffix ''-atus'' is particularly interesting because it can bypass the corresponding verb. Following the scheme above, ''doctoratus'' would be similar to ''*doctoratio'', and both would derive from ''*doctorare''—except that ''*doctorare'' does not actually need to exist. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:30, 17 Iulii 2026 (UTC) Hi Grufo. Your Latin is awesome! Unfortunately people always focus on the exceptions and will think Neolatin is ok. For future similar situations some thing like doctoratione or doctorato wouldn't hurt, would it? You know very well the supines( fourth-declension noun in the ablative, etc) need to be handled carefully. Also , both all words capitalized titles exists as well not not all capitalized titles. I would prefer the all capitalized word titles but am not insisting.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) : @[[Usor:Jondel|Jondel]]: Gratias tibi ago. Leaving aside the question of the origin of the supine, the point is simply that ''doctoratus, -ūs'' is an ordinary fourth-declension noun, as Iacobus noted, and—most importantly—we are not inventing it (see the attested phrase “pro gradu doctoratūs” [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/8611961 here]). Consequently, the ablative is ''doctoratu'', just as the ablative of ''senatus'' is ''senatu'', not *''senato''. For the same reason, *''doctorato'' would not be correct. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:14, 20 Iulii 2026 (UTC) == [[Teresita Castillo]] == Emendationibus, gratias tibi ago.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:59, 13 Septembris 2026 (UTC) == Veniam peto == Nescio quomodo hoc in pagina mathematica discreta quam ne legebam quidem effecerim. Restitui [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 16:08, 15 Septembris 2026 (UTC) ff2ul3a9q408e9na9lbccuuy6lpoj4f 3988216 3988214 2026-09-15T16:09:18Z Grufo 64423 /* Veniam peto */ Re 3988216 wikitext text/x-wiki {{Hic sunt tabularia disputationum}} Disputationes veteres: {{Specialis:Praefixa/Disputatio Usoris:Grufo/Tabularium}} == Translation request == Hello, Grufo. Can you create an article about the American Democratic Vice Presidential candidate [[:en:Tim Walz]] ([[Timotheus Iacobus Walz]]) in Latin Wikipedia, just like for the Republican Vice Presidential candidate [[Iacobus David Vance]]? Yours sincerely, [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 12:48, 31 Augusti 2024 (UTC) : Hi. I did not create the [[Iacobus David Vance]] page, I only [[Specialis:Diff/3848980/3849044|corrected a few things]], mostly of typographical nature. Of course a [[Timotheus Iacobus Walz]] page would be a nice thing to have. But asking users to do something for us usually rarely works. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:01, 31 Augusti 2024 (UTC) ::I understand. Thank you for the reply. I also posted the same question to the original uploader. Though I think he or she is a "one timer" and might not upload or edit again. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 13:22, 31 Augusti 2024 (UTC) ::: I do not know why the original author created Vance's page, but it is not to be excluded that they did it as a consequence of political affiliation (nothing is wrong with that, as long their contribution is encyclopedic), and if that is the case asking the same person to create the page of their political adversary will likely not work. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:27, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::That also later crossed my mind. I personally did not request a translation due to political reasons. I just thought that the other Vice Presidential candidate should also have an article in Latin Wikipedia. Never mind. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 13:34, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::: No problem. Let's see how the original author reacts. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:41, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::::To my surprise, the original author uploaded the second article as well. I have thanked him or her and I thank you as well. [[Specialis:Conlationes/31.200.11.5|31.200.11.5]] 15:59, 31 Augusti 2024 (UTC) ::::::: I am happy they did! :) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:01, 31 Augusti 2024 (UTC) == Nomination == Hi, Grufo. I just proposed you at [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Grufo]]. When you have a spare moment, please go there and indicate your willingness -- thank you! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:23, 7 Septembris 2024 (UTC) : Thank you, Andrew! :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:46, 7 Septembris 2024 (UTC) ::As you may have noticed, you are elected nemine contradicente. An excellent result! I will now attempt to give you the appropriate permissions. I'm sorry I have been absent rather often on real world concerns, and this may continue for a while. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:23, 15 Septembris 2024 (UTC) :::Done, I think. Next time you log in, verify if you have some unaccustomed powers. Notably, you should be able to delete a page (which should be helpful to you and to others who may need to have a page deleted), and protect a page from some groups of editors, and you should be able to block a user, named or anonymous. Tell me if I can help with anything. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 19:36, 15 Septembris 2024 (UTC) :::: Hooray! :-) You have absolutely nothing to apologize for, Andrew. I am very grateful for your sponsorship. I hope your real world concerns will soon calm down. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:19, 15 Septembris 2024 (UTC) == Candidatus ad magistratum propositus == Gratias tibi ago, Grufo optime! Me maxime honorasti me ad electionem in circulum magistratuum proponens. Praeter doctrinam meam debiliorem imprimis inopia temporis liberi me monet, ne hoc munus acciperem. Per septuaginta horas cuiusque hebdomadae munere medici occupatus sum. Ideo non prius quam circa mediam noctem ad Vicipaediam nostram accedere soleo. [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 20:47, 11 Octobris 2024 (UTC) : Gratias tibi ago, Bis-Taurine, quia mihi scripsisti. Paucum tempus non est magnum incommodum, multi sunt magistratus apud nos qui inter se laborem distribuunt (nihilominus a magistratu haud maior labor, sed sapientia tantum requiritur). Nisi tibi displacet “magistratus mediae noctis” fieri, tuam petitionem proponere adhuc cupio. Attamen importunē insistere nolo! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:46, 11 Octobris 2024 (UTC) :: @[[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]]: Demetrium Talpam et Marcum Terentium Bibliophilum [[Vicipaedia:Taberna#Magistratus: novae nominationes|nuper proposui]]; et te, volentem, proponere cupio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:44, 15 Octobris 2024 (UTC) ::: Bis-Taurinus Grufoni salutem! Si paucum tempus et peritia mea exigua non impediunt, me canditatum proponas! [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 05:29, 16 Octobris 2024 (UTC) :::: Euax! :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:47, 16 Octobris 2024 (UTC) == Request == As mentioned in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 30#Disney cartoon articles]], there are some semi-protected pages that have been protected for 15 years now. Do you think it'd be OK to remove protection from them? I'm asking you because I see you've handled protections before. I also think that there should be some improvement to these pages, as they are generally stubs that have been short for 15 years. Should I start a new discussion at [[Vicipaedia:Taberna]] to get someone to add more content to the pages? [[Specialis:Conlationes/2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB|2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB]] 16:56, 18 Octobris 2024 (UTC) : Hi. It seems that the discussion you linked was not really in favour of removing the protection. It is true that four years have passed, however these pages are only semi-protected, all you need to edit them is an account. Have you considered creating one? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:01, 18 Octobris 2024 (UTC) :: Some of the pages were unprotected, and those haven't been vandalized since. I actually thought that the discussion was in favor by the end of it. Just a note, I'd have to wait four days to edit after creating an account. However, I was wondering if anyone could add more content to these pages. I saw [[Babe: Pig in the City]] was deleted, but could a new page be written to replace it? Also, I see the tag at [[Rugrats]], should that page be deleted? If I create an account, I'll let you know. [[Specialis:Conlationes/2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB|2602:306:3384:B280:F98F:6E9D:3FBC:E1BB]] 17:06, 18 Octobris 2024 (UTC) ::: Account created. [[Usor:Shopping metaphor|Shopping metaphor]] ([[Disputatio Usoris:Shopping metaphor|disputatio]]) 17:10, 18 Octobris 2024 (UTC) :::: That is great! Happy editing! :-) == Petitio de Formula:AE == Salve Grufo! Potesne Formulam:AE in nostra Vicipaedia ratam facere ut exempli gratia in Vicipaedia Anglica. Nam nexum ad inscriptiones Latinas et Graecas praebet quae in ''[[L'Année épigraphique]]'' publicatae sunt. Vide exempli gratia [https://en.wikipedia.org/wiki/Mindia_gens Mindia gens] apud Anglicos (AE|2018|325). Etenim epigraphia Latinitati fons non negligendus aestimanda est. Ante aliquot annos Andreas Dalby hoc idem ad Formulam [[CIL]] effecerat. Te amabo si temptabis. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:17, 20 Octobris 2024 (UTC) Tibi gratias ago. Non difficile fortasse erat sed talium rerum non peritus sum.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 20 Octobris 2024 (UTC) : Noli timere, magnopere quidem fuit facile factu. :-) --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:33, 20 Octobris 2024 (UTC) :: {{Tpe|Postilla}} [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marce]], formulam {{Fn|AE ref}} quoque nunc habemus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:54, 20 Octobris 2024 (UTC) == Capsa mendosa? == Hi! I’ve just noticed your [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 33#Capsa mendosa?|your ping from over a year ago]], but the problem seems to still persist, so better late than never. ☺ It’s probably because the same coats of arms are listed both [[d:Q81162#P154|as logos]] and [[d:Q81162#P94|as actual coats of arms]], so the solution is removing the logos from the Wikidata items. —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 11:39, 10 Novembris 2024 (UTC) : Hi [[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]], thank you for reaching out. How about [[Specialis:Diff/3850542/3861571|this solution]]? To be really unbreakable it should be extended to the other image properties as well – because, for example, [[Collegium Sanctae Catharinae (Oxonia)|here]] the problem still persists. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:48, 10 Novembris 2024 (UTC) :: {{tpe|Nova}} Maybe [[Specialis:Diff/3850542/3861576|this other solution]] solves everything once and for all. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:59, 10 Novembris 2024 (UTC) :::I think it’s more of a workaround than a solution: Wikidata data is simply wrong (these images are coats of arms, not logos), so that should be fixed instead of changing the Wikipedia infobox. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Property_talk:P94&diff=2273008387 I’ve added a complex constraint on Wikidata that lists exact duplicates] (it won’t catch St Catherine’s College, but it will catch the others). —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 22:15, 10 Novembris 2024 (UTC) :::: It makes sense. What our template does is simply a check for duplicate images (which under no circumstances need to be shown twice). Feel free to restore the check-free version if you want. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:28, 10 Novembris 2024 (UTC) :::::I <em>think</em> the checks shouldn’t be there, but I don’t <em>want</em> to remove them, because I don’t consider myself part of the Latin Wikipedia community and thus want to leave the decision up to the community. (I’m not angry or something like that; it’s perfectly fine for me that you do whatever you want.) —[[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]] ([[Disputatio Usoris:Tacsipacsi|disputatio]]) 23:15, 10 Novembris 2024 (UTC) :::::: No problem, [[Usor:Tacsipacsi|Tacsipacsi]]. [[Specialis:Diff/3861576/3861607|I removed the checks]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:35, 10 Novembris 2024 (UTC) == Create a page for Peshkopi - Penestae in Latin == @[[Usor:Grufo|Grufo]] Hi dear Grufo! I am from Albania and I have a request. I want to ask you please can you create a page for Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi (Penestae in Latin) on Latin Wiki. I have asked Andrew Dalby to create it and he didn't created it. So I would be very grateful to you if you will create it yourself. Thanks [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]] ([[Disputatio Usoris:NevaleLevane|disputatio]]) 13:28, 22 Aprilis 2025 (UTC) : Hi, [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]]. You have already sent me an email three days ago, to which I already replied. Please stop spamming. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 22 Aprilis 2025 (UTC) ::@[[Usor:Grufo|Grufo]] Hi Grufo! Now I see the email as I didn't checked it. When you will have time, you will create it? The title for Peshkopi in Latin is Penestae: https://www.loquis.com/en/loquis/2174022/Peshkopi https://latin_latin.en-academic.com/45532/PENESTAE https://www.wikiwand.com/en/articles/Penestae_(tribe) Thanks [[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]] ([[Disputatio Usoris:NevaleLevane|disputatio]]) 17:14, 22 Aprilis 2025 (UTC) ::: @[[Usor:NevaleLevane|NevaleLevane]]: As I already wrote you via email, it is not my intention to create the page you are requesting, for at least the following reasons: :::* The subject is not among my priorities :::* Based on what I know '''and your own sources''' ([https://latin_latin.en-academic.com/45532/PENESTAE #1], [https://www.wikiwand.com/en/articles/Penestae_(tribe) #2]), the ''Penestae'' were a tribe, not a place, and I don't know reliable sources that state otherwise (I will be happy to be contradicted) – actually, the Latin name of Peshkopi seems to be [[Episcopia (discretiva)|Episcopia]] (again, I am happy to be contradicted), whereas the locality where the ''Penestae'' lived was called ''Penestia'', as it seems :::* If I ever had any intention to create such page, your fixation on a proper name without sources made any intention vanish (you started insisting on it already [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 34#Create articles for Korçë (Coryza - in Latin), Kukës (unknown name in Latin) and Peshkopi (Penestae - in Latin)|five months ago]]) – Btw, we can attempt to propose our translations of common names (see {{Fn|Convertimus}}), but doing the same with proper names is definitely out of question (it's like if I insisted – without sources – that your name is “Donald”) ::: --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:04, 22 Aprilis 2025 (UTC) == De quadam difficultate == Salve Grufo, scisne, cur <nowiki>{{Titulus italicus}}</nowiki> non valeat textum italicum reddere in commentatione [[Fabian oder Der Gang vor die Hunde (pellicula 2021)]]? [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 17:10, 25 Aprilis 2025 (UTC) : Salve Neander! Credo titulum nimis longum esse causam (formula {{Fn|Titulus italicus}} non est sine defectibus). [[Specialis:Diff/3887061/3887066|Haec excogitatio]] similia incommoda solvere potest. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:31, 25 Aprilis 2025 (UTC) :: Rectum igitur hominem adii auxilium petens. Gratias ago quam maximas! [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:13, 25 Aprilis 2025 (UTC) == De voce [[Disportus in Italia]] == Ciao, Grufo. Avrei voluto scriverti in latino, ma presumendo che tu sia italiano ti parlerò nella nostra lingua. Scusami tanto se ti disturbo, ma volevo chiederti: come mai hai cancellato la voce [[Disportus in Italia]], creata da me nella giornata di ieri? Sarebbe stato un approfondimento importante sullo sport italiano (argomento di cui mi sto occupando molto), presente anche in molte altre edizioni di Wikipedia. È vero che quando hai cancellato la pagina essa consisteva in un mero elenco di sport con link rossi indirizzanti a sottopagine, ma avrei avuto l'intenzione di scriverla, ampliarla, correggerla, magari in giorni futuri: quindi non l'avrei lasciata in sospeso, abbandonando una voce appena creata, anzi, avrei anche scritto le pagine con i dettagli per ogni disciplina e magari creato una voce simile per altri paesi del mondo. Perciò volevo chiederti soltanto se la voce potrà essere riammessa o potrò comunque ricrearla (anche non adesso, lavorandoci magari prima sulla mia [[Usor:Davide2025/Harenarium|sandbox]]). Puoi rispondermi sulla mia [[Usor:Davide2025/Disputatio|talk]] ed eventualmente continuare a darmi suggerimenti per il futuro. A presto e ''magnas gratias tibi, mi Grufo''! [[Usor:Davide2025|Davide2025]] ([[Disputatio Usoris:Davide2025|disputatio]]) 14:07, 21 Octobris 2025 (UTC) : Ciao [[Usor:Davide2025|Davide]]. Il problema è che non si accettano pagine non finite nello spazio enciclopedico. Ci possono essere dei lavori in corso, ma allora si aggiunge {{Fn|In usu}} in cima alla pagina, altrimenti altri utenti assumeranno che la pagina è stata lasciata così (e infatti un altro utente ha chiesto la cancellazione immediata della pagina in quanto incompleta). Ho ripristinato la pagina in [[Usor:Davide2025/Harenarium/Disportus in Italia]]. Ti consiglio di svilupparla ulteriormente prima di metterla nello spazio enciclopedico. Buon lavoro. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:25, 21 Octobris 2025 (UTC) == Transylvania et dies 11 Ianuarii == Salve Grufo! Tibi [[Disputatio:11 Ianuarii|hic]] respondi. [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] ([[Disputatio Usoris:Bis-Taurinus|disputatio]]) 22:10, 5 Februarii 2026 (UTC) : Gratias tibi ago, [[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurine]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 5 Februarii 2026 (UTC) == Tiro sum == Salve Grufo! Tiro hic sum, et magis scire volo de Vikipedia Latina. Nunc disco grammaticam Latinan libro Arnoldiis qui vocatur est “A practical introduction to Latin prose”, et libros Ciceronis lego. Estne fas hic scribere ut linguam Latinam discam? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 17:37, 11 Martii 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]. Utilissimum est Latine scribere ad Latinum discendum! Tua peritia linguae mihi videtur esse satis bona. Suadeo ut incipias paginas iam exstantes emendando. Si autem novas paginas scribere cupis, tibi licet sive eas statim creare sive nostro novo “[[Vicipaedia:Adumbratio|systemate adumbrationum]]” uti. Tibi faustas emendationes auguror! Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:11, 11 Martii 2026 (UTC) ::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 10:53, 12 Martii 2026 (UTC) == Adumbratorne ego? == Salve Grufo, demiror, qua de causa pagina [[Der fliegende Holländer (melodrama)]] a me incepta Adumbrationis titulo dignata sit. Melius hoc intellegerem, si fere omnes aliae paginae "Adumbrationes" essent. [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:13, 12 Martii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Neander|Neander]]! Hoc evēnit quia [[Usor:Bartholomite]] putavit [[Special:PermanentLink/3948086|hanc versionem paginae]] esse nimis brevem, idcirco in spatium adumbrationum [[Special:Diff/3948160/3948161|movit]]. Puto motionem rectam fuisse, sed nunc pagina est satis longa. Nihilominus [[Disputatio Usoris:Bartholomite#De paginis ad spatium adumbrationum motis|ei scripsi]] te monendum fore quotienscumque paginam a te creatam moveret. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:47, 12 Martii 2026 (UTC) == [[UEFA Nations League]] == Salve Grufo, potesne paginae huius nomen ex Anglico in Latinum mutare? Vale, -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:39, 30 Martii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]. Credo istam mutationem in [[Disputatio:UEFA Nations League|pagina disputationis illius commentationis]] melius petendam esse. Vale. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:10, 30 Martii 2026 (UTC) ::Petivi. Vale. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:20, 30 Martii 2026 (UTC) == Quae sunt "negativa lineamenta"? == Dixisti quod differt motus "caterva" et "grex" inquantum caterva est grex negativis cum lineamentis. Cur? Caterva ergo annon extat ut motus pro structura abstracta-algebraica in Neo-Latinitate? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:11, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. “Caterva” est sicut “turba”, “multitudo sine ordine” (cf. “caterva verborum”), at “grex” est tantummodo aggregatio quaedam. Romani “catervam” saepe excercitūs aliarum gentium appellabant, raro suos. Vide {{Lewshort|caterva|catervam}} et {{L&S|grex|gregem}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:06, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::Oh, ergo in sensibus communibus differt, non in sensibus ut termata artis. (Sed "grex" erat terma ab Evaristo Galois confectum, ut pagina dicit.) Gratias ago! -- [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:14, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ita. Ultro, quod ad nomen ab Evaristo Galois confectum attinet, mihi videtur ipse nullum nomen Latinum, sed tantummodo vocabulum Francogallicum ''groupe'' adhibuisse. Erravine? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:25, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::::Sic videtur. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:40, 7 Aprilis 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 Aprilis 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Formulae == Hi, Grufo. I am happy to be back among Vicipaedians, and also happy that Vicipaedia has been getting better and better in my absence. I am very glad that you have been able to work so hard on it at a time when I could not. I notice, in creating new pages, that I should be using formulae <nowiki>{{Res}}</nowiki> for article names, <nowiki>{{Ores}}</nowiki> for names that are titles of works, and <nowiki>{{Anni vitae}}</nowiki> instead of <nowiki>{{Lifetime}}</nowiki>. Correct? I'm sure there are other new formulae, and no doubt I will gradually pick them up, but if there are any more that you think I will need often, feel free to tell me! [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:53, 31 Maii 2026 (UTC) : Hi Andrew! I am very glad you are back! Yes, {{Fn|ores}} stands for “res de opere”. It must not be confused with {{Fn|ires}}: both show the lemma in italic, but only {{Fn|ores}} adds the <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><cite>...</cite></syntaxhighlight> tag under the hood, which in turn instructs search engines that the page is about a work. As for {{Fn|anni vitae}}/{{Fn|lifetime}}, the second is simply a redirect to the first, so you are free to choose—although we should prefer Latin in our pages. Among the other things that have changed when you were not here, as far as I can recall, there is that the two old templates {{Fn|nexus desiderati}} and {{Fn|nexus absunt}} have been merged into one single template, and that {{Fn|creanda}} is now transitioning towards {{Fsn|pcc}} (the latter's title might change in the future); long story short, from now on, if you can, please write <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> instead of <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{creanda|...}}</syntaxhighlight>. The advantage is that when eventually the missing page gets created, the new template is able to recognize it even if it got created under a different name. I don't know if there have been other big changes. If yes, probably you will notice! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:39, 31 Maii 2026 (UTC) ::That's good. I could not quite follow the developments with "creanda". Your explanation makes it clear, and I will use "subst:creanda". [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 18:48, 2 Iunii 2026 (UTC) ::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]]: Writing <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> is transitory in this phase to facilitate the usage of the new template. You can also directly write <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|...}}</syntaxhighlight>, although this uses a slightly different syntax. Compare: :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Direction (geometry)|directio|directionem}}</syntaxhighlight> ::: and :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|en|Direction (geometry)|directio|directionem}}</syntaxhighlight> ::: [[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|The documentation]] should explain everything in detail. The point is that the new template is able to get the Wikidata entity of the linked page, and so both <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda|...}}</syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|...}}</syntaxhighlight>, once you save the page, will eventually turn into, :::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|directio|directionem|en|qid=Q2151613}}</syntaxhighlight> ::: where {{para|qid|Q2151613}} contains the Wikidata entity. Once the template has the Wikidata entity, it no longer matters under which name a new page gets created, it will find it. Moreover, when that happens, [[:Categoria:Paginae quae recensionem vacuam exspectant|this category]] will list the pages that now ask for the creation of pages that have already been created, and an empty edit (!) will be enough to remove the template from the page. For instance, on the top-right corner of the “[[Situs interretialis]]” page there is currently the icon of a blinking zero with a pencil; if you click on it and then click on “Mutationes ostendere”, everything should be more clear. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:31, 2 Iunii 2026 (UTC) :::::I did begin to write "subst:creanda" instead of "creanda". What happened was that immediately on saving my work it changed to the next step, with a much longer template name "safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve" and rearranged elements. This made it harder to continue editing the page. So, to stop that immediate change happening, I've gone back to writing "creanda". I take it the whole series of changes, from "creanda" to "subst:creanda", and on, can be done automatically at some later stage? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:23, 14 Iunii 2026 (UTC) :::::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]: I just created {{Fsn|creanda/m}}. Now if you write ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:creanda/m|en|Julie Gayet|fr|Julie Gayet|Iulia Gayet}}</syntaxhighlight> :::::: when you save the page it gets replaced with ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:creanda|en|Julie Gayet|fr|Julie Gayet|Iulia Gayet}}</syntaxhighlight> :::::: When you save the page one time more it gets replaced with ::::::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iulia Gayet||fr|en|qid=Q435925}}</syntaxhighlight> :::::: Is that what you were looking for? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:07, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::: P.S. I can also create it with a timer (e.g. it doesn't get replaced before one day passes), but I'll need a bit longer to create that. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:29, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::::Grufo, you never cease to amaze me! You can do anything! I don't want to be awkward -- after all, if I were efficient, I could save all my potential improvements for one edit, and then do it, and it wouldn't be a problem. However, there may be some value, to others as well as to me, if it works after a fixed delay (a day, as you suggest). Others, not only me, re-read and revise their edits immediately after saving the essential part. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 14 Iunii 2026 (UTC) ::::::::: Thank you, Andrew. Consider it done :) P.S. The long name “Nexus ad paginam creandam creatamve” could be temporary: one day, when all transclusions of {{Fn|Creanda}} will be gone (I think they are about 2000 at the moment), we can rename {{Fn|Nexus ad paginam creandam creatamve}} to {{Fn|Creanda}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:21, 14 Iunii 2026 (UTC) :::::::::: @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]: I added a timer of one day to {{Fsn|creanda/m}} (you will have to tolerate a {{para|t}} parameter that gets automatically added to save the starting time). What do you think? You would use {{Fsn|creanda/m}} exacly like you would use {{Fn|creanda}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 15 Iunii 2026 (UTC) :::::::::::Fine, thanks! I'll use {{Fsn|creanda/m}} from now on. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 08:31, 16 Iunii 2026 (UTC) == Citation style == Hi, Grufo. Thanks for working on "[[Dis-moi ce que tu manges: je te dirai ce que tu es]]". I have just one question about the citation style. Is it really a good idea to aim to put months as well as years in the parenthetic date that follows the author's name? My impression is that English Wikipedians sometimes do this, and that Google Books sometimes inserts days and months (totally unreliably) alongside years of publication, but that people writing bibliographies in the real world don't do it. It would be quite a matter of chance whether the information is available or not. What do you think about that? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:10, 14 Iunii 2026 (UTC) : Hi [[Usor:Andrew Dalby|Andrew]]. I think that with books definitely the year alone should be enough. The month maybe can be useful with journals (it is true though that volume and issue numbers should be enough). Maybe a general exception is when an author publishes two or more works in the same year: in that case the month might be the only way to write the Chicago-style short citation (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{qc|Einstein, Mai. 2021}}</syntaxhighlight> and <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{qc|Einstein, Iul. 2021}}</syntaxhighlight>). Long story short: feel free to remove {{para|mensis}} and {{para|tempus ostentum}} from Melvin's article and {{para|mensis}} from Nemeroff's article! P.S. If you have any suggestions on how to improve the {{[[Formula:Opus|Opus]]}} template, please don't hesitate. When I wrote it I tried to find a compromise between English (and other languages') citation standards and the peculiarities of Latin tradition (for instance, I avoided using non-nominative forms like “Alberto Einstein auctore” or “Alberti Einstein ''Lorem Ipsum''”). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:48, 14 Iunii 2026 (UTC) ::In general your template works very well. I'll give it some thought. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 16:05, 14 Iunii 2026 (UTC) == De involuntaria invocatione == @[[Usor:Amahoney|Amahoney]], @[[Usor:Andreas Raether|Andreas Raether]], @[[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]], @[[Usor:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]], @[[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]], @[[Usor:Frontfrog|Frontfrog]], @[[Usor:Giorno2|Giorno2]], @[[Usor:Ioshus Rocchio|Ioshus Rocchio]] et [[Usor:Lesgles|Lesgles]]: Amici, ignoscite mihi, quaeso, si antea invocationem involuntariam a me acceperatis; exemplum tantum novae formulae {{[[Formula:Usores in colloquio#&#123;&#123;subst:Usores in colloquio&#125;&#125;|subst:Usores in colloquio]]}} ostendere volui. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:55, 18 Iunii 2026 (UTC) == Castellum Poseidon == Non video quid huic articulo deficiat. Existimo eum perfecte exigit Wikipediae. Si consentis, potesne tollere observationem negativam? Gratias antehac.[[Usor:Andries Van den Abeele|Andries Van den Abeele]] ([[Disputatio Usoris:Andries Van den Abeele|disputatio]]) 16:39, 30 Iunii 2026 (UTC) : Salve [[Usor:Andries Van den Abeele|Andries Van den Abeele]]. Bibliographia est Francogallice scripta. Scriptiones quales “Iulio MMXXV” non solemus adhibere, sed potius “Iulio 2025”. Formula {{Fn|Nobr}} non habemus. Formula {{Fn|Sfn}} apud nos appellatur {{Fn|Qc}} et alia syntaxi nititur. Sunt etiam multae aliae res Vicificandae. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:55, 30 Iunii 2026 (UTC) == Meiko Nakahara Autotranslata Correctio == Apud dignatione, cur paginam autotranslatam esse figurabam. Totam paginam transferre a me scio, et Ego volo quod non lingua Anglica sic sit, sed literale et totale volo. Autem tota pagina vere translatio 'by hand' in Anglicā, et sī tu Meiko Nakahara paginam Anglicam apud Vicipaediā translatore transferas, scribitio mea non sic totale est. Sī pagina problema habet, acceptibilius est, et velim corrigere [[Usor:PeterBJohnLemon|PeterBJohnLemon]] ([[Disputatio Usoris:PeterBJohnLemon|disputatio]]) 18:48, 4 Iulii 2026 (UTC) : Salve, PeterBJohnLemon. Capsam addidi quia pagina [[Meiko Nakahara]] ''videtur'' e translatione machinaria orta esse, quamquam certus esse nequeo. Forma enim currens mihi videtur nimis mendosa ut in Vicipaedia maneat (velut: “scita pro musica sua in Urbe Populariā genā musicā est”, “Postquam cantantem cursum suam”, “Tributus grex clamatus Lotos ea formatus erat in 2010 et activus jam dum 2019”, atque multa alia exempla). Si haec translatio re vera manu facta est, eo magis emendationibus eget. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:34, 4 Iulii 2026 (UTC) == [https://latin-words.com/word/latin/doctoratu doctoratu] == The Latin supine is a verbal noun derived from a verb, not from an ordinary noun. It is formed from the verbal stem associated with the fourth principal part.The word doctoratus ("doctorate") is a noun, not a verb. A supine must come from a verb such as:[doceo, docere, docui, doctus]. We can thus use [doctum,doctū]. As a fellow lover of Latin "word archaeology," I'd say your instinct is good! :) However, let us stick as much as possible to original latin. eg this is Neolatin. Your contributions, by the way, are highly appreciated! --[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 10:34, 17 Iulii 2026 (UTC) : Hi [[Usor:Jondel|Jondel]]. Almost correct, except that the suffix ''{{swikten|-atus|-atus}}'' (gen. ''-atūs'') can skip the “coming from a verb” part, and so you have nouns like ''senatus'', ''triumviratus'', ''tribunatus'', etc. ''Doctoratus'' (gen. -ūs) is not a new word. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:25, 17 Iulii 2026 (UTC) ::''Doctoratu'' looks to me like a fourth-declension noun in the ablative, as seen in ''acu punctum'' 'stuck with a needle' and similar constructions; however, if possible, an encyclopedia might want to specify the field: was it a doctorate of philosophy ([[Ph.D.]])? or a doctorate of something else? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 17 Iulii 2026 (UTC) ::: Yes, Iacobus (I also agree that specifying the field would be nice). The suffix ''-atus'' and the supine share the same historical origin. The supine ultimately denotes the action expressed by the verb, and the corresponding fourth-declension noun is often synonymous with a noun in ''-io'', ''-ionis'' (e.g. ''positus'', ''-ūs'' and ''positio'', ''-onis'' are synonyms). When we say ''facile dictu'', we are ultimately saying “easy with respect to the act of saying.” I know some grammarians treat the supine and the corresponding fourth-declension noun as distinct; i.e. ''exitu'' as a supine would be different from ''exitu'', the ablative of ''exitus'', except… it isn't (other than the fact that sometimes the supine can govern an object). The suffix ''-atus'' is particularly interesting because it can bypass the corresponding verb. Following the scheme above, ''doctoratus'' would be similar to ''*doctoratio'', and both would derive from ''*doctorare''—except that ''*doctorare'' does not actually need to exist. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:30, 17 Iulii 2026 (UTC) Hi Grufo. Your Latin is awesome! Unfortunately people always focus on the exceptions and will think Neolatin is ok. For future similar situations some thing like doctoratione or doctorato wouldn't hurt, would it? You know very well the supines( fourth-declension noun in the ablative, etc) need to be handled carefully. Also , both all words capitalized titles exists as well not not all capitalized titles. I would prefer the all capitalized word titles but am not insisting.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) : @[[Usor:Jondel|Jondel]]: Gratias tibi ago. Leaving aside the question of the origin of the supine, the point is simply that ''doctoratus, -ūs'' is an ordinary fourth-declension noun, as Iacobus noted, and—most importantly—we are not inventing it (see the attested phrase “pro gradu doctoratūs” [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/8611961 here]). Consequently, the ablative is ''doctoratu'', just as the ablative of ''senatus'' is ''senatu'', not *''senato''. For the same reason, *''doctorato'' would not be correct. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:14, 20 Iulii 2026 (UTC) == [[Teresita Castillo]] == Emendationibus, gratias tibi ago.---[[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) [[Usor:Jondel|Jondel]] ([[Disputatio Usoris:Jondel|disputatio]]) 00:59, 13 Septembris 2026 (UTC) == Veniam peto == Nescio quomodo hoc in pagina mathematica discreta quam ne legebam quidem effecerim. Restitui [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 16:08, 15 Septembris 2026 (UTC) : Nihil fuit, Marce! Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:09, 15 Septembris 2026 (UTC) nxndrlrqx7tj4wu8s98rdr4yig4rfc2 0 316063 3988455 3908366 2026-09-16T06:52:36Z ~2026-49405-65 214731 3988455 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rebecca (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Hungarica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] 3u97a0lv4ow3prrknlpgswbbb69shw5 0 316585 3988288 3922675 2026-09-15T17:49:34Z Grufo 64423 “copia” → “aggregatio” 3988288 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:H2 Struct.svg|thumb|upright=0.8|Structura moleculae dihydrogenii.]] {{res|Dihydrogenium}} est [[gas]] incolor et inodorum, cuius [[molecula]] simplicissima et levissima est, e duobus [[hydrogenium|hydrogenii]] [[atomus|atomis]] (<chem>H2</chem>) constans. Infra ea utimur ad varias approximationes pro descriptione structuras electronicas explanandum. [[Isotopus|Isotopomeri]]{{dubsig}} eius sunt <chem>HD,HT,DT,D2,T2</chem>, ubi protonum loco unus vel duo nucleorum [[Deuterium|deuterii]] (<chem>D</chem>) vel tritii (<chem>T</chem>) inveniuntur. In casu duobus protonum distantantia aequilibris inter illos 0.74 [[Ångström (unitas)|Å]] est, aliter ''ca''. 1.4 <math>a_0</math>. Hic numerus ut longitudo ligaminis <chem>H - H </chem> consideratur. Energia necessaria moleculam <chem>H2</chem> in duos atomos <chem>H</chem> detrahendi, aliter energia ligaminis nuncupata et in casu moleculae diatomicae atque energia atomizationis, est 4.747 [[Electronvoltium|eV]] vel ca. 0.175 u.a. (<math>=e^2/a_0</math>). == Protypona structurae electronicae == Ut theoria generalis praescribit, mos cuiusque systematis quanticae (moleculae inclusae) operatore Hamiltoniano{{dubsig}} gubernatur. Hic dihydrogenii est : <math display="block">\hat{H} = - \frac{\hbar^2}{2M}\Delta_{\mathbf{R}_1} - \frac{\hbar^2}{2M}\Delta_{\mathbf{R}_2} - \frac{\hbar^2}{2m}\Delta_{\mathbf{r}_1} - \frac{\hbar^2}{2m}\Delta_{\mathbf{r}_2} + \frac{e^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{R}_2|} + \frac{e^2}{| \mathbf{r}_1 - \mathbf{r}_2|}</math> ::::::::::: <math display="block">- \frac{e^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_1|} - \frac{e^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_2|} - \frac{e^2}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_1|} - \frac{e^2}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_2|} </math>, ubi <math>M</math> — [[massa]] [[proton]]is, <math>m</math> — massa [[Electron|electronis]], <math> \mathbf{R}_i , \mathbf{r}_i </math> — radii-vectores<ref>Caraffa. Elementorum Physicae Pars I §49, §77.1° et seq.</ref> duobus nucleorum ac duobus electronum sunt (<math>i=1,2</math>). <math>\Delta_{\mathbf{\rho}}</math> sunt operatores Laplaciani respectu componentiae<ref>Caraffa. Principia §§30, 33 et seq.</ref> radii vectoris <math>\mathbf{\rho}=(x,y,z)</math>. In hac aequatione terminos cum <math>\Delta_{\mathbf{\rho}}</math>^is repraesentant [[Energia cinetica|energiam kineticam]] nucleorum ac electronum, ceteri termini repraesentant [[Energia potentialis|energias potentiales]] interactionum inter particulas quarum radii vectores in denominatoribus<ref>Caraffa. Elementa Math. Pars I. §5 et seq. </ref> occurrunt/inveniuntur. In energia potentiali terminos positivos (cum signo "+")<ref>Caraffa Elem Math I §73.</ref> respondent viribus repulsivis inter particulas, negativos (cum signo "<math>-</math>")<ref>Caraffa. Elem Math. I §75.</ref> autem viribus attactivis (attractione<ref>Caraffa Elem Phys I § 70.</ref>). In [[:ru:Адиабатическое_приближение|appropinquatione adiabatica]]/[[:la:Chemia quantica#Approximatio Bornis-Oppenheimeri[1]|Bornis-Oppenheimeris]] energia cinetica nucleorum omittitur et solum Hamiltonianus electronicus: <math display="block"> \hat{H}_{el} = - \frac{\hbar^2}{2m}\Delta_{\mathbf{r}_1} - \frac{\hbar^2}{2m}\Delta_{\mathbf{r}_2} + \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{r}_1 - \mathbf{r}_2|} + \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{R}_2|} - \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_1|} - \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_2|} - \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_1|} - \frac{\mathrm{e}^2}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_2|}, </math> consideratur, qui in unitatibus atomicis (<math> m = \mathrm{e} = \hbar = 1 </math>) simplificatur: <math display="block"> \hat{H}_{el} = - \frac{1}{2}\Delta_{\mathbf{r}_1} - \frac{1}{2}\Delta_{\mathbf{r}_2} + \frac{1}{| \mathbf{r}_1 - \mathbf{r}_2|} + \frac{1}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{R}_2|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_1|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_1 - \mathbf{r}_2|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_1|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_2 - \mathbf{r}_2|} . </math> Systema coordinatarum ita selecta potest, quod nuclei (protones) in punctis <math>\mathbf{R}_{1/2}=\mathbf{R}_{l/d}=\mp(R/2,0,0)</math> quiescunt (proton primus in plaga ''laeva'', secundus in plaga ''dextra''), itaque Hamiltonianus electronicus erit functio unicae variabilis <math>R=|\mathbf{R}_d-\mathbf{R}_l|</math> quae est distantia inter nucleos:<math display="block">\hat{H}_{el}(R) = - \frac{1}{2}\Delta_{\mathbf{r}_1} - \frac{1}{2}\Delta_{\mathbf{r}_2} + \frac{1}{R} + \frac{1}{| \mathbf{r}_1 - \mathbf{r}_2|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_l - \mathbf{r}_1|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_l - \mathbf{r}_2|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_d - \mathbf{r}_1|} - \frac{1}{| \mathbf{R}_d - \mathbf{r}_2|} .</math> In communi usu [[Mechanica quantica|mechanicae quanticae]] aequatio Schrödingeri statica<math display="block"> \hat H_\text{el}(R) \Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R) = E_\text{el}(R) \Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R) ,</math>solvenda est quoad functionem <math> \Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R)</math><ref>Hic et supra <math>{\displaystyle {\mathbf {x} }_{j}} </math> sunt coordinatae ''j^simae'' electronis quae vicissim sunt dyades <math>{\displaystyle {\bf {x}}_{j}=({\bf {r}}_{j},s_{j})}</math> compositae tri-dimensionalibus radiis vectoribus <math>{\displaystyle {\bf {r}}_{j}=(r_{xj},r_{yj},r_{zj})}</math>, suppletae additionale variabile <math> {\displaystyle s_{j}} </math> quae est projectio spirulitatis ''j^simae'' electronis respectu alicujus fixi axis coordinatārum.</ref> et valorem <math> E_\text{el}(R) </math> proprias. Quoniam <math> \hat{H}_{el}(R) </math> ab <math> R </math> pendet, aequatio supra singula non est, sed ad quemlibet valorem <math> R </math> solvi debet. == Functiones undariae electronicae == Aequatio () - problema valorum propriorum - accurate<ref>Caraffa Elem. Math. I § 171</ref> solvi non potest. Enim ejus solutione approximata, ex principio variationali<ref>Infra [[Diraciana "un-cus" notatio|notatione "un-cus" Diraciano]] utimur. </ref> <math display="block">\hat H \Psi = E \Psi \Leftrightarrow E = \min_{\Psi,\langle \Psi | \Psi\rangle =1} \langle \Psi | \hat H | \Psi\rangle</math> deducta, utebamur. Inter plurimas solutiones problematis ad minimum functionalis energiae (<math display="inline">E[\Psi]=\langle \Psi | \hat H | \Psi\rangle </math>) in quadam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|subgregatio (mathematica)|subgregatio|en|qid=Q177646}} functionum <math>\Psi_*</math> probariarum<ref>Viz Desessar Volatus ''probativus.''</ref> cujusdam definitam formam habentium<ref>Caraffa Principia § 69</ref>, illa <math>\Psi^{(0)}_*</math> respondens infimi valori <math display="inline">E^{(0)}_*=E[\Psi^{(0)}_*]=\langle \Psi^{(0)}_* | \hat H | \Psi^{(0)}_*\rangle </math>, qui est haud minor (<math>E^{(0)}_*\geqslant E^{(0)} </math>) vero imo valore <math>E^{(0)} </math>, obtento in plena aggregatione functionum <math>\Psi </math>. === Considerationes symmetriae === Functiones probariae <math>\Psi_*</math> convenientes ad usum in problemate pro minimo functionalis energiae certis conditionis symmetriae satisfacere debent. Quia electrones sunt [[Fermion|fermiones]] functiones undariae plurimum electronum antisymmetricae esse debent sub commutatione coordinatarum cujusvis duorum electronum: enim semper <math>\Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R) = -\Psi_\text{el}(\mathbf{x}_2,\mathbf{x}_1|R)</math>. Atque, quioniam Hamiltonianus ab projectionibus spirarum <math> s_1,s_2 </math> electronum non pendet, functio <math> \Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R)</math> ut productum <math display="block">\Psi_\text{el}(\mathbf{x}_1,\mathbf{x}_2|R) = \Phi(\mathbf{r}_1,\mathbf{r}_2|R)\chi(s_1,s_2)</math> functionis radiorum vectorum <math> \Phi(\mathbf{r}_1,\mathbf{r}_2|R) </math> et functionis spirorum <math> \chi(s_1,s_2) </math> repraesentari potest. Notandum est quod quaelibet functio probaria <math>\Psi^{(0)}_*</math> conditiones symmetrias violans<ref>(in)frangans, (ir)rumpans, (ob)turbans </ref> veram functionem propriam <math>\Psi^{(0)}</math> approximare/appropinquare<ref>Caraffa. Principia § 96. </ref> non potest. <u>Functione undaria duobus electronum in forma producti factorum spatialis ac spiralis posita, inde necessario sequitur</u><ref>Caraffa. Elem. Math. II § 37</ref> ipsi factores aut <math> \Phi(\mathbf{r}_1,\mathbf{r}_2|R)</math> symmetricum et <math>\chi(s_1,s_2)</math> antisymmetricum, aut <math>\Phi(\mathbf{r}_1,\mathbf{r}_2|R)</math> antisymmetricum et <math>\chi(s_1,s_2)</math> symmetricum esse sub commutationibus earum variabilium/argumentorum<ref>C.G.J. Jacobi. Fundamenta nova theoriae functionum ellipticarum. 1. </ref>. Variae appropinquationes/formae pro functiounibus probariis<ref>Caraffa. Elem. Math. I § 141.</ref> adhibitae ad varia protypona structurae electronicae ducunt. [[Chemia theoretica#Expositio|Ut dictum est]], functiones undariae moleculae dihydrogenii dupliciter exstructae esse possunt: (i) ut producti antisymmetrizati functionum atomorum separatarum (Moffitt), aut (ii) ut determinantiae ex orbitalibus molecularibus exstructae (Roothaan). ==== Theoria Heitleri-Londonis ==== Ea erat prima theoria quantica structurae electronicae quae interligationem atomorum{{dubsig}} hydrogenii in unam particulam - moleculam dihydrogenii - explanavit.<ref name=":0">Siegfried Flügge ''Practical Quantum Mechanics - Volume 1 and Volume 2'' (Springer, 1971) Problema 163. </ref>^,<ref>''Минкин В. И., Симкин Б. Я. , Миняев Р. М.'' Теория строения молекул: Учеб. пособие для вузов (2-е изд., перераб. и доп.). — <abbr>Ростов н/Д.</abbr>: Феникс, 1997. — 558 с.</ref> Ea atque gregi theoriarum Moffittianarum{{dubsig}} pertinet. Functiones atomorum hydrogenii in hac theoria adhibitae sunt [[Orbitalis atomica|<math>1s</math>-orbitalia]]{{dubsig}} separatarum atomorum hydrogenii quae exacte notae sunt: <math display="block">\varphi(\mathbf{r}) = \sqrt{\frac{\gamma^3}{\pi}} \exp(-\gamma r).</math> Illae ab directione radii vectoris <math>\mathbf{r} </math> non pendent, solum ab ejus longitudine <math>r = |\mathbf{r}| </math>. Quantitas <math>\gamma </math> in libera atomo hydrogenii est <math>a_0^{-1}=1 </math> in unitatibus atomicis (u.a.) quae molecula dihydrogenii formante mutari potest. Hae functiones ad nucleos atomorum hydrogenii (protones) agglutinatae sunt, ita ut: <math display="block">l(\mathbf{r})=\varphi(\mathbf{r}-\mathbf{R}_l), \, d(\mathbf{r})=\varphi(\mathbf{r}-\mathbf{R}_d), </math> (vide supra). Ex functionibus <math>l(r),d(r)</math> functio radiorum vectorum duobus electronum symmetrica respectu eorum commutationis facile exstructa potest, ut: <math display="block">\Phi(1,2|R)=\frac{1}{\sqrt{2(1+S^2)}}[l(1)d(2)+l(2)d(1)],</math> ubi compendii gratia "1" et "2" pro <math>\mathbf{r}_i</math> ipsius <math>i=1,2</math> inserimus; pro <math> S </math> vide infra. Functio antisymmetrica spirarum repraesentatione/appropinquatione () postulata emerget ut: <math display="block">\chi(1,2)=\frac{1}{\sqrt{2}}[\alpha(1)\beta(2)-\alpha(2)\beta(1)],</math>ubi compendii gratia "1" et "2" pro <math>s_i</math> ipsius <math>i=1,2</math> stant et functiones spirulares relationubus <math>\alpha(\pm\frac12)=\begin{cases} 1, & \\ 0 & \end{cases}, \beta(\pm\frac12)=\begin{cases} 0, & \\ 1 & \end{cases}</math> definitae sunt. Supra functio radiorum vectorum <math> \Phi(1,2)</math> in formula pro energia inserenda est, quod praebet: <math display="block"> \mathcal{E} = \int \Phi^*(1,2|R) \hat{H}_\text{el}(R) \Phi(1,2|R) d^31d^32,</math> ubi per <math> d^3 i</math> integratio respectu trium coordinatarum <math> i</math>''^ti'' electronis denotatur. Integratione facta energia approximati status imi emerget <math display="block">\mathcal{E}_{sym}(R) = 2E_{1s} + \frac{1}{R} + \frac{Q(R) + A(R)}{1 + S^2(R) },</math> ubi <math> E_{1s} </math> est energia liberae atomi hydrogenii <math display="inline"> \frac12</math> (dimidiae) unitatis atomicae energiae aequalis. <math>S(R), Q(R), A(R)</math> sunt integralia aliud superpositionis aliud coulombicum aliud permutativum: <math display="block">\begin{array}{lcl} S(R) & = & \int l(1) d(1) d^31 ,\\ Q(R) & = & \int l^2(1)d^2(2) \left[ \frac{1}{r_{12}} - \frac{1}{r_{1d}} - \frac{1}{r_{2l}} \right] d^31 d^32 ,\\ A(R) & = & \int l(1)d(1)l(2)d(2) \left[ \frac{1}{r_{12}} - \frac{1}{r_{1d}} - \frac{1}{r_{2l}} \right] d^31 d^32 , \end{array}</math> ubi <math>r_{12}=|\mathbf{r}_1 -\mathbf{r}_2|,r_{1d} = |\mathbf{r}_1 -\mathbf{R}_d|,r_{2l} = |\mathbf{r}_2 -\mathbf{R}_l| </math>. Integralia <math>Q(R), A(R)</math> homogena non sunt quia contributiones duabus originis continent: unam repulsionis coulombicis electronum inter illos (<math>\propto r_{12}^{-1}</math> cum signo "+"); secundam attractionis electronis in orbitale ad alium atomum agglutinato in nucleo alterius atomi (<math>\propto r_{1d}^{-1}, r_{2l}^{-1}</math> cum signo "<math>-</math>"). Integral coulombicum sic nominatur quia describit interactiones [[Campus electricus|electrostaticas]] vel nebularum electronicarum ope distributionibus <math>l^2,d^2</math> descriptorum inter ipsis vel cum alieno nucleo. Interactiones electronum inter ipsis ab eorum interactionibus cum nucleis discernimus quia in chemia quantica hodierna hae contributiones separatim appropinquantur quod (ad) varias methodos computatrales (ducit) gignit. Specialiter, hodie solum integral repulsionis inter nebulas electronicas <math display="block">J(R) = \int \frac{l^2(1)d^2(2)}{r_{12}} d^31 d^32</math> coulombicum nuncupatur, et termini<ref>Caraffa Principia § 36 et seq.</ref> attractivi <math display="block">V_d(R) = \int \frac{l^2(1)}{r_{1d}} d^31 ; V_l(R) = \int \frac{d^2(2)}{r_{2l}} d^32</math> aequales sunt quia orbitalia <math>l</math> et <math>d</math> quoque pares sunt. Ergo assequimur: <math display="block">Q(R)=J(R)-2V(R),</math> (indices sublinearis omissi). Similiter, hodie solum pars repulsiva <math>A(R)</math>^is <math display="block">K(R) = \int \frac{l(1)d(1)l(2)d(2)}{r_{12}} d^31 d^32</math> ut integral permutativum consideratur. Pars <math>A(R)</math>^is oriens ex attractione ad dexterum nucleum<ref>In expressione sub integrale coordinatae 2^ndi electronis ineunt solum in factore <math>l(2)d(2)</math>, quo integrato subito/immediate multiplicator <math>S(R)</math> infra invenitur. </ref> scribitur ut <math display="block">\int \frac{l(1)d(1)l(2)d(2)}{r_{1d}} d^31 d^32 = S(R) \int \frac{l(1)d(1)}{r_{1d}} d^31 = S(R) T(R) </math> et aequalis pars oriens ex attractione ad nucleum laevum (integral cum <math> r_{2l}^{-1}</math>), ita quod <math display="block">A(R)=K(R)-2S(R)T(R),</math> ubi <math>T(R)</math> integral transmissionis nuncupatur. Generaliter, integralia <math>J</math> et <math>K</math> calculantur integratione respectu coordinatarum duobus electronum at integralia <math>V</math> et <math>T</math> respectu coordinatarum unius electronis. Illa consequenter bielectronica, haec monoelectronica nuncupatur. Notandum est, quod solum integralia monoelectronica <math>V(R) </math> et <math>S(R)T(R)</math> describunt attractionem - i.e. ligationem atomorum in molecula. Aliud attractionem nebulae electronicae laevae ad nucleum dexteram et vice versa; aliud - integral transmissionis - describit attractionem ''densitatis superpositionis'' <math>l(1)d(1)</math> ad nucleis. Hoc maximi momenti est quia describit effectum pure quanticum, nempe quod densitas electronica ad summam densitatum duarum nebularum <math>l^2,d^2</math> non reducitur, sed contributionem supplementariam - supradictam densitatem superpositionis continet. Sine ea ligatio atomorum i.e. formatio moleculae reproduci non potest (vide infra). Integralia nota sunt<ref name=":0" />^,<ref>Г. Гельман (G. Gel’man; Moscow - 23 Oct 1936). ''Квантовая Химия'' [''Quantum Chemistry'' (in Russian)]. ОНТИ, Москва и Ленинград [ONTI, Moscow and Leningrad] (1937), 546 с. [C. 1937 II, 3284] Vertitum a manuscripto teodosice in russicam a J. Golovin, N. Tunitskij, M. Kovner. Liber I seriei “Physica in Monographiis”, emendatus a S. I. Vavilov, I. Ye. Tamm et E. V. Shpolskii. H. Hellmann (Moscow - Mar 1937). ''Einführung in die Quantenchemie'' [''Introduction to Quantum Chemistry'' (in German)]. Deuticke, Leipzig and Wien (1937), VIII + 350 p. [C. A. 31:77371, CAN 31:55845 / C. 1937 II, 1518]. Book review: J. Syrkin, Acta Physicochim. U.R.S.S. 8 (1938) 138-140 Book review: O. Schmidt, Z. Elektrochem. Angew. Phys. Chem. 44 (1938) 284 (DOI: 10.1002/bbpc.19380440415) Book review: Clusius, Angew. Chem. 54 (1941) 156 (DOI: 10.1002/ange.19410541109) Reprint (reproduction vested by Alien Property Custodian): H. Hellmann. Einführung in die Quantenchemie. J. W. Edwards, Ann Arbor, Michigan (1944), VIII + 350 p. [C. A. 38:54585, CAN 38:36665]</ref>, nempe: <math display="block">\begin{array}{lcl} S(R) & = &(1+\varrho+\frac{1}{3}\varrho^2)e^{-\varrho}, \\ V(R) & = & \frac{\gamma}{\varrho}\bigl(1-(1+\varrho)\bigr)e^{-2\varrho}, \\ T(R) & = & \gamma(1+\varrho)e^{-\varrho}, \\ J(R) & = & \frac{\gamma}{\varrho}\bigl(1-(1+\frac{11}{8}\varrho+\frac{3}{4}\varrho^2+\frac{1}{6}\varrho^3) \bigr)e^{-2\varrho}, \\ K(R) & = & \gamma[(\frac{5}{8}-\frac{23}{20}\varrho-\frac{3}{5}\varrho^2-\frac{1}{15}\varrho^3)e^{-2\varrho} + \frac{6}{5}\frac{f(\varrho)}{\varrho}], \\ f(\varrho) & = & S^2(\varrho) \bigl(\ln\varrho + C\bigr) - S^2(-\varrho)E_1(4\varrho) + 2 S(\varrho)S(-\varrho)E_1(2\varrho), \end{array}</math> et <math>E_1</math> exponens integralis est, <math>C</math>^que - constans Euleriana. Supra <math>\varrho=\gamma R</math> posita est - quantitas immensurata - et omnia integralia quae energiam exprimunt (haec praeter <math>S(R)</math>) ejus dimensionem (<math>\mathrm{e}^2a_0^{-1}</math>) habunt. Atque energia singulae atomi hydrogenii <math>E_{\mathrm h} </math> calculata cum orbitali electronico exponentem orbitalem habentem, quae est functio quadratica solum <math>\gamma</math>^ae <math display="block">E_{\mathrm h}(\gamma) = \frac{\gamma^2}{2} - \gamma </math>in unitatibus <math>\mathrm{e}^2a_0^{-1}</math>. Ejusdem minimum respondet valori <math>\gamma = 1</math> quod praebet exactam energiam atomi hydrogenii <math>-\frac{1}{2}</math>. Haec energia est elementum matricum diagonale operatoris Hamiltoniani. Elementum matricum Hamiltoniani dexterae (vel laevae) inter functoines electronicas Supra energia atomi hydrogenii duarum atomarum per integralia supradata exprimitur: <math display="block">\int l(1) \left(-\frac12\nabla_1^2 - \frac{1}{r_{1d}}\right) d(1) d^3 1 = -\frac12\gamma^2S(R)+(\gamma-1)T(R).</math> Energia atomi ut functio <math>\gamma</math>^ae combinata cum integralibus suprascriptis quae sunt functiones lineares in <math>\gamma</math>, itaque energia moleculae dihydrogenii exprimitur ut:<math display="block">-a(\varrho) \gamma + b(\varrho) \gamma^2. </math>Minimizatae respectu <math>\gamma</math>^ae exsistunt:<math display="block">\begin{array}{lcl} \gamma & = & \frac{a(\varrho)}{2b(\varrho)}, \\ E_{\mathrm H_2} & = & \frac{a^2(\varrho)}{4b(\varrho)}. \end{array}</math>Ponendo, primo <math>\gamma=1</math>, ut in atomo hydrogenii libera et optimizando respectu <math>\varrho = R</math> Heitler et London obtinerunt curvam (lineamentum energiae) cum minimo apud <math>R = 0.86 </math> [[Ångström (unitas)|Å]] cujus imum/profunditas 3.14 eV est, quomodo energia atomizationis, aliter energia ligaminis <chem>H-H</chem>, 10% energiae totalis consummat. Optimizatio autem simultanea respectu{{dubsig}} duarum variabilium <math>\gamma, \varrho</math> (ut Wang proposuit<ref>S. C. Wang, ''Phys. Rev.'' 31: 579 (1928); N. Rosen, ''Phys. Rev.'' 38:. 2099 (1931).</ref>) praebet <math>\gamma = 1.166, R=\frac{\varrho}{\gamma}=0.743</math> [[Ångström (unitas)|Å]] et profunditatem/imum fossae potentialis 3.76 eV. Id praebet energiam ligaminis <chem>H-H</chem>, 12% energiae totalis esse. ==== Theoria orbitalium molecularium (van Vleck-Hückel-Mulliken) ==== ==== Protypon simplificatum (Hubbardis) ==== == Notae == <references /> [[Categoria:Composita inorganica]] [[Categoria:Gasia]] [[Categoria:Hydrogenium]] 7dg8w8s76debtl3ebd8jhrwsq16mqmn 0 321580 3988396 3954752 2026-09-16T01:05:07Z LilyKitty 18316 de Constantino II rege Graeciae 3988396 wikitext text/x-wiki [[Imago:Arms of the County of Oldenburg.svg|thumb|Insigne comitatus Oldenburgensis]] {{res|Domus Oldenburgensis}}{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Henricus Praetorius|Henrici Praetorii|d|qid=Q125261615}} [https://books.google.com/books?id=1uRAAAAAcAAJ&q=De+clementia+domus#v=snippet&q=De%20clementia%20domus&f=false De clementia domus Oldenburgensis erga subditos]; Christophorus Andreas de Imhoff, [https://books.google.com/books?id=yxhPjaaiNZMC&q=Domus+Oldenburgensis#v=snippet&q=Domus%20Oldenburgensis&f=false ''De eo quod justum est circa galeam'', Altorfii Noric. 1726, p. 40]. {{lectio|Stemma Oldenburgicum}}, — {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Eggertus Olai filius|Eggerti Olai filii|is|qid=Q925530}}, [https://baekur.is/bok/0f612d93-d8d4-44e8-8011-a04d6df45bc1/0/6/Islandia#page/n5/mode/2up ''Islandia expergefacta ad jubilaeum Daniae et Norvagiae quod in memoriam regiminis stemmatis Oldenburgici…'', Hauniae 1749].|2=Q125261615|3=Q925530}} est [[familia]] [[Dynastia|regnatrix]], quae a [[comes|comitibus]] et [[dux|ducibus]] [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgi]] originem ducit. Ab anno 1448 ad annum 1863 [[Reges_Daniae#Domus_Oldenburgensis|reges Daniae]] fuerunt (et [[Norvegia]]e [[Suecia]]eque, dum illae in [[Unio Calmariensis|unione]] cum Dania fuerunt). Rami iuniores domus Oldenburgensis in [[Russia]] (ut [[Domus_Romanovia#Domus_Romanovia_Holsatiensis_Gottorpensis|domus Romanovia Holsatiensis Gottorpensis]]) annis 1762—1917 regnaverunt et in [[Suecia]] annis 1751—1818 ([[Index_Regum_Sueciae#Domus_regnatrix_Holstein-Gottorp|domus Holstein-Gottorp]]). {{Ancora|Domus Glücksburgensis}}Domus Glücksburgensis{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=[[Ioannes Gustavus Droysen]], [https://books.google.com/books?id=VHO_eAUIvPgC&q=Glücksburgensis#v=snippet&q=Glücksburgensis&f=false ''De succedendi lege haeredibusque legitimis in regno Daniae'', Ienae 1851, p. 4]; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Claudius Fleury|Claudii Fleury|fr|qid=Q929742}} [https://books.google.com/books?id=m6YAAAAAcAAJ&q=Glücksburgensis#v=snippet&q=Glücksburgensis&f=false ''Historia Ecclesiastica. Vol. LXXI. Ab anno Christi 1721. usque ad annum 1724.'', Augustae Vindelicorum 1783, p. 449].|2=Q929742}}, qui in [[Reges_Daniae#Domus_Glücksburgensis|Dania ab anno 1863]] et in [[Hacon VII|Norvegia ab anno 1905]] regnat, in [[Index_regum_praesidumque_Graeciae#Regnum|Graecia autem annis 1863—1974]] regnavit, etiam ramus domus Oldenburgensis est; e ramo Graeco et [[Constantinus II (rex Graecorum)|Constantinus II]] et [[Carolus III]] rex Britanniarum cum familia ortus est. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes biographici}} {{DEFAULTSORT:Oldenburgensis, domus}} [[Categoria:Domus regnatrices]] [[Categoria:Historia Europae]] g20u76sca0cgw90kd6elctgoagljnhd 4 322505 3988115 3987959 2026-09-15T12:58:33Z MediaWiki message delivery 62628 /* Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon */ nova pars 3988115 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1= Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet. Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]]. }} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == {{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}} Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|disputatio]])</bdi> 17:11, 23 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 Iunii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iulii 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 Iulii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 10 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:02, 17 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 24 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31 Augusti 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7 Septembris 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14 Septembris 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' * You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}. * If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': * Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Septembris 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> 5784gmc3gp8h2etrtw8nrdc85a2kn1z 0 324161 3988493 3956237 2026-09-16T09:35:39Z ~2026-49405-65 214731 3988493 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Fideyorus}},<ref>“Interea copias majores Fideyorus contraxerat”; ''Historiae Societatis Iesu pars quinta. Tomus posterior ab anno Christi 1591. ad 1616'' (Romae, 1710): 659 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Iesu_pars_quinta_To/GXkDJo6UFLIC?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyorus&pg=PA659&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Fideyorius}},<ref>“Evasit & Fideyorius: Taicosamæ Patris Imperium perfido Tutori Dayfusamę, fugâ relinquens”; Iacobus Damianus, ''Synopsis primi saeculi Societatis Iesu'' (Tornaci Nerviorum, 1641): 324 [https://www.google.it/books/edition/Synopsis_primi_saeculi_Societatis_Iesu/pzkVAAAAQAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyorius&pg=PA324&printsec=frontcover].</ref> seu {{res|Findeyorus}},<ref name=":0">“Moriens [Taico] heredem imperij Findeyorum, imbecillâ ætate reliquit, sub quatuor administratoribus”; ''Mortes illustrae et gesta eorum de Societate Iesu'' (Romae, 1657): 275 [https://www.google.it/books/edition/Mortes_illustres_et_gesta_eorum_de_Socie/eXO7YQs-X3IC?hl=it&gbpv=1&dq=heredem+imperij+Findeyorum&pg=PA275&printsec=frontcover].</ref> sive etiam {{res|Fideyori}} (indeclinabile)<ref name=":2">“Voluit Cubosama senior, a Fideyori Taicosamæ filio, visitari novuum Cubo, sed mater eius Mandocorasamia nequaquam consentire voluit”; Franciscus Pasius, ''Relatio Historica Rervm In Iaponiae Regno Gestarvm Anno Domini 1603. 1604. 1605. & parte 1606. Ternis annuis litteris comprehensa'' (Moguntiae 1610): 6 [https://www.google.it/books/edition/Relatio_Historica_Rervm_In_Iaponiae_Regn/9R9oAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Mandocorasamia&pg=PA131&printsec=frontcover].</ref><ref name=":1">“Anno salutis nostræ 1598, moriens Taicosama Iaponiae totius Imperator filium relinquit puerum, eumque sui regni nominavit hæredem, is Fideyori dicebatur”; ''De Christianis apud Iaponios triumphis'' (1623): 372.</ref> atque {{res|Findeyori}}<ref>“Hunc apparatus nemo non credidit in Findeyori superioris Imperatoris Taico filium”; Nicolaus Trigautius, ''Rei christianae apud Iaponios commentarius ex litteris annuis Societatis Iesu annorum 1609. 1610. 1611. 1612. collectus'' (Augustae Vindelicorum, 1615): 5 [https://www.google.it/books/edition/Rei_christianae_apud_Iaponios_commentari/TDruEJwfNq0C?hl=it&gbpv=1&dq=Findeyori+filius&pg=PA5&printsec=frontcover].</ref> ([[Iaponice]] 豊臣 秀頼 ''Toyotomi Hideyori,'' natus [[28 Augusti]] [[1593]]; mortuus [[Ozaca|Ozacae]] [[4 Iunii]] [[1615]]), fuit [[daimyo]] [[Iaponia|Iaponensis]], filius atque heres [[Taicosama|Taicosamae]] (''Toyotomi Hideyoshi''). In ludo scaenico Theodisco de [[Ignatius de Loyola|Ignatio de Loyola]] [[Franciscus Xaverius|Franciscoque Xaverio]], Fideyorus appellantur 'Findeorizama' (''Hideyori-sama'', 'dominus Hideyori').<ref>“Findeorizama, Regis Filiolus”; ''[https://www.google.it/books/edition/Summarischer_Inhalt_der_Comoedien_und_Tr/CS08AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=ficharadonus&pg=PA13&printsec=frontcover Summarischer Inhalt der Comoedien und Triumph von dem Heyligen Ignatio de Loyola und Franciscus Xaverius]'' (Ingolstadii, 1622).</ref> == Biographia == Anno 1593 natus, Fideyorus erat secundus filius Taicosamae atque secundae uxoris eius Yodo-dono (nepos [[Nobunanga|Nobunangae]], quae ob dignitatem appellatur [[Mandocorasamia]] e titulo honorifico ''Mandokoro-sama'').<ref name=":2" /> Taicosama Hideyoshi nepotem atque heredem familiae [[Toyotomi Hidetsugu]] (iam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|quambacus||ja|qid=Q1199966}}) in exilium apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mons Kōya|montem Kōya|ja|qid=Q535065}} misit, ubi compulsus est facere mortem voluntariam [[Samuraeus|samuraeorum]] (vulgo ''[[seppuku]]'');<ref>Aloysius Frois, ''Nova Relatio Historica De Statu Rei Christianæ In Iaponia, et de Quabacundoni, hoc est, Monarchæ Iaponici trucidatione, binis Epistolis'' (Moguntiae, 1598): 7-8 [https://www.google.it/books/edition/Nova_relatio_historica_de_statu_rei_chri/hV9TAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=quabacundoni+meacenfem+coraiana&pg=PA7&printsec=frontcover].</ref> igitur Fideyorus novus heres familiae factus est. Propinqui quambaci trucidati sunt [[Meacum|Meaci]], inter alios 31 mulieres nonnullosque [[Puer|pueros]]. Mortuo Taicosama, anno 1598, quinque [[Diadochi Taicosamae|diadochi]] (inter alios [[Ieiasus]], dux familiae [[Tokugawa|Tokugawarum]]) ut nationis administratores electi sunt, quia heres Fideyorus puer quinque annos natus erat.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Anno 1600, Ieiasus alios duos diadochos Taiconis ([[Ukita Hideie]] atque [[Maeda Toshiie]]) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proelium in campo Sekigahara|proelio in campo Sekigahara|ja|qid=Q234188}} vicit, atque Fideyorus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sen-hime||ja|qid=Q1147080}} (“principissa Sen”) nepotem Ieiasi septem annos natam, uxorem duxit anno 1603.<ref>“e di più parve che fermasse la pace col legame del matrimonio, havendo dato a Fideyori la nipote del Rè di Yendo”; ''Lettere annue del Giappone'' (1621): 4.</ref> Postea, anno 1612 circa, Ieiasus Daifusama, qui titulum [[Sciogunus|scioguni]] filio [[Fidetadda Xogunsama|Fidetadda]] cessaverat, restituit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hōkō-ji||ja|qid=Q1045971}}, templum Meacense [[Daibundus|Daibundo]] dicatum (e vocabulo Iaponico 大仏, ''Daibutsu'', “Magnus [[Butta]]”),<ref>“''Daibundum'': The term comes from the Japanese ''daibutsu'' ('great Buddha')”; [[Accius Watanabeus]], ''Japan on the Jesuit Stage. Two 17th-Century Latin Plays with Translation and Commentary'' (2022): 54 [https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=daibundum+daibutsu&pg=PA54&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref> cuius restitutio initium habuerat Taicosama duce. Tamen, apud [[Campana|campanam]] ex [[Aes (mixtura)|aëre]] a Fideyoro conflata, legebatur [[inscriptio]] quae Daifusamae iudicium dissimulatum adhibebat.<ref>“[...] che facesse rifondere la campana la quale haveva fuso per Daibut, e cassasse le lettere, in cui si faceva più honorata mentione di Taicò, e di Fideyori, che di Daifù”; ''Lettere annue del Giappone...'' (1621): 7.</ref>[[Fasciculus:Stele in place of Yododono and Toyotomi Hideyori’s suicide.JPG|thumb|Locus ubi Fideyorus ac mater eius [[mors voluntaria|mortem voluntariam]] petiverunt, [[castrum Ozacae|Ozacae]] situs.]] Hoc [[casus belli]] contra filium Taiconis fuit, atque Daifusama eum profectum esse e [[castrum Ozacae|castro Ozacae]] iussit. Quoniam Fideyorus recusavit, copiae Tokugawarum, Fidetadda Xogunsama duce, urbem Ozacae obsidione clauserunt, mensibus hiemalibus anni 1614.<ref>''De Christianis apud Iaponios triumphis...'' (1623): 372-373.</ref> Obsidio Tokugawarum irrita est, atque [[Indutiae|indutias]] cum Fideyoro signata sunt,<ref>''De Christianis apud Iaponios triumphis...'' (1623): 374.</ref> sed, subsequente anno, Fidetadda hostilia resumpsit. Die 5 Iunii, Fideyorus atque mater Mandocorasamia mortem voluntariam fecerunt. Filius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Toyotomi Kunimatsu|Kunimatsu|ja|qid=Q909985}}, octo annos natus, [[Percussio securi|capite truncatus]] fuit; filia Naa-hime (“principissa Naa”), septem annos nata, apud [[templum]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Kamakura|Kamakuraense|ja|qid=Q200267}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tōkei-ji||ja|qid=Q536925}} missa est, ubi [[monacha]] se fecit atque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tenshū-ni||ja|qid=Q10874819}} nomen religiosum adsumpsit: sic imperium familiae Toyotomi finem habuit. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Historia Iaponiae]] == Bibliographia == * ''[https://www.google.it/books/edition/Lettere_annue_del_Giappone_China_Goa_et/FCa8G1_dgP0C?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyori+morte&pg=PA4&printsec=frontcover Lettere annue del Giappone, China, Goa, et Ethiopia]'' (Neapoli, 1621): 3-26. {{Ling|Italice}} * Nicolaus Trigaultius, ''[https://www.google.it/books/edition/De_Christianis_apud_Iaponios_triumphis_s/M_3dynNC9EQC?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyori+mors&pg=PA372&printsec=frontcover De Christianis apud Iaponios triumphis sive de gravissima ibidem contra Christi fidem persecutione exorta anno MDCXII usque ad annum MDCXX libri quinque]'' (Monachii, 1623): 372-377. * ''[https://www.google.it/books/edition/Novelle_galanti/aXIPAAAAQAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Fidery&pg=PA294&printsec=frontcover Novelle galanti, dilettevoli ed istruttive, trasportate dal francese]'' (Venetiis, 1753): 195-299. {{Ling|Italice}} * Leonardus Cacciatore, ''[https://www.google.it/books/edition/Nuovo_atlante_istorico/TzFAAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=fide-nobu&pg=PA389&printsec=frontcover Nuovo atlante istorico, Volume 3]'' (Florentiae, 1833): 389-390. {{Ling|Italice}} * Hyacinthus Orfanell, ''[https://palabradeclio.com.mx/src_pdf/sucesos.pdf Sucesos de la Christianidad de Japón 1602-1620. Historia eclestiástica de la entrada de la Orden de los Predicatores]'' (2024): 174-178, 185-186. {{Ling|Hispanice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Toyotomi Hideyori|Fideyorum}} {{Fontes biographici}} {{Lifetime|1593|1615}} [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] [[Categoria:Incolae Iaponiae]] bxzroy05mipksa6zhygu7fdfhqoqg7t 3 324272 3988319 3953637 2026-09-15T20:28:15Z Grufo 64423 Nomen paginae mutatum est 3988319 wikitext text/x-wiki <!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3944079 hic incipit -->== Salve, Pseudo-philodoxia! == Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Pseudo-philodoxia|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle. Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias: * [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ([[Fasciculus:Flag of Catalonia.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ca|ca]], [[Fasciculus:D-A-CH Flag.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/de|de]], [[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/es|es]], [[Fasciculus:Bandiera de Interlingua.svg|24px]]&nbsp; [[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ia|ia]], [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/it|it]], [[Fasciculus:Flag of Russia.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ru|ru]], [[Fasciculus:Flag of Romania.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/ro|ro]], [[Fasciculus:Flag of Norway.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/no|no]], [[Fasciculus:Flag of the Philippines.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/tl|tl]], [[Fasciculus:Flag of Esperanto.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Ops nexusque usoribus novis/eo|eo]]) * [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ([[Fasciculus:Flag of Catalonia.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/ca|ca]], [[Fasciculus:English language.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/en|en]], [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/es|es]], [[Fasciculus:Flag of Philippines.svg|28px]]&nbsp;[[Vicipaedia:De orthographia/tl|tl]]) * [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum) * [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] * [[Lexica Neolatina]] * [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]] * [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ([[Fasciculus:Flag of Catalonia.svg|24px]]&nbsp;[[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum/ca|ca]]) * [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]] * [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]] Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe. In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finit --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:26, 7 Aprilis 2026 (UTC) :Multas habeo gratias egomet! :Lexi quod classicali cum Latinitate debet scribere documenta (sed vocabula mediaevalis Latinitatis possumus uti, quando necesse est---et praesumerem, quod etiam vocabula Euleriana vel Gaussiana possumus, quando de eis rebus versatur in quo ii scripserunt)? Annon? Et, quandoquidem differentiae sunt stilorum inter Latinam unius et alius temporis, utrum extat pagina hac in Vicipaedia quod legens possim ad priscam Latinitatem conformare mea contributa?--03:44, 7 Aprilis 2026 (UTC) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:44, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::Heume, oportet meum nomen esse "pseudo-philodoxias" (masculinum, in declensione prima), sed ita stultus eram, ut latebat mihi. Sed certe, minime "offensus" (ut ita dicam) ero, si aliquis hoc nesciat. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:48, 7 Aprilis 2026 (UTC) == [[Topologia copiarum punctorum]] == Fontes habemus qui “classem” dicunt (non “copiam”). Vide: * {{Nexus ad caput|Disputatio:Aggregatio (mathematica)|Die 7 Aprilis 2026 — Estne haec pagina ad “Classis (mathematica)” movenda?}} * {{Nexus ad caput|Disputatio:Theoria classium|Fons tituli? copia vs. classis?}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:35, 7 Aprilis 2026 (UTC) :Sic. Quod difficile erat est evitandum usus vocabulorum "copia copiae" vel similium. Iosephus Peano autem utitur "aggregatio" pro "classis". Fortasse melius est uti e.g. "Sit <math>\mathcal{O}</math> aggregatio omnium classium punctorum"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:43, 7 Aprilis 2026 (UTC) :: “Sit <math>\mathcal{O}</math> aggregatio omnium classium punctorum” est bene intelligibilis (sed cave accumulationem plurium genitivorum! Latinis non placebat). In Peano [https://archive.org/details/arithmeticespri00peangoog/page/n16/mode/2up legitur] “classis, sive entium aggregatio”. Incommodum mihi videtur esse hoc, quod si “classem” pro Anglico “[[:en:Set (mathematics)|set]]” eligimus, quid erit nobis pro Anglico “[[:en:Class (set theory)|class]]” eligendum? Vicipaedianus/a [[Usor:Oracle of Truth|Oracle of Truth]] hoc [[Disputatio:Theoria classium#c-Oracle of Truth-20250601204800-Grufo-20250601192800|proposuit]]: ::* [[:en:Set (mathematics)]] → “classicula” ::* [[:en:Class (set theory)]] → “classis” :: Mihi videtur esse bona excogitatio, attamen adhuc paginā “[[:en:Class (set theory)|class]]” caremus, ergo pro tempore “classis” tantum Anglicum “set” indicare potest. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 05:56, 7 Aprilis 2026 (UTC) :::Intelligo; gratias habeo. Quomodo autem movere paginam a "topologia copiarum punctorum" ad "topologiam classium punctorum"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:58, 7 Aprilis 2026 (UTC) :::: Sive nexum “Movere” apud marginem dexterum paginae “[[Topologia copiarum punctorum]]” invenis, sive {{Nexus cum parametris | wpReason = Locus opportunior | prefix = | wpNewTitle = Topologiam classium punctorum | 1 = Special:MovePage/Topologia copiarum punctorum | 2 = hunc nexum }} sequi potes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:02, 7 Aprilis 2026 (UTC) :::::Gratias habeo pro nexu, sed mirum est quod abest hic nexus, quem dixisti, ab hoc margino. Tantum adsunt "General,Nexus ad paginam,Nuper mutata annexorum,Fasciculum imponere,Nexus perpetuus,De hac pagina,Hanc paginam citare,Get shortened URL,Switch to legacy parser,Report visual bug ,Add interlanguage links,Imprimere vel exportare,Librum creare,Paginam prehendere formá PDF,Forma impressibilis". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 06:08, 7 Aprilis 2026 (UTC) :::::Oh, intelligo: "non licet" mihi "hanc paginam movere", quia "non licet… paginas movere", ut dixit Vicipaedia. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 06:10, 7 Aprilis 2026 (UTC) :::::: Fortasse tibi nondum sunt satis recensiones ut tibi liceat paginas movere? Ego feci. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:14, 7 Aprilis 2026 (UTC) :@[[Usor:Grufo|Grufo]] Gratias ago multas pro recensione tua bibliographicali. Quod mihi adhuc obstat, est quod Luae-functio "Sfn", per quam possit referre fonti in textu, videtur abesse. Etenim quaesivi aliis in paginis, et non utitur, nescio qua ratione. Fortasse possum vertere in Latinam Vicipaediam?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 18:32, 7 Aprilis 2026 (UTC) :: Vide [[Specialis:Diff/3953635/3953636|ultimam emendationem meam]]: nunc scribere potes <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref>{{qc|Viro et al., 2008}}, p. XXX.</ref></syntaxhighlight> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:38, 7 Aprilis 2026 (UTC) idvrxgoti1gbyifjl5fmg17qpaa3mxn 0 324460 3988161 3988067 2026-09-15T14:53:46Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3988161 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Olim sudor Herculis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXIII reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1a.}}Olim sudor Herculis, monstra late conterens, pestes orbis auferens, claris longe titulis enituit; sed tandem defloruit fama prius celebris, cecis clausa tenebris, Ioles illecebris Alcide captivato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1b.}}Hydra damno capitum facta locupletior, omni peste sevior, reddere sollicitum non potuit, quem puella domuit. iugo cessit Veneris vir, qui maior superis celum tulit humeris Atlante fatigato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Caco tristis halitus et flammarum vomitus vel fuga Nesso duplici non profuit; Geryon Hesperius ianitorque Stygius, uterque forma triplici non terruit, quem captivum tenuit risu puella simplici. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Jugo cessit tenero, somno qui letifero horti custodem divitis implicuit, frontis Acheloie cornu dedit Copie, apro, leone domitis enituit, Thraces equos imbuit cruenti cede hospitis. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Antei Libyci luctam sustinuit, casus sophistici fraudes cohibuit, cadere dum vetuit; sed qui sic explicuit lucte nodosos nexus, vincitur et vincitur, dum labitur magna Iovis soboles ad Ioles amplexus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Tantis floruerat laborum titulis, quem blandis carcerat puella vinculis. et dum lambit osculis, nectar huic labellulis Venereum propinat; vir solutus otiis Venereis laborum memoriam et gloriam inclinat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Sed Alcide fortior aggredior pugnam contra Venerem. ut superem hanc, fugio; in hoc enim prelio fugiendo fortius et melius pugnatur, sicque Venus vincitur: dum fugitur, fugatur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Dulces nodos Veneris et carceris blandi seras resero, de cetero ad alia dum traducor studia. o Lycori, valeas et voveas, quod vovi: ab amore spiritum sollicitum removi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat.<ref name="Carminamatoria56-70" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] adscriptum, exemplum praeclarum est poësis [[Goliardia|goliardicae]] ubi [[mythologia]] classica cum argumentis eroticis miscetur. Per seriem [[Labores Herculis|laborum]] [[Hercules|Herculis]] (sicut clades [[Hydra Lernaea|Hydrae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cacus|Caci|en|qid=Q754686}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Geryon|Geryonis|en|qid=Q86805}}), poëta demonstrat quomodo [[heros]] invictus, qui caelum umeris sustinuit, tandem ab amore [[Iole|Ioles]] domitus sit. Carmen [[Allegoria|allegorice]] docet [[Venus (dea)|Venerem]] fortissimos viros vincere posse, famam eorum obscurantem.<ref name="Carminamatoria56-70" /> In parte finali, poëta modum proponit quo haec servitus vitari possit: non vi, sed fuga (“dum fugitur, fugatur”), concludens cum vale dicto ad Lycoridem et reditu ad studia severiora. Structura metrica cum strophis et responsorio (refrain) ad usum musicum et rhythmicum spectat, memoriam gloriamque laborum carnali voluptate vinci ostendens.<ref name="Carminamatoria56-70" /> == Investigatio palaeographica musica == Analysim paleographicam carminis—quod est sequentia sive conductus in quattuor paribus stropharum cum carmine intercalari distributus—fontes manu scripti varii et praestantissimi praebent. Inter codices maximi momenti enumerantur Codex Buranus ([[Bibliotheca publica Bavarica]], Clm 4660), codex Cantabrigiensis (Corpus Christi College, Ff.1.17.1), necnon codex Florentinus (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1), qui hoc carmen cum notis musicis servant. Ex parte graphica, melodia eandem structuram pro binis strophis sequitur, dum carmen intercalare post unamquamque stropham repetitur. Notatio in his libris manu scriptis, praesertim in codice Florentino et Cantabrigiensi, systema neumularum exhibet quae cursum melodiae regunt. Inest huic carmini motus quidam qui plerumque binarius sive trochaicus videtur, ubi neumae binis sonis compositae, sicut clives, saepissime in ictibus fortioribus rhythmicis collocantur. Distinctio quaedam in tertia stropha animadvertitur, ubi quattuor versus priores structuram ternariam praebent, contra reliquam textus partem quae nuclei quattuor syllabarum sequitur.<ref name="examen-apium-cb-63">{{Opus | titulus = Olim sudor Herculis (cb 63) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/063olim.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Investigatio melismatum in hoc conductu momentum habet, sicut in melismate introductorio patet, quod est elementum palaeographicum densum et ad interpretationem rhythmicam necessarium. Quamvis melodiae quattuor stropharum inter se structuras recurrentes non plane demonstrent, macrostructurae internae ex congruentia inter textum poëticum et notationem musicam oriuntur. Haec elementa palaeographica non solum altitudinem sonorum, sed etiam pondus syllabarum et modum prolationis indicant, item ut in studiis de [[notatio musica|notatione]] [[Schola Nostrae Dominae|Nostrae Dominae]] vel in fragmentis Oxoniensibus (Bodleian Library, Auct.6Q.3.17) observari potest, ubi fragmenta amensuralia vel modalia diversas traditiones exscribendi testantur. Insuper [[glossa]]e marginales, ut illa in codice B reperta, nexum inter disciplinam moralem et usum musicum in contextu clericali [[saeculum 13|saeculi XIII]] sublineant.<ref name="examen-apium-cb-63" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] qdr5rz8vac0qgzvkjwj0sabti54akox 3988162 3988161 2026-09-15T14:57:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3988162 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Olim sudor Herculis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXIII reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1a.}}Olim sudor Herculis, monstra late conterens, pestes orbis auferens, claris longe titulis enituit; sed tandem defloruit fama prius celebris, cecis clausa tenebris, Ioles illecebris Alcide captivato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1b.}}Hydra damno capitum facta locupletior, omni peste sevior, reddere sollicitum non potuit, quem puella domuit. iugo cessit Veneris vir, qui maior superis celum tulit humeris Atlante fatigato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Caco tristis halitus et flammarum vomitus vel fuga Nesso duplici non profuit; Geryon Hesperius ianitorque Stygius, uterque forma triplici non terruit, quem captivum tenuit risu puella simplici. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Jugo cessit tenero, somno qui letifero horti custodem divitis implicuit, frontis Acheloie cornu dedit Copie, apro, leone domitis enituit, Thraces equos imbuit cruenti cede hospitis. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Antei Libyci luctam sustinuit, casus sophistici fraudes cohibuit, cadere dum vetuit; sed qui sic explicuit lucte nodosos nexus, vincitur et vincitur, dum labitur magna Iovis soboles ad Ioles amplexus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Tantis floruerat laborum titulis, quem blandis carcerat puella vinculis. et dum lambit osculis, nectar huic labellulis Venereum propinat; vir solutus otiis Venereis laborum memoriam et gloriam inclinat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Sed Alcide fortior aggredior pugnam contra Venerem. ut superem hanc, fugio; in hoc enim prelio fugiendo fortius et melius pugnatur, sicque Venus vincitur: dum fugitur, fugatur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Dulces nodos Veneris et carceris blandi seras resero, de cetero ad alia dum traducor studia. o Lycori, valeas et voveas, quod vovi: ab amore spiritum sollicitum removi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat.<ref name="Carminamatoria56-70" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] adscriptum, exemplum praeclarum est poësis [[Goliardia|goliardicae]] ubi [[mythologia]] classica cum argumentis eroticis miscetur. Per seriem [[Labores Herculis|laborum]] [[Hercules|Herculis]] (sicut clades [[Hydra Lernaea|Hydrae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cacus|Caci|en|qid=Q754686}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Geryon|Geryonis|en|qid=Q86805}}), poëta demonstrat quomodo [[heros]] invictus, qui caelum umeris sustinuit, tandem ab amore [[Iole|Ioles]] domitus sit. Carmen [[Allegoria|allegorice]] docet [[Venus (dea)|Venerem]] fortissimos viros vincere posse, famam eorum obscurantem.<ref name="Carminamatoria56-70" /> In parte finali, poëta modum proponit quo haec servitus vitari possit: non vi, sed fuga (“dum fugitur, fugatur”), concludens cum vale dicto ad Lycoridem et reditu ad studia severiora. Structura [[Metrum (poësis)|metrica]] cum strophis et responsorio (''refrain'') ad usum musicum et [[Rhythmus|rhythmicum]] spectat, memoriam gloriamque laborum carnali voluptate vinci ostendens.<ref name="Carminamatoria56-70" /> == Investigatio palaeographica musica == Analysim paleographicam carminis—quod est sequentia sive conductus in quattuor paribus stropharum cum carmine intercalari distributus—fontes manu scripti varii et praestantissimi praebent. Inter codices maximi momenti enumerantur Codex Buranus ([[Bibliotheca publica Bavarica]], Clm 4660), codex Cantabrigiensis (Corpus Christi College, Ff.1.17.1), necnon codex Florentinus (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1), qui hoc carmen cum notis musicis servant. Ex parte graphica, melodia eandem structuram pro binis strophis sequitur, dum carmen intercalare post unamquamque stropham repetitur. Notatio in his libris manu scriptis, praesertim in codice Florentino et Cantabrigiensi, systema neumularum exhibet quae cursum melodiae regunt. Inest huic carmini motus quidam qui plerumque binarius sive trochaicus videtur, ubi neumae binis sonis compositae, sicut clives, saepissime in ictibus fortioribus rhythmicis collocantur. Distinctio quaedam in tertia stropha animadvertitur, ubi quattuor versus priores structuram ternariam praebent, contra reliquam textus partem quae nuclei quattuor syllabarum sequitur.<ref name="examen-apium-cb-63">{{Opus | titulus = Olim sudor Herculis (cb 63) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/063olim.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Investigatio melismatum in hoc conductu momentum habet, sicut in melismate introductorio patet, quod est elementum palaeographicum densum et ad interpretationem rhythmicam necessarium. Quamvis melodiae quattuor stropharum inter se structuras recurrentes non plane demonstrent, macrostructurae internae ex congruentia inter textum poëticum et notationem musicam oriuntur. Haec elementa palaeographica non solum altitudinem sonorum, sed etiam pondus syllabarum et modum prolationis indicant, item ut in studiis de [[notatio musica|notatione]] [[Schola Nostrae Dominae|Nostrae Dominae]] vel in fragmentis Oxoniensibus (Bodleian Library, Auct.6Q.3.17) observari potest, ubi fragmenta amensuralia vel modalia diversas traditiones exscribendi testantur. Insuper [[glossa]]e marginales, ut illa in codice B reperta, nexum inter disciplinam moralem et usum musicum in contextu clericali [[saeculum 13|saeculi XIII]] sublineant.<ref name="examen-apium-cb-63" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] heifob57pz856gkdbpm08tm0gqi1oo7 3988163 3988162 2026-09-15T14:58:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3988163 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Olim sudor Herculis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXIII reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1a.}}Olim sudor Herculis, monstra late conterens, pestes orbis auferens, claris longe titulis enituit; sed tandem defloruit fama prius celebris, cecis clausa tenebris, Ioles illecebris Alcide captivato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1b.}}Hydra damno capitum facta locupletior, omni peste sevior, reddere sollicitum non potuit, quem puella domuit. iugo cessit Veneris vir, qui maior superis celum tulit humeris Atlante fatigato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Caco tristis halitus et flammarum vomitus vel fuga Nesso duplici non profuit; Geryon Hesperius ianitorque Stygius, uterque forma triplici non terruit, quem captivum tenuit risu puella simplici. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Jugo cessit tenero, somno qui letifero horti custodem divitis implicuit, frontis Acheloie cornu dedit Copie, apro, leone domitis enituit, Thraces equos imbuit cruenti cede hospitis. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Antei Libyci luctam sustinuit, casus sophistici fraudes cohibuit, cadere dum vetuit; sed qui sic explicuit lucte nodosos nexus, vincitur et vincitur, dum labitur magna Iovis soboles ad Ioles amplexus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Tantis floruerat laborum titulis, quem blandis carcerat puella vinculis. et dum lambit osculis, nectar huic labellulis Venereum propinat; vir solutus otiis Venereis laborum memoriam et gloriam inclinat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Sed Alcide fortior aggredior pugnam contra Venerem. ut superem hanc, fugio; in hoc enim prelio fugiendo fortius et melius pugnatur, sicque Venus vincitur: dum fugitur, fugatur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Dulces nodos Veneris et carceris blandi seras resero, de cetero ad alia dum traducor studia. o Lycori, valeas et voveas, quod vovi: ab amore spiritum sollicitum removi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat.<ref name="Carminamatoria56-70" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] adscriptum, exemplum praeclarum est poësis [[Goliardia|goliardicae]] ubi [[mythologia]] classica cum argumentis eroticis miscetur. Per seriem [[Labores Herculis|laborum]] [[Hercules|Herculis]] (sicut clades [[Hydra Lernaea|Hydrae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cacus|Caci|en|qid=Q754686}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Geryon|Geryonis|en|qid=Q86805}}), poëta demonstrat quomodo [[heros]] invictus, qui caelum umeris sustinuit, tandem ab amore [[Iole|Ioles]] domitus sit. Carmen [[Allegoria|allegorice]] docet [[Venus (dea)|Venerem]] fortissimos viros vincere posse, famam eorum obscurantem.<ref name="Carminamatoria56-70" /> In parte finali, poëta modum proponit quo haec servitus vitari possit: non vi, sed fuga (“dum fugitur, fugatur”), concludens cum vale dicto ad Lycoridem et reditu ad studia severiora. Structura [[Metrum (poësis)|metrica]] cum strophis et [[Versus intercalaris|responsorio]] (''refrain'') ad usum musicum et [[Rhythmus|rhythmicum]] spectat, memoriam gloriamque laborum carnali voluptate vinci ostendens.<ref name="Carminamatoria56-70" /> == Investigatio palaeographica musica == Analysim paleographicam carminis—quod est sequentia sive conductus in quattuor paribus stropharum cum carmine intercalari distributus—fontes manu scripti varii et praestantissimi praebent. Inter codices maximi momenti enumerantur Codex Buranus ([[Bibliotheca publica Bavarica]], Clm 4660), codex Cantabrigiensis (Corpus Christi College, Ff.1.17.1), necnon codex Florentinus (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1), qui hoc carmen cum notis musicis servant. Ex parte graphica, melodia eandem structuram pro binis strophis sequitur, dum carmen intercalare post unamquamque stropham repetitur. Notatio in his libris manu scriptis, praesertim in codice Florentino et Cantabrigiensi, systema neumularum exhibet quae cursum melodiae regunt. Inest huic carmini motus quidam qui plerumque binarius sive trochaicus videtur, ubi neumae binis sonis compositae, sicut clives, saepissime in ictibus fortioribus rhythmicis collocantur. Distinctio quaedam in tertia stropha animadvertitur, ubi quattuor versus priores structuram ternariam praebent, contra reliquam textus partem quae nuclei quattuor syllabarum sequitur.<ref name="examen-apium-cb-63">{{Opus | titulus = Olim sudor Herculis (cb 63) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/063olim.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Investigatio melismatum in hoc conductu momentum habet, sicut in melismate introductorio patet, quod est elementum palaeographicum densum et ad interpretationem rhythmicam necessarium. Quamvis melodiae quattuor stropharum inter se structuras recurrentes non plane demonstrent, macrostructurae internae ex congruentia inter textum poëticum et notationem musicam oriuntur. Haec elementa palaeographica non solum altitudinem sonorum, sed etiam pondus syllabarum et modum prolationis indicant, item ut in studiis de [[notatio musica|notatione]] [[Schola Nostrae Dominae|Nostrae Dominae]] vel in fragmentis Oxoniensibus (Bodleian Library, Auct.6Q.3.17) observari potest, ubi fragmenta amensuralia vel modalia diversas traditiones exscribendi testantur. Insuper [[glossa]]e marginales, ut illa in codice B reperta, nexum inter disciplinam moralem et usum musicum in contextu clericali [[saeculum 13|saeculi XIII]] sublineant.<ref name="examen-apium-cb-63" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] 81i2fl366osx6xfq0yadtyfvbqqnpss 3988165 3988163 2026-09-15T15:04:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Investigatio palaeographica musica */ 3988165 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Olim sudor Herculis}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXIII reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1a.}}Olim sudor Herculis, monstra late conterens, pestes orbis auferens, claris longe titulis enituit; sed tandem defloruit fama prius celebris, cecis clausa tenebris, Ioles illecebris Alcide captivato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1b.}}Hydra damno capitum facta locupletior, omni peste sevior, reddere sollicitum non potuit, quem puella domuit. iugo cessit Veneris vir, qui maior superis celum tulit humeris Atlante fatigato. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Caco tristis halitus et flammarum vomitus vel fuga Nesso duplici non profuit; Geryon Hesperius ianitorque Stygius, uterque forma triplici non terruit, quem captivum tenuit risu puella simplici. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Jugo cessit tenero, somno qui letifero horti custodem divitis implicuit, frontis Acheloie cornu dedit Copie, apro, leone domitis enituit, Thraces equos imbuit cruenti cede hospitis. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Antei Libyci luctam sustinuit, casus sophistici fraudes cohibuit, cadere dum vetuit; sed qui sic explicuit lucte nodosos nexus, vincitur et vincitur, dum labitur magna Iovis soboles ad Ioles amplexus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Tantis floruerat laborum titulis, quem blandis carcerat puella vinculis. et dum lambit osculis, nectar huic labellulis Venereum propinat; vir solutus otiis Venereis laborum memoriam et gloriam inclinat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Sed Alcide fortior aggredior pugnam contra Venerem. ut superem hanc, fugio; in hoc enim prelio fugiendo fortius et melius pugnatur, sicque Venus vincitur: dum fugitur, fugatur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Dulces nodos Veneris et carceris blandi seras resero, de cetero ad alia dum traducor studia. o Lycori, valeas et voveas, quod vovi: ab amore spiritum sollicitum removi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|(Refl.)}}Amor fame meritum deflorat, amans tempus perditum non plorat, sed temere diffluere sub Venere laborat.<ref name="Carminamatoria56-70" /> }} == Descriptio == Hoc carmen, [[Petrus Blesensis|Petro Blesensi]] adscriptum, exemplum praeclarum est poësis [[Goliardia|goliardicae]] ubi [[mythologia]] classica cum argumentis eroticis miscetur. Per seriem [[Labores Herculis|laborum]] [[Hercules|Herculis]] (sicut clades [[Hydra Lernaea|Hydrae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Cacus|Caci|en|qid=Q754686}}, et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Geryon|Geryonis|en|qid=Q86805}}), poëta demonstrat quomodo [[heros]] invictus, qui caelum umeris sustinuit, tandem ab amore [[Iole|Ioles]] domitus sit. Carmen [[Allegoria|allegorice]] docet [[Venus (dea)|Venerem]] fortissimos viros vincere posse, famam eorum obscurantem.<ref name="Carminamatoria56-70" /> In parte finali, poëta modum proponit quo haec servitus vitari possit: non vi, sed fuga (“dum fugitur, fugatur”), concludens cum vale dicto ad Lycoridem et reditu ad studia severiora. Structura [[Metrum (poësis)|metrica]] cum strophis et [[Versus intercalaris|responsorio]] (''refrain'') ad usum musicum et [[Rhythmus|rhythmicum]] spectat, memoriam gloriamque laborum carnali voluptate vinci ostendens.<ref name="Carminamatoria56-70" /> == Investigatio palaeographica musica == Analysim [[Palaeographia|paleographicam]] carminis—quod est sequentia sive conductus in quattuor paribus stropharum cum carmine intercalari distributus—fontes manu scripti varii et praestantissimi praebent. Inter codices maximi momenti enumerantur Codex Buranus ([[Bibliotheca publica Bavarica]], Clm 4660), codex [[Cantabrigia|Cantabrigiensis]] (Corpus Christi College, Ff.1.17.1), necnon codex [[Florentia|Florentinu]]s (Biblioteca Medicea Laurenziana, Pluteus 29.1), qui hoc carmen cum notis musicis servant. Ex parte graphica, [[melodia]] eandem structuram pro binis strophis sequitur, dum carmen intercalare post unamquamque stropham repetitur. [[Notatio musica|Notatio]] in his libris manu scriptis, praesertim in codice Florentino et Cantabrigiensi, systema [[Neuma|neumularum]] exhibet quae cursum melodiae regunt. Inest huic carmini motus quidam qui plerumque binarius sive [[Trochaeus|trochaicus]] videtur, ubi neumae binis sonis compositae, sicut clives, saepissime in [[Ictus (metricus)|ictibus]] fortioribus rhythmicis collocantur. Distinctio quaedam in tertia stropha animadvertitur, ubi quattuor versus priores structuram ternariam praebent, contra reliquam textus partem quae nuclei quattuor [[syllaba|syllabarum]] sequitur.<ref name="examen-apium-cb-63">{{Opus | titulus = Olim sudor Herculis (cb 63) | contextus = Carmina Burana: ricerche sulla musica | domus editoria = Examen apium | url = https://www.examenapium.it/carmina/0-eds/063olim.html | tempus inspectionis = 2026-04-30 }}.</ref> Investigatio melismatum in hoc conductu momentum habet, sicut in melismate introductorio patet, quod est elementum palaeographicum densum et ad interpretationem rhythmicam necessarium. Quamvis melodiae quattuor stropharum inter se structuras recurrentes non plane demonstrent, macrostructurae internae ex congruentia inter textum poëticum et notationem musicam oriuntur. Haec elementa palaeographica non solum altitudinem sonorum, sed etiam pondus syllabarum et modum prolationis indicant, item ut in studiis de [[notatio musica|notatione]] [[Schola Nostrae Dominae|Nostrae Dominae]] vel in fragmentis Oxoniensibus (Bodleian Library, Auct.6Q.3.17) observari potest, ubi fragmenta amensuralia vel modalia diversas traditiones exscribendi testantur. Insuper [[glossa]]e marginales, ut illa in codice B reperta, nexum inter disciplinam moralem et usum musicum in contextu clericali [[saeculum 13|saeculi XIII]] sublineant.<ref name="examen-apium-cb-63" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] 5hlm38jpqaq3moba685228gl55wx25e 2 325268 3988268 3987792 2026-09-15T17:05:19Z Andrew Dalby 1084 3988268 wikitext text/x-wiki g = scribendum; f = in usu; e = substipula; d = stipula text, basic links; c = stipula text, good bibliography and links; b = short text, good bibliography and links; a = full text, good bibliography and links == Scriptores antiquiores == * [[Ioannes Beale]] a * [[Henricus Wottonius]] a * [[Ioannes Raius]] a * [[Theodorus Mayernius]] a * [[Nicolaus Rigaltius]] a * [[Isaacus Casaubonus]] b * [[Andreas Agnellus]] b * [[Alexander Trallianus]] b * [[Iulianus Dati]] b * [[Petrus Morwen]] b * [[Angelus Trevisanus (legatus)]] b * [[Paulus Neile]] b * [[Ios. Cooper]] b * [[Kenelmus Digbius]] b * [[Lucius Roselli]] b * [[Ricardus Bradley]] c * [[Gulielmus Kitchiner]] c * [[Sancteuremondus]] c * [[Conradus Gesnerus]] c * [[Xenocrates Aphrodisiensis]] c * [[Ioannes Evelyn]] c * [[Petrus Sarmiento de Gamboa]] c * [[Andreas Bernáldez]] c * [[Petrus de Cieza de León]] c * [[Choricius Gazaeus]] c * [[Gao Lian]] c * [[Maturinus Gilbertus]] c * [[Franciscus López de Gómara]] c * [[Alphonsus Henrici de Guzmán]] c * [[Clements Markham]] c * [[Alphonsus de Molina]] c * [[Samuel Hartlibius]] c * [[Gulielmus Gueroult]] d * [[Oribasius]] d * [[Panthaleo de Conflentia]] d * [[Castor Durantes]] d * [[Ioannes Molinaeus (medicus)]] d * [[Rui de Pina]] d * [[Procopius Gazaeus]] d * [[Antonius de Remesal]] d * [[Ioannes Philippus de Lignamine]] d * [[Robertus Boyle]] d * [[Radulphus Austen]] e * [[Garcia de Resende]] e * [[Ricardus Willes]] e * [[Ricardus Eden]] e * [[Ioannes Frampton]] e * [[Antonius Colinus]] f * [[Hannibal Briganti]] f == Eruditi hodierni == * [[Iacobus Diggle]] c * [[Franciscus Goodyear]] c * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] * [[]] == Libri == * [[The Closet of Sir Kenelme Digbie Opened]] b * [[De insulis nuper inventis]] b * [[De medicamentis (Marcellus)]] b * [[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)]] b * [[Crónica del Perú]] c * [[Epistolae duorum amantium]] c * [[In laudem Iustini Minoris]] c * [[Iohannis]] c * [[Syntagma de alimentorum facultatibus]] c * [[Vocabulário da língua de Japão]] c * [[De origine actibusque Getarum]] c * [[De origine actibusque Romanorum (Iordanes)]] c * [[De historia stirpium commentarii insignes]] c * [[Descriptio Sanctae Sophiae]] d * [[Epistolae Abaelardi et Heloisae]] d * [[Pillularium omnibus medicis quam necessarium]] d * [[Summa lacticiniorum]] d * [[Collectiones medicae]] d * [[De orbe novo decades]] d * [[Itinerarium Portugallensium]] e * [[Itinerarium Portugallensium]] e * [[Codex Florentinus]] e * [[Copa (carmen)]] f * [[Acetaria (Evelyn)]] g * [[Petits propos culinaires]] g nxmvd2j7ef2c29s6kmvkuaryftkggfr 0 327260 3988170 3988022 2026-09-15T15:22:03Z Andrew Dalby 1084 3988170 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:creanda/m|es|Diego Hurtado de Mendoza (poeta y diplomático)|Didacus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} poëta et legatus, {{safesubst:creanda/m|es|Luis Hurtado de Mendoza y Pacheco|Ludovicus Furtatus Mendocius|t=2026-09-14 15:38:31}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * Jakob Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus] * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] ltxqdjlcnb145z3vtzoyjx35ixcldi8 3988229 3988170 2026-09-15T16:23:38Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3988229 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus] * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] ky21ghpzgdi3x2fc0t0eqjk3nnekmll 3988259 3988229 2026-09-15T16:56:03Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3988259 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] ((Google Books|Om0WbNSwTGUC}} * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] m061uftol6pth5vba92gyjjfv4wt05l 3988263 3988259 2026-09-15T17:02:43Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3988263 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] ((Google Books|Om0WbNSwTGUC}} (sunt qui "Isaac Bernays", qui "Jakob Bernays" adscribunt) * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] onvp3ptp029n1cvuqiayvmvtn08qeyg 3988266 3988263 2026-09-15T17:03:14Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3988266 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Abbé Loubot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] {{Google Books|Om0WbNSwTGUC}} (sunt qui "Isaac Bernays", qui "Jakob Bernays" adscribunt) * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] lcufxyspa0i36xhw4adf3oh2n155sai 3988284 3988266 2026-09-15T17:35:18Z Andrew Dalby 1084 /* Editiones et versiones */ 3988284 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]] * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:creanda/m|es|Pedro Fajardo y Chacón|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|t=2026-09-14 19:12:51}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:creanda/m|it|Giovanni Ruffo de Theodoli|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|t=2026-09-14 18:42:05}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] {{Google Books|Om0WbNSwTGUC}} (sunt qui "Isaac Bernays", qui "Jakob Bernays" adscribunt) * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] hyplnrxu83rq23rm1vlo9zp6y32hd0r 3988334 3988284 2026-09-15T21:03:52Z Andrew Dalby 1084 + 3988334 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus marescalcusque Franciae, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]<ref>Epistulae 6, 88, 146, 152, 156, 181, 185, 189, cf. 190 (1488-1498)</ref> * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]], [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], Gutterius a Toleto, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:creanda/m|es|Miguel Pérez de Almazán|Michael Perez Almacanus|t=2026-09-15 15:22:04}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)||es|qid=Q2615834}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)||it|qid=Q64779142}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> Aloisius vel Ludovicus Marlianus Mediolanensis regi Carolo protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Inter alias epistulae 361, 516-518, 529, 551, 554, 581, 584, 611 (1507-1518)</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo V magnus cancellarius, Vianesius Albergatus nuntius apostolicus * Francogalli: Theodorus Papiensis regi Francico archiatrus, [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavi: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] pontifex electus == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] {{Google Books|Om0WbNSwTGUC}} (sunt qui "Isaac Bernays", qui "Jakob Bernays" adscribunt) * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] 2xepv9oj96ah53h1g45iysabtvi7dm9 0 328164 3988327 3985499 2026-09-15T20:40:16Z Demetrius Talpa 81729 [[Project:HotCat|HotCat]]: new key for [[Categoria:Delta fluminis]]: "Rheni" 3988327 wikitext text/x-wiki [[Imago:1635 49 Zeel Com Blaeu crop.jpg|thumb|Comitatus [[Zelandia|Zelandiae]] (tabula {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Guilielmus Blaeu|Guilielmi Blaeu|nl|qid=Q520327}}, 1635)]] {{res|Delta Rheni et Mosae}} (vel {{res|Delta Rheni, Mosae et Scaldis}}, [[Nederlandice]] ''Rijn-Maas-Scheldedelta'') est [[delta fluminis|delta]] magnum commune, quod [[Nederlandia]]e partem maiorem occupat. [[Area (geometria)|Aream]] circa 25,347 milia [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Et per se multinoda est, et mutationibus permultis tempore historico quam vi naturali, tam labore humano factis perplexissima facta est. [[Imago:Windmill Zoeterwoude 01.jpg|thumb|Rhenus Priscus in ''Zoeterwoude'']] ==Historia== Tempore [[Imperium Romanum|Romano]] [[Rhenus]] in [[Vacalus|Vacalum]] et Rhenum Inferiorem ([[Nederlandice]] ''Nederrijn'') dividebatur; Vacalus cum [[Mosa]] confluebatur, Rheni autem alveus prinicipalis in [[Mare Germanicum]] influebat apud ''Katwijk aan den Rijn'', ubi nunc [[Rhenus Priscus|Rheni Prisci]] ([[Nederlandice]] ''Oude Rijn'') ostium est. Hic [[Flevum]] oppidum Romanum aedificatum est et in hoc ramo finis Imperii Romani fuisse videtur. Sed et rami alii ad boreoccidentem siti noti sunt; [[Vidrus]] vel [[Vechta]]<ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'', [[Brunsvicum|Brunopoli]] 1972, [https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=611 vol. III, p. 609].</ref> ([[Nederlandice]] ''Vecht'') a Rheno Prisco separabatur, ubi [[Fectio]] castellum Romanum situm erat, haud longe ab [[Ultraiectum|Ultraiecto]] hodierno, et ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|IJ||nl|qid=Q338137}}'' fortasse bracchium Rheni fuit, in mare exiens itinere Canalis Marini Boreali (''Noordzeekanaal'') hodierni. [[Isala]] cum Rheno coniuncta fuisse videbatur (fortasse [[Fossa Drusiana]] a Romanis constructá) et in [[lacus Flevo|lacum Flevonem]] effundebatur, cum mari aliquo modo coniunctum. [[Fossa Corbulonis]] a Romanis constructa est, ut ostium Rheni tunc principale cum ostio [[Mosa]]e coniungeret. [[Imago:Bovenmerwede.jpg|thumb|Pons trans Merividonem Superiorem in Gorinchem]] Medio aevo [[Lecca]]<ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'', [[Brunsvicum|Brunopoli]] 1972, [https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=367 vol. II, p.365].</ref> ([[Nederlandice]] ''Lek''), a Rheno Prisco in laevam partem avertens et ad mare iter brevius faciens, alveus Rheni principalis facta est. Lacus Flevo post [[Inundatio Sanctae Luciae|inundationem Sanctae Luciae]] anno 1287 sinus maris factus est, quod Mare Austrinum ([[Nederlandice]] ''Zuiderzee'') nominabatur (anno 1933 Aggere Claudente, ''Afsluitdijk'', a mari separatum, [[IJsselmeer|mare Isalae]] nunc appellatur). [[Inundatio Sanctae Elisabethae altera]] anno 1421 multas terras ad longum tempus submersit et systema bracchiorum veterum delevit. Tunc [[aestuarium|aestuaria]] lata et longa formata sunt, ut hodierni Flumen Hollandiae Altum (''Hollands Diep''), Amnis Clupearum (''Haringvliet''), ''Volkerak'', Scaldis Orientalis et Occidentalis. Tunc Mosae ostium Amnus Clupearum factus est; quamvis saeculis posterioribus pars Mosae aquae iterum septentrionem versus laboribus humanis deducta est, ut rami aliquot usque ad nunc nomina Mosae his locis servent et ipse ostium principale in [[Portus Roterodami|portu Roterodami]] "Ostium Mosae" (''Maasmond'') appelletur, nunc aqua Mosae in his bracchiis et ostio paene abest, nam saeculo XIX Mosa variis aggeribus et canalibus constructis a Rheno separata est. [[Imago:Map of the annual average discharge of Rhine and Maas 2000-2011 (NL).png|thumb|Defluxus per delta Rheni et Mosae ab anno 2000 ad 2011]] ==Systema hodiernum== Vacalus nunc Rheni bracchium principale est, et duobus itineribus maioribus in mare aquam fert. A loco, unde ante cum Mosa coniungebatur, nomen [[Merivido]]<ref>[https://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatm.html ''Orbis Latinus'', 1909].</ref> (''Merwede'') habet; Merivido Superior in Merividonem Inferiorem borealem et Merividonem Novum australem dividitur. Merivido Novus cum Mosae alveum hodiernum artificiale (''Bergse Maas'') coniunctus in Flumen Hollandiae Altum (''Hollands Diep'') influit, cuius continuatio ad mare Amnis Clupearum est. Merivido Inferior Mosá Priscá (''Oude Maas'') dimissá nomen ''Noord'' accepit; Noord Leccae aquam cum nomine Mosae Novae accepit, et Mosa Nova cum Mosa Prisca in Iter Aquae Novum (''Nieuwe Waterweg'') coniungitur, ad quod [[portus Roterodami]] maximus situs est. Non omnes rami et canales hic numerantur, nam innumerae sunt. [[Imago:Maeslantkering.jpg|thumb|''Maeslantkering'', porta, quae clausa Iter Aquae Novum a tempestatibus marinis defendat]] Hodie 58% aquae Rheni per Iter Aquae Novum in mare influunt, 24% per Amnem Clupearum et 16% per Isalam. Aquae Mosae pars maior per Amnem Clupearum et minor per Iter Aquae Novum it, sed omnis aqua Mosae vix pars decima aquarum in delta collectarum est. [[Imago:Zeehonden, Nationaal park Oosterschelde 08.jpg|thumb|[[Phoca]]e in saepto nationali Scaldis Orientalis]] ==Scaldis== [[Scaldis]], prope ad ostium cuius [[Antverpia]]e portus magnus aedificatus est, aevo Medio alveum principalem in mare aquam ferentem ibi habebat, ubi nunc [[Scaldis Orientalis]] est. Ab eo septentrionem versus ramus avertebat nomine ''Striene'' et cum Mosa coniungebatur. Inundatione Sanctae Elisabethae altera Striene deleta est et ripae eius submersae sunt. [[Inundatio Sancti Felicis]] anno 1530 alveus Scaldua mutavit et aestuaria latissima fecit. Terrae ad ripas Scaldis pedetemptim siccabantur, usque ad annum 1867, cum agger in Kreekrak Scaldim Orientalem a Scaldi prorsus separavit, et [[Scaldis Occidentalis|Scaldim Occidentalem]] ramum principale fecit. Anno 1975 [[Canalis a Scaldi ad Rhenum]] constructus est, qui Scaldim Occidentalem per ''Volkerak'' cum Flumine Hollandiae Alto coniungit; Scaldim autem Orientalem canalis in partes secat, aquam dulcem trans aquam marinam Scaldis Orientalis ferens aggeribus ab utraque parte canalis constructis. Est et aliud iter aquaticum a Volkerak in Scaldim Orientalem. Cum [[Gandavum|Gandavo]] Scaldis Occidentalis canali navibus marinis idoneo coniuncta est. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20180403070227/http://www.geo.uu.nl/fg/palaeogeography/ De delta Rheni et Mosae] * [https://web.archive.org/web/20211129111018/http://eqcharta.ch/index_htm_files/Encyclopedia_Tockner%20et%20al%202009_Rivers%20of%20Europe.pdf Tockner, K.; Uehlinger, U.; Robinson, C. T.; Siber, R.; Tonolla, D.; Peter, F. D. (2009). "European Rivers" (PDF)]. In: Lekens, Gene E. (ed.). Encyclopedia of Inland Waters. Vol. 3. Elsevier. pp. 366–377. [[Categoria:Delta fluminis|Rheni]] [[Categoria:Systema Rheni fluvii]] [[Categoria:Systema Mosae fluminis]] [[Categoria:Systema Scaldis fluminis]] [[Categoria:Geographia Nederlandiae]] jm4eum40mptblf87t2divbis0q1pnj4 0 328462 3988152 3987537 2026-09-15T14:17:25Z ~2026-49405-65 214731 3988152 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Astrida principissa, Domina Ferner}} (nata [[Osloa]]e die [[12 Februarii]] [[1932]]; mortua ibidem die [[11 Septembris]] [[2026]]), fuit ultima [[filia]] superstes [[Olaus V (rex Norvegiae)|Olai V]], [[index regum Norvegiae|regis Norvegiae]], et [[soror]] regis [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi V]]. [[Uxor]] fuit Ioannis Martini Ferner, cui quinque [[liberi|liberos]] peperit. [[Dyslexia]] laborans ipsa, nonnullas societates condidit quae [[puer]]is dyslexia laborantibus auxilium praebeant. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Princess Astrid of Norway|Astridam principissam}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1932|2026|Astrida}} [[Categoria:Incolae Norvegiae]] 0zavp9kisida7e5ilv88r815zwy2v79 0 328547 3988105 2026-09-15T12:29:53Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luneburgum]] 3988105 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luneburgum]] mvqt27e0vgq8f9new3nk5t28fw9mkwd 0 328548 3988106 2026-09-15T12:30:38Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luneburgum]] 3988106 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luneburgum]] mvqt27e0vgq8f9new3nk5t28fw9mkwd 0 328549 3988107 2026-09-15T12:31:12Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luneburgum]] 3988107 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luneburgum]] mvqt27e0vgq8f9new3nk5t28fw9mkwd 0 328550 3988108 2026-09-15T12:31:45Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luneburgum]] 3988108 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luneburgum]] mvqt27e0vgq8f9new3nk5t28fw9mkwd 0 328551 3988110 2026-09-15T12:47:14Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Lütetsburg]] ad [[Lutetsburgum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3988110 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lutetsburgum]] q1p3fpmfe8d00i9f744slymnnv37p57 0 328552 3988114 2026-09-15T12:58:32Z Grufo 64423 Prima adumbratio 3988114 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae per quandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietatem|it|qid=Q3924032}} omnibus suis membris communem definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Omnis classis propria ad aliam aggregationem aut ad aliam classem pertinere nequit et [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non subicitur, quae idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut fiant aggregationes; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellata sunt. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] 590nas4gyz5urkcur8z1ox9l7k4fzxi 3988125 3988114 2026-09-15T13:03:31Z Grufo 64423 3988125 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae per quandam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietatem|it|qid=Q3924032}} omnibus suis membris communem definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Omnis classis propria ad aliam aggregationem aut ad aliam classem pertinere nequit et [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non subicitur, quae idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut fiant aggregationes; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellata sunt. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] 8frctkodsqz4onkv7doc22ovun9o54o 3988169 3988125 2026-09-15T15:20:57Z Grufo 64423 Minora 3988169 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietatem|it|qid=Q3924032}} quadam, omnibus suis membris communem, definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Classis propria elementum alterius classis esse nequit atque [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non consideratur, quia haec tantummodo aggregationes tractant et idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut aggregationes esse possint; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellata sunt. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] 4imdyn5hl8tx6ekns7k1k9py8g191cp 3988354 3988169 2026-09-15T22:10:33Z Grufo 64423 3988354 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietate|it|qid=Q3924032}} quadam, omnibus suis membris communem, definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Classis propria elementum alterius classis esse nequit atque [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non consideratur, quia haec tantummodo aggregationes tractant et idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut aggregationes esse possint; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellata sunt. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] rvlan420parfzxfkntko25okbdud5t5 3988355 3988354 2026-09-15T22:10:54Z Grufo 64423 3988355 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietate|it|qid=Q3924032}} quadam, omnibus suis membris communi, definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Classis propria elementum alterius classis esse nequit atque [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non consideratur, quia haec tantummodo aggregationes tractant et idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut aggregationes esse possint; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellata sunt. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] bojbbad5f665hc0i3yit8ixfa0nyx0m 3988356 3988355 2026-09-15T22:20:04Z Grufo 64423 3988356 wikitext text/x-wiki {{res|Classis}} in [[theoria classium]] est collectio rerum mathematicarum (saepe [[aggregatio (theoria classium)|aggregationum]]) quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proprietas (mathematica)|proprietate|it|qid=Q3924032}} quadam, omnibus suis membris communi, definitur. == Descriptio == Omnes [[aggregatio (theoria classium)|aggregationes]] sunt classes, sed contrarium non semper verum est. Classis quae non est aggregatio {{subres|classis propria}} appellatur. Necesse est inter classem et aggregationem distinguere ad illa paradoxa vitanda quae e ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria rudis classium|rudi theoria classium|en|qid=Q903783}}'' oriuntur, velut, exempli gratia, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paradoxum Russellianum||en|qid=Q33401}}. Classis propria elementum alterius classis esse nequit atque [[Axiomata Zermelo-Fraenkel|axiomatibus Zermelianis-Fraenkelianis]] non consideratur, quia haec tantummodo aggregationes tractant et idcirco theoriam definiunt in qua tales classes non contemplantur. Exemplum autem theoriae quae classes proprias comprehendit est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria classium Neumanniana–Bernaysiana–Gödeliana||en|qid=Q278770}}, in qua notio “classis propriae” axiomatibus definitur, porro classes sunt res fundamentales, atque aggregationes definiuntur illae classes quae elementa sunt alicuius alterius classis. Plures res mathematicae sunt nimis “magnae” ut aggregationes esse possint; quaedam igitur theoria quae classes proprias comprehendat necessaria est in disciplinis quales [[Theoria categoriarum|theoria categoriorum]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|analysis non canonica||en|qid=Q1503766}}. Aliquando verbum “classis” adhibetur synonymum verbi “aggregatio”, praesertim in locutione "[[relatio aequivalentiae|classis aequivalentiae]]". Talis usus ex illo tempore oritur quo classes et aggregationes non tam distinguebantur quam in terminologia hodierna. Revera multae disputationes de “classibus” [[saeculum 19|saeculi XIX]] ad eas pertinebant quae recentiore terminologia “aggregationes” appellantur. == Bibliographia == * {{Opus | cognomen auctoris = Jech | nomen auctoris = Thomas | titulus = Set Theory | annus = 2003 | editio = third millennium | series = Springer Monographs in Mathematics | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag | isbn = 978-3-540-44085-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris = Levy | nomen auctoris = A. | titulus = Basic Set Theory | annus = 1979 | locus = Berlin, New York | domus editoria = Springer-Verlag }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Smullyan | nomen auctoris 1 = Raimundus M. | cognomen auctoris 2 = Fitting | nomen auctoris 2 = Melvinus | titulus = Set Theory And The Continuum Problem | tempus = 2010-09-14 | domus editoria = Dover Publications | isbn = 978-0-486-47484-7 }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Monk | nomen auctoris 1 = Donaldus J. | titulus = Introduction to Set Theory | tempus = 1969-09-14 | domus editoria = McGraw-Hill Book Co. | isbn = 9780070427150 }} {{NexInt}} * [[Aggregatio (theoria classium)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Subclassis (theoria classium)|<>|en|qid=Q3965271}} * [[Theoria classium]] == Nexus externi == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ericus Weisstein|Weisstein, Ericus W.|en|qid=Q168550}}, “[https://mathworld.wolfram.com/SetClass.html Set Class]”, ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MathWorld|<>|en|qid=Q719112}}'' {{Math-stipula}} [[Categoria:Theoria classium]] [[Categoria:Mathematica discreta]] asj4pl149ct926j9dduviabsln9sfra 0 328555 3988131 2026-09-15T13:32:43Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Copia vacua]] ad [[Aggregatio vacua]]: Nomenclatura uniformis 3988131 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aggregatio vacua]] tc5u98fu0zjcxmhbfmxz5huumqm3f1i 0 328556 3988138 2026-09-15T13:48:21Z ~2026-49405-65 214731 Paginam instituit, scribens '{{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ionoschedonus}},<ref name=":1">“In aula Taici agunt duo nepotes Nobunangae, filij Ionoschedoni primogeniti (qui eodem die cum patre occubuerat)”; Ludovicus Frois, ''De Rebus Iaponicis Historica Relatio Eaque Triplex'' (1599): 250 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_Iaponicis_Historica_Relatio_Eaq/6QY8AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ionoschedoni&pg=PA250&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Jonosquedonus}},<ref>“Ille...' 3988138 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Ionoschedonus}},<ref name=":1">“In aula Taici agunt duo nepotes Nobunangae, filij Ionoschedoni primogeniti (qui eodem die cum patre occubuerat)”; Ludovicus Frois, ''De Rebus Iaponicis Historica Relatio Eaque Triplex'' (1599): 250 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_Iaponicis_Historica_Relatio_Eaq/6QY8AAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ionoschedoni&pg=PA250&printsec=frontcover].</ref> vel {{res|Jonosquedonus}},<ref>“Ille [Faxiba] ad occupandum Japoniæ imperium curas intendere: tantisper tamen ambitionem dissimulandam ratus, tutorem se futurum filio Jonosquedoni [...] profitetur”; ''Acta sanctorum quotquot toto orbe coluntur, vel a catholicis scriptoribus celebrantur, quae ex latinis et graecis'' (1863): caput II, 731 [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum_quotquot_toto_orbe_colunt/22n91tzTnNgC?hl=it&gbpv=1&dq=sanxi+chindonis&pg=PA731&printsec=frontcover].</ref> sive {{res|Jonoschedonus}} aut {{Res|Jono Suquendonus}},<ref name=":2">“Nobunanga [...] trucidatus est cum filio Jonoschedono, aut Jono Suquendono, Rege Voaris et Mino”; ''Acta sanctorum quotquot toto orbe coluntur, vel a catholicis scriptoribus celebrantur, quae ex latinis et graecis'' (1863): caput II, 731 [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum_quotquot_toto_orbe_colunt/U5xOAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Jonoschedono&pg=PA731&printsec=frontcover].</ref> vulgo ''Oda Nobutada'' ([[Iaponice]] 織田 信忠'','' natus [[1557]]; mortuus [[21 Iunii]] [[1582]]), fuit [[samuraeus]] [[Iaponia|Iaponensis]], filius primogenitus [[Nobunanga|Nobunangae]]<ref>Petrus Franciscus Xaverius de Charlevoix, ''Histoire et description générale du Japon avec les fastes chronologiques de la découverte du nouveau monde. Enrichie de figures en taille-douce, Volume 3'' (Lutetiae, 1736): 260 [https://www.google.it/books/edition/Histoire_et_description_g%C3%A9n%C3%A9rale_du_Ja/lmZOAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Jono+suquendono&pg=PA260&printsec=frontcover]. {{Ling|Francogallice}}</ref> et pater [[Saburondonus|Saburondoni]] atque [[Oda Hidenori]]. Nomen Latinum "Ionoschedonus" e titulo ''Akita Jō-no-suke'' (秋田城介) ductum est. == Biographia == Oda Nobutada natus est, nomine Kimyōmaru (奇妙丸), in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|provincia Voarii|<>|ja|qid=Q514506}} circiter anno 1557: erat filius primogenitus Odae Nobunangae ac [[Concubinatus|concubinae]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ikoma Kitsuno|<>|ja|qid=Q4327464}}. [[Nutrix]] sua fuit Jotoku-in, filia clientis Nobunangae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Takigawa Kazumasu|<>|ja|qid=Q953624}} (滝川一益). Adulta aetate, primum novum nomen Oda Kankuro Nobushige (織田勘九郎信重) adsumpsit, deinde nomen Nobutada se imposuit. Nel 1567, foedus inter {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|familia Oda|<>|ja|qid=Q1132077}} atque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|familia Takeda|<>|ja|qid=Q1210114}} celebratum est cum [[Desponsatio|desponsatione]] Nobutada atque Matsuhime, filia ducis [[Takedae Xinguen]], sed anno 1572 Xinguen pactum violavit atque invasit regionem orientalem provinciae [[Micava|Micavae]],<ref name=":3">''Lexicon Geographicum in quo Universi Orbis Urbes, Provinciæ, Regna, Maria, & Flumina recensetur'' (Parisiis, 1670): 367 [https://www.google.it/books/edition/Lexicon_Geographicvm_in_qvo_Vniversi_Orb/fWexRyIvl1YC?hl=it&gbpv=1&dq=regnum+iyo+Iaponia&pg=PA367&printsec=frontcover].</ref> a [[familia Tokugawa]] dominata. Tamen, Xinguen morbo mortuus est atque rectio [[Sciogunus|sciogunorum]] [[Ashikaga]] finem habuit. Anno 1580, [[Sacumandonus]], qui gubernabat partem meridionalem Voarii, atque [[Ando Morinari]], triumvir [[Provincia Mini|Mini]], exiliati sunt, igitur dominium a Nobutada administratum expansus est in eorum regionibus. [[Fasciculus:Utagawa Kuniteru II - The Death in Battle of Katsuyori on Mount Tenmoku.jpg|thumb|Pugna apud montem Tenmoku in illustratione ''[[ukiyo-e]]'' ab [[Utagawa Kuniteru II]] picta, anno 1861]] Anno decimo aetatis [[Tenshō]] (1582), Ionoschedonus fecit incursionem in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|provincia Caii|<>|ja|qid=Q858076}}<ref name=":3" /> (territorium familiae Takeda) atque duxit exercitus 50.000 copiarum Mini atque Voarii. Brevi tempore copiae familiae Oda, etiam a ducibus [[Tokugawa Ieyasu|Tokugawa Ieiaso]] [[Hōjō Ujimasa|Hōjōque Ujimasa]] ductae, expugnaverunt castra in parte meridionali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|provincia Xinani|<>|ja|qid=Q289250}}.<ref name=":3" /> Ionoschedonus copias Takeda proelio provocavit apud montem Tenmoku: victi, [[Takeda Katsuyori]] atque filius [[Takeda Nobuyuki|Nobuyuki]] mortem ritualem voluntariam appellatam ''[[seppuku]]'' fecerunt: sic finem habuit familia Takeda. Tamen, eodem anno, cum Nobunanga requieverit apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Honnō-ji|<>|ja|qid=Q626535}}, templum [[Buddhismus|Buddhisticum]] [[Meacum|Meacense]], cliens eius [[Aquecius Mitsuhide]] eum prodidit atque rebellionem contra eum fecit: dux familiae Oda mortem voluntariam petivit.<ref name=":2" /> Eodem die Ionoschedonus fugit apud [[castrum Azuchi]], ubi se occidit. Igitur Saburondonus atque Oda Hidenori patre orbati sunt.<ref name=":1" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Ludovicus de Guzman, ''[https://www.google.it/books/edition/Historia_de_las_misiones_de_la_Compa%C3%B1ia/zG4gQAzpzRsC?hl=it&gbpv=1&dq=Jono+suquendono&pg=PA403&printsec=frontcover Historia de las misiones de la Compañia de Jesus en la India oriental, en la China y Japon desde 1540 hasta 1600]'' (Bilbai, 1891): 403. {{Ling|Hispanice}} * Edmondus Papinot, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6548379d/f575.item Dictionnaire d'histoire et de géographie du Japon]'' (1906): 546. {{Ling|Francogallice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Oda Nobutada|Ionoschedonum}} {{Fontes biographici}} {{Lifetime|1557|1582}} [[Categoria:Milites Iaponiae]] [[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]] 9s48tdmefqbns02cgqm0fq685tvbu2m 0 328557 3988139 2026-09-15T13:49:17Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ionoschedonus]] 3988139 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ionoschedonus]] 279x5gge9pl49fs6rcjdey6sgy3v0xm 0 328558 3988140 2026-09-15T13:49:33Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ionoschedonus]] 3988140 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ionoschedonus]] 279x5gge9pl49fs6rcjdey6sgy3v0xm 0 328559 3988141 2026-09-15T13:50:17Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ionoschedonus]] 3988141 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ionoschedonus]] 279x5gge9pl49fs6rcjdey6sgy3v0xm 0 328560 3988147 2026-09-15T13:58:59Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ionoschedonus]] 3988147 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ionoschedonus]] 279x5gge9pl49fs6rcjdey6sgy3v0xm 1 328561 3988149 2026-09-15T13:59:16Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Attributio extera|Attributio extera]]}} 3988149 wikitext text/x-wiki {{Attributio extera|it|Classe (matematica)|144027928}} toiaex715jpr3r8y3trfvqoarriwga6 0 328562 3988243 2026-09-15T16:36:03Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Aggregatio (theoria classium)]] ad [[Aggregatio (mathematica)]]: Item ut in aliis Vicipaediis 3988243 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aggregatio (mathematica)]] bkfv11irwp2nddxigthuty26egtygbp 1 328563 3988245 2026-09-15T16:36:04Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Disputatio:Aggregatio (theoria classium)]] ad [[Disputatio:Aggregatio (mathematica)]]: Item ut in aliis Vicipaediis 3988245 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disputatio:Aggregatio (mathematica)]] {{De hac redirectione}} af9eddim6u1qnap5wsk65ro6w7vvl40 0 328564 3988283 2026-09-15T17:34:38Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Copia (discretiva)]] ad [[Copia]]: Numquam erit pagina quae “Copia” appellabitur et quae non erit pagina discretiva, ergo notas parenthesis removeo 3988283 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Copia]] {{De hac redirectione}} mf933w8w3ojbdu2wf8l8smind6tnshl 0 328565 3988304 2026-09-15T19:53:17Z Pippobuono 54500 creatio a francica documentatione 3988304 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Granges-sur-Vologne 88.jpg|thumb|upright=0.8|left|Granges-sur-Vologne: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata, cum monumento belli et [[vici conciliabulum|vici conciliabulo]].]] {{res|Granges-sur-Vologne}} est delegata novi [[commune|communis]] [[Granges-Aumontzey]] pars. illud novum commune [[Francia|Francicum]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], e fusione duorum pristinorum communium, [[Aumontzey]] et Granges-sur-Vologne, die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Granges-sur-Vologne {{formatnum:2251}} incolas (anno [[2013]] habebat. == Cives notabiles == * [[Georgius Baumont]] (1885-1974), professor litterarum, bibliothecarius, historicus, hic natus est. * [[Renatus Morel]] (1908-1974), dux Francogallicus, comes liberationis, hic natus et mortuus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Granges-sur-Vologne|Granges-sur-Vologne}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia delegata praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] t1ww39mbi9uakj2mdyfrwy62wlgdilo 3988305 3988304 2026-09-15T19:54:01Z Pippobuono 54500 /* Nexus externi */ cat 3988305 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Granges-sur-Vologne 88.jpg|thumb|upright=0.8|left|Granges-sur-Vologne: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata, cum monumento belli et [[vici conciliabulum|vici conciliabulo]].]] {{res|Granges-sur-Vologne}} est delegata novi [[commune|communis]] [[Granges-Aumontzey]] pars. illud novum commune [[Francia|Francicum]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], e fusione duorum pristinorum communium, [[Aumontzey]] et Granges-sur-Vologne, die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Granges-sur-Vologne {{formatnum:2251}} incolas (anno [[2013]] habebat. == Cives notabiles == * [[Georgius Baumont]] (1885-1974), professor litterarum, bibliothecarius, historicus, hic natus est. * [[Renatus Morel]] (1908-1974), dux Francogallicus, comes liberationis, hic natus et mortuus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Granges-sur-Vologne|Granges-sur-Vologne}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia delegata Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] cjiwy0ufwv2s82j8z80cyc3rzge3z5o 1 328566 3988306 2026-09-15T19:56:52Z Pippobuono 54500 attributio 3988306 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Granges-sur-Vologne|236143882}} k7ehpwt2k3913y1u9ua4mmu3hlrv7xg 0 328567 3988307 2026-09-15T20:01:22Z Bartholomite 116968 nova 3988307 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Aloisius, princeps hereditarius Lichtensteni}} (praenominibus {{res|Aloisius Philippus Maria}}; natus [[Turicum|Turici]] die [[11 Iunii]] [[1968]]), est regens [[Lichtenstenum|Lichtensteni]] et filius [[Iohannes Adam II|Ioannis Adae II]] principis [[uxor]]isque Mariae comitis. Alumnus [[Universitas Salisburgensis|Universitatis Salisburgensis]] est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Alois Philipp, Prince of Liechtenstein|Aloisium princepem}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Anni vitae|1968||Aloisius}} [[Categoria:Alumni Universitatis Salisburgensis]] [[Categoria:Politici Lichtensteni]] [[Categoria:Regentes]] 1zw67lau70kg9sjdw8ylp60gyseondt 3988309 3988307 2026-09-15T20:03:41Z Bartholomite 116968 3988309 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Aloisius, princeps hereditarius Lichtensteni}} (praenominibus {{res|Aloisius Philippus Maria}}; natus [[Turicum|Turici]] die [[11 Iunii]] [[1968]]), est regens [[Lichtenstenum|Lichtensteni]] et filius [[Iohannes Adam II|Ioannis Adae II]] principis [[uxor]]isque Mariae comitis. Alumnus [[Universitas Salisburgensis|Universitatis Salisburgensis]] est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Alois Philipp, Prince of Liechtenstein|Aloisium princepem}} {{Fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Principes Lichtensteni}} {{Anni vitae|1968||Aloisius}} [[Categoria:Alumni Universitatis Salisburgensis]] [[Categoria:Politici Lichtensteni]] [[Categoria:Regentes]] qxf0mfqdmyxyyit5x53nxcvwkrjar67 0 328568 3988308 2026-09-15T20:02:59Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3988308 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Aumontzey 88 église.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aumontzey: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] [[Rosarium (oratio)|Rosarii]] dicata.]] {{res|Aumontzey}} est delegata novi [[commune|communis]] [[Granges-Aumontzey]] pars. Illud novum commune [[Francia|Francicum]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], e fusione duorum pristinorum communium, Aumontzey et [[Granges-sur-Vologne]], die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. Priusquam illi novo communi coniunctum fuisset, Aumontzey 481 incolas (anno [[2013]] habebat. == Civis notabilis == * [[Ioannes Homel]] (1924-2010), pugnator resistentiae, demarchus communis ab anno 1965 ad annum 1995. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aumontzey|Aumontzey}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia delegata Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 69zsywxcyiut93szt6ci60m0ewme5bc 1 328569 3988310 2026-09-15T20:04:48Z Pippobuono 54500 attributio 3988310 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|AUmontzey|238294633}} 1ok9uus6vxz5r7skwr20q4h1fwde5cd 3988315 3988310 2026-09-15T20:13:02Z Pippobuono 54500 typo 3988315 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Aumontzey|238294633}} 4mm01fpzf5n7wmaxs4hk4guno147f0c 0 328570 3988311 2026-09-15T20:08:44Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3988311 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Granges-sur-Vologne église 02.JPG|thumb|upright=0.8|left|Granges-Aumontzey: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata, in Granges-sur-Vologne.]] {{res|Granges-Aumontzey}} est novum [[commune]] [[Francia|Francicum]] {{formatnum:2529}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], quod e fusione duorum pristinorum communium, [[Aumontzey]] et [[Granges-sur-Vologne]], die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Granges-Aumontzey|Granges-Aumontzey}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] g20i0nxr3d5gkodvbjeie61obpllvis 3988312 3988311 2026-09-15T20:11:44Z Pippobuono 54500 +tabula 3988312 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Granges-sur-Vologne église 02.JPG|thumb|upright=0.8|left|Granges-Aumontzey: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata, in Granges-sur-Vologne.]] {{res|Granges-Aumontzey}} est novum [[commune]] [[Francia|Francicum]] {{formatnum:2529}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], quod e fusione duorum pristinorum communium, [[Aumontzey]] et [[Granges-sur-Vologne]], die [[1 Ianuarii]] [[2016]] creatum est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] [[Fasciculus:88218-Granges-Aumontzey-Sols.png|thumb|upright=0.8|Granges-Aumontzey: tabula novi communis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Granges-Aumontzey|Granges-Aumontzey}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] irz7njpjq2vzh5ljm2dxiylc74ew16o 1 328571 3988314 2026-09-15T20:12:31Z Pippobuono 54500 attributio 3988314 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Granges-Aumontzey|238958865}} du50lctw6cg54lwb0qw85jcwe30vrhn 0 328572 3988318 2026-09-15T20:18:03Z Grufo 64423 Redirectionem ad “[[Aggregatio (mathematica)]]” creavi 3988318 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Aggregatio (mathematica)]] bkfv11irwp2nddxigthuty26egtygbp 0 328573 3988321 2026-09-15T20:31:39Z Grufo 64423 Redirectionem ad “[[N-plex]]” creavi 3988321 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[N-plex]] pnv4bdywkk7xwss0r6vrs5mbuzz2ev0 0 328574 3988325 2026-09-15T20:36:18Z Demetrius Talpa 81729 nova 3988325 wikitext text/x-wiki {{in usu}}[[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucrania]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primoin bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''Brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chilense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] mqntym92gm4skaon33w4fhbi7wx0fl5 3988328 3988325 2026-09-15T20:41:02Z Demetrius Talpa 81729 3988328 wikitext text/x-wiki {{in usu}}[[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucrania]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''Brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chilense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] mpwx7svipsgslb912orgo0cszgk9ipn 3988330 3988328 2026-09-15T20:47:33Z Demetrius Talpa 81729 3988330 wikitext text/x-wiki {{in usu}}[[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''Brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chilense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] cwkxzrb7lb8le7zc3wf8fhni6tzg673 3988346 3988330 2026-09-15T21:14:25Z Demetrius Talpa 81729 3988346 wikitext text/x-wiki {{in usu}}[[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Peuce'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctoresantiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense principale (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Geographi Graeci et Romani antiqui saepe delta Istri describunt, sed omnia his locis mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] bb2bcc8x3ttlhk6jya88q9eny353g00 3988352 3988346 2026-09-15T21:17:13Z Demetrius Talpa 81729 3988352 wikitext text/x-wiki {{in usu}}[[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Peuce'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctores antiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Geographi Graeci et Romani antiqui saepe delta Istri describunt, sed omnia his locis mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] ddbgdtznxk3k4ya42hmutdk4xjl53xb 3988353 3988352 2026-09-15T21:50:38Z Demetrius Talpa 81729 3988353 wikitext text/x-wiki [[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Peuce'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctores antiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Geographi Graeci et Romani antiqui saepe delta Istri describunt, sed omnia his locis mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] nhohalm5j96q7h5m2edjac0ls919tmr 3988361 3988353 2026-09-15T22:39:36Z Demetrius Talpa 81729 3988361 wikitext text/x-wiki [[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Pinea'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctores antiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Geographi Graeci antiqui saepe delta Istri describunt ([[Claudius Ptolemaeus]], ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'' III 10, 2; [[Strabo]], VII 3, 15; [[Arrianus]], ''[[Periplus Maris Euxini (Arrianus)|Periplus Ponti Euxini]]'' 24), sed omnia his locis nunc mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] 7474jgw6mjud1ur5u00cwjibut7p0lv 3988362 3988361 2026-09-15T22:49:19Z Demetrius Talpa 81729 3988362 wikitext text/x-wiki [[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Pinea'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctores antiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Anno 1904 Romania in initio bracchii Chiliensis aggerem construxit, quae partem aquae in bracchium Solenense abducat, tunc paene exstinctum; ipsius bracchii Solenensis pars maior nunc in canalem rectum transformata est. Geographi Graeci antiqui saepe delta Istri describunt ([[Claudius Ptolemaeus]], ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'' III 10, 2; [[Strabo]], VII 3, 15; [[Arrianus]], ''[[Periplus Maris Euxini (Arrianus)|Periplus Ponti Euxini]]'' 24), sed omnia his locis nunc mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] bojhpp3vrrrkd5yff1k5wqsnt9yyvas 3988472 3988362 2026-09-16T08:16:58Z Demetrius Talpa 81729 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Pontus Euxinus]] 3988472 wikitext text/x-wiki [[Imago:In Danube Delta.jpg|thumb|Bracchium in delta Danubii]] {{res|Delta Danubii}} vel {{res|delta Istri}} est magnum [[delta fluminis|delta fluviale]], quod [[Danubius]] in [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]] influens format. In [[Romania]] nunc pars eius maior sita est; bracchia borealia confinium Romaniae et [[regio Odessana|regionis Odessanae]] [[Ucraina]]e sunt. [[area (geometria)|Aream]] 4152 [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet. Ab initio delta ad mare circa 150 [[chm]] est. Prope ad Ismael urbem Danubius primo in bracchia dividitur; haec sunt bracchium Chiliense (de Chilia urbe, [[Dacoromanice]] ''brațul Chilia'') et bracchium Tulceanum (de ''Tulcea'', [[Aegyssus|Aegyssi]] urbis nomine hodierno), quod mox in bracchium Solenense (de [[Graece|Graeco]] Σωλήν, nomine prisco Sulinae urbis) et bracchium Sancti Georgii ([[Dacoromanice]] ''brațul Sfântu Gheorghe'') dividitur. Inter haec tria bracchia maiora, Chiliense boreale, Solenense medium et Sancti Georgii australe, alia bracchia minora, lacus, [[Limen (sinus)|limenes]] et paludes siti sunt. Tempore antiquo bracchium principale fuit bracchium Sancti Georgii, quod Graeci Ἱερὸν στόμιον, ''Ostium Sanctum'', nominabant; vel mox bracchium principale bracchium Solenense (antiquitus Καλὸν στόμιον, ''ostium Pulchrum'') factum est. Inter haec ostia insula Πεύκη, ''Pinea'', sita erat, quam [[Apollonius Rhodius]]<ref>IV, 309.</ref> aliique auctores antiqui memorant. Circa anno millesimo inundatione facta ripae dirutae sunt et ostium Chiliense (antiquitus Λυκόστομον, ''ostium Lupinum'') principale factum est, primo breve, nunc longior, nam sinum marinum priscum limo obruit multaque bracchia minora a se genuit. Anno 1904 Romania in initio bracchii Chiliensis aggerem construxit, quae partem aquae in bracchium Solenense abducat, tunc paene exstinctum; ipsius bracchii Solenensis pars maior nunc in canalem rectum transformata est. Geographi Graeci antiqui saepe delta Istri describunt ([[Claudius Ptolemaeus]], ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'' III 10, 2; [[Strabo]], VII 3, 15; [[Arrianus]], ''[[Periplus Maris Euxini (Arrianus)|Periplus Ponti Euxini]]'' 24), sed omnia his locis nunc mutata sunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} [[Categoria:Delta fluminis|Danubii]] [[Categoria:Danubius]] [[Categoria:Geographia Romaniae]] [[Categoria:Regio Odessana]] [[Categoria:Pontus Euxinus]] cqmenu4ogiulesecclv3w96oki830qq 0 328575 3988336 2026-09-15T21:07:35Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988336 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328576 3988338 2026-09-15T21:08:11Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988338 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328577 3988340 2026-09-15T21:09:10Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988340 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328578 3988341 2026-09-15T21:09:48Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988341 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328579 3988342 2026-09-15T21:10:23Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988342 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328580 3988343 2026-09-15T21:11:38Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988343 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328581 3988344 2026-09-15T21:12:41Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988344 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328582 3988345 2026-09-15T21:13:48Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988345 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328583 3988347 2026-09-15T21:14:30Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988347 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328584 3988348 2026-09-15T21:15:29Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988348 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328585 3988349 2026-09-15T21:16:00Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988349 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328586 3988350 2026-09-15T21:16:31Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988350 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328587 3988351 2026-09-15T21:17:00Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Luttera Regalis]] 3988351 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luttera Regalis]] 9hgxjgafogrbhd36dol978amgjv8gwg 0 328588 3988368 2026-09-15T23:09:03Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Marienhafe]] ad [[Curia Sanctae Mariae]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. 3988368 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Curia Sanctae Mariae]] 4gpqeeu80jbfawp1xngez29b2047efm 0 328589 3988374 2026-09-15T23:34:31Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Curia Sanctae Mariae]] 3988374 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Curia Sanctae Mariae]] 4gpqeeu80jbfawp1xngez29b2047efm 0 328590 3988375 2026-09-15T23:35:19Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Curia Sanctae Mariae]] 3988375 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Curia Sanctae Mariae]] 4gpqeeu80jbfawp1xngez29b2047efm 0 328591 3988378 2026-09-16T00:04:42Z K8M8S8 153148 Paginam instituit, scribens ''''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat Unio Rerum...' 3988378 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Cantores Russiae]] t5kiv6sdrdnrwjc5st8cjb81ulet3ub 3988382 3988378 2026-09-16T00:15:16Z K8M8S8 153148 3988382 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV is [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Cantores Russiae]] gwwf4ipza4fxlienc6ffqm0pbmrngkz 3988383 3988382 2026-09-16T00:18:49Z K8M8S8 153148 3988383 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV is [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Nati 1974]] [[Categoria:Cantores Russiae]] 32cut7stv0mom5a4d8h3k7fgaogxf8p 3988384 3988383 2026-09-16T00:20:12Z K8M8S8 153148 3988384 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV is [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Viri]] [[Categoria:Nati 1974]] [[Categoria:Cantores Russiae]] eshb6sjzxcvx4y14kyf1pi44ohnnvhq 3988385 3988384 2026-09-16T00:22:09Z K8M8S8 153148 3988385 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV is [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Viri]] [[Categoria:Nati 1974]] [[Categoria:Musici Russiae]] [[Categoria:Cantores Russiae]] gb9348a0etbye2yn5en378vzizcv7td 3988388 3988385 2026-09-16T00:25:19Z K8M8S8 153148 3988388 wikitext text/x-wiki '''Captain Jeff''', qui etiam '''CJEFF''' et '''Capitaneus Jeff''' ([[Russice]] Капитан Джефф) appellatur (nomen eius verum '''Olegus Belobrov, Georgii filius''' ([[Russice]] Олег Георгиевич Белобров); natus die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, in districtu Nizneilimscensis, in [[Regio Ircutensis|Regio Ircutensi]], in [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|RSFSR]], quae pars erat [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|URPSS]]), [[musicus]] [[Russi|Russicus]] est. ==Vita== Olegus Belobrov natus est die VIII Maii MCMLXXIV in vico operariorum Rudnogorsk, ubi scholam mediam absolvit. Is scholam musicam in disciplina cantus operistici absolvit. Anno MCMXCIV is [[Moscua]]m migravit, ut cursum musicum inciperet.<ref name="INCult">[https://www.youtube.com/watch?v=DcZiIHm2UdQ CAPTAIN JEFF про эстраду 90-х. Концерт на Красной площади на YouTube] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> Pactionem cum Igore Siliverstov,<ref name="Bezboltenko">[https://www.youtube.com/watch?v=W39nehTqHaM Экспресс-интервью с Капитаном Джеффом] ''[[YouTube]]'' {{ling|Russice}}</ref> effectore musico, iniit, ad quem iam cum persona scaenica parata, materia musica atque nonnullis carminibus a se ipso compositis accesserat. Proiectum musicum nomen '''Captain Jeff''' accepit.<ref name="INCult"/> Primum opus huius proiecti fuit carmen «''Неземной''» («''Caelestis''»), anno MCMXCIV editum, quod ad saltationes «caelestes» faciendas hortabatur. Anno MCMXCV complura nova carmina edita sunt: «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quae de amore in litore maris orto narrabat; «''Сигналы SOS''» («''Signa SOS''»), in qua de cordibus humanis vulneratis, ubique ad amorem clamantibus, canebatur; «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''»), quae de viro amoris narrabat, quo universus orbis terrarum infectus erat; et «''Компьютер-девочка''» («''Puella computatrica''»), cuius argumentum erat progressus technologiae intellegentiae artificialis ad eum gradum, quo relationes parasociales inter intellegentiam artificialem et hominem, etiam elementa erotica complectentes, fieri possent. Omnia carmina musica erant exempla praeclara musicae Eurodance illius temporis, excepto carmine «''Я тебя так люблю''» («''Te tantopere amo''»), quod more musicae dream house compositum erat. Anno MCMXCVII repertorium cantoris his operibus auctum est: «''Ай-ай-ай''» («''Heu-heu-heu''»), quod ad difficultates oecologicas pertinebat; «''Станция "Союз"''» («''Statio „Unio“''»), in qua de statione saltatoria in spatio siderali agebatur; «''Параллельный мир''» («''Mundus parallelus''»), quod de itinere ad alios mundos narrabat; «''Мой код — Любовь''» («''Codex meus Amor est''»), quod de doloribus separationis ab homine dilecto narrabat, quibus investigator spatii longinqui angebatur; et «''Терминатор любви''» («''Terminator Amoris''»), quod timorem exprimebat ne amor humanus propter totam robotizationem evanesceret. Cum carmina secunda et tertia ex hoc indice canonibus Eurodance obtemperarent, sonus primi et quinti in genus Euro-rave evolutus est, quartum autem ad genus progressive trance pertinebat. Praeterea, eodem anno MCMXCVII altera versio carminis «''Эпидемия любви''» («''Epidemia amoris''») apparuit, quae sono suo magis Euro-rave similis erat. Anno MCMXCVIII '''Captain Jeff''' concentum in [[Forum Pulchrum|Foro Pulchro]] [[Moscua]]e die Urbis Moscuae egit.<ref name="INCult"/> Mense Decembri anni MCMXCVIII proiectum video musicum ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») edidit, quod hymnus non officialis lusorum computatralium atque culmen cosmismi Russici popularis factum est.<ref>[https://i-m-i.ru/post/ivanushki-v-kosmose-gubin-s-molniyami-i-gazmanov-v-virtualnoy-realnosti ''Antonius Vagin, Iurii filius'': Иванушки в космосе и Газманов в виртуальной реальности. — Institutum Initiativarum Musicarum — die XVII mensis Augusti anno MMXXI.] {{ling|Russice}}</ref> In hoc opere musica ex compositione instrumentali «''Coldwater Canyon''» («''Canion aquae frigidae''»), quae in albo «''Wicked!''» («''Improbus!''») gregis musici Germanici «Scooter» («Trochus») edita erat, mutuata est. Video musicum per duos menses in rotatione canalis televisifici «Muz-TV» fuit atque in programmata «Duodecim Spectatores Irati» canalis «MTV Russia» receptum est.<ref name="Bezboltenko"/> Genere musicae hoc carmen ad happy hardcore pertinebat. Anno MCMXCIX complura alia carmina in lucem edita sunt: «''Супергерой''» («''Heros superhumanus''»), quod de pugna contra invasores extraterrestres narrabat; «''Мужская дружба''» («''Amicitia virorum''»), cuius titulus eiusdem argumentum satis clare significabat; et parabola philosophica «''Всё объединяет любовь''» («''Amor omnia coniungit''»). Prima duo carmina ad hard trance pertinebant, postremum autem sono suo magis ad progressive trance accedebat. Anno MM carmen «''Скорость''» («''Celeritas''») editum est, quod argumento certaminum autocineticorum dedicatum erat. Carmen more hard rave sonabat. Postquam contractus cum effectore expiravit, Olegus Belobrov sub priore nomine scaenico aliquandiu concentus dare et peregrinari perrexit, sed anno MMI musicam professionem finire statuit, priusquam carmen «''Зачем же ты ушла''» («''Cur igitur reliquisti''») edidisset, quod eius propriam vitae deceptionem exprimebat. Is variis operibus [[Moscua]]e operam dedit, inter alia praefectus sectionis visarum in societate viatoria fuit; deinde in [[Siberia]]m rediit atque in urbe Ust-Ilimsk in industria silvaria laboravit.<ref name="INCult"/> Anno MMXXI is musicam professionem renovavit, postquam novum auditorum genus, quod sibi in [[YouTube]] video musicum eius ad carmen «''Первый уровень''» («''Primum Gradum''») detexerat, novum studium in eius operibus suscitaverat.<ref name="INCult"/> ==Catalogus operum phonographicorum== * CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)<ref>[https://www.discogs.com/release/27998010-CJEFF-The-Best-Of-Captain-Jeff CJEFF — The Best Of Captain Jeff (2023)] ''Discogs''</ref> ==Pelliculae musicis destinatae== * Captain Jeff — Первый уровень (1998)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=U92GnDevvJ0 Captain Jeff — Первый уровень (1998)] ''[[YouTube]]''</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.youtube.com/@CJEFF1 Canalis «CJEFF (Captain Jeff)» in [[YouTube]]] {{ling|Russice}} * [https://vk.ru/cjeff.project Pagina «CJEFF (Captain Jeff)» in reticulo sociali «VKontakte»] {{ling|Russice}} [[Categoria:Viri]] [[Categoria:Nati 1974]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Incolae Russiae]] [[Categoria:Musici Russiae]] [[Categoria:Cantores Russiae]] 9aii4frc0rydi08c3275twdax03mq2d 0 328592 3988387 2026-09-16T00:23:22Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Mariental]] ad [[Sanctae Mariae Vallis]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3988387 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sanctae Mariae Vallis]] dwnkp90bi9e95uu2yp3svx0rxfphl0b 0 328593 3988390 2026-09-16T00:33:07Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Sanctae Mariae Vallis]] 3988390 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sanctae Mariae Vallis]] dwnkp90bi9e95uu2yp3svx0rxfphl0b 0 328594 3988420 2026-09-16T06:22:20Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Hadriana]] 3988420 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hadriana]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Dacoromanica]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Italica]] [[Categoria:Praenomina Lusitana]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] hv05xzrpt84qanxnez54l78q9ehmcfm 0 328595 3988421 2026-09-16T06:23:19Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Agatha]] 3988421 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Agatha]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] n39fpb0vmtpet9zvmi0j7elkyvnc4rg 0 328596 3988422 2026-09-16T06:23:46Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Albinus]] 3988422 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Albinus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] qv0oacfszz42y7h22d6rzqd5i2zwvwl 0 328597 3988423 2026-09-16T06:24:23Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Alexius]] 3988423 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Alexius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] 2ka168lb4iqll762oc5hzfnjvnzdcbo 0 328598 3988424 2026-09-16T06:25:01Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Elisabetha]] 3988424 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Elisabetha]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] a8m7jdbm9e9uj6xk4sr89isa9rh7jtz 0 328599 3988425 2026-09-16T06:25:29Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Amalia]] 3988425 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Amalia]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] ixyt08wow4hd4muyf5snllwo6fgzhaz 0 328600 3988426 2026-09-16T06:26:26Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Agnes]] 3988426 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Agnes]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 8pcty0117e2rixa4m50lq58yekc5zw2 0 328601 3988427 2026-09-16T06:26:53Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Fridericus]] 3988427 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Fridericus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 82ayuf6l7x4upci6q4e0dqqhzkfn0ov 0 328602 3988428 2026-09-16T06:27:46Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Caecilia]] 3988428 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Caecilia]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 3t3bsiis8uq0npyu609abc26onu30ip 0 328603 3988429 2026-09-16T06:28:49Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Cyrillus]] 3988429 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cyrillus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Anglica]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Francogallica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] 035anm7v83vllbm2l23yttz80upqxw3 0 328604 3988430 2026-09-16T06:29:59Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Eugenius]] 3988430 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Eugenius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 9ymqhecs25zogo5vqwt6d5fms0scaeu 0 328605 3988431 2026-09-16T06:30:32Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Eugenia (praenomen)]] 3988431 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Eugenia (praenomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] qqes7ezk4isk1g2pctwtcwjsw9g4gg8 0 328606 3988432 2026-09-16T06:31:15Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Florianus]] 3988432 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Florianus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] otd2r05ad6fuwf4tylpe7flkfk4qcwm 0 328607 3988433 2026-09-16T06:32:14Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Geysa (nomen)]] 3988433 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Geysa (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] gaq1xl83zvod0q43raubih64tozjajt 0 328608 3988435 2026-09-16T06:32:50Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Gisela]] 3988435 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gisela]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] bshtc7hb1yvfloaz0d3fwagq5lxbyv3 0 328609 3988437 2026-09-16T06:34:27Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Isabella]] 3988437 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Isabella]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] hb1rkbi1d67j2n5jep5xaj1kvx8n0v1 0 328610 3988438 2026-09-16T06:35:01Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ioachimus]] 3988438 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ioachimus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] octz1nbwqo71g0wip8j7i04t8r7zg9i 0 328611 3988439 2026-09-16T06:41:05Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ioannes (nomen)]] 3988439 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ioannes (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Batava]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Danica]] [[Categoria:Praenomina Norvegica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Suecica]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] aupzi7cg43fm6c7igimy6ffya7kvieh 0 328612 3988440 2026-09-16T06:42:44Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Jasmina]] 3988440 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Jasmina]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] p7ko0crsmdaup2lbzpdk7taklo0ge76 0 328613 3988441 2026-09-16T06:43:15Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Iessica]] 3988441 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Iessica]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 9hal39pg4h80nuu9xxfkcto5armayzn 0 328614 3988442 2026-09-16T06:43:44Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Georgius]] 3988442 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Georgius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 63js5gfhmhubcktcag3jlz8yfkqe61b 0 328615 3988443 2026-09-16T06:44:26Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ludovicus]] 3988443 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ludovicus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 6ds2jjjq3xewa1cof5ea3nlzd1widxu 0 328616 3988444 2026-09-16T06:44:52Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Lucas]] 3988444 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Lucas]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] k15w0np9y7cwlb1wyrtj064sys8ikyf 0 328617 3988445 2026-09-16T06:45:58Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Milanus]] 3988445 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Milanus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] s95853fltf6sigp6xim9svx11hi4hic 0 328618 3988446 2026-09-16T06:47:12Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Spes (nomen)]] 3988446 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Spes (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 24hpgf0lh2d5aox7mrhswgbhib7782b 0 328619 3988448 2026-09-16T06:47:42Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Natalia]] 3988448 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Natalia]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 10to8cv89kw3bhiem6zdkrc8n4xbqw4 0 328620 3988449 2026-09-16T06:48:24Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Nicola]] 3988449 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nicola]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] a2ku60kgqaxwttufmnr9doffdat2xuk 0 328621 3988450 2026-09-16T06:49:18Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Nicolaus]] 3988450 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nicolaus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] mtpo0sbt77nnwbet08msxczd4mxg7j5 0 328622 3988451 2026-09-16T06:50:27Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Udalricus]] 3988451 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Udalricus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] agnltrbcheikmphx1id6kp6mzty2597 0 328623 3988452 2026-09-16T06:50:53Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Andreas]] 3988452 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Andreas]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 59roq72whsy8nknr89zx4kbdgaabzxa 0 328624 3988453 2026-09-16T06:51:22Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Paulina]] 3988453 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Paulina]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] 9co26n828ghd52j7qxhfq4gemcx8bji 0 328625 3988454 2026-09-16T06:51:51Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Procopius (nomen)]] 3988454 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Procopius (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] fuj0a83uqhmqqa1p4vj16m6156w9d1n 0 328626 3988456 2026-09-16T06:55:26Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Gregorius (nomen)]] 3988456 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gregorius (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] qhe75omyonk5dxi53j905wx60pzoxb4 0 328627 3988457 2026-09-16T06:55:53Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Rosalia]] 3988457 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Rosalia]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] mgqacgglbb7dalm51bqumcuuj2dqpc5 0 328628 3988458 2026-09-16T06:56:42Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Ruth (praenomen)]] 3988458 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ruth (praenomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 4sr06nylxr76jpko90urm39dnjuy6p6 0 328629 3988459 2026-09-16T06:57:12Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Simona]] 3988459 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Simona]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] aimn4eehlvnro73cswj72pigmboi79g 0 328630 3988460 2026-09-16T06:57:46Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Stephanus]] 3988460 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stephanus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 7t5bdl4k99q97x2siquo7wpx6te26o5 0 328631 3988461 2026-09-16T06:57:58Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Stephania]] 3988461 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stephania]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] c3tuzx6tzsdn46xat9xyzb1w0ygbvsd 0 328632 3988462 2026-09-16T06:58:46Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Sventoslaus (nomen)]] 3988462 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sventoslaus (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] t2cjnq8bxefbd2bmujwers9p96m69at 0 328633 3988463 2026-09-16T06:59:19Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Silvia]] 3988463 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Silvia]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Francogallica]] gqa469n5okot3f3uzib83p7kum5w68m 0 328634 3988464 2026-09-16T07:00:08Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Gulielmus]] 3988464 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gulielmus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] hp9vz3uktxxx7838xune70qwour8ab9 0 328635 3988465 2026-09-16T07:01:01Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Gulielmina]] 3988465 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gulielmina]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] 441amhsnmvsntpnccp0gych5xnzcg4s 0 328636 3988466 2026-09-16T07:01:34Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Vincentius]] 3988466 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Vincentius]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] 0i28rvhordi5j9xv799o9xovrzgxgo7 0 328637 3988467 2026-09-16T07:03:05Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Vitus]] 3988467 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Vitus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] qief6rq7j3g0g4p2jej29dvpfbd77ps 0 328638 3988468 2026-09-16T07:03:38Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Sbigneus]] 3988468 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sbigneus]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] grn1czx6x7zvj4o6qtveqtk2gp5cv5t 0 328639 3988469 2026-09-16T07:04:06Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Sophia (nomen)]] 3988469 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sophia (nomen)]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] q1ffn90skvklqiggbd873qt45438s4t 0 328640 3988470 2026-09-16T07:04:29Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Susanna]] 3988470 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Susanna]] [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Bohemica]] [[Categoria:Praenomina Slovaca]] trgz600wyb65wbv7omcnu6qdj5zwmv1 0 328641 3988477 2026-09-16T08:39:46Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3988477 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Grandvillers 88600.jpg|thumb|upright=0.8|left|Granvillare: despectus in vicum cum [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] Nativitati [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Granvillare}} seu '''Magnovillare'''<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 181.</ref> ([[Francogallice]] ''Granvillers'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 716 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Civis notabilis == * [[Iosephus Poussot]] (1861-1891), qui violinam monochordalem cum claviatura fabricavit, hic natus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Grandvillers|Granvillare}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] ryg7r9shrnx7hfuzh04jvswfqa9lo2p 1 328642 3988480 2026-09-16T08:41:18Z Pippobuono 54500 attributio 3988480 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Grandvillers|239540518}} 0cpuir7unesweji7tgfinpm1qnhmcnl 0 328643 3988482 2026-09-16T08:47:04Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3988482 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Grandrupt-de-Bains, Église Saint-Nicolas.jpg|thumb|upright=0.8|left|Grandrupt-de-Bains: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Nicolaus|Sancto Nicolao]] dicata.]] {{res|Grandrupt-de-Bains}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 72 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Grandrupt-de-Bains|Grandrupt-de-Bains}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] qd2u1ttvj2inh6lhfrl881mtloxdh54 3988483 3988482 2026-09-16T08:49:42Z Pippobuono 54500 +discretiva 3988483 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{videdis|Grandrupt (discretiva)}} [[Fasciculus:Grandrupt-de-Bains, Église Saint-Nicolas.jpg|thumb|upright=0.8|left|Grandrupt-de-Bains: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Nicolaus|Sancto Nicolao]] dicata.]] {{res|Grandrupt-de-Bains}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 72 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Grandrupt-de-Bains|Grandrupt-de-Bains}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] ba2lvvl9tqr31rry1kncevlfyl427fd 1 328644 3988484 2026-09-16T08:50:24Z Pippobuono 54500 attributio 3988484 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Grandrupt-de-Bains|235522203}} qs3143dxr0bpgs0uxlmy59anwkrvf6u 0 328645 3988485 2026-09-16T08:53:46Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3988485 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{videdis|Grandrupt (discretiva)}} [[Fasciculus:Grandrupt 88240.JPG|thumb|upright=0.8|left|Grandrupt: despectus in vicum.]] {{res|Grandrupt}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 74 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Grandrupt|Grandrupt}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 1aifqpdjgh5hs7iz11gl3tjdc6lun3p 1 328646 3988486 2026-09-16T08:55:21Z Pippobuono 54500 attributio 3988486 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Grandrupt|238627930}} gskbay5uf89on0070k1ujeb7b112j1r 0 328647 3988487 2026-09-16T08:59:20Z Pippobuono 54500 discretiva 3988487 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Grandrupt''' potest significare: * [[Grandrupt]], commune Francicum [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]], iuxta [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]]; * [[Grandrupt-de-Bains]], commune Francicum praefecturae Vosegi, iuxta [[Urbs Sancti Deodati|Urbem Sancti Deodati]]. ag91qonl4iscbomkusrmnit1l17rq4d 0 328648 3988489 2026-09-16T09:29:15Z ~2026-49405-65 214731 Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:Kamakura Budda Daibutsu front 1885.jpg|thumb|Daibundus Kamakuraënsis]] [[Fasciculus:Hōkō-ji Daibutsu in Kyoto 眼鏡絵 京大仏図 - Maruyama Ōkyo 円山応挙 (Chisō Collection 千總コレクション).jpg|thumb|Templum Daibut olim [[Meacum|Meaci]] situm]] {{Res|Daibundus}},<ref>“''Daibundum'': The term comes from the Japanese ''daibutsu'' ('great Buddha')”; [[Accius Watanabeus]], ''Japan on the Jesuit Stage. Two 17th-Century Latin Pla...' 3988489 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Kamakura Budda Daibutsu front 1885.jpg|thumb|Daibundus Kamakuraënsis]] [[Fasciculus:Hōkō-ji Daibutsu in Kyoto 眼鏡絵 京大仏図 - Maruyama Ōkyo 円山応挙 (Chisō Collection 千總コレクション).jpg|thumb|Templum Daibut olim [[Meacum|Meaci]] situm]] {{Res|Daibundus}},<ref>“''Daibundum'': The term comes from the Japanese ''daibutsu'' ('great Buddha')”; [[Accius Watanabeus]], ''Japan on the Jesuit Stage. Two 17th-Century Latin Plays with Translation and Commentary'' (2022): 54 [https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=daibundum+daibutsu&pg=PA54&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref> sive {{Res|Daibut}} (indeclinabile),<ref>“Machina ipsa Daibut, qua Taico prope Meacum excitarat & recenter absoluerat, si magnitudinem spectes, nihil erat in toto Iapone magis videndum”; Ioannes Hayus, ''De Rebus Iaponicis, Indicis et Peruanis Epistolae Recentiores'' (Antverpiae, 1605): 54 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_Iaponicis_Indicis_Et_Pervanis_E/6R1ZAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibut+statua+est&pg=PA362&printsec=frontcover]. </ref> est nomen [[Statua|statuarum]] monumentalium [[Butta|Buttae]] ([[Iaponice]] 大仏, ''Daibutsu'', 'Magnus Butta'), in [[Iaponia]] sitae. Saepe ex [[Aes (mixtura)|aëre]] conflatae sunt, sed etiam ex aliis metallis lapideque sculptae sunt. Inter praeclaros Daibundos sunt [[Daibundus Kamakuraënsis|statua aënea]] in templo [[Kōtoku-in]], [[Kamakurae]] sito (a poëta Britannico [[Rudyard Kipling]] descripta in [[Poëma|poëmata]] ''Buddha at Kamakura'') magna sculptura [[Nara|Naraënsis]] in templo [[Tōdai-ji]] atque antiquus [[Daibut Meacensis]] (hodie deperditus), olim in templo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hōkō-ji|<>|ja|qid=Q1045971}} sito (primum a [[Taicosama]] erecta, deinde restituita a [[Daifusama]]). == Notae == <references /> == Bibliographia == * ''[https://www.google.it/books/edition/Lettere_annue_del_Giappone_China_Goa_et/FCa8G1_dgP0C?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyori+morte&pg=PA4&printsec=frontcover Lettere annue del Giappone, China, Goa, et Ethiopia]'' (Neapoli, 1621): 7. {{Ling|Italice}} * Antonius Banier et Ioannes Baptista Le Mascrier, [https://www.google.it/books/edition/Suite_des_c%C3%A9r%C3%A9monies_religieuses_des_i/DE4qAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibot+templum&pg=PA24&printsec=frontcover ''Suite des cérémonies, mœurs et coutumes religieuses des idolatres de tous les peuples du Monde''] (Lutetiae, 1741): 24. {{Ling|Francogallice}} * ''[https://www.google.it/books/edition/The_Roman_Urdu_Journal/cSIJAAAAQAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibutz&pg=RA7-PA26&printsec=frontcover The Roman-Urdu Journal To Advocate the Use of the Roman Alphabet in Oriental Languages, Volume IV, N. 32]'' (1881): 26-27. {{Ling|Anglice}} * Caesar Cantù, ''[https://www.google.it/books/edition/Storia_universale/j1I-AAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibuth+statua&pg=PA325&printsec=frontcover Storia universale, Volume 7]'' (Augustae Taurinorum, 1883): 325. {{Ling|Italice}} == Nexus interni == * [[Historia Iaponiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Daibutsu|Daibundum}} [[Categoria:Butta]] [[Categoria:Historia Iaponiae]] [[Categoria:Statuae immanes]] ocvrhhcg4c0n0paltmsekg4632esgps 3988494 3988489 2026-09-16T09:42:11Z ~2026-49405-65 214731 3988494 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Kamakura Budda Daibutsu front 1885.jpg|thumb|Daibundus Kamakuraënsis]] [[Fasciculus:Hōkō-ji Daibutsu in Kyoto 眼鏡絵 京大仏図 - Maruyama Ōkyo 円山応挙 (Chisō Collection 千總コレクション).jpg|thumb|Templum Daibut olim [[Meacum|Meaci]] situm]] {{Res|Daibundus}},<ref>“''Daibundum'': The term comes from the Japanese ''daibutsu'' ('great Buddha')”; [[Accius Watanabeus]], ''Japan on the Jesuit Stage. Two 17th-Century Latin Plays with Translation and Commentary'' (2022): 54 [https://www.google.it/books/edition/Japan_on_the_Jesuit_Stage/TsqKEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=daibundum+daibutsu&pg=PA54&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref> sive {{Res|Daibut}} (indeclinabile),<ref>“Machina ipsa Daibut, qua Taico prope Meacum excitarat & recenter absoluerat, si magnitudinem spectes, nihil erat in toto Iapone magis videndum”; Ioannes Hayus, ''De Rebus Iaponicis, Indicis et Peruanis Epistolae Recentiores'' (Antverpiae, 1605): 54 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebvs_Iaponicis_Indicis_Et_Pervanis_E/6R1ZAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibut+statua+est&pg=PA362&printsec=frontcover]. </ref> est nomen [[Statua|statuarum]] monumentalium [[Butta|Buttae]] ([[Iaponice]] 大仏, ''Daibutsu'', 'Magnus Butta'), in [[Iaponia]] sitae. Saepe ex [[Aes (mixtura)|aëre]] conflatae sunt, sed etiam ex aliis metallis lapideque sculptae sunt. Inter praeclaros Daibundos sunt [[Daibundus Kamakuraënsis|statua aënea]] in templo [[Kōtoku-in]], [[Kamakurae]] sito (a poëta Britannico [[Rudyard Kipling]] descripta in [[Poëma|poëmata]] ''Buddha at Kamakura'') magna sculptura [[Nara|Naraënsis]] in templo [[Tōdai-ji]] atque antiquus [[Daibut Meacensis]] (hodie deperditus), olim in templo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hōkō-ji|<>|ja|qid=Q1045971}} sito (primum a [[Taicosama]] erecta, deinde restituta a [[Daifusama]]). == Notae == <references /> == Bibliographia == * ''[https://www.google.it/books/edition/Lettere_annue_del_Giappone_China_Goa_et/FCa8G1_dgP0C?hl=it&gbpv=1&dq=Fideyori+morte&pg=PA4&printsec=frontcover Lettere annue del Giappone, China, Goa, et Ethiopia]'' (Neapoli, 1621): 7. {{Ling|Italice}} * Antonius Banier et Ioannes Baptista Le Mascrier, [https://www.google.it/books/edition/Suite_des_c%C3%A9r%C3%A9monies_religieuses_des_i/DE4qAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibot+templum&pg=PA24&printsec=frontcover ''Suite des cérémonies, mœurs et coutumes religieuses des idolatres de tous les peuples du Monde''] (Lutetiae, 1741): 24. {{Ling|Francogallice}} * ''[https://www.google.it/books/edition/The_Roman_Urdu_Journal/cSIJAAAAQAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibutz&pg=RA7-PA26&printsec=frontcover The Roman-Urdu Journal To Advocate the Use of the Roman Alphabet in Oriental Languages, Volume IV, N. 32]'' (1881): 26-27. {{Ling|Anglice}} * Caesar Cantù, ''[https://www.google.it/books/edition/Storia_universale/j1I-AAAAYAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Daibuth+statua&pg=PA325&printsec=frontcover Storia universale, Volume 7]'' (Augustae Taurinorum, 1883): 325. {{Ling|Italice}} == Nexus interni == * [[Historia Iaponiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Colossal statues of Shakyamuni Buddha|Daibundum|nexus=}} [[Categoria:Butta]] [[Categoria:Historia Iaponiae]] [[Categoria:Statuae immanes]] 6c35psqppkgtx7s1v1lipklztwwhlh2 0 328649 3988490 2026-09-16T09:29:42Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Daibundus]] 3988490 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Daibundus]] 0p1vg027wmmqmqa70w0tdswx95q133g 0 328650 3988492 2026-09-16T09:35:33Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Daibundus]] 3988492 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Daibundus]] 0p1vg027wmmqmqa70w0tdswx95q133g