Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 1005 3989413 3864174 2026-09-19T23:26:35Z ~2026-50528-88 215047 /* */ Triumphus ipse non habitus est in arcu interiore, at imago. ‘habiti’ emendavi ‘habita’ ut scripta hoc edant. 3989413 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{DomusFlaviana}} [[Fasciculus:TitusbogenRom3.jpg|thumb|[[Arcus Titi]] imperatoris triumphalis.]] [[Fasciculus:Rom,_Titusbogen,_Triumphzug.jpg|thumb|Imago [[triumphus|triumphi]] [[Roma]]e anno [[71]] habita in Titi arcu interiore. Milites Romani, servi [[Iudaei]] necnon praeda e [[Templum Hierosolymitanum|templo Hierosolymitano]] rapta, imprimis [[menora]] (candelabrum septem luminum) videtur.]] '''Titus Flavius Sabinus Vespasianus,''' filius T. Fl. Sabini [[Vespasianus|Vespasiani]], ([[30 Decembris]] [[39]]—[[13 Septembris]] [[81]]) fuit [[Imperatores Romani|imperator Romanus]] ab anno [[79]] usque ad mortem. == Familia == Titus filius senior imperatoris [[Vespasianus|Vespasiani]] et uxoris eius [[Flavia Domitilla|Domitillae]] erat. Ipse primo [[Arrecina Tertulla|Arrecinam Tertullam]] (mortuam ante annum [[65]]) in matrimonium duxit, filiam [[Marcus Arrecinus Clemens|Marci Arrecini Clementis]] praefecti praetorio, ex qua filiam [[Iulia Titi|Iuliam]] habuit, deinde Marciam Furnillam, ex qua filia ignoti nominis erat<ref>Dietmar Kienast, Römische Kaisertabelle, Darmstadii 1996, p. 113</ref>. == Cursus honorum == Anno [[61]] [[tribunus]] militum in [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]] erat. Anno [[65]] quaestor fuit, tum legatus [[Legio XV Apollinaris|Legionis XV Apollinaris]]. Anno [[66]] Titus patrem suum ad [[Iudaea]]m comitatus est, ad rebellionem Iudaeorum opprimendam. Vespasianus imperator anno [[69]] factus est, et anno [[70]] Titus [[Hierosolyma]] diripuit. Hic [[Berenice (filia Herodis Agrippae)|Berenicen Ciliciensem]], filiam [[Herodes Agrippa I|Herodis Agrippa I]] et sororem [[Herodes Agrippa II|Herodis Agrippae II]], adamavit. Cum Romam reversus esset, mense Iunio anni [[71]] triumphum egit. Tum etiam [[praefectus praetorio]] factus est. Postea, cum ipse imperator factus est, [[Arcus Titi|Arcum Titi]] aedificandum curavit ut victoriam celebret. == De titulis == Patre mortuo ''Imperator Titus Caesar Vespasianus Augustus'' publice appellatus est (antequam regnaret ''Titus Caesar Vespasianus'' nomen ei erat). Consulatum patre regnante saepe gessit (anno 79 iam COS VII, anno 80 COS VIII erat). Tribuniciam potestatem quotannis a [[Kalendae|Kalendis]] Iuliis anni 71 accepit usque ad undecimam (TRP XI anno 81). Imperator septies decies adclamatus est. Patre regnante [[Pontifex|pontifex]] erat, eodem mortuo pontifex maximus factus est. == Imperator == Titus patri suo successit anno 79. Bonus imperator habitus est, gladiatoria munera dans et aedificationem [[Colosseum|Colossei]] perficiens. Eruptio [[Vesuvius|Vesuvii]] et exitium urbium [[Pompeii|Pompeiorum]] [[Herculaneum|Herculaneique]], ac rebellio [[Terentius Maximus|Terentii Maximi]] in regno suo evenerunt. == Mors == Post duos tantum annos Titus febri mortuus est. Inter deos a [[Senatus|Senatu]] delatus est, et exemplar pro imperatoribus posterioribus factus est. Frater [[Domitianus]] ei successit. == Fontes de vita et principatu Titi == * [[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 10 * [[Cassius Dio Cocceianus|Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' liber 66 * ''[[Epitome de Caesaribus]]'' 10 * [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 7.21-22 * [[Flavius Iosephus|Iosephus]], ''[[De bello Iudaico]]'' * [[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' liber 8 "Divus Titus" * [[Tacitus]], ''[[Historiae (Tacitus)|Historiae]]'' == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * "Vespasian, Domitian and Titus" in Rhiannon Ash, ''Ordering anarchy: armies and leaders in Tacitus' Histories'' (Londinii: Duckworth, 1999. ISBN 0715628003) pp. 127-146 {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Galba|Servius Galba Imp. Caesar Augustus]] II et [[Titus Vinius]] (Rufinus?)| annus= 70<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] II| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] III et [[Nerva|Marcus Cocceius Nerva]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] III et [[Nerva|Marcus Cocceius Nerva]]| annus= 72<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] IV| successores= [[Domitianus|Caesar Domitianus]] II et [[Lucius Valerius Catullus Messallinus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Domitianus|Caesar Domitianus]] II et [[Lucius Valerius Catullus Messallinus]]| annus= 74<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] V| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VI et ipse IV}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] V et ipse III| annus= 75<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VI| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VII et ipse V}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VI et ipse IV| annus= 76<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VII| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VIII et ipse VI}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VII et ipse V| annus= 77<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VIII| successores= [[Decimus Iunius Novius Priscus]] et [[Lucius Ceionius Commodus (consul 78)|Lucius Ceionius Commodus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Decimus Iunius Novius Priscus]] et [[Lucius Ceionius Commodus (consul 78)|Lucius Ceionius Commodus]]| annus= 79<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] IX| successores= ipse VIII et [[Domitianus|Caesar Domitianus]] VII}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] IX et ipse VII| annus= 80<br />cum<br />[[Domitianus|Caesare Domitiano]] VII| successores= [[Lucius Flavius Silva Nonius Bassus]] et [[Marcus Asinius Pollio Verrucosus]]}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Praefecti Praetorio]] [[Categoria:Gens Flavia]] [[Categoria:Nati 39]] [[Categoria:Mortui 81]] [[Categoria:Vespasianus]] [[Categoria:Titus|!]] dww7xiymlp91k50kqkodr0g65jemm3n 3989415 3989413 2026-09-19T23:54:29Z Grufo 64423 Abrogans recensionem 3989413 ab usore [[User:~2026-50528-88|~2026-50528-88]] ([[User talk:~2026-50528-88|Disputatio]] | [[Special:Contributions/~2026-50528-88|conlationes]]) Ita, imago est in arcu interiore, sed triumphus anno 71 habitus est 3989415 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{DomusFlaviana}} [[Fasciculus:TitusbogenRom3.jpg|thumb|[[Arcus Titi]] imperatoris triumphalis.]] [[Fasciculus:Rom,_Titusbogen,_Triumphzug.jpg|thumb|Imago [[triumphus|triumphi]] [[Roma]]e anno [[71]] habiti in Titi arcu interiore. Milites Romani, servi [[Iudaei]] necnon praeda e [[Templum Hierosolymitanum|templo Hierosolymitano]] rapta, imprimis [[menora]] (candelabrum septem luminum) videtur.]] '''Titus Flavius Sabinus Vespasianus,''' filius T. Fl. Sabini [[Vespasianus|Vespasiani]], ([[30 Decembris]] [[39]]—[[13 Septembris]] [[81]]) fuit [[Imperatores Romani|imperator Romanus]] ab anno [[79]] usque ad mortem. == Familia == Titus filius senior imperatoris [[Vespasianus|Vespasiani]] et uxoris eius [[Flavia Domitilla|Domitillae]] erat. Ipse primo [[Arrecina Tertulla|Arrecinam Tertullam]] (mortuam ante annum [[65]]) in matrimonium duxit, filiam [[Marcus Arrecinus Clemens|Marci Arrecini Clementis]] praefecti praetorio, ex qua filiam [[Iulia Titi|Iuliam]] habuit, deinde Marciam Furnillam, ex qua filia ignoti nominis erat<ref>Dietmar Kienast, Römische Kaisertabelle, Darmstadii 1996, p. 113</ref>. == Cursus honorum == Anno [[61]] [[tribunus]] militum in [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]] erat. Anno [[65]] quaestor fuit, tum legatus [[Legio XV Apollinaris|Legionis XV Apollinaris]]. Anno [[66]] Titus patrem suum ad [[Iudaea]]m comitatus est, ad rebellionem Iudaeorum opprimendam. Vespasianus imperator anno [[69]] factus est, et anno [[70]] Titus [[Hierosolyma]] diripuit. Hic [[Berenice (filia Herodis Agrippae)|Berenicen Ciliciensem]], filiam [[Herodes Agrippa I|Herodis Agrippa I]] et sororem [[Herodes Agrippa II|Herodis Agrippae II]], adamavit. Cum Romam reversus esset, mense Iunio anni [[71]] triumphum egit. Tum etiam [[praefectus praetorio]] factus est. Postea, cum ipse imperator factus est, [[Arcus Titi|Arcum Titi]] aedificandum curavit ut victoriam celebret. == De titulis == Patre mortuo ''Imperator Titus Caesar Vespasianus Augustus'' publice appellatus est (antequam regnaret ''Titus Caesar Vespasianus'' nomen ei erat). Consulatum patre regnante saepe gessit (anno 79 iam COS VII, anno 80 COS VIII erat). Tribuniciam potestatem quotannis a [[Kalendae|Kalendis]] Iuliis anni 71 accepit usque ad undecimam (TRP XI anno 81). Imperator septies decies adclamatus est. Patre regnante [[Pontifex|pontifex]] erat, eodem mortuo pontifex maximus factus est. == Imperator == Titus patri suo successit anno 79. Bonus imperator habitus est, gladiatoria munera dans et aedificationem [[Colosseum|Colossei]] perficiens. Eruptio [[Vesuvius|Vesuvii]] et exitium urbium [[Pompeii|Pompeiorum]] [[Herculaneum|Herculaneique]], ac rebellio [[Terentius Maximus|Terentii Maximi]] in regno suo evenerunt. == Mors == Post duos tantum annos Titus febri mortuus est. Inter deos a [[Senatus|Senatu]] delatus est, et exemplar pro imperatoribus posterioribus factus est. Frater [[Domitianus]] ei successit. == Fontes de vita et principatu Titi == * [[Aurelius Victor]], ''[[De Caesaribus (Victor)|De Caesaribus]]'' 10 * [[Cassius Dio Cocceianus|Dio]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' liber 66 * ''[[Epitome de Caesaribus]]'' 10 * [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''[[Breviarium (Eutropius)|Breviarium]]'' 7.21-22 * [[Flavius Iosephus|Iosephus]], ''[[De bello Iudaico]]'' * [[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' liber 8 "Divus Titus" * [[Tacitus]], ''[[Historiae (Tacitus)|Historiae]]'' == Notae == <div class="references-small"><references/></div> == Bibliographia == * "Vespasian, Domitian and Titus" in Rhiannon Ash, ''Ordering anarchy: armies and leaders in Tacitus' Histories'' (Londinii: Duckworth, 1999. ISBN 0715628003) pp. 127-146 {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Galba|Servius Galba Imp. Caesar Augustus]] II et [[Titus Vinius]] (Rufinus?)| annus= 70<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] II| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] III et [[Nerva|Marcus Cocceius Nerva]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] III et [[Nerva|Marcus Cocceius Nerva]]| annus= 72<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] IV| successores= [[Domitianus|Caesar Domitianus]] II et [[Lucius Valerius Catullus Messallinus]] }} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Domitianus|Caesar Domitianus]] II et [[Lucius Valerius Catullus Messallinus]]| annus= 74<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] V| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VI et ipse IV}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] V et ipse III| annus= 75<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VI| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VII et ipse V}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VI et ipse IV| annus= 76<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VII| successores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VIII et ipse VI}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] VII et ipse V| annus= 77<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] VIII| successores= [[Decimus Iunius Novius Priscus]] et [[Lucius Ceionius Commodus (consul 78)|Lucius Ceionius Commodus]]}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Decimus Iunius Novius Priscus]] et [[Lucius Ceionius Commodus (consul 78)|Lucius Ceionius Commodus]]| annus= 79<br />cum<br />[[Vespasianus|Imp. Caesare Vespasiano Augusto]] IX| successores= ipse VIII et [[Domitianus|Caesar Domitianus]] VII}} {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores= [[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] IX et ipse VII| annus= 80<br />cum<br />[[Domitianus|Caesare Domitiano]] VII| successores= [[Lucius Flavius Silva Nonius Bassus]] et [[Marcus Asinius Pollio Verrucosus]]}} {{Imperatores Romani}} [[Categoria:Imperatores Romani]] [[Categoria:Praefecti Praetorio]] [[Categoria:Gens Flavia]] [[Categoria:Nati 39]] [[Categoria:Mortui 81]] [[Categoria:Vespasianus]] [[Categoria:Titus|!]] 5lf2wy3umdtbblb9tra7v8a47ykbhey 0 8454 3989387 3986040 2026-09-19T21:31:04Z LilyKitty 18316 eventa addo 3989387 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Augusti}} '''28 Augusti''' dies 240ª anni est (241ª [[Annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 125 dies manent. Secundum [[Calendarium Romanum]] est ''ante diem quintum Kalendas Septembres'', quae a.d. V Kal. Sept. abbreviatur. == Eventa == === Saeculo 3 === * [[225]] - [[Alexander Severus]] Sallustiam Barbiam Orbianam in matrimonium ducit. Progeniem non habebunt. === Saeculo 19 === * [[1833]] - Lex [[abolitionismus|servutudinem abrogandi]] in [[Regnum Britanniarum|regno Britanniarum]] decernitur. * [[1850]] - Opera ''Lohengrin'' [[Richardus Wagner|Richardi Wagner]] prima creatur a [[Franciscus Liszt|Francisco Liszt]]. * [[1853]] - [[Carolus Alexander (Saxonia-Vimarii-Eisenach)|Carolus Alexander]] dux magnus [[Saxonia-Vimarii-Eisenach|Saxoniae-Vimarii-Eisenach]] regnum init. === Saeculo 20 === * [[1913]] - [[Palatium Pacis]] constituitur. * [[1937]] - In [[Iaponia]] societas vehiculorum [[Toyota]] conditur. * [[1941]] - [[Iosephus Stalin]], dictator [[Unio Sovietica|Sovieticus]] [[Germani|Germanos]], qui a tempore [[Catharina II (imperatrix Russiae)|Catharina II]] imperatricis [[Russia]]e ad ripas fluminis [[Rha]] vel ''Volga'' sedes habuerant, in [[Siberia]]m deportari iubet, quod ii militibus Germanicis Russiam aggredientibus favere putat. * [[1943]] - Patre [[Boris III (rex Bulgariae)|Boride III]] mortuo [[Simeon II (rex Bulgariae)|Simeon II]] puer sex annorum rex [[Bulgaria]]e nominatur. * [[1963]] - [[Martinus Lutherus King Jr.]] [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae]] orationem clarum "''[[I have a dream]]''" de iuribus aequalibus Afroamericanorum habet. === Saeculo 21 === * [[2004]] - Dies libertatis programmaturae celebratur a [[Motus Programmaturae Liberae|motu programmaturae liberae]]. * [[2020]] - [[Abe Shinzō]], [[primus minister]] [[Iaponia]]e officium suum abdicare declarat morbi causa. * [[2026]] - [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit. == Nati == === Saeculo 15 === *[[1465]] - [[Augustinus Chigi]], nepos [[papa]]e [[Alexander VII|Alexandri VII]], illustris [[argentaria|argentarius]]; mortuus est anno [[1520]]. === Saeculo 18 === *[[1749]] - [[Ioannes Volfgangus Goethius]], [[scriptor]], [[poëta]], [[humanista]], [[philosophus]]; (mortuus [[1832]]). === Saeculo 19 === *[[1831]] - [[Lucia Hayes]], Prima Domina [[CFA]]; (mortua anno [[1889]]). *1853 - [[Vladimirus Šuchov]], ingeniarius, architectus ac inventor Russicus et [[URSS|Sovieticus]]; (mortuus anno [[1939]]). *[[1867]] - [[Humbertus Giordano]], compositor operarum [[Italia|Italicus]]; (mortuus anno [[1948]]). *[[1878]] - [[Georgius H. Whipple]], medicus Americanus; (mortuus anno [[1976]]). *[[1882]] - [[Ernestus Weiß]], scriptor Austriacus; (mortuus anno [[1940]]). *[[1896]] - [[Leo Theremin]], inventor Russicus et Sovieticus; (mortuus anno [[1993]]). *[[1899]] - [[Chang Myun]], rerum politicarum peritus [[Respublica Coreae|Rei Publicae Coreanae]]; (mortuus anno [[1966]]). === Saeculo 20 === *[[1904]] - [[Antonius Jugov]], rerum politicarum peritus Bulgaricus; (mortuus anno [[1991]]). *[[1906]] - [[Ioannes Betjeman]], scriptor, poeta et [[diurnarius]] [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; mortuus est anno [[1984]]. *[[1910]] - [[Tjalling Koopmans]], oeconomiae [[Nederlandia|Batavo]]-Americanus; (mortuus anno [[1985]]). *[[1917]] - [[Iacobus Kirby]], auctor et pictor librorum nubeculatorum Americanus; (mortuus anno [[1994]]). *[[1919]] - [[Godfrey N. Hounsfield]], ingenarius electricus Britannicus; (mortuus anno 2004). *[[1920]] - [[Georgius Bocca]], diurnarius et scriptor [[Italia |Italicus]]; (mortuus anno [[2011]]). *[[1924]] - [[Guenter Wendt]], [[machinator]] Germanicus; (mortuus anno [[2010]]). *[[1925]] - [[Livius Maritano]], [[Aquae Statiellae|Aquarum Statiellarum]] (Dioecesis Aquensis) [[episcopus]] [[Ecclesia catholica|catholicus]]; (mortuus anno [[2014]]). *[[1928]] - [[Hermannus Glaser]], scriptor et [[professor]] Germanicus; (mortuus anno [[2018]]). *[[1930]] - [[Blasius Antonius Gazzara]], actor Americanus; (mortuus anno [[2012]]). *[[1931]] **[[Christina Deutekom]], sopranista Nederlandica; (mortua anno 2014). **[[Shunichiro Okano]], pedilusor Iaponicus; (mortuus anno [[2017]]). *[[1942]] - [[Iosephus Eduardus dos Santos]], praeses [[Angolia]]e; (mortuus anno [[2022]]). *[[1946]] - [[Iosephus Sandri]], [[presbyter]] catholicus et ''[[Witbank]]'' (Dioecesis Vitbankensis) episcopus; (mortuus anno [[2019]]). *[[1957]] ** [[Manuel Preciado]], pedilusor [[Hispania|Hispanicus]]; (mortuus anno 2012). ** [[Carina Binder]], rerum politicarum perita Germanica factionis [[Sinistra (factio politica Germaniae)|Sinistrae]]. ** [[Ivo Josipović]], praeses [[Croatia]]e. *[[1963]] - [[Lucianus Avgustini]], episcopus [[Albania|Albanicus]]; (mortuus anno [[2016]]). *[[1965]] - [[Amanda Tapping]], actrix [[Britanniarum regnum|Britannica]]. *[[1967]] - [[Gregorius Clark]], rerum politicarum peritus [[Britanniarum regnum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]]. *[[1968]] - [[Gulielmus Boyd]], histrio [[Scotia|Scotus]]. *[[1969]] ** [[Christopherus Ahlhaus]], rerum politicarum peritus Germanicus et magister civium superior [[Hamburgum|Hamburgi]]. *1984 - [[Paula Fernandes]], [[cantrix]] musicae rusticae [[Brasilia|Brasiliensis]]. *[[1985]] - [[Masahiko Inoha]], pedilusor Iaponicus. *[[1987]] - [[Daigo Nishi]], pedilusor Iaponicus. == Mortes == === Saeculo 4 === * [[388]] - [[Magnus Maximus]] usurpator Romanus; (a [[Theodosius I|Theodosio I]] imperatore vinctus et necatus, natus circa annum [[335]]). === Saeculo 5 === *[[430]] - [[Augustinus|Sanctus Augustinus]], episcopus Hipponensis (natus [[354]]). === Saeculo 16 === *[[1522]] - [[Ioannes Antonius Amadeo]], [[sculptor]] Italicus [[Renascentia]]e; (natus circa annum [[1447]]). *[[1556]] - [[David Joris]], [[Anabaptistae|Anabaptista]]; (natus anno [[1501]] vel [[1502]]). === Saeculo 17 === *[[1654]] - [[Hugo Grotius]], [[humanista]], [[philosophus]], rerum politicarum peritus, [[theologus]], iuris peritus; (natus anno [[1583]]). === Saeculo 20 === *[[1910]] - [[Paulus Mantegazza]], [[anthropologus]] et [[medicus]], accurate [[neurologus]] et [[physiologus]] Italicus; (natus anno [[1831]]). *[[1943]] - [[Boris III (rex Bulgariae)|Boris III]] rex [[Bulgaria]]e ab anno [[1918]]; (natus anno [[1894]]). *[[1946]] - [[Danuta Siedzikówna]], aegrorum ministra [[exercitus patrius Polonicus|exercitus patrii Polonici]], qui contra [[NSDAP|nazistas]] pugnabat, supplicio affecta est; nata est anno 1928. *[[1956]] - [[Fridericus Löwenthal]], vir publicus Germanicus factionum [[SPD]], [[KPD]] ac [[SED]]; (natus anno [[1888]]). *[[1957]] - [[Gulielmus Agatz]], dux collegiorum opificum ac vir publicus Germanicus factionis KPD, deinde SED; (natus anno 1904). *[[1965]] - [[Iulius Racah]], [[mathematicus]] et [[physicus]] Italo-[[Israel]]iticus; (natus anno [[1909]]). *[[1968]] - [[Ioannes Lenz]], vir publicus Germanicus factionis [[FDP]]; (natus anno [[1907]]). *[[1976]] - [[Anissa Jones]], [[actrix]] Americana; (nata anno [[1958]]). *[[1977]] - [[Petrus Altmeier]], vir publicus Germanicus, unus e conditoribus factionis [[CDU]]; (natus anno 1899). *[[1999]] - [[Helder Pessoa Câmara]], [[theologia|theologus]] [[Brasilia]]nus; (natus anno [[1909]]). === Saeculo 21 === * [[2012]] **[[Eva Figes]], scriptrix [[Anglia|Anglica]]; (nata anno [[1932]]). **[[Alfredus Schmidt]], philosophus Germanicus; (natus anno [[1931]]). * [[2026]] - [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; (natus anno [[1937]]) == Festa et Feriae == {{menses}} [[Categoria:Dies]] 7z14bglf2opxunl838nf95zmtxy1i4e 0 8856 3989344 3773551 2026-09-19T16:46:32Z Jacobus07 199586 /* In religione Christiana */ 3989344 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Vienna Karlskirche frescos4b.jpg|thumb|[[Columba (avis)|Columba]], [[signum]] Spiritus Sancti in Christianismo.]] '''Spiritus Sanctus''' est notio de proprietate [[Deus|Dei]] coniuncta quae in pluribus [[religiones Abrahameae|religionibus Abrahameis]] reperitur. Magni momenti praesertim in [[religio Christiana|religione Christiana]] est, ubi Spiritus Sanctus tertia persona [[Trinitas|Trinitatis]] habetur. == In religione Iudaica == In [[Biblia Hebraica|Bibliis Hebraicis]], varia nomina reperiuntur: רוּחַ אֱלֹהִים (''ruach Elohim'', spiritus Dei), רוּחַ יְהוָה (spiritus Iehovae vel [[Tetragrammaton|Domini]]), ac רוּחַ קָדְשְׁ (''ruach codes'', spiritus sanctus). == In religione Christiana == In [[religio Christiana|religione Christiana]], Spiritus Sanctus est tertia persona Sanctissimae [[Trinitas|Trinitatis]] post [[Deus Pater|Pater]] et [[Iesus|Filium]]; nonnulli autem [[Christiani]] Spiritum Sanctum solum [[vis|vim]] Dei aut [[caritas (virtus)|amorem vivum]] Dei esse putant. Signa actionis Spiritus Sancti sunt [[aqua]] [[baptismus|baptismi]] (quae hominem renovat) et [[chrisma]] (unctio). Symbola tamen eius [[ignis]], [[nubes]], [[lumen]], [[tonitrus]], [[columba]], digitusque Dei sunt. Spiritus Sanctus a nonnullis<!--?--> Consolator Advocatusque appellatur. Eius [[dies festus]] eiusque<!--?--> descensus in discipulos [[Iesus|Iesu]] est [[Pentecoste]]. Libri [[Biblia|Bibliorum]] inspiratione Spiritus Sancti, a [[scriptor]]ibus variis, compositi esse dicuntur. Etiam [[propheta]]e a Spiritus Sancti inspiratione moti locuti esse dicuntur. === Hymni === * [[Veni Creator Spiritus]] * [[Veni Sancte Spiritus]] === [[Encyclica Epistula|Epistolae encyclicae]] === * [[Divinum illud munus]] * [[Dominum et Vivificantem|Dominum et vivificantem]] == In religione Islamica == Quattuor mentiones Spiritus Sancti ([[Arabice]] {{lang|ar|روح القدس}}, ''ruh al-qudus'') in [[Alcoranus|Alcorano]] reperiuntur, ubi is nuntios a Deo fert. Saepe idem habetur qui [[Gabriel (archangelus)|Gabriel]] [[archangelus]]. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Holy Spirit|Spiritum Sanctum}} * {{CathEnc}} * [http://www.jewishencyclopedia.com/articles/7833-holy-spirit Commentatio] in {{JewishEnc}} [[Categoria:Deus]] [[Categoria:Notiones Dei]] [[Categoria:Religio Christiana]] [[Categoria:Res Iudaeo-Christianae]] {{Myrias|Philosophia}} iu0dvvo59zs9xsl7rc7hdix5s1o3d8p 0 10925 3989286 3906932 2026-09-19T14:02:22Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989286 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{cautio}} [[Fasciculus:Green_Eye.jpg|thumb|upright=0.8|[[Oculus humanus]].]] [[Fasciculus:Bison bonasus right eye close-up.jpg|thumb|upright=0.7|Oculus [[bison]]is (''[[Bison bonasus|Bisonis bonasi]]'').]] '''Oculus''' {{victio|Oculus|i|m}}, vel '''bulbus oculi''', est [[organum (biologia)|organum]] [[visus]] multorum generum [[species|specierum]] [[biologia|biologicarum]], saepissime specierum [[intellegentia|intellegentium]], [[animal]]ium, atque [[insectum|insectorum]]. Iacet in [[orbita (anatomia)|orbita]], quae est [[spatium]] [[os (ossis)|osseum]] iuxta [[nasus|nasum]], quod [[canalis opticus|canali optico]] cum [[cavum cranii|cavo cranii]] communicat. Oculi [[retina (anatomia)|retina]], [[systema visuale|systematis visualis]] pars prima, in [[nervus opticus|nervum opticum]] transit. [[Natura]] oculos membranis vestit et saepit, quae sunt haec tres: # externa oculi tunica, sive fibrosa, quia e [[cornea]] [[Sclera|sclera]]que facta est # media oculi tunica, sive vasculosa, quae continet [[musculus|musculum]] [[cilia (anatomia)|ciliarem]], [[lens (anatomia)|lentem]], [[corpus vitreum]], [[plexus choriodeus|plexum chorioideum]] # interna oculi tunica, seu [[retina (anatomia)|retina]]<ref>T. Axenfeld et H. Pau, ''Lehrbuch und Atlas der Augenheilkunde'' ([[Stutgardia]]e: Fischer Verlag, 1920).</ref> Oculus etiam alia organa habet, quae quasi ancillae sunt: [[glandula]]m [[lacrimae|lacrimalem]], sex [[musculi|musculos]] bulbi, et binas [[palpebra]]s. [[Disciplina]] [[medicina|medica]] quae oculorum mala et [[morbus|morbos]] velut adnexa eorum examinat tractatque [[ophthalmologia]] est. ==In mythologia== In [[mythologia Aegyptia]], [[Oculus Rae]] est [[animal|res]] quae responsum [[femina (sexus)|femininum]] eius fungitur et [[vis]] vehemens quae eius hostes nocet, et [[Oculus Hori]], [[signum]] tutelae, [[potestas (socialis et politicus)|potestatis]] [[rex|regiae]] et [[valetudo|sanitatis bonae]]. Et in [[mythologia Graeca]] gigas [[Argus (gigas)|Argus]] cuius caput centrum oculis cingebatur erat. ==In litteris== [[Sauron]], [[persona]] mala in [[Legendarium Tolkien|Legendario Tolkieniano]], [[turris|turrim]] habet quo eius oculus, Oculus Sauronis, homines videre potest cum [[Unus Anulus|Unum Anulum]] gerat. {{NexInt}} {{div col|3}} * [[Anatomia]] * [[Anisometropia]] * [[Anulus ocularis]] * [[Ars oculorum]] * [[Lens (anatomia)]] * [[Lens inserticia]] * [[Perspicillum]] * [[Ophthalmologia]] * [[Palpebra]] * [[Sensus (biologia)]] * [[Telangiectasia]] * [[Visus]] {{div col end}} == Notae == <references/> == Bibliographia == * Ali, Mohamed Ather, et M. A. Klyne. [[1985]]. ''Vision in Vertebrates.'' Novi Eboraci: Plenum Press. ISBN 0-306-42065-1. * Yong, Ed. [[2016]]. "Inside the Eye: Nature's Most Exquisite Creation." ''National Geographic,'' 14 Ianuarii 2016. [http://ngm.nationalgeographic.com/2016/02/evolution-of-eyes-text Textus interretialis.] [[Categoria:Anatomia]] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Biologia}} hincljw364uaoselldt1gvnyhp8iqpv 0 16096 3989355 3877895 2026-09-19T18:29:04Z LilyKitty 18316 de die Darwin 3989355 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Februarii}} '''12 Februarii''' [[dies]] 43ª est [[Calendarium Gregorianum|anni Gregoriani]]. 322 ([[Annus bisextilis|annis bisextilibus]] 323) dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] est ''pridie Idus Februarias'', quae pridie Id. Feb. abbreviatur. == Eventa == === Saeculo 9 === * [[881]] - [[Ioannes VIII]] [[papa]] [[Carolus III (imperator)|Carolum Crassum]] imperatorem [[Sacrum Romanum Imperium|Sacri Romani Imperii]] coronat. === Saeculo 16 === * [[1541]] - [[Sanctiacobi|Iacobopolis Chiliae]] a [[Petrus Valdiviae|Petro Valdiviae]] conditur. === Saeculo 18 === * [[1736]] - [[Maria Theresia Austriaca (imperatrix)|Maria Theresia]], filia imperatoris [[Carolus VI (imperator)|Caroli VI]], [[Franciscus I Stephanus|Francisco III Stephano]], duci [[Lotharingia]]e nubet. === Saeculo 20 === * [[1914]] - [[Henricus Bergson]] socius [[Academia Francica|Academiae Francicae]] eligitur. * [[1950]] - [[Unio radiodiffusionis Europaea]] constituitur. * [[1974]] - [[Alexander Solženicyn]] ex Unione Sovietica expellitur. === Saeculo 21 === * [[2002]] - [[Tribunal criminibus investigandis in quondam Iugoslavia perpetratis]] [[Slobodan Milošević]] ratione [[scelus contra humanitatem|scelerum contra humanitatem factorum]] accusat. == Nati == === Saeculo 1 === *[[41]] - [[Tiberius Claudius Caesar Britannicus]]; filius imperatoris [[Claudius (imperator)|Claudii]] (mortuus anno [[55]]) === Saeculo 16 === * [[1584]] - [[Casparus Barlaeus]], [[scriptor]] [[Nederlandia|Nederlandicus]] (mortuus anno [[1648]]) === Saeculo 18 === * [[1768]] - [[Franciscus II (imperator)|Franciscus II]], ab anno [[1792]] ultimus imperator Sacri Romani Imperii et ab anno [[1804]] imperator [[Imperium Austriacum|imperii Austriaci]] (mortuus anno [[1835]]) * [[1773]] - [[Iacobus Dupré]], gubernator [[Ludoviciana]]e (mortuus anno [[1846]]) * [[1775]] - [[Ludovica Adams]], Prima Domina [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] (mortua anno [[1852]]) * [[1800]] - [[Ioannes Eduardus Gray]], zoologicus [[Anglia|Anglicus]] (mortuus anno [[1875]]). === Saeculo 19 === * [[1804]] - [[Aemilius Lenz]], physicus Russicus origine [[Germania|Germanica]] (mortuus anno [[1865]]) * [[1809]] ** [[Abrahamus Lincoln]], praeses Civitatum Foederatarum Americae (mortuus 1865) ** [[Carolus Darwin]], biologus Anglicus (mortuus [[1882]]) * [[1815]] - [[Eduardus Forbes]], studiosus [[geologia]]e, [[mineralogia]]e, [[palaeontologia]]e et [[malacologia]]e [[Scotia|Scoticus]] (mortuus anno [[1854]]) * [[1847]] - [[Philippus Princeps de Eulenburg et Hertefeld]], [[legatus]] [[Imperium Germanicum|Imperii Germanici]] et socius imperatoris Germaniae [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmi II]] (mortuus anno [[1921]]) * [[1866]] - [[Leo Šestov]], philosophus et criticus [[Russia|Russicus]] origine [[Ucraina|Ucrainica]] (mortuus anno [[1938]]) * [[1876]] - [[Paulus Chack]], [[scriptor]] [[Francia|Francicus]] (supplicio affectus anno [[1945]]) * [[1881]] - [[Anna Pavlova]], saltatrix ballationis Russica (mortua [[1931]]) * [[1892]] - [[Iosephus Slipyj]], [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] et [[archiepiscopus maior]] Kioviensis-Haliciensis Ucrainorum (mortuus anno [[1984]]) * [[1900]] ** [[Robertus Boothby, Baro Boothby]], rerum politicarum peritus [[Regnum Unitum|Britannicus]] (mortuus anno [[1986]]) ** [[Basilius Čujkov]], ductor exercitus [[URSS|Sovietici]] (mortuus [[1982]]) === Saeculo 20 === * [[1910]] - [[Lee Byung-chul]], homo negotiorum [[Respublica Coreana|Coreanus]], mercator et societatis [[Samsung Group]] conditor (mortuus anno [[1987]]) * 1914 - [[Nellus Celio]], vir publicus [[Helvetia|Helveticus]] (mortuus anno [[1995]]) * [[1917]] - [[Iosephus Wresinski]], sacerdos Catholicus et defensor iurum humanorum Francicus (mortuus anno [[1988]]) * [[1920]] - [[Pran Krishan Sikand]], histrio cinematographicus [[India|Indicus]] (mortuus anno [[2013]]) * [[1923]] - [[Franciscus Zeffirelli]], moderator cinematographicus [[Italia|Italicus]]; (mortuus anno [[2019]]) * [[1936]] - [[Thorus Janson]], [[linguista]] [[Suecia|Suecicus]] * [[1942]] - [[Ehud Barak]], primus minister [[Israel]]is * [[1948]] - [[Raimundus Kurzweil]], inventor Americanus * [[1951]] - [[Maria Rosaria Bindi]], rerum politicarum perita Italica factionis [[Factio Democratica (Italia)|Democraticae]] * [[1961]] - [[Michael Martelly]], praeses [[Haitia]]e * [[1968]] ** [[Iosue Brolin]], histrio Americanus ** [[Christophorus McCandless]] (mortuus anno [[1992]]) * [[1980]] - [[Christina Ricci]], actrix Americana == Mortui == === Saeculo 13 === * [[1242]] - [[Henricus VII (rex Romanorum)|Henricus VII]], imperator Sacri Romani Imperii (natus [[1211]]) * [[1266]] - [[Amadeus Amidei]], unus ex septem sanctis fundatoribus [[Ordo Servorum Mariae|Ordinis Servorum Mariae]] (natus ignoto anno) === Saeculo 16 === * [[1538]] - [[Albertus Altdorfer]], pictor et artifex graphicus Germanicus (natus circa annum [[1480]]) * [[1554]] - [[Lady Jane Grey]], Angliae regina (nata [[1537]]) * [[1594]] - [[Iohannes Bugenhagen Iunior]], [[theologus]] [[Martinus Lutherus|Lutheranus]] Germanicus (natus anno [[1527]]) === Saeculo 17 === * [[1612]] - [[Christophorus Clavius]], [[Iesuitae|Iesuita]], [[mathematicus]] Germanicus (natus anno [[1537]] vel [[1538]]) * [[1690]] - [[Carolus Le Brun]], pictor Francicus (natus [[1619]]) * [[1700]] - [[Alexius Šein]], ductor exercitus et rerum politicarum peritus Russicus (natus [[1652]] vel [[1662]]) === Saeculo 18 === * [[1724]] - [[Elkanah Settle]], poeta Anglicus (natus 1648) * [[1763]] - [[Petrus Carlet de Marivaux]], scriptor praecipue fabularum scaenicarum Francicus (natus anno [[1688]]) * [[1771]] - [[Adolphus Fridericus (rex Sueciae)|Adolphus Fridericus]], rex Sueciae (natus anno [[1710]]) * [[1798]] - [[Stanislaus Augustus Poniatowski]], [[Polonia]]e rex (natus [[1732]]) === Saeculo 19 === * [[1804]] - [[Immanuel Kantius]], philosophus Germanicus (natus [[1724]]) * [[1834]] - [[Fridericus Schleiermacher]], theologus Germanicus (natus [[1768]]) * [[1837]] - [[Ludovicus Börne]], scriptor et [[diurnarius]] Germanicus (natus anno [[1785]]) * [[1845]] - [[Stanislaus Węgrzecki]], iurisperitus Polonus, praeses [[Varsovia]]e (natus [[1765]]) * [[1880]] - [[Carolus Eduardus Holtei]], poeta, actor et artifex pellicularum Germanicus (natus [[1798]]). * [[1886]] - [[Horatio Seymour]], gubernator [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] (natus anno [[1810]]) * [[1894]] - [[Ioannes de Bülow]], musicus Germanicus (natus [[1830]]) === Saeculo 20 === * [[1904]] - [[Antonius Labriola]], [[philosophus]] [[Italia|Italicus]] (natus anno [[1843]]) * [[1912]] - [[Gerardus Armauer Hansen]], [[medicus]] [[Norvegia|Norvegicus]], qui anno [[1869]] [[lepra]]e causam ([[Mycobacterium leprae]]) invenit (natus anno [[1841]]) * [[1916]] - [[Ricardus Dedekind]], [[Mathematica|mathematicus]] Germanicus (natus [[1831]]). * [[1942]] - [[Grant Wood]], [[pictor]] Americanus (natus anno [[1891]]) * [[1960]] - [[Anscharius de Hindenburg]] miles Germanicus (natus [[1883]]). * [[1975]] - [[Carolus Lutz]], legatus Helvetiae (natus anno [[1895]]) * [[1979]] - [[Ioannes Renoir]], moderator Francicus (natus 1894) * [[1984]] - [[Iulius Cortázar]], scriptor Argentinus (natus 1914) === Saeculo 21 === * [[2013]] - [[Gennadius Udovenko]], politicorum peritus Ucrainicus (natus anno 1931) * [[2015]] - [[David Carr]], diurnarius Americanus (natus anno [[1956]]) * [[2017]] - [[Iustus Pio]], musicus Italicus (natus anno [[1926]]) == Festa et Feriae == * [[Dies Darwin]] (natalis Caroli Darwin) * Natalis Abrahami Lincoln (Civitates Foederatae Americae) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 6flco78e6cn30ynizkok6ie2kpfgosy 0 18917 3989451 3710406 2026-09-20T10:10:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989451 wikitext text/x-wiki {{Vide discretivam|''parte terrae culta''}} [[Fasciculus:Iglesia de Nuestra Señora de La Blanca, Cardejón, España, 2012-09-01, DD 02.JPG|thumb|Ager [[Heliantheae|helianthearum]] [[Cardejón]] in vico [[Hispania]]e.]] [[Fasciculus:2014 Pole uprawne w Raszkowie.jpg|thumb|Ager [[triticum|tritici]] prope [[oppidum]] [[Raszków]] in [[Polonia]].]] [[Fasciculus:Field Hamois Belgium Luc Viatour.jpg|thumb|Ager [[aestas|aestivalis]] in [[Belgium|Belgio]].]] '''Ager''' ([[wikt:Ager|''agri, m.'']]) est [[terra]], aut saepta aut non, ab hominibus culta ut [[fruges]] (hoc est [[frumentum]], [[vinum]], [[oleum]], et cetera) ferat,<ref>{{Forcellini}} s.v. [http://www.lexica.linguax.com/forc.php?searchedLG=ager "ager"]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> vel ut saeptum [[pecus|pecorum]] sit. Cessare aut [[aratio|arari]] potest. Latiore sensu, [[vocabulum]] ''ager'' [[urbs|urbi]] opponitur, vel etiam dicitur de toto [[civitas|civitatis]] fundo publico. In [[leges agrariae|legibus agrariis]] [[Romani antiqui|Romanorum antiquorum]] distinguebantur ''ager peregrinus'' et ''ager Romanus'', qui ipse in ''agrum publicum'' et ''agrum privatum'' dividebatur. In [[digesta|digestis]] de agro statutum est, ne habitatus sit: "ager est locus, qui sine villa est."<ref>Digesta 50.16.27</ref> {{NexInt}} {{div col|3}} *[[Ager (mensura)]] *[[Alta planities]] *[[Arvum]] *[[Campus]] *[[Fundus]] *[[Hectarium]] *[[Oryzae sationes]] *[[Pascuum]] *[[Pratulum (ager)|Pratulum]] *[[Pratum]] *[[Prataria]] *[[Rus]] *[[Savana]] *[[Tesqua]] {{div col end}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> ==Bibliographia== *Pierce, Robert A. II, Bill White, D. Todd Jones-Farrand, Thomas V. Dailey, et Brent Carpenter. ([[2008]]) [[2015]]. [https://web.archive.org/web/20151028020017/http://extension.missouri.edu/p/g9421 ''Field Borders for Agronomic, Economic and Wildlife Benefits.''] University of Missouri Extension. Curators of the University of Missouri. {{geo-stipula}} [[Categoria:Agricultura]] {{Myrias|Physica}} 5rxc8lr6tm4q0hrjdlao2ove9264sb0 0 20059 3989412 3755532 2026-09-19T23:25:15Z Fróis 195114 /* */ 3989412 wikitext text/x-wiki {{Vide discretivam|Matthaeus Riccius}} [[Fasciculus:Riccistanding.jpg|thumb|Matthaeus Riccius, imago aevo recentiore picta]] [[Fasciculus:利玛窦像，游文辉绘.jpg|thumb|left|''Mattheus Riccius Maceratensis,'' ab Yu Wenhui anno [[1610]] (Riccio nuper mortuo) pictus]] '''Matthaeus Riccius,'''<ref>[[David Morgan]], "De Adami Schall Historica Narratione: Quo Modo Sinae Sint Latinae Factae," ''Retiarius: Commentarii Periodici Latini,'' a Terentio Tunberg editus (http://www.uky.edu/AS/Classics/retiarius/schall.html).</ref> vel ''' Matthaeus Ricci''' (natus [[Macerata]]e, in regione [[Italia]]e [[Marchiae|Marchiis]], die [[6 Octobris]] [[1552]]; obiit [[Pechinum|Pechini]] die [[11 Maii]] [[1610]]), fuit praeclarus [[presbyter]] [[Iesuitae|Iesuiticus]], qui evangelii praeconium primus in [[Sinae|Sinas]] invexit, ubi Li Madou appellatus est, et Sinenses [[Confucius|Confucii]] aliorumque auctorum libros in [[Lingua Latina|linguam Latinam]] vertit. Multis quoque cum clarissimis sua aetate Sinicis amiticia erat Matthaeo, quorum unus [[Paulus Siu]] eo iubente ad [[Ecclesia Catholica|Catholicam]] fidem conversus librorum complurium [[Lingua Graeca|Graece]] vel Latine scriptorum Sinice interpres fiebat adiutorque causae ecclesiae Catholicae apud Seres vicinosque populos. == Notae == <references/> {{NexInt}} * ''[[De Christiana expeditione apud Sinas]]'' ==Nexus externi== {{fontes biographici}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1552|1610|Ricci, Matthaeus}} [[Categoria:Auctores Latini recentiores]] [[Categoria:Iesuitae]] [[Categoria:Interpretes Sino-Latini]] [[Categoria:Mathematici Italiae]] [[Categoria:Presbyteri catholici]] 2au2qsr79smpcjk92hlt324vh84lthh 0 20300 3989342 3868931 2026-09-19T16:36:15Z Jacobus07 199586 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 3989342 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] '''Praesepe'''<ref>''Praesēpe'', gen. ''praesēpis'', est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data; aliter ''praesaepe, praesēpium, praesaepium''.</ref> est locus praeseptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesepibus bestiae adsunt. Praesepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesepia}} *[https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesepibus in Vösendorf] *[http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] oq4wj8ekccbqbrk1nulghnk4w44qno7 3989362 3989342 2026-09-19T19:36:54Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Praesepe]] ad [[Praesaepe]] praeter redirectionem: Latinitas 3989342 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] '''Praesepe'''<ref>''Praesēpe'', gen. ''praesēpis'', est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data; aliter ''praesaepe, praesēpium, praesaepium''.</ref> est locus praeseptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesepibus bestiae adsunt. Praesepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesepia}} *[https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesepibus in Vösendorf] *[http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] oq4wj8ekccbqbrk1nulghnk4w44qno7 3989366 3989362 2026-09-19T19:37:23Z Grufo 64423 Paginam redintegravi 3989366 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesaepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] {{res|Praesaepe}}{{LTL ref|praesaepe|825}}{{L&S ref|praesaepe}}{{Gaffiot ref|praesaepe|1224}} ({{pns|is|n|praesaepe}}) seu {{res|praesepes}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|is|f|praesaepes}}) seu {{res|praesepium}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|ii|n|praesaepium}})<ref>Aliter ''praesēpe, praesēpēs, praesēpium''. ''Praesēpe'', gen. ''praesēpis'', est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data;</ref> est locus praesaeptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesaepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesaepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesaepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesaepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesaepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesaepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesaepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesaepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesaepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesaepibus bestiae adsunt. Praesaepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesaepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesaepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesaepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesaepia}} * [https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesaepibus in Vösendorf] * [http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] 33jh8uk6wm1bnwq4pkrj1s3f9gmqaf1 3989370 3989366 2026-09-19T19:38:44Z Grufo 64423 3989370 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesaepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] {{res|Praesaepe}}{{LTL ref|praesaepe|825}}{{L&S ref|praesaepe}}{{Gaffiot ref|praesaepe|1224}} ({{pns|is|n|praesaepe}}) seu {{res|praesepes}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|is|f|praesaepes}}) seu {{res|praesepium}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|ii|n|praesaepium}})<ref>Aliter ''praesēpe, praesēpēs, praesēpium''. ''Praesēpe'' est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data;</ref> est locus praesaeptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesaepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesaepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesaepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesaepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesaepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesaepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesaepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesaepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesaepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesaepibus bestiae adsunt. Praesaepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesaepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesaepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesaepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesaepia}} * [https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesaepibus in Vösendorf] * [http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] lr4f4ni4pkh81mi77cwy387ggxnj7kg 3989371 3989370 2026-09-19T19:39:14Z Grufo 64423 3989371 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesaepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] {{res|Praesaepe}}{{LTL ref|praesaepe|825}}{{L&S ref|praesaepe}}{{Gaffiot ref|praesaepe|1224}} ({{pns|is|n|praesaepe}}) seu {{res|praesaepes}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|is|f|praesaepes}}) seu {{res|praesaepium}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|ii|n|praesaepium}})<ref>Aliter ''praesēpe, praesēpēs, praesēpium''. ''Praesēpe'' est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data;</ref> est locus praesaeptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesaepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesaepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesaepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesaepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesaepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesaepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesaepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesaepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesaepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesaepibus bestiae adsunt. Praesaepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesaepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesaepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesaepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesaepia}} * [https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesaepibus in Vösendorf] * [http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] 948cqz2nzmb7gppixd2w0pvdgf1hhnz 3989372 3989371 2026-09-19T19:39:36Z Grufo 64423 3989372 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesaepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] {{res|Praesaepe}}{{LTL ref|praesaepe|825}}{{L&S ref|praesaepe}}{{Gaffiot ref|praesaepe|1224}} ({{pns|is|n|praesaepe}}) seu {{res|praesaepes}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|is|f|praesaepes}}) seu {{res|praesaepium}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|ii|n|praesaepium}})<ref>Aliter ''praesēpe, praesēpēs, praesēpium''. ''Praesēpe'' est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data.</ref> est locus praesaeptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesaepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesaepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesaepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesaepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesaepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesaepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesaepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesaepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesaepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesaepibus bestiae adsunt. Praesaepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesaepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesaepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesaepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Stabulum]] * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesaepia}} * [https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesaepibus in Vösendorf] * [http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] 9ejbj9nh06fuvbv24vpogtqk0ck39ya 3989373 3989372 2026-09-19T19:40:51Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3989373 wikitext text/x-wiki [[File:Weiler-Herz-Jesu-Kirche-Kirppe.jpg|thumb|praesaepe in ecclesia Sanctissimi Cordis Iesu positum, Weiler in oppido [[Cisarulana]]e]] {{res|Praesaepe}}{{LTL ref|praesaepe|825}}{{L&S ref|praesaepe}}{{Gaffiot ref|praesaepe|1224}} ({{pns|is|n|praesaepe}}) seu {{res|praesaepes}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|is|f|praesaepes}}) seu {{res|praesaepium}}<ref name="lexicon-totius-latinitatis-praesaepe-825" /><ref name="lewis-short-praesaepe" /><ref name="gaffiot-praesaepe-1224" /> ({{pns|ii|n|praesaepium}})<ref>Aliter ''praesēpe, praesēpēs, praesēpium''. ''Praesēpe'' est prima forma in ''[[Oxford Latin Dictionary]]'' data.</ref> est locus praesaeptus, stabulum [[pecus|pecori]] vel equis designatum, et praecipue locus ubi hae bestiae aluntur. Etiam receptaculum cibi in stabulo positum significat. == In Bibliis == In [[Evangelium secundum Lucam|Evangelio secundum Lucam]], [[Iesus]] infans in praesaepe ([[Lingua Graeca antiqua|Graece]] φάτνη) reclinatus est quia nihil melius praesto erat: "Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesaepio: quia non erat eis locus in deversorio." In nativitatis Iesu memoria, praesaepia in domibus et ecclesiis tempore natalicio collocantur. Iuxta praesaepe, bos et asinus adstant quia [[Isaias (propheta)|Isaias]]<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_isaiae_lt.html paragrapho 1, sententia 3]</ref> dixit: "Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesaepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus non intellexit." ==In hominum cultu== Praesaepium, ut supra diximus, in initio pastioni bestiarum inserviebat. Inde translatum est ad imaginem Nativitatis Christi in stabulo Bethlehem cum figuris Mariae et Ioseph, pastorum adorantium, bove et asino: artificia plerumque ligno sculpta vel chartacea sunt. Praesaepe Iesu Christi in [[Religio Christiana|religione Christiana]] est symbolum maximi momento de nativitate [[iesus Christus|Domini]]. Itaque non solum fit locus, ubi infans quidam natus sit, sed etiam imago profunda repraesentans vitam Iesu humilem et mysterium incarnationis Dei. Nativitas Iesu, quae in Bethlehem (in Iudaea) sub regno Herodis rex facta est et incarnatio Verbi Divini in carne fit initium novae aetatis et salutis humani generis. Secundum Evangelium Lucae, Maria et Ioseph, propter censum imperii Romani, vixerunt in Bethlehem. Cum Maria paritura esset, non invenit locum in deversorio, unde nasceretur puer Iesus. Denique reposuit eum in praesaepi: Deus, qui universum creavit, mundum iniit in loco maxime modesto, non in regia quadam. Praesaepe ergo fit locus de contemplandis mysteriis divinis. Quod Deus in humilitate se manifestet, non in splendoribus, sed in vilibus, agnoscatur status humanus: imago qua paupertas et simplicitas divinitus benedicuntur. Maria et Ioseph fide atque oboedientia voluntatem Dei implent: Maria, quae puerum Iesum portat, et Ioseph, qui protegit et curat, sint exempla vitae sanctitatis et devotionis. Angeli annuntiantes gaudium magnum et gloriam in altissimis Deo, et in terra pacem hominibus bonae voluntatis omnia ex terris in caelestia ferunt. In multis praesaepibus bestiae adsunt. Praesaepe non solum in Nativitatis die partes suas agit sed totum festorum tempus. In Italia [[Franciscus Assisiensis]] praesaepia ex anno 1223 nota fecit et res per omnes terras diffusa est. Christifidelibus visibiliter mysterium Nativitatis ante oculos ponatur. Quae res non solum fidei actum, sed etiam theatrica in cultura populari genuit. In familiis christianis ante praesaepe convenitur et iugiter cantatur oraturque. Usque saeculum XIX praesaepe in catholicis easdam partes agebat quas in protestanticis [[arbor natalicia]]. == Liber == *[[Biblia]] Sacra iuxta [[Vulgata]]m [[Clemens VIII (papa)|Clementinam]]. Nova editio. Logicis partitionibus aliisque subsidiis ornata a Alberto Colunga, O.P. et Lautentio Turrado professoribus sacrae scripturae in P. Universitate Eccl. Salmanticiensi. Quarta Editio. ''Biblioteca de autores Cristianos.'' [[Matritum|Matriti]] [[1965|MCMLXV (sic in libro, Arabice 1965)]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Stabulum|<>|en|qid=Q214252}} * [[Christi Natalis]] * [[Arbor natalicia]] * [[Pater Natalis]] * [[Curtis de Greccia]] == Nexus externi == {{communia|Nativity scene|praesaepia}} * [https://www.krippenverein-voesendorf.at/ museo de praesaepibus in Vösendorf] * [http://www.zeno.org/nid/20006945937 "Krippe"] - apud: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 11. Lipsiae 1907, p. 700 [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Agricultura]] [[Categoria:Sollemnia natalicia Iesu Christi]] 90e7xf3fxfxkpfwg8wr7483ebjzefp2 0 23598 3989441 2754897 2026-09-20T04:11:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989441 wikitext text/x-wiki '''Unio Democratica Britannica''' ([[Francogallice]]: ''Union Démocratique Bretonne'', [[Lingua Armoricana|Amoricane]]: ''Unvaniezh Demokratel Breizh'') est factio quae pro libertate [[Britannia-Minor|Britanniae Minoris]] agit. Anno [[1964]] creata est. Cathedras quattuor in consilio regionis tenet. == Nexus Externus == * [https://web.archive.org/web/20110210070214/http://www.udb-bzh.net/ Le Parti d'une Bretagne Autonome] {{ling|Francogallice}} [[Categoria:Armorica]] [[Categoria:Factiones politicae Franciae]] [[Categoria:Constituta 1964]] qlxaru3c5kpykgs8hfwowczn9wca6zz 0 25389 3989396 3973994 2026-09-19T22:31:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989396 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Codex Fejéváry-Mayer 01 cacao tree.JPG|thumb|''Theobroma cacao'', [[arbor]] meridiei, in tabula [[orbis terrarum]] inter [[deus|deos]] [[Azteci|Aztecorum]] [[Mictlantecuhtli]] et [[Centeotl]] pictus. ''[[Codex Fejérváry-Mayer]]'' ([[Museum Mundanum Liverpoliense]]).]] '''Socolata'''<ref>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009. Vide etiam: [[Francisca Deraedt]], "Socolata, num sit salubris", in ''[[Melissa]]'' 123 (2004): 4–5.</ref> seu '''chocolata'''<ref name="Castelli1713">Castelli, B. & Bruno, J.P. ''Lexicon medicum Graeco-Latinum'' (Lipsiae: F. Thomas, 1713); {{Langenscheidt-TWB}}. Aliis orthographiis "schocolata" (Langenscheidt), "chocolate, succolata" (Castelli). Vide insuper disputationem nostram</ref> est [[potio]] e tostis ''[[Theobroma cacao|Theobromatis]]'' nucleis facta. Socolata etiam dicitur [[alimentum]] solidum aut amarum aut dulce ex eisdem nucleis tostis et contritis compactum. Patria socolatae est [[America Media]]. [[Conquisitatores Hispani]] usum potionis in [[Mexicum|Mexico]] apud [[Azteci|Aztecos]] [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] animadverterunt et in [[Europa]]m introduxerunt. == De nominibus == [[Fasciculus:God L with the Hero Twins.jpg|thumb|upright=1.75|Deus senex mulierculis suis circumdatus, quarum una (ad dextram) summa cura chocolatam transfundit: [[Sylvilagus floridanus|sylvilagus]] scriba rem delineat. [[Vas Princetonianum]] cultus [[Olmeci|Olmecorum]], c. 670/750 p.C.n.]] Vocabulum "cacao" e lingua gentis [[Olmeci|Olmecae]] ortum esse, inde ad [[linguae Mayenses|linguas Mayenses]], inde ad [[lingua Nahuatl|Nahuatl]] pervenisse censetur. In [[lingua Hispanica|Hispanicam]] [[lingua Latina|Latinamque]] et alias linguas Europaeorum cito assumptum est post annum [[1526]] quo sectatores [[Ferdinandus Cortesius|Cortesii]] mores [[Azteci|Aztecorum]] observare et describere coeperunt. Latine sicut Hispanice "cacao" ab origine tam de potione quam de seminibus dicebatur, sed saeculo XVI exeunte verbum novum "chocolate" vel "chocolata", origine sine dubio Nahuatl sed etymologia haud certa, linguis Europaeis adhibita est ad potum denotandum.<ref>Ascensión Hernández Triviño, "[http://www.scielo.org.mx/pdf/ecn/v46/v46a3.pdf Chocolate: historia de un nahuatlismo]" in ''Estudios de cultura náhuatl'' vol. 46 (2013) pp. 37-87</ref> == Historia ante Mutezumam mortuum == [[Fasciculus:Mujer vertiendo chocolate - Codex Tudela.jpg|thumb|Mulier [[Azteci|Azteca]] socolatam transfundit. {{qc|id=Codex Tudela}} f. 3r ([[Museum Americae (Matritum)|Museum Americae]] [[Matritum|Matritense]])]] Botanici archaeologique plures, qui arborem ''[[Theobroma cacao]]'' millennio II a.C.n. exeunte in [[America media]] domesticatum esse censebant, recentius confiteri suadentur speciem in [[Amazonia]] occidentali neque alibi nativam esse;<ref>Juan C. Motamayor et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0003311 Geographic and Genetic Population Differentiation of the Amazonian Chocolate Tree (Theobroma cacao L)]" in ''PLOS One'' (1 Octobris 2008); Nisao Ogata, Arturo Gómez-Pompa, Karl A. Taube, "The domestication and distribution of ''Theobroma cacao'' L. in the Neotropics" in {{qc|id=McNeil (2006)}} pp. 69-89; E. Thomas et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0047676 Present spatial diversity patterns of Theobroma cacao L. in the neotropics reflect genetic differentiation in Pleistocene refugia followed by human-influenced dispersal]" in ''PLoS One'' (24 Octobris 2012)</ref> ibi prope limites [[Peruvia]]e [[Brasilia]]eque et [[Aequatoria]]e diversitatem suam geneticam maximam monstrare;<ref>Rey Gaston Loor Solorzano et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0048438 Insight into the Wild Origin, Migration and Domestication History of the Fine Flavour Nacional Theobroma cacao L. Variety from Ecuador]" in ''PLOS One'' (7 Novembris 2012)</ref> ibidem ad usum humanum conversam esse.<ref>Omar E. Cornejo et al., "[https://www.biorxiv.org/content/10.1101/223438v1.full.pdf Genomic insights into the domestication of the chocolate tree, Theobroma cacao L.]" apud ''BiorXiv'' (22 Novembris 2017)</ref> Frequentatores illius loci, quam archaeologi [[Santa Ana-La Florida]] appellant, in parte australissima Aequatoriae ad fundum vallis tributariae Amazonicae absconditi, a medio millennio III a.C.n. potum e fructibus cacai derivatum iam sumebant.<ref>Francisco Valdez et al., "[https://downloads.arqueo-ecuatoriana.ec/ayhpwxgv/bibliografia/Valdez_MayoChinchipe.pdf Découverte d’un site cérémoniel formatif sur le versant oriental des Andes]" in ''Comptes rendus Palevol'' vol. 4 (2005) pp. 369–374 [https://www.academia.edu/10895947/Découverte_dun_site_cérémoniel_formatif_sur_le_versant_oriental_des_Andes alibi]</ref> Testimonia huius usus etiam e locis archaeologicis mediae Americae nonnullis referuntur, sed recentioribus, videlicet [[Puerto Escondido]] [[Honduria]]e et [[Paso de la Amada]] civitatis [[Chiapa]]e in [[Mexicum|Mexico]].<ref>Sonia Zarrillo et al., "[https://www.nature.com/articles/s41559-018-0697-x.epdf?referrer_access_token=eMTTSqZab8HAVtcgRbc0CdRgN0jAjWel9jnR3ZoTv0P4l4gXSkOmfIM_qL4nlkDk0OANFll9k1y4RzVYlmD29ljKQSA-BBNjGAaghgUyGpDF6UI-nW0BG-QyjVmJf1g28eXeA54PL-jMNl5ny1pOhZV0DOIF87KRI1MfmmBFXFMF6l6CTB8fQn_UCVx5-lScVs6etRyD8rfxDuQt9uSpRlJeMY-OpoNcKuhbj8BbVucrFIzYThv44Ndh44LDJ_NDW32oQUqpnL7sP3HzeV8uk1XxoPQjPgd5nQGmS5iuU_FwLAl7DA8xOMAO2YOLpuMn&tracking_referrer=www.theguardian.com The use and domestication of Theobroma cacao during the mid-Holocene in the upper Amazon]" in ''[[Nature]]: Ecology & Evolution'' (Octobri 2018); {{qc|id=Powis (2007)}}</ref> Sed studia chemica fictilium, quibus [[theobrominum]] detegitur speciei ''T. cacao'' certe vestigium, de natura potionis pauca dicunt. His enimvero regionibus nostro tempore [[cicha]] seu potio alcoholica e suco fructuum cacai facta a populis indigenis consumi solet.<ref>John S. Henderson et al., "[https://web.archive.org/web/20201024233955/https://www.pnas.org/content/pnas/104/48/18937.full.pdf Chemical and archaeological evidence for the earliest cacao beverages]" in {{PNAS}} vol. 104 (2007) pp. 18937–18940; {{qc|id=Powis (2007)}}</ref> [[Fasciculus:Frothing of chocolate Sahagun bk 10 f 69v.jpg|thumb|upright=0.75|Venditrix socolatam transfundit. {{qc|id=Sahagún (ante 1569)}} vol. 10 f. 69v]] Cicha e cacao non est chocolata. Usus antiquissimus chocolatae verae (i.e. potionis stimulantis e seminibus cacai torrefactis et contusis factae) ibi quaeri potest, ubi vestigia seminum cacai molitorum aut testimonia consumptionis chocolatae calidae aëratae primum videntur: seminibus non molitis haec potio confici haud potest; sine calefactione et aëratione stimulatio aegre sentitur. Quae aëratio, ab Hispanis aliisque recentioribus cum [[molinillum|molinillo]] effecta, simplici tranfusione e vase manu elevato in vas solo positum effecerunt [[Azteci|Aztecae]], sicut in [[Codex Tudela|Codice Tudela]] stilo Europaeo usum Mexicanum depingitur (f. 3r; vide [[:Fasciculus:Mujer vertiendo chocolate - Codex Tudela.jpg|imaginem]]). Ita iam antea effecerunt [[Olmeci|Olmecae]], sicut [[Vas Princetonianum]] saeculi fere VIII p.C.n. in episodio mythologico monstrat (vide [[:Fasciculus:God L with the Hero Twins.jpg|imaginem]]). Olmecorum metropolis ad locum archaeologicum [[San Lorenzo (Vera Crux)|San Lorenzo]] civitatis [[Vera Crux (civitas)|Verae Crucis]] in Mexico reperta est. Ibi in vasis vestigia theobromini reperta sunt.<ref>Terry G. Powis et al., "[https://web.archive.org/web/20201103115700/https://www.pnas.org/content/108/21/8595 Cacao use and the San Lorenzo Olmec]" in {{PNAS}} vol. 108 (2011) pp. 8595-8600</ref> [[Mayae]] avide potionem socolatam sumere solebant, vasis certe cylindricis utentes, fortasse etiam vasis, quibus canales inserti sunt (quidam autem hanc usum negant).<ref>{{qc|id=Powis (2007)}}; Terry G. Powis et al., "Spouted Vessels and Cacao Use among the Preclassic Maya" in ''Latin American Antiquity'' vol. 13 (2002) pp. 85–106; {{qc|id=Houston (2017)}}</ref> Nomen ''kakaw'' "cacao", si re vera apud Olmecos ortum sit, a Mayis certe usitatum est.<ref>{{qc|id=Stuart (2014)}}</ref> [[Fasciculus:Benzoni 1565 f 103r cacauate.jpg|thumb|Arbor ''Theobroma cacao'', grana sub sole siccata, mulier ignem accendens. {{qc|id=Benzo (1565)}} f. 103r]] Ab his ad [[Azteci|Aztecos]] transmissum est necnon ad populos Americae Septentrionalis, inter quos homines [[Uta]]m frequentantes socolatam a saeculo VIII,<ref>Traci Watson, "[http://www.sciencemag.org/news/2013/01/earliest-evidence-chocolate-north-america Earliest Evidence of Chocolate in North America]" in ''[[Science]]: News'' (22 Ianuarii 2013) </ref> [[Anasazi]] a saeculo XI cognoverunt.<ref>Patricia L. Crown, W. Jeffrey Hurst, "[https://web.archive.org/web/20201104001055/https://www.pnas.org/content/106/7/2110 Evidence of cacao use in the Prehispanic American Southwest]" in {{PNAS}} vol. 106 (2009) pp. 2110-2113</ref> Auctores plurimi de socolatae usu apud Aztecos scripserunt,<ref>{{qc|id=Durand-Forest (1967)}}</ref> quorum antiquissimi expeditionis in [[Mexicum]] [[Ferdinandus Cortesius|Ferdinandi Cortesii]] participes erant, videlicet [[Bernardus Díaz del Castillo]] et ille qui, nomine ignoto, "conquisitor anonymus" (''Conquistador Anónimo'') nuncupatur. Huius narratio Italiane nobis servatur. "Vinum," ita enim nominat, "quod bibunt variis modis faciunt, sed primum nobilissimumque, quo utuntur, est potio ''cachanatle'' appellata de seminibus fructus arboris nuci Indico similis, e quibus grana magna extrahunt. Hae grana principalem monetam per illam regionem currentem constituere habentur".<ref>''Fanno il vino di diverse sorti che bevono; però la principale e più nobile che usano è una bevanda che si chiama cachanatle, e sono certi semi fatti del frutto d'un'albero, il qual frutto è a guisa di cocomero, e dentro ha certi grani grossi ... i grani sono tenuti per la principal moneta che corra in quel paese'': {{qc|id=Relazione (post 1519)}}</ref> Díaz, eques Hispanus, iam ante [[Temistitlana]]m pervenerat usum socolatae brevibus verbis relatus est: "eis gallinas (i.e. [[Meleagris gallopavo|gallopavones]]) intulerunt multumque cacaum paraverunt, potionem inter hos principalem"<ref>''Y les guisan de comer gallinas y les hacen mucho cacao, que es la mejor cosa que entre ellos beben'': {{qc|id=Díaz (ante 1584)}} cap. 46 necnon alibi; cf. [[Didacus Duran]], ''[[Codex Duran|Historia de las Indias de Nueva-España y islas de Tierra Firme]]'' (Mexicopoli, 1867-1880) vol. 1 [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/176/mode/2up p. 176]</ref> Idem auctor descriptionem classicam praebet de socolatae usu dum [[Mutezuma II|Mutezuma]] [[Cena Mutezumae|cenabat]], ab Hispanis exploratoribus, non iam conquisitoribus, observatus: :''De cuando en cuando, traían en unas como a manera de copas de oro fino con cierta bebida hecha del mismo cacao; decían que era para tener aceso con mujeres, y entonces no mirábamos en ello; mas lo que yo vi, que traían sobre cincuenta jarros grandes, hechos de buen cacao, con su espuma, y de aquello bebía, y las mujeres le servían al beber con gran acato. Y algunas veces, al tiempo de comer, estaban unos indios ... que le cantaban y bailaban, porque el Montezuma era aficionado a placeres y cantares. E aquellos mandaba dar los relieves y jarros del cacao'' ("Interdum in cyathis ut ita dicam aureis delicatis potionem aliquam ex eodem cacao factam inferebant antequam ad mulieres suas iret, neque tunc plura quaerebamus, sed plus quam quinquaginta scyphos boni cacai repletos ita parari illoque a mulieribus summo obsequio proferri vidi. Nonnumquam ad cenam adstabant Indi ... qui cantitabant saltitabantque [nam Mutezuma oblectationes et cantilenas diligebat] quibus ille reliquias cacai scyphosque dari iubebat").<ref>{{qc|id=Díaz (ante 1584)}} cap. 91</ref> [[Gundisalvus Fernández de Oviedo y Valdés|Gundisalvus de Oviedo]], primus auctorum de historia naturali Novi Mundi, anno [[1526]] confectionem potionis cacai extractionemque laboriosam butyri cacai descripsit. Potionis facultatem stimulantem curiose observavit admixturamque [[Bixa orellana|aceotis]], qui color ruber ad similitudinem sanguinis humanae confert, relatus est. <ref>{{qc|id=Oviedo (1535)}} (editionis Amador de los Rios 1851-1855 vol. 1 p. 318)</ref> In socolatam potiones addebantur ''[[Bixa orellana]]'', ''[[Bourreria huanita]]'', ''[[Calocarpum mammosum]]'', ''[[Ceiba pentandra|Ceiba]] fortasse ''pentandra'', ''[[Chiranthodendron pentadactylon]]'', ''[[Cymbopetalum penduliflorum]]'', ''[[Magnolia mexicana]]'', ''[[Piper amalago]]'', ''[[Tagetes lucida]]'', ''[[Vanilla planifolia]]'', ''[[Zea mays]]''<ref>{{qc|id=Coe (1994)}} pp. 103-105</ref> == Historia post Mutezumam mortuum == [[Fasciculus:The Indian nectar.jpg|thumb|Henrici Stubbe ''[[The Indian Nectar]]'' anno [[1662]] divulgatum]] Chocolata, quae ante adventum Hispanorum undique per Mexicum sumpta est, sub imperio Hispanorum tam ab Hispanis quam ab indigenis eligebatur. "Hic cacao," ait [[Toribius Motolinia]] rerum gestarum scriptor, "potio est valde generalis, quae contusa maizioque aliisque seminibus contusis mixta per omnem regionem bibita. Bona est potionemque nutritivissimam habetur".<ref>''Es este cacao una bebida muy general, que molido e mezclado con maíz y otras semillas tembién molidas se bebe en tota la tierra ... es bueno y se tiene por muy substancial bebída'': {{qc|id=Motolinia (c. 1530)}} p. 194</ref> His verbis maizium, iam ab Oviedo aceote, mox ab [[Hieronymus Benzo|Hieronymo Benzone]] [[capsicum (fructus)|capsicum]] inter admixturas chocolatae relatum est: :"Potum ex eo confecturi, in testa fictili ad focum exsiccant, mox lapidibus quibus pinsitur panis, contusum & commolitum, fusumque in pateras ... paulatim aquâ temperant, atque interdum paululo piper quali vulgò utuntur [''[[Capsicum (fructus)|axi]]'' intelligit, quod vulgò Piper Brasilianum appellant] condiunt ... Ea caelia, sapore aliquantum amaro, satiat et refrigerat corpus, minimè tamen inebriat".<ref>{{qc|id=Clusius (1605)}}. Cf. [[Hieronymus Benzo]]; [[Urbanus Calveto]], interpr., ''[[Novae Novi orbis historiae|Novae Novi orbis historiae, id est, rerum ab Hispanis in India occidentali hactenus gestarum, et acerbo illorum in eas gentes dominatu, libri tres]]'' (Genavae, 1578. [https://web.archive.org/web/20201031213012/https://www.e-rara.ch/gep_g/content/titleinfo/1752097 Textus]) unde textus citatur. Italiane sic sonat: ''Quando lo vogliono bevere, in un testo lo fanno seccare al fuoco, e poi, con le pietre che fanno il pane, lo macinano e messolo nelle sue tazze ... ed à poco à poco distemperatolo con acqua, ed alle volte con un poco del sue pepe ... Il suo sapore è alquanto amaro; satia e rinfresca il corpo, però non imbriaca'' {{qc|id=Benzo (1565)}} f. 103r-104r</ref> Nomen chocolatae primum saeculo XVI exeunte legitur ab auctore [[Iosephus de Acosta|Iosepho de Acosta]], qui brevissimis verbis proprietatem libidinis stimulantem a mulieribus quaesitam primus omnium relatus est: ''Los Españoles y mas las Españolas hechas a la tierra se mueren por el negro chocolate'' ("Hispani atque potius Hispanae ibi educatae desiderio atrae chocolatae moriuntur").<ref>{{qc|id=Acosta (1590)}} p. 251</ref> Adduntur [[piper nigrum]], [[cinnamum]], [[cardamomum]], [[caryophyllum]], [[anisum]], [[amygdala]]e, [[saccharum]], [[vanilla (aroma)|vanilla]], [[aceote]], [[maizium]], [[nux avellana|nuces avellanae]], [[capsicum (fructus)|capsicum]], ''[[Piper amalago]]'' (''mecaxochitl''), ''[[Enterolobium cyclocarpum]]'' (''huanacaxtle''), [[rosa Alexandrina]].<ref>{{qc|id=Colmenero Latine (1644)}} pp. 10-16</ref> == Historia medicinalis == [[Fasciculus:François Boucher 002.jpg|thumb|upright=1.5|"[[Ientaculum (Boucher)|Ientaculum]]" a [[Franciscus Boucher|Francisco Boucher]] anno [[1739]] pictum ([[Museum Lupariense]] [[Lutetia]]e)]] [[Fasciculus:Jean-Etienne Liotard - The Chocolate Girl - Google Art Project.jpg|thumb|"[[Chocolataria (Liotard)|Chocolataria]]" ab [[Ioannes Stephanus Liotard|Ioanne Stephano Liotard]] anno fere [[1745]] picta ([[Pinacotheca Veterum Magistrorum (Dresda)|Pinacotheca Veterum Magistrorum]] [[Dresda|Dresdensis]])]] * Prodest cordi, quia aequum facit [[Sanguis|sanguinis fluxum]]. * Stimulat systema nervorum et cordis [[Musculus|musculos]]. * Affert quendam commoditatis sensum, quia serotoninam liberat. == Origines et varietates == [[Fasciculus:Cocoa beans P1410151.JPG|thumb|[[Theobroma cacao|Cacaotis]] semina, ex quibus fit chocolata]] [[Fasciculus:Chocolat.png|thumb|Tria socolatae solidae genera hodierna: atra, lactea, alba]] Adiutores indigenae, qui ante annum 1569 ad ''[[Historia general de las cosas de Nueva España|Historiam generalem]]'' [[Bernardinus de Sahagun|Bernardini de Sahagun]] collaborabant, sic arte rhetorica Navatlaca varietates chocolatae, in nundinis Aztecorum venditatas, enumeraverunt: :''Nononquah tlanamaca, tlaihipantilia nonquah, ciccan quinamaca;'' :''Yn chamavac in tepitztic, nonquauh yn patzavac yn cacaltic xamanqui yn xahxamqui;'' :''Nonquah yn cacavatlalli yn teuhtic.'' :''Nonquah yn tochtepecayutl yn chila cachtic,'' :''Nonquah yn anavacayutl, nonquah yn quauhtemaltecayotl, nonquah yn coatolcayotl xolotecayotl;'' :''Nonquah quinamaca yn çacaloltocayotl yn ticevac y xoxouhqui y xochicacavatl'' ("Separatim quamque classem venditat, species consulto separat; hic grana pinguia, firma, istic rugosa, viscosa, fracta, fragmentata; illic pulverata, cacai pulvis. Hic cacao quod e Tochtepetl capsici grana simulat, istic quod ex Anáhuac, e Guatimalia, e Coatulco et Xoloteca venit, illic e Çacatollan quod candidum, quod viride, quod flos est cacai").<ref>{{qc|id=Codices Matritenses}}, cf. {{qc|id=Durand-Forest (1967)}} [http://www.historicas.unam.mx/publicaciones/revistas/nahuatl/pdf/ecn07/092.pdf p. 160]</ref> == De modis hodiernis == {{Valor nutritivus | name=Socolata nigra solida (70%-85% solidis cacao) | kJ=598 | protein=7.79 g | fat=42.63 g | satfat=24.489 | monofat =12.781 | polyfat =1.257 | transfat= 0.03 | cholesterol_mg = 3 | carbs=45.9 g | calcium_mg= 73 | copper_mg = | iron_mg= 11.9 | magnesium_mg= 228 | phosphorus_mg= 308 | potassium_mg= 715 | sodium_mg= 20 | zinc_mg= 3.31 | vitB6_mg= 1.054 | vitB12_ug= 0.28 | vitC_mg= | choline_mg= | vitD_iu= | water=1.37 g | fibre=10.9 g | sugars=23.99 g | thiamin_mg= 0.034 | riboflavin_mg= 0.078 | niacin_mg= 1.054 | vitA_ug= 2 | vitE_mg= 0.59 | vitK_ug= 7.3 | right=1 | source_usda=1}} Chocolata, quia artífices suis cuiusque utuntur fabricationis praeceptis, haud semper eundem habet ubique saporem aspectumque. Secundum diversa fabricandi praecepta, potest [[lac]]ti, [[Saccharum (alimentum)|saccharo]], [[Fructus|fructibus]] et [[nux|nucibus]], [[Piperaceae|piperi]] aliisve condimentis misceri. Chocolata solida secundum lactis et sacchari additionem colore distinguitur, atra, lactea, alba. Socolata atra vel amara, licet quadam temperetur condimentorum mixtura, est harum trium sincerissima. Socolata lactea, ut ipso indicatur nomine, magna parte e lacte fabricatur. Socolata alba non e pulvere sed e butyro cacai fabricatur saccharoque miscetur. == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Fontes antiquiores de arbore fructuque cacao {{Vide-etiam|Theobroma cacao#Bibliographia}} ; Fontes antiquiores de chocolata potione Americana * post 1519 : {{ec|id=Relazione (post 1519)|c= "[[Relatione di alcune cose della Nuova Spagna e della gran città di Temestitan Messico]]" in [[Ioannes Baptista Ramusius|Giovanni Battista Ramusio]], ed., ''[[Navigationi et viaggi (Ramusius)|Navigationi et viaggi]]'' (Venetiis, 1550-1559) vol. 3 [https://archive.org/stream/dellenavigationi00ramu#page/n595/mode/2up f. 255v editionis 1606] ("cachanatle")}} * 1535 : {{ec|id=Oviedo (1535)|c=[[Gundisalvus Fernández de Oviedo y Valdés|Gonzalo Fernandez de Oviedo y Valdés]], ''Historia general de las Indias'' [https://archive.org/details/mobot31753000819539 Textus]}} * circa 1540 : {{ec|id=Codex Tudela|c=''[[Codex Tudela]]'' (liber pictus) [http://ceres.mcu.es/pages/Viewer?accion=4&Museo=MAM&AMuseo=MAM&Ninv=70400&txt_id_imagen=4&txt_rotar=0&txt_contraste=0 f. 3r]}} * circa 1530 : {{ec|id=Motolinia (c. 1530)|c=[[Toribius Motolinia]], ''Historia de los Indios de la Nueva España'' [https://archive.org/stream/historiadelosind00moto#page/192/mode/2up pp. 193-194 editionis 1914] et alibi ("cacao")}} * ante 1542 : {{ec|id=Codex Mendoza|c=''[[Codex Mendoza]]'' (liber pictus) ff. 19r, 68r etc.; cf. Frances Berdan, Patricia Anawalt, ''The Essential Codex Mendoza'' (Berkeleiae, 1997) pp. 32-33, 218-219 etc.}} * 1526/1557 : {{ec|id=Oviedo (ante 1548)|c=[[Gundisalvus Fernández de Oviedo y Valdés|Gonzalo Fernandez de Oviedo y Valdés]], ''[[Historia general y natural de las Indias, islas y tierra-firme del mar Océano]]'' (José Amador de los Rios, ed. 4 voll. Matriti: Real Academia de la Historia, 1851-1855 [https://archive.org/details/gri_33125007267921/page/n447/mode/2up pars 1 pp. 315-321] "cacao, cacaguate")}} * c. 1560 : {{ec|id=Cervantes (c. 1560)|c=[[Franciscus Cervantes de Salazar]], ''Crónica de la Nueva España'' (M. Magallón, ed. Matriti: Hispanic Society of America, 1914) [https://archive.org/details/cronicadelanueva00cervuoft/page/13/mode/1up pp. 13], [https://archive.org/details/cronicadelanueva00cervuoft/page/307/mode/1up 307]}} * 1565 : {{ec|id=Benzo (1565)|c=[[Hieronymus Benzo|Girolamo Benzoni]], ''[[Novae Novi orbis historiae|La historia del Mondo nuovo]]'' (Venetiis) [https://archive.org/stream/hin-wel-all-00001834-001#page/n218/mode/2up ff. 102r-103v editionis 1572]}} * ante 1569 : {{ec|id=Sahagún (ante 1569)|c=[[Bernardinus de Sahagun]], ''[[Historia general de las cosas de Nueva España]]'' (Codex Florentinus) lib. 10 f. 69r-v [https://www.wdl.org/es/item/10621/ textus]; cf. {{ec|id=Codices Matritenses|c=''Codices Matritenses'' apud {{qc|id=Durand-Forest (1967)}} [http://www.historicas.unam.mx/publicaciones/revistas/nahuatl/pdf/ecn07/092.pdf pp. 159-162] ("cacao")}}}} * ante 1584 : {{ec|id=Díaz (ante 1584)|c=[[Bernardus Díaz del Castillo]], ''[[Historia verdadera (Díaz)|La historia verdadera de la conquista de la Nueva España]]'' (manuscripta) cap. 91-92 et passim [http://www.rae.es/sites/default/files/Aparato_de_variantes_Historia_verdadera_de_la_conquista_de_la_Nueva_Espana.pdf pp. 292-293 etc. editionis interretialis Serés] ("cacao")}} * 1590 : {{ec|id=Acosta (1590)|c=[[Iosephus de Acosta|José de Acosta]], ''[[Naturalis et moralis Indiae Occidentalis historia|Historia natural y moral de las Indias]]'' (Hispali) [https://archive.org/stream/historianaturaly00acos_2#page/250/mode/2up pp. 250-253] ("chocolate")}} * ante 1598 : [[Ferdinandus Alvarado Tezozómoc|Hernando Alvarado Tezozómoc]], ''Crónica Mexicana'' (Mexicopoli: Editorial Leyenda, 1944) [http://www.cervantesvirtual.com/obra/cronica-mexicana-escrita-hacia-el-ano-de-1598-929707/ Textus] * 1605 : {{ec|id=Clusius (1605)|c=[[Carolus Clusius]], ''[[Exoticorum libri decem]]'' (Antverpiae: Plantin) [https://archive.org/stream/mobot31753000811387#page/n69/mode/1up pp. 55-56] ("cacao, cacavate")}} * 1609 : Juan Barrios, ''Libro en el cual se trata del chocolate''. Mexicopoli (de hoc libro vide {{qc|id=Pinelo (1636)}} f. 120r; [http://www.scielo.org.mx/pdf/ecn/v46/v46a3.pdf p. 70]) * 1615 : [[Ioannes de Torquemada|Juan de Torquemada]], ''Monarquía Indiana''. Hispali {{Google Books|0O5cTpgOIpQC&|pp. 550, 620 editionis 1723}} "chocolate") * 1648 : [[Thomas Gage]], ''A New survey of the West India's: or, The English American his Travails by Sea and Land''. Londinii: John Sweeting (ed. Thompson (1958) p. 145) * 1655 : [[Olaus Wormius]], ''Museum Wormianum'', cap. 24, p. 191 ("Sed usum potissimum in potu habet, quem ex illo conficiunt Chocolate dicto") * 1658 : [[Iacobus Bontius]]; [[Gulielmus Piso]], ed., ''De Indiae utriusque re naturali et medica libri'' (Amstelaedami: apud Elzevirios) [https://archive.org/details/mobot31753002909064 textus] {{Google Books|k_L7yEyzJ-wC|pars iii pp. 196-203}} ("De chocolata Inda; De arbore cacavifera") ; Fontes antiquiores de chocolata apud Europaeos sumpta * 1582 : {{ec|id=Clusius (1582)|c=[[Carolus Clusius]], ''Aliquot notae in Garciae Aromatum historiam; Descriptiones nonnullarum stirpium, et aliarum exoticarum rerum, quae à ... Francisco Drake ... observatae sunt'' (Antverpiae: Plantin) [https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/pageview/9431392 pp. 28-30] {{Google Books|sF5WAAAAcAAJ}}}} * 1618 : Bartolomé Marradón, ''Diálogos del uso del tabaco y los daños que causa ... y del chocolate y otras bebidas''. Sevilla: Gabriel Ramos [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31822031019177;view=1up;seq=65 Versio Francogallica imperfecta, 1643] * 1624 : Santiago Valverde Turices, ''Un Discurso del chocolate''. Seville (citatio verificanda) * 1631 : {{ec|id=Colmenero (1631)|c=[[Antonius Colmenero de Ledesma]], ''Curioso tratado de la naturaleza y calidad del chocolate''. Matriti {{Google Books|1vhmAAAAcAAJ}}; {{ec|id=Colmenero Latine (1644)|c=Marcus Aurelius Severinus Tarsensis, interpr., ''Chocolata inda: opusculum de qualitate et natura chocolatae''. Sevilla, 1644 [https://archive.org/details/chocolataindaopu00colm/page/n6 textus]}}}} * 1636 : {{ec|id=Pinelo (1636)|c=Antonio de León Pinelo, ''Question moral si el chocolate quebranta el ayuno eclesiástico''. Matriti [https://catalog.hathitrust.org/Record/009285452 Textus]}} * 1652 : James Wadsworth, ''Chocolate: or, An Indian Drinke''. Londinii: John Dakins, 1652 * 1661 : Simon Paulli (titulus verificandus); Robert James, interpr., ''A Treatise on Tobacco, Coffee, Tea, and Chocolate''. Londinii: T. Osborne, 1746 * 1662 : [[Henricus Stubbe|Henry Stubbe]], ''[[The Indian Nectar]], or a Discourse Concerning Chocolata''. Londinii [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A61881.0001.001?view=toc Textus] * 1664 : [[Franciscus Maria Brancatius|Cardinalis Brancatii]] ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31822031022437;view=1up;seq=7 De chocolatis potu diatribe]'' (vide etiam duo poemata in fine libri, e.g. "In laudem potionis chocolaticae") * 1671 : Philippe Sylvestre Dufour, ''De l'Usage du caphé, du thé, et du chocolate''. Lugduni: J. Girin, B. Riviere {{Google Books|Ed0EPN_iakUC}}; John Chamberlayne, interpr., ''The Manner of Making Coffee, Tea, and Chocolate, as it is Used in Most Parts of Europe, Asia, Africa, and America''. Londinii: Christopher Wilkinson, 1685 * 1672 : William Hughes, ''The American Physitian, or, A Treatise of the Roots, Plants, Trees, Shrubs, Fruit, Herbs, &c. Growing in the English Plantations in America''. Londinii: William Crook * 1682 : John Chamberlayne, ''The Natural History of Coffee, Thee', Chocolate, Tobacco''. Londinii: Christopher Wilkinson * 1685 : Philippe Sylvestre Dufour, ''Traitez nouveaux et curieux du café, du thé et du chocolate''. Lugduni: J. Girin, B. Riviere [https://archive.org/details/bub_gb_XDU97KHMFu4C Textus] [https://catalog.hathitrust.org/Record/009349246 Editio 1693] * 1687 : Nicolas de Blegny, ''Le Bon Usage du thé, du caffé, et du chocolat''. Lugduni: T. Amaulry [https://catalog.hathitrust.org/Record/009281765 Textus] * 1689 : [[Thomas Stroza|Strozae]] carmen "De mentis potu, sive De cocolatis opificio" in libro ''[https://books.google.com/books?id=Ek0sAQAAMAAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false Poemata varia]'' ('''Cŏcŏlātes''' ''-is m.'', '''cacaum''' ''-i n.'') * 1704 : [[Ioannes Iacobus Mangetus]], [http://books.google.com/books?id=ihfSWRCAaWkC&lpg=PA443&ots=eCZr5ofBX_&dq=%22mangeti%22%20chocolata&pg=PA443#v=onepage&q=chocolata&f=false ''Bibliotheca Pharmaceutico-Medica''] ("Allata ex America in Europam Chocolata, usus illius in Hispania ita invaluit, ut carere extrema putetur miseria) * 1722 : [[Ioannes Franciscus Ulpius]], "De Chocolata" (Haec ad delicias nostrisque ad gaudia gustus / venit ab occiduis usque petita plagis. / Ut patuit primum coepit ''Chocolata'' vocari / Et simili semper nomine gaudet adhuc.) * 1804-1810 : [[Grimod de la Reynière]] et al., ''[[Almanach des gourmands]]'' vol. 2 (2a ed. 1804) [https://archive.org/details/b21525250_0002/page/46/mode/2up pp. 46-48]; vol. 5 (1807) [https://archive.org/details/b21525250_0005 pp. 335-337]; vol. 7 (1810) [https://archive.org/details/b21525250_0007/page/134/mode/2up pp. 135-142] ; De domesticatione {{Vide-etiam|Theobroma cacao#Bibliographia}} ; De historia ante Mutezumam * {{ec|id=Coe (1994)|c=[[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) [https://archive.org/details/americasfirstcui00coes/page/50/mode/2up pp. 50-58, 101-107 et alibi]}} * [[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], Michael D. Coe, ''The True History of Chocolate''. Londinii: Thames and Hudson, 1996. ISBN 0-500-01693-3 * {{ec|id=Durand-Forest (1967)|c=Jacqueline de Durand-Forest, "[http://www.historicas.unam.mx/publicaciones/revistas/nahuatl/pdf/ecn07/092.pdf El cacao entre los Aztecas]" in ''Estudios de Cultura Náhuatl'' vol. 7 (1967) pp. 155-182}} * Meredith L. Dreiss, Sharon Greenhill. 2008. ''Chocolate: Pathway to the Gods''. University of Arizona Press. ISBN 9780816524648 {{Google Books|tEFsZuKRbNcC|Paginae selectae}} * {{ec|id=McNeil (2006)|c=Cameron L. McNeil, ed., ''Chocolate in Mesoamerica: a cultural history of cacao''. Gainesville: University Press of Florida, 2006}} * Maricel Presilla, ''The New Taste of Chocolate: a natural and cultural history of chocolate with recipes''. Berkeleiae: Ten Speed Press, 2001. * Allen M. Young, ''The Chocolate Tree: A Natural History of Cacao''. University Press of Florida. 2007. ISBN 978-0-8130-3044-9 ; De historia post Mutezumam * Steve Almond, ''Candyfreak: A Journey Through the Chocolate Underbelly of America''. Algonquin Books, 2004. ISBN 1-56512-421-9 * Edmund Valentine Campos, "Thomas Gage and the English Colonial Encounter with Chocolate" in ''Journal of Medieval and Early Modern Studies'' vol. 39 (2009) pp. 183–200 * Marika Galli, "[https://books.openedition.org/pufr/32577#anchor-toc-1-1 L’Italie et la France face à quelques apports alimentaires en provenance du Nouveau Monde]" in Pascal Brioist, Florent Quellier, edd., ''La table de la Renaissance: le mythe italien'' (Turonis: Presses Universitaires François Rabelais, 2018) pp. 229-246 * Louis E. Grivetti, Howard-Yana Shapiro, edd., ''Chocolate: History, Culture, and Heritage''. Hoboken: Wiley, 2009 * Rachel Laudan, Jeffrey M. Pilcher, "[https://web.archive.org/web/20240622182733/https://www.academia.edu/1034265/Chiles_Chocolate_and_Race Chiles, Chocolate, and Race in New Spain: Glancing Backward to Spain or Looking Forward to Mexico?]" in ''Eighteenth-Century Life'' vol. 23 ii (Maio 1999) pp. 59-70 * Marcy Norton, ''Sacred Gifts, Profane Pleasures: A History of Tobacco and Chocolate in the Atlantic World''. Ithacae Novi Eboraci: Cornell University Press, 2008 * Mort Rosenblum, ''Chocolate: A Bittersweet Saga of Dark and Light''. Novi Eboraci: North Point Press, 2006. ISBN 978-0-86547-730-8 ; De commercio et usu * Carol Off, ''Bitter Chocolate: The Dark Side of the World's Most Seductive Sweet''. New Press, 2008. ISBN 978-1-59558-330-7 * Órla Ryan, ''Chocolate Nations: Living and Dying for Cocoa in West Africa''. Zed Books, 2011. ISBN 978-1-84813-005-0 ; De nutritione et medicina * Deyar Asmaro, Mario Liotti, "[https://www.mdpi.com/2072-6643/6/1/319 High-Caloric and Chocolate Stimuli Processing in Healthy Humans: An Integration of Functional Imaging and Electrophysiological Findings]" in ''Nutrients'' vol. 6 (2014) pp. 319-341 * Rafael Franco, Ainhoa Oñatibia-Astibia, Eva Martínez-Pinilla, "[https://www.mdpi.com/2072-6643/5/10/4159 Health Benefits of Methylxanthines in Cacao and Chocolate]" in ''Nutrients'' vol. 5 (2013) pp. 4159-4173 * Nasiruddin Khan et al., "[https://www.mdpi.com/2072-6643/6/2/844 Cocoa Polyphenols and Inflammatory Markers of Cardiovascular Disease]" in ''Nutrients'' vol. 6 (2014) pp. 844-880 * Donatella Lippi, "[https://www.mdpi.com/2072-6643/5/5/1573 Chocolate in History: Food, Medicine, Medi-Food]" in ''Nutrients'' vol. 5 (2013) pp. 1573-1584 * Franz H. Messerli, "[https://web.archive.org/web/20191121235630/http://www.biostat.jhsph.edu/courses/bio621/misc/Chocolate%20consumption%20cognitive%20function%20and%20nobel%20laurates%20%28NEJM%29.pdf Chocolate Consumption, Cognitive Function, and Nobel Laureates]" in ''New England Journal of Medicine'' (10 Octobris 2012) * Astrid Nehlig, "[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3575938/ The neuroprotective effects of cocoa flavanol and its influence on cognitive performance]" in ''British Journal of Clinical Pharmacology'' vol. 75 (2013) pp. 716–727 * Gordon Parker et al., "[https://www.academia.edu/17838776/Mood_state_effects_of_chocolate Mood state effects of chocolate]" in ''Journal of Affective Disorders'' (2006) * Deanna L. Pucciarelli, "[https://www.mdpi.com/2072-6643/5/10/3854 Cocoa and Heart Health: A Historical Review of the Science]" in ''Nutrients'' vol. 5 (2013) pp. 3854-3870 * Siavash Soltanahmadi, Michael Bryant, Anwesha Sarkar, "[https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsami.2c13017 Insights into the Multiscale Lubrication Mechanism of Edible Phase Change Materials]" in ''ACS Applied Materials & Interfaces'' (12 Ianuarii 2023) * Ronald Ross Watson, Victor R. Preedy, Sherma Zibadi, ''Chocolate in Health and Nutrition''. Novi Eboraci: Humana Press, 2012 {{Google Books|FHKJPptwqYsC|Paginae selectae}} * S. Y. Wong, P. L. Lua, "[https://web.archive.org/web/20210123102615/http://hej.kk.usm.my/pdf/HEJVol.3No.1/Article04.pdf Effects of Dark Chocolate Consumption on Anxiety, Depressive Symptoms and Health-related Quality of Life Status among Cancer Patients]" in ''Health and the Environment Journal'' vol. 3 (2012) pp. 27-35 ; Aliae encyclopaediae * [[Sophia Coe|Sophie Coe]], [[Andreas Dalby|Andrew Dalby]], Laura Mason, "Chocolate" in Alan Davidson, ''The Oxford Companion to Food'' (Oxoniae: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-211579-0) pp. 176-181 * Alexandra Leaf, "Chocolate, post-Columbian" in Darra Goldstein, ed., ''The Oxford Companion to Sugar and Sweets'' (Oxonii: Oxford University Press, 2015) pp. 144-147 * Maricel E. Presilla, "Chocolate, pre-Columbian" in Darra Goldstein, ed., ''The Oxford Companion to Sugar and Sweets'' (Oxonii: Oxford University Press, 2015) pp. 147-152 {{NexInt}} * [[Colles Socolatei]] * [[Martius panis]] * [[Pila socolatae]] * [[Potio Guaxacana]] * [[Socolata cum encytis]] == Nexus externi == {{Communia|Chocolate|socolatam}} * "[https://web.archive.org/web/20190210234211/http://www.cacaosophy.com/treatises Early editions 1550-1800]" apud ''Cacaosophy'' * "[https://chocolateclass.wordpress.com/2015/02/20/chocolate-as-medicine-spanish-physicians-approve-the-food-of-the-gods/ Chocolate as Medicine: Spanish Physicians Approve the Food of the Gods]" apud ''Chocolate Class'' * {{ec|id=Houston (2017)|c=Stephen Houston, "[https://mayadecipherment.com/2017/09/24/forgetting-chocolate-spouted-vessels-cocle-and-the-maya/ Forgetting Chocolate: Spouted Vessels, Coclé, and the Maya]" (27 Septembris 2017) apud ''Maya Decipherment''}} * {{ec|id=Powis (2007)|c=Terry G. Powis, "[http://www.famsi.org/reports/06047/06047Powis01.pdf An Archaeological Investigation of the Origins of Cacao Drinking: The Ceramic Evidence from the Gulf Coast and Pacific Coast of México]" (2007) apud ''FAMSI''}} * {{ec|id=Stuart (2014)|c=David Stuart, "[https://decipherment.wordpress.com/2014/03/ The Chocolatier’s Dog]" (2014) apud ''Maya Decipherment''}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} {{FA stella}} [[Categoria:Socolata| ]] [[Categoria:Saturea cibaria]] kcbc11rhzwrjap3kekiay5ixpi3qndm 0 30643 3989269 3834203 2026-09-19T12:01:50Z Jacobus07 199586 Kalendarium -> Calendarium 3989269 wikitext text/x-wiki {{disambig2|Christiano Pentecostes festo|festum Iudaicum|Sollemnitas Hebdomadarum}} [[Fasciculus:Folio 79r - Pentecostes.jpg|thumb|Imago [[saeculum 15|saeculi XV]].]] '''Pentecoste'''<ref>Cas. gen. ''-es'': [[PONS]] ''Standardwörterbuch Latein'' (1992, iterum 2006).</ref><ref>Cas. gen. ''-ae'' {{Google Books|T9VfAAAAcAAJ|Jatrologismorum seu medicinalium observationum pentecostae quinque. Romae, 1652}}</ref> ([[Graece]] {{polytonic|πεντηκοστή [ἡμέρα]}} 'quinquagesimus [dies]') est festum [[religio Christiana|Christianum]], quo [[Spiritus Sanctus|Spiritus Sancti]] descensus in [[discipulus|discipulos]] [[Iesus|Iesu]] celebratur. Quinquagesimo post [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]] et decimo post [[Ascensio Domini|Ascensionem Domini]] die agitur. Itaque ut Pascha etiam Pentecoste est feria mobilis, statuta quodam die in dierum spatio quod inter [[10 Maii]] et [[13 Iunii]] (iuxta [[Calendarium Gregorianum]]) patet. Qui autem [[Calendarium Iulianum]] sequuntur, Pentecosten inter diem 23 Maii et 19 Iunii celebrantur. In [[Actus Apostolorum|Actibus Apostolorum]] dicitur Spiritus Sanctus in discipulos descendisse, cum quinquagesimo [[Sollemnitas Hebdomadarum|Sollemnitatis Hebdomadarum]] die ("τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς") [[Hierosolyma|Hierosolymis]] congregati essent (Act. 2,1-41). Ita ex ultimo [[feriae Iudaicae]] die festum Christianum ortum est. Etiam origo [[ecclesia]]e habetur. In pluribus [[terra (regio)|terris]] [[religio Christiana|religionis Christianae]] et dies pentecostes et sequens [[dies lunae]] feriae sunt similiter ac feriae paschales quinquaginta diebus ante, sed in [[Italia]], [[Tirolum Meridionale|Tirolo meridionali]] excepto, dies lunae Pentecostes abolitus est, ut ita rebus socialibus facilius pecunia suppeditetur similiter ac in [[Germania]], ubi [[Protestantes|Protestantium]] dies feria [[poenitentia]]e et [[prex|precum]] eam ob causam abolitus est. In dispositione antiqua [[Ritus Romanus|ritus Romani]] (scilicet ante mutationes in liturgia post Concilium Vaticanum II introductas) festum Pentecostes, sicut et alia festa maximi momenti, cum [[Octava (liturgia)|octava]] celebratur, id est, festum per octo dies protrahitur, a Dominica nempe Pentecostes usque ad [[Sabbatum in religione Christiana|sabbatum]] sequens, Sabbatum [[Quatuor Tempora|Quatuor Temporum]] Pentecostes dictum<ref>''Missale Romanum ex decreto Ss. Concilii Tridentini Restitutum Summorum Pontificum cura recognitum.'' Editio typica. Typis Polyglottis Vaticanis 1962. ([https://media.musicasacra.com/pdf/missale62.pdf Textus])</ref>. [[Cerbum|Verbis]] "[[Veni Creator Spiritus]]" [[hymnus]] [[Spiritus Sanctus|Sancti Spiritus]] incipit, qui hymnus in liturgia Romana ad [[Vespera (liturgia)|Vesperas]] Pentecostes adhibetur. Iuxta dispositionem antiquam Kalendarii Romani dicitur a primis Vesperis festi usque ad Vesperas feriae VI sequentis inclusive, necnon ad Tertiam a Dominica usque ad sabbatum sequens inclusive<ref>''Breviarium Romanum. Pars verna.'' Editio typica nova. Typis polyglottis Vaticanis MDCCCCXLIX.</ref>; iuxta dispositionem autem novam ad Vesperas a feria VI post Ascensionem usque ad Vesperas Dominicae Pentecostes<ref>''Liturgia Horarum iuxta ritum Romanum: Editio typica altera: II: Tempus Quadragesimae, sacrum Triduum Paschale, tempus Paschalis'' (Libreria Editrice Vaticana, 1986).</ref>. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Ecclesia Pentecostalis]] *[[Equitatio pentecostalis (Cotisodunum)]] == Nexus externus == * [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/audiences/2008/documents/hf_ben-xvi_aud_20080507_it.html Lectio] [[papa]]e [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] de Pentecoste in audientia generali, die [[7 Maii]] [[2008]], habita {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} et alia quaedam. [[Categoria:Feriae Christianae]] [[Categoria:Duodecim festa principalia Orthodoxa]] {{Myrias|Philosophia}} k1e8mram090mvhk5h1clwzzmq1eyr99 3989270 3989269 2026-09-19T12:06:36Z Jacobus07 199586 Kalendarii -> Calendarii 3989270 wikitext text/x-wiki {{disambig2|Christiano Pentecostes festo|festum Iudaicum|Sollemnitas Hebdomadarum}} [[Fasciculus:Folio 79r - Pentecostes.jpg|thumb|Imago [[saeculum 15|saeculi XV]].]] '''Pentecoste'''<ref>Cas. gen. ''-es'': [[PONS]] ''Standardwörterbuch Latein'' (1992, iterum 2006).</ref><ref>Cas. gen. ''-ae'' {{Google Books|T9VfAAAAcAAJ|Jatrologismorum seu medicinalium observationum pentecostae quinque. Romae, 1652}}</ref> ([[Graece]] {{polytonic|πεντηκοστή [ἡμέρα]}} 'quinquagesimus [dies]') est festum [[religio Christiana|Christianum]], quo [[Spiritus Sanctus|Spiritus Sancti]] descensus in [[discipulus|discipulos]] [[Iesus|Iesu]] celebratur. Quinquagesimo post [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]] et decimo post [[Ascensio Domini|Ascensionem Domini]] die agitur. Itaque ut Pascha etiam Pentecoste est feria mobilis, statuta quodam die in dierum spatio quod inter [[10 Maii]] et [[13 Iunii]] (iuxta [[Calendarium Gregorianum]]) patet. Qui autem [[Calendarium Iulianum]] sequuntur, Pentecosten inter diem 23 Maii et 19 Iunii celebrantur. In [[Actus Apostolorum|Actibus Apostolorum]] dicitur Spiritus Sanctus in discipulos descendisse, cum quinquagesimo [[Sollemnitas Hebdomadarum|Sollemnitatis Hebdomadarum]] die ("τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς") [[Hierosolyma|Hierosolymis]] congregati essent (Act. 2,1-41). Ita ex ultimo [[feriae Iudaicae]] die festum Christianum ortum est. Etiam origo [[ecclesia]]e habetur. In pluribus [[terra (regio)|terris]] [[religio Christiana|religionis Christianae]] et dies pentecostes et sequens [[dies lunae]] feriae sunt similiter ac feriae paschales quinquaginta diebus ante, sed in [[Italia]], [[Tirolum Meridionale|Tirolo meridionali]] excepto, dies lunae Pentecostes abolitus est, ut ita rebus socialibus facilius pecunia suppeditetur similiter ac in [[Germania]], ubi [[Protestantes|Protestantium]] dies feria [[poenitentia]]e et [[prex|precum]] eam ob causam abolitus est. In dispositione antiqua [[Ritus Romanus|ritus Romani]] (scilicet ante mutationes in liturgia post Concilium Vaticanum II introductas) festum Pentecostes, sicut et alia festa maximi momenti, cum [[Octava (liturgia)|octava]] celebratur, id est, festum per octo dies protrahitur, a Dominica nempe Pentecostes usque ad [[Sabbatum in religione Christiana|sabbatum]] sequens, Sabbatum [[Quatuor Tempora|Quatuor Temporum]] Pentecostes dictum<ref>''Missale Romanum ex decreto Ss. Concilii Tridentini Restitutum Summorum Pontificum cura recognitum.'' Editio typica. Typis Polyglottis Vaticanis 1962. ([https://media.musicasacra.com/pdf/missale62.pdf Textus])</ref>. [[Cerbum|Verbis]] "[[Veni Creator Spiritus]]" [[hymnus]] [[Spiritus Sanctus|Sancti Spiritus]] incipit, qui hymnus in liturgia Romana ad [[Vespera (liturgia)|Vesperas]] Pentecostes adhibetur. Iuxta dispositionem antiquam Calendarii Romani dicitur a primis Vesperis festi usque ad Vesperas feriae VI sequentis inclusive, necnon ad Tertiam a Dominica usque ad sabbatum sequens inclusive<ref>''Breviarium Romanum. Pars verna.'' Editio typica nova. Typis polyglottis Vaticanis MDCCCCXLIX.</ref>; iuxta dispositionem autem novam ad Vesperas a feria VI post Ascensionem usque ad Vesperas Dominicae Pentecostes<ref>''Liturgia Horarum iuxta ritum Romanum: Editio typica altera: II: Tempus Quadragesimae, sacrum Triduum Paschale, tempus Paschalis'' (Libreria Editrice Vaticana, 1986).</ref>. == Notae == <div class="references-small"><references/></div> {{NexInt}} *[[Ecclesia Pentecostalis]] *[[Equitatio pentecostalis (Cotisodunum)]] == Nexus externus == * [http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/audiences/2008/documents/hf_ben-xvi_aud_20080507_it.html Lectio] [[papa]]e [[Benedictus XVI|Benedicti XVI]] de Pentecoste in audientia generali, die [[7 Maii]] [[2008]], habita {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} et alia quaedam. [[Categoria:Feriae Christianae]] [[Categoria:Duodecim festa principalia Orthodoxa]] {{Myrias|Philosophia}} 4abdvp8u27i912zrs4gf1jql6yh60f1 0 38067 3989434 3850966 2026-09-20T01:48:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989434 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{taxobox |name = ''Theobroma cacao'' |image = Theobroma cacao-frutos.jpeg |image_caption = Arbor ''Theobroma cacao'' cum fructibus seminiferis |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Rosidae]] |ordo = [[Malvales]] |familia = [[Malvaceae]] |genus = ''[[Theobroma]]'' |species = '''''T. cacao''''' |binomial = ''Theobroma cacao'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}} [[Fasciculus:Matadecacao.jpg|thumb|Fructus arboris ''Theobromatis cacao'', ex quorum [[Semen|seminibus]] fabricatur [[socolata]]]] '''''Theobroma cacao''''' est [[species (taxinomia)|species]] [[Angiospermae|plantarum florentium]] in [[familia (taxinomia)|familia]] [[Malvaceae|Malvacearum]], [[endemismus|endemicum]] in [[America]], unde [[Hispania|Hispani]] in [[Africa]]m tulerunt. Ex eius [[semen|seminibus]] fabricatur [[socolata]]. Fructus huius species [[cibus|cibum]] [[potio]]nemque fortem hominibus, cibum etiam simiis speciei ''[[Ateles geoffroyi]]'' praebent. Anno [[1605]] [[Carolus Clusius]] in ''[[Exoticorum libri decem|Exoticorum libros decem]]'' descriptionem satis longam inseruit e textu operis [[Hieronymus Benzo|Hieronymi Benzonis]], iam antea Latine verso (''[[Novae Novi orbis historiae]]'', [[1578]]), recitatam: :Celebrem etiam per universam Americam, multique usus fructum ''Cacao'' appellatum, ... cuius fructus quum luculenta descriptio extet apud [[Hieronymus Benzo|Benzonem]], qui miles aliquot annis novi orbis provincias peragravit, ipsius verba, ut ab [[Urbanus Calveto|Urbano Calvetone]] Latina facta sunt, hîc subiicere libuit ... Duo inter cetera fert hæc tellus ... Unum, [[Meleagris gallopavo|pavonum quoddam genus]] est, qui in Europam translati, vulgò Gallinæ Indicæ vocantur. Alterum, id quod ''Cacavate'' appellant, quod monetæ usum illis præbet. Id fert arbor modicae magnitudinis, quæ nisi calido loco, sed obaco vivit: nam simul ac sole tacta est, contabescit Itaque fere in silvis umbroso & humido loco seritur: neque id satis, sed juxta ejus generis arborem, aliam editiorem plantant: quae simul ac adolescere cæpit, eius cacumen ita concinnant, aptantque, ut dulta ea arbor Cacavatem inumbret, defendatque ab æstu, ut solis radiis lædi non possit ... Potum ex ea confecturi [etc. Vide "[[Socolata]]"] ... Hactenus Benzo".<ref>{{qc|id=Clusius (1605)}}: {{qc|id=Benzo (1565)}} in textu adducitur. Cf. [[Hieronymus Benzo]]; [[Urbanus Calveto]], interpr., ''[[Novae Novi orbis historiae|Novae Novi orbis historiae, id est, rerum ab Hispanis in India occidentali hactenus gestarum, et acerbo illorum in eas gentes dominatu, libri tres]]'' (Genavae, 1578. [https://web.archive.org/web/20201031213012/https://www.e-rara.ch/gep_g/content/titleinfo/1752097 Textus]) unde textus citatur.</ref> {{NexInt}} * [[Theobrominum]] == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Codex Fejéváry-Mayer 01 cacao tree.JPG|thumb|''Theobroma cacao'', arbor meridiei, in tabula orbis terrarum inter deos [[Azteci|Aztecorum]] [[Mictlantecuhtli]] et [[Centeotl]] pictus. ''[[Codex Fejérváry-Mayer]]'' ([[Museum Mundanum Liverpoliense]])]] [[Fasciculus:Theobroma cacao descriptio mobot31753000802832 0224.jpg|thumb|upright=2|Carolus Linnaeus, ''Species plantarum'' (1753) vol. 2 p. 782]] [[Fasciculus:Theobroma cacao MHNT.BOT.2004.0.204.jpg|thumb|Semen ''Theobroma cacao'']] ; Fontes antiquiores de arbore fructuque cacao * 1516 : [[Petrus Martyr ab Angleria]], ''[[Decades de Orbe Novo]]'' p. 348 ("cacaum -i"?), cf. indicem "Cacai arbores ex quibus moneta fit, 348" * circa 1530 : [[Toribius Motolinia]], ''Historia de los Indios de la Nueva España'' [https://archive.org/stream/historiadelosind00moto#page/192/mode/2up pp. 193-194 editionis 1914] etc. * 1552 : [[Martinus de la Cruz]], ''[[Libellus de medicinalibus Indorum herbis]]'' [https://www.academia.edu/2777939/Libellus_de_Medicinalibus_Indorum_Herbis_Digital_facsimile_ f. 56v] * c. 1560 : {{ec|id=Cervantes (c. 1560)|c=[[Franciscus Cervantes de Salazar]], ''Crónica de la Nueva España'' (M. Magallón, ed. Matriti: Hispanic Society of America, 1914) [https://archive.org/details/cronicadelanueva00cervuoft/page/13/mode/1up pp. 13], [https://archive.org/details/cronicadelanueva00cervuoft/page/307/mode/1up 307]}} * 1565 : {{ec|id=Benzo (1565)|c=[[Hieronymus Benzo|Girolamo Benzoni]], ''[[Novae Novi orbis historiae|La historia del Mondo nuovo]]'' (Venetiis) [https://archive.org/stream/hin-wel-all-00001834-001#page/n218/mode/2up ff. 102r-103v editionis 1572]}} * ante 1569 : {{ec|id=Sahagún (ante 1569)|c=[[Bernardinus de Sahagun]], ''[[Historia general de las cosas de Nueva España]]'' (manuscriptum) lib. 10 f. 69r-v [https://www.wdl.org/es/item/10621/ textus]}} * ante 1581 : {{ec|id=Duran (ante 1581)|c= [[Didacus Duran]], ''[[Codex Duran|Historia de las Indias de Nueva-España y islas de Tierra Firme]]'' (Mexicopoli, 1867-1880) vol. 1 [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/176/mode/2up pp. 176], [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/252/mode/2up 252], [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/364/mode/2up 365] etc.}} * 1582 : {{ec|id=Clusius (1582)|c=[[Carolus Clusius]], ''Aliquot notae in Garciae Aromatum historiam; Descriptiones nonnullarum stirpium, et aliarum exoticarum rerum, quae à ... Francisco Drake ... observatae sunt'' (Antverpiae: Plantin) [https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/pageview/9431392 pp. 28-30] {{Google Books|sF5WAAAAcAAJ}}}} * 1590 : [[Iosephus de Acosta|José de Acosta]], ''[[Naturalis et moralis Indiae Occidentalis historia|Historia natural y moral de las Indias]]'' (Hispali) [https://archive.org/stream/historianaturaly00acos_2#page/250/mode/2up pp. 250-253]; Edward Grimston, interpr., ''[[Naturalis et moralis Indiae Occidentalis historia|The naturall and moral historie of the East and West Indies]]'' (Londinii, 1604) [https://archive.org/stream/naturallmoralhis00acos#page/n297/mode/2up pp. 270-273] * 1591 : [[Ioannes de Cardenas|Juan de Cárdenas]], ''Primera parte de los problemas y secretos maravillosos de las Indias''. Mexicopoli, 1591 [https://archive.org/stream/primerapartedelo00cr#page/96/mode/2up pp. 97-113 editionis 1913] * ante 1595 : {{ec|id=Recchus (ante 1595)|c=[[Franciscus Hernandez]]; [[Nardus Antonius Recchus]], scriba, ''[[Rerum medicarum Novae Hispaniae thesaurus|De materia medica Novae Hispaniae, Philippi Secundi Hispaniarum ac Indiarum regis invictissimi iussu]]'' (manuscriptum, ante 1595) [https://archive.org/stream/demateriamedican00hern#page/n131 ff. 63v-65r]}} * 1605 : {{ec|id=Clusius (1605)|c=[[Carolus Clusius]], ''[[Exoticorum libri decem]]'' (Antverpiae) [https://archive.org/stream/mobot31753000811387#page/n69/mode/1up pp. 55-56]}} * 1658 : [[Iacobus Bontius]]; [[Gulielmus Piso]], ed., ''De Indiae utriusque re naturali et medica libri'' (Amstelaedami: apud Elzevirios) [https://archive.org/details/mobot31753002909064 textus] {{Google Books|k_L7yEyzJ-wC|pars iii pp. 196-203}} ("De chocolata Inda; De arbore cacavifera") * 1753 : {{Linnaeus SP|782}} ; Fontes antiquiores de chocolata {{Vide-etiam|Socolata#Bibliographia}} ; De origine * Nathaniel Bletter, Douglas C. Daly, "Cacao and its relatives in South America" in Cameron L. McNeil, ed., ''Chocolate in Mesoamerica: a cultural history of cacao'' (Gainesville: University Press of Florida, 2006) pp. 31-68 * Charles R. Clement, Michelly de Cristo-Araújo, Geo Coppens d’Eeckenbrugge, Alessandro Alves Pereira, Doriane Picanço-Rodrigues, "[https://pdfs.semanticscholar.org/7844/1b92b93c09a9b1da1aad7f6bafaa68f0907e.pdf Origin and Domestication of Native Amazonian Crops]" in ''Diversity'' vol. 2 (2010) pp. 72-106 * Omar E. Cornejo et al., "[https://www.biorxiv.org/content/10.1101/223438v1.full.pdf Genomic insights into the domestication of the chocolate tree, Theobroma cacao L.]" apud ''BiorXiv'' (22 Novembris 2017) * José Cuatrecasas, "Cacao and Its Allies: A Taxonomic Revision of the Genus Theobroma" in ''Contributions of the US National Herbarium'' vol. 35 (1964) pp. 379-614 {{Google Books|jXsLk3qXrlYC}} * Rey Gaston Loor Solorzano et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0048438 Insight into the Wild Origin, Migration and Domestication History of the Fine Flavour Nacional Theobroma cacao L. Variety from Ecuador]" in ''PLOS One'' (7 Novembris 2012) * Juan C. Motamayor et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0003311 Geographic and Genetic Population Differentiation of the Amazonian Chocolate Tree (Theobroma cacao L)]" in ''PLOS One'' (1 Octobris 2008) * Nisao Ogata, Arturo Gómez-Pompa, Karl A. Taube, "The domestication and distribution of ''Theobroma cacao'' L. in the Neotropics" in Cameron L. McNeil, ed., ''Chocolate in Mesoamerica: a cultural history of cacao'' (Gainesville: University Press of Florida, 2006) pp. 69-89 * E. Thomas et al., "[https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0047676 Present spatial diversity patterns of Theobroma cacao L. in the neotropics reflect genetic differentiation in Pleistocene refugia followed by human-influenced dispersal]" in ''PLoS One'' vol. 7 (24 Octobris 2012) * John A. West, "A Brief History and Botany of Cacao" in Nelson Foster, Linda S. Cordell, edd., ''Chilies to Chocolate: Food the Americas Gave the World'' (Tucson: University of Arizona Press, 1992) pp. 105-122 {{Google Books|VsQevENGMr0C|Paginae selectae}} * {{ec|id=Zarrillo et al. (2018)|c=Sonia Zarrillo et al., "[https://www.nature.com/articles/s41559-018-0697-x.epdf?referrer_access_token=eMTTSqZab8HAVtcgRbc0CdRgN0jAjWel9jnR3ZoTv0P4l4gXSkOmfIM_qL4nlkDk0OANFll9k1y4RzVYlmD29ljKQSA-BBNjGAaghgUyGpDF6UI-nW0BG-QyjVmJf1g28eXeA54PL-jMNl5ny1pOhZV0DOIF87KRI1MfmmBFXFMF6l6CTB8fQn_UCVx5-lScVs6etRyD8rfxDuQt9uSpRlJeMY-OpoNcKuhbj8BbVucrFIzYThv44Ndh44LDJ_NDW32oQUqpnL7sP3HzeV8uk1XxoPQjPgd5nQGmS5iuU_FwLAl7DA8xOMAO2YOLpuMn&tracking_referrer=www.theguardian.com The use and domestication of Theobroma cacao during the mid-Holocene in the upper Amazon]" in ''[[Nature]]: Ecology & Evolution'' (Octobri 2018) }} ; De cultura * Kauê de Sousa et al., "[https://www.nature.com/articles/s41598-019-45491-7 The future of coffee and cocoa agroforestry in a warmer Mesoamerica]" in ''[[Nature]] Scientific Reports'' vol. 9 no. 8828 (20 Iunii 2019) ; De usu socolatae {{Vide-etiam|Socolata#Bibliographia}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Theobroma cacao}} {{Vicispecies}} {{Fontes de plantis}} * [https://nhmu.utah.edu/chocolate The Utah Chocolate Story]" et "[https://nhmu.utah.edu/blog/2016/08/04/cacao-chaco-canyon Cacao in Chaco Canyon]" apud ''Natural History Museum of Utah'' [[Categoria:Elementa socolatae]] [[Categoria:Fruges Americae australis]] [[Categoria:Fruges Americae mediae]] [[Categoria:Species plantarum]] [[Categoria:Socolata|!]] [[Categoria:Taxa Linnaei]] [[Categoria:Taxa 1753]] [[Categoria:Theobroma]] k5fh105zzyjetkdrl45toirb4f9amvr 1 41054 3989364 404552 2026-09-19T19:36:54Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Disputatio:Praesepe]] ad [[Disputatio:Praesaepe]]: Latinitas 404552 wikitext text/x-wiki ==Praesepe, -is ~ Praesepium, -i?== Vide commentarii verba: <<'''Praesepe''' (-is, n.) est receptaculum. . . . Et reclinavit eum in '''praesepio.'''>> Quidst melius? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] 16:38, 15 Decembris 2007 (UTC) :"Cognovit ... asinus '''praesepe''' domini sui..." secundum alium locum Vulgatae. --[[Usor:Alex1011|Alex1011]] 16:46, 15 Decembris 2007 (UTC) a5k79f53nqqz3q0ro8z6620sjxccnpd 0 45969 3989310 2876720 2026-09-19T15:01:40Z IacobusAmor 1163 Titulus italicus 3989310 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} '''''Luisa Miller''''' est [[opera musica]] [[Iosephus Verdi|Iosephi Verdi]], [[Neapolis|Neapoli]] in Theatro Sancti Caroli anno [[1849]] primum acta. == Fabula == Aloisia filia cuiusdam Milleri est. Rudolphus, Gualterii comitis filius, Aloisiam amat, sed Gualterius id non vult, quia Rodolphus Fridericam reginam in [[matrimonium]] ducere debet. Rudolphus tamen Fridericam non amat. Gualterius comes Millerum et Aloisiam in [[carcer]]em icere vult, sed Rudolphus omnibus patefaciet quomodo (id est, per crimen) Gualterius comes factus sit, si Gualterius Aloisiam ceperit. Miller in carcere est. Wurmius, Aloisiam amans, ei explicat quomodo agendum sit ne Miller occidatur. [[Epistul]]a Aloisiae scribenda est, ut eius patrem liberet, qua [[puella]] [[amor]]em suum non Rodolpho, sed ipsi Wurmio declaret. Rudolphus Aloisiae epistulam legit, ubi scribit ea se Wurmium amare. Ratus se a puella proditum esse, Rudolphus cum Wurmio certare vult, sed Wurmius fugit. Luisa cum Millero iterum a carcere liberato proficisci vult, sed Rudolphus venit et Aloisiam [[venenum|veneno]] exanimat. Deinde ipse venenum bibit. Sero nimis dicit Aloisia se Rudolphum tantum amare, et se epistulam mendacem scripsisse, a Wurmio coactam. Veneno iam bibito, Rudolphus Wurmium interficit, deinde cum Luisa moritur. == Magni cantus == * "Ah fu giusto il mio sospetto" - Miller * "Lo vidi e'l primo palpito" - Aloisia Miller * "Sacra la scelta è d'un consorte" - Miller * "Il mio sangue la vita darei" - Gualterius * "A brani, a brani, o perfido" - Aloisia Miller * "Tu puniscimi, O Signore" - Aloisia Miller * "L'ara o l'avella apprestami" - Rudolphus * "Quando le sere al placido" - Rudolphus == Dramatis personae == {| class="wikitable" !Personae !vox !cantor in 1849 |- |Gualterius |bassus |Antonius Selva |- |Rudolphus, ''filius eius'' |tenor |Septimius Malvezzi |- |Friderica, ''Gualterii cognata'' |medio-alta |Teresia Salandri |- |Wurmus, ''Gualterius dispensator'' |bassus |Marcus Arati |- |Miller, ''militer'' |barytonus |Achilles de Bassini |- |Aloisia, ''eius filia'' |alta |Marietta Gazzaniga |- |Laura, iuvenis |medio-alta |Maria Salvetti |- |Agricola |tenor |Franciscus Rossi |- |} {{Opera Verdi|Luisa Miller| }} [[Categoria:Musica 1849]] [[Categoria:Opera lyrica]] [[Categoria:Iosephus Verdi]] 0i3yfc2wee8si5ye7ihnuxyl5jk3sab 0 47582 3989345 3984589 2026-09-19T16:49:48Z Jacobus07 199586 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 3989345 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}} [[Fasciculus:Aristotle Metaphysica page 1.png|thumb|upright=1|Pagina prima ''Metaphysicorum'' anno 1837 editorum.]] '''Metaphysica''' ({{Polytonic|Τὰ μετὰ τὰ φυσικά}}) est [[magnum opus]] metaphysicum ab [[Aristoteles|Aristotele]] conceptae. Hoc opere quattuordecim [[liber|librorum]] Aristoteles docet primae [[philosophia]]e, namque hoc nomine [[metaphysica]]m appellat, esse rerum cognoscere causas primaque principia definire. Itaque dicit omnia quae sunt variarum causarum consequentia effici necessarioque a prima origine fuisse [[primus motor|primum movens]] ({{Polytonic|τὸ πρῶτον κινοῦν}}; e.g. ''Metaph.'' 1074a), quod ipsum immotum rerum effecerit motus. Primum movens ab Aristotele etiam deus vocatur. ''Metaphysicis'' etiam complures notiones ad primam philosophiam pertinentes tractat definitque sicut naturam, materiam, formam, substantiam, potentiam, genus, [[universalitas (philosophia)|universalia]], etc. Praesertim in [[substantia]] definienda laborat. == De nomine metaphysicae == Nonnulla ab Aristotele scripta sunt opera, quae coniunctim ''[[Physica Aristotelea|Physica]]'' ({{Polytonic|Φυσικά}}) inscribuntur. Quae post opera est altera series posita operum, quae prima principia meditationis philosophicae tractant. Itaque ''[[Corpus Aristotelicum|Corpore Aristotelico]]'' a posterioribus philosophis collecto haec operum nomine carentium series expedite ''opera post physica posita'' ({{Polytonic|τὰ μετὰ τὰ φυσικά}}) indicabatur. Quae cum ita sint, comparet nominis metaphysicae causam non tam philosophicam quam administrativam primo fuisse. == Res maiores == Aristoeles metaphysicam in tres partes dividit, quae divisio [[philosophia Occidentalis|philosophiae Occidentali]] tradita est: # [[Ontologia]] # [[Theologia]] # [[Cosmologia|Scientia universalium]] primorumque principiorum. Metaphysicae est omnium rerum causas primaque principia scrutari. Hac in causa inquirenda idem munus sibi proposuit Aristoteles ac olim [[Thales]] aliique physici [[Ionia|Ionici]]; neque [[Pythagoras|Pythagoricos]] [[Plato]]nemque praetereamus. === De causis === Studiorum scientificorum vitaeque cotidianae interest, quae sint rerum causae. Quid est "causa"? Maximi momenti sane est huius rei cognitio, cui operam dat Aristoteles in ''Metaphysicis'' et [[Physica Aristotelea|''Physicis'']]. Nullus oritur intellectus nisi per causarum enodationem. Quattuor in ''Metaphysicis'' ab Aristotele enumerantur causae. Si quis sciscitatur, cur [[ens]] quoddam sit id quod est, causa transferri potest in (1) materiam (ὕλη) sive [[substantia|substratum]] (ὑποκείμενον); (2) formam (εἶδος); (3) effectum; (4) finem consequendum. 1. &nbsp;&nbsp;'''''Causa materialis''''' Cur fit, ut ex semine piri progignatur [[pirus]]? Cur fit, ut arbor unius generis quodam prosperatur solo, quo alterius generis arbor absumatur. Materialibus scilicet de causis, nam naturam cuiusque rei dicit fieri ex ea qua constat materia. Cur homines alat sustentetque aqua, cur tam grave durumque sit raudus, causa materiali exponitur. Si quis, cur mutatio cuiusdam rei sit talis qualis est, sciscitatur, referendum igitur est ad materiam qua constat res mutata. Eo enim pacto finitur, quanta libertate fieri possint illae mutationes.Aristoteles nullo nomine simplici ''causam materialem'' aliaque causarum genera appellat. Causam materialem dicit id esse, ''ex quo nascitur aliquid, cui illud inest'' ({{Polytonic|ἐξ οὗ γίγνεταί τι ἐνυπάρχοντος}}).<ref>''Metaphysica'' 1013a (Δ2).</ref> Itaque ex aere nascitur statua ex [[Aes|aere]] facta (statua aerea), ex [[Argentum|argento]] phiala argentea, etc. At cur fiat mutatio, sola causa materiali non intellegitur, nam constat materiam solam non esse sui mutationis causam. Marmor non facit statuam, quamquam huic inest. Causa materialis sub uno tantum aspectu ponit rem de qua agitur. 2. &nbsp;&nbsp;'''''Causa formalis''''' "In seminibus est causa arborum et stirpium." Hoc dictum [[Marcus Tullius Cicero|Ciceronis]]<ref>''Philippica'' 2.55.</ref> ''causam formalem'' Aristotelicam olet. In seminibus enim vis inest earum rerum, quae ex iis progignuntur. Substratum materiale idem inest in piro ac in semine piri, et piro informata ratio essentiae ({{Polytonic|λόγος ὁ τοῦ τί ἦν εἶναι}}) repraesentatur. Re vera ratio essentiae est ''forma'' ({{Polytonic|εἶδος}}), qua impetrata arbor progenita appellari licet pirus. Sculptor autem ex marmore facit statuam ad exemplar ({{Polytonic|παράδειγμα}}) praefinitum conformatam. Et formae et exemplari vis sive potentia inest, quae aliquid futuri tamquam in praesentia repraesentat. (De quibus infra.) Admirabilitatem vere facit, quanta facilitate sollertiaque Aristoteles doctrinam formarum a Platone conceptam sibi assumpserit. 3. &nbsp;&nbsp; '''''Causa efficiens''''' Ut ait Aristoteles,<ref>''Metaphysica'' 948a.</ref> materia sive substratum vix sui mutationem efficit: lignum non efficit lectum, neque aes statuam. Aliqua alia est causa mutationis. Ex causarum generibus tertium est ''causa efficiens'' sive "unde primum initium mutationis aut cessationis",<ref>''Metaphysica'' 1013a ({{Polytonic|ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς μεταβολῆς ἡ πρώτη ἢ τῆς ἠρεμήσεως.}})</ref> sicut pater est causa nati vel, ut generali utamur definitione, efficiens ({{Polytonic|τὸ ποιοῦν}}) est causa effecti, sicut pluvia efficit ut fungi in silva crescant, sicut sculptor causa est statuam efficiens. Notio causae efficientis Aristotelica quam proxime causalitati modernae cohaeret neque tamen omnino coit, nam causae efficienti talis ab Aristotele non datur principatus, qualem apud nos recentiores tenet. Mundus Aristotelis nondum est lege causali tam conglutinatus quam noster. At causa efficienti allata Aristoteles ad hunc finem profectus est. 4. &nbsp;&nbsp; '''''Causa finalis''''' Quartum genus causarum est ''finis'' ({{Polytonic|[[teleologia|τέλος]]}}), ad quem vel cuius causa aliquid est aut fit. Si valetudinis causa ambulamus, valetudo est causa finalis ({{Polytonic|τὸ οὗ ἕνεκα}}) ambulandi. === De substantia === Primae philosophiae est ''ens in quantum est ens'' ({{Polytonic|τὸ ὂν ᾗ ὄν}}) perscrutari. In hac re dissimilis est scientiarum specialium singulis quaeque principiis dedicatarum, quae nonnulla tantum propriove modo investigant entia. Quamquam differentes sunt sensus ''entis'' ({{Polytonic|τὸ ὄν}}), tamen, cum inter se cohaereant [[polysemia]] atque ad unum ({{Polytonic|πρὸς ἕν}}) referantur, iusto iure provinciam suam possidet scientia universalis entium. Itaque primum habet sensum [[substantia]]e, cum entia sensu propinquo sint [[Qualitas|qualitates]], [[Quantitas|quantitates]], etc., quae ad substantiam pertinent. Animal, sicut [[equus]], est ens; color quoque, sicut canus, ens est. At equus est ens sensu primario vel substantiali. Itaque equus est substantia sed color equi non est. Nihil enim est nisi qualitas substantiae. Quicquid de ente dixerimus ad substantiam denique referetur. Quae cum ita sint, scientiae ad ens qua ens pertinentis est rationem de substantia reddere. Quisquis, quid sit ens, quaerit, etiam et simul, quid sit substantia, sciscitatur. Corpora (adnumeratis elementis, caelestibus, herbis, animalibus suisque partibus), res corporibus simpliciores (sicut [[Area (geometria)|superficies]], linea, punctum) resque invisibiles (sicut Formae Platonicae) videntur ad substantias referri. Aristoteles, quamquam res visibiles optima praebere exempla substantiarum arbitratur, alia quoque exempla non vult excludere remque incertam relinquit. Sed vero quaestio de exemplis substantiarum vix poterit solvi, nisi primum responderimus, quanam ratione aliquam rem dicamus esse substantiam. Etsi enim sciamus aliquam rem substantiam esse, nondum certe, cur sit, sciamus. === De actu et potentia === {{NexInt}} * [[Πολλὰ ψεύδονται ἀοιδοί]] * [[Theoria simiarum infinitarum]] == Notae == <references /> [[Categoria:Aristoteles]] [[Categoria:Graeciae scripta]] [[Categoria:Libri philosophici]] [[Categoria:Litterae Graecae antiquae]] [[Categoria:Metaphysica]] [[Categoria:Scripta saeculo 4 a.C.n.]] ssx6za8bldqph4k3s9kk0t5aas4oc5a 0 50393 3989343 3822278 2026-09-19T16:40:44Z Jacobus07 199586 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 3989343 wikitext text/x-wiki '''''Apocalypsis Pauli''''' sive '''''Visio Sancti Pauli''''' est liber ut qui diceret apocryphus. Auctor apocalypsis Paulum prophetam cum angello in tartarum caelumque progredientem facit. Paulus ibi poenas [[Diabolus|diaboli]], eo praemia divi vidisse refertur. Versiones variae de apocalypsi inveniri possunt, in quibus imprimis pars tartari semper occurrit. Poenae ab auctore descriptae autem multo inter versiones differunt. {{NexInt}} * [[Novi Testamenti apocrypha]] == Fontes == * [http://www.documentacatholicaomnia.eu/04z/z_sine-data__Paulus_Apostolus__Visio_%5BApocryphum%5D_%5BSchaff%5D__EN.pdf.html Textus] (Anglice) == Bibliographia == * Lenka Jiroušková, ''Die Visio Pauli. Wege und Wandlungen einer orientalischen Apokryphe im lateinischen Mittelalter unter Einschluß der alttschechischen und deutschsprachigen Textzeugen (= Mittellateinische Studien und Texte 34)'', (Diss. Bostoniae: BRILL, 2006). {{Ling|Theodisce}} * Edgar Hennecke, Wilhelm Schneemelcher, R. McL. Wilson, ''New Testament Apocrypha'' (Londinii: Lutterworth Press, 1963). {{Ling|Anglice}} * [[M. R. James]], ''The Apocryphal New Testament'' (Oxonii: Clarendon Press, 1924) [https://web.archive.org/web/20060104124542/http://www.comparative-religion.com/christianity/apocrypha/new-testament-apocrypha/4/5.php Versio] [https://web.archive.org/web/20100913002339/http://wesley.nnu.edu/biblical_studies/noncanon/apoc/apcpaul.htm hic etiam] {{Ling|Anglice}} ** M. R. James, J. K. Elliott, ''The Apocryphal New Testament'' (Oxonii, 1993) [http://books.google.fr/books?id=TXMcJPy1axAC&pg=PA86&lpg=PA86&dq=Pseudo-Matthaeus&source=web&ots=ytqoSVeiol&sig=_ByVXUcETSuAFOzEAiMXLIpAmHM&hl=fr#PPA84,M1 paginae selectae apud Google Books] {{Ling|Anglice}} [[Categoria:Novi Testamenti apocrypha]] [[Categoria:Revelationes]] [[Categoria:Libri suppositicii]] [[Categoria:Paulus]] byr8lst8d9isugk1t4xlwxpb0nay19j 0 56962 3989414 3570873 2026-09-19T23:48:20Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989414 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Mura di Suvereto e Porta di Sotto.jpg|thumb|Moenia Suberetana]] '''Suberetum'''<ref>{{Repetti}}</ref><ref>[https://books.google.it/books?id=fZ1SAAAAcAAJ&pg=PA167&lpg=PA167&dq=%22Subereto%22+Pisae&source=bl&ots=N0xISUfsUa&sig=L2kyEXRquj1b2SZhB_0GwAc-5kQ&hl=it&sa=X&ei=6SNaVfeyCeegyAO5kIC4Bw&ved=0CCQQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Subereto%22%20Pisae&f=false Lib. I. - XXIV. CICICXLVI. - CICICLX. Hen. II. - Fran. II.: 1 (Google eBook) - Buckley, 1733]</ref> {{victio|Suberetum|i|n}} (alia nomina: ''Suveretum''<ref>[https://archive.org/stream/bollettinosenes02artigoog/bollettinosenes02artigoog_djvu.txt Bollettino senese di storia patria]</ref><ref>[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k95251g/texteBrut Bibliothèque nationale de France]</ref>, ''Castrum Suveretum''<ref>[http://www.storiapatriagenova.eu/docs/biblioteca_digitale/ASLi_vs/ASLi_vs_02_01.txt www.storiapatriagenova.eu]</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Suvereto|Suvereto]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 3&thinsp;115 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Tuscia]] et in [[Provincia Liburnensis|Provincia Liburnensi (Labronica)]] situm. Incolae ''Suberetani'' appellantur. Municipium etiam in [[Vallis Corniae|Valle Corniae]] geographica regione situm . == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Geographia == * [[Vallis Corniae]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Massana Plumbinensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Belvedere, Montioni, Prata, San Lorenzo''. === Loci === ''Casetta di Cornia, Forni''. == Municipia finitima == * [[Campillia Maritima]], * [[Castanetum Gherardescae]], * [[Fullonica (Tuscia)|Fullonica]] ([[Provincia Grossetana|GR]]), * [[Massa Veternensis]] ([[Provincia Grossetana|GR]]), * [[Mons Ritundus]] ([[Provincia Grossetana|GR]]), * [[Castrum Montis Viridis]] ([[Provincia Pisana|PI]]), * [[Plumbinum (Tuscia)|Plumbinum]], * [[Saxseta]], * [[Turris Sancti Vincentii]]. {{NexInt}} * [[Tuscia]] (''regio''), * [[Provincia Liburnensis|Provincia Liburnensis (Labronica)]], * [[Vallis Corniae]] (''terra''), * [[Labro]] (''urbs''), * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20160723080253/http://www.comune.suvereto.li.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Suvereto|Suberetum}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map of comune of Suvereto (province of Livorno, region Tuscany, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Liburnensi (Labronica). Imago:Suvereto, san giusto vescovo 02.JPG|Plebs Sancti Iusti. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Labronis]] o6fslzgm6n0xvdf0q6eruyyp2xvwgck 0 68911 3989437 3970871 2026-09-20T03:06:21Z Grufo 64423 Minora 3989437 wikitext text/x-wiki {{Capsa tabellaria | titulus = Multipla biti |; Multipla decimalia ([[Systema internationale unitatum|SI]]) | kilobitus: 10³ biti (kbit) | megabitus: 10⁶ biti (Mbit) | gigabitus: 10⁹ biti (Gbit) | terabitus: 10¹² biti (Tbit) | petabitus: 10¹⁵ biti (Pbit) | exabitus: 10¹⁸ biti (Ebit) | zettabitus: 10²¹ biti (Zbit) | yottabitus: 10²⁴ biti (Ybit) |; Multipla binaria ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|ISO/IEC 80000|ISO/IEC|en|qid=Q568496}}) | kibibitus: 2¹⁰ biti (Kibit) | mebibitus: 2²⁰ biti (Mibit) | gibibitus: 2³⁰ biti (Gibit) | tebibitus: 2⁴⁰ biti (Tebit) | pebibitus: 2⁵⁰ biti (Pebit) | exbibitus: 2⁶⁰ biti (Eibit) | zebibitus: 2⁷⁰ biti (Zibit) | yobibitus: 2⁸⁰ biti (Yibit) }} {{Res|Bītus}}<ref name="vocabula-computatralia">[http://www.obta.uw.edu.pl/~draco/docs/voccomp.html Vocabula computatralia].</ref>{{DAEL ref|bit|142}}{{LLHL24 ref|Bit|275}}<ref>{{Opus | cognomen = Silvia | nomen = Krukowska | titulus = De lingua Latina in interreti adhibenda | contextus = Vox Latina | commentatio de contextu = Vox Latina | volumen = 46 | fasciculus = 181 | mensis = 7 | annus = 2010 | paginae = 381–398 | url = https://www.researchgate.net/publication/334442980_De_lingua_Latina_in_interreti_adhibenda_Vox_Latina_T_46_fasc_181_Saarbrucken_2010_p_381-398 | tempus inspectionis = 2024-09-03 }}.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=De {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bitus nummarius|bitis nummariis|en|qid=Q131723}} (Anglice {{Barbarice|lang=en|bitcoins}}) {{*cfr}} {{Opus | cognomen = Kangiser | nomen = Paulus | titulus = De novis nummis interretialibus | tempus = 2014-04-20 | url = http://ephemeris.alcuinus.net/archi2014/nuntius1.php?id=1268 | domus editoria = Ephemeris | tempus inspectionis = 2024-09-03 }}: “{{omissis}} etiam putatur non unus sed grex computatralis hanc pecuniam electronicam creavisse; quid sit ergo {{Lectio|bitus}} nummarius ([[Anglice]] {{Barbarice|lang=en|bitcoin}})?”|2=Q131723}}<ref>{{Opus | cognomen = Perné | nomen = Gualterius | titulus = C – vocabula computatralia | tempus = 2011-12-06 | tempus inspectionis = 2024-09-03 | url = http://strebersdorf.historicus.at/Vokabel/Computer-Verben.pdf | domus editoria = Lateinunterricht }}.</ref><ref>{{Opus | cognomen = Silvia | nomen = Krukowska | titulus = Łacina jako środek komunikowania treści związanych z osiągnięciami współczesnej myśli technicznej | mensis = 7 | annus = 2017 | tempus inspectionis = 2024-09-03 | url = https://wszechnicapolska.edu.pl/dokumenty/wydawnictwo/2017-Sylwia-Krukowska-Lacina-jako-srodek-komunikowania-tresci.pdf | domus editoria = KUBA | isbn = 978-83-89077-29-5 }}.</ref><ref>[https://archive.org/details/numen-latinitas-recens-the-latin-lexicon/page/14/mode/2up?view=theater Numen – The Latin Lexicon – Latinitas Recens, p. 16].</ref> ('''''bī'''nārius digi'''tus''''', [[verbum amalgamatum]]<ref name="vocabula-computatralia" /><ref>{{qc|id=Mackenzie, 1980}}, p. x.</ref><ref>Sed, cave, verbum Anglicum ''digit'' haud digitum, sed notam numeri significat.</ref>), vel {{Res|bītum}}<ref name="llhl24-bit-275" /> vel {{Res|bit}}<ref name="llhl24-bit-275" /> tantum (indecl., ''n.''), est singula [[nota numeri]] in [[systema numericum binarium|systemate numerico binario]] in [[computatrum|computationibus electronicis]] adhibito. [[Fasciculus:Basile Bouchon 1725 loom.jpg|thumb|''Telarium Bouchonianum'' ([[1725]]), apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Museum artium negotiorumque (Lutetia)|Museum artium negotiorumque|fr|qid=Q1538826}} [[Lutetia]]e ostentum.]] Redactio [[data|datorum]] in discretos bitos primum per [[Charta perforata|tesseras foratas]], a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Basilius Bouchon|Basilio Bouchon|fr|qid=Q2886850}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Baptista Falcon|Ioanne Baptista Falcon|fr|qid=Q3164080}} inventas, anno [[1732]] explorata est. Eadem excogitatio anno [[1804]] a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iosephus Maria Jacquard|Iosepho Maria Jacquard|fr|qid=Q310833}} (per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Telarium Jacquardianum|eius telarium|en|qid=Q1369967}}) perficiebatur, ac postea a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Simon Korsakov|Simone Korsakov|en|qid=Q2094924}}, [[Carolus Babbage|Carolo Babbage]], et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hermannus Hollerith|Hermanno Hollerith|en|qid=Q192145}} adhibita est. Simili machinatione, formā {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|taenia forata|taeniae foratae|en|qid=Q66241}}, primi opifices officinarum [[International Business Machines Corporation|IBM]] usi sunt ad [[conservatio datorum|data servanda]]. In his exemplis, foramina et eorum absentia (illic ubi foramen exspectabatur) utramque notam numeri in systemate binario repraesentabant. [[Alphabetum Morsianum]] ([[1837]]) primaque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|instrumentum teletypicum|instrumenta teletypica|en|qid=Q66196}} ([[1887]]) et bitis usa sunt ad notitias mittendas. Anno [[1928]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Radulphus Hartley||en|qid=Q529886}} suasit ut [[logarithmus]] [[basis|basi]] [[duo|2]] eligeretur mensio [[informatio]]nis.<ref name="abramson-1963">{{qc|id=Abramson, 1963}}.</ref> Verbo {{Idioma|biti}} primum [[Claudius Elwood Shannon]] anno [[1948]] in suo commentario disceptatorio “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|A Mathematical Theory of Communication||en|qid=Q724029}}” usus est.<ref name="shannon-1948-1">{{qc|id=Shannon, Iul. 1948}}.</ref><ref name="shannon-1948-2">{{qc|id=Shannon, Oct. 1948}}.</ref><ref name="shannon-1949">{{qc|id=Shannon, 1949}}.</ref> Ipse originem vocabuli {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Wilder Tukey|Ioanni Wilder Tukey|en|qid=Q382207}} attribuit, qui die [[9 Ianuarii]] [[1947]] notam intra [[Bell Labs]] divulgandam scripserat ubi verbo ''bit'' locutionem Anglicam {{Barbarice|lang=en|binary information digit}} ({{*ie}} ‘nota numeri informationis binariae’) compendii fecit.<ref>{{qc|id=Shannon, Iul. 1948}}: “The choice of a logarithmic base corresponds to the choice of a unit for measuring information. If the base 2 is used the resulting units may be called binary digits, or more briefly ''bits'', a word suggested by [[Ioannes Wilder Tukey|J. W. Tukey]].”</ref> Quum [[informatica|ars informatica]] progrederetur, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|octobitus||en|qid=Q8799}} vel octe(t)tus ({{*ie}} octonio<ref>Nomen ''octeti'' e vocabulo [[Lingua Hispanica|Hispanico]] {{Barbarice|lang=es|octeto}} videtur oriri, sed fontibus caret. Suffixum ''-etus'' non est Latinum: mediaevali Latinitate suffixum ''-ettus'' (duplā litterā “t”) raro invenitur (conferatur ''[[vallettus]]''), e suffixo classico ''-ittus'' ortum (ergo rectius ''octe'''tt'''us'' dicendum sit; vide etiam [[vocabulum]] [[Lingua Italiana|Italicum]] ''ottetto''). Puriore Latinitate grex octo rerum ''octonio ({{pns|onis|m}})'' appellatur.</ref> bitorum) factus est numerus minimus bitorum qui in quacumque serie [[data|datorum computatralium]] exsistere possunt, ideo in plerisque architecturis computatralibus octoni biti sunt minima unitas memoriae allocabilis. In {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|redactio in notas|redactione|en|qid=Q184759}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|redactio in notas ASCII|ASCII|en|qid=Q8815}},<ref>{{*Cfr}} {{MLAL|.writ encode, encrypt|495}}: “in notas {{Lectio|redigere}} (HELF.)”. Etiam videatur ''{{wikten|redactus}}'' apud [[Victionarium]] Anglicum et {{LTL|redactus|39}}.</ref> octonio (septenio + unibitus vacuus) adhibetur ad singulum [[character]]em repraesentandum. In historia computatrorum aliae compages quoque exploratae sunt.<ref>{{qc|id=Buchholz, Iun. 1956}}, cap. 7, “The Shift Matrix”: “{{omissis}} Most important, from the point of view of editing, will be the ability to handle any characters or digits, from 1 to 6 bits long.<br />Figure 2 shows the Shift Matrix to be used to convert a 60-bit word, coming from Memory in parallel, into [[character]]s, or ‘bytes’ as we have called them, to be sent to the Adder serially. The 60 bits are dumped into magnetic cores on six different levels. Thus, if a 1 comes out of position 9, it appears in all six cores underneath. Pulsing any diagonal line will send the six bits stored along that line to the Adder. The Adder may accept all or only some of the bits.<br />Assume that it is desired to operate on 4 bit decimal digits, starting at the right. The 0-diagonal is pulsed first, sending out the six bits 0 to 5, of which the Adder accepts only the first four (0–3). Bits 4 and 5 are ignored. Next, the 4 diagonal is pulsed. This sends out bits 4 to 9, of which the last two are again ignored, and so on.<br />It is just as easy to use all six bits in alphanumeric work, or to handle bytes of only one bit for logical analysis, or to offset the bytes by any number of bits. All this can be done by pulling the appropriate shift diagonals. An analogous matrix arrangement is used to change from serial to parallel operation at the output of the adder. {{omissis}}”</ref><ref>{{qc|id=Buchholz, Iul. 1956}}, cap. 5, “Input-Output”: “{{omissis}} 60 is a multiple of 1, 2, 3, 4, 5, and 6. Hence bytes of length from 1 to 6 bits can be packed efficiently into a 60-bit word without having to split a byte between one word and the next. If longer bytes were needed, 60 bits would, of course, no longer be ideal. With present applications, 1, 4, and 6 bits are the really important cases.<br />With 64-bit words, it would often be necessary to make some compromises, such as leaving 4 bits unused in a word when dealing with 6-bit bytes at the input and output. However, the LINK Computer can be equipped to edit out these gaps and to permit handling of bytes which are split between words.”</ref> In {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria informationis||en|qid=Q131222}}, singulus bitus [[entropia]]m cuiuscumque fortuitae [[quantitas variabilis|quantitatis variabilis]] binariae (seu quae aequali probabilitate [[1|uni]] aut [[0|zero]] tantum congruere potest) mētītur.<ref>{{Opus | cognomen 1 = Anderson | nomen 1 = John B. | cognomen 2 = Johnnesson | nomen 2 = Rolf | titulus = Understanding Information Transmission | annus = 2006 }}.</ref> Eadem etiam est [[informatio]] acquisita quum valor variabilis fiat notus.<ref>{{Opus | cognomen = Haykin | nomen = Simon | titulus = Digital Communications | annus = 2006 }}.</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20180612141002/http://standards.ieee.org/findstds/standard/260.1-2004.html IEEE Standard Letter Symbols for Units of Measurement (SI Customary Inch-Pound Units, and Certain Other Units)]. Standards.IEEE.org'' (Technical report). IEEE. 2004. 260.1-2004.</ref> In honorem [[Claudius Elwood Shannon|Claudii Elwood Shannon]] [[mathematicus|mathematici]] [[Michigania|Michiganiensis]], bitus ut unitas informationis etiam [[shannon (unitas)|shannon]] appellatur.<ref>{{Opus | titulus = How Many? A Dictionary of Units of Measurement – Units: B | url = https://www.unc.edu/~rowlett/units/dictB.html#bit | salus url = obiit | retrospectio = 20160504055432 }}.</ref> Biti per litteram minusculam “b” indicantur, quae non confundenda est cum littera “B” capitanea, octonionem bitorum (Anglice {{Barbarice|lingua=en|byte}}) indicante. == Greges bitorum minimi in architectura computatrorum adhibiti == <!-- Confer [[:en:Units of information#Obsolete and unusual units]] -->{| class="wikitable" |- ! Biti ! Anglice ! Latine ! Maximus numerus captus<ref>Minimus numerus semper [[zerus]] est.</ref> |- | 1 | {{barbarice|lingua=en|single bit, unibit}} | singulus bitus, unibitus | 1 |- | 2 | {{barbarice|lingua=en|dibit, crumb, quartic digit, quad, semi-nibble, nyp}} | dibitus, binio ({{pns|onis|m}}) – {{*sc}} “bitorum”, mica{{Convertimus|sicut=[[Anglice]]|barbarice=crumb}} | 3 |- | 3 | {{barbarice|lingua=en|tribit, triad, triade}} | tribitus, ternio ({{pns|onis|m}}) – ''{{*sim}}'' | 7 |- | 4 | {{barbarice|lingua=en|nibble, nybble}} | quadribitus, quaternio ({{pns|onis|m}}) | 15 |- | 5 | {{barbarice|lingua=en|pentad, pentade}} | quinio ({{pns|onis|m}}) | 31 |- | 6 | {{barbarice|lingua=en|hexad, hexade, sextet}} | senio (''{{*sim}}'') | 63 |- | 7 | {{barbarice|lingua=en|heptad, heptade}} | septenio | 127 |- | 8 | {{barbarice|lingua=en|byte, octet}} | octobitus, octonio, octet(t)us, morsus{{Convertimus|sicut=[[Anglice]]|barbarice=bite/byte}} ({{pns|ūs|m}}) | 255 |- | 12 | {{barbarice|lingua=en|slab}} | duodenio, syllaba | 4095 |- | 15 | {{barbarice|lingua=en|parcel}} | quindenio, fascis{{Convertimus|sicut=[[Anglice]]|barbarice=parcel}} ({{pns|is|m}}) | 32765 |- | 16 | {{barbarice|lingua=en|doublet, wyde, chawmp}} | duplex – {{*sc}} “series bitorum” | 65535 |- | 18 | {{barbarice|lingua=en|chomp, chawmp}} | duodevicenio | 262143 |- | 32 | {{barbarice|lingua=en|quadlet, tetra}} | quadruplex – ''{{*sim}}'' | 4294967295 |- | 64 | {{barbarice|lingua=en|octlet, octa}} | octuplex | 18446744073709551615 |- | 128 | {{barbarice|lingua=en|hexlet, paragraph}} | sedecuplex, paragraphus | {{Indicium ostentum|340282366920938463463374607431768211455|∼&thinsp;3.4028…&thinsp;×&thinsp;10³⁸}} |- | 2048 | {{barbarice|lingua=en|page}} | pagina | ∼&thinsp;3.2317…&thinsp;×&thinsp;10⁶¹⁶ |} == Redactio in notas ASCII == [[Fasciculus:USASCII code chart.svg|right|thumb|Tabella redactionis in notas ASCII, e consilio pro uniformitate {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|MIL-STD-188||en|qid=Q4043425}} seriei 100 capta ([[1972]]).]] {{Pagina principalis|Redactio in notas ASCII}} In {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|redactio in notas ASCII|redactione in notas ASCII|en|qid=Q8815}}, octonio bitorum (septenio + unibitus vacuus) adhibetur ad singulum [[character]]em repraesentandum. Characteres a [[zerus|zerensimo]] ad tricensimum secundum, unā cum charactere centensimo vicensimo septimo, sunt metacharacteres—{{*ie}} invisibiles notae quae peculiares iussūs praescribunt ({{*eg}} de [[tonus|tono]] emittendo, de versu finiendo, de spatio creando, et cetera). {{Redactio in notas ASCII | style = margin-left: auto; margin-right: auto; }} == Notae == {{div col|2}} <references/> {{div col end}} == Bibliographia == * {{ec | id = Abramson, 1963 | c = {{Opus | cognomen = Abramson | nomen = Normannus | titulus = Information theory and coding | annus = 1963 | domus editoria = [[McGraw-Hill]] }} }} * {{ec | id = Buchholz, Iun. 1956 | c = {{Opus | cognomen = Buchholz | nomen = Guarnierus | titulus = The Link System | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/IBM/Stretch/pdfs/06-07/102632284.pdf | salus url = vivit | retrospectio = 20170404152534 | paginae = 5–6 | tempus = 1956-06-11 | domus editoria = [[IBM]] | tempus inspectionis = 2016-04-04 }} }} * {{ec | id = Buchholz, Iul. 1956 | c = {{Opus | cognomen = Buchholz | nomen = Guarnierus | titulus = Memory Word Length | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/IBM/Stretch/pdfs/06-08/102632289.pdf | salus url = vivit | retrospectio = 20170404160423 | pagina = 2 | tempus = 1956-07-31 | domus editoria = [[IBM]] | tempus inspectionis = 2016-04-04 }} }} * Bush, Vannevar ([[1936]]). “Instrumental analysis”. {{Op|Bulletin of the American Mathematical Society}}. 42 (10): 649–669 * {{ec | id = Mackenzie, 1980 | c = {{Opus | cognomen = Mackenzie | nomen = Carolus E. | titulus = Coded Character Sets, History and Development | annus = 1980 | domus editoria = Addison-Wesley Publishing Company, Inc. | series = The Systems Programming Series | url = https://textfiles.meulie.net/bitsaved/Books/Mackenzie_CodedCharSets.pdf | salus url = vivit | retrospectio = 20160526172151 | editio = 1 | isbn = 978-0-201-14460-4 | lccn = 77-90165 | tempus inspectionis = 2019-08-25 }} }} * {{ec | id = Shannon, Iul. 1948 | c = {{Opus | cognomen = Shannon | nomen = Claudius Elwood | commentatio de auctore = Claudius Elwood Shannon | titulus = A Mathematical Theory of Communication | contextus = Bell System Technical Journal | commentatio de contextu = Bell System Technical Journal | volumen = 27 | fasciculus = 3 | paginae = 379–423 | url = http://cm.bell-labs.com/cm/ms/what/shannonday/shannon1948.pdf | salus url = usurpatur | retrospectio = 19980715013250 | mensis = 7 | annus = 1948 | doi = 10.1002/j.1538-7305.1948.tb01338.x | hdl = 11858/00-001M-0000-002C-4314-2 | accessus ad hdl = liberus }} }} * {{ec | id = Shannon, Oct. 1948 | c = {{Opus | cognomen = Shannon | nomen = Claudius Elwood | commentatio de auctore = Claudius Elwood Shannon | titulus = A Mathematical Theory of Communication | contextus = Bell System Technical Journal | commentatio de contextu = Bell System Technical Journal | volumen = 27 | fasciculus = 4 | paginae = 623–666 | mensis = 10 | annus = 1948 | doi = 10.1002/j.1538-7305.1948.tb00917.x | hdl = 11858/00-001M-0000-002C-4314-2 | accessus ad hdl = liberus }} }} * {{ec | id = Shannon, 1949 | c = {{Opus | cognomen 1 = Shannon | nomen 1 = Claudius Elwood | commentatio de auctore 1 = Claudius Elwood Shannon | cognomen 2 = Weaver | nomen 2 = Warren | titulus = A Mathematical Theory of Communication | annus = 1949 | url = http://cm.bell-labs.com/cm/ms/what/shannonday/shannon1948.pdf | domus editoria = [[University of Illinois Press]] | isbn = 0-252-72548-4 | salus url = usurpatur | retrospectio = 19980715013250 }} }} {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Shannon (unitas)]] * [[Algebra booleana (logica)]] * [[Basis (mathematica)]] * [[Computatrum]] * [[Nota numeri]] * [[Notatio positionalis]] * [[Porta AUT]] * [[Porta ET]] * [[Porta NON]] * [[Porta NON-ET]] * [[Porta NON-VEL]] * [[Porta VEL]] * [[Porta logica]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Logica NON-ET||en|qid=Q4116068}} * [[Logica NON-VEL]] {{div col end}} [[Categoria:Algebra Booleana]] [[Categoria:Informatica]] [[Categoria:Logica]] [[Categoria:Notatio mathematica]] {{Myrias|Physica}} exzbc2w5nnub15irlqsdk3lv96063ai 0 96057 3989357 3307434 2026-09-19T18:34:20Z Cyprianus Marcus 66550 /* Urbes imperiales */ 3989357 wikitext text/x-wiki '''Urbes imperiales''' illae [[urbs|urbes]] et [[commune|communia]] [[Imperium Romanum Sacrum|Imperii Romani Sacri]] vocabantur quae nemini duci imperiali subiacebant nisi [[Imperator Romanus Sacer|imperatori]]. '''Urbes liberae''' illae urbes vocabantur quae militia imperiali vacabant nisi ad [[expeditio sacra|expeditiones sacras]] et [[imperator Romanus Sacer|imperatori]] tributa solvere non debebant. == Urbes imperiales == [[Fasciculus:Holy Roman Empire 1648 Imperial cities.png|thumb|Urbes imperiales Imperii Romani Sacri anno 1648]] {| |----- valign="top" | * [[Ala]] * [[Aquisgranum]] * [[Argentoratum]] * [[Augusta Vindelicorum]] * [[Brema]] * [[Caesaris Mons]] * [[Cambodunum]] * [[Colmaria]] * [[Colonia Agrippina]] * [[Eslinga]] * [[Francofurtum ad Moenum]] | * [[Gamundia]] * [[Goslaria]] * [[Hagenoa]] * [[Hailprunna]] * [[Halla Suevica]] * [[Hamburgum]] * [[Landavia]] * [[Lubeca]] * [[Mettis]] * [[Mulhusia]] * [[Mulhusa Thuringorum]] | * [[Monasterium in valle Sancti Gregorii]] * [[Norimberga]] * [[Obernai]] * [[Ratisbona]] * [[Rosheim]] * [[Rotovilla]] * [[Selestadium]] * [[Spira (urbs)|Spira]] * [[Suevofortum]] * [[Tremonia]] * [[Tullum (Francia)|Tullum]] | * [[Turckheim]] * [[Ulma]] * [[Vesuntio]] * [[Virodunum]] * [[Weil der Stadt]] * [[Weissenburgum Noricorum]] * [[Wetzlaria]] * [[Wimpina]] * [[Wissembourg]] * [[Wormatia]] |} ------ == Bibliographia == * Nicolaus Reusner, ''Urbes imperiales''. Francofurti ad Moenum: impensis J. Hüttneri, 1651 {{Google Books|knYAAAAAcAAJ}} == Nexus externi == {{CommuniaCat| Free Imperial cities | Urbes imperiales }} * [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/avity/avity1/books/avityarchontologia_2.html] Ex [[CAMENA]] {{Urbes liberae et imperiales Sacri Romani Imperii}} [[Categoria:Urbes|-]] [[Categoria:Sacrum Romanum Imperium]] nxa5nukchcm1m4usmxn2w91n58xntv3 0 102653 3989453 2860804 2026-09-20T11:04:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989453 wikitext text/x-wiki '''Alexander a Lacu''' [[Ordo Cisterciensis|Ocist]] / [[Ordo Sancti Benedicti|OSB]] ([[1552]]–[[1613]]) fuit abbas [[Abbatia BMV de Hilaria|Hilariensis]], [[Monasterium Garstensis|Garstensis]] et [[Cremifanum (abbatia)|Cremifanensis]]. Inter primores propugnatores [[Contrareformatio]]nis in [[Austria Superior]]i numeratur. == Vitae prima pars == Alexander a Lacu anno [[1552]] [[Luganum|Lugani]] [[Helvetia]]e natus est. Gente nobili ortus Cardinalis [[Robertus Bellarminus|Bellarmini]] discipulus fuit. Deinde [[Roma]]e, [[Friburgum Brisgoviae|Friburgae]] et [[Papia]]e studiorum causa commoratus est. Anno [[1576]] [[Basilia (urbs)|Basiliae]] domicellarius, deinde [[Novum Comum|Novocomo]] archidiaconus factus ibique sacerdos ordinatus est. Anno [[1580]] [[Constantia (Germania)|Constantiae]] [[praebenda]] concessa, mox archipresbyter [[Luganum|Lugani]] dictus, anno [[1584]] protonotarius apostololicus nominatus et anno [[1586]] [[Vindobona]]m in professuram vocatus est. Eodem anno capellanus aulicus [[Ernestus (archidux Austriae)|Ernesti archiducis]] factus, [[1587]] et [[1589]] rector [[Alma Mater Rudolphina Vindobonensis|Universitatis Viennensis]] fuit. Die 8 Septembris anno [[1587]], ut [[Contrareformatio]]nem urgeret, ab imperatore abbas [[Abbatia BMV de Hilaria|Hilariensis]] nominatus et die 2 Augusti anno [[1589]] comfirmatus est; ad tempus etiam administrator monasteriorum [[Abbatia Plagensis|Plagensis]], [[Abbatia B.M.V. de Cella Angelorum|Angelorum Cellensis]] [[Monasterium Glunicense|Glunicensisque]] erat. == Tumultus rusticorum 1594–1597 == Pluribus annis consumptis, quibus inter monasterium et incolas paroeciarum acriter de vera confessione concertabatur, abbas Alexander quamvis auctoritate archiducali innixus tandem resistentia plebis, quae maxima ex parte confessioni [[Martinus Lutherus|Lutheranae]] adhaerebat, impediebatur, quominus [[Contrareformatio|reformationem Catholicam]] in paroeciiis ad abbatiam pertinentibus exsecutus est. Iram populi non evitasset nisi raptim nave per [[Danubius|Danubium]] efugisset. Cum ordines tum ipse abbas iracundus exercitum ad plebem puniendam miserunt, qui tanta crudelitate saeviebat, ut abbas Alexander anno [[1596]] plebe coactus [[Abbatia BMV de Hilaria|abbatiam Hilariensem]] resignavit et in [[Monasterium Garstense|monasterium Garstensem]] recessit. == Ultimi vitae anni == Postquam papa [[Clemens VIII (papa)|Clemens VIII]] Alexandro transitum ad [[Ordo Sancti Benedicti|ordinem Sancti Benedicti]] concessit, anno [[1600]] abbas [[Monasterium Garstense|Garstensis]] factus est. Mox in [[Cremifanum (abbatia)|Cremifanum]] postulatus, ibi die 21 Iulii [[1601]] in munus abbatis Cremifanensis inauguratus est, administratione [[Abbatia BMV de Hilaria|abbatiae Hilariensis]] die 7 Septembris anno [[1600]] deposita. [[Cremifanum (abbatia)|Cremifani]] prospere vitam monasticam reformavit, numerus monachorum eo regnante perspicue crevit. Imprimis [[Canto|cantones]] [[Ecclesia catholica|Catholici]] [[Helvetia]]e Alexandro honorem cardinalatus quaerebant, quod adhuc „pileus spei“ in gazophylacio ecclesiae Cremifanensis asservatus testatur, die 19 Maii anno [[1613]] autem [[Lentia]]e mortuus in ecclesia Cremifanensi ante altarem [[Agapitus Praenestinus|Sancti Agapiti]] sepultus est. == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20101019093839/http://www.orden-online.de/wissen/a/alexander-a-lacu/ Orden online] (Theodisce) * {{BBKL|a/alexander_i_a_l|auctor=Ekkart Sauser|commentatio=ALEXANDER I. a Lacu|tomus=18|columna=62}} == Bibliographia == * J. Wodka: Kirche in Österreich - Wegweiser durch ihre Geschichte, Vindobonae 1959, p. 232 (Theodisce) * A. Kellner: Profeßbuch des Stiftes Kremsmünster, Cremifani 1968, p. 200-201 (Theodisce) [[Categoria:Incolae Austriae]] [[Categoria:Abbates]] [[Categoria:Cremifanum]] [[Categoria:Nati 1552]] [[Categoria:Mortui 1613]] {{Nexus desiderati}} 1f74ybzsyifca16wnxaagrou6yys0xs 0 105348 3989438 3852118 2026-09-20T03:09:01Z Grufo 64423 +{{[[Formula:De hac redirectione|De hac redirectione]]}} 3989438 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bitus]] {{De hac redirectione|olim=1318706}} fqli1gm8s4qhi6l24awisjtag0zu7t7 0 108773 3989314 3877803 2026-09-19T15:12:19Z ~2026-49405-65 214731 3989314 wikitext text/x-wiki {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Arabica|significatio="pacificus"|imago=Suleiman the Magnificent by Dell'Altissimo.jpg|capitulum=[[Suleimanus Magnificus]], sultanus Ottomanicus}} '''Suleimanus''',<ref>Cf. [https://web.archive.org/web/20120111082245/http://www.if.asm.md/biblioteca/incrementa__descifrat.pdf Demetrii Principis Cantemirii Incrementorum et Decrementorum Aulae Othmanicae sive Aliothamicae Historiae ....]</ref> sive '''Suleimannus''',<ref>Cf. [http://books.google.at/books?id=qjhCAAAAcAAJ&pg=PA96&lpg=PA96&dq=suleimannus&source=bl&ots=EPE2IemNV_&sig=f_sZ-bCouTSQ6ZLCAgKLA7g6KJg&hl=de&ei=uM7STI_oK8jtOcnczfQO&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CDEQ6AEwBg#v=onepage&q=suleimannus&f=false Augerii Gislenii Busbequii Legationis turcicae Epistolae quatuor. Hanoviae 1605]</ref> sive '''Soleimannus''',<ref> Cf. [http://books.google.at/books?id=WCg8AAAAcAAJ&pg=PT59&lpg=PT59&dq=soleymanus&source=bl&ots=qVuTdRdvZ_&sig=G-g2k4yt4ijZWZf0Vdx1w9JeDGY&hl=de&ei=YMrSTKaOI8WhOsfvzJkB&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CDMQ6AEwBQ#v=onepage&q=soleymanus&f=false De Bello Pannonico ... a Melchiore Soitero etc. 1538]</ref> sive '''Salymannus''',<ref> Cf. [http://books.google.at/books?id=EYtBAAAAcAAJ&pg=RA4-PA269&lpg=RA4-PA269&dq=salymannus&source=bl&ots=_M0Rg013Dz&sig=s7F8_QILqMUbSAe-gxNudMeETfg&hl=de&ei=HMzSTJ_xIMiAOrrA-J0P&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CBkQ6AEwAQ#v=onepage&q=salymannus&f=false Qvintae Partis Iohannis Eckii In Lvthervm Et Alios Tomus Tertius Homiliarum ... 1534]</ref> sive '''Soleimanus''',<ref> Cf. [http://books.google.at/books?id=Uls_AAAAcAAJ&pg=PA338&lpg=PA338&dq=soleymanus&source=bl&ots=9n3SrzPePn&sig=RB-8-hCNaewNoC4rwA0WZp2sNJI&hl=de&ei=YMrSTKaOI8WhOsfvzJkB&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CC0Q6AEwAw#v=onepage&q=soleymanus&f=false Colloquiorum, sive dierum canicularium continuatio ... Simonis Maioli. Helenopoli 1612]</ref> est nomen masculinum, quae de nomine [[Lingua Hebraica|Hebraico]] "[[Salomon (nomen)|Salomon]]" deductus est.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/su12leyman Süleyman]". {{Ling|Anglice}}.</ref> Hodie saepe adhibetur apud Arabicos ([[Arabice]] ''Sulaymān'') atque Turcicos ([[Turcice]] ''Süleyman'')<ref name=":0" /> == Homines == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Suleimanus Chan|<>|tr|qid=Q1095044}}, princeps Ottomanicus, filius [[Baiazethes I (sultanus Ottomanicus)|Baiazethis I]] * [[Suleimanus Demirel]] * [[Suleimanus Frangieh]] (1910-1992), politicorum peritus et ab anno 1970 usque ad annum 1976 [[Libanus|Libani]] praeses * [[Suleiman Frangieh (iunior)]] (1965-1978), dux factionis Maradae [[Libanus|Libanicae]] Christianae. * [[Sulaimān al-Tājir]] === Sultani Ottomanici === * [[Suleimanus I]] (Magnificus) (1495–1566), Sultanus [[Imperium Ottomanicum|Imperii Ottomanici]] (1520–1566) * [[Suleimanus II (sultanus Ottomanicus)|Suleimanus II]] (1641–1691), Sultanus [[Imperium Ottomanicum|Imperii Ottomanici]] (1687–1691) === Sultani Selgiukidarum === * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Suleimanus I (sultanus Selgiukidarum)|<>|tr|qid=Q730338}} * [[Suleimanus II (sultanus Selgiukidarum)]] == Notae == <references/> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] liukxp6g9p0cia8v2fywzzzxug3ihed 0 109554 3989313 3840158 2026-09-19T15:09:10Z ~2026-49405-65 214731 3989313 wikitext text/x-wiki {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Arabica|significatio="sanus"|imago=Sultan selim i - Sahand Ace.jpg|capitulum=[[Selimus I]], sultanus Ottomanicus}} '''Selimus''',<ref>Cf. [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/cluever/cluever-toc.html IOHANNIS CLUVERI HISTORIARUM Totius Mundi EPITOME]</ref> sive '''Selymus''',<ref>Cf. [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenahist/contzen1/books/Contzen_politicorum_1.html Adam Contzen: Politicorum Libri Decem]</ref> vel '''Selinus''',<ref>Forma praenominis invenitur apud monumentum funebre pontificis maximi [[Pius V|Pii V]], in [[basilica Sanctae Mariae Maioris]] Romae situm: "SELINVM TVRCARVM TYRANNVM MVLTIS INSOLENTEM VICTORIIS INGENTI PARATA CLASSE [...]" [https://www.google.it/books/edition/Della_Libraria_Vaticana_ragionamenti_di/rrHbUmC8AOMC?hl=it&gbpv=1&dq=Selinvm+Tyrannvm+tvrcarvm&pg=PA55&printsec=frontcover].</ref> est forma Latina [[praenomen|praenominis]] masculini ''Salīm'' sive ''Selim''. == Significatio == ''Salīm'' ([[Arabice]]: سليم) est nomen e lingua Arabica ortum, quod "sanus, salvus, integer" etc. valet. Forma [[lingua Turcica|Turcica]] eiusdem sensus est ''Selim''. Forma feminea Arabice ''Salīma'', Turcice ''Selime'' est.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/salim Salim]". {{Ling|Anglice}}.</ref> == Homines noti huius nominis == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Selimus Palmgren|<>|fi|qid=Q1345209}} (1878–1951), Compositor, clavista * [[Selimus Ahmedus Salim]] (natus 1942), rerum politicarum peritus et legatus Tansaniae == Moderatores gentium huius nominis == * Selimus (1569–1627), Mogul, qui se {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Jahangir|<>|en|qid=Q83653}} nominavit * [[Selimus I]] (1465–1521), sultanus Ottomanicus et chalipha * [[Selimus II]] (1524–1574), sultanus Ottomanicus et chalipha * [[Selimus III]] (1762–1808), sultanus Ottomanicus et chalipha * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Selimus I Giray|<>|crh|qid=Q735711}} (* ante 1671; mortuus 1704), cliens Imperii Ottomanici, chanus Crimensis == Notae == <references/> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 5frn4inon32d6el7jtwvht58x59nwiz 0 113143 3989384 3861731 2026-09-19T21:19:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989384 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Vecchi 009.jpg|thumb|300px|Semis antiquus conflatus. Circa [[270 a.C.n.]] 178 grammata: ad libram Oscam sive Campanam factus videtur, quae gravior erat quam libra Romana. [[Pegasus (mythologia)|Pegasus]] ex utraque parte expressus videtur. S inversa = semis.]] [[Fasciculus:Semisse.jpg|thumb|300px|Semis Romanus [[saeculum 3 a.C.n.|tertii saeculi a.C.n.]] [[Caput]] laureatum [[Saturnus (deus)|Saturni]] ex una parte, prora [[navis]] ex altera. S = Semis. Imago incisa ex libro Iosephi Eckhel (1787).]] '''Semis''' apud [[Roma antiqua|antiquos Romanos]] fuit nummus aeneus dimidium [[as|assis]] valens, nam ''semi-'' dimidium significat.<ref>[[Marcus Terentius Varro|Varro]], Lingua Latina V,36.</ref> [[Sex]] [[uncia (pondus et nummus)|uncias]] valebat, quod nonnumquam in nummis sex globis exprimebatur; saepius tamen littera ''S'' sive stans sive iacens reperitur, ''semis'' notans. Antiquissimi semisses [[as]]sesque reperti a peritis rerum huiusmodi hominibus hodie putantur circa [[280 a.C.n.]] editi fuisse. Primo, cum as libralis fuit, semis semilibram vel sex uncias pendebat, id est circiter 162 [[gramma]]ta (libra Romana = circiter 325 grammata). Graviores tum erant quam ut cudi possent: itaque in formam conflabantur et res nummaria Romana illius temporis ab historicis monetae [[aes grave]] vocata est. Tempore vero [[Secundum Bellum Punicum|secundi belli Punici]] (quod tempus difficile [[aerarium publicum |aerario]] Romano fuit), pondus assis paucis annis per gradus usque ad sextam partem librae imminutum est, qui as ea ratione ''[[Sextans (nummus)|sextantarius]]'' dictus est: itaque tertio saeculo exeunte semis unciam aeris, id est circiter 27 grammata, pependit ac non iam conflatus sed malleo percussus fuit. De iusto pondere loquimur; re ipsa aliquanto leviores esse solebant quia nummus aeneus Romae magna parte fiduciarius fuit nec pondera adamussim observabantur. Mox [[as]] etiam uncialis ac postremo anno [[92 a.C.n.]] ex lege Papiria semuncialis factus est. Tum semissem quartunciam aeris, id est circiter septem grammata pendere oportuit, sed eo tempore nummus aeneus perraro percutiebatur: non multum enim valebat semis nummus. Itaque [[Publius Vatinius|Vatinius]] in [[epistola]] ad [[Cicero|Ciceronem]]<ref>''[[Epistulae ad familiares|Fam]]''. V,10.</ref> quendam hominem "simium, non semissis hominem" appellat, id est hominem nequam, nullius pretii, ne semissem quidem valentem. In re nummaria ab [[imperator]]e [[Octavianus Augustus|Augusto]] instituta<ref>Circa annum 23 a.C.n. si quibusdam eruditis credimus.</ref> semis fuit parvulus nummus ex [[orichalcum|orichalco]] circiter septem grammatum pondo (quod cum lege Papiria congruebat). [[Duo|Binos]] [[quadrans|quadrantes]] valebat, qui tum minimus nummus Romanus erat. Cum pretia rerum in infinitum gliscerent ac nihil iam semisse emi posset, tempore imperatoris [[Hadrianus (imperator)|Hadriani]] semisses Romae cudi desierunt<ref>Forsitan ultimus sub Antonino Pio emissus sit.</ref>. {{NexInt}} *[[Aes grave]] - [[As]] - [[Aureus]] - [[Denarius]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Quinarius]] - [[Quincunx]] - [[Semuncia]] - [[Sestertius]] - [[Sextans (nummus)|Sextans]] - [[Triens (nummus)|Triens]] - [[Dupondius]] ==Fontes== *Crawford, Michael H. (1985). ''Coinage and Money under the Roman Republic'', Methuen & Co. ISBN 0-416-12300-7 * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. *Zehnacker, Hubert (1973). ''Moneta: recherches sur l'organisation et l'art des émissions monétaires de la République romaine (289-31 av. J.-C.)''. - Romae: École française de Rome; Lutetiae: diffusion de Boccard, 1973. ==Notae== <div class="references-small"><references /></div> [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] [[ca:Llista de monedes romanes#Semis]] 52n7r30ltpbz925yjewc9r4s4hbzy66 0 114041 3989435 3175852 2026-09-20T01:59:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989435 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Binomial theorem visualisation.svg|thumb|Theorema explicatum per geometriam]] '''[[theorema|Theorema]] binomiale'''<ref>[http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN597736529 Prasse, Mauricius: Commentationes Mathematicae, Lipsiae 1804]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Cf. p. 4 (Commentationes [[Mathematica]]e auctore Mauricio de Prasse. Mathem[aticae] prof[essor] ord[inarius] in [[universitas literarum Lipsiensis|univers[itati] liter[arum] Lipsiensi]].)</ref> seu '''binominale''' dicit: :<math> (x+y)^n = \sum_{k=0}^{n}\binom{n}{k} x^{n-k}y^{k} \quad (1)</math> ubi ''k'' [[coefficiens binomialis]] est. Latius expressum: :<math>(x+y)^n = \binom n0 x^n + \binom n1 x^{n-1} y + \ldots + \binom n{n-1} x y^{n-1} + \binom nn y^n = \sum_{k=0}^n \binom n k x^{n-k} y^{k}.</math> ==Nota== <references /> [[categoria:Theoremata mathematica]] ta7h7dfj5midgjw0pknaa59vzubz09o 0 114351 3989315 3369652 2026-09-19T15:18:29Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989315 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Rutter 678.jpg|thumb|Quincunx Luceriae bello Punico secundo percussus: [[Minerva]] [[caput|capite]] galeato; rota [[octo]] [[radius|radiis]] praedita. Inter radios legitur: L O V C E R I. Supra caput quinque globuli = quinque unciae.]] '''Quincunx''' est nummus Romanus [[Aes (mixtura)|aeneus]] qui [[quinque]] [[Uncia (pondus et nummus)|uncia]]s valebat. ([[As]] valebat [[duodecim]] uncias.) Erat enim quincunx portio quaedam 5/12 mensurae alicuius valens necnon dispositio quoque [[geometria|geometrica]] tam a rusticis [[Roma]]nis in plantationibus [[arbor]]um<ref>[[Varro Reatinus|Varro]] RR 1,7,2. [[Cicero]] ''[[Cato maior de senectute|Cato Maior]]'' 59 etc.</ref> quam ab [[imperator]]ibus in acie instruenda et in obsidionum operibus<ref>[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''[[De bello Gallico|de Bello Gallico]]'' VII,73.</ref> usurpata. ==De nummo== Non tam Romae quam in aliis civitatibus media Italia sitis tertio saeculo a.C.n. signatus est quincunx : <gallery> Fasciculus:Vecchi_281.jpg|[[Aes grave]] ex [[Luceria]]. A dextra quinque sphaeracula videre potes quae indicant valorem quinque [[Uncia (pondus et nummus)|unciarum]]. Fasciculus:BMC 5.jpg|Nummus [[Teate]] factus. A dextra [[quinque]] [[sphaera]]cula videre potes. Fasciculus:Rutter 678.jpg|Nummus [[Luceria]]e factus. Fasciculus:SNGANS 759.jpg|Nummus [[Venusia]]e factus. Fasciculus:Sg0542.jpg|Nummus [[Larinum|Larini]] factus. </gallery> ==De mensura== Romani quincuncem ut mensuram multis modis usurpabant<ref>[[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573.</ref> : *in [[Pondus et Massa|pondere]] metiendo 5/12 librae Romanae pendebat (circiter 135gr.), id est ut ipsum nomen indicat quinque [[Uncia (pondus et nummus)|uncias]].<ref>[[Columella]] XII,28,1. Etc.</ref> Unde nomen nummi ductum, nam 5/12 [[As|assis]] valebat qui primo [[Libra pondus|libralis]] fuit. *in [[Area (geometria)|area]] metienda ubi quincunx 5/12 [[Iugerum|iugeri]] valebat, id est centenos vicenos [[Scripulum|scripulos]] vel duodena milia [[Mensurae Romanae|pedum quadratorum]]<ref>[[Columella]] V,1,11.</ref>. *in [[Capacitas et Volumen|volumine]] liquorum metiendo ubi 5/12 [[sextarius|sextarii]] valebat, id est circiter 0.25l<ref>[[Martialis]] I,27,2.</ref>. Item '''heres ex quincunce''' erat heres cui 5/12 hereditatis alicuius evenerant.<ref>[[Plinius Minor]] VII,11,1.</ref> Item '''fenus quincunciale''' erat usura (modica) quae 5 centesimas per annum reddebat, id est 5/12 centesimae (quincuncem) per mensem.<ref>[[Aulus Persius Flaccus|Persius]] V,149.</ref> ==De dispositione== [[Fasciculus:Quincunx.svg|thumb|right|Dispositio in quincuncem.]] Dispositio ''in quincuncem'' dicta similis est atque quinorum punctorum in [[tessera]] numerum quinque indicantium, nisi quod per plurimos ordines multiplicatur. Hanc figuram agricolae Romani in plantationibus maxime probabant : :Quid illo quincunce speciosius qui, in quamcumque partem spectaveris, rectus est?<ref>[[Quintilianus]], Inst. or. VIII,3,9.</ref> ==Fontes== *[[Columella]] libro quinto [[Rei rusticae libri (Columella)|de Re rustica]] 1,11. *[[Horatius]] de ''[[Ars poëtica (Horatius)|Arte poetica]]'' 326-330. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Mensurae Romanae]] - [[Aes grave]] - [[As]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Semis]] - [[Semuncia]] - [[Sestertius]] - [[Sextans (nummus)]] - [[Triens (nummus)]] - [[Uncia (pondus et nummus)|Uncia]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] czdhi66wciucjucfv56n92snz5s01oz 0 120939 3989312 3926701 2026-09-19T15:08:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989312 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Aes Grave Quadrans2.jpg|thumb|right|300px| [[Aes grave]] : quadrans circa 275 a.C.n. conflatus. 80gr.18. Aper currens. Tres globuli = tres unciae.]] Apud [[Roma antiqua|antiquos Romanos]] '''quadrans''' {{victio|quadrans|tis|masc}} erat quarta pars alicuius mensurae ac in primis nummus, [[Aes (mixtura)|aeneus]] sub [[consul|consulibus]], [[Cuprum|cuprinus]] sub [[Imperatores Romani|imperatoribus]], qui quartam partem [[As|assis]] pendebat et valebat<ref>Quapropter [[Plutarchus]] (''Poplicola'' 23) Graece interpretatur τεταρτημόριον.</ref>. [[Saeculum 3 a.C.n.|Tertio saeculo a.C.n.]] ineunte [[as]] libralis erat ; itaque primus quadrans circiter 81 gr. pendebat (quartam partem librae Romanae). '''Terruncius''' quoque nonnumquam nominabatur quia tres [[Uncia (pondus et nummus)|uncias]] valebat (duodecim unciae in libra erant), quod significabatur tribus globulis in nummis expressis. ==Historia== ===Sub consulibus=== [[Fasciculus:Aes Grave Quadrans4.jpg|thumb|right|250px|[[Aes grave]] : quadrans conflatus inter 230 a.C.n. et 215 a.C.n. Caput Herculis pelle leonis tectum/Prora navis. Tres globuli.]] Antiquissimi quadrantes [[as]]sesque reperti a peritis rerum huiusmodi hominibus hodie putantur circa [[280 a.C.n.]] editi fuisse. Primo, cum as libralis fuit, quadrans tres [[Uncia (pondus et nummus)|uncias]] pendebat, id est circiter 81 [[gramma]]ta (libra Romana = circiter 325 gr.). Graviores tum erant quam ut cudi possent : itaque in formam conflabantur et res nummaria Romana illius temporis ab historicis monetae "[[aes grave]]" vocata est. Tempore vero [[Secundum Bellum Punicum|secundi belli Punici]] (quod tempus difficile [[Aerarium publicum |aerario]] Romano fuit) pondus assis paucis annis per gradus usque ad sextam partem librae imminutum est, ac mox secundo saeculo ineunte etiam ad duodecimam partem, qui as ea ratione ''uncialis'' dictus est : itaque secundo saeculo a.C.n. quadrans quartunciam aeris, id est circiter 6 gr.75, pependit ac non iam conflatus sed cusus fuit. De iusto pondere loquor ; re ipsa aliquanto leviores esse solebant quia nummus aeneus Romae magna parte fiduciarius fuit nec pondera adamussim observabantur. Variae primo imagines in quadrante fuerunt sed ab annis circiter 230/225 a.C.n. semper fuerunt ex una parte caput [[Hercules|Herculis]] cum pelle leonis, ex altera prora navis : ita res permansit usque ad [[Octavianus|Augustum]]. Nisi quod secundo saeculo etiam nomen magistratus monetarii in quadrantibus legebatur et post 140 a.C.n., cum as ad semunciale pondus redactum est (13g 50) et sedeni asses in singulis denariis fuerunt, novam seriem nummorum aeneorum percusserunt, quadrantibus inter 3 et 4g pendentibus. Econtra prima parte primi saeculi a.C.n. nummi aenei raro cudebantur, ingenti numero prius percussorum nummorum utebantur Romani. ===Sub imperatoribus=== [[Fasciculus:RIC 0465.jpg|thumb|right|Quadrans a triumviro Publio Betilieno Basso percussus. [[5 a.C.n.]]]] ====De pondere et valore==== In re nummaria ab imperatore [[Octavianus Augustus|Augusto]] instituta<ref>Circa annum 23 a.C.n. si quibusdam eruditis credimus.</ref> quadrans fuit parvolus nummus ex [[cuprum|cupro]], qui circiter 3gr.38<ref>Sic hodie vulgo creditur = 96a pars librae. Re vera aliquanto leviores erant..</ref> pendere debebat. Tum minimus nummus Romanus erat et pretium introitus in balinea publica. Ratio nummorum ea erat : *[[Aureus]] = 25 [[Denarius|denarii]] = 100 [[Sestertius|sestertii]] = 200 [[Dupondius|dupondii]] = 400 [[As|asses]] = 800 [[Semis|semisses]] = 1 600 quadrantes. Cum pretia rerum in infinitum gliscerent ac nihil iam quadrante emi posset, tempore imperatoris [[Antoninus Pius|Antonini Pii]] quadrantes Romae cudi desierunt. ====De inscriptionibus et imaginibus impressis==== [[Fasciculus:Rhinodomitien.jpeg|thumb|right|250px|Quadrans imperatoris Domitiani. De rhinocerote in amphitheatrum producto vide sis Martialis ''Epigrammata''.]] [[Octavianus|Augusto]] imperatore nomen triumvirorum monetalium in nummo inscriptus erat cum litteris SC<ref>Ut in omnibus nummis aeneis</ref> quae notant '''Senatusconsulto''' : pactum enim erat ut [[Senatus Romanus|senatus]] monetae aeneae praeesset, dum [[Imperatores Romani|Imperator]] monetam argenteam et auream sibi vindicat. Praetera imago quaedam exprimebatur sive ad religionem pertinens ([[ara]], [[lituus]], [[simpulum]]) sive ad beneficia imperatoria (cornucopia, manus [[Caduceus|caduceum]] tenentes)... Augusto vero mortuo non iam leguntur nomen et titulus monetarii magistratus sed nomen et tituli imperatoris cum litteris SC. Variae imagines sunt : [[pileus]] [[Caligula]] imperante, [[modius]] vel manus [[Trutina (instrumentum)|trutina]]m tenens sub [[Claudius (imperator)|Claudio]], caput [[Minerva|Minervae]]/ramus olivae vel [[Rhinoceros|rhinoceros]] sub [[Domitianus|Domitiano]] etc. In omnibus aliis nummis caput imperatoris laureati vel radiati ponitur. In quadrante contra rarum est : sunt tamen quadrantes Caput laureatum [[Traianus|Traiani]]/Lupa et Caput laureatum [[Hadrianus (imperator)|Hadriani]]/Lyra. Caput [[Tiberius (imperator)|Tiberii]] quoque in quibusdam quadrantibus reperitur. Praeterea primo saeculo exeunte secundo ineunte fuere nonnulli quadrantes anonymi de quibus quo imperatore cusi sint nescimus. ==Locutiones et sententiae== [[Fasciculus:0808quad.jpg|thumb|right|Quadrans Domitiani : Caput Minervae galeatum/SC in corona laurea.]] Quadrans minimum valebat. Itaque saepe in locutionibus pro vili pretio ponitur<ref>[[Cicero]] ''[[De finibus bonorum et malorum|De Finibus]]'' III,45 et IV,29. [[Martialis]] ''Epigr''. II,44 et III,30. ''[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium secundum Matthaeum]]'' V.26.</ref>. Unde : * ''dos erat a creditore omnis ad terruncium pridie sumpta'' = usque ad ultimum nummum ('''Apuleius''' <ref>Apologia 76.</ref>). *''ab asse crevit et paratus fuit quadrantem de stercore mordicus tollere'' = omnia facere paratus pecuniae parandae causa ('''Petronius'''<ref>Satiricon 43.</ref>). *''quadrantariam Clytemnestram'' = scortum vilis pretii (sic [[Marcus Caelius Rufus|Caelius]] de Clodia loquitur, sorore [[Tribunus plebis|tribuni plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodi]], apud '''Quintilianum'''<ref>Inst. or. VIII,6,53.</ref>). Item balinea publica "''res quadrantaria''" a [[Seneca]] contemptim vocatur<ref>Ep. ad Luc. LXXXVI,9. Vide etiam [[Horatius]], Sat. I,3,137 : « ''quadrante lavatum'' ».</ref> (re vera quadrans pretium introitus erat). ==Fontes== ===Antiqui=== [[Fasciculus:Vecchi 283.jpg|right|thumb|250px|Aes grave circa [[220 a.C.n.]] : quadrans [[Luceria|Luceriae]] in [[Apulia]] conflatus. Non tantum Romae quadrantes fuerunt.]] *[[Plinius maior|Plinius Maior]], libro XXXIII [[Naturalis historia (Plinius)|Historiae naturalis]], capitulo 13. *[[Marcus Terentius Varro|Varro]], libro quinto ''de Lingua Latina'', capitulis 36 et 44. *Lucius Volusius Maecianus, ''de Assis distributione'' ===Moderni=== *[[Gulielmus Budaeus|Budaeus, Gulielmus]], ''De asse et partibus eius'', apud Iodocum Badium, 1514. *Crawford, Michael H. (1985). ''Coinage and Money under the Roman Republic'', Methuen & Co. ISBN 0-416-12300-7 * [[Lucas Paetus|Paetus, Lucas]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. *McIntosh, Frances; Sam Moorhead (2011). "[https://www.britnumsoc.org/publications/Digital%20BNJ/pdfs/2011_BNJ_81_9.pdf Roman quadrantes found in Britain]" in ''British Numismatic Journal'' vol. 81 (2011) pp. 223-230 *Zehnacker, Hubert (1973). ''Moneta : recherches sur l'organisation et l'art des émissions monétaires de la République romaine (289-31 av. J.-C.)''. - Rome : École française de Rome ; Paris : diffusion de Boccard, 1973. *Vide etiam eiusdem auctoris commentarium ad editionem Plinianam libri XXXIII, Parisiis, Les Belles Lettres,1983. == Notae == [[Fasciculus:Aes Grave Quadrans1.jpg|thumb|right|Aes grave circa 270 a.C.n. : quadrans. 70 gr.]] <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} [[Fasciculus:Aes Grave Quadrans3.jpg|thumb|right|Aes grave circa [[230 a.C.n.]] Quadrans conflatus.]] *[[Aes grave]] - [[As]] - [[Aureus]] - [[Denarius]] - [[Dupondius]] - [[Quartuncia]] - [[Quinarius]] - [[Sestertius]] - [[Sextans (nummus)|Sextans]] - [[Semis]] - [[Semuncia]] - [[Triens (nummus)|Triens]] - [[Uncia (pondus et nummus)|Uncia]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] b67vmadveutw4br1v3iw75mgxvxijwu 0 121541 3989367 1555310 2026-09-19T19:38:00Z Grufo 64423 Duplam redirectionem correxi 3989367 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Praesaepe]] eias37clu70jmek6ndmcsci9t01jznj 0 121876 3989445 3628538 2026-09-20T07:22:48Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989445 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Gare de volgelsheim.JPG|thumb|250 px|Volgelsheim: [[statio ferriviaria]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 68352.png|250 px|left|thumb|Volgelsheim: communis tabula]] ''' Volgelsheim''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 2'237 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Superior|Rheni Superioris]] et ab anno [[2021]] [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]], post autem diem [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''Grand Est'' appellata. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Superioris|Indicem communium praefecturae Rheni Superioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Volgelsheim|Volgelsheim}} * {{INSEE commune|68352|de=Volgelsheim}} * [https://web.archive.org/web/20071216000613/http://www.volgelsheim.fr/ Huius communis pagina interretialis] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=40941 De hoc commune apud Cassini] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris]] skd97dr9nfuma25x8s33g2qefa059jq 0 122005 3989358 3746593 2026-09-19T18:35:33Z Cyprianus Marcus 66550 3989358 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Monasterium in valle Sancti Gregorii'''<ref>"[http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=586 Monasterium Confluentis, monasterium Sancti Gregorii ad Rhenum, monasterium in valle Sancti Gregorii]" [etc.]: {{Graesse}}</ref> (Francogallice '''Munster'''; Germanice '''Münster''') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 4'711 incolarum (anno [[2020]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Superior|Rheni Superioris]] et ab anno 2021 [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]] et a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito [[Magnus Oriens|Magno Oriente]] (Theodisce ''Grand Est'') vocata. == Historica == Munster fuit [[Urbes imperiales|urbs imperialis]] [[Sacrum Romanum Imperium|Imperii Romani Sacri]]. Anno [[1354]] ad res suas tuendas [[Urbes imperiales|urbs imperialis libera]] Munster in foedus [[Decapolis|decapolim]] dictum cum novem aliis Alsatiae urbibus ingressa est. Etiam post [[Pax Westphalica|Pacem Westphalicam]] ([[1648]]) decapolis [[Ludovicus XIV|Francogallorum regi]] restitit atque fidem erga imperatores servavit. Sed postquam die 5 ianuarii [[1675]] [[Thuringhemianum proelium|Thuringhemiano proelio]] [[Marescalcus|marescalcus Francicus]] [[Henricus de la Tour d'Auvergne, Vicecomes Turennae|Turenne]] exercitum [[Sacrum Romanum Imperium|Imperii Germanici]] ab [[Elector Magnus|Electore Magno]] ductum vicit, [[Noviomagus Batavorum|Noviomagense]] pactum (1679) Francorum dicionem in Alsatia confirmavit. Anno [[1679]] decapolis dissoluta est. Paulo antea in [[Bellum triginta annorum|bello triginta annorum]] urbs magna damna iam acceperat. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Superioris|Index communium praefecturae Rheni Superioris]] == Nexus externi == [[Fasciculus:Munster en hiver nov 2008.jpg|thumb|250 px|Munster: despectus in vicum sub [[nix|nive]] (mense Novembri [[2008]])]] {{CommuniaCat|Munster|Monasterium}} * {{INSEE commune|68226|de=Munster}} * [http://www.ville-munster68.fr/ Munster pagina interretialis] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24408 De hoc communi apud Cassini] {{geo-stipula}} {{Urbes liberae et imperiales Sacri Romani Imperii}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris]] pbc99g7w6bjflsk5yb7luf3b0fvzcjd 0 123948 3989446 3633808 2026-09-20T07:52:21Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989446 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Wittisheim 007.JPG |thumb|200 px|Wittisheim: via prima]] ''' Wittisheim ''' ([[Germanice]] ''' ''') est commune 2024 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Inferior|Rheni Inferioris]] et ab anno 2021 [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitatis Europaeae Alsatiae]] in regione orientali olim [[Alsatia]] et a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Alsatia Campania Arduenna et Lotharingia]] et nunc ex plebiscito ''Grand Est'' vocata. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Rheni Inferioris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Wittisheim|Wittisheim}} * [https://web.archive.org/web/20220323235814/https://www.wittisheim.fr/ Wittisheim pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Inferioris]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni inferioris]] 9hbfaeccfq5mze2cdfhm8tgagnzy1ik 0 147556 3989440 3879170 2026-09-20T04:04:29Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989440 wikitext text/x-wiki {{Videhom|Uncia (mensura longitudinis)}} [[Fasciculus:Vecchi 013.jpg|thumb|right|300px|[[Aes grave]] : uncia aenea grano hordei signata. Circa 275 a.C.n. 26gr.53. Prope granum globulus unus = uncia.]] Apud antiquos Romanos uncia erat [[Mensurae Romanae|mensura]] (longitudinis, areae, ponderis...) duodecimam partem praecipuae [[Unitas|unitatis]] valens. Item fuit nummus [[Aes|aeneus]] duodecimam partem [[As|assis]] valens, praecipue tertio saeculo a.C.n. signatus. Post [[imperium Romanum]] quoque in pluribus regionibus Europae uncia remansit mensura ponderis tralaticia, ita ut hodieque pretium unciae [[Aurum|auri]] ceterorumque metallorum pretiosorum toto orbe terrarum in mercatibus quotidie aestimatur. Nomen ipsum ab ''uno'' derivatum est<ref>[[Varro Reatinus|Varro]] LL V,171. Ernout et Meillet, ''Dict. etym. de la langue latine''.</ref> (confer cum "''unico''", similiter suffixo). == Roma antiqua == === De mensura === Romani unciam ut mensuram usurpabant inter alia : * ad [[Longitudo|longitudinem]] metiendam. Tum duodecimam partem [[Pes|pedis]] valebat, id est circiter 2cm50. Unde vocabulum anglicum "''inch''" ductum est. Vide etiam [[Uncia (mensura longitudinis)]]. * ad [[Area (geometria)|aream]] metiendam. Tum duodecimam partem [[mensura Romana|iugeri]] valebat, id est 2400 [[mensura Romana|pedes quadratos]]<ref>[[Columella]] V,1,10</ref>. * in primis tamen ad [[pondus]] metiendum, ubi duodecimam partem [[Libra pondus|librae]] valebat, id est circiter 27g. === De nummo === Tertio saeculo a.C.n. ineunte cum Romani [[aes grave]] conflare coeperunt, quae prima eorum res nummaria fuit, [[as]] ob id ipsum ''libralis'' dictus libram aeris pendebat, uncia vero duodecimam partem eius, id est circiter 27g. Uncia globulo unico valorem declarante cognoscebatur, eodem modo quo [[Sextans (nummus)|sextans]] duobus globulis, [[quadrans]] tribus, [[Triens (nummus)|triens]] quattuor signati erant quia duas, tres vel quatuor uncias pendebant et valebant. Divisiones quoque [[semuncia]] et [[quartuncia]] nonnumquam emissae sunt. In magno discrimine secundi belli Punici paucis annis assis pondus sexiens imminutum est ita ut as sextantarius dictus sit et circiter 54g pependerit. Circa 200 a.C.n. etiam unciarius factus est. A quo tempore uncia, qui minimus et vilissimus nummus factus erat (paulo plus quam 2g pendere debebat), raro percussus est. Post annos circiter 230/225 a.C.n. notae unciae fuerunt caput galeatum deae Romae ex una parte, ex altera parte prora navis : quae uncia [[As|assi]] gemino capite dei [[Ianus|Iani]] signato respondebat. Antea aliae notae fuerunt : granum [[Hordeum|hordei]], articulus digiti... Minimi pretii nummus erat uncia, unde poeta comicus [[Terentius]] de peculio loquitur quod servus quidam '''''unciatim''''', id est paulatim et aegre : ''Suom defrudans genium compersit miser''<ref>''[[Phormio (Terentius)|Phormio]]'' 43-44</ref> == Temporibus modernis == [[Fasciculus:1 oz of fine gold.jpg|right|thumb|Uncia Trecensis auri.]] Medio aevo non iam duodecimam sed plerumque sedecimam partem librae uncia valebat ; at aliud alibi pondus librae et unciae fuit : itaque cognomine geographico definiebatur : exempli gratia libra [[Parisius|Parisiensis]]. Hodieque uncia quaedam 28,349g valens (nota oz) apud quasdam nationes [[anglice]] loquentes, quae fuerunt partes [[Imperium Britannicum|imperii Britannici]], in usu cotidiano usurpatur, etiamsi ubique decimalis ratio [[Gramma|grammaque]] in publicis rebus magis magisque in dies dominatur. In auro et metallis pretiosis uncia mensura internationalis est, quae valet 31,1034768g. Uncia [[Trecae|Trecensis]] dicitur ab urbe [[Trecae|Trecis]], et duodecimam partem hodie inusitatae librae Trecensis pendet. == Fontes == === Antiqui === * [[Plinius maior|Plinius Maior]], libro XXXIII [[Naturalis historia (Plinius)|Historiae naturalis]], capitulo 13. * Lucius Volusius Maecianus, ''de Assis distributione'' === Moderni === * [[Gulielmus Budaeus]], ''De asse et partibus eius'', apud Iodocum Badium, 1514. * Crawford, Michael H. (1985). ''Coinage and Money under the Roman Republic'', Methuen & Co. ISBN 0-416-12300-7 * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. * Zehnacker, Hubert (1973). ''Moneta : recherches sur l'organisation et l'art des émissions monétaires de la République romaine (289-31 av. J.-C.)''. - Rome : École française de Rome ; Paris : diffusion de Boccard, 1973. * Vide etiam eiusdem auctoris commentarium ad editionem Plinianam libri XXXIII, Parisiis, Les Belles Lettres,1983. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Mensurae Romanae]] - [[Aes grave]] - [[As]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Quincunx]] - [[Semis]] - [[Semuncia]] - [[Sestertius]] - [[Sextans (nummus)]] - [[Triens (nummus)]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] [[Categoria:Mensurae Anglicae]] [[Categoria:Unitates mensurae]] {{Myrias|Physica}} bssbl4baejbhygibvv5clgxajmkeaut 0 147800 3989388 3926642 2026-09-19T21:35:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989388 wikitext text/x-wiki {{Videdis|Sextans (discretiva)}} [[Fasciculus:Vecchi 005.jpg|thumb|right|300px|Sextans conflatus : Testa/Caduceus. Duo globuli = duae unciae.]] Sextans est nummus [[Aes|aeneus]] [[Roma antiqua|Romanus antiquus]] tertio et secundo saeculo a.C.n. signatus. Sextam partem [[As|assis]] valebat, id est duas [[Uncia (pondus et nummus)|uncias]]. Valorem duarum unciarum indicabant duo globuli ex utraque parte nummi prominentes. Prima parte tertii saeculi variae notae fuerunt, sed cum as gemino capite dei [[Ianus|Iani]] signatus apparuit circa 230 a.C.n., notae sextantis paene semper fuerunt caput [[Mercurius (deus)|Mercurii]] cum petaso alato ex una parte et prora navis ex altera parte. Tempore [[aes grave|aeris gravis]] (circiter 280-215/212 a.C.n.) sextans nummus non malleolo et nota signabatur, sed in formam conflari solebat : gravior enim erat quam ut cudi posset. Sextam partem librae aeris pendebat (paulo plus quam 50gr.). A medio secundo bello Punico contra, postquam pondus assis sexiens imminutum est et sextans minus quam 9 gr. pendere debebat, cudi coeptus est. ==Aliae significationes verbi== [[Fasciculus:Sextant bronze vers -250.jpg|thumb|Typi soliti sextantis "classici": Mercurius/Prora.]] Primus sensus vocabuli ''sextantis'' est '''sexta pars''' : ita ''heres ex sextante'' est heres cui sexta pars cuiusdam hereditatis testamento obvenit. Item apud Romanos fenus sextantarium erat [[Usura|usura]] 2% per annum, id est 1/6% per mensem. Item sextans potest esse sexta pars cuiusdam mensurae, in primis sexta pars [[sextarius|sextarii]] (= duo [[cyathus|cyathi]]) in [[Capacitas et volumen|volumine]] liquoris et capacitate metienda. Ita poeta solacii boni vini cupidus : : ''Sextantes, Calliste, duos infunde Falerni,''...<ref>[[Martialis]] V,64,1. Vide etiam [[Suetonius|Suetonium]], Aug. 77.</ref> Erat etiam sexta pars [[iugerum|iugeri]] in [[Area (geometria)|area]] metienda, quod efficiebat 4800 [[Mensurae Romanae|pedes quadratos]] vel 48 [[scripulum|scripula]]<ref>Columella V,1,10.</ref>. ==Fontes== ===Antiqui=== *[[Plinius maior|Plinius Maior]], libro XXXIII [[Naturalis historia (Plinius)|Historiae naturalis]], capitulo 13. *[[Marcus Terentius Varro|Varro]], libro quinto ''de Lingua Latina'', capitulo 36. *Lucius Volusius Maecianus, ''de Assis distributione'' ===Moderni=== *[[Gulielmus Budaeus]], ''De asse et partibus eius'', apud Iodocum Badium, 1514. *Crawford, Michael H. (1985). ''Coinage and Money under the Roman Republic'', Methuen & Co. ISBN 0-416-12300-7 * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. *Zehnacker, Hubert (1973). ''Moneta : recherches sur l'organisation et l'art des émissions monétaires de la République romaine (289-31 av. J.-C.)''. - Rome : École française de Rome ; Paris : diffusion de Boccard, 1973. *Vide etiam eiusdem auctoris commentarium ad editionem Plinianam libri XXXIII, Parisiis, Les Belles Lettres,1983. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Aes grave]] - [[As]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Quincunx]] - [[Semis]] - [[Semuncia]] - [[Triens (nummus)]] - [[Uncia (pondus et nummus)|Uncia]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] 7jb4nnh5aqaznxq3j0erh2ytg0j8w7l 0 147982 3989439 3872793 2026-09-20T03:19:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989439 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Vecchi 003.jpg|right|thumb|[[Aes grave]] : triens conflatus, [[Fulmen]]/[[Delphinus]]. Quatuor globuli = quatuor unciae. 107g. Circa 240 a.C.n.]]Triens est nummus [[Aes|aeneus]] [[Roma antiqua|Romanus antiquus]] tertio et secundo saeculo a.C.n. signatus. Tertiam partem [[As|assis]] valebat, id est quatuor [[Uncia (pondus et nummus)|uncias]]. Valorem quatuor unciarum indicabant quattuor globuli ex utraque parte nummi prominentes. == Triens Romanus == Prima parte tertii saeculi variae notae fuerunt, sed cum as gemino capite dei [[Ianus|Iani]] signatus apparuit circa [[230 a.C.n.|230 a.C.n.,]] notae trientis semper fuerunt caput [[Minerva|Minervae]] [[Galea|galeatae]] ex una parte et prora navis ex altera parte. Tempore [[aes grave|aeris gravis]] (circiter 280-215/212 a.C.n.) triens nummus non malleolo et nota signabatur, sed in formam conflari solebat : gravior enim erat quam ut cudi posset. Tertiam partem librae aeris pendebat (paulo plus quam 100gr.). A medio secundo bello Punico contra, postquam pondus assis sexiens imminutum est et triens minus quam 17 g pendere debebat, cudi coeptus est. == Triens Merovingorum == [[Fasciculus:Triens de Charibert II frappé à Bannaciaco-2.jpg|thumb|Triens [[Charibertus I|Chariberti]] II.]] [[Merovingi|Merovingorum]] aetate, imprimis sexto et septimo saeculo, triens vel tremissis erat parvulus nummus aureus (plerumque circiter 1g pendebat) ita appellatus quia tertiam partem [[Solidus (nummus)|solidi]] valebat<ref>Jean-François Boyer, "[https://www.persee.fr/doc/anami_0003-4398_2007_num_119_258_7174 À propos des triens mérovingiens : approche du système de collecte et de traitement de la recette fiscale en Limousin aux VIe-VIIe siècles]", ''Annales du Midi'', 2007: 141-157.</ref>. ==Aliae significationes verbi== Primus sensus vocabuli ''trientis'' est '''tertia pars''' : ita ''heres ex triente'' est heres cui tertia pars hereditatis cuiusdam testamento obvenit. Item apud Romanos fenus trientarium erat [[Usura|usura]] quae 4% per annum reddebat, id est 1/3% per mensem. Item triens potest esse tertia pars cuiusvis mensurae, pedis in longitudine vel [[iugerum|iugeri]] in area (= 9600 pedes quadrati<ref>[[Columella]] V,1,10.</ref>). In primis erat tertia pars [[sextarius|sextarii]] (= quatuor [[cyathus|cyathi]]) in [[Capacitas et volumen|volumine]] liquoris metiendo, ita ut etiam vas trientis capax idem nomen acceperit : Romani trientes vini potabant,vel vinum in trientibus potabant<ref>[[Martialis]] VI,86,1 et X,49,1. [[Propertius]] III,10,29.</ref>. [[Fasciculus:Triente repubblicano.jpg|thumb|right|Triens Minerva/Prora navis. Imago incisa ex libro XVIIIi saeculi.]] ==Fontes== ===Antiqui=== *[[Columella]] libro quinto [[Rei rusticae libri (Columella)|de Re rustica]], capitibus 1-2. *[[Plinius maior|Plinius Maior]], libro XXXIII [[Naturalis historia (Plinius)|Historiae naturalis]], capitulo 13. *[[Marcus Terentius Varro|Varro]], libro quinto ''de Lingua Latina'', capitulo 36. *Lucius Volusius Maecianus, ''de Assis distributione'' ===Moderni=== *[[Gulielmus Budaeus]], ''De asse et partibus eius'', apud Iodocum Badium, 1514. *Crawford, Michael H. (1985). ''Coinage and Money under the Roman Republic'', Methuen & Co. ISBN 0-416-12300-7 * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. *Zehnacker, Hubert (1973). ''Moneta : recherches sur l'organisation et l'art des émissions monétaires de la République romaine (289-31 av. J.-C.)''. - Rome : École française de Rome ; Paris : diffusion de Boccard, 1973. *Vide etiam eiusdem auctoris commentarium ad editionem Plinianam libri XXXIII, Parisiis, Les Belles Lettres,1983. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} * [[Aes grave]] - [[As]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Quincunx]] - [[Semis]] - [[Semuncia]] - [[Sextans (nummus)]] - [[Uncia (pondus et nummus)|Uncia]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] 08xirdonnjx55hnbf5xek0hu7rt0o8l 0 149277 3989381 3369647 2026-09-19T21:04:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989381 wikitext text/x-wiki Apud [[Roma antiqua|Romanos antiquos]] '''scripulum''' vel '''scrupulum''' vel '''scripulus''' vel etiam nonnumquam '''scriptulum''' est portio ducentesima octogesima octava (1/288) cuiuslibet [[Unitas|unitatis]]. Vicesima quarta (1/24) enim pars [[Uncia (pondus et nummus)|unciae]] est, quae et ipsa duodecima pars cuiuslibet unitatis est. In usu erat inter alia : *in [[Pondus et Massa|pondere]] metiendo, ubi 1/288 [[Libra pondus|librae]] Romanae pendebat, id est circiter 1gr.13. *in [[Area (geometria)|area]] metienda ubi 1/288 [[iugerum|iugeri]] valebat, id est centum [[Mensurae Romanae|pedes quadratos]]. *in [[Tempus|tempore]] metiendo ubi vicesimam quartam partem [[Hora|horae]] valebat<ref>Fronto, ''Ad Marcum Caesarem'' II,6.</ref>, id est 1/288 partem diei qui a Romanis in duodecim horas divisus est. Vocabulum ipsum suffixo deminutivo a '''scrupo''' derivatum est, qui calculum acutum designabat. ==Temporibus modernis== Temporibus modernis, antequam ratio decimalis [[Mensura metrica|mensuraque metrica]] ubique imponeretur, scrupulum erat unitas ponderis viginti quatuor grana valens (scrupulum apothecariorum nonnumquam dicitur). In [[Francogallia]] scrupulum [[Parisius|Parisiense]] circiter 1gr.27 pendebat : sed aliud alibi pondus erat. ==Fontes== *[[Columella]] libro quinto [[Rei rusticae libri (Columella)|de Re rustica]], capitibus 1-2. *[[Plinius maior|Plinius Maior]], libro XXXIII [[Naturalis historia (Plinius)|Historiae naturalis]], capitulo 13. *[[Varro Reatinus|Varro]] libro primo ''Rerum Rusticarum'' capite decimo. ==Si vis plura legere== * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. == Notae == <div class="references-small"><references /></div> [[Categoria:Mensurae Romanae]] tsbdn1porlt18vtmqysm4blvex9n6z5 0 149454 3989385 3879172 2026-09-19T21:19:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989385 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mercury Semuncia 200BC.jpg|thumb|Semuncia Romana cum Mercurii capite et prora navis.]] Semuncia est dimidia [[Uncia (pondus et nummus)|uncia]], id est vicesima quarta (1/24) pars [[Mensurae Romanae|mensurae]] alicuius. Erat etiam nummus aeneus tertio saeculo a.C.n. a [[Romani|Romanis]] et aliis gentibus Italicis mediam Italiam incolentibus signatus. ==De mensura== Semuncia duodecim [[Scripulum|scripula]] comprehendebat. Inter alia in usu erat ad : *massam vel pondus metiendum, ubi vicesimam quartam partem [[Libra pondus|librae]] valebat, id est circiter 13gr.50. *[[Area (geometria)|aream]] metiendam, ubi vicesimam quartam partem [[Iugerum|iugeri]] valebat, id est circiter 1200 [[Mensurae Romanae|pedes quadratos]]. ==De nummo== Nummus aeneus fuit tertio saeculo a.C.n., qui vicesimam quartam partem [[As|assis]] valebat. Quoad as [[Libra pondus|libralis]] fuit, semuncia circiter 13g pendebat, [[Secundum Bellum Punicum|bello Punico secundo]] pondus vehementer imminutum est nec ultra tertium saeculum semuncia percussa est. Praecipuae notae fuerunt primo [[Glans (fructus)|glans]] ex una parte et [[Caduceus|caduceus]] ex altera. Mox cum as [[Ianus|Iani]] geminum caput/Prora navis apparuit, tum eaedem notae semunciae atque [[Sextans (nummus)|sextanti]] fuerunt : id est caput [[Mercurius (deus)|Mercurii]] cum petaso alato ex una parte et prora navis ex altera. At in eo differebat sextans quod duos globulos valorem duarum [[Uncia (pondus et nummus)|unciarum]] indicantes ex utraque parte praebebat. At in semuncia nulli globuli erant. ==Fontes== *[[Columella]] libro quinto [[Rei rusticae libri (Columella)|de Re rustica]], capitibus 1-2. *[[Varro Reatinus|Varro]] libro quinto ''de Lingua Latina'' 171. * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. {{NexInt}} * [[Aes grave]] - [[As]] - [[Quadrans]] - [[Quartuncia]] - [[Quincunx]] - [[Dupondius]] - [[Semis]] - [[Sextans (nummus)|Sextans]] - [[Triens (nummus)|Triens]] - [[Uncia (pondus et nummus)]] [[Categoria:Mensurae Romanae]] [[Categoria:Nummi Romae antiquae]] mf2q7l3asuez5ybv0srie58t95pwtbv 0 150820 3989410 3886563 2026-09-19T23:19:14Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989410 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Olympia-stadion.jpg|thumb|Stadium [[Olympia (Graecia)|Olympiae]] (in [[Graecia]])]]{{videdis|Stadium (discretiva)}} '''Stadium''' ([[Graece]]: στάδιον) est locus, quo quaelibet certamina ([[musica]], [[ars athletica|athletica]] sive gymnica, equestria, tempore [[Imperium Romanum|Romano]] etiam [[gladiator]]ia) eduntur. Area certaminum structuris plerumque tecto carentibus circumdatur, a quibus spectatoribus stantibus vel sedentibus ea quae fiunt spectare licet. == Historia == ''[[Stadium (mensura) |Stadium]]'' initio apud [[Graecia antiqua|Graecos]] antiquos [[mensura]] longitudinis 600 pedum erat<ref>[[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573.</ref>, cui pro pedis mensura variis in regionibus diversa inter 165 et 196 m respondent. In Graecia iam [[Stilus geometricus|tempore geometrico]] cursus per stadii spatium certamen gratiosum fuisse videtur, [[Olympia (Graecia)|Olympiae]] ab anno [[776 a.C.n.]] attestatus est. Nomen mensurae in locum certaminum transiit. [[Fasciculus:Stadion Messene2.JPG|thumb|Stadium [[Messene|Messenae]] (in [[Peloponnesus|Peloponneso]]) gradibus lapideis instructum]] Stadia multis in urbibus vel sanctuariis Graecis reperta sunt, ut puta * [[Olympia (Graecia)|Olympiae]] (longitudinis 192.28 m), * [[Delphi (urbs Graeciae)|Delphis]] (177.35 m), * [[Athenae|Athenis]] (184.30 m), * [[Epidaurus|Epidauri]] (181.30 m), * [[Isthmia]]e, [[Nemea (urbs)|Nemeae]], [[Messene|Messenae]], [[Miletus|Mileti]] et [[Samos|Sami]]. Cum in Graecia et [[Asia Minor|Asia Minore]] stadia etiam tempore [[Imperium Romanum|Romano]] instituta sunt, in [[Italia]] parvi momenti erant, quod certamina Graeca ibi religione carebant et praeterea inhonesta habebantur. Tamen imperator [[Domitianus]] Romae stadium (hodiernam [[Area Agonalis|Aream Agonalam]]) aedificari iussit. Apud Romanos multo maioris momenti erant [[amphitheatrum|amphitheatra]], in quibus munera [[gladiator]]ia et [[venatio]]nes dabantur. Exemplar notissum est [[Amphitheatrum Flavium]] [[Roma]]e. Ex amphitheatris Romanis stadium hodiernum profectum est. [[Fasciculus:Panoramic photograph of interior of Colosseum.jpg|thumb|[[Amphitheatrum Flavium]] [[Roma]]e, quod factum est exemplar stadiorum recentiorum.]] Verbum stadii his diebus sensu ampliore adhibetur; stadia nominari possunt: [[Fasciculus:Weg aachen2006 mainstadium.JPG|thumb|Stadium equestre [[Aquisgranum|Aquisgrani]], dum certamina equestria anni 2006 eduntur.]] * Caespes gramineus (in [[pediludium]] vel [[teniludium]]) * Arena (varia densitate; ut puta in teniludium vel [[Follis volatilis|follem valatilem litoralem]] ("Beach-Volleyball") * Curriculum (in [[Dromos (ars athletica)|dromum]]) cinere vel [[plasticum|plastico]] tectum * Curriculum arena tectum in [[Birota automataria|birotas automatarias]] * Area in cursus equorum fossis (in [[salitio equorum|salitionem equorum]]) aut lacu (in equitatum militarem, qui dicitur) instructa * Opus saliendi in [[ars athletica|artem athleticam]] * Opus iaciendi vel pellendi (in [[discus|discos]], malleos, iacula vel sphaeras iaciendas) [[Fasciculus:Allianz Arena Pahu.jpg|thumb|[[Allianz Arena]] Monaci]] == Nexus externi == {{Communia|Stadium|Stadia}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Stadia|!]] [[Categoria:Exercitatio corporis]] {{Myrias|Anthropologia}} 1c2iewbttl14r1874keadyevkyjwg1t 0 153776 3989389 3369662 2026-09-19T21:35:37Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989389 wikitext text/x-wiki '''Sextarius''' est [[Mensurae Romanae|mensura Romana]] capacitatis duodenos [[cyathus|cyathos]] capiens (circiter 0,54 l.). Sextarius tam ad liquida quam solida corpora metienda in usu erat (sextarius vini vel sextarius frumenti). Ita nominatus est quia sexta pars [[congius|congii]] erat. Antequam ratio decimalis ubique institueretur, hoc nomen mensurae pluribus regionibus Europae in usu fuit (francogallice ''setier'', theodisce ''sester'', lingua Veneta ''ster''...) : at mutatis locis diversissimae capacitatis fuit atque etiam nonnullis locis mensura [[Area (geometria)|areae]]. == Si vis plura legere == * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. {{stipula}} [[Categoria:Mensurae Romanae]] 4mzmtaj9voftn2crjhgdyijlpzvq8ti 0 154468 3989449 3250826 2026-09-20T09:47:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989449 wikitext text/x-wiki '''Aemulatio''', ut dicit [[Forcellini]], est "[[studium]] aliquem in re aliqua aequandi aut superandi; hinc differt ab [[imitatio]]ne, et accipitur cum in bonam, tum in malam partem,"<ref>{{Forcellini}} s.v. [https://web.archive.org/web/20251229195627/http://www.lexica.linguax.com/forc.php?searchedLG=aemulatio "aemulatio."]</ref> teste [[Cicero]]ne: "aemulatio autem dupliciter illa quidem dicitur, ut et in laude et in vitio nomen hoc sit; nam et imitatio virtutis aemulatio dicitur—sed ea nihil hoc loco utimur; est enim laudis—, et est aemulatio aegritudo, si eo quod concupierit alius potiatur, ipse careat."<ref>Marcus Tullius Cicero, ''[[Tusculanae disputationes]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/49/77/2072-2087 4.17].</ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> [[categoria:ars]] t0zxxn3rrdcnhln1p7jixcouj2k0ji1 0 159190 3989444 3441744 2026-09-20T06:45:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989444 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason Villefranche-d'Allier.svg |thumb|200px|Villefranche-d'Allier: vexillum]] ''' Villefranche-d'Allier''' est commune 1319 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Elaver (praefectura Franciae)|Elaveris]] in [[Francia]]e regione [[Arvernia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Elaveris]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Villefranche-d'Allier|Villefranche-d'Allier}} * {{INSEE commune|03315|de=Villefranche-d'Allier}} * [https://web.archive.org/web/20191026184614/http://www.villefranchedallier.fr/ Villefranche-d'Allier pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Elaveri]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Elaveri]] 87fzuzwhytuljy24iow5hmflo7jicbc 0 160169 3989353 3987130 2026-09-19T18:20:25Z Cyprianus Marcus 66550 3989353 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Munimeri'''<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX (Caput de donationibus Gibichonis de Saxonia in Munimeri)''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> vel '''Aquae Munimerae''' ([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hamelensis et Petrimontensis|Circulo Hamelensi et Petrimontensi]] est. 17 417 incolarum numerabat anno 2025 exeunte. == Historia == Munimeri vicus iam anno [[840]] primum in tabulis descriptus est. Propter fontes salubres anno [[1936]] ''Aquae'' ad nomen adiectum est. {{urbs-stipula}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] [[Categoria:Thermae Saxoniae Inferioris]] qkll44ydk956xll7i6dvn56a9gj5fo8 0 160777 3989421 3771745 2026-09-20T00:39:24Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989421 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Koan amphora2.jpg|thumbnail|200px|[[Amphora]] Graeca : massa aquae quam continere poterat circiter talentum unum efficiebat.]] Apud Graecos antiquos '''talentum''' (Graece τάλαντον) erat [[mensura]] [[pondus|ponderis]] idemque unitas monetaria maxima. Sexagenas [[mina (pondus)|minas]] et sena milia [[Drachma|drachmarum]] valebat. [[Athenae|Athenis]] circiter 25 kg pendebat. Celeberrima est [[fabula]] biblica de talentis in [[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelio Sancti Matthaei]] unde verbum in hodiernis sermonibus saepe eandem significationem accepit atque dos. == Plura legere si cupis == *Conradus Hitzl, 'Talentum' in [[Der Neue Pauly]] ** ''Die Gewichte griechischer Zeit aus Olympia'', de Gruyter, 1996. ISBN 3-11-014606-1 * [[Lucas Paetus]], ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. {{stipula}} [[Categoria:Unitates mensurae]] [[Categoria:Nummi Graeci antiqui]] [[Categoria:Mensurae Graecae]] a5viv9iqgbym81m35d4cw2odpkbdqr4 0 166530 3989454 3983017 2026-09-20T11:48:00Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Negenborn]] ad [[Nighunburni]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3983017 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2025|4}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Negenborn.jpg|thumb|Conspectus communis Negenborn.]] '''Negenborn''' est [[commune]] in [[Saxonia Inferior]]e meridionali in [[circulus terrae|circulo terrae]] [[Circulus Holtisminnensis|Holtisminnensi]] situm. == Historia == Negenborn anno [[891]] nomine ''Nighunburni'', quod 'novem puteos' significat, primo in actis descripta est. Qui putei etiam in sigillo communis depicti sunt. Anno [[1973]], Negenborn vicus ad [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]] commune generale accessit. [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 20gbql6divnrehz0ztlkb6tv5a15zvv 3989456 3989454 2026-09-20T11:56:45Z Cyprianus Marcus 66550 3989456 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Negenborn.jpg|thumb|Conspectus communis Nighunburnorum.]] '''Nighunburni'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'') est [[commune]] in [[Saxonia Inferior]]e meridionali in [[circulus terrae|circulo terrae]] [[Circulus Holtisminnensis|Holtisminnensi]] in [[Germania]] situm. == Historia == Nighunburni anno [[891]], cuius nomen "novem puteos" significat, primo in actis descripti sunt. Qui putei etiam in sigillo communis depicti sunt. Anno [[1973]], Nighunburni commune ad [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]] commune generale accesserunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{Commonscat|Negenborn|Nighunburnos}} * [https://www.samtgemeinde-bevern.de/ Situs interretialis Bevernensis Castri] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] qtrc71ivpch8wbb3wa5gi9989cv69bm 3989457 3989456 2026-09-20T11:57:24Z Cyprianus Marcus 66550 3989457 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Negenborn.jpg|thumb|left|Conspectus communis Nighunburnorum.]] '''Nighunburni'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'') est [[commune]] in [[Saxonia Inferior]]e meridionali in [[circulus terrae|circulo terrae]] [[Circulus Holtisminnensis|Holtisminnensi]] in [[Germania]] situm. == Historia == Nighunburni anno [[891]], cuius nomen "novem puteos" significat, primo in actis descripti sunt. Qui putei etiam in sigillo communis depicti sunt. Anno [[1973]], Nighunburni commune ad [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]] commune generale accesserunt. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{Commonscat|Negenborn|Nighunburnos}} * [https://www.samtgemeinde-bevern.de/ Situs interretialis Bevernensis Castri] [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 9]] 1jo91f3rzv6gcnah1yv7e2brb9mcpfa 0 170754 3989288 3986275 2026-09-19T14:14:27Z Cyprianus Marcus 66550 3989288 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Circulus terrae Northemiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://web.archive.org/web/20250803053804/https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Northeim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Northeim''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est. Caput circuli urbs [[Northemium]] est. == Communia circuli == [[Fasciculus:Municipalities in NOM.svg|300px|right|Communia in circulo terrae Northemiensi]] Circulus terrae Northemiensis a die [[1 Ianuarii]] [[2013]], cum [[Kreiensa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ad [[Embeca]]m urbs accessisset, 11 communia habet. Quae sunt: * [[Bodenfelda]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde''), oppidum * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'') commune * [[Dassela]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel''), urbs * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> ([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck''), commune sui iuris et urbs * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen''), urbs * [[Hardegsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen''), urbs * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'') commune * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen''), urbs * [[Nörten-Hardenberg]], commune * [[Northemium]], oppidum et caput circuli * [[Uslar]], oppidum ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{Commonscat}} {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Northeim]] [[Categoria:Constituta 1885]] e0b8faamq5tfcy3pblqtfa2b5p46pps 0 171272 3989287 3989259 2026-09-19T14:12:28Z Cyprianus Marcus 66550 3989287 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Moringen Landeskrankenhaus 01.jpg|thumb|left|Antiqua domus orphanorum.]] '''Moranga Curtis'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'') urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus terrae Northemiensis|circuli Northemiensis]] est. Ad Morangam Curtem etiam vici [[Behrensa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Behrensen''), [[Blankenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Blankenhagen''), [[Fridesele]]<ref name="Fridesele">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails.action?archivalDescriptionId=1602353&request_locale=de&utm ''www.arcinsys.niedersachsen.de''], ubi dicitur "(...) ''qualiter locum quendam Fridesele nomine'' (...)".</ref> (Theodisce ''Fredelsloh''), [[Lutterbecke]]<ref name="Novale Magnum"/> (Theodisce ''Lutterbeck''), [[Moranga Curtis (caput communis)|Moranga Curtis]]<ref name="Graesse"/> (Theodisce ''Moringen''), [[Nienhaga]]<ref name="-haga"/> (Theodisce ''Nienhagen''), [[Novale Magnum]]<ref name="Novale Magnum">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B75-4/NOB%20V%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Northeim.pdf?utm ''NOB V Die Ortsnamen des Landkreises Northeim''], ubi dicitur "(...) ''Hermannus de Novali Magno'' (...) ''villam desolatam Lutterbecke'' (...)".</ref (Theodisce ''Großenrode''), [[Oldenroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Oldenrode'') atque [[Thudinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Thüdinghausen'') pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Moringen (Merian).jpg|thumb|left|Aspectus Morangae Curtis anno 1654 depictus.]] Moranga Curtis nomine ''Morunga'' anno [[983]] primo in actis descripta est. Anno 1350 iam urbs facta est. Anno [[1774]] incendium paene omnem urbem delevit. Annis [[1933]] - [[1945]] Morangae Curtis [[castra carceralia]] fuit, quibus praesertim in iuvenes et [[Testes Iehovah]] crudeliter agebatur<ref>[http://www.gedenkstaette-moringen.de/ Museum et monumentum castrorum carceralium Morangae]</ref>. Die [[1 Martii]] [[1974]] Moranga Curtis vicis supra dictis aucta est. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{Commonscat|Moringen|Morangam Curtem}} * [http://www.wilfried-hartje.de.nr/ Pagina privata de historia Morangae Curtis (lingua Theodisca)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] 45mejmdh6thgzd2dojeqmvki8zl0fab 0 174589 3989448 3779571 2026-09-20T08:52:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989448 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason Abbaye Cluny.svg|thumb|upright=0.55|left|Insigne Abbatiae Cluniacensis]] [[Fasciculus:Modell_Cluny.jpg|thumb|Exemplar monasterii ante 1780]] [[Fasciculus:Abbaye de Cluny1.jpg|thumb|upright=1.5|Turris ecclesiae abbatialis]] [[Fasciculus:Cluny_abbaye_02.jpg|thumb|[[claustrum (monasterium)|claustrum]]]] [[Fasciculus:Cluny_opactwo_21.jpg|thumb|horrea]] [[Fasciculus:Milkau_Das_Kloster_von_Cluny_-_Eingang_zur_Abtei_233-2.jpg|thumb|Aditus ad abbatiam (delineatio forsitan saec. 18)]] '''Abbatia Cluniacensis''' erat monasterium [[Ordo Sancti Benedicti|benedictinorum]] in [[Burgundia (regio Franciae)|Burgundia]] situm, die [[11 Septembris]] [[910]] a duce [[Aquitania (provincia Franciae)|Aquitaniae]] conditum.<ref>[http://www.orden-online.de/wissen/c/cluny/ Orden online]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Abbatialis ecclesia, saeculo 11 ac 12 [[Ars Romanica|modo Romanico]] aedificata, maxima fuit [[orbis terrarum]] ecclesia [[Medium aevum|medii aevii]]. Hodie partim delapidata iuxta oppidum [[Cluniacum]] visitatur praefecturae [[Arar et Liger|Araris et Ligeris]] in [[Francia]]. == De abbatia condita potestate saeculari libera == Abbatia Cluniacensis [[Benedictini|Benedictinorum]] anno 910 a [[Guilelmus I|Guilelmo I]] duce [[Aquitania]]e et [[comitatus Maconensis|comite Maconensi]] condita est. Dux Guilelmus abbatiae et [[exemptio|exemptionem]] et [[immunitas|immunitatem]] concessit. Ipsum monasterium in [[papa]]e patrocinium acceptum est. Guilelmus primo abbate nominato monachis licentiam posteros abbates eligendi permisit<ref>[https://www.uni-muenster.de/Fruehmittelalter/Projekte/Cluny/BibliothecaCluniacensis/bctext.php?seite=28 Fundatio Coenobii Cluniacensis]</ref>. His tribus libertatibus, exemptione, immunitate et libera abbatum electione, quaeque saeculo decimo res nova, abbatia maxime effloruit. Praeterea [[regula Benedicti]] in strictam partem accepta abatia Cluniacensis fons [[Reformatio Cluniacensis|reformationis Cluniacensis]] factus est: Florentissimis rebus fere 1.500 monasteria cum fere 20.000 monachorum ad Congregationem Cluniacensem pertinebant<ref>[https://www.mittelalter-lexikon.de/wiki/Cluniazensische_Reformbewegung Mittelalter-Lexikon]</ref>. {{vide-etiam|Reformatio Cluniacensis}} == Opus Dei == [[Liturgia]] in monasterio priores partes obtinuit, exclamatione [[Memento mori!]] de [[vanitas|vanitate]] mundi monitum est. [[Divinum Officium]] et numerus [[psalmus|psalmorum]] magis magisque crescebat. Sub [[Hugo Cluniacensis|Hugone]] abbate quisque monachus cottidie 215 psalmos recitavit, etsi in regula Benedicti tantum 37 praescribuntur. Tempore ad operam carente [[conversi]] in monasterium arccessiti sunt. Tamen victus minus opera conversorum quam mercedulis ac vectigalibus agricolarum, qui in monasterii latifundiis vivebant, parti sunt. In liturgia [[memoria mortuuorum]] maximi momenti erat. Abbas [[Odilo Cluniacensis]] [[Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum|commemorationem omnium fidelium defunctorum]] instituit, quae postea tota [[Ecclesia Catholica Romana]] introducta die [[2 Novembris]] celebratur. == Procuratio pauperum == Praeter liturgiam procuratio pauperum magni momenti erat. Primo tempore erant duodecim habitationes pauperibus, qui una cum monachis in monasterio vivebant, destinatae, postea duodeviginti. Cum debitum officium [[opera misericordiae|operum misericordiae]] faciendi ex [[evangelium|evangelio]] deductum est, tum Cluniaci procuratio pauperum cum memoria mortuorum coniuncta paulatim opes monasterii superavit: Die, quo abbas mortuus est, per saecula duodeni pauperes cibo iuti sunt, quo simplex monachus, minime unus. [[Petrus Venerabilis]] demum anno 1140, ne cottidie plus quam 50 partes dispensarentur, statuit timens, ne bona monasterii exhaurirentur<ref>Horst Fuhrmann: Einladung ins Mittelalter, Monaci 1997, p. 46</ref>. Ad hoc venit procuratio peregrinorum, pro quibus usque ad 2000 lectorum provisa erant<ref>ibidem</ref>. == A culmine usque ad interitum == Abbatia Cluniacensis annis [[927]] - [[1156]] a quinque abbatibus magnae auctoritatis recta est, quibus imperatores, reges, papae consilio utebantur. Ut vita monastica secundum regulam Benedicti ageretur observabant, libertatem defendebant. Mox "Ordo Cluniacensis", "Congregatio Cluniacensis" vel "Cluniacensis ecclesia"<ref>[https://www.uni-muenster.de/imperia/md/content/fruehmittelalter/personen/neiske/neiske-ecclesia-cluniacensis-eccl-christiana.pdf Die Orden im Wandel Europas], p. 17</ref><ref>[https://books.google.at/books?id=LMGurk35yBMC&pg=PA517&lpg=PA517&dq=%22Reformatio+cluniacensis%22&source=bl&ots=2ILAwdoksW&sig=ACfU3U2vBfXvPBKmo0RL3wiqTBFgFVhIXg&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwjMhdOQqODqAhUJJBoKHb88D7YQ6AEwAXoECAsQAQ#v=onepage&q=%22Reformatio%20cluniacensis%22&f=false Klaus Schreiner (2013): Gemeinsam leben ...], p. 519</ref> multis monasteriis se abbatiae Cluniacensi adiungentibus orta est. Abbas Hugo quasi "abbas universalis"<ref> ibidem, p. 518</ref> egit. Post quintum abbatem, Petrum Venerabilem, cuius tempore [[Bernardus Claraevallensis]] novum [[Ordo Cisterciensis|ordinem Cisterciensem]] propagavit, saeculo 12 medio descensus coepit. Splendor evanuit, vis oeconomica decrevit. Saeculo 13 medio abbatia in dicionem regis [[Francia|Francici]] venit, ab anno [[1515]] abbates a rege nominati sunt. Bellis [[Hugenoti|Hugenotorum]] abbatia [[1562]] et [[1574]] devastata est. Saeculo 17 [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|Richelieu]] et [[Iulius Mazarinus|Mazarin]] dignitate abbatis Cluniacensis (1635–1642 et 1642–1661) ornati reditus pecuniae sumpserunt neque munere abbatis fungebantur: Monasterium [[commenda|commendatarium]] factum est. [[Res novae Francicae|Gallica revolutione]] abbatia anno [[1790]] clausa, [[1793]] litterae combustae sunt. [[1798]] vendita, ex [[1801]] in lapicidinarum usum ad vias sternendas et domus aedificandas versa est. [[1862]] id, quod restat, in praesidium publicum positum est. Abbatia etiam [[Lutetia Parisiorum|Lutetiae]] domum habuit. Anno 1330 abbas Petrus II aedificia pertinentia ad antiquas thermas Cluniacenses tunc maxime destructas emit, ut domicilium pararet abbatibus, cum negotia eis in urbe agenda erant. Nostris temporibus illud palatium olim Cluniacense [[Museum nationale medii aevi]] (Francogallice "'Musée national du Moyen Âge") est, quod usque ad annum 1980 "Musée de Cluny" nominatum erat. == Bibliographia == *Kassius Hallinger: Gorze-Kluny. Studien zu den Monastischen Lebensformen und Gegensätzen im Hochmittelalter (Studia anselmiana. Vol. 22–25. Herder, Romae 1950/51. *Joachim Wollasch: Cluny – Licht der Welt. Aufstieg und Niedergang der klösterlichen Gemeinschaft. Artemis und Winkler, Turici 1996, ISBN 3-7608-1129-9. == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Abbaye de Cluny|Abbatiam Cluniacensem}} {{Fontes geographici}} {{coord|46|26|03|N|4|39|33|E|region:FR-71_type:landmark_source:dewiki|display=title}} * [http://www.uni-muenster.de/Fruehmittelalter/Projekte/Cluny/Welcome-e.htm De abbatia Cluniacensi] apud Universitatem Monasteriensem * [http://www.thenagain.info/Classes/Sources/Cluny.html Charta abbatiae Cluniacensis] * K. J. Conant, "[http://www.international.icomos.org/monumentum/vol7/vol7_2.pdf The History of Romanesque Cluny Clarified by Excavations and Comparisons]" * Christopher Golden, "[https://web.archive.org/web/20081006173719/http://www.aedificium.org/MonasticLife/CluniacOrder.html Cluniac Order]" [[Categoria:Abbatia Cluniacensis|!]] [[Categoria:Constituta 910]] [[Categoria:Loci olim habitati Franciae]] 4832mjpelx8xw4qx05kk0psksu2msal 0 182282 3989301 3988686 2026-09-19T14:39:20Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Müden (Alara)]] ad [[Mutha]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3988686 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Müden (Alara)''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhorn|Circuli Gifhorn]] est. Müden ab anno [[1974]] pars communis generalis [[Meinersa (commune generale)|Meinersae]] est. Ad commune etiam vici Bokelberge, Brenneckenbrück, Dieckhorst, Ettenbüttel, Flettmar, Gerstenbüttel, Gilde atque Hahnenhorn pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Müden Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Petri]] Müden anno [[1022]] primo in actis descriptum est, cum ad [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesin Hildesiensem]] pertinuit. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1933]] ad circulum Gifhorn pertinet. Ab anno [[1946]] Müden pars Saxoniae Inferiori, ab anno [[1974]] pars communis generalis Meinersae est. == Nexus externi == {{commonscat|Müden (Aller)|Müden (Alara)}} * [https://web.archive.org/web/20131223090447/http://mueden-aller.de/ Pagina communis generalis Meinersae de commune Müden] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Mueden Alara}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] 4ptgt3p7gdgjs8im18ue742rrs5asyo 3989307 3989301 2026-09-19T14:54:50Z Cyprianus Marcus 66550 3989307 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Mutha'''<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Mutha ab anno [[1974]] pars communis generalis [[Meinersa (commune generale)|Meinersae]] est. Ad commune etiam vici [[Bokelberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Bokelberge''), [[]] (Theodisce ''Dieckhorst''), [[]] (Theodisce ''Ettenbüttel''), [[]] (Theodisce ''Flettmar''), [[]] (Theodisce ''Gerstenbüttel''), [[]] (Theodisce ''Gilde''), [[]] (Theodisce ''Hahnenhorn''), [[]] (Theodisce ''Kernort Müden'') atque [[Locus Pontis (Mutha)|Locus Pontis]]<ref name="Locus Pontis">Petri Przybilla: ''Die Edelherren von Meinersen'', Hrsg.: Uwe Ohainski und Gerhard Streich, Hahnsche Buchhandlung Hannover 2007, S. 476.</ref> (Theodisce ''Brenneckenbrück''), pertinent. == Historia == [[Fasciculus:Müden Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Petri.]] Mutha anno [[1022]] primo in actis descripta est, cum ad [[Dioecesis Hildesiensis|Dioecesin Hildesiensem]] pertinuit. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1933]] ad circulum Gifhornensem pertinet. Ab anno [[1946]] Mutha pars Saxoniae Inferiori, ab anno [[1974]] pars communis generalis Meinersae est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Müden (Aller)|Mutham}} * [https://web.archive.org/web/20131223090447/http://mueden-aller.de/ Pagina communis generalis Meinersae de communi Mutha] {{urbs-stipula}} {{DEFAULTSORT:Mueden Alara}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 10]] nz67gqqfmigvojsrnzoqs6fchzawl5b 0 184272 3989418 3985951 2026-09-20T00:24:38Z Cyprianus Marcus 66550 3989418 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Bebenhusa-Ebbestorpium''''<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref><ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Samtgemeinde Bevensen-Ebstorf'' et [[Saxonice]] ''Samtgemeen Bemsen-Ebstörp'') commune generale ([[Theodisce]] ''Samtgemeinde'' et [[Saxonice]] ''Samtgemeen'') [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bebenhusam-Ebbestorpium communia [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'') (1541 incolae), [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') (sedes administrationis 8693), [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'') (816), [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'') (5303), [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') (737), [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'') (897), [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'') (1706), [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'') (809), [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'') (806), [[Römstedt]] (784), [[Schwienau]] (730), [[Weste]] (988) atque [[Wriedel]] (2466) pertinent. == Historia == Commune generale Bebenhusa-Ebbestorpium anno [[2011]] e communibus generalis [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> et [[Ebbestorpium|Ebbestorpio]]<ref name="Jaitner 1985"/> conditum est. == Nexus externi == * [http://www.bevensen-ebstorf.de/ Pagina Communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii] ==Notae== <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 2011]] ee6wzbeoikm1bf1573hu867j68v8qqd 0 188245 3989408 3974028 2026-09-19T23:16:26Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Natendorf]] ad [[Notendorpe]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3974028 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Natendorf''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Natendorf et vici Haarstorf, Hohenbünstorf, Luttmissen, Natendorf, Oldendorf II, Schier, Vinstedt et Wessenstedt pertinent. Ab anno [[2011]] Natendorf ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Dorfkirche von Natendorf 1988.jpg|thumb|left|Ecclesia Natendorf]] Quando Natendorf conditum esset, nescimus. Anno [[1192]] primo in actis [[Henricus VI (imperator)|Henrici VI]] imperatoris descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Natendorf pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Natendorf coniuncti sunt. Anno eodem Natendorf etiam pars communis generalis Ebbestorpii factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.natendorf.de/ Pafina communis Natendorf] * [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4920/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Natendorf scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] 6jsehdqgvb060p8n752z3npfiovqx1d 3989416 3989408 2026-09-20T00:12:18Z Cyprianus Marcus 66550 3989416 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Notendorpe'''<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Notendorpe et vici [[Haarstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Haarstorf''), [[Hohenbunstorpium]]<ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Hohenbünstorf''), [[Luttmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Luttmissen''), [[Notendorpe (caput communis)|Notendorpe]]<ref name="Notendorpe"/> (Theodisce ''Natendorf''), [[Oldendorfium Secundum]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Oldendorf II''), [[Schiera]]<ref name="-era">Germanica toponyma cum suffixo ''-er'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-era-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-er''' : -''era'' (...)".</ref> (Theodisce ''Schier''), [[Vinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Vinstedt'') et [[Wessenstadium]]<ref name="-stadt"/> (Theodisce ''Wessenstedt'') pertinent. Ab anno [[2011]] Notendorpe ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet. == Historia == [[Fasciculus:Dorfkirche von Natendorf 1988.jpg|thumb|left|Ecclesia Notendorpensis.]] Quando Notendorpe conditum esset, nescimus. Anno [[1192]] primo in actis [[Henricus VI (imperator)|Henrici VI]] imperatoris descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Notendorpe pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici supra dicti cum Notendorpi coniuncti sunt. Anno eodem Notendorpe etiam pars communis generalis Ebbestorpii factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Natendorf|Notendorpe}} * [http://www.natendorf.de/ Pagina communis Notendorpis] * [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4920/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Notendorpi scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] rs0absy4f9lc7xchwchputinohye0i7 0 190489 3989447 3430259 2026-09-20T08:25:46Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989447 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Map commune FR insee code 05051.png|thumb|250px| Fouiillouse: communis tabula]] ''' Étoile-Saint-Cyrice ''' est commune [[Francia|Francicum]] 34 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Alpes Superiores|Alpium Superiorum]] in regione [[Provincia et Alpis]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Alpium Superiorum|Indicem communium praefecturae Alpium Superiorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Étoile-Saint-Cyrice|Étoile-Saint-Cyrice}} * [https://web.archive.org/web/20220325161106/https://etoilestcyrice.fr/ Étoile-Saint-Cyrice pagina interretialis] * {{INSEE commune|05051|de=Étoile-Saint-Cyrice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Alpium Superiorum]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Alpium superiorum]] 4tqrfzu9a76wn4d8ujwfc0305h4oapv 0 191041 3989404 3988776 2026-09-19T22:56:44Z Cyprianus Marcus 66550 3989404 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in LG.svg|300px|right|Communia in circulo Luneburgensi]] '''Circulus Luneburgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Lümborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüneburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Luneburgum]] est. == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1929]] circulus pristinus Leopolitanus<ref name="Ebel 1960"/> Leneburgo adiunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luneburgensis pars Saxoniae Inferioris est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> ([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'') (10.288 incolae) * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> ([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'') (9.532) * [[Luneburgum]] urbs (70.438) * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> ([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'') (4.830) * [[Amelinghusium (commune generale)|Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (8.259) ** [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (3.962) ** [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> ([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'') (1.156) ** [[Oldendorf (Luya)|Oldendorf]] (985) ** [[Rehlingen]] (712) ** [[Soderstorf]] (1.444) * [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (16.584) ** [[Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (sedes administrationis et oppidum, 6.473) ** [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') (1.828) ** [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'') (1.953) ** [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'') (662) ** [[Radbruch]] (1.970) ** [[Vögelsen]] (2.255) ** [[Wittorf]] (1.443) * [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (6.150) ** [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393) ** [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599) ** [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (sedes administrationis et oppidum, 3351) ** [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') (1.236) ** [[Tosterglope]] (571) * [[Gellersa (commune generale)|Gellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gellersen''; [[Saxonice]] ''Gellsen'') (12.849) ** [[Kirchgellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'') (2.279) ** [[Reppenstedt]] (sedes administrationis, 7.210) ** [[Südergellersen]] (1.602) ** [[Westergellersen]] (1758) * [[Ilmenavia (commune generale)|Ilmenavia]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ilmenau'') (10.486) ** [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> ([[Theodisce]] ''Barnstedt'') (747) ** [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'') (2.630) ** [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> (3.736) ** [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'') (sedes administrationis, 3.373) * [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] (10.178) ** [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418) ** [[Neetze]] (2.583) ** [[Reinstorf]] (1.290) ** [[Thomasburg]] (1.291) ** [[Vastorf]] (815) ** [[Wendisch Evern]] (1.781) * [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] (15.091) ** [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610) ** [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319) ** [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017) ** [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912) ** [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408) ** [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624) ** [[Rullstorf]] (1.880) ** [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Luneburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 2613ui1h0s28rmqlrcazhblfprzhtth 3989429 3989404 2026-09-20T01:33:47Z Cyprianus Marcus 66550 3989429 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in LG.svg|300px|right|Communia in circulo Luneburgensi]] '''Circulus Luneburgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Landkreis Lümborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Lüneburg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Luneburgum]] est. == Historia == Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1929]] circulus pristinus Leopolitanus<ref name="Ebel 1960"/> Leneburgo adiunctus est. Ab anno [[1946]] Circulus Luneburgensis pars Saxoniae Inferioris est. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> ([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'') (10.288 incolae) * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> ([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'') (9.532) * [[Luneburgum]] urbs (70.438) * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> ([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'') (4.830) * [[Amelinghusium (commune generale)|Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (8.259) ** [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746"/> ([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'') (3.962) ** [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> ([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'') (1.156) ** [[Oldendorf (Luya)|Oldendorf]] (985) ** [[Rehlingen]] (712) ** [[Soderstorf]] (1.444) * [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (16.584) ** [[Bardenuvicum]] ([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'') (sedes administrationis et oppidum, 6.473) ** [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') (1.828) ** [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'') (1.953) ** [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'') (662) ** [[Radbruch]] (1.970) ** [[Vögelsen]] (2.255) ** [[Wittorf]] (1.443) * [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (6.150) ** [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393) ** [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599) ** [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (sedes administrationis et oppidum, 3351) ** [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') (1.236) ** [[Tosterglope]] (571) * [[Gellersa (commune generale)|Gellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Gellersen''; [[Saxonice]] ''Gellsen'') (12.849) ** [[Kirchgellersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'') (2.279) ** [[Reppenstedt]] (sedes administrationis, 7.210) ** [[Südergellersen]] (1.602) ** [[Westergellersen]] (1758) * [[Ilmenavia (commune generale)|Ilmenavia]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ilmenau'') (10.486) ** [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> ([[Theodisce]] ''Barnstedt'') (747) ** [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'') (2.630) ** [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> (3.736) ** [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'') (sedes administrationis, 3.373) * [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] (10.178) ** [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418) ** [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') (2.583) ** [[Reinstorf]] (1.290) ** [[Thomasburg]] (1.291) ** [[Vastorf]] (815) ** [[Wendisch Evern]] (1.781) * [[Scharnebeck (commune generale)|Scharnebeck]] (15.091) ** [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'') (1.610) ** [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'') (3.319) ** [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'') (1.017) ** [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'') (912) ** [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'') (2.408) ** [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'') (624) ** [[Rullstorf]] (1.880) ** [[Scharnebeck]] (sedes administrationis, 3.321) ==Notae== <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Luneburgensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1885]] 46chiy9zbcvww9xmucdk5naxcyi8raf 0 191839 3989430 3980705 2026-09-20T01:37:01Z Cyprianus Marcus 66550 3989430 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Barumer See.jpg|thumb|left|Flumen [[Necessen]]<ref name="Necessen">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110884180_A20404938/preview-9783110884180_A20404938.pdf?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> (Theodisce ''Neetze'') apud Barum in lacum extensum.]] '''Barum'''<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Barum etiam vici [[Barum (vicus Luneburgensis)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004"/> (Theodisce ''Barum''), [[Horburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Horburg'') atque [[Sanctus Dionysius (Barum)|Sanctus Dionysius]]<ref name="Rei">Reinecke, W. (Ed.) (1903). ''Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister (1289–1399)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> (Theodisce ''Sankt Dionys'') pertinent. == Historia == Vicus Barum anno [[1290]] primo in actis nomine ''Berne'' descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Barum ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] commune generale pertinet. Eodem anno Horburgum et Sanctus Dionysius vici ad Barum adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Barum (Landkreis Lüneburg)|Barum}} * [http://www.gemeinde-barum.de/ Pagina communis Bari] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] 7nk4h7gubru825w3gyc0rz3nsned7ks 3989431 3989430 2026-09-20T01:41:09Z Cyprianus Marcus 66550 3989431 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Barumer See.jpg|thumb|left|Flumen [[Necessen]]<ref name="Necessen">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110884180_A20404938/preview-9783110884180_A20404938.pdf?utm ''Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde''], ubi dicitur "(...) ''aqua que vulgariter nominatur Necessen'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neetze'') apud Barum in lacum extensum.]] '''Barum'''<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Barum etiam vici [[Barum (vicus Luneburgensis)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004"/> (Theodisce ''Barum''), [[Horburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Horburg'') atque [[Sanctus Dionysius (Barum)|Sanctus Dionysius]]<ref name="Rei">Reinecke, W. (Ed.) (1903). ''Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister (1289–1399)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> (Theodisce ''Sankt Dionys'') pertinent. == Historia == Vicus Barum anno [[1290]] primo in actis nomine ''Berne'' descriptum est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Barum ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Bardenuvicum (commune generale)|Bardenuvicum]] commune generale pertinet. Eodem anno Horburgum et Sanctus Dionysius vici ad Barum adiuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Barum (Landkreis Lüneburg)|Barum}} * [http://www.gemeinde-barum.de/ Pagina communis Bari] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 13]] smhqsgu23ea34kkxm57hw1weytug6di 0 192688 3989350 3869396 2026-09-19T18:14:10Z LilyKitty 18316 de forcepe 3989350 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Childbirth labor.jpg|thumb|[[Puerperium|Partus]]:Laborare in utero.]] '''Obstetricia''' (''n. pl.'')<ref>"obstetricius -a -um, adiect., ''of or belonging to a midwife, obstetric'' ...; obstetricia (''scil''. officia), -orum, n.pl., ''midwifery, obstetrics'' ...": {{L&S}}</ref> sunt artes [[medicina|medicae]] et [[chirurgia|chirurgicae]], quae [[femina (sexus)|femineum]] [[systema reproductionis|reproductionis systema]] [[liberi|liberosque]] tempore [[graviditas|graviditatis]], intra et sub [[Puerperium|partum]], curant. Fere omnes [[gynaecologia|gynaecologi]] periti simul et obstetricia curant, quia [[disciplina academica|disciplinae]] gynaecologia et obstetricia valde congruunt. Eo coniungunt gynaecologiam et obstetricia, exempli gratia in [[Valetudinarium|valetudinario]]. ''Obstetrix'' (vel ''obstitrix, opstitrix'') est [[femina]] artis obstetricandi perita, quae ad gravidas vocatur, quibus [[hora]] parturiendi adsit. == Notae == <references/> ==Nexus interni== * [[Abortus]] * [[Ars infirmariorum]] * [[Forceps (instrumentum medicum)|Forceps]] * [[Mater]] * [[Maieutica]] * [[Neonatus]] * [[Partus caesareus]] {{med-stipula}} [[Categoria:Gynaecologia]] [[Categoria:Obstetricia|!]] s6wfr8z6btnslqx0hp420l4oo0ekh5r 0 192716 3989402 3979348 2026-09-19T22:54:24Z Cyprianus Marcus 66550 3989402 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Dalenburgum'''<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Dalenburgum communia [[Boitzia]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393 incolae), [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599), [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (hic est sedes administrationis, 3351), [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] 'Nahrendorf'''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') (1.236) atque [[Tosterglope]] (571) pertinent. == Historia == Commune generale Dahlenburg anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20140517044042/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/ Pagina Communis generalis Dahlenburg] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] 4ctjoio4j272wk0miqsvfbrq3lgsztm 3989403 3989402 2026-09-19T22:55:13Z Cyprianus Marcus 66550 3989403 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Dalenburgum'''<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Dalenburgum communia [[Boitzia]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'') (393 incolae), [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'') (599), [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024"/> ([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'') (hic est sedes administrationis, 3351), [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') (1.236) atque [[Tosterglope]] (571) pertinent. == Historia == Commune generale Dahlenburg anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20140517044042/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/ Pagina Communis generalis Dahlenburg] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] bpg2tshaett9zm2fy2h3mg3hg1xgo2g 0 193234 3989378 3979354 2026-09-19T20:55:36Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Nahrendorf]] ad [[Nahrendorfium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3979354 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Nahrendorf''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorf etiam vici Breese, Eichdorf, Kovahl, Lüben, Moislingen, Mücklingen, Nahrendorf, Neestahl, Nieperfitz, Oldendorf/Göhrde, Pommoissel, Röthen, Süschendorf atque Tangsehl pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]]. == Historia == Quando Nahrendorf conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorf ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorf coniuncti sunt. == Nexus externi == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorf scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] jhlevtos02tgd8vbsigknm81ed8ui38 3989397 3989378 2026-09-19T22:49:07Z Cyprianus Marcus 66550 3989397 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Nahrendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] 'Nahrendorf'''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorfium etiam vici [[Breesa ad Seisselbergam]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Breese am Seißelberge''), [[Eichdorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Eichdorf''), [[Kovahl]] (Theodisce ''Kovahl''), [[Luba (Nahrendorfium)|Luba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lüben''), [[Moislinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Moislingen''), [[Mucklinga]]<ref name="-inga"/> (Theodisce ''Mücklingen''), [[Neestahl]] (Theodisce ''Neestahl''), [[Nieperficium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> (Theodisce ''Nieperfitz''), [[Nudlicium]]<ref name="-icium"/> (Theodisce ''Nüdlitz''), [[Oldendorfium ad Gohrdam]]<ref name="-dorf"/><ref name="-e"/> (Theodisce ''Oldendorf an der Göhrde''), [[Pommoissel]] (Theodisce ''Pommoissel''), [[Rotha (Nahrendorfium)|Rotha]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Röthen''), [[Suschendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Süschendorf'') atque [[Tangsehl]] (Theodisce ''Tangsehl'') pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]]. == Historia == Quando Nahrendorfium conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorfium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorfio coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Nahrendorf|Nahrendorfium}} * [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorfio scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] g27mtzsw6uysdf8hd03pd0lltvpzbkx 3989398 3989397 2026-09-19T22:49:27Z Cyprianus Marcus 66550 3989398 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Nahrendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] 'Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorfium etiam vici [[Breesa ad Seisselbergam]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Breese am Seißelberge''), [[Eichdorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Eichdorf''), [[Kovahl]] (Theodisce ''Kovahl''), [[Luba (Nahrendorfium)|Luba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lüben''), [[Moislinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Moislingen''), [[Mucklinga]]<ref name="-inga"/> (Theodisce ''Mücklingen''), [[Neestahl]] (Theodisce ''Neestahl''), [[Nieperficium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> (Theodisce ''Nieperfitz''), [[Nudlicium]]<ref name="-icium"/> (Theodisce ''Nüdlitz''), [[Oldendorfium ad Gohrdam]]<ref name="-dorf"/><ref name="-e"/> (Theodisce ''Oldendorf an der Göhrde''), [[Pommoissel]] (Theodisce ''Pommoissel''), [[Rotha (Nahrendorfium)|Rotha]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Röthen''), [[Suschendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Süschendorf'') atque [[Tangsehl]] (Theodisce ''Tangsehl'') pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]]. == Historia == Quando Nahrendorfium conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorfium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorfio coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Nahrendorf|Nahrendorfium}} * [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorfio scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] i8ug6lmmkhcnxci81zh6wirbt4a46ho 3989399 3989398 2026-09-19T22:50:25Z Cyprianus Marcus 66550 3989399 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Nahrendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorfium etiam vici [[Breesa ad Seisselbergam]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Breese am Seißelberge''), [[Eichdorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Eichdorf''), [[Kovahl]] (Theodisce ''Kovahl''), [[Luba (Nahrendorfium)|Luba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lüben''), [[Moislinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Moislingen''), [[Mucklinga]]<ref name="-inga"/> (Theodisce ''Mücklingen''), [[Neestahl]] (Theodisce ''Neestahl''), [[Nieperficium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> (Theodisce ''Nieperfitz''), [[Nudlicium]]<ref name="-icium"/> (Theodisce ''Nüdlitz''), [[Oldendorfium ad Gohrdam]]<ref name="-dorf"/><ref name="-e"/> (Theodisce ''Oldendorf an der Göhrde''), [[Pommoissel]] (Theodisce ''Pommoissel''), [[Rotha (Nahrendorfium)|Rotha]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Röthen''), [[Suschendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Süschendorf'') atque [[Tangsehl]] (Theodisce ''Tangsehl'') pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]]. == Historia == Quando Nahrendorfium conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorfium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorfio coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Nahrendorf|Nahrendorfium}} * [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorfio scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] aiidegs4f8gtae4m87p3zilh6i5rt8g 3989400 3989399 2026-09-19T22:51:21Z Cyprianus Marcus 66550 3989400 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Nahrendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorfium etiam vici [[Breesa ad Seisselbergam]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Breese am Seißelberge''), [[Eichdorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Eichdorf''), [[Kovahl]] (Theodisce ''Kovahl''), [[Luba (Nahrendorfium)|Luba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lüben''), [[Moislinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Moislingen''), [[Mucklinga]]<ref name="-inga"/> (Theodisce ''Mücklingen''), [[Neestahl]] (Theodisce ''Neestahl''), [[Nieperficium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> (Theodisce ''Nieperfitz''), [[Nudlicium]]<ref name="-icium"/> (Theodisce ''Nüdlitz''), [[Oldendorfium ad Gohrdam]]<ref name="-dorf"/><ref name="-e"/> (Theodisce ''Oldendorf an der Göhrde''), [[Pommoissel]] (Theodisce ''Pommoissel''), [[Rotha (Nahrendorfium)|Rotha]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Röthen''), [[Suschendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Süschendorf'') atque [[Tangsehl]] (Theodisce ''Tangsehl'') pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]]. == Historia == Quando Nahrendorfium conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorfium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorfio coniuncti sunt. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Nahrendorf|Nahrendorfium}} * [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorfio scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] rpzoa9z8ynfwjzx4evv1vnpsvds59c2 0 197557 3989354 3898970 2026-09-19T18:25:48Z LilyKitty 18316 de utero, ovario, naso et auri 3989354 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-1}} [[Fasciculus:Flexibles Endoskop.jpg|thumb|Endoscopium]] '''Endoscopia'''<ref name="Arnaudov">Arnaudov, G.D. (1964). ''Terminologia medica polyglotta. Latinum-Bulgarski-Russkij-English-Français-Deutsch.'' Sofia: Editio medicina et physcultura.</ref> (a [[Graece|Graeco]] ἔνδον endon 'intus' + σκοπεῖν skopein 'aspicere') est [[instrumentum medicum]] rationis exploratoriae quae ad [[medicina|artem medicam]] pertinet et qua adhibito [[endoscopium|endoscopio]] inspicitur [[corpus]] intrinsecus. Endoscopia potest esse [[Diagnosis medica|diagnostica]], [[therapia|therapeutica]], [[chirurgia|chirurgica]]. Distinctione aliis instrumentis scopentis medicinis, endoscopium in [[viscus]] aut [[membrum]] prorsus inseritur. Endoscopia perfici potest ab uno [[medicus|medico]] vel [[chirurgus|chirurgo]] et aeger vigilare vel [[Anaesthesia|sedari]] potest. == Usus == [[Fasciculus:US Navy 081117-N-7526R-568 Cmdr. Thomas Nelson and Lt. Robert Roadfuss discuss proper procedures while performing a laparoscopic cholecystectomy surgery.jpg|thumbnail|Cholecystectomia '''laparoscopica''']] Endoscopia potest explorari *Cavitas abdominalis (laparoscopia): Iecur, lien, [[uterus]], [[ovarium|ovaria]] etc. *[[Apparatus digestorius]]: :Oesophagus, stomachus et duodenum (oesophagogastroduodenoscopia), intestinum tenue :(enteroscopia), intestinum crassum (coloscopia, sigmoidoscopia). :Endoscopia potest fieri inquisitio symptomatum eiusdemmodi in [[systema :digestivum|systemate digestivo]] includentium [[nausea]]m, [[vomitio]]nem, dolorem abdominis, impeditum hauriendi et cruentum gastrointestinale. *[[Apparatus respiratorius]]: :[[Nasus]] (rhinoscopia) *[[Auris]] (otoscopia) *Systema urinarium (cystoscopia) == Bibliographia == <references/> *[http://www.britannica.com/topic/endoscopy Pagina Encyclopaediae Britannicae de Endoscopia] [[Categoria:Medicina]] {{Myrias|Biologia}} pljmjlvwgaoi9zszsel3g13gl2hi8vw 0 198070 3989428 3976164 2026-09-20T01:32:36Z Cyprianus Marcus 66550 3989428 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Ostheide''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Ostheide communia [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> ([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'') (sedes administrationis, 2.418 incolae), [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') (2.583), [[Reinstorf]] (1.290), [[Thomasburg]] (1.291), [[Vastorf]] (815) atque [[Wendisch Evern]] (1.781) pertinent == Historia == Commune generale Ostheide anno [[1974]] e communibus supra dictis constitutum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == * [http://www.ostheide.de/ Pagina Communis generalis Ostheide] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1974]] a89sz2nbmoin4nzd26rhyuua2emxz2z 0 198104 3989422 3723190 2026-09-20T00:44:11Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Neetze]] ad [[Netesse]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3723190 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Die Neetze bei Horburg.jpg|thumb|left|Flumen Neetze, a quo Neetze commune nomen accepit]] '''Neetze''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Est pars communis generalis [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]]. Ad Neetze vici Neu-Neetze, Süttorf, Neu-Süttorf atque Neumühlen pertinent. == Historia == Neetze nomine ''Netisse'' anno [[1205]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Neetze ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] pars [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] communis generalis est. Eodem anno commune Süttorf ad Neetze adiunctum est. == Nexus externi == {{commonscat}} * [http://www.neetze.de/ Pagina officialis communisNeetze] * [https://web.archive.org/web/20140822052715/http://www.ostheide.de/desktopdefault.aspx/tabid-1843/3664_read-23054/ Pagina communis generalis Ostheide de Neetze scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 5p9rhyw9yxjjcg0t3eisgt754zcjksw 3989424 3989422 2026-09-20T01:27:48Z Cyprianus Marcus 66550 3989424 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Die Neetze bei Horburg.jpg|thumb|left|Flumen [[Necessen]]<ref name="Necessen">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110884180_A20404938/preview-9783110884180_A20404938.pdf?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> (Theodisce ''Neetze''), a quo Netesse commune nomen accepit.]] '''Netesse'''<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Est pars communis generalis [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]]. Ad Netesse vici [[Netesse]]<ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neetze''; Saxonice ''Neetz'' seu ''Näätz''), [[Novum Netesse]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neu-Neetze''), [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Süttorf''; Saxonice ''Süttörp''), [[Novum Suttorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Süttorf'') atque [[Novae Molae (Netesse)|Novae Molae]]<ref name="Neu"/><ref name="Mühlen">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/mola?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum numero plurali ''-mühlen'' Latino substantivo numero plurali "molae"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neumühlen'') pertinent. == Historia == Netesse nomine ''Netisse'' anno [[1205]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Netesse ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] pars [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] communis generalis est. Eodem anno commune [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium"/> ad Netesse adiunctum est et vicus factum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Neetze|Netesse}} * [http://www.neetze.de/ Pagina officialis communis Netessis] * [https://web.archive.org/web/20140822052715/http://www.ostheide.de/desktopdefault.aspx/tabid-1843/3664_read-23054/ Pagina communis generalis Ostheide de Neetze scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] dcxwheazhqhseuoth7zh1zylmxzus2h 3989425 3989424 2026-09-20T01:28:29Z Cyprianus Marcus 66550 3989425 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Die Neetze bei Horburg.jpg|thumb|left|Flumen [[Necessen]]<ref name="Necessen">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110884180_A20404938/preview-9783110884180_A20404938.pdf?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> (Theodisce ''Neetze''), a quo Netesse commune nomen accepit.]] '''Netesse'''<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Est pars communis generalis [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]]. Ad Netesse vici [[Netesse (caput communis)|Netesse]]<ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neetze''; Saxonice ''Neetz'' seu ''Näätz''), [[Novum Netesse]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neu-Neetze''), [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Süttorf''; Saxonice ''Süttörp''), [[Novum Suttorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Süttorf'') atque [[Novae Molae (Netesse)|Novae Molae]]<ref name="Neu"/><ref name="Mühlen">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/mola?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum numero plurali ''-mühlen'' Latino substantivo numero plurali "molae"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neumühlen'') pertinent. == Historia == Netesse nomine ''Netisse'' anno [[1205]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Netesse ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] pars [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] communis generalis est. Eodem anno commune [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium"/> ad Netesse adiunctum est et vicus factum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Neetze|Netesse}} * [http://www.neetze.de/ Pagina officialis communis Netessis] * [https://web.archive.org/web/20140822052715/http://www.ostheide.de/desktopdefault.aspx/tabid-1843/3664_read-23054/ Pagina communis generalis Ostheide de Neetze scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 6e54qpw60qglmxqtw2gnidgzx2hlgxc 3989432 3989425 2026-09-20T01:43:18Z Cyprianus Marcus 66550 3989432 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Die Neetze bei Horburg.jpg|thumb|left|Flumen [[Necessen]]<ref name="Necessen">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110884180_A20404938/preview-9783110884180_A20404938.pdf?utm ''Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde''], ubi dicitur "(...) ''aqua que vulgariter nominatur Necessen'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neetze''), a quo Netesse commune nomen accepit.]] '''Netesse'''<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Est pars communis generalis [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]]. Ad Netesse vici [[Netesse (caput communis)|Netesse]]<ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neetze''; Saxonice ''Neetz'' seu ''Näätz''), [[Novum Netesse]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Netesse"/> (Theodisce ''Neu-Neetze''), [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Süttorf''; Saxonice ''Süttörp''), [[Novum Suttorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium"/> (Theodisce ''Neu-Süttorf'') atque [[Novae Molae (Netesse)|Novae Molae]]<ref name="Neu"/><ref name="Mühlen">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/mola?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum numero plurali ''-mühlen'' Latino substantivo numero plurali "molae"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Neumühlen'') pertinent. == Historia == Netesse nomine ''Netisse'' anno [[1205]] primo in actis descriptum est. Postea pars [[Ducatus Luneburgensis]] fuit. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Netesse ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] pars [[Ostheide (commune generale)|Ostheide]] communis generalis est. Eodem anno commune [[Suttorpium (Netesse)|Suttorpium]]<ref name="-torpium"/> ad Netesse adiunctum est et vicus factum est. ==Notae== <references /> == Nexus externi == {{commonscat|Neetze|Netesse}} * [http://www.neetze.de/ Pagina officialis communis Netessis] * [https://web.archive.org/web/20140822052715/http://www.ostheide.de/desktopdefault.aspx/tabid-1843/3664_read-23054/ Pagina communis generalis Ostheide de Neetze scripta] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Condita saeculo 12]] 7u51bvuw139vc556p8sqheeze1j82vp 0 198331 3989341 3989193 2026-09-19T16:31:48Z Andrew Dalby 1084 + 3989341 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]] [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref>"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, post auctoris mortem anno [[1530]] editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. [[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]] Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen aut paternum aut novellum, atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale.<ref name="Mediolani" /> Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (omnes citationes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse bis scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7 "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)" [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria] ("ex natali patria Mediolano")</ref> in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens et Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]], coaetanii sui: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref> Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref> Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref> In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam habuit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es=Lucio Marineo Siculo}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref> Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regum catholicorum iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est. Familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicae in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur, longiores autem separatim collectae erint, titulis ''Oceani decas'' (1511), ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). Anno [[1497]] orator in [[Bohemia]]m missus statim revocatus est. Anno [[1501]] "legationem Babylonicam" (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) bono successu duxit. Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref> "De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 imagines 32-33]</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''. Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> Secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: : Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref> Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo, qui discipulus Martyris fuerat: : Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere." "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)]</ref> Anno ignoto, sed ante 1514, haec ipso Martyri scripsit: : Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)]</ref> Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521: : Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref> == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }} * {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }} ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }} * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] oac4lpj1ruxte8blzn3cvlxd2k8e0fo 3989375 3989341 2026-09-19T20:15:11Z Andrew Dalby 1084 + 3989375 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]] [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref>"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, post auctoris mortem anno [[1530]] editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. [[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]] Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen aut paternum aut novellum, atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale.<ref name="Mediolani" /> Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (omnes citationes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse bis scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7 "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)" [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria] ("ex natali patria Mediolano")</ref> in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens et Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]], coaetanii sui: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref> Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref> Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref> In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam habuit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es=Lucio Marineo Siculo}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref> Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regum catholicorum iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est. Familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicae in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur.<ref>Haec epistulae, ex ''Opere epistolarum'' selectae, in libello {{qc|id= Gaffarel et Louvot (1885)}} [[Francogallice]] vertuntur.</ref> Longiores autem, gradatim in opus historicum commutatae, separatim collectae erint. Prima alteraque, cardinali Ascanio Sfortia diebus [[13 Novembris]] [[1493]] et [[29 Aprilis]] [[1494]] missae, denuo in libros I. et II. primae decadis conversae sunt; septem libri insequentes cardinali [[Ludovicus Aragonius|Ludovico Aragonio]], sed liber decimus patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, missae sunt. Qui decem libri titulo ''Oceani decas'' multo tardius anno 1511 congessi et divulgati sunt. Editiones posteriores semper auctae variis titulis e prelo proderunt: ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). Anno [[1497]] orator in [[Bohemia]]m missus statim revocatus est. Anno [[1501]] "legationem Babylonicam" (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) bono successu duxit. Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref> "De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 imagines 32-33]</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''. Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> Secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: : Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref> Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo, qui discipulus Martyris fuerat: : Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere." "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)]</ref> Anno ignoto, sed ante 1514, haec ipso Martyri scripsit: : Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)]</ref> Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521: : Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref> == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }} * {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }} ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * {{ec|id= Gaffarel et Louvot (1885)|c= Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris, 1885; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] }} * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }} * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] k8mdqfz3x1p3722d0th38rj0wbka964 3989376 3989375 2026-09-19T20:39:53Z Andrew Dalby 1084 3989376 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]] [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref>"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, post auctoris mortem anno [[1530]] editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. [[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]] Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen aut paternum aut novellum, atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale.<ref name="Mediolani" /> Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (omnes citationes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse bis scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7 "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)" [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria] ("ex natali patria Mediolano")</ref> in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens et Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]], coaetanii sui: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref> Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref> Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref> In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam habuit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es=Lucio Marineo Siculo}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref> Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regum catholicorum iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est. Familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicae in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur.<ref>Haec epistulae, ex ''Opere epistolarum'' selectae, in libello {{qc|id= Gaffarel et Louvot (1885)}} [[Francogallice]] vertuntur.</ref> Longiores autem, gradatim in opus historicum commutatae, separatim collectae erint, sicet prisco patrono Ioanni Borromeo his verbis evolvit: "Libros coepi de tantae rei invento perscribere. Si dabitur vivere, nil memoratu dignum praetermittam qualescunque decussi evadent: illorum ad te mittetur exemplar. Praebebo saltem viris doctis, magna scribere aggredientibus, ingens ac novum materiae pelagus."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n95/mode/2up f. 34r]</ref> Ergo prima epistula alteraque, cardinali Ascanio Sfortia diebus [[13 Novembris]] [[1493]] et [[29 Aprilis]] [[1494]] missae, denuo in libros I. et II. primae decadis conversae sunt; septem libri insequentes cardinali [[Ludovicus Aragonius|Ludovico Aragonio]], sed liber decimus patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, missae sunt. Qui decem libri titulo ''Oceani decas'' multo tardius anno 1511 congessi et divulgati sunt. Editiones posteriores semper auctae variis titulis e prelo proderunt: ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). Anno [[1497]] orator in [[Bohemia]]m missus statim revocatus est. Anno [[1501]] "legationem Babylonicam" (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) bono successu duxit. Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref> "De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 imagines 32-33]</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''. Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> Secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: : Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref> Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo, qui discipulus Martyris fuerat: : Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere." "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)]</ref> Anno ignoto, sed ante 1514, haec ipso Martyri scripsit: : Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)]</ref> Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521: : Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref> == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }} * {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }} ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * {{ec|id= Gaffarel et Louvot (1885)|c= Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris, 1885; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] }} * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }} * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] h8fxraf3y1y2rfsmdmb9wwuhb0b9ju3 3989377 3989376 2026-09-19T20:45:13Z Andrew Dalby 1084 3989377 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]] [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref>"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, post auctoris mortem anno [[1530]] editum est titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''; textus enim in octo "decadas" dividitur. [[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]] Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate habuerit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen aut paternum aut novellum, atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale.<ref name="Mediolani" /> Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed brevissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (omnes citationes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse bis scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7 "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)" [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria] ("ex natali patria Mediolano")</ref> in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e profectus est, cliens et Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]], coaetanii sui: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref> Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref> Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref> In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam habuit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es=Lucio Marineo Siculo}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref> Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regum catholicorum iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est. Familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicae in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur.<ref>Haec epistulae, ex ''Opere epistolarum'' selectae, in libello {{qc|id= Gaffarel et Louvot (1885)}} [[Francogallice]] vertuntur.</ref> Longiores autem, gradatim in opus historicum commutatae, separatim collectae erint, sicet prisco patrono Ioanni Borromeo his verbis evolvit: "Libros coepi de tantae rei invento perscribere. Si dabitur vivere, nil memoratu dignum praetermittam qualescunque decussi evadent: illorum ad te mittetur exemplar. Praebebo saltem viris doctis, magna scribere aggredientibus, ingens ac novum materiae pelagus."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n95/mode/2up f. 34r]</ref> Ergo prima epistula alteraque, cardinali Ascanio Sfortia diebus [[13 Novembris]] [[1493]] et [[29 Aprilis]] [[1494]] missae, denuo in libros I. et II. primae decadis conversae sunt; septem libri insequentes cardinali [[Ludovicus Aragonius|Ludovico Aragonio]], sed liber decimus patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, missae sunt. Qui decem libri titulo ''Oceani decas'' multo tardius anno 1511 congessi et divulgati sunt. Editiones posteriores semper auctae variis titulis e prelo proderunt: ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). Anno [[1497]] orator in [[Bohemia]]m missus statim revocatus est. Anno [[1501]] "legationem Babylonicam" (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) bono successu duxit. Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref> "De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 imagines 32-33]</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam Eneco Lupo Mendocio, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''. Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> Secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: : Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref> Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo, qui discipulus Martyris fuerat: : Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere." "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)]</ref> Anno ignoto, sed ante 1514, haec ipso Martyri scripsit: : Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)]</ref> Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521: : Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref> == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }} * {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }} ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * {{ec|id= Gaffarel et Louvot (1885)|c= Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris, 1885; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] }} * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }} * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] cojt0j1ioz8em15dp952anpdqea3xqp 3989382 3989377 2026-09-19T21:04:33Z Andrew Dalby 1084 3989382 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Petrus Martyr ab Angleria'''<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scriptum</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]] [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref>"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Quod opus, a principio in forma epistularum et commentationum compositum, titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' anno [[1530]] editum est post mortem auctoris, qui textum in octo "decadas" ordinaverat. [[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]] Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate gessit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen aut paternum aut novellum, atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale.<ref name="Mediolani" /> Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed compendiosissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' (omnes citationes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref> Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"Optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] educatus est<ref name="Mediolani">Se Mediolani ortum esse bis scripsit: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7 "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)" [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria] ("ex natali patria Mediolano")</ref> in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]e mox profectus est, cliens ipsius Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]] coaetanii: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref> Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref> Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref> In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam dedit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es=Lucio Marineo Siculo}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref> Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regiam iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est. Familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicae in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur.<ref>Haec epistulae, ex ''Opere epistolarum'' selectae, in libello {{qc|id= Gaffarel et Louvot (1885)}} [[Francogallice]] vertuntur.</ref> Longiores autem, gradatim in opus historicum commutatae, separatim collectae erint, sicut prisco patrono Ioanni Borromeo his verbis evolvit: "Libros coepi de tantae rei invento perscribere. Si dabitur vivere, nil memoratu dignum praetermittam qualescunque decussi evadent: illorum ad te mittetur exemplar. Praebebo saltem viris doctis, magna scribere aggredientibus, ingens ac novum materiae pelagus."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n95/mode/2up f. 34r]</ref> Ergo prima epistula alteraque, cardinali Ascanio Sfortia diebus [[13 Novembris]] [[1493]] et [[29 Aprilis]] [[1494]] missae, denuo in libros I. et II. primae decadis conversae sunt; septem libri insequentes cardinali [[Ludovicus Aragonius|Ludovico Aragonio]], sed liber decimus patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, missae sunt. Qui decem libri titulo ''Oceani decas'' multo tardius anno 1511 congessi et divulgati sunt. Editiones posteriores semper auctae variis titulis e prelo proderunt: ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). Anno [[1497]] orator in [[Bohemia]]m missus statim revocatus est. Anno [[1501]] "legationem Babylonicam" (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) bono successu duxit. Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref> "De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 imagines 32-33]</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam Eneco Lupo Mendocio, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''. Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> Secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. [[Granata (Hispania)|Granata]]e mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur: : Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref> Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo, qui discipulus Martyris fuerat: : Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere." "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)]</ref> Anno ignoto, sed ante 1514, haec ipso Martyri scripsit: : Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)]</ref> Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521: : Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref> == Opera == * 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive'' * 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' * 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Fontes fere coaevi * {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }} * {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }} ; Eruditio {{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}} * {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}} * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229 * Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79 * G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998 * {{ec|id= Gaffarel et Louvot (1885)|c= Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris, 1885; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] }} * E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992 * J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus] * T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. -437- * J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219 * {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }} * Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 * Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Nati 1457]] [[Categoria:Mortui 1526]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Aulici]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Historici Hispaniae]] [[Categoria:Politici Hispaniae]] [[Categoria:Scriptores itinerum]] [[Categoria:Epistolographi]] [[Categoria:Paedagogi]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]] him9m51yubell0wh9gytvx73xiyjncf 0 201872 3989351 3928398 2026-09-19T18:16:28Z LilyKitty 18316 de definitione 3989351 wikitext text/x-wiki {{Cautio}} [[Fasciculus:Typical arthroscopic surgery incisions - knee.JPG|thumbnail|Genu quo foramina pauca duo minime incidantur in arthroscopia.]] '''Arthroscopia''' est [[instrumentum medicum]] et genus [[chirurgia]]e minime invasu vel lacerando vel inserendo quo interior articulari noxa investigetur [[medicus|medico]] sive tractetur sive quidem curetur adhibendo arthroscopum genus [[endoscopia|endoscopum]] quo insertus est in incisum [[articulum|articulo]]. Commodum arthroscopiae in morem maiorum chirurgiam est articulum non plena patefacienda sit. Sed potius in arthroscopia genus exempli gratia, tantum foramina pauca duo incidantur, alter pro arthroscopo et alter pro instrumento. Praesertim utilis est pro [[athleta|athletis]] professionaribus qui saepe [[genu]]a nocent et curationes citus requirent. Ibi parva etiam [[cicatrix]] est, eo quod minor incisione.{{stipula}} == Fonte == *[https://web.archive.org/web/20151216094013/http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=A00109 Sitio OrthoInfo] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Arthroscopy|arthroscopiam}} [[Categoria:Chirurgia]] [[Categoria:Orthopaedia]] ndw9nsjbs9u2c8azm3gfokbb2bi9zob 0 216135 3989308 3989179 2026-09-19T14:54:59Z Cyprianus Marcus 66550 3989308 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small> * [[Marxa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small> * [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''], ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small> * [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small> * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small> * [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small> * [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small> * [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small> * [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small> * [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small> * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small> * [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small> * [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small> * [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small> * [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small> * [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small> * [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small> * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small> * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small> * [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small> * [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] gt3i6hze9ktni3i47nyo9q8o6rc8nbz 3989359 3989308 2026-09-19T19:06:35Z Cyprianus Marcus 66550 3989359 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small> * [[Marxa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small> * [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''], ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small> * [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small> * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small> * [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small> * [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small> * [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small> * [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small> * [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small> * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small> * [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small> * [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small> * [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small> * [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small> * [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small> * [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small> * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small> * [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small> * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small> * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorf]] * [[Natendorf]] * [[Neetze]] * [[Negenborn]] * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] jas5bton76fo2i2rm8nei0xbfsjpvis 3989433 3989359 2026-09-20T01:46:15Z Cyprianus Marcus 66550 3989433 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]] '''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur. Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur. Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent. Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent: * Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent. * Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent. * 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent. * 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent. === A === {{div col|3}} * [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small> * [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small> * [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small> * [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small> * [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small> * [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small> * [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small> * [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small> * [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') * [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small> * [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small> * [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small> * [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small> * [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small> * [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small> * [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small> * [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small> * [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small> * [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small> * [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small> * [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small> * [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small> * [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small> * [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small> * [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small> * [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small> * [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small> * [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small> * [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small> * [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small> * [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small> * [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small> * [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small> * [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small> * [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small> * [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small> * [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small> * [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small> * [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small> * [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small> * [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small> * [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small> * [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small> * [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small> * [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small> * [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small> * [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small> * [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small> * [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small> * [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small> * [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small> * [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small> * [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small> * [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small> * [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small> * [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small> * [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small> * [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small> * [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small> * [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small> * [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small> * [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small> * [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small> * [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small> * [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small> * [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small> * [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small> * [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small> * [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small> * [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small> * [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small> * [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small> * [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small> * [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small> * [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small> * [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small> * [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small> * [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small> * [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small> * [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small> * [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small> * [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small> * [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small> * [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small> * [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small> * [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small> * [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small> * [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small> * [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small> * [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small> * [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small> * [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small> * [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small> * [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small> * [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small> * [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small> * [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small> * [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small> * [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small> * [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small> * [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small> * [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small> * [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small> * [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small> * [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small> * [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small> * [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small> * [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small> * [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small> * [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small> * [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small> * [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small> * [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small> * [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small> * [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small> * [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small> * [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small> * [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small> * [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small> * [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small> * [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small> * [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small> * [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small> * [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small> * [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small> * [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small> * [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small> * [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small> * [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small> * [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small> * [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small> * [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small> * [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small> * [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small> * [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small> * [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small> * [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small> * [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small> * [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small> * [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small> * [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small> * [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small> * [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small> * [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small> * [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small> * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small> * [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small> * [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small> * [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small> * [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small> * [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small> * [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small> * [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small> * [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small> * [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small> * [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') * [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small> * [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small> * [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small> * [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small> * [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small> * [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small> * [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small> * [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small> * [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small> * [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small> * [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small> * [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small> * [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small> * [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small> * [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small> * [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small> * [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small> * [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small> * [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small> * [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small> * [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small> * [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small> * [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small> * [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small> * [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small> * [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small> * [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small> * [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small> * [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small> * [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small> * [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small> * [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small> * [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small> * [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small> * [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small> * [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small> * [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small> * [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small> * [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small> * [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small> * [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small> * [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small> * [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small> * [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small> * [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small> * [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small> * [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small> * [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small> * [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small> * [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small> * [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small> * [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small> * [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small> * [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small> * [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small> * [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small> * [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small> * [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small> * [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small> * [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small> * [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small> * [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small> * [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small> * [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small> * [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small> * [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small> * [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small> * [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small> * [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small> * [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small> * [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small> * [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small> * [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small> * [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small> * [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small> * [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small> * [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small> * [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small> * [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small> * [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small> * [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small> * [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small> * [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small> * [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small> * [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small> * [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small> * [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small> * [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small> * [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small> * [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small> * [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small> * [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small> * [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small> * [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small> * [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small> * [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small> * [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small> * [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small> * [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small> * [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small> * [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small> * [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small> * [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small> * [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small> * [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small> * [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small> * [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small> * [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small> {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small> * [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27; [http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small> * [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small> * [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small> * [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small> * [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small> * [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small> * [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small> * [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small> * [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small> * [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small> * [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small> * [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small> * [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small> * [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small> * [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small> * [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small> * [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small> * [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small> * [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small> * [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small> * [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small> * [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small> * [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small> * [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small> * [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small> * [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small> * [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small> * [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small> * [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small> * [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small> * [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small> * [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small> * [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small> * [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small> * [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small> * [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small> * [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> * [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small> * [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small> * [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small> * [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small> * [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small> * [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small> * [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small> {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small> * [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small> * [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small> * [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „ Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small> * [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small> * [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small> * [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small> * [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small> * [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small> * [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small> * [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small> * [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small> * [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small> * [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small> * [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small> * [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small> * [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small> * [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small> * [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small> * [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small> * [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small> * [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small> * [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small> * [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small> * [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small> * [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small> * [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small> * [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small> * [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small> * [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small> * [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small> * [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small> * [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small> * [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small> * [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small> * [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small> * [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small> * [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small> * [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small> * [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small> * [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small> * [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small> * [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small> * [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small> * [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small> * [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small> * [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small> * [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small> * [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small> * [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small> * [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small> * [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small> * [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small> * [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small> * [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small> * [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small> * [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small> * [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small> * [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small> * [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small> * [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small> * [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small> * [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small> * [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small> * [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small> * [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small> * [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small> * [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small> * [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small> * [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small> * [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small> * [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small> * [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small> * [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small> * [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small> * [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small> * [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small> * [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small> * [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small> * [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small> * [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small> * [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small> * [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small> * [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small> * [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small> * [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small> * [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small> * [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small> * [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small> * [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small> * [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small> * [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small> * [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small> * [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small> * [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small> * [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small> * [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small> * [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small> * [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small> * [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small> * [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small> * [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small> * [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small> * [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small> {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small> * [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small> * [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small> * [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small> * [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small> * [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small> * [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small> * [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small> * [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small> * [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small> * [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small> * [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small> * [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small> * [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small> * [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small> {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small> * [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small> * [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small> * [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small> * [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small> * [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small> * [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small> * [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small> * [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small> * [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small> * [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small> * [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small> * [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small> * [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small> * [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small> * [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small> {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small> * [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small> * [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small> * [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small> * [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small> * [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small> * [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small> * [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small> * [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small> * [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small> * [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small> * [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small> * [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small> * [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small> * [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small> * [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small> * [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small> * [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small> * [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small> * [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small> * [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small> * [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small> * [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small> * [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small> * [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small> * [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small> * [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small> * [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small> * [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small> * [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small> * [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small> * [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small> * [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small> * [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small> * [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small> * [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small> * [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small> * [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small> * [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small> * [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small> * [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small> * [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small> * [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small> * [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small> * [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small> * [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small> * [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small> * [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small> * [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small> * [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small> * [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small> * [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small> * [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small> * [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small> * [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small> * [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small> * [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small> * [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small> * [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small> * [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small> * [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small> * [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small> {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small> * [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small> * [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''], ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small> * [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small> * [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small> * [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small> * [[Marxa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small> * [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''], ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small> * [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small> * [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small> * [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small> * [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small> * [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small> * [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small> * [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small> * [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small> * [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small> * [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small> * [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small> * [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small> * [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small> * [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small> * [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small> * [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small> * [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small> * [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small> * [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small> * [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small> * [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small> * [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small> * [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small> * [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small> {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')</small> * [[Negenborn]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small> * [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')</small> * [[Neubörger]] * [[Neu Darchau]] * [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small> * [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small> * [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small> * [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small> * [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small> * [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small> * [[Neuenkirchen-Vörden]] * [[Neuharlingersiel]] * [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]] * [[Neukamperfehn]] * [[Neulehe]] * [[Neuschoo]] * [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Neu Wulmstorf]] * [[Niederlangen]] * [[Niedernwöhren]] * [[Niemetal]] * [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]] * [[Nienstädt]] * [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> * [[Nordholz]] * [[Nordleda]] * [[Nordsehl]] * [[Nordstemmen]] * [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small> * [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small> * [[Nortmoor]] * [[Nortrup]] * [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')</small> * [[Nottensdorf]] * [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small> * [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small> {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberlangen]] * [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]] * [[Obernfeld]] * [[Obernholz]] * [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ochtersum]] * [[Odisheim]] * [[Oederquart]] * [[Oerel]] * [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small> * [[Oetzen]] * [[Ohne]] * [[Ohrum]] * [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> * [[Oldendorf (Luhe)]] * [[Osloß]] * [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small> * [[Osteel]] * [[Osten (Oste)|Osten]] * [[Osterbruch]] * [[Ostercappeln]] * [[Ostereistedt]] * [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Osterwald]] * [[Ostrhauderfehn]] * [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Otter]] * [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Ovelgönne]] * [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small> * [[Oyten]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Padingbüttel]] * [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small> * [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small> * [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small> * [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Parsau]] * [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Pegestorf]] * [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small> * [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small> * [[Pohle]] * [[Pollhagen]] * [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small> * [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small> * [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small> * [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small> * [[Prezelle]] * [[Prinzhöfte]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small> * [[Quendorf]] * [[Querenhorst]] * [[Quernheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Räbke]] * [[Radbruch]] * [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small> * [[Rastdorf]] * [[Rastede]] * [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]] * [[Rechtsupweg]] * [[Reeßum]] * [[Regesbostel]] * [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small> * [[Rehden]] * [[Rehlingen]] * [[Reinstorf]] * [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]] * [[Renkenberge]] * [[Rennau]] * [[Reppenstedt]] * [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rhade]] * [[Rhauderfehn]] * [[Rhede (Ems)]] * [[Rhumspringe]] * [[Ribbesbüttel]] * [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]] * [[Rieste]] * [[Ringe]] * [[Ringstedt]] * [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Ritterhude]] * [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small> * [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small> * [[Roklum]] * [[Rollshausen]] * [[Römstedt]] * [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small> * [[Rosche]] * [[Rosdorf]] * [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]] * [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small> * [[Rötgesbüttel]] * [[Rüdershausen]] * [[Rühen]] * [[Rullstorf]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small> * [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small> * [[Salzbergen]] * [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small> * [[Salzhausen]] * [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Samern]] * [[Sandbostel]] * [[Sande (Frisia)|Sande]] * [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small> * [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Sassenburg]] * [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small> * [[Sauensiek]] * [[Schapen]] * [[Scharnebeck]] * [[Scheden]] * [[Scheeßel]] * [[Schellerten]] * [[Schiffdorf]] * [[Schladen-Werla]] * [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schnega]] * [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small> * [[Scholen]] * [[Schönewörde]] * [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small> * [[Schwaförden]] * [[Schwanewede]] * [[Schwarme]] * [[Schwarmstedt]] * [[Schweindorf]] * [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small> * [[Schwerinsdorf]] * [[Schwienau]] * [[Schwülper]] * [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]] * [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]] * [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small> * [[Seggebruch]] * [[Sehlde]] * [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]] * [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small> * [[Selsingen]] * [[Semmenstedt]] * [[Seulingen]] * [[Sibbesse]] * [[Sickte]] * [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Sittensen]] * [[Soderstorf]] * [[Sögel]] * [[Söhlde]] * [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]] * [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small> * [[Soltendieck]] * [[Sottrum]] * [[Spahnharrenstätte]] * [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small> * [[Spiekeroog]] * [[Sprakensehl]] * [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small> * [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small> * [[Staffhorst]] * [[Staufenberg]] * [[Stavern]] * [[Stedesdorf]] * [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small> * [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]] * [[Steinfeld (Oldenburg)]] * [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]] * [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]] * [[Stelle]] * [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]] * [[Stemshorn]] * [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small> * [[Stinstedt]] * [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small> * [[Stoetze]] * [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small> * [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small> * [[Südbrookmerland]] * [[Suderburg]] * [[Südergellersen]] * [[Südheide]] * [[Sudwalde]] * [[Suhlendorf]] * [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Süpplingen]] * [[Süpplingenburg]] * [[Süstedt]] * [[Sustrum]] * [[Surwold]] * [[Suthfeld]] * [[Syke]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Tappenbeck]] * [[Tarmstedt]] * [[Tespe]] * [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small> * [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small> * [[Thedinghausen]] * [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small> * [[Thomasburg]] * [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small> * [[Thuine]] * [[Tiddische]] * [[Tiste]] * [[Toppenstedt]] * [[Tostedt]] * [[Tosterglope]] * [[Trebel]] * [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small> * [[Tülau]] * [[Twieflingen]] * [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small> * [[Twist (Emsland)|Twist]] * [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small> * [[Uehrde]] * [[Uelsen]] * [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small> * [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small> * [[Ummern]] * [[Undeloh]] * [[Upgant-Schott]] * [[Uplengen]] * [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small> * [[Utarp]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vahlberg]] * [[Vahlbruch]] * [[Vahlde]] * [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small> * [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small> * [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small> * [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Varrel]] * [[Vastorf]] * [[Vechelde]] * [[Velpke]] * [[Veltheim (Ohe)]] * [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small> * [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small> * [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small> * [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small> * [[Vierden]] * [[Vierhöfen]] * [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small> * [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small> * [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small> * [[Visbek]] * [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small> * [[Vögelsen]] * [[Vollersode]] * [[Voltlage]] * [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small> * [[Vordorf]] * [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]] * [[Vrees]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Waake]] * [[Waddeweitz]] * [[Wagenfeld]] * [[Wagenhoff]] * [[Wahrenholz]] * [[Walchum]] * [[Walkenried]] * [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wallmoden]] * [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> * [[Wangelnstedt]] * [[Wangerland]] * [[Wangerooge]] * [[Wanna]] * [[Warberg]] * [[Wardenburg]] * [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small> * [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small> * [[Wasbüttel]] * [[Wathlingen]] * [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small> * [[Weener]] <small>[[urbs]]</small> * [[Weenzen]] * [[Wehrbleck]] * [[Welle]] * [[Wendeburg]] * [[Wendisch Evern]] * [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small> * [[Wenzendorf]] * [[Werdum]] * [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small> * [[Werpeloh]] * [[Wesendorf]] * [[Weste (Niedersachsen)|Weste]] * [[Westergellersen]] * [[Westerholt]] * [[Westertimke]] * [[Westerwalsede]] * [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]] * [[Westoverledingen]] * [[Wetschen]] * [[Wettrup]] * [[Weyhausen]] * [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small> * [[Wieda]] * [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small> * [[Wiefelstede]] * [[Wielen]] * [[Wienhausen]] * [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wietmarschen]] * [[Wietze]] * [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small> * [[Wietzendorf]] * [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> * [[Wilstedt]] * [[Wilsum]] * [[Wingst]] * [[Winkelsett]] * [[Winnigstedt]] * [[Winsen (Aller)]] * [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small> * [[Winzenburg]] * [[Wippingen]] * [[Wirdum]] * [[Wischhafen]] * [[Wistedt]] * [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small> * [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small> * [[Wittmar]] * [[Wittorf]] * [[Wohnste]] * [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small> * [[Wollbrandshausen]] * [[Wollershausen]] * [[Wölpinghausen]] * [[Wolsdorf]] * [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]] * [[Woltershausen]] * [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small> * [[Worpswede]] * [[Wremen]] * [[Wrestedt]] * [[Wriedel]] * [[Wulfsen]] * [[Wulften ad Harthicos montes]] * [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small> * [[Wurster Nordseeküste]] * [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small> {{div col end}} === Y === {{div col|3}} * [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small> * [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small> * [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small> {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zernien]] * [[Zetel]] * [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small> * [[Zorge]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]] qxre176oondfokzkmjw6vwj7yezt0uu 0 216200 3989356 2761216 2026-09-19T18:32:30Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989356 wikitext text/x-wiki {{L-1}} '''''Sacred Books of the East''''' est monumentum litterarum redditium ex operis religionibus asianis, editum a [[Fridericus Maximus Müller|Maximo Muller]] publicabat ab Oxford University Press inter 1879 et 1910, et addicit essentias ex [[Hinduismus|Hinduismis]] et [[Buddhismum|Buddhismis]] et [[Taoismus|Taoismis]] et [[Confucius|Confucianismis]] et [[Zoroastrismus|Zoroastrismis]] et [[Iainismus|Iainismis]] et [[Islamismus|Islamis]]. Promptus est deoneratum in formatta PDF in situ interretelis [https://web.archive.org/web/20140515015440/http://www.holybooks.com/the-sacred-books-of-the-east-all-50-volumes/ HolyBooks.com] et lectum in formatta texta in [http://www.sacred-texts.com/sbe/ The Internet Sacred Text Archive]. == Nexus externi == * [http://www.sacred-texts.com/sbe/ Huius seriei historia et bibliographia] (cum textibus interretialibus multis) apud ''Internet Sacred Texts Archive'' {{reli-stipula}} [[Categoria:Series librorum]] [[Categoria:Incepta 1879]] [[Categoria:Scripta 1910]] [[Categoria:Litterae Anglice versae]] [[Categoria:Textus religiosi]] ey7z44z21cycz5d4dpq11ry1if6h29c 0 247675 3989442 3463673 2026-09-20T05:40:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989442 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Eglise-Vaudoy-en-Brie.jpg |thumb|250 px|Vaudoy-en-Brie: [[ecclesia]] [[Sanctus Medardus|Sancto Medardo]] dicata]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 77486.png|250 px|left|thumb|Vaudoy-en-Brie: communis tabula]] '''Vaudoy-en-Brie''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 861 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana et Matrona|Sequanae et Matronae]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sequanae et Matronae|Indicem communium praefecturae Sequanae et Matronae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Vaudoy-en-Brie|Vaudoy-en-Brie}} * {{INSEE commune|77486|de=Vaudoy-en-Brie}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=39024 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20160526081325/http://vaudoyenbrie.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Sequanae et Matronae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae et Matronae]] n1p8bjnx2mlchh0qtb6e0ja81kmc4d2 0 247687 3989443 3463687 2026-09-20T06:40:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989443 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Eglise_de_Villecerf_DSC_0360.jpg |thumb|250 px|Villecerf: [[ecclesia]] [[Sanctus Martinus|Sancto Martino]] dicata]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 77501.png|250 px|left|thumb|Villecerf: communis tabula]] '''Villecerf''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 700 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sequana et Matrona|Sequanae et Matronae]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sequanae et Matronae|Indicem communium praefecturae Sequanae et Matronae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Villecerf|Villecerf}} * {{INSEE commune|77501|de=Villecerf}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=40129 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20140201182713/http://www.villecerf.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Sequanae et Matronae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sequanae et Matronae]] p82qholexohzgs0zh0gnh0ndg0itjvs 0 255668 3989450 3882481 2026-09-20T09:49:27Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989450 wikitext text/x-wiki {{L1}} [[Fasciculus:Sheet of Animals LACMA 54.70.11.jpg|thumb|upright=1|Chalcographia Aeneae Vici animalia exotica depingens.]] '''Aeneas Vicus''' (Italiane ''Enea Vico''), natus [[Parma]]e die 29 Ianuarii 1523; mortuus [[Ferrara]]e die 18 Augusti 1567, fuit [[scalptor]] et [[numisma]]tista [[Parma|Parmensis]]. Multas imagines [[Chalcographia|chalcographice]] impressas seorsum editas nec in libros collectas reliquit: quae chalcographiae antiquitates Romanas praesertim sed etiam opera [[Raphael Sanctius Urbinas|Raphaelis]] et [[Michael Angelus Bonarotius|Michaelis Angeli]], vultus quorundam hominum sui temporis, delineationes urbium ([[Nicaea (Francia)|Nicaea]]<ref>Edmundus Pognon, 'La vue cavalière de Nice, gravée en 1543 par Enea Vico' in ''Actes du quatre-vingt-dixième congrès national des sociétés savantes'', Bibliotheque Nationale, 1966 : 29-35. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b550029269.r=] </ref>, [[Budapestinum|Aquincum]]...) aliaque depingunt. Multum ad scientiam nummorum antiquorum illius aetatis contulerunt eius libri elegantissimis tabulis aeneis ornati : qui libri primum Italiane ac postea plerumque etiam Latine in lucem editi sunt. == Opera numismatica == [[Fasciculus:Buda es Pest ostroma (1542).jpg|thumb|[[Buda]] a [[Turcia|Turcis]] obsessa (chalcographia ab Aenea Vico anno 1542 effecta).]] Anno 1548, una cum divite patricio [[Venetiae|Veneto]] eodemque numismatum collectore studioso, Antonio Zantani, primus non tantum, ut priores auctores, capita [[Imperator Romanus|imperatorum]] sed omnes imagines, sibi et patrono suo quidem notas, in aversis partibus expressas in lucem edendas suscepit. In hoc primo libro XII primorum Caesarum modo nummos, a [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] ad [[Domitianus|Domitianum]], quorum [[Suetonius]] vitas narraverat, publicavit ; at in animo habebat reliquos quoque eodem modo tractare<ref>Quod indicat in titulo ''liber primus'' (scilicet futurae seriei).</ref>. Anno 1555 primus dissertationem de nummis Romanis antiquis Italiane conscripsit quae non tam testimoniis auctorum antiquorum, quibus [[Gulielmus Budaeus]]<ref>De Asse et partibus eius, 1514.</ref> et plures alii iamdudum usi erant, quam ipsis numismatibus sive in suo sive in amicorum cimeliarchio collectis innitebatur. Notabile est Vicum recte cognovisse omnia numismata quae delineabat nihil aliud fuisse quam monetam Romanorum antiquorum, qua cotidie ad emendum vendendumque utebantur. Multi enim adhuc erant qui de ea re dubitabant, quod ostendit dissertatio [[Sebastianus Erizzo|Sebastiani Erizzi]] paulo post edita (1559) quae opinionem contrariam tuebatur, id est numismata illiusmodi commemorationis tantum causa ad donativa percussa esse. === Fasti editionum sedecimi saeculi === * 1548 :''Le Imagini Con Tvtti I Riversi Trovati Et Le Vite De Gli Imperatori Tratte Dalle Medaglie Et Dalle Historie De Gli Antichi'' [http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/zantani1548/0002?sid=fc28eaf9c7ef18a319bc72e7b69b1eff Hic legere potes] Vitae imperatorum aliique breves textus Antonii Zantani, tabulae Aeneae Vici sunt. Quod si cum scientia hodierna compares, multi nummi quidem desunt atque maiora etiam desiderantur : nam nummi nec verbis describuntur nec eorum typi commentariis explanantur ; tria quidem metalla (aes, argentum, aurum) discernuntur sed moduli ponderaque negliguntur ita ut nummos aeneos ([[Quadrans|quadrantes]], [[Semis|semisses]], [[As|asses]], [[Dupondius|dupondios]], [[Sestertius|sestertios]]) inter sese distinguere non liceat ; nummi cuiusque imperatoris sine ordine chronologiaque cumulantur... Pauci nummi litteris Graecis inscripti aut in coloniis excusi vel etiam a posterioribus imperatoribus commemorationis causa restituti insuper inseruntur. Attamen quamvis rudia hic habes venerabilia [[incunabula]] scientiae numismaticae. * 1553 et 1554 : ''Omnium Caesarum verissimae imagines ex antiquis numismatis desumptae : addita perbrevi cuiusque vitae descriptione ac diligenti eorum quae reperiri potuerunt numismatum aversae partis delineatione'' Venetiis, apud Paulum Manutium. [https://web.archive.org/web/20200209212644/https://www.e-rara.ch/zuz/doi/10.3931/e-rara-25629 Hic legere potes]. Quae est interpretatio Latina prioris libri ac simul secunda editio ampliata : etenim aliquot nummi et index typorum additi sunt. Partem anteriorem nummorum, quae plerumque imaginem regnantis Caesaris ostendere solebat, semel tantum aeri incisam velut in frontispicio quodam tabulis aversarum partium praeponere solebat Aeneas Vicus (in paucis tantumodo numismatibus qui alium typum praebebant ambas partes nummi exprimebat). Ita et sibi et lectoribus taedium eadem saepius repetendi vitare cupiebat. Etenim ille labor magna ex parte vanus fuisset quia in parvis formarum mutationibus [[Chalcographia|calcographia]] non eadem atque [[Photographia|ars photographica]] hodierna praestare poterat. Nihilominus variationes titulorum capitibus circumdatorum magni momenti sunt ad chronologiam restituendam. Quocirca ratio hic ab Aenea Vico inita numismatistis diu satisfacere non poterat. Ipse Vicus anno 1560 in ''Commentariis'' suis et post eum [[Hubertus Goltzius]] in suo ''Caesare'' (1563) tabulas capitum scalpserunt, quae apud Goltzium numero adficiebantur atque ita per certas notas cum congruentibus aversis partibus connectebantur. * 1555 : ''Discorsi di M. Enea Vico, Parmigiano, sopra le medaglie de gli antichi, divisi in due libri, oue si dimostrano notabili errori di scrittori antichi e moderni, intorno alle historie Romane : con due tauole, l'una de' capitoli, l'altra delle cose piu notabili'' , Venetiis, appresso Gabriel Giolito de Ferrari et fratelli. Hic liber anno 1558 ibidem recusus est. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k8516593 Hic legere potes] * 1557 : ''Le Imagini delle donne auguste intagliate in istampa di rame, con le vite et ispositioni di Enea Vico sopra i riversi delle loro medaglie antiche. Libro primo'' , Venetiis, appresso Enea Vico parmigiano et Vincenzo Valgrisio all'insegna d'Erasmo. [https://books.google.fr/books?id=6tqagOpcedoC&pg=PA63&lpg=PA63&dq=vico+donne+auguste+intagliate&source=bl&ots=dZbkOpF5GS&sig=BZjAqbczU-xJ2DVA6lMSNCgU15w&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj4_MbB67DLAhXBfhoKHZkdCb8Q6AEIWzAL#v=onepage&q=vico%20donne%20auguste%20intagliate&f=false Hic legere potes] Huic libro uxoribus ceterisque mulieribus XII primis Caesaribus cognatis (a Marcia, ava Iulii Caesaris (!!), ad [[Domitia Longina|Domitiam]] Domitiani uxorem) dedito non eadem fides atque prioribus habenda est. Hic enim vitio aetatis suae nimiaeque cupidini illustrium imaginum praebendarum<ref>''Illustrium imagines'' erant species librorum quae tunc multum placebat. De quo vide IM Simon, 1989 : 58-67.</ref> indulsit Aeneas Vicus dum pleraque numismata earum effigies exhibentia ipse fingit et in monumentis antiquis eleganter delineatis ponit : etenim talia numismata numquam fuerunt. Multi genuini quoque nummi cum falsis commixti sparsim inveniuntur et ingeniose explicantur. * 1558 : ''Augustarum imagines aereis formis expressae: vitae quoque earundem breviter enarratae, signorum etiam, quae in posteriori parte numismatum efficta sunt, ratio explicata: ab Aenea Vico Parmense'' , Venetiis, [apud Paulum Manutium]. [https://books.google.fr/books?id=4NNVAAAAcAAJ&pg=PA41&dq=Augustarum+imagines+aereis+formis+expressae+vico&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwi78YKX77DLAhX Hic legere potes] = [[Natalis de Comitibus]] Latina interpretatio libri prioris : revera tamen textus ampliatus est et explicationes additae sunt. * 1560 et 1562 : ''Ex libris XXIII commentariorum in vetera imperatorum romanorum numismata Aeneae Vici liber primus'', Venetiis, apud Paulum Manutium<ref>Papae [[Pius IV|Pio IV]] dedicatus.</ref>. [http://dlc.mpdl.mpg.de/dlc/view/escidoc:18205:7/recto-verso;jsessionid=2B469648A2D467479A146EB080C04232 Hic legere potes] Hic primus liber est commentariorum ad numismata imperatorum Romanorum : de nummis Gai Iulii Caesaris tantum agit (reliqui libri numquam in lucem prodierunt : nam A. Vicus morte immatura ab incepto prohibitus est). Quod si cum libro anni 1548 contuleris, multos progressus invenies : praeter ipsos typorum commentarios novos etiam nummos addidit et omnes in ordinem chronologicum ex titulis ([[Consul|consulatibus]] et [[Dictatura|dictaturis]]) redigere adgressus est. Quae chronologia Aeneae Vici quamquam a chronologia hodie vulgo accepta multum differt, methodus quidem eius prava non erat. === Nonnullae editiones posthumae === Anno 1601 calcographus Venetus [[Iacobus Francus]] (Italiane ''Giacomo Franco'') sumptibus suis 68 tabulas nummorum e quibusdam delineationibus Aeneae Vici numquam antea in lucem editis publicavit ; quae velut secunda pars ''Caesarum imaginum...'' erant quoniam nummos imperatorum Romanorum a [[Nerva]] usque ad [[Lucius Verus|Lucium Verum]] continebant. Nummi cuiusque Augusti ordine chronologico secundum numerum consulatuum vel [[tribunicia potestas|tribuniciarum potestatum]] digesti sunt<ref>''Reliqua librorum Aeneae Vici Parmensis ad imperatorum historiam ex antiquis nummis pertinentium a Iacobo Franco calcographo Veneto in lucem edita'', Venetiis, apud Francum, 1601.[http://www.e-rara.ch/zuz/content/pageview/8655183 Hic legere potes]</ref>. Anno 1619 Ioannes-Baptista Duvallius<ref>Qui, ut ipse profitebatur, orientalium linguarum interpres erat.</ref> omnia opera numismatica Aeneae Vici Parisiis apud typographum Macaeum Ruette 'restituit', id est iterum edidit<ref>[https://books.google.fr/books?id=vA9cAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=enea+vico+duval&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj4m-TjqLjLAhVDWCwKHR_KBhcQ6AEIHTAA#v=onepage&q=enea%20vico%20duval&f=false] [https://books.google.fr/books?id=T0M8AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false] [https://books.google.fr/books?id=rCwMtkjni1YC&printsec=frontcover&dq=Ex+libris+XXIII+commentariorum+in+vetera+imperatorum+Romanorum+numismata+...&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjW_pztqbjLAhWC0xoKHZ1hAeoQ6AEIIzAB#v=onepage&q=Ex%20libris%20XXIII%20commentariorum%20in%20vetera%20imperatorum%20Romanorum%20numismata%20...&f=false]</ref>. Anno 1730 [[Ioannes Petrus Bellorius|Ioannis Petri Bellorii]] commentarii quidam ''in XII. priorum Caesarum numismata ab Aenea Vico Parmensi olim edita'' adhuc editi sunt<ref>[https://books.google.fr/books?id=-ngjAQAAMAAJ&pg=PP5&dq=Joannis+Petri+Bellorii+romani+Adnotationes+nunc+primum+evulgata&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiso9fKrbjLAhXIuBoKHcYYCoQQ6wEIIDAA#v=onepage&q=Joannis%20Petri%20Bellorii%20romani%20Adnotationes%20nunc%20primum%20evulgata&f=false]</ref>. == De symbolismo iconum == [[Fasciculus:Bembine Table of Isis.png|thumbnail|300px|Mensa Isiaca.]] Duo opuscula ad iconologiam et [[Symbolum|symbolorum]] linguam pertinentia mihi adhuc memoranda videntur. Anno 1551 Aeneas Vicus libellum [[Carolus VI (imperator)|Carolo Quinto]] dedicatum edidit, quo signifcationem variorum ornamentorum in arcu honorifico positorum explicabat<ref> ''Sopra l'effigie et statue, motti, imprese, figure et animali, poste nell'arco fatto al vittoriosissimo Carlo Quinto re di Spagna, imperatore felicissimo, & da Sua Maesta ricevuto in intaglio di rame l'anno MDL, expositione et opera di M. Enea Vico da Parma'' [http://www.europeana.eu/portal/record/9200386/BibliographicResource_3000044915036.html] </ref>. Porro anno 1559 primus tabulam aeneam sive ''Bembinam'' quia pars collectionis [[Petrus Bembus|cardinalis Bembi]] fuit, sive ''Mensam Isiacam'' dictam aeri incidit atque undecim foliis digestam publicavit. Quae tabula falsis [[Hieroglyphica Aegyptia|litteris hieroglyphicis]] aetate Romana inscripta est. Ipse Aeneas Vicus<ref>In dedicatione ''Commentariorum'' ad Pium IV (1560) et ibidem p.64 cum scribit ''Africae serpentem hieroglyphicum fuisse'', necnon p.73 : ''elephas... aptissimum animal ad ostendendas hieroglyphice Caesaris virtutes''.</ref> et post eum alii numismatistae<ref>[[Sebastianus Erizzo]] etc.</ref> imagines in aversis partibus nummorum Romanorum hieroglyphicis Aegyptiorum adsimulare solebant, quorum lingua iconica et universalis sapientiae thesauros in sese recondere illo tempore putabatur, sagacibus tantummodo hominibus intelligendos quia scientia illiusmodi vulgo non destinabatur. Paucis ante annis (1556) [[Ioannes Pierius Valerianus|Valerianus Bolzanus]]<ref>Cuius auctoris meminit Aeneas Vicus pagina 67 et 71 ''Commentariorum'' suorum.</ref> primam editionem [[Hieroglyphica (Pierius)|Hieroglyphicorum]] suorum<ref>[https://archive.org/details/desacrisaegyptio00vale]</ref> divulgaverat ; qui liber velut symbolorum iconumque significationum thesaurus erat quo cum artifices tum etiam numismatistae<ref>IM Simon 1989 p.246sqq.</ref> ad antiquas imagines interpretandas saepe utebantur. Nec tamen Aeneas Vicus a testimoniis historicis umquam aberravit, nec symbolica interpretatione, ut multi illa aetate, absurde abusus est.<ref>Cf p.67 ''Commentariorum''.</ref> == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == * Iulius Bodon, ''Enea Vico fra memoria e miraggio della classicità'', Romae, "L'ERMA" di BRETSCHNEIDER, 1997. [https://books.google.fr/books?id=CZqcq5tXm5QC&pg=PA3&lpg=PA3&dq=bodon+enea+vico&source=bl&ots=dkTQ0qjO6O&sig=wPW690wsSqxdkT4c6q5YHupjCbM&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjdpZrdkafLAhXIXBoKHY9iCsUQ6AEILjAB#v=onepage&q=bodon%20enea%20vico&f=false Guglum librorum] *Cecilia Cavalca, "[https://www.jstor.org/stable/43132358 Un contributo alla cultura antiquaria del XVI secolo in area padana: "Le imagini delle donne Auguste" di Enea Vico]", ''Arte Lombarda'', 1995: 43-52 * ''The Dictionary of Art'', vol 32, Grove, 1996, pp412-413. * Federica Fontana, '[https://www.academia.edu/414886/Federica_Missere_Fontana_Raccolte_numismatiche_e_scambi_antiquari_del_secolo_XVI_Enea_Vico_a_Venezia_Quaderni_Ticinesi_di_Numismatica_e_Antichit%C3%A0_Classiche_XXIII_1994_pp_343_383 Raccolte numismatiche e scambi antiquari del secolo XVI : Enea Vico a Venezia]', ''Numismatica e antichità classiche : quaderni ticinesi'', 1994(23) : 343-373 **"[https://www.academia.edu/33353534/Enea_Vicos_Numismata_antiqua_Der_Codex_Latinus_496_der_Biblioteca_Estense_Universitaria_zu_Modena_%C3%BCbersetzt_von_Neela_Struck_ Enea Vicos Numismata antiqua - Der Codex Latinus 496 der Biblioteca Estense-Universitaria zu Modena]" in ''Translatio Nummorum. Interpretationen römischer Münzen in der Renaissance, Das Altertum'', 2016: 209-221 * Edith Lemburg-Ruppelt, 'Der systematische Ausbau der Numismatik im Werk Enea Vicos (1523-1567)' in ''Wissenschaftsgeschichte der Numismatik'', 1995 : 49-70. *Oleg J. Neverov, Adriano Maggiani. "[https://www.jstor.org/stable/24430227 La serie dei 'Cammei e gemme antichi' di Enea Vico e i suoi modelli]", ''Prospettiva'', 1984: 22-32 * Iohannes-Michael Simon, ''Le monnayage gentilice de la République romaine vu par les érudits des XVIe et XVIIe siècles'' , [[Schola Chartarum (Lutetia)|Schola Chartarum]], 1989. [http://catalogue.enc.sorbonne.fr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=94166&shelfbrowse_itemnumber=125365] [https://books.google.fr/books?id=jQG8-b8IT2AC&pg=PA197&lpg=PA197&dq=simon+jean+michel+monnayage+gentili Nonnullae paginae huius dissertationis breviarii apud Googlebooks] *Wendy Thompson, "[https://www.jstor.org/stable/41826662nAntonfrancesco Doni's "Medaglie"]", ''Print Quarterly'', 2007: 223-238 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Enea_Vico Aeneum Vicum] spectant *[https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG49724 Opera Aeneae Vici in Museo Britannico] * [http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/artdok/2210/1/Davis_Fontes79.pdf Antonius Zantani et Aeneas Vicus] * [http://data.bnf.fr/12388788/enea_vico/ Catalogus BNF] {{Lifetime|1523|1567|Vicus, Aeneas}} [[Categoria:Chalcographi]] [[Categoria:Numismatistae]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Eruditi Italiae]] [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] 28m576uj7d91um81xy1oradha9xb36a 0 259057 3989368 3082595 2026-09-19T19:38:10Z Grufo 64423 Duplam redirectionem correxi 3989368 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Praesaepe]] eias37clu70jmek6ndmcsci9t01jznj 0 259058 3989369 3082596 2026-09-19T19:38:18Z Grufo 64423 Duplam redirectionem correxi 3989369 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Praesaepe]] eias37clu70jmek6ndmcsci9t01jznj 0 267149 3989360 3987550 2026-09-19T19:13:05Z Cyprianus Marcus 66550 3989360 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidata}} [[Fasciculus:Municipalities in HK.svg|300px|right|Communia in circulo Heidensi]] '''Circulus Heidensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidekreis''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Soltau et [[Fallingbostela]]. == De rebus gestis == Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli Soltau et [[Fallingbostela]]e conditi sunt, anno [[1932]] hi coniuncti, sed anno sequente civibus rebellantibus iterum divisi sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20161005142500/http://www.heidekreis.de/desktopdefault.aspx/tabid-11042/13722_read-55182/ heidekreis.de]</ref>. Ab anno [[1946]] circuli ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] circulus Soltau-Fallingbostela iterum conditus est. Hic anno [[2011]] nomen circuli Heidensi accepit. == Communia circuli == Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt: * [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'') (6404) * [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel''), (urbs et caput circuli, 11.044 incolae) * [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste''), urbs (15.091) * [[Neuenkirchen]] (5570) * [[Schneverdingen]] oppidum (18.729) * [[Soltau]], oppidum (21.414) * [[Walsrode]], oppidum (23.219) * [[Wietzendorf]] (4105) * [[Ascalingium (commune generale)|Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') commune generale (7034) ** [[Ascalingium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'') (1518) ** [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'') (781) ** [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small> (646) ** [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'') (834) ** [[Hodenhaga]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen''), sedes administrationis (3255) * [[Rethem (commune generale)|Rethem]] commune generale (4594) ** [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'') (920) ** [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'') (522) ** [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'') (795) ** [[Rethem (Alara)|Rethem]], oppidum et sedes administrationis (2357) * [[Schwarmstedt (commune generale)|Schwarmstedt]] (12.545) ** [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') (2133) ** [[Essel]] ([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'') (1100) ** [[Gilta]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'') (1205) ** [[Lindwedel]] ([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'') (2618) ** [[Schwarmstedt]], sedes administrationis (5489) * [[Ericetum Orientale]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] ''Osterheide''; [[Saxonice]] ''Oosterheid''), districtus communi exemptus, cuius caput vicus [[Oerbke]] est ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerbke'') (3564) ==Notae== <references /> {{NexInt}} * [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]] == Nexus externi == {{commonscat|Landkreis Heidekreis|Circulum Heidensem}} * [http://www.heidekreis.de/ Pagina officialis] == Notae == <references /> {{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:Heidensis circulus}} [[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]] [[Categoria:Constituta 1977]] 9j3qxi8f5ksfdcidzml8d10e9cdg0oe 0 267872 3989289 3916840 2026-09-19T14:16:00Z ~2026-49405-65 214731 De forma Latina praenominis vide Indicem formarum Latinarum nominum Arabicorum 3989289 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Abdelcader Masāhil''', seu litteris Arabicis عبد القادر مساهل, ''ʿAbd al-Qādir Masāhil'' ([[Pomaria]]e in urbe natus die [[11 Iulii]] [[1949]]), est politicus [[Algerium|Algerii]]. Diurnarius breve temporis spatium fuit. Ab anno [[1971]] apud ministerium rerum externarum de motibus liberationis operam dedit. Ibidem ab anno [[1986]] rebus Africanis praefuit. Legatus patriae iuxta [[Burkina Faso]] et [[Nederlandia]]m, legatus a rebus Africanis iuxta [[Nationes Unitae|Nationes Unitas]], legatus specialis de pace promovenda in regione magnorum lacuum meruit. Deinde in patriam reditus ab anno [[2000]] usque in [[2015]] minister delegatus a rebus Africanis et Maghrebinis fuit, inde duos annos minister principalis ab eisdem rebus. Die [[25 Maii]] [[2017]] minister a rebus externis promotus est, primo ministro [[Abdelmagidus Tabūn|Abdelmagido Tabūn]]. == Bibliographia == [[Fasciculus:Abdelkader Messahel (Algeria) and Redouane Nouicer (Tunisia).jpg|thumb|upright=1.5|Abdelcader Masāhil [[Algerium|Algeriensis]] (ad sinistram) et [[Redouane Nouicer]] [[Tunesia|Tunesiensis]] anno 2011 picti]] * "[http://www.lematindz.net/news/12333-mais-ou-est-donc-passe-abdelkader-messahel.html Mais où est donc passé Abdelkader Messahel ?]" in ''Le Matin d'Algérie'' (19 Augusti 2013) * "[https://web.archive.org/web/20170613164101/http://www.huffpostmaghreb.com/2017/06/13/algerie-france_n_17071766.html Messahel et Le Drian s'entretiennent sur les relations algéro-françaises et la prochaine visite de Macron]" in ''HuffPost Maghreb'' (13 Iunii 2017) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Abdelkader Messahel|Abdelcader Masāhil}} * [https://web.archive.org/web/20170611200534/http://www.premier-ministre.gov.dz/fr/gouvernement/composition-du-gouvernement/messahel-abdelkader.html Vita] apud situm primi ministri * [https://web.archive.org/web/20071029162401/http://193.194.78.233/ma_fr/stories.php?story=03%2F05%2F15%2F7427789 Vita] olim apud situm ministerii rerum externarum edita {{Ministri rerum externarum Algerienses}} {{DEFAULTSORT:Masahil, Abdalkadir}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Nati 1949]] [[Categoria:Politici Algerii]] [[Categoria:Legati Algerii]] [[Categoria:Ministri rerum externarum Algeriae]] arpxou8s0r3t2xvd1lfwzbmrzz7xot1 3989290 3989289 2026-09-19T14:18:29Z ~2026-49405-65 214731 3989290 wikitext text/x-wiki {{Movenda|Abdelcader Masāhil}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Abdelcader Masāhil''', seu litteris Arabicis عبد القادر مساهل, ''ʿAbd al-Qādir Masāhil'' ([[Pomaria]]e in urbe natus die [[11 Iulii]] [[1949]]), est politicus [[Algerium|Algerii]]. Diurnarius breve temporis spatium fuit. Ab anno [[1971]] apud ministerium rerum externarum de motibus liberationis operam dedit. Ibidem ab anno [[1986]] rebus Africanis praefuit. Legatus patriae iuxta [[Burkina Faso]] et [[Nederlandia]]m, legatus a rebus Africanis iuxta [[Nationes Unitae|Nationes Unitas]], legatus specialis de pace promovenda in regione magnorum lacuum meruit. Deinde in patriam reditus ab anno [[2000]] usque in [[2015]] minister delegatus a rebus Africanis et Maghrebinis fuit, inde duos annos minister principalis ab eisdem rebus. Die [[25 Maii]] [[2017]] minister a rebus externis promotus est, primo ministro [[Abdelmagidus Tabūn|Abdelmagido Tabūn]]. == Bibliographia == [[Fasciculus:Abdelkader Messahel (Algeria) and Redouane Nouicer (Tunisia).jpg|thumb|upright=1.5|Abdelcader Masāhil [[Algerium|Algeriensis]] (ad sinistram) et [[Redouane Nouicer]] [[Tunesia|Tunesiensis]] anno 2011 picti]] * "[http://www.lematindz.net/news/12333-mais-ou-est-donc-passe-abdelkader-messahel.html Mais où est donc passé Abdelkader Messahel ?]" in ''Le Matin d'Algérie'' (19 Augusti 2013) * "[https://web.archive.org/web/20170613164101/http://www.huffpostmaghreb.com/2017/06/13/algerie-france_n_17071766.html Messahel et Le Drian s'entretiennent sur les relations algéro-françaises et la prochaine visite de Macron]" in ''HuffPost Maghreb'' (13 Iunii 2017) == Nexus externi == {{CommuniaCat|Abdelkader Messahel|Abdelcader Masāhil}} * [https://web.archive.org/web/20170611200534/http://www.premier-ministre.gov.dz/fr/gouvernement/composition-du-gouvernement/messahel-abdelkader.html Vita] apud situm primi ministri * [https://web.archive.org/web/20071029162401/http://193.194.78.233/ma_fr/stories.php?story=03%2F05%2F15%2F7427789 Vita] olim apud situm ministerii rerum externarum edita {{Ministri rerum externarum Algerienses}} {{DEFAULTSORT:Masahil, Abdalkadir}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Nati 1949]] [[Categoria:Politici Algerii]] [[Categoria:Legati Algerii]] [[Categoria:Ministri rerum externarum Algeriae]] 4i0daec8su0q2z9lwoyvqazoo84fbfl 0 273788 3989339 3988821 2026-09-19T16:26:04Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989339 wikitext text/x-wiki {{videdis|Cataracta (discretiva)}} {{cautio}} [[Fasciculus:Cataract in human eye.png|thumb|Opacitas lentis cataracta vocatur.]] '''Cataracta'''<ref>"[http://www.stetoskop.info/mkb.php?action=search&data%5Bsection_id%5D=&filter%5Bcode%5D=H25&submit%5Bsearch%5D=+Pretraži+&filter%5Bkeyword%5D= Cataracta senilis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" etc. apud ''ICD-10.''</ref> {{victio|Cataracta|ae|f}} in [[medicina]] et [[ophthalmologia]] est opacitas [[lens (anatomia)|lentis]] in [[deficiens visus|deficientem visum]] ducens. Initio generatim necopinato cursus tardus apparet. {{Verba obscura|Spectatori externo suspicionem habente opacitas in media lentis oculi cataracta illustret}}. [[Chirurgia]] cataractae mortalitatem annuam diminuere potest<ref>{{cite journal |authors=Tseng VL, Chlebowski RT, Yu F, Cauley JA, Li W, Thomas F, Virnig BA, Coleman AL |title=Association of Cataract Surgery With Mortality in Older Women: Findings from the Women's Health Initiative |journal=JAMA Ophthalmol |year=2018 |volume=136 |issue=1 |pages=3-10 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29075781}}.</ref>. Formae cataractarum secundum [[ICD-10]] sunt: * Cataracta senilis (H25) * Cataracta congenita (Q12.0) == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Glaucoma]] == Nexus externi == * Institutum Nationale Oculi [https://www.nei.nih.gov/health/cataract/cataract_facts de cataracta]. {{Ling|Anglice}} * [https://web.archive.org/web/20130327142432/http://dro.hs.columbia.edu/lc1.htm Imagines formarum cataractarum]. [[Categoria:Caecitas]] [[categoria:Morbi ophthalmologici]] [[Categoria:Visus]] pnq5ukomkojtrxdhta0uk6xcj2qjq9a 0 276276 3989297 3381237 2026-09-19T14:26:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989297 wikitext text/x-wiki {{cautio}} [[Fasciculus:Astigmatism (Eye).png|thumb|Astigmatismus (pars imaginis inferior).]] '''Astigmatismus''' est morbus oculorum et [[ametropia]] cum malum perspicue videndi. Focus imaginis [[retina (anatomia)|retinae]] non in [[fovea centralis|foveam centralem]] sed iuxta cernitur. Ita [[visus]] perpetuo non diligenter est, et non raro [[capitis dolor]] primo tractationem flagitat<ref>{{cite journal |authors=Read S. A., Collins M. J., Carney L. G. |title=A review of astigmatism and its possible genesis |journal=Clin Exp Optom |year=2007 |volume=90 |issue=1 |pages=5-19 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17177660}}</ref>. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Oculus]] * [[Ophthalmologia]] * [[Perspicillum]] == Nexus externi == * Ioannis Baptista Carcanus: [https://books.google.de/books?id=GmU7vE4SSUUC&pg=PA42-IA1&dq=in+altero+leone+oculorum&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwi_yeSRh9ndAhWQCOwKHbSHBWYQ6AEIMDAB#v=onepage&q=in%20altero%20leone%20oculorum&f=false Liber secundus, in quo de musculis, palpebrarum atque oculorum derservientibus pertractatur.] (1574) {{Ling|Latine}} {{Med-stipula}} [[categoria:Morbi ophthalmologici]] [[Categoria:Visus]] s3byh8fb8u8pl2bfhml3qaezf7ms30o 0 290671 3989325 3983766 2026-09-19T15:46:59Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989325 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Blason_Abbaye_Cluny.svg|thumb|upright=0.6|Insigne abbatiae Cluniacensis]] [[Fasciculus:Modell_Cluny.jpg|thumb|Exemplar abbatiae Cluniacensis ante 1780]] [[Fasciculus:Concecration_of_the_high_altar_of_the_Cluny_abbey_church_by_Pope_Urban_II,_25_october_1190._Miscellanea_secundum_usum_ordinis_Cluniacensis_._1190_BNF.jpg|thumb|Consecratio altaris maioris ecclesiae Cluniacensis a papa [[Urbanus II|Urbano II]] die [[25 Octobris]] [[1190]].]] '''Reformatio Cluniacensis'''<ref>Vox in [http://w2.vatican.va/content/pius-xii/la/letters/documents/hf_p-xii_lett_19421118_fedele-de-stotzingen.html EPISTULA AD REV.MUM D. FIDELEM DE STOTZINGEN ORDINIS SANCTI BENEDICTI ABBATEM PRIMATEM OB SACRA SOLLEMNIA DE CIMO EXEUNTE SAECULO AB OBITU S. ODONIS ABBATIS CLUNIACENSIS CELEBRANDA] invenitur.</ref> fuit motus ad [[vita monastica|vitam monasticam]] renovandam, qui saeculo decimo ab [[Abbatia Cluniacensis|abbatia Cluniacensi]] progressus multa alia [[monasterium|monasteria]] [[Francia]]e, [[Germania]]e, [[Italia]]e, [[Hispania]]e et [[Anglia]]e complectus est multisque rebus totam [[Ecclesia Catholica Romana|ecclesiam Catholicam Romanam]] affecit. Arta monasteriorum societas abbatia Cluniacensi duce primus [[ordo religiosus]] habetur, quae mox '''Ordo Cluniacensis ecclesiae'''<ref>Recueil des chartes de l'abbaye de Cluny (not. 24), No. 3541 (Anno 1078, quo in Caserra (Catalonia) ecclesia ad monasterium condendum traditur): ''eo uidelicet tenore, ut fratres ibi aliquod ponerentur qui monacborum regulam obseruarent et ordine Beati Benedicti et Cluniacensis ecclesie (...) tenerent''. Ita saepius.</ref> vel '''Cluniacensis ecclesia'''<ref>Petri Cluniacensis abbatis de miraculis libri duo, II,12, ed. a Denise Bouthillier (CCCM 83), Turnhout 1988, p. 117.</ref> appellata est. == Origo == Saeculo decimo ineunte monasteria occidentalia, quae magna ex parte regulam [[Benedictus de Nursia|Benedicti de Nursia]] sequebantur, variis causis in magnas difficultates incurrerant: continuis direptionibus [[Viccingi|Viccingorum]] et paupertate vexabantur; in potestate ac dicione nobilitatis localis tenebantur, quae ex iis reditus sumere ac asseclas munere [[abbas|abbatis]] afficere cupiebat. Quaedam monasteria condita sunt, ut ibi dominus [[feudum|feudalis]] sedem otii haberet, qua re regulae laxatae sunt<ref>[https://archive.org/stream/earlyhistoryofmo00smit#page/n7/mode/2up Smith, Lucy Margaret. The early history of the monastery of Cluny, Oxford University Press，1920]</ref>. Abbatia Cluniacensis [[Benedictini|Benedictinorum]] die [[11 Septembris]] anno [[910]] a [[Guilelmus I|Guilelmo I]] duce [[Aquitania]]e condita est<ref>[http://www.orden-online.de/wissen/c/cluny/ Orden online]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ut haec vitia sanarentur et reformatio monasteriorum, sicut a [[Benedictus Anianensis|Benedicto Anianensi]] [[Ludovicus I Pius (imperator)|Ludovico Pio]] imperatore coepta esset, redintegraretur. Inde dux Guilelmus abbatiae et [[exemptio|exemptionem]] et [[immunitas|immunitatem]] concessit. Ipsum monasterium in [[papa]]e patrocinium acceptum est. Guilelmus primo abbate nominato monachis licentiam posteros abbates eligendi permisit<ref>[https://www.uni-muenster.de/Fruehmittelalter/Projekte/Cluny/BibliothecaCluniacensis/bctext.php?seite=28 Fundatio Coenobii Cluniacensis]</ref>. Abbatia Cluniacensis plane politicam [[papa|papalem]] adiuvit, interpellationes [[laicus|laicales]] aut [[episcopus|episcopales]] resistit. Regula Benedictina stricte observabatur (oboedientia, paupertas, castitas), [[Divinum Officium|divinum officium]] plus quam labor corporis aestimabatur. Monachus sibi semper ante oculos poneret se mortuum esse ([[Memento mori!]])<ref>[https://www.mittelalter-lexikon.de/wiki/Cluniazensische_Reformbewegung Mittelalter-Lexikon]</ref>. == Historia reformationis == Cum Berno (circa 850 - 927) primus abbas Cluniacensis institutus est, iam duas abbatias rexit. Cui abbas [[Odo Cluniacensis|Odo]] (878 - 942) secutus est. Per duo saecula iugiter alia monasteria se abbatiae Cluniacensi adiunxerunt, ut saeculo duodecimo fere 1500 monasteria ad ordinem Cluniacensem pertinerent<ref>[https://www.mittelalter-lexikon.de/wiki/Cluniazensische_Reformbewegung Mittelalter-Lexikon]</ref>. Omnia huius ordinis monasteria vitam secundum regulam Benedictinam et consuetudines Cluniacenses egerunt se abbati Cluniacensi iureiurando subiciens, qui quasi "abbas universalis"<ref>[https://books.google.at/books?id=LMGurk35yBMC&pg=PA517&lpg=PA517&dq=%22Reformatio+cluniacensis%22&source=bl&ots=2ILAwdoksW&sig=ACfU3U2vBfXvPBKmo0RL3wiqTBFgFVhIXg&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwjMhdOQqODqAhUJJBoKHb88D7YQ6AEwAXoECAsQAQ#v=onepage&q=%22Reformatio%20cluniacensis%22&f=false Klaus Schreiner (2013): Gemeinsam leben ...], p. 518</ref> moderationem omnium obtinuit. Monachi omnium monasteriorum se [[Professio religiosa|professione religiosa]] abbatiae Cluniacensi obligaverunt, superiores ab abbate Cluniacensi nominati sunt. [[Liturgia]] maximi momenti fuit et multum temporis absumpsit. Cum Cluniacum [[stipendum missae|stipendiis missarum]] abundaret, nova ecclesia abbatialis omnium tum in occidente ecclesiarum maxima aedificata est<ref>[http://www.orden-online.de/wissen/c/cluny/ Orden online]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Abbas [[Odilo Cluniacensis|Odilo]] (994–1049) reformationem monasteriorum continuavit, ut quasi "[[ordo religiosus|ordo]]" natus est. Qui etiam [[Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum|commemorationem omnium fidelium defunctorum]] instituit (circa annum 998), quae postea tota [[Ecclesia Catholica Romana]] introducta die [[2 Novembris]] celebratur, necnon "[[pax Dei|pacem Dei]]" et postea "[[treuga Dei|treugam Dei]]". Quamquam reformatio Cluniacensis tantum monasteria spectabat, saeculo undecimo per homines, qui sibi Cluniacum in exemplum sumpserunt, etiam vim in gubernationem ecclesiae Catholicae Romanae exercere coepit. Cum monachi Cluniacenses, quorum multi Romae erant, a dominis saecularibus [[exemptio|exempti]] essent, [[papa]], caput ecclesiae, arbitrio nobilitatis Romanae parere debuit. Quod haec papatus condicio magis magisque intolerabilis visa est, homines animo Cluniacensi imbuti, inter quos [[Humbertus de Silva Candida]], [[Alexander II|Anselmus Luccensis]] et [[Gregorius VII]], contra potestatem [[laicus|laicalem]] in ecclesia et [[simonia]]m contendere coperunt, ex quo [[Renovatio ecclesiastica saeculi undecimi]] nata est. Sed iam saeculo duodecimo medio [[Petrus Venerabilis|Petro Venerabili]] abbate ordo Cluniacensis propter difficultates oeconomicas, sed etiam disciplinam relaxantem solvi coepit. Ad hoc venit controversia cum [[Bernardus Claraevallensis|Bernardo Claraevallensis]], cuius novus [[Ordo Cisterciensis]] celeriter crevit et desideriis novi saeculi melius respondit. Anno [[1258]] abbatia Cluniacensis tutela papali relicta [[commenda]] regis [[Francia]]e facta ordo dissolutus est. == Quaedam monasteria, quae consuetudines Cluniacenses secuta sunt == *[[Sanctus Benedictus ad Ligerim (abbatia)]] *[[Abbatia Sanctae Mariae Magdalenae]] [[Vezeliacus|Vezeliaci]] *[[Hirsaugiensis abbatia]] *[[Abbatia Fructuariensis]] *[[Abbatia Farfensis]] *[[Monasterium San-Blasianum]] *[[Abbatia Mariae ad Lacum]] == Notae == <references/> == Bibliographia == *Dom J.-M. Besse, « L'Ordre de Cluny et son gouvernement », dans ''Revue Mabillon'', 1905 [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1095867/f7.image I. « L'abbé de Cluny, supérieur général », {{p.|5-40}}], [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1095867/f101.image II. « Les chapitres généraux », {{p.|97-138}}], [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1095867/f181.item III. « Les visites des monastères », {{p.|177-194}}], 1906, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k109587m/f2.image IV. « Officiers généraux et taxes », {{p.|1-22}}] *Pius Engelbert: Cluny. In: Walter Kasper (ed.): Lexikon für Theologie und Kirche. 3. ed. vol. 2. Herder, Friburgi Brisgoviae 1994, col. 1237 f. *Karl Suso Frank: Cluny. In: Theologische Realenzyklopädie. Vol. 8: Chlodwig – Dionysius Areopagita. de Gruyter, Berolini et al. 1981, ISBN 3-11-008563-1, p. 126–132. *Kenneth John Conant: Cluny. Les églises et la maison du chef d'ordre (= The Mediaeval Academy of America. Publication. Bd. 77, ISSN 0076-583X). The Mediaeval Academy of America, Cantabrigiae MA 1968. *Ernst Sackur: Die Cluniacenser in ihrer kirchlichen und allgemeingeschichtlichen Wirksamkeit bis Mitte des 11. Jahrhunderts. Niemeyer, [[Salinae Saxonicae|Salinis Saxonicis]] 1892–1894. *Ernst Werner: Die gesellschaftlichen Grundlagen der Klosterreform im 11. Jahrhundert. Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berolini 1953 (item: Lipsiae, Universitas, Dissertatio, 1952). *Joachim Wollasch: Cluny – „Licht der Welt“. Aufstieg und Niedergang der klösterlichen Gemeinschaft. Artemis und Winkler, Turici et al. 1996, ISBN 3-7608-1129-9. [[Categoria:Ordines Christiani]] [[Categoria:Abbatia Cluniacensis]] 0zh7pqdw33krr4pzegzed3i3jgz7j0r 0 297799 3989348 3847678 2026-09-19T17:42:12Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989348 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Ronnie-James-Dio Heaven-N-Hell 2009-06-11 Chicago Photoby Adam-Bielawski.jpg|thumb|upright=0.8|Dio [[Sicagum|Sicagi]] anno [[2009]] canit.]] [[Fasciculus:Rainbow in performance (27 09 1977 02 500b).jpg|thumb|upright=0.8|Dio et [[Ricardus Blackmore]] cum [[Rainbow (grex rockicus)|Rainbow]] perfunguntur (1977).]] [[Fasciculus:Dio throwing Horns.jpg|thumb|upright=0.8|Dio [[signum cornuum|cornua iactat ]], quod [[signum]] ab artificibus fanaticisque musicae metallicae usitate adhibetur (2007).<ref>Steve Appleford, (September 9, 2004). "Odyssey of the Devil Horns," ''Los Angeles City Beat,'' 9 Septembris 2004. [https://web.archive.org/web/20071122030548/http://www.lacitybeat.com/article.php?id=1216&IssueNum=66 Editio interretialis.]</ref>]] '''Ronaldus Iacobus Padavona''' (natus ''Ronald James Padavona'' [[Portus Ostium (Nova Hantonia)|Portus Ostii]] [[Nova Hantonia|Novae Hantoniae]] die [[10 Iulii]] [[1942]]; mortuus [[cancer stomachi|cancro stomachi]] [[Hustonia]]e [[Texia]]e die [[16 Maii]] [[2010]]), [[nomen scaenicum|nomine scaenico]] '''Ronnie James Dio''', fuit [[cantor]], [[compositor carminum]], et [[compositor]] [[musica]]e [[grave metallum|metalli gravis]] [[Civitates Foederatae|Americanus]]. Multos per suum [[curriculum vitae]] duxit aut condidit [[grex musicus|greges]], inter quos insigniter erant [[Elf (grex)|Elf]], [[Rainbow (grex musicus)|Rainbow]], [[Black Sabbath]], [[Dio (grex)|Dio]], et [[Heaven & Hell (grex)|Heaven & Hell]]. Dio habetur unus e maximis atque auctoritate gravissimis [[metallum (musica)|musicae metallicae]] [[artifex|artificibus]] omnium temporum.<ref>{{cite web |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-greatest-metal-albums-of-all-time-113614/dio-holy-diver-1983-117297/ |title=The 100 Greatest Metal Albums of All Time |last=Epstein |first=Dan |date=21 Iunii 2017 |website=rollingstone.com |publisher=Rolling Stone Magazine |access-date=2 Iulii 2019 |quote="After establishing himself as a top-tier hard-rock vocalist via his late-Seventies/early-Eighties stints in Rainbow and Black Sabbath, Ronnie James Dio truly ascended into the metal pantheon with his 1983 solo debut. . . . Holy Diver would achieve platinum status by the end of the Eighties, and serve as an influential touchstone for everyone from Killswitch Engage to Tenacious D."}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/the-10-best-heavy-metal-frontmen-35643 |title=The 10 Best Heavy Metal Frontmen |date=18 Maii 2011 |website=nme.com |publisher=NME |access-date=2 J Iulii 2019|quote=ranked #1}}.</ref> ''Rainbow in the Dark'' [[autobiographia]] post [[auctor]]em mortuum anno [[2021]] edita est.<ref>Dio, Wall, et Dio 2021.</ref> {{NexInt}} * [[Ozzy Osbourne]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== * Dio, Ronnie James, Mick Wall, et Wendy Dio. [[2021]]. ''Rainbow in the Dark: The Autobiography.'' Permuted Press. ISBN 1642939749, ISBN‎ 978-1642939743. * Pillsbury, Glenn. [[2013]]. "Dio's Lost Decade: Recovering the 1960s Career of Ronnie James Dio." [https://web.archive.org/web/20210225193912/http://www.peteofthestreet.net/dioslostdecade/ Editio interretialis.] == Nexus externi == {{Wikiquote|Ronnie James Dio|Ronaldum Dio}} {{CommuniaCat|Ronnie Dio|Ronaldum Dio}} {{Fontes biographici}} *[https://www.findagrave.com/memorial/52461224/ronnie-james-dio Find-A-Grave] *[http://www.ronniejamesdio.com Situs interretialis Ronaldi Dio proprius.] *[http://www.billboard.com/#/artist/ronnie-james-dio/56198 "Ronnie James Dio."] [[Billboard (magazina)|Billboard.com]] *[http://www.standupandshoutcortland.org "Memorial benefit event."] *[https://web.archive.org/web/20190912234542/http://www.mtv.com/artists/ronnie-james-dio De Ronaldo Dio.] [[MTV]]. {{Lifetime|1942|2010|Dio, Ronnaldus Iacobus}} [[Categoria:Agnostici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Autobiographi]] [[Categoria:Cantores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Cantores mares]] [[Categoria:Citharistae Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Citharistae musicae rock]] [[Categoria:Incolae Novae Hantoniae]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] {{Myrias|Homines}} i74k0m4mdjk5tbze2qapkzdcih0ua73 0 302020 3989452 3704822 2026-09-20T10:12:17Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989452 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:De dijk tussen Kesteren en Opheusden tijdens extreem hoogwater van de Neder Rijn 344320s.jpg|thumb|Agger inter ''Kesteren'' et ''Opheusden'' [[Nederlandia]]e inundationem anni 1995 cohibet]]{{videdis|Agger (discretiva)}} '''Agger'''<ref>{{forcellini-fons}} [https://web.archive.org/web/20250727220707/http://linguax.com/lexica/forc.php?searchedLG=agger sub verbo ''agger'', 3b].</ref> est acervus [[solum|terrae]] oblongus [[aqua]]e cohibendae causa constructus. In ripis [[fluvius|fluviorum]] et in [[litus|litoribus]] [[mare|marinis]], aggeres iis locis construuntur, quae [[inundatio|inundari]] solent; vel, cum [[piscina]] aut [[receptaculum aquae]] construitur, agger additur, ut forma certa [[superficies|superficiei]] aquae detur terraeque, quibus inundari opus non est, siccae manent. Interdum et maris pars aggeribus a mari seiungi potest, ut aqua [[antlia|antliis]] auferatur et [[polra]] fiat. Aggeres ad litora marina undis fatigandis aedificantur, ne litora destruantur; tales aggeres [[moles fluctifraga]]e nominantur. Aggeribus et introitus in portus defenditur. Cum [[aggeratio maritima]] producitur, humus hoc modo additur, ut superior aequore maris terra nova fiat; multae tales aggerationes [[Singapura]]e et [[Petropolis|Petropoli]] constructae sunt. Agger terrenus saepe [[lapis|lapidibus]] vel [[rudus concretum|rudere concreto]] munitur; super aggerem haud raro via construitur. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [[:s:ru:ЭСБЕ/Дамба|"Agger"]] in ''[[Lexicon encyclopaedicum Brockhaus et Efron|Lexico encyclopaedico Brockhaus et Efron]]'' {{ling|Russice}} * [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/levee?a=british "Agger"] in ''Cambridge English Dictionary''{{ling|Anglice}} [[Categoria:Aedificia]] [[Categoria:Hydrologia]] [[Categoria:Ingeniaria litoralis]] [[Categoria:Opera terrestria]] {{Myrias|Physica}} h2fythtvi8gad2ohul7epw5u2h9cq15 0 303296 3989316 3969669 2026-09-19T15:19:29Z ~2026-49405-65 214731 3989316 wikitext text/x-wiki {{Index imperfectus}} == Elenchus fontium == * '''AA''': Carl Christian Rafn (ed.): ''Antiquitates Americanae,'' Hafniae 1837. * '''AI''': A. S. Örsted; Werlauff; Engelstoft; Rafn; Kolderup-Rosenvinge (edd.): ''Íslenzkir Annálar, sive Annales Islandici ab anno Christi 803 ad annum 1430,'' Hafniae 1847. * '''ALS''': Humfrey Wanley (ed.): ''Antiquae Literaturae Septentrionalis liber alter,'' Oxoniae 1705. * '''AR''': Carl Christian Rafn (ed.): ''Antiquités Russes d'après les monuments historiques des Islandais et des anciens Scandinaves,'' tom. 1–2, Hafniae 1850–1852. {{ling|Francogallice}}, {{ling|Latine}} * '''ÆJE''': Sveinn Pálsson; Bjarni Þorsteinsson (edd.): ''Æfisaga Jón Eyríkssonar''^[sic], Hafniae 1828. {{ling|Islandice}} * '''BNS''': Gold; Thorlacius; Kall; Schlegel; Olavsen (edd.): ''Nials-Saga. Historia Niali et filiorum,'' Hafniae 1819. * '''BJH''': ''Biskupasögur Jóns prófasts Haldórssonar í Hítardal,'' (Sögurit II, 1), tom. 1, Reykiavicae 1903. {{ling|Islandice}} * '''CA''': Birgir Skúlason Thorlacius: ''Commentarium anecdotum,'' tom. 1–5, Hafniae 1816–1821. * '''CC''': ''Catalogus criticus et historico-literarius codicum CLIII. manuscriptorum borealium.'' Oxonii 1832. * '''CJE''': Pétur Pétursson: ''Commentatio de jure ecclesiarum in Islandia,'' Hafniae 1844. * '''CJI¹''': Monrad; Schlegel; Thorlacius; Werlauff; Müller; Finn Magnussen^[sic] (edd.): ''Codex Juris Islandorum antiquissimus, qui nominatur Grágás.'' Hafniae 1829. * '''CJI²''': A. S. Örsted; Werlauff; Engelstoft; Finn Magnusen; Rafn; Kolderup-Rosenvinge (edd.): ''Codex Juris Islandorum antiquus, qui nominatur Járnsíða seu Liber Haconis.'' Hafniae 1847. * '''CLI''': Theodor Möbius (ed.): ''Catalogus librorum Islandicorum et Norvegicorum aetatis mediae editorum, versorum, illustratorum,'' Lipsiae 1856. * '''CRM''': Peter A. Munch: ''Chronica regum Manniae et insularum,'' Christianiae (= Osloae) 1860. {{ling|Anglice}} * '''CSE''': Karl Robert Klempin: ''De criteriis ad Scripta historica Islandorum examinanda,'' Berolini 1845. * '''DHA''': Jón Eiríksson: ''Disquisitiones duae historico-antiquariae,'' Lipsiae 1775. * '''DI''': ''Diplomatarium Islandicum; Íslenzkt fornbréfasafn (834–1589),'' tom. 1–16, Hafniae 1857–1972. * '''DSS''': Emil Rosselet: ''De Snorrone Sturlaeo,'' Berolini 1830. * '''ECG''': ''Iohannis Erici ad Finnum Iohannaeum epistola de chronologia Gunnlaugs-sagae,'' Hafniae 1778. * '''ERA''': Árni Magnússon (ed.): ''Edda rhythmica seu antiquior, vulgo Saemundina dicta,'' tom. 1–3, Hafniae 1787–1828. * '''ESS''': Sveinbjörn Egilsson (ed.): ''Edda Snorra Sturlusonar; Edda Snorronis Sturlaei,'' tom. 1–3, Hafniae 1848–1887. * '''GHM''': ''Grönlands historiske Mindesmærker,'' tom. 1, Hafniae 1838. {{ling|Danice}} * '''HEI''': Finnur Jónsson; Pétur Pétursson (edd.): ''Historia ecclesiastica Islandiae,'' tom. 1–4, Hafniae 1772–1778; tom. 5: ''Historia ecclesiastica Islandiae. Ab anno 1740, ad annum 1840,'' Hafniae 1841. * '''HRN''': Thormodus Torfaeus: ''Historia rerum Norvegicarum,'' Hafniae 1711. * '''HSS''': Gerhard Schøning (ed.): ''Heimskringla edr Noregs Konunga-Sögor, af Snorra Sturlusyni; Snorre Sturlesøns Norske Kongers Historie; Historia Regum Norvegicorum conscripta a Snorrio Sturlae filio,'' tom. 1–6, Hafniae 1777–1826. * '''HVA''': Thormodus Torfaeus: ''Historia Vinlandiae antiquae,'' Hafniae 1705. * '''ÍDO''': Sigfús Blöndal (ed.): ''Íslenzk-dönsk orðabók: viðbætir; Islandsk-dansk ordbog: supplement,'' Reykiavicae 1963. * '''KS''': ''Kormáks saga, sive Kormaki Oegmundi filii vita.'' Hafniae 1832. * '''LOI''': Hannes Finnsson; Jón Ólafsson (edd.): ''Íslands Landnámabók. Hoc est: Liber Originum Islandiae,'' Hafniae 1774. * '''LS''': Monrad; Schlegel; B. Thorlacius; Werlauff; P. E. Müller; Finn Magnusen (ed.): ''Laxdæla-Saga sive Historia de rebus gestis Laxdölensium,'' Hafniae 1826. * '''LSE''': Th. Johnsen; E. Þórðarson; E. Jónsson; J. Árnason (ed.): ''Ljóðmæli Sveinbjarnar Egilssonar,'' tom. 3, Reykiavicae 1856. {{ling|Islandice}} * '''OEU''': Jón Eiríksson (ed.): ''Observationes et emendationes ulteriores in Gunnlaugi Vermilinguis et Hrafnis poetae vitam,'' Hafniae 1786. * '''OP''': Szymon Okolski: ''Orbis Poloni Tomus II,'' Cracoviae 1641. * '''PAI''': Birgir Skúlason Thorlacius: ''Solennia academica (...) publicatur prolusionis loco anecdoton Islandicum,'' Hafniae 1820. * '''RGC''': Birgir Skúlason Thorlacius: ''Solennia academica (...) continentur res gestae Caroli vesæll dicti,'' Hafniae 1815. * '''SHI''': ''Scripta historica Islandorum,'' tom. 1–12, Hafniae 1828–1846. * '''TII''': George Steuart Mackenzie: ''Travels in the island of Iceland during the summer of the year MDCCCX,'' Edinburgi et Londinii 1811. {{ling|Anglice}} * '''UT''': Richard F. Burton: ''Ultima Thule; or: A summer in Iceland,'' tom. 2, Londinii et Edinburgi 1875. {{ling|Anglice}} * '''VS''': P. Wieselgren: ''Völo-Spa, hoc est Carmen Veledae Islandice et Latine,'' Londini Gothorum 1839. == Tabula == {| class="wikitable sortable" border="border" !nomina Islandica !pars patronymici<br />aut matronymici !forma(e) Latina(e) ex<br />fontibus proposita(e) !fontes et annotationes |- |Alexander <small>(-s)</small> ''m.'' |''Alexanders-'' |[[Alexander (nomen)|Alexander]] <small>(-dri)</small> ''m.'' | |- |Aldís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Aldísar-'' |Aldisa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI³, ÍDO: [https://web.archive.org/web/20220718163210/https://baekur.is/bok/000121942/3/288/Scripta_historica#page/n287/mode/2up/search/aldisa Aldisa (2)], SHI¹: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arius&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=aldisam -am (1)]</small> |- |Alfreð <small>(-s)</small> ''m.'' |''Alfreðs-'' |[[Alfredus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Andrés <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Andrés-<br />Andrésar-'' |[[Andreas]] <small>(-ae)</small> ''m.'' | |- |Anna <small>(Önnu)</small> ''f.'' |''Önnu-'' |[[Anna]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Ari <small>(-a)</small> ''m.'' |''Ara-'' |Arius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, CSE, HSS, AA, ESS, CJI¹, AI, LS, AR, CJE, DSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=arius&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=arius Arius (100)]</small> |- |Arnbjörn <small>(-s&#x2009;/&#x2009;-bjarnar, ''dat.: '' -birni)</small> ''m.'' |''Arnbjörns-<br />Arnbjarnar-'' |Arnbiorn <small>(-is)</small> ''m.''<br />Arnbiornus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arius&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=arnbjörnis Arnbjörnis (3)], SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnbjörni -i (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arnbjörnis&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnbjörnem -em (3)], ESS³, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnbjörne -e (12)]<br />HRN: [https://www.google.de/books/edition/Thormodi_Torfaei_Historia_rerum_Norvegic/LVdhAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=arnbiornus&pg=PA206&printsec=frontcover Arnbiornus (33)], [https://www.google.de/books/edition/Rerum_Norvegicarum_historiographi_et_in/oVgVAAAAQAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=historia+rerum+norvegicarum+arnbiorni&pg=PA173&printsec=frontcover -i (11)]</small> |- |Arngrímur <small>(-gríms)</small> ''m.'' |''Arngríms-'' |Arngrimus <small>(-i)</small> ''m.'' |vide [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=AUTHOR&titleSearchText=Arius&authorSearchText=Arngrímur+Jónsson+%28+1568-1648+%29&keywordSearchText=&searchText=Arngrímur+Jónsson+%28+1568-1648+%29 opera Arngrimi Ionae (1568-1646)] |- |Arnór <small>(-s)</small> ''m.'' |''Arnórs-'' |Arnor <small>(-is)</small> ''m.''<br />Arnorus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, AR, ESS, HEI⁵, HSS, LOI, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnoris Arnoris (51)]<br />AI, HEI⁵, HSS, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arius&authorSearchText=Arngrímur+Jónsson+%28+1568-1648+%29&keywordSearchText=&searchText=arnorus Arnorus (34)]</small> |- |Arnóra <small>(-u)</small> ''f.'' |''Arnóru-'' |Arnora <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=arnoræ Arnoræ (2)], LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=arnoram -am (3)]</small> |- |Atli <small>(-a)</small> ''m.'' |''Atla-'' |Atlius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, AR, HSS, ESS, AA, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=atlius Atlius (54)]</small> |- |Auður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Auðar-'' |Auda <small>(-ae)</small> ''f.''<br />Oeda <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, DI, LOI, HSS, AR, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Auda Auda (58)]<br />AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Œda Œda (4)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Œdæ -æ (2)],[https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Œdam -am (1)]</small> |- |Auður <small>(Auðs)</small> ''m.'' |''Auðs-'' |*Audus <small>(-i)</small> ''m.''<ref name=":0">Nomen ex analogia formatum.</ref><br />*Oedus <small>(-i)</small> ''m.''<ref name=":0" /> |<small>(forma masculina apud ''baekur.is/'' non invenitur; cf. ''Auda, Oeda'')</small> |- |Ágúst <small>(-s)</small> ''m.'' |''Ágústs-'' |[[Augustus (praenomen)|Augustus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Álfdís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Álfdísar-'' |Alfdisa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=alfdisam Alfdisam (2)]</small> |- |Árni <small>(-a)</small> ''m.'' |''Árna-'' |Arnas <small>(-ae)</small> ''m.''<br />Arnius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AA, CC, SJE, CLI, ESS, HSS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arnbjörnis&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnæ Arnæ (278)]<br />AA, AI, AR, ESS, HSS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arnbjörnis&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnius Arnius (79)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Arnbjörnis&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Arnii -i (232)]</small> |- |Ása <small>(Ásu)</small> ''f.'' |''Ásu-'' |Asa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ESS, AR, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asam Asam (7)]</small> |- |Ásbjörn <small>(-s&#x2009;/&#x2009;-bjarnar, ''dat.: '' -birni)</small> ''m.'' |''Ásbjörns-<br />Ásbjarnar-'' |Asbiorn <small>(-is)</small> ''m.''<br />Asbiornus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>CLI, LS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asbjörnis Asbjörnis (21)]<br />HSS: [https://baekur.is/search?searchType=TEXT&searchText=Asbiornus&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetFromTo= Asbiornus (11)] et HRN: [https://www.google.de/books/edition/Rerum_Norvegicarum_historiographi_et_in/oVgVAAAAQAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=historia+rerum+norvegicarum+arnbiorni&pg=PA173&printsec=frontcover -biornus (7)]</small> |- |Ásgeir <small>(-s)</small> ''m.'' |''Ásgeirs-'' |Asgeir <small>(-is)</small> ''m.''<br />Asgeirus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LS, LOI, ESS, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asgeiris Asgeiris (39)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asgeirem -em (3)]<br />CJI², HSS, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asgeirus Asgeirus (7)]</small> |- |Ásgrímur <small>(-gríms)</small> ''m.'' |''Ásgríms-'' |Asgrimus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, SHI, ESS, HSS, CJI¹, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asgrimus Asgrimus (16)]</small> |- |Áslaug <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Áslaugar-'' |Aslauga <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, LOI, CLI, ESS, AR, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=aslauga Aslauga (6)]</small> |- |Ásmundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Ásmunds-<br />Ásmundar-'' |Asmundus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AR, AI, KS, LOI, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Asmundus Asmundus (53)]</small> |- |Ásta <small>(Ástu)</small> ''f.'' |''Ástu-'' |Asta <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, AR, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Astam Astam (16)]</small> |- |Ásthildur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Ásthildar-'' |*Asthilda <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Ásta; Hildur, Þjóðhildur, Þórhildur'')</small> |- |Ástríður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Ástríðar-<br /><small>(Ástríðs-)</small>'' |[[Astrida]] <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, AR, HSS, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=A&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Astrida Astrida (107)]</small> |- |Baldvin <small>(-s)</small> ''m.'' |''Baldvins-'' |[[Balduinus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Benedikt <small>(-s)</small> ''m.'' |''Benedikts-'' |[[Benedictus (nomen)|Benedictus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Bergþór <small>(-s)</small> ''m.'' |''Bergþórs-'' |Bergthor <small>(-is)</small> ''m.''<br />Bergthorus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, AA, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=bergthoris Bergthoris (12)]<br />AI, CJI¹, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=bergthorus Bergthorus (3)]</small> |- |Bergþóra <small>(-u)</small> ''f.'' |''Bergþóru-'' |Bergthora <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LS, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Bergthora Bergthora]</small> |- |Birna <small>(Birnu)</small> ''f.'' |''Birnu-'' |Birna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=birnæ Birnæ (2)]</small> |- |Bjarki <small>(-a)</small> ''m.'' |''Bjarka-'' |Biarkius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=oegmundus&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biarkio Biarkio (1)]</small> |- |Bjarni <small>(-a)</small> ''m.'' |''Bjarna-'' |Biarnius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>HSS, LOI, HEI, AI, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biarnius Biarnius (33)]</small> |- |Björg <small>(Bjargar)</small> ''f.'' |''Bjargar-'' |Biarga <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>CC: [https://baekur.is/search?searchText=Biarga&searchType=TEXT&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&facetBook=000117732&bookfacet_submit=submit_query Biarga (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Biargæ Biargæ (1)]</small> |- |Björk <small>(Bjarkar)</small> ''f.'' |''Bjarkar-'' |*Biarka <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /><br>*Biorka <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Björg, Ingibjörg,'' ALS: 'Biarka' [https://www.google.de/books/edition/Linguarum_veterum_septentrionalium_thesa/x-FVAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=biarka+filia&pg=PA311&printsec=frontcover p. 311)]</small> |- |Björn <small>(-s&#x2009;/&#x2009;Bjarnar, ''dat.:'' Birni)</small> ''m.'' |''Björns-<br />Bjarnar-'' |Biorn <small>(-is)</small> ''m.''<br />Biornus <small>(-i)</small> ''m.''<br />[[Berno|Biorno]] <small>(-nis)</small> ''m.'' |<small>SHI, ESS, AR, AA, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=björnis Björnis (126)], LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biörnis Biörnis (40)], LOI, UT: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biornis Biornis (3)]<br />HSS, HEI, GHM, DI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biornus Biornus (40)], AI, CJE, AR, AA, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=björnus Björnus (16)]<br />HSS, CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=biörnus Biörnus (21)]; AI, AA, CLI, ÍDO: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=björnonis Björnonis (22)]</small> |- |Björt <small>(Bjartar)</small> ''f.'' |''Bjartar-'' |*Biarta <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /><br>*Biorta <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Björg, Ingibjörg'')</small> |- |Bragi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Braga-'' |Bragius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>ESS, AR, HSS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=bragius Bragius (45)]</small> |- |Böðvar <small>(-s)</small> ''m.'' |''Böðvars-'' |Bodvarus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Bodvar <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Bodvarus Bodvarus (5)], HSS, HEI⁵: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Bodvaro -o (4)], HEI⁵: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Bodvarum -um (1)]<br />SHI, ESS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Bodvaris Bodvaris (6)]</small> |- |Daði <small>(-a)</small> ''m.'' |''Daða-'' |Dadius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>CJI¹, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=dadius Dadius (2)]</small> |- |Dagný <small>(-jar)</small> ''f.'' |''Dagnýjar-'' |Dagnya <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=dagnya Dagnya (2)]</small> |- |Dalía <small>(-u)</small> ''f.'' |''Dalíu-'' |Dalia <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Daníel <small>(-s)</small> ''m.'' |''Daníel-'' |[[Daniel (praenomen)|Daniel]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Davíð <small>(-s)</small> ''m.'' |''Davíðs-'' |[[David]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Egill <small>(Egils, ''dat.:'' Agli)</small> ''m.'' |''Egills-'' |Egillus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Egill <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>AI, HSS, CA, PAI, LS, HEI, AR, CC, CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=egillus Egillus (45)]<br />LOI, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=egillis Egillis (2)]</small> |- |Einar <small>(-s)</small> ''m.'' |''Einars-'' |Einar <small>(-is)</small> ''m.''<br />Einarus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=einar&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=einar Einar (334)], ESS, LOI, AI, CC, AR, LSE, CJI¹, CSE, LS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=einaris -is (149)]<br />HSS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=einar&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=einarus Einarus (157)]</small> |- |Eiríkur <small>(-ríks)</small> ''m.'' |''Eiríks-'' |Eirikus <small>(-i)</small> ''m.''<br />[[Ericus]] <small>(-i)</small> ''m.''<br />Eiricus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Erikus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AA, AR, ESS, LOI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=eirikus Eirikus (531)]<br />AI, HSS, ESS, DI, CSE, CJE, SHI, AA, AR, LOI, CJI¹: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ericus Ericus (192)]<br />HSS, SHI, DI, LOI, AR, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=eiricus Eiricus (22)] <br />SHI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=erikus Erikus (18)]</small> |- |Elías <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Elíasar-'' |[[Elias]] <small>(-ae)</small> ''m.'' | |- |Emil <small>(-s)</small> ''m.'' |''Emils-'' |[[Aemilius]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Elín <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Elínar-'' |Elina <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, HEI, AR, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=einar&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=elina Elina (6)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=einar&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=elinæ -æ (2)], AR, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=einar&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=elinam -am]</small> |- |Erla <small>(-u)</small> ''f.'' |''Erlu-'' |*Erla <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Ásta, Gróa, Sara, Þóra'' cet.)</small> |- |Erlendur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Erlends-<br />Erlendar-'' |Erlendus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AR, DI, AI, LOI, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=erlendus Erlendus (70)]</small> |- |Erlingur <small>(-lings)</small> ''m.'' |''Erlings-'' |Erlingus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AR, AI, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Erlingus (399)]</small> |- |Eygló <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Eyglóar-'' |Eygloa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=eygloa 'eygloa' (3)] (nomen recens)</small> |- |Eyvindur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Eyvinds-<br />Eyvindar-'' |Eyvindus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, ESS, LOI, AR, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=eyvindus Eyvindus (158)]</small> |- |Finnbogi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Finnboga-'' |Finnbogius <small>(-i)</small> ''m.''<br />Fimbogius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AR, AA, HSS, LOI, ESS, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=finnbogius Finnbogius (15)], LS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=fimbogii Fimbogii (2)]</small> |- |Finnur <small>(Finns)</small> ''m.'' |''Finns-'' |[[Finnus (nomen)|Finnus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AA, ESS, AR, AI, HEI, LOI, DI, CC, PAI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=finnus Finnus (241)]</small> |- |Flóki <small>(-a)</small> ''m.'' |''Flóka-'' |Flokius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Edda+Snorra+Sturlusonar+eða+Gylfaginníng%2C+Skáldskaparmál+og+Háttatal&authorSearchText=Schøning%2C+Gerhard+%28+1777-1826+%29&keywordSearchText=&searchText=Flokius Flokius (19)]</small> |- |Freydís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Freydísar-'' |Freydisa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>AA, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=freydisa Freydisa (15)]</small> |- |Friðrik <small>(-s)</small> ''m.'' |''Friðriks-'' |[[Fridericus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Gamalíel <small>(-s)</small> ''m.'' |''Gamalíels-'' |Gamaliel <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Geir <small>(-s)</small> ''m.'' |''Geirs-'' |Geir <small>(-is)</small> ''m.''<br />Geirus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>LOI, ESS, SHI, AR, AA, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=geiris Geiris (22)]<br />AI, HEI, AR, KS, CJE, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=geirus Geirus (8)]</small> |- |Gissur (Gizur) <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Gissurar-''<br />''Gissurs-'' |Gissurus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Gissur <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>AI, HSS, CJE, LS, CJI¹, TII, DI, CJI²: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gissurus Gissurus (56)]<br />ESS, SHI, AR, AI, AA, LOI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gissuris Gissuris (26)]</small> |- |Gísli <small>(-a)</small> ''m.'' |''Gísla-'' |Gislius <small>(-i)</small> ''m.''<br />Gislaus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HEI, AI, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gislius Gislius (31)]<br />[https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gislaus Gislaus (10)]</small> |- |Grímur <small>(Gríms)</small> ''m.'' |''Gríms-'' |Grimus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, AI, AR, HSS, LS, ESS, RGC, AA, CJI¹: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=grimus Grimus (104)]</small> |- |Gróa <small>(Gróu)</small> ''f.'' |''Gróu-'' |Groa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LOI, LS, SHI, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=groam Groam (12)], ESS, SHI, CLI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=groæ Groæ (9)]</small> |- |Guðbrandur <small>(-brands)</small> ''m.'' |''Guðbrands-'' |[[Gudbrandus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, ESS, HEI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gudbrandus Gudbrandus (41)]</small> |- |Guðjón <small>(-s)</small> ''m.'' |''Guðjóns-'' |*Gudionas <small>(-ae)</small> ''m.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens ex ''Guð-'' + ''Jón'' compositum), cf. ''Jón''</small> |- |Guðlaugur <small>(-laugs)</small> ''m.'' |''Guðlaugs-'' |Gudlaugus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LS, HEI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gudlaugus Gudlaugus (12)]</small> |- |Guðmundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Guðmunds-<br />Guðmundar-'' |Gudmundus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, SHI, LS, HSS, AR, DI, CJI¹, KS, ESS, AA, LOI, CC: [https://baekur.is/search?searchText=gudmundus&searchType=TEXT&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&facetBook=000224141&bookfacet_submit=submit_query Gudmundus (114)]</small> |- |Guðni <small>(-a)</small> ''m.'' |''Guðna-'' |Gudnius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>GHM: [https://baekur.is/bok/000145479/1/604/Gronlands_historiske#page/n603/mode/2up/search/gudnius Gudnius (1)]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small> |- |Guðný <small>(-jar)</small> ''f.'' |''Guðnýjar-'' |Gudnya <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, ESS, AR, AI, LS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gudnya Gudnya (8)]</small> |- |Guðríður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Guðríðar-<br /><small>(Guðríðs-)</small>'' |Gudrida <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>AA, HSS, SHI, LOI, LS, AI, HEI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gudrida Gudrida (53)]</small> |- |Guðrún <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Guðrúns-<br />Guðrúnar-'' |Gudruna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LS, SHI, AR, ESS, HSS, LOI, HEI, AI, AA, CJI¹: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gudruna Gudruna (133)]</small> |- |Gunnar <small>(-s)</small> ''m.'' |''Gunnars-'' |Gunnar <small>(-is)</small> ''m.''<br />[[Gunnarus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AR, ESS, LOI, CC, CJI¹, LS, HSS, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnaris Gunnaris (45)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnarem -em (37)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnare -e (31)]<br />HSS, LS, AI, KS, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnarus Gunnarus (34)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnaro -o (23)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnarum -um (16)]</small> |- |Gunnbjörn <small>(-s, -bjarnar, ''dat.: '' -birni)</small> ''m.'' |''Gunnbjörns-<br />Gunnbjarnar-'' |Gunnbiorn <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>AA, ESS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnbjörnis Gunnbjörnis (7)]</small> |- |Gunnlaugur <small>(-laugs)</small> ''m.'' |''Gunnlaugs-'' |Gunnlaugus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, ESS, ECG, CSE, AR, AA, LS, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnlaugus Gunnlaugus (22)]</small> |- |Gunnsteinn <small>(-steins)</small> ''m.'' |''Gunnsteins-'' |Gunnstein <small>(-is)</small> ''m.''<br />Gunnsteinus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnsteinis Gunnsteinis (2)], AR, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnsteinem -em (3)]<br />AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnsteinus Gunnsteinus (1)],SHI, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gunnsteinum -um (3)]</small> |- |Gylfi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Gylfa-'' |Gylfius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=gylfii Gylfii (1)]</small> |- |Hákon <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Hákonar''- |[[Hacon]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Halldór <small>(-s)</small> ''m.'' |''Halldórs-'' |Halldorus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Halldor <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>HSS, AI, DI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=halldorus Halldorus (15)]<br />ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=halldoris Halldoris (7)]</small> |- |Halldóra <small>(-u)</small> ''f.'' |''Halldóru-'' |Halldora <small>(-ae)</small> ''m.'' |<small>ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=halldoræ Halldoræ (2)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=halldoram -am (1)]</small> |- |Hallgrímur <small>(-gríms)</small> ''m.'' |''Hallgríms-'' |Hallgrimus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AR, LOI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hallgrimus Hallgrimus (4)]</small> |- |Hanna <small>(Hönnu)</small> ''f.'' |''Hönnu-'' |*Hanna <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /><ref name=":1">Praestat hac ipsa forma uti quam forma respondente "Iohann-" cet.</ref> | |- |Hannes <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Hannes-<br />Hannesar-'' |*Hannes <small>(Hannis)</small> ''m.''<ref name=":0" /><ref name=":1" /> | |- |Hannibal <small>(-s)</small> ''m.'' |''Hannibals-'' |[[Hannibal (nomen)|Hannibal]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Haukur <small>(Hauks)</small> ''m.'' |''Hauks-'' |Haukus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AR, AI, LOI, HSS, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=haukus Haukus (27)]<br />CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=haucus Haucus (1)]</small> |- |Helena <small>(-u)</small> ''f.'' |''Helenu-'' |[[Helena (praenomen)|Helena]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Helga <small>(-u)</small> ''f.'' |''Helgu-'' |[[Helga]] <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>HSS, SHI, DI, LOI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgæ Helgæ (10)], LOI, SHI, HSS, KS, ECG, AR, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgam -am (25)]</small> |- |Helgi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Helga-'' |[[Helgus (praenomen)|Helgius]] <small>(-i)</small> ''m.''<br />Helgo <small>(-nis)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, LS, HSS, AR, AA, CA, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgius Helgius (140)]<br />AI, CJE, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgonis Helgonis (12)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgonem -em (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=helgone -e (2)]</small> |- |Hermann <small>(-s)</small> ''m.'' |''Hermanns-'' |[[Hermannus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>DI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hermannus Hermannus (12)]</small> |- |Hildur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Hildar-'' |[[Hilda (praenomen)|Hilda]] <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, AR, HSS, ESS, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hildæ Hildæ (19)], AR, LOI, ESS, SHI, AI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hildam Hildam (20)] </small> |- |Hrafn <small>(-s)</small> ''m.'' |''Hrafns-'' |Hrafn <small>(-is)</small> ''m.''<br />Hrafnus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>ESS, OEU, ÆJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hrafnis Hrafnis (7)]<br />ESS, AI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hrafnus Hrafnus (3)]</small> |- |Högni <small>(-a)</small> ''m.'' |''Högna-'' |Hognius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AR, LOI, ESS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=högnius Högnius (18)], SHI, HSS, HEI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hognius Hognius (7)]</small> |- |Hörður <small>(Harðar, ''dat.:'' Herði)</small> ''m.'' |''Harðar-'' |Hordus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=hordi Hordi (12)]</small> |- |Illugi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Illuga-'' |Illugius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>LOI, SHI, ESS, AR, AA, ECG: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=illugius Illugius (21)]</small> |- |Indriði <small>(-a)</small> ''m.'' |''Indriða-'' |Indridius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=indridius Indridius (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=indridio -o (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=indridium -um (1)], SHI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=indridii -i (2)]</small> |- |Ingi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Inga-'' |Ingius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AR, ESS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingius Ingius (242)]</small> |- |Ingibjörg <small>(-bjargar)</small> ''f.'' |''Ingibjargar-'' |Ingibiarga <small>(-ae)</small> ''f.''<br />Ingibiorga <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small> SHI, AR, HEI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibiarga Ingibiarga (7)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibiargæ -æ (6)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibiargam -am (2)]<br />HSS, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibiörga Ingibiörga (5)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibiorga -biorga (3)], AR, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ingibjörga -björga (2)]</small> |- |Ísleifur <small>(-leifs)</small> ''m.'' |''Ísleifs-'' |Isleifus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Isleivus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, CJE, HEI, HSS, SHI, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=isleifus Isleifus (11)]<br />SHI, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=isleivus Isleivus (4)]</small> |- |Jakob <small>(-s)</small> ''m.'' |''Jakobs-'' |[[Iacobus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Jóhann <small>(-s)</small> ''m.'' |''Jóhanns-'' |[[Iohannes]] <small>(-hannis)</small> ''m.'' | |- |Jóhanna <small>(-hönnu)</small> ''f.'' |''Jóhönnu-'' |[[Iohanna]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Jóhannes <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Jóhannes-<br />Jóhannesar-'' |[[Ioannes (nomen)|Iohannes]] <small>(-hannis)</small> ''m.'' | |- |Jón <small>(-s)</small> ''m.'' |''Jóns-'' |[[Ionas (nomen)|Ionas]] <small>(-ae)</small> ''m.''<ref>Olim etiam "Iohannes", sed iam sunt nomina ''Jóhann'' et ''Jóhannes'', quam ob rem forma ''Ionas'' pro ''Jón'' varietatis causa minime aspernanda est.</ref> | |- |Jónas <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Jónas-''<br>''Jónasar-'' |[[Ionas (nomen)|Ionas]] <small>(-ae)</small> ''m.'' | |- |Júlíus <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Júlíus-''<br />''Júlíusar-'' |[[Iulius (nomen)|Iulius]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Karlsefni <small>(-s)</small> ''n.'' <small>('Viri Materies')</small> | |Karlsefnius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AA, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=karlsefnius Karlsefnius (46)]</small> |- |Katrín <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Katríns-''<br />''Katrínar-'' |[[Catharina]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Ketill <small>(-tils, ''dat.:'' Katli)</small> ''m.'' |''Ketils-'' |Ketillus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Ketill <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>AI, HSS, LS, CJE, DI, CA, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ketillus Ketillus (42)]<br />LOI, DI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ketillis Ketillis (22)]</small> |- |Kolbrún <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Kolbrúns-<br />Kolbrúnar-'' |Kolbruna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ESS³: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=kolbrunam Kolbrunam (1)]</small> |- |Kristín <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Kristínar-'' |[[Christina]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Kristinn <small>(Kristins)</small> ''m.'' |''Kristins-'' |Christinus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>OP: [https://www.google.de/books/edition/Orbis_Polonus/eKBMAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=christinus+christini&pg=PA142&printsec=frontcover Christinus (2)], [https://www.google.de/books/edition/Orbis_Polonus/eKBMAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=christinus+christini&pg=PA142&printsec=frontcover -i (2)]; CRM: [https://www.google.de/books/edition/Chronica_regum_Manniae_et_insularum/BOM9AAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=christinus&pg=PA140&printsec=frontcover Christinus]</small> |- |Kristján <small>(-s)</small> ''m.'' |''Kristjáns-'' |[[Christianus (nomen)|Christianus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Leifur <small>(Leifs)</small> ''m.'' |''Leifs-'' |Leivus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Leifus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AA, SHI, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=leivus Leivus (69)]<br />HSS, SHI, CA, LOI, AA, ESS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=leifus Leifus (47)]</small> |- |Lilja <small>(Lilju)</small> ''f.'' |''Lilju-'' |Lilia <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Magnús <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Magnús-<br />Magnúsar-'' |[[Magnus (nomen)|Magnus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Margrét <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Margréts-<br />Margrétar-'' |[[Margarita (nomen)|Margaretha]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |María <small>(-u)</small> ''f.'' |''Maríu-'' |[[Maria]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Mikjáll <small>(Mikjáls)</small> ''m.''<br />Mikael <small>(-s)</small> ''m.'' |''Mikjáls-''<br />''Mikaels-'' |[[Michael]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Oddur <small>(Odds)</small> ''m.'' |''Odds-'' |Oddus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AR, AI, HSS, LOI, KS, CA, ESS, CSE, LA, SS, CC, CJI¹, HEI, ECG, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=oddus Oddus (148)]</small> |- |Ólafur <small>(Ólafs)</small> ''m.'' |''Ólafs-'' |[[Olavus]] <small>(-i)</small> ''m.''<br />Olaus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AR, LS, ESS, HSS, AI, AA, CSE, KS, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=olavus Olavus (1,318)]<br />HSS, AI, CJI², HEI, DI: [https://baekur.is/search?facetBook=000090399&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=olaus Olaus (419)]</small> |- |Ólöf <small>(Ólafar)</small> ''f.'' |''Ólafar-'' |Olava <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, AR, DI, HEI: [https://baekur.is/search?searchType=TEXT&searchText=olava&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetFromTo= Olava (27)]</small> |- |Óttar (Óttarr) <small>(Óttars)</small> ''m.'' |''Óttars-'' |Ottar <small>(-is)</small> ''m.''<br />Ottarus <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>SHI, ESS, LOI, DSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ottaris Ottaris (55)]<br />HSS, LS, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ottarus Ottarus (37)]</small> |- |Páll <small>(Páls)</small> ''m.'' |''Páls-'' |[[Paulus (nomen)|Paulus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Pétur <small>(-s)</small> ''m.'' |''Péturs-'' |[[Petrus (nomen)|Petrus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Ragnfríður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Ragnfríðar-'' |Ragnfrida <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ragnfrida Ragnfrida (2)]</small> |- |Ragnheiður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Ragnheiðar-'' |Ragnheida <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, HEI⁵: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Ragnheida Ragnheida (2)]</small> |- |Salómon <small>(-s)</small> ''m.'' |''Salómons-'' |[[Salomon (nomen)|Salomon]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Sara <small>(Söru)</small> ''f.'' |''Söru-'' |[[Sara (praenomen)|Sara]] <small>(-ae)</small> ''f.'' | |- |Sigfríður <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Sigfríðs-<br />Sigfríðar-'' |[[Siegfriedus|Sigfridus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigfridus Sigfridus (3)]</small> |- |Sigfús <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Sigfús-<br />Sigfúsar-'' |Sigfusus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Sigfus <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>AI, HEI⁵: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigfusus Sigfusus (2)]<br />SHI: [https://baekur.is/bok/000121942/10/436/Scripta_historica#page/n435/mode/2up/search/sigfusis Sigfusis (1)]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small> |- |Sigmundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Sigmunds-<br />Sigmundar-'' |[[Sigismundus|Sigmundus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AI, LOI, AR, CA, HSS, DI, CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigmundus Sigmundus (79)]</small> |- |Sigurbjörn <small>(-s&#x2009;/&#x2009;-bjarnar, ''dat.: '' -birni)</small> ''m.'' |''Sigurbjörns-<br />Sigurbjarnar-'' |*Sigurbiorn <small>(-is)</small> ''m.''<ref name=":0" /><br />*Sigurbiornus <small>(-i)</small> ''m.''<ref name=":0" /> <nowiki>*</nowiki>Sigurbiorno <small>(-nis)</small> ''m.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Arnbjörn, Ásbjörn, Gunnbjörn, Sveinbjörn'')</small> |- |Sigurður <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Sigurðs-<br />Sigurðar-'' |Sigurdus <small>(-i)</small> ''m'' |<small>SHI, HSS, AR, AI, ESS, CA, LOI, DI, KS, CJE, HEI, AA, CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigurdus Sigurdus]</small> |- |Sigríður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Sigríðs-<br />Sigríðar-'' |[[Sigrida]] <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, HSS, AR, HEI, AI, LOI, LS, DI, AA, CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigrida Sigrida (129)]</small> |- |Sigrún <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Sigrúns-<br />Sigrúnar-'' |Sigruna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ERA: [https://baekur.is/bok/000098121/3/706/Edda_Saemundar_hins#page/n705/mode/2up p. 689–92]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small> |- |Sigvarður <small>(-varðar, -varðs)</small> ''m.'' |''Sigvarðs-<br />Sigvarðar-'' |Sigvardus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AI, DI, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sigvardus Sigvardus (12)]</small> |- |Símon <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Símons-<br />Símonar-'' |[[Simon]] <small>(-is)</small> ''m.'' | |- |Skarphéðinn <small>(-héðins)</small> ''m.'' |''Skarphéðins-'' |Skarphedin <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=skarphedinem Skarphedinem (1)]</small> |- |Skúli <small>(-a)</small> ''m.'' |''Skúla-'' |Skulius <small>(-i)</small> ''m.''<br>Sculius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, ESS, AR, AI, HEI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=skulius Skulius (231)]<br>HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sculius Sculius (6)]</small> |- |Snorri <small>(-a)</small> ''m.'' |''Snorra-'' |Snorro <small>(-nis)</small> ''m.''<br />Snorrius <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>HSS, AI, ESS, LS, DSS, CSA, DI, CJI²: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=snorro Snorro (208)]<br />HSS, ESS, SHI, AA, LOI, AR, AI, LS, CLI, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=snorrius Snorrius (180)]</small> |- |Sólrún <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Sólrúnar-'' |*Solruna <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Guðrún, Sigrún'')</small> |- |Stefán <small>(-s)</small> ''m.'' |''Stefáns-'' |[[Stephanus]] <small>(-i)</small> ''m.'' | |- |Steingrímur <small>(-gríms)</small> ''m.'' |''Steingríms-'' |Steingrimus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, LOI, AI, HEI, GHM, HSS, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=steingrimus (17)]</small> |- |Steinunn <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Steinunnar-'' |Steinunna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>BJH, ESS, LOI, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=steinunna Steinunna (5)]</small> |- |Steinþór <small>(-s)</small> ''m.'' |''Steinþórs-'' |Steinthor <small>(-is)</small> ''m.''<br />Steinthorus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>ESS, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=steinthoris Steinthoris (8)]<br />AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=steinthorus Steinthorus (1)], LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=steinthoro -o (1)]</small> |- |Sturla <small>(-u)</small> ''m.'' |''Sturlu-'' |Sturla <small>(-ae)</small> ''m.'' |<small>HSS, CJI², ESS, SHI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sturlam Sturlam (46)]</small> |- |Svandís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Svandísar-'' |*Svandisa <small>(-ae)</small> ''f.''<ref name=":0" /> |<small>(nomen recens, cf. ''Aldís, Álfdís, Freydís, Vigdís, Þórdís'')</small> |- |Svavar <small>(-s)</small> ''m.'' |''Svavars-'' |Svavar <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=svavaris Svavaris (3)]</small> |- |Sveinn <small>(Sveins)</small> ''m.'' |''Sveins-'' |Svein <small>(-is)</small> ''m.''<br />Sveinus <small>(-i)</small> ''m.''<br />[[Sveno]] <small>(-nis)</small> ''m.'' |<small>SHI, AR, ESS, ECG, AA, CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinis Sveinis (201)]<br />HSS, HEI, AR, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinus Sveinus (107)]<br />HSS, AI, CSE, PAI, AA, ESS, RGC, CC, SHI, DI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=svenonis Svenonis (48⁷⁹)]</small> |- |Sveinbjörn <small>(-s&#x2009;/&#x2009;-bjarnar, ''dat.: '' -birni)</small> ''m.'' |''Sveinbjörns-<br />Sveinbjarnar-'' |Sveinbiorn <small>(-is)</small> ''m.''<br />Sveinbiornus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Sveinbiorno <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>DI, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinbiorn Sveinbiorn (15)], SHI, ESS, LSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinbjörnis -björnis (13)], LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinbiörnis -biörnis (2)]<br />HEI⁵: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinbiornus Sveinbiornus (1)]<br />HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sveinbiornonis Sveinbiornonis (1)]</small> |- |Sverrir <small>(Sverris)</small> ''m.'' |''Sverris-'' |Sverrerus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Sverrer <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>HSS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sverrerus Sverrerus (205)], HSS, AI, CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sverrerum -um (75)]<br />SHI, ESS, CLI, AR, AA, CC, AI, LOI, DSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sverreris Sverreris (188)], SHI, ESS, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sverrerem -em (89)]</small> |- |Sæmundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Sæmunds-''<br>''Sæmundar-'' |Saemundus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, ESS, HEI, CJI¹, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=sæmundus Sæmundus (31)]<br />DSE, AI, DSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=saemundus Saemundus (18)]</small> |- |Tryggvi <small>(-a)</small> ''m.'' |''Tryggva-'' |Tryggvius <small>(-i)</small> ''m.''<br />Tryggo <small>(-nis)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AR, CSE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=tryggvius Tryggvius (50)]<br />AI, SHI, CJI²: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=tryggonis Tryggonis (6)]</small> |- |Unnur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Unnar-'' |Unna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>BNS: [https://baekur.is/bok/000289128/0/40/Nialssaga#page/n39/mode/2up p. 1 eqs.]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small> |- |Valgerður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Valgerðar-'' |Valgerda <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, LOI, AA, AI, HSS, LS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=valgerda Valgerda (20)]</small> |- |Vigdís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Vigdísar-'' |Vigdisa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LS, SHI, AR: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=vigdisa Vigdisa (14)]</small> |- |Vilgerður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Vilgerðar-'' |Vilgerda <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LOI: [https://www.google.de/books/edition/Islands_landnámabók/gKcKAAAAYAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=vilgerdæ&pg=PA7&printsec=frontcoverhttps://www.google.de/books/edition/Islands_landnámabók/gKcKAAAAYAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=vilgerdæ&pg=PA7&printsec=frontcover Vilgerdæ (3)]</small> |- |Víglundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Víglunds-''<br />''Víglundar-'' |Viglundus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>DHA: [https://www.google.de/books/edition/Disquisitiones_Duae_Historico_Antiquaria/XwpaAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=viglundus&pg=PA104&printsec=frontcover Viglundus (1), -i (1)]</small> |- |Þjóðhildur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þjóðhildar-'' |Thiodhilda <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thiodhildam Thiodhildam (2)]</small> |- |Þorbjörg <small>(-bjargar)</small> ''f.'' |''Þorbjarar-'' |Thorbiarga <small>(-ae)</small> ''f.''<br />Thorbiorga <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>VS, HEI⁵, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbiarga Thorbiarga (3)], VS, ESS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbiargam -am (3)], VS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbiargæ -æ (1)]<br />HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbiorga Thorbiorga (3)], AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbjörga -björga (1)], AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorbjörgam -björgam (1)]</small> |- |Þorfinnur <small>(-finns)</small> ''m.'' |''Þorfinns-'' |Thorfinnus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AA, ESS, LOI, AI, AR, LS, ECG: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorfinnus Thorfinnus (99)]</small> |- |Þorgerður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þorgerðar-'' |Thorgerda <small>(-ae)</small>''f.'' |<small>LS, SHI, LOI, AA, ESS, DI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorgerda Thorgerda (52)]</small> |- |Þorgils <small>(-gils)</small> ''m.'' |''Þorgils-'' |Thorgils <small>(-is)</small>''m.''<br />Thorgilsus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AA, ESS, AR, KS, GHM, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Thorgilsis Thorgilsis (50)]<br />LS, AI, HSS, SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=Thorgilsus Thorgilsus (39)]</small> |- |Þorkell <small>(-kels; ''dat.:'' -katli, -keli)</small> ''m.'' |''Þorkels-'' |Thorkellus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>LS, HSS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorkellus Thorkellus (36)]; DI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Magni&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorchillus ''Thorchillus'' (2)]</small> |- |Þorlákur <small>(-láks)</small> ''m.'' |''Þorláks-'' |Thorlacus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Thorlakus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AI, CJE, DI, LOI, HSS, CJI¹, ESS, AR, AA, KS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorlacus Thorlacus (42)]<br />SHI, LOI, AA, HEI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorlakus Thorlakus (12)] </small> |- |Þorleifur <small>(-leifs)</small> ''m.'' |''Þorleifs-'' |Thorleifus <small>(-i)</small> ''m.''<br />Thorleivus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>HSS, AI, LOI, SHI, KS, ESS, CJI¹, HEI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorleifus Thorleifus (51)]<br />SHI, ESS, AR, AA, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorleivus Thorleivus (47)]</small> |- |Þorsteinn <small>(-steins)</small> ''m.'' |''Þorsteins-'' |Thorstein <small>(-is)</small> ''m.''<br />[[Thorsteinus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AA, ESS, AR, CC, CLI, KS, LS: [https://baekur.is/search?searchText=thorstein&searchType=TEXT&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&facetBook=000012689&bookfacet_submit=submit_query&page=3 Thorstein (134)], [https://baekur.is/search?searchType=TEXT&searchText=thorsteinis&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetFromTo= -is (99)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorsteinem -em (44)]<br />AI, LS, HSS, HEI, CJE, CC: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorsteinus Thorsteinus (77)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorsteino -o (27)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorsteinum -um (18)]</small> |- |Þorvaldur <small>(-valds)</small> ''m.'' |''Þorvaldur-'' |[[Thorvaldus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, AA, KS, HSS, LS, ESS, LOI, AI, AR, HEI, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorvaldus Thorvaldus (123)]</small> |- |Þór <small>(-s)</small> ''m.'' |''Þórs-'' |Thor <small>(-is)</small> ''m.''<br />[[Thorus (nomen)|Thorus]] <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>ESS, SHI, HSS, AR, AA, DI, LOI, LS, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thoris Thoris (92)]<br />DI, HSS, SHI, AI, CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorus Thorus (15)]</small> |- |Þóra <small>(Þóru)</small> ''f.'' |''Þóru-'' |Thora <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, HSS, LOI, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thora Thora (90)]</small> |- |Þórarinn <small>(-ins)</small> ''m.'' |''Þórarins-'' |Thorarinus <small>(-i)</small> ''m.''<br /> Thorarin <small>(-is)</small> ''m.'' |<small>HSS, LS, AI, KS, HEI, CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorarinus Thorarinus (42)]<br />LOI, SHI, ESS, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorarinis Thorarinis (38)]</small> |- |Þórdís <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þórdísar-'' |Thordisa <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>ESS, SHI, HSS, AR, AA, DI, LOI, LS, CLI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thordisa Thordisa (31)]</small> |- |Þórður <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Þórðar-'' |Thordus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, AI, LOI, ESS, LS, KS, AR, AA, CA, CJE: [https://baekur.is/search?searchType=TEXT&searchText=thordus&longSnippets=&beyging=&facetAuthor=&facetFromTo= Thordus (318)]</small> |- |Þórgunna <small>(-u)</small> ''f.''<br />Þórgunnur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þórgunnu-<br />Þórgunnar-'' |Thorgunna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>SHI, GHM, AA, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorgunna Thorgunna (16)]</small> |- |Þórhallur <small>(-halls)</small> ''m.'' |''Þórhalls-'' |Thorhallus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>AA, SHI, LOI, LS, CA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorhallus Thorhallus (30)]</small> |- |Þórhildur <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þórhildar-'' |Thorhilda <small>(-ae)</small> ''f.''<br />Thorhildis <small>(-is)</small> ''f.'' |<small>SHI, AA, LS, LOI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorhilda Thorhilda (8)], AA, LOI, SHI, ESS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorhildam -am (10)], SHI, AA: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorhildæ -æ (2)]<br />HVA: [https://www.google.de/books/edition/Historia_Vinlandiae_antiquae/TdlTAAAAcAAJ?hl=de&gbpv=1&dq=Thorhildis&pg=PA32&printsec=frontcover Thorhildis (2), -hildem (2)]</small> |- |Þórólfur <small>(-ólfs)</small> ''m.'' |''Þórólfs-'' |Thorolfus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>LOI, LS, SHI, ESS, HSS, KS, AI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorolfus Thorolfus (59)]</small> |- |Þórunna <small>(-u)</small> ''f.'' |''Þórunnu-<br />Þórgunnar-'' |Thorunna <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>LOI, AA, SHI, LS, HEI, ESS, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thorunna Thorunna (24)]</small> |- |Þuríður <small>(-ar)</small> ''f.'' |''Þuríðar-'' |Thurida <small>(-ae)</small> ''f.'' |<small>AA, LOI, SHI, LS, AI, HSS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=thora&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=thurida Thurida (59)]</small> |- |Ögmundur <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Ögmunds-''<br />''Ögmundar-'' |Ogmundus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI, HSS, DI, AI, KS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ogmundus Ogmundus (55)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=Laxdæla+saga&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ögmundus Ög- (53)], KS: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=oegmundus&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=oegmundi Œg-/Oeg- (5)]</small> |- |Össur (Özur) <small>(-ar)</small> ''m.'' |''Össurs-''<br />''Össurar-'' |Ossur <small>(-is)</small> ''m.''<br />Ossurus <small>(-i)</small> ''m.'' |<small>SHI: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ossuris Ossuris (2)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ossurem -em (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=ozuris Ozuris (4)]<br />CJE: [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=össurus Össurus (1)], [https://baekur.is/search?facetBook=&facetAuthor=&facetVolume=&facetFromTo=&searchType=TEXT&titleSearchText=de+egillo&authorSearchText=&keywordSearchText=&searchText=össuro -o (1)]</small> |} == De multiplicibus formis Latinis == Ut ex tabella apparet, sunt interdum duae vel tres formae Latinae pro unico nomine Islandico, e.g. ''Björn, Sveinn, Þorsteinn'' et alia. Cum vero Islandi, qui nunc sunt, nomina sua non iam in Latinum convertere soleant, in convertendo fortasse potius ea forma, quae plus ad formam Islandicam accedit, adhibenda erit similitudinis causa. In hoc faciendo tertia declinatio Latina perutilis est, quia non solum nominativum Islandicum non magnopere distorquet, verum etiam genetivo et praesertim dativo Islandico optime satis facit. Confer formas horum nominum: {| class="wikitable" !casus !nomen<br>Islandicum !forma Latina<br>(3^a decl.) !nomen<br>Islandicum !forma Latina<br>(3^a decl.) !nomen<br>Islandicum !forma Latina<br>(3^a decl.) |- |'''nominativus''' |''Björn'' |Biorn |''Sveinn'' |Svein |''Þorsteinn'' |Thorstein |- |'''genetivus''' |''Björn'''s''''', <small>''Bjarnar''</small> |Biorn'''is''' |''Svein'''s''''' |Svein'''is''' |''Þorstein'''s''''' |Thorstein'''is''' |- |'''dativus''' |''Birn'''i''''' |Biorn'''i''' |''Svein'''i''''' |Svein'''i''' |''Þorstein'''i''''' |Thorstein'''i''' |- |'''accusativus''' |''Björn'' |Biornem |''Svein'' |Sveinem |''Þorstein'' |Thorsteinem |- |'''ablativus''' | |<small>(a)</small> Biorne | |<small>(a)</small> Sveine | |<small>(a)</small> Thorsteine |} Haec est suasio tantum, non praeceptum. Licet etiam aliis formis uti (vide supra), id quod cum usu, qui in fontibus observari potest, bellissime congruat, praesertim cum ipsi Islandi praeteritis saeculis Latine scribentes quandam formarum varietatem amavisse videantur et tum una, tum altera forma (vel etiam declinatione) usi sint. == De patronymicis et matronymicis Latine reddendis == Patronymica et matronymica Islandica perfacile in Latinum converti possunt. Ecce modus convertendi tralaticius: * mulieres: '''praenomen''' (vel praenomina) + '''nomen patris''' aut '''matris''' (in genetivo) + '''filia''' * viri: '''praenomen''' (vel praenomina) + '''nomen patris''' aut '''matris''' (in genetivo) + '''filius''' ** ''Guðrún Helga Jónsdóttir'' = Gudruna Helga Ionae filia ** ''Sigurður Björnsson'' = Sigurdus Biornis filius ** ''Eygló Harðardóttir'' = Eygloa Hordi filia ** ''Guðlaugur Þór Þórðarson'' = Gudlaugus Thor Thordi filius ** ''Magnús Geir Jóhönnuson'' = Magnus Geir Iohannae filius ** ''Steinunn Dalía Sörudóttir'' = Steinunna Dalia Sarae filia Praeterea sunt et patronymica breviora, quibus litterati Islandi saeculis 17, 18 et 19 libenter usi sunt<ref>Vide https://baekur.is/search sub "Texti/Fulltext".</ref>, e.g.: * '''-ius''': ** ''Einarsson'' = Einarius ** ''Guðbrandsson'' = Gudbrandius ** ''Guðmundsson/Guðmundarson'' = Gudmundius ** ''Ólafsson'' = Olavius ** ''Sigvarðsson'' = Sigvardius ** ''Stefánsson'' = Stephanius ** ''Þorláksson'' = Thorlacius * '''-sonius''', '''-onius''': ** ''Arason'' = Araesonius^[sic] ** ''Egilsson'' = Egilssonius ** ''Sigfússon'' = Sigfusonius ** ''Skúlason'' = Skulonius, Sculonius ** ''Sveinsson'' = Svenonius * '''-aeus''': ** ''Árnason'' = Arnaeus ** ''Jóhannesson, Jónsson'' = Iohannaeus ** ''Jónsson'' = Ionas, Ionaeus ** ''Magnússon'' = Magnaeus ** ''Pétursson'' = Petraeus * '''-inus''': ** ''Guðbrandsson'' = Gudbrandinus ** ''Guðmundsson/Guðmundarson'' = Gudmundinus ** ''Sigmundsson/Sigmundarson'' = Sigmundinus ** ''Ögmundsson/Ögmundarson'' = Ogmundinus == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Episcopi Holenses]] * [[Episcopi Scalholtenses]] [[Categoria:Indices nominum]] 94n6zp5k7tefvz46le7w2iy2jo2b3yy 0 304372 3989411 3923829 2026-09-19T23:19:15Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989411 wikitext text/x-wiki {{videdis|Stadium (discretiva)}} {{res|Stadium}} ([[Graece]] στάδιον) est [[mensura]] [[longitudo|longitudinis]] in [[Graecia antiqua]] usitatissima. Stadium dicebatur esse [[iter]], quod homo sole oriente inter primum radium apparentem et totum discum [[Sol]]is iam visibilem factum gradibus non citioribus non tardioribus transire potest. Stadium 800 [[spithama|spithamis]], 600 [[Pes (mensura)|pedibus]] Graecis, 100 [[orgyia|orgyiis]], 30 [[plethrum|plethris]] compositum est; 12 stadia [[dolichus|dolichum]], 30 stadia [[parasanges|parasangem]] constituunt. Diversa stadia [[antiquitas|antiquitus]] exsistebant. Stadium Atticum 177,6 [[metrum|metra]] aequabatur, stadium Aegyptium ([[Ptolemaei|Ptolemaeorum]] aevo) 185 m habuit. ==Fontes== *{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucas Paetus||fr|qid=Q21544853}}, ''[https://web.archive.org/web/20200226185417/https://www.e-rara.ch/zut/doi/10.3931/e-rara-13037 De mensuris, et ponderibus Romanis, et Graecis : cum his quae hodie Romae sunt collatis libri quinque. Eiusdem variarum lectionum liber unus]''. Venetiis, 1573. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20050408035420/http://www.tulane.edu/~august/H310/handouts/Coinage.htm De mensuris Graecis] * [https://web.archive.org/web/20221013183858/https://imperialtometric.com/AncientGreekUnits.htm Mensurarum Graecarum conversio] [[Categoria:Mensurae Graecae]] 32lq9wrdsax14d2a1ew8v92bfrz8xue 10 321088 3989277 3969837 2026-09-19T13:42:52Z Grufo 64423 [[:Categoria:Disputationes paginarum cum usoribus conexis]] → [[:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] 3989277 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|{{TALKPAGENAME}}|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}} | {{Capsa disputationis | imago = Simple warning light blue.svg | 1 = {{#invoke:params| with_name_not_matching|%D0%s*%d*$| with_value_not_matching|^%s*$| renaming_by_replacing|%s+(%d+)$|%1|1| renaming_by_replacing|%s+|_| renaming_by_replacing|^usor_ustrixve(%d*)$|u%1|1| renaming_by_replacing|^ustrix_usorve(%d*)$|u%1|1| entering_substack| with_name_matching|^u%d*$| or|^usor%d*$| or|^ustrix%d*$| mapping_by_magic|GENDER|values_only|3|m|f|a| entering_substack| with_name_matching|^usor%d*$| with_value_matching|a|strict| detaching_substack| renaming_by_replacing|^usor(%d*)$|sexus%1|1| mapping_by_mixing|m| leaving_substack| snapshotting|entering_substack| with_name_matching|^ustrix%d*$| with_value_matching|a|strict| detaching_substack| renaming_by_replacing|^ustrix(%d*)$|sexus%1|1| mapping_by_mixing|f| leaving_substack| renaming_by_replacing|^.-(%d*)$|sexus%1|1| flushing| flushing| leaving_substack| renaming_by_replacing|^usor(%d*)$|u%1|1| renaming_by_replacing|^ustrix(%d*)$|u%1|1| with_name_matching|^u%d*$| or|^recensuit%d*$| or|^agnitio%d*$| or|^ante_agnitionem%d*$| or|^interdictio%d*$| or|^postilla%d*$| snapshotting|entering_substack| with_name_matching|^agnitio%d*$| renaming_by_replacing|^agnitio(%d*)$|modus_agnitionis%1|1| snapshotting|entering_substack| with_value_matching|^%d+$| detaching_substack| mapping_by_mixing|recensio| leaving_substack| mapping_by_mixing|postilla| flushing| merging_substack| flushing| renaming_by_replacing|%D$|%01|1| all_sorted| setting|h/i/f/n|'''Auctores conexi''' Vicipaediani hic numerati conexionem quandam cum re in [[{{SUBJECTPAGENAME}}|pagina coniuncta]] habent aut videntur habere: * | * | {{#if:{{{annotatio|}}} | Huic pittacio annotatio addita est: {{Vitta sententiae | color = #fff | 1 = {{{annotatio}}} }} }}{{Idcirco verbatim|{{{annotatio|}}}| }}{{#if:{{{fideiussor|}}}{{{fideiustrix|}}} | {{#if:{{{tempus|}}}|Die {{dies|{{{tempus|}}}}}, V|V}}icipaedian{{#if:{{{fideiustrix|}}} | a [[Usor:{{{fideiustrix}}}|{{{fideiustrix}}}]] | us [[Usor:{{{fideiussor}}}|{{{fideiussor}}}]] }}, {{#if:{{{recensio|}}} | recensione {{*no}} [[Special:PermanentLink/{{{recensio}}}|{{{recensio}}}]] labente pagināque | paginā }} coniunctā inspectā, pro [[Vicipaedia:Iudicium neutrale|iudicio satis neutrali]] fideiussit. | [[Vicipaedia:Iudicium neutrale|Iudicium neutrale]] paginae coniunctae observabitur{{#if:{{{recensio|}}} | . Hic monitus {{#if:{{{tempus|}}} | die {{dies|{{{tempus}}}}}, recensione {{*no}} [[Special:PermanentLink/{{{recensio}}}|{{{recensio}}}]] labente, | recensione {{*no}} [[Special:PermanentLink/{{{recensio}}}|{{{recensio}}}]] labente }} additus est | {{#if:{{{tempus|}}} | . Hic monitus die {{dies|{{{tempus}}}}} additus est }} }}. }}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]]}}|{{Error|Error: Nomina usorum ustricumve absunt.}}| call_for_each_group|Auctores conexi/conexio }} }} | {{Error|Error: Haec formula in paginis disputationis tantum adhibenda est.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> 4ajgk1kyy0kv5he2ce9llk0jaoix1sy 10 321090 3989281 3979094 2026-09-19T13:45:14Z Grufo 64423 Documentationem redintegravi 3989281 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula numquam substituenda|...}} {{Lua|Modulus:Params}} Haec formula, '''in paginis disputationis''' tantum adhibenda, conexionem quandam intra Vicipaedianos et rem tractatam indicat. Paginae disputationis quae hanc formulam ostendunt in [[:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] numerantur. Si tuum nomen uspiam in hac formula scriptum est, formulam {{Fn|Non iudex in mea causa}} tuo spatio nominali addere potes. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Auctores conexi | ustrix = Lavinia993 | fideiussor = {{subst:REVISIONUSER}} | tempus = {{subst:t}} | recensio = {{subst:REVISIONID:{{subst:SUBJECTPAGENAME}}}} }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Auctores conexi | ustrix = Lavinia993 | fideiussor = UsorExemplaris | tempus = 2003-11-30 | recensio = 529 | propositum = exhibitio }} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Auctores conexi|u1=Alexander1533|u2=Lavinia993|u3=CarpeDiem3571|u4=Flavia1966}}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Auctores conexi|u1=Alexander1533|u2=Lavinia993|u3=CarpeDiem3571|u4=Flavia1966|propositum=exhibitio}} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Auctores conexi | usor 1 = Alexander1533 | ustrix 2 = Lavinia993 | ustrix usorve 3 = CarpeDiem3571 | ustrix 4 = Flavia1966 }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Auctores conexi | usor 1 = Alexander1533 | ustrix 2 = Lavinia993 | ustrix usorve 3 = CarpeDiem3571 | ustrix 4 = Flavia1966 | propositum = exhibitio }} {{Ast}} '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Auctores conexi | fideiustrix = Alix99 | tempus = 2003-11-30 | recensio = 529 | annotatio = Lorem ipsum dolor sit amet. | usor 1 = Alexander1533 | ustrix 2 = Lavinia993 | recensuit 2 = paginam | agnitio 2 = 529 | u 3 = CarpeDiem3571 | recensuit 3 = nihil | agnitio 3 = videatur disputationem apud Meta-Vici | interdictio 3 = globalis | postilla 3 = Gallia est omnis divisa in partes tres. | ustrix 4 = Flavia1966 | agnitio 4 = 529 | ante agnitionem 4 = 528 }}</syntaxhighlight> '''Effectus:''' {{Auctores conexi | fideiustrix = Alix99 | tempus = 2003-11-30 | recensio = 529 | annotatio = Lorem ipsum dolor sit amet. | usor 1 = Alexander1533 | ustrix 2 = Lavinia993 | recensuit 2 = paginam | agnitio 2 = 529 | u 3 = CarpeDiem3571 | recensuit 3 = nihil | agnitio 3 = videatur disputationem apud Meta-Vici | interdictio 3 = globalis | postilla 3 = Gallia est omnis divisa in partes tres. | ustrix 4 = Flavia1966 | agnitio 4 = 529 | ante agnitionem 4 = 528 | propositum = exhibitio }} == De argumentis == <templatedata>{ "description": "Haec formula, in paginis disputationis tantum adhibenda, conexionem quandam intra Vicipaedianos et rem tractatam indicat.", "params": { "u 1": { "label": "Usor 1", "aliases": [ "u1", "u", "usor ustrixve 1", "usor ustrixve", "ustrix usorve 1", "ustrix usorve", "usor 1", "usor", "ustrix 1", "ustrix" ], "description": "Nomen primi conexi usoris ustricisve – ad sexum inspiciendum iussus MediaVicialis ‘{{GENDER:}}’ adhibetur; si fallitur ‘|usor 1=’ genus masculinum, ‘ustrix 1=’ genus femininum, atque ‘u1=’ genus ignotum suadebit", "type": "string", "required": true, "example": "Alexander1533" }, "recensuit 1": { "label": "Recensuit 1", "aliases": [ "recensuit" ], "description": "Utrum primus usor ustrixve paginam coniunctam vel aliud affecerit necne – scribe ‘|recensuit 1=paginam’ aut ‘|recensuit 1=nihil’ aut omitte; argumento omisso ‘|recensuit 1=paginam’ legetur", "type": "string", "required": false, "example": "nihil" }, "agnitio 1": { "label": "Agnitio 1", "aliases": [ "agnitio" ], "description": "Numerus recensionis quo primus usor conexionem professus est, aut textus cum nexibus qui agnitionem explicat", "type": "string", "required": false, "example": "529" }, "ante agnitionem 1": { "label": "Ante agnitionem 1", "aliases": [ "ante agnitionem" ], "description": "Dummodo ‘|agnitio 1=’ sit numerus, hoc argumentum numerum recensionis referre potest quae professionem conexionis praecedit – argumento omisso ‘prev’ legetur", "type": "number", "required": false, "example": "528" }, "interdictio 1": { "label": "Interdictio 1", "aliases": [ "interdictio" ], "description": "Utrum usor sit obstructus in perpetuum necne (interdictiones caducae omittendae sunt) – scribe ‘|interdictio 1=globalis’ aut ‘|interdictio 1=Vicipaediana’ aut ‘|interdictio 1=paginalis’ aut ‘|interdictio 1=nulla’", "type": "string", "required": false, "example": "Alexander1533" }, "postilla 1": { "label": "Postilla 1", "aliases": [ "postilla" ], "description": "Aliud de primo usore", "type": "content", "required": false, "example": "Gallia est omnis divisa in partes tres." }, "u 2": { "label": "Usor 2", "aliases": [ "u2", "usor ustrixve 2", "ustrix usorve 2", "usor 2", "ustrix 2" ], "description": "Nomen secundi conexi usoris ustricisve – ad sexum inspiciendum iussus MediaVicialis ‘{{GENDER:}}’ adhibetur; si fallitur ‘|usor 2=’ genus masculinum, ‘ustrix 2=’ genus femininum, atque ‘u2=’ genus ignotum suadebit", "type": "string", "required": false, "example": "Lavinia993" }, "recensuit 2": { "label": "Recensuit 2", "description": "Utrum secundus usor ustrixve paginam coniunctam vel aliud affecerit necne – scribe ‘|recensuit 2=paginam’ aut ‘|recensuit 2=nihil’ aut omitte; argumento omisso ‘|recensuit 2=paginam’ legetur", "type": "string", "required": false, "example": "nihil" }, "agnitio 2": { "label": "Agnitio 2", "description": "Numerus recensionis quo secundus usor conexionem professus est, aut textus cum nexibus qui agnitionem explicat", "type": "number", "required": false, "example": "529" }, "ante agnitionem 2": { "label": "Ante agnitionem 2", "description": "Dummodo ‘|agnitio 2=’ sit numerus, hoc argumentum numerum recensionis referre potest quae professionem conexionis praecedit – argumento omisso ‘prev’ legetur", "type": "number", "required": false, "example": "528" }, "interdictio 2": { "label": "Interdictio 2", "description": "Utrum usor sit obstructus in perpetuum necne (interdictiones caducae omittendae sunt) – scribe ‘|interdictio 2=globalis’ aut ‘|interdictio 2=Vicipaediana’ aut ‘|interdictio 2=paginalis’ aut ‘|interdictio 2=nulla’", "type": "string", "required": false, "example": "Alexander2533" }, "postilla 2": { "label": "Postilla 2", "description": "Aliud de secundo usore", "type": "content", "required": false, "example": "Gallia est omnis divisa in partes tres." }, "u 3": { "label": "Usor 3", "aliases": [ "u3", "usor ustrixve 3", "ustrix usorve 3", "usor 3", "ustrix 3" ], "description": "Et cetera", "type": "string", "required": false, "example": "CarpeDiem3571" }, "fideiussor": { "label": "Fideiussor", "aliases": [ "fideiustrix" ], "description": "Ustrix usorve qui paginam inspexit", "type": "string", "required": false, "autovalue": "{{subst:REVISIONUSER}}", "example": "Alix99" }, "tempus": { "label": "Tempus", "description": "Tempus recensionis inspectae (secundum syntaxin quam iussus MediaVicialis ‘{{#time:}}’ intellegit)", "type": "string", "required": false, "autovalue": "{{subst:t}}", "example": "2003-11-30" }, "recensio": { "label": "Recensio", "description": "Numerus recensionis inspectae", "type": "number", "required": false, "autovalue": "{{subst:REVISIONID:{{subst:SUBJECTPAGENAME}}}}", "example": "529" }, "annotatio": { "label": "Annotatio", "description": "Annotatio de auctoribus conexis", "type": "content", "required": false, "example": "Lorem ipsum dolor sit amet." } } }</templatedata> == Subformulae auxiliares == * &#123;&#123;{{rel|Formula:Auctores conexi/conexio}}&#125;&#125; == Synonyma == * {{Fn|Auctrices conexae}} * {{Fn|Auctor conexus}} * {{Fn|Auctrix conexa}} == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae|Disputationes de paginis quae usores conexos habent}} * [[:Categoria:Formulae disputationis]] * {{Fsn|Nuntium de pagina conexa}} * {{Fn|Pagina infeste propagata}} * {{Fn|Pagina spammifera}} * {{Fn|Notiones disputatae}} * {{Fn|Facienda}} * {{Fn|Non iudex in mea causa}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Capsae disputationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae nexus ad usores praebent|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> n5mkkxb2x7tttkb1b1z0iqeqxb12aiw 14 321092 3989278 3921768 2026-09-19T13:43:30Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Categoria:Disputationes paginarum cum usoribus conexis]] ad [[Categoria:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] sine redirectione: Nomen clarius 3921768 wikitext text/x-wiki {{Categoria vestigatoria formularum|Auctores conexi}} [[Categoria:Disputationes]] bghg1chlbl1grwgdirqhsh4vaexahse 3989279 3989278 2026-09-19T13:44:13Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Categoria:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] ad [[Categoria:Disputationes paginarum cum usoribus conexis]] sine redirectione: Ad priorem recensionem reversus sum ad mendam in titulo corrigendam 3921768 wikitext text/x-wiki {{Categoria vestigatoria formularum|Auctores conexi}} [[Categoria:Disputationes]] bghg1chlbl1grwgdirqhsh4vaexahse 3989280 3989279 2026-09-19T13:44:39Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Categoria:Disputationes paginarum cum usoribus conexis]] ad [[Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] sine redirectione: Nomen clarius 3921768 wikitext text/x-wiki {{Categoria vestigatoria formularum|Auctores conexi}} [[Categoria:Disputationes]] bghg1chlbl1grwgdirqhsh4vaexahse 0 322157 3989275 3981471 2026-09-19T12:35:49Z Grufo 64423 Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-44889-12|~2026-44889-12]] ([[User talk:~2026-44889-12|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Bartholomite|Bartholomite]] factam restitui 3949652 wikitext text/x-wiki {{Pagina protecta}} {{Scientia dubia}} {{Auxilium interviciale | en = Fraxinetum }} {{Videdis}} {{res|Fraxinetum}} ([[Francogallice]] ''Fraxinet'', [[Arabice]] إمارة فرخشنيط, etiam ''Djabal al-Qilāl'' ‘Mons Cacuminum’, et ''Farakhshanīt''), fuit [[castrum]] a caterva [[miles|militum]] [[Arabes|Arabicorum]] et [[Mauri|Berberorum]] ex [[Andalusia]] profectorum in [[medium aevum|mediaevali]] [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] conditum.<ref>[https://www.medievalists.net/2013/07/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ "Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence,"] apud medievalists.net.</ref> == Auctoritas geographica et chronologica == Fraxinetum in [[Comitatus Provinciae|Comitatu Provinciae]] in [[Gallia]] meridiana conditum est, et locum strategicum{{dubsig}} munitum prope hodiernam urbem [[Torpetopolis|Sancti Tropezii]]{{dubsig}} sedem suam elegit. Ex hac basi,{{dubsig}} dicionem suam Fraxinetum dilatavit ut regiones vastas complecteretur quae porrigebantur: * A [[Massilia|Massilia]] in Gallia meridiana. * Usque ad [[Italia|Italiam]] in Oriente. * Septentrionem versus ad [[Helvetia|Helvetiam]] et partes [[Germania|Germaniae]] et [[Austria|Austriae]], necnon totam [[Lichtenstenum|Lichtenstenum]]. Hoc castrum unum per saeculum fere exstitit, et quidam fontes indicant id per centum et quinquaginta annos minimum duravisse, vestigia memoranda in viis mercatoriis et in politicis regionis rebus illius temporis relinquens.<ref>[https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/mirador/?manifest=https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/api/v1/records/0080794/pages/1/manifest/ Die Sarazenen von Spanien bis nach Vorarlberg]</ref> == Urbes et regiones == Multae fuerunt urbes et regiones ad quas Fraxinetum pervenit aut quas incursionibus petivit, quod latitudinem auctoritatis eius demonstrat: === 1. In Francia === Francia cor Fraxineti fuit et locus incursionum eius, quae has regiones complectebantur: * '''Fraxinetum:''' caput et arx principalis Fraxineti in [[Provincia]], prope Saint-Tropez.<ref name=":1">[https://archive.aramcoworld.com/issue/200905/the.saracens.of.st.tropez.htm Saudi Aramco World : The Saracens of St. Tropez] </ref> * '''[[Provincia]]:''' regio intra paucos annos penitus subacta, quae centrum territorii constituit.<ref name=":1" /> * '''Vallis Rhodani:''' per seriem castellorum strategice dominata, quo itinera maximi momenti continerentur.<ref name=":1" /> * '''[[Gratianopolis]]:''' urbs ad quam Fraxinetum ad occidentem pervenit.<ref name=":2">[https://ballandalus.wordpress.com/2015/06/08/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref> * '''Vallis Rheni Superioris:''' ad ultimum fines septentrionales attingens.<ref name=":2" /> === 2. In Italia === Influentia Fraxineti ad septentrionalem occidentalem [[Italia]]m late patuit, complectens: * '''Acqui:''' urbs in occidentali Italia a Fraxineto occupata.<ref name=":2" /> * '''Pedemontium (Piedmont):''' partes amplae sub ditione Fraxineti.<ref name=":2" /> * '''Langobardia (Lombardy):''' quam occupaverunt dum in Orientem penitus penetrant.<ref name=":0">[[iarchive:20201031_20201031_1346|اسلافنا العرب - بوجن اولسومر]]</ref> * '''Genua (Genoa):''' ad quam Fraxinetum pervenit et quam incursibus affecit.<ref name=":1" /> * '''Iter Romanum:''' viae ad Romam per Alpes moderatae, peregrini capti dum sub potestate Fraxineti transirent.<ref name=":2" /> === 3. In Helvetia === Dominium Fraxineti alte in terras Helveticas penetravit, praesertim in regiones montanas: * '''Transitus Alpini (Alpine Passes):''' potestas efficax super itinera Alpina, quae [[Helvetia]]m cum [[Francia]] et [[Italia]] et [[Germania]] coniungebant.<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20151103233744/http://the/&#x20;Saracen&#x20;Raids&#x20;of&#x20;Early&#x20;Medieval&#x20;Switzerland The Saracen Raids of Early Medieval Switzerland]</ref> * '''Meridionalis Helvetia:''' ad quam Fraxinetum anno 939 pervenit.<ref name=":0" /> * '''Vallis Vallensis (Valais):''' regio subacta, in qua incursiones ad destructionem monasterii Agaunensis perduxerunt.<ref name=":3" /> * '''Monasterium Sancti Galli (Monastery of St. Gall):''' monasterium celebre oppugnatum et occupatum.<ref name=":3" /> === 4. In Germania === Fraxinetum fines septentrionales maximos in regionibus hodiernae [[Germania]]e attigit: * '''Alemannia:''' provincia historica partes meridionales Germaniae (inter [[Bavaria]]m et [[Badenia et Virtembergia|Badenia-Virtembergum]]) complectens, ad quam dominium Fraxinetum pervenit, nobiles Germanicos capiendo.<ref name=":0" /> * '''Terrae Imperatoris Ottonis I:''' incursiones usque ad terras imperatoris [[Otto I|Ottonis I]] extensae sunt.<ref name=":2" /> * '''Vallis Rheni Superior:''' regiones ad meridiem-occidentem Germaniae contingens.<ref name=":4">[https://history.ubc.ca/wp-content/uploads/sites/23/2019/06/Ballan_Fraxinetum.pdf Ballan_Fraxinetum : An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref> === 5. In Austria === Fraxinetum ad occidentales partes [[Austria]]e se extendit: * '''Raetia (Rhaetia):''' antiqua provincia Romana, partes Austriae (praesertim [[Tirolis]]) complectens, ad quam Musulmani pervenerunt.<ref name=":2" /> * '''Vorarlbergum (Vorarlberg):''' regio intra ambitum Raetiae et [[Alamanni|Alemanniae]] sita, ad quam Musulmani saeculo decimo pervenerunt.<ref name=":5">[https://arabic-for-nerds.com/history/saracens-alps/ The Saracens in the Swiss Alps: An Arabic Legacy or a European Legend?]</ref> === 6. In Liechtenstein{{dubsig}} === * '''Liechtensteinum:''' fere tota regio hodierna Liechtensteinii sub ditione Musulmanorum fuit, cum intra fines historicos provinciae '''Raetiae''' et ad ripas Vallis Rheni Superioris iaceret, ad quam potestas Fraxinetum pervenerat.<ref name=":5" /> == Fontes == {{Reflist}} [[Categoria:Provincia Alpes Litus Lazuli]] [[Categoria:Historia Franciae]] [[Categoria:Andalusia]] [[Categoria:Antiquae civitates Europae]] [[Categoria:Historia Islamica]] su7dil1fw2yc3q2qzoqf0lgq35s7208 3989276 3989275 2026-09-19T12:36:25Z Grufo 64423 Protected "[[Fraxinetum]]": Excessive vandalism ([Recensio=Sinere solum usores adfirmati automaticale] (infinita) [Motio=Sinere solum usores adfirmati automaticale] (infinita)) 3949652 wikitext text/x-wiki {{Pagina protecta}} {{Scientia dubia}} {{Auxilium interviciale | en = Fraxinetum }} {{Videdis}} {{res|Fraxinetum}} ([[Francogallice]] ''Fraxinet'', [[Arabice]] إمارة فرخشنيط, etiam ''Djabal al-Qilāl'' ‘Mons Cacuminum’, et ''Farakhshanīt''), fuit [[castrum]] a caterva [[miles|militum]] [[Arabes|Arabicorum]] et [[Mauri|Berberorum]] ex [[Andalusia]] profectorum in [[medium aevum|mediaevali]] [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] conditum.<ref>[https://www.medievalists.net/2013/07/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ "Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence,"] apud medievalists.net.</ref> == Auctoritas geographica et chronologica == Fraxinetum in [[Comitatus Provinciae|Comitatu Provinciae]] in [[Gallia]] meridiana conditum est, et locum strategicum{{dubsig}} munitum prope hodiernam urbem [[Torpetopolis|Sancti Tropezii]]{{dubsig}} sedem suam elegit. Ex hac basi,{{dubsig}} dicionem suam Fraxinetum dilatavit ut regiones vastas complecteretur quae porrigebantur: * A [[Massilia|Massilia]] in Gallia meridiana. * Usque ad [[Italia|Italiam]] in Oriente. * Septentrionem versus ad [[Helvetia|Helvetiam]] et partes [[Germania|Germaniae]] et [[Austria|Austriae]], necnon totam [[Lichtenstenum|Lichtenstenum]]. Hoc castrum unum per saeculum fere exstitit, et quidam fontes indicant id per centum et quinquaginta annos minimum duravisse, vestigia memoranda in viis mercatoriis et in politicis regionis rebus illius temporis relinquens.<ref>[https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/mirador/?manifest=https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/api/v1/records/0080794/pages/1/manifest/ Die Sarazenen von Spanien bis nach Vorarlberg]</ref> == Urbes et regiones == Multae fuerunt urbes et regiones ad quas Fraxinetum pervenit aut quas incursionibus petivit, quod latitudinem auctoritatis eius demonstrat: === 1. In Francia === Francia cor Fraxineti fuit et locus incursionum eius, quae has regiones complectebantur: * '''Fraxinetum:''' caput et arx principalis Fraxineti in [[Provincia]], prope Saint-Tropez.<ref name=":1">[https://archive.aramcoworld.com/issue/200905/the.saracens.of.st.tropez.htm Saudi Aramco World : The Saracens of St. Tropez] </ref> * '''[[Provincia]]:''' regio intra paucos annos penitus subacta, quae centrum territorii constituit.<ref name=":1" /> * '''Vallis Rhodani:''' per seriem castellorum strategice dominata, quo itinera maximi momenti continerentur.<ref name=":1" /> * '''[[Gratianopolis]]:''' urbs ad quam Fraxinetum ad occidentem pervenit.<ref name=":2">[https://ballandalus.wordpress.com/2015/06/08/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref> * '''Vallis Rheni Superioris:''' ad ultimum fines septentrionales attingens.<ref name=":2" /> === 2. In Italia === Influentia Fraxineti ad septentrionalem occidentalem [[Italia]]m late patuit, complectens: * '''Acqui:''' urbs in occidentali Italia a Fraxineto occupata.<ref name=":2" /> * '''Pedemontium (Piedmont):''' partes amplae sub ditione Fraxineti.<ref name=":2" /> * '''Langobardia (Lombardy):''' quam occupaverunt dum in Orientem penitus penetrant.<ref name=":0">[[iarchive:20201031_20201031_1346|اسلافنا العرب - بوجن اولسومر]]</ref> * '''Genua (Genoa):''' ad quam Fraxinetum pervenit et quam incursibus affecit.<ref name=":1" /> * '''Iter Romanum:''' viae ad Romam per Alpes moderatae, peregrini capti dum sub potestate Fraxineti transirent.<ref name=":2" /> === 3. In Helvetia === Dominium Fraxineti alte in terras Helveticas penetravit, praesertim in regiones montanas: * '''Transitus Alpini (Alpine Passes):''' potestas efficax super itinera Alpina, quae [[Helvetia]]m cum [[Francia]] et [[Italia]] et [[Germania]] coniungebant.<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20151103233744/http://the/&#x20;Saracen&#x20;Raids&#x20;of&#x20;Early&#x20;Medieval&#x20;Switzerland The Saracen Raids of Early Medieval Switzerland]</ref> * '''Meridionalis Helvetia:''' ad quam Fraxinetum anno 939 pervenit.<ref name=":0" /> * '''Vallis Vallensis (Valais):''' regio subacta, in qua incursiones ad destructionem monasterii Agaunensis perduxerunt.<ref name=":3" /> * '''Monasterium Sancti Galli (Monastery of St. Gall):''' monasterium celebre oppugnatum et occupatum.<ref name=":3" /> === 4. In Germania === Fraxinetum fines septentrionales maximos in regionibus hodiernae [[Germania]]e attigit: * '''Alemannia:''' provincia historica partes meridionales Germaniae (inter [[Bavaria]]m et [[Badenia et Virtembergia|Badenia-Virtembergum]]) complectens, ad quam dominium Fraxinetum pervenit, nobiles Germanicos capiendo.<ref name=":0" /> * '''Terrae Imperatoris Ottonis I:''' incursiones usque ad terras imperatoris [[Otto I|Ottonis I]] extensae sunt.<ref name=":2" /> * '''Vallis Rheni Superior:''' regiones ad meridiem-occidentem Germaniae contingens.<ref name=":4">[https://history.ubc.ca/wp-content/uploads/sites/23/2019/06/Ballan_Fraxinetum.pdf Ballan_Fraxinetum : An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref> === 5. In Austria === Fraxinetum ad occidentales partes [[Austria]]e se extendit: * '''Raetia (Rhaetia):''' antiqua provincia Romana, partes Austriae (praesertim [[Tirolis]]) complectens, ad quam Musulmani pervenerunt.<ref name=":2" /> * '''Vorarlbergum (Vorarlberg):''' regio intra ambitum Raetiae et [[Alamanni|Alemanniae]] sita, ad quam Musulmani saeculo decimo pervenerunt.<ref name=":5">[https://arabic-for-nerds.com/history/saracens-alps/ The Saracens in the Swiss Alps: An Arabic Legacy or a European Legend?]</ref> === 6. In Liechtenstein{{dubsig}} === * '''Liechtensteinum:''' fere tota regio hodierna Liechtensteinii sub ditione Musulmanorum fuit, cum intra fines historicos provinciae '''Raetiae''' et ad ripas Vallis Rheni Superioris iaceret, ad quam potestas Fraxinetum pervenerat.<ref name=":5" /> == Fontes == {{Reflist}} [[Categoria:Provincia Alpes Litus Lazuli]] [[Categoria:Historia Franciae]] [[Categoria:Andalusia]] [[Categoria:Antiquae civitates Europae]] [[Categoria:Historia Islamica]] su7dil1fw2yc3q2qzoqf0lgq35s7208 4 322394 3989271 3972916 2026-09-19T12:32:47Z Grufo 64423 /* Paginae quae infeste denuo creantur */ +[[Hildouinus Nantolii]]; +[[Hildoinus de Nantolio]] 3989271 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:LCV.svg|thumb|Legio Contra Vandalismum]] {{Compendia paginae|VP:VEX}} Hic nonnullae commentationes numerantur [[#Paginae saepe vexatae|quae saepe vexantur]] aut [[#Paginae quae infeste denuo creantur|infeste denuo creantur]]. Si novas commentationes invenis, quaesumus, adde huic indici. Haec pagina {{Tempus|{{REVISIONTIMESTAMP}}|forma = \d\i\e [[j xg]] [[Y]], \h\o\r\ā H:i:s}} novissime recensa est. == Paginae saepe vexatae == Hae paginae saepe vexantur ([[Special:Purge/{{FULLPAGENAME}}|renovare]]): {{Index paginarum observatarum | Fraxinetum | Larius lacus | Liernia }} == Paginae quae infeste denuo creantur == His nexibus color ruber est ostendendus, quia infeste iterum iterumque creantur: * [[Familia Nantolio]]—etiam [[Nantolio]], [[Amadeus de Natolio]], [[Natoli (familia)]] * [[Hildouinus Nantolii]]–etiam [[Hildoinus de Nantolio]] * [[J-Pimp]]—etiam [[J-Pimp (rapianus)]], [[J-Pimp (rapper)]], [[Joel Filsaime]] * [[Acuculae Geronis]]—etiam [[Gugliae Geronis]] * [[Cataractae Vallis Malborensis]] * [[Methodus Castiglionius]], [[Porta Castiglionius]] {{NexInt}} * [[Vicipaedia:Malefactor]] * [[Vicipaedia:Tutela]] * [[:Categoria:Disputationes paginarum cum usoribus conexis]] * {{Fn|Pagina vandalica}} * {{Fn|Pagina infeste propagata}} * {{Fn|Auctores conexi}} * {{Fn|Disputationes orbae}} {{Vicitextus mutabilis}} [[Categoria:Vicipaedia]] [[Categoria:Corrigenda]] p70i1ft9nl5w5f1ig8kyey2en3s6imo 3989282 3989271 2026-09-19T13:46:21Z Grufo 64423 Nomen categoriae mutatum est 3989282 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:LCV.svg|thumb|Legio Contra Vandalismum]] {{Compendia paginae|VP:VEX}} Hic nonnullae commentationes numerantur [[#Paginae saepe vexatae|quae saepe vexantur]] aut [[#Paginae quae infeste denuo creantur|infeste denuo creantur]]. Si novas commentationes invenis, quaesumus, adde huic indici. Haec pagina {{Tempus|{{REVISIONTIMESTAMP}}|forma = \d\i\e [[j xg]] [[Y]], \h\o\r\ā H:i:s}} novissime recensa est. == Paginae saepe vexatae == Hae paginae saepe vexantur ([[Special:Purge/{{FULLPAGENAME}}|renovare]]): {{Index paginarum observatarum | Fraxinetum | Larius lacus | Liernia }} == Paginae quae infeste denuo creantur == His nexibus color ruber est ostendendus, quia infeste iterum iterumque creantur: * [[Familia Nantolio]]—etiam [[Nantolio]], [[Amadeus de Natolio]], [[Natoli (familia)]] * [[Hildouinus Nantolii]]–etiam [[Hildoinus de Nantolio]] * [[J-Pimp]]—etiam [[J-Pimp (rapianus)]], [[J-Pimp (rapper)]], [[Joel Filsaime]] * [[Acuculae Geronis]]—etiam [[Gugliae Geronis]] * [[Cataractae Vallis Malborensis]] * [[Methodus Castiglionius]], [[Porta Castiglionius]] {{NexInt}} * [[Vicipaedia:Malefactor]] * [[Vicipaedia:Tutela]] * [[:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] * {{Fn|Pagina vandalica}} * {{Fn|Pagina infeste propagata}} * {{Fn|Auctores conexi}} * {{Fn|Disputationes orbae}} {{Vicitextus mutabilis}} [[Categoria:Vicipaedia]] [[Categoria:Corrigenda]] jtr61t0wio5agl6qxgebdk2zzdly4gf 3989283 3989282 2026-09-19T13:48:19Z Grufo 64423 /* Paginae quae infeste denuo creantur */ 3989283 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:LCV.svg|thumb|Legio Contra Vandalismum]] {{Compendia paginae|VP:VEX}} Hic nonnullae commentationes numerantur [[#Paginae saepe vexatae|quae saepe vexantur]] aut [[#Paginae quae infeste denuo creantur|infeste denuo creantur]]. Si novas commentationes invenis, quaesumus, adde huic indici. Haec pagina {{Tempus|{{REVISIONTIMESTAMP}}|forma = \d\i\e [[j xg]] [[Y]], \h\o\r\ā H:i:s}} novissime recensa est. == Paginae saepe vexatae == Hae paginae saepe vexantur ([[Special:Purge/{{FULLPAGENAME}}|renovare]]): {{Index paginarum observatarum | Fraxinetum | Larius lacus | Liernia }} == Paginae quae infeste denuo creantur == His nexibus color ruber est ostendendus, quia infeste iterum iterumque creantur: * [[Familia Nantolio]]—etiam [[Nantolio]], [[Amadeus de Natolio]], [[Natoli (familia)]] * [[Hildouinus Nantolii]]—etiam [[Hildoinus de Nantolio]] * [[J-Pimp]]—etiam [[J-Pimp (rapianus)]], [[J-Pimp (rapper)]], [[Joel Filsaime]] * [[Acuculae Geronis]]—etiam [[Gugliae Geronis]] * [[Cataractae Vallis Malborensis]] * [[Methodus Castiglionius]], [[Porta Castiglionius]] {{NexInt}} * [[Vicipaedia:Malefactor]] * [[Vicipaedia:Tutela]] * [[:Categoria:Disputationes de paginis quae usores conexos habent]] * {{Fn|Pagina vandalica}} * {{Fn|Pagina infeste propagata}} * {{Fn|Auctores conexi}} * {{Fn|Disputationes orbae}} {{Vicitextus mutabilis}} [[Categoria:Vicipaedia]] [[Categoria:Corrigenda]] sthxg8kn2c18rtig9xp50ssms2ejrfx 0 324462 3989346 3989185 2026-09-19T16:57:05Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Descriptio */ 3989346 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Quocumque more motu}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXV reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == <div style="display: flow-root"> {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1.}}Quocumque more motu volvuntur tempora, eadem fretus eucrasi pulso tympana. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Seu Philogeus in imis moretur, aut Euricteus solito vernali femine rubens notetur, vel dum coruscus Acteon estivo lumine repletur, sive Lampas radians autumni copia ditetur: ab uno semper numine michi salus debetur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Brevi spectata Basythea immisit, quod expectata tempore tanto Euryale tandem subrisit. sola Euphrosyne strictrici emula fautrix michi sit, cui Dione nudula per quandam dulciter arrisit! nam allotheta cecinit hoc carmen, quod promisit. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Cypris barbata gaudeat occultu iam renovata maturo tumultu! virgo dudum femine habitum mentita, nec fallit in virgine Veneris perita. nomine pudico palliat Venereum libamen, provida, ne palam ebulliat experte rei famen. devirginata tamen non horruit, cum iteravit nature luctamen. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Fautor sis, Paris, Veneris agonis! Venus, fruaris amplexibus Adonis! myrtum libans Indicam fanis Citheronis testem ponam pedicam mee conditionis. Delio liberior immobili non superor cohorte. spes lassam rem impulit, dum nobili fruar tori consorte. nec admittetur forte; nam intra seram militavi virginalis porte. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Pallerem, nisi me veteri miranda decore virgo probaret; {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Marcerem, nisi spe Veneri fuscata timore me stimularet. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5a.}}Inclita res ita cognita, perdita dat michi fata; namque rogavi, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5b.}}Cui pia basia, dulcia, suavia, congeminata multiplicavi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6a.}}Hac bibo pocula vite, hoc decus est michi mite, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6b.}}Que satis est michi culta, obvia secula multa. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7a.}}Sat modo mature sum confessus eam; {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7b.}}† Claudit opus dure, dum complector eam. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8a.}}Gratia letitie iure cupita, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8b.}}Moribus et facie tam redimita, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9a.}}Flosculo presignis, dote leporis, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9b.}}Foveat me signis dulcis amoris! {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10a.}}Hoc memor corde serva, quod te mea Minerva nunc prudens, nunc proterva multiformis hactenus declarat harmonia: prosa, versu, satira psallens et rhythmachia te per orbem intonat scolaris symphonia. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10b.}}Siquis versat, quod verso, amans et e converso corde nichil diverso petat, optet, supplicet, ut duret amor meus, ego vicem replicans non ero fraudis reus, ut tali freto federe sit annus iubileus!<ref name="Carminamatoria56-70"/> }} </div> == Descriptio == Hoc carmen est compositio [[Metrum (poësis)|polymetrica]] et perdocta, in qua poëta firmitatem animi sui contra varietates temporum et fortunam mutabilem declarat. Per multas [[allegoria|allegorias]] [[Mythologia|mythologicas]], quae ad quattuor anni tempora et ad figuras sicut [[Venus (dea)|Venerem]], [[Paris (heros)|Paridem]], et [[Adonis|Adonidem]] spectant, auctor gaudium amoris celebrat fontem salutis et vitae. Textus praecipue ob usum [[Terminus technicus|terminorum technicorum]] et Graecismorum eminet (velut “eucrasia”, “allotheta”, “rhythmachia”), qui doctrinam [[Scholastica (philosophia)|scholasticam]] et artem poëticam [[Goliardia|goliardicam]] demonstrant.<ref name="Carminamatoria56-70"/> In ultima parte, carmen se ipsum definit “scholarem symphoniam”, ubi [[Minerva]] (sapientia) et Venus (amor) in unum conveniunt. Poëta invocat communionem spiritūs inter amantes, sperans foedus amoris, annis [[Iubilaeus|iubilaeis]] comparandum, perpetuum fore, dum artem suam poëticam per orbem diffundit.<ref name="Carminamatoria56-70"/> ==Investigatio critica== Hoc carmen doctum argumenta de temporis cursu, rerum vicissitudine et amore erotico tractat.<ref name="lehtonen-1995-p-120">{{qc|Lehtonen, 1995}}, p. 120.</ref> Textus magni momenti habetur ad historiam litterarum investigandam, cum definitionem formalem “saturae” praebeat, quae genus mixtum seu [[prosimetrum]] intellegitur. In extrema parte operis, “scholarium chorus” Venerem celebrat “multiformi harmoniā” usus, quae prosam, metrum et saturam confundit (“prosa, versu, satira psallens et rhythmachia”).<ref>{{qc|Lehtonen, 1995}}, pp. 120–121.</ref> Opus culturam clericalem illius aetatis refert, qua Minerva (sapientia) et Venus (amor) sicut duo cardines existimabantur, inter quos vita {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|doctus|litterati|en|qid=Q58968}} in mundo sublunari versabatur.<ref name="lehtonen-1995-p-120" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] cd1bcpoqhufxuonojciow4e2vzmj71o 3989347 3989346 2026-09-19T16:59:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Investigatio critica */ 3989347 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lres|Quocumque more motu}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXV reperitur.<ref name="Carminamatoria56-70">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 56–70 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html }}.</ref> == Textus == <div style="display: flow-root"> {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1.}}Quocumque more motu volvuntur tempora, eadem fretus eucrasi pulso tympana. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2a.}}Seu Philogeus in imis moretur, aut Euricteus solito vernali femine rubens notetur, vel dum coruscus Acteon estivo lumine repletur, sive Lampas radians autumni copia ditetur: ab uno semper numine michi salus debetur. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2b.}}Brevi spectata Basythea immisit, quod expectata tempore tanto Euryale tandem subrisit. sola Euphrosyne strictrici emula fautrix michi sit, cui Dione nudula per quandam dulciter arrisit! nam allotheta cecinit hoc carmen, quod promisit. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3a.}}Cypris barbata gaudeat occultu iam renovata maturo tumultu! virgo dudum femine habitum mentita, nec fallit in virgine Veneris perita. nomine pudico palliat Venereum libamen, provida, ne palam ebulliat experte rei famen. devirginata tamen non horruit, cum iteravit nature luctamen. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3b.}}Fautor sis, Paris, Veneris agonis! Venus, fruaris amplexibus Adonis! myrtum libans Indicam fanis Citheronis testem ponam pedicam mee conditionis. Delio liberior immobili non superor cohorte. spes lassam rem impulit, dum nobili fruar tori consorte. nec admittetur forte; nam intra seram militavi virginalis porte. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4a.}}Pallerem, nisi me veteri miranda decore virgo probaret; {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4b.}}Marcerem, nisi spe Veneri fuscata timore me stimularet. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5a.}}Inclita res ita cognita, perdita dat michi fata; namque rogavi, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5b.}}Cui pia basia, dulcia, suavia, congeminata multiplicavi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6a.}}Hac bibo pocula vite, hoc decus est michi mite, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6b.}}Que satis est michi culta, obvia secula multa. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7a.}}Sat modo mature sum confessus eam; {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7b.}}† Claudit opus dure, dum complector eam. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8a.}}Gratia letitie iure cupita, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8b.}}Moribus et facie tam redimita, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9a.}}Flosculo presignis, dote leporis, {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9b.}}Foveat me signis dulcis amoris! {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10a.}}Hoc memor corde serva, quod te mea Minerva nunc prudens, nunc proterva multiformis hactenus declarat harmonia: prosa, versu, satira psallens et rhythmachia te per orbem intonat scolaris symphonia. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10b.}}Siquis versat, quod verso, amans et e converso corde nichil diverso petat, optet, supplicet, ut duret amor meus, ego vicem replicans non ero fraudis reus, ut tali freto federe sit annus iubileus!<ref name="Carminamatoria56-70"/> }} </div> == Descriptio == Hoc carmen est compositio [[Metrum (poësis)|polymetrica]] et perdocta, in qua poëta firmitatem animi sui contra varietates temporum et fortunam mutabilem declarat. Per multas [[allegoria|allegorias]] [[Mythologia|mythologicas]], quae ad quattuor anni tempora et ad figuras sicut [[Venus (dea)|Venerem]], [[Paris (heros)|Paridem]], et [[Adonis|Adonidem]] spectant, auctor gaudium amoris celebrat fontem salutis et vitae. Textus praecipue ob usum [[Terminus technicus|terminorum technicorum]] et Graecismorum eminet (velut “eucrasia”, “allotheta”, “rhythmachia”), qui doctrinam [[Scholastica (philosophia)|scholasticam]] et artem poëticam [[Goliardia|goliardicam]] demonstrant.<ref name="Carminamatoria56-70"/> In ultima parte, carmen se ipsum definit “scholarem symphoniam”, ubi [[Minerva]] (sapientia) et Venus (amor) in unum conveniunt. Poëta invocat communionem spiritūs inter amantes, sperans foedus amoris, annis [[Iubilaeus|iubilaeis]] comparandum, perpetuum fore, dum artem suam poëticam per orbem diffundit.<ref name="Carminamatoria56-70"/> ==Investigatio critica== Hoc carmen doctum argumenta de temporis cursu, rerum vicissitudine et amore erotico tractat.<ref name="lehtonen-1995-p-120">{{qc|Lehtonen, 1995}}, p. 120.</ref> Textus magni momenti habetur ad historiam litterarum investigandam, cum definitionem formalem “[[Satura|saturae]]” praebeat, quae genus mixtum seu [[prosimetrum]] intellegitur. In extrema parte operis, “scholarium chorus” Venerem celebrat “multiformi harmoniā” usus, quae [[prosa|prosam]], metrum et saturam confundit (“prosa, versu, satira psallens et rhythmachia”).<ref>{{qc|Lehtonen, 1995}}, pp. 120–121.</ref> Opus culturam [[Clerus|clericalem]] illius aetatis refert, qua Minerva (sapientia) et Venus (amor) sicut duo cardines existimabantur, inter quos vita {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|doctus|litterati|en|qid=Q58968}} in mundo sublunari versabatur.<ref name="lehtonen-1995-p-120" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Lehtonen, 1995 | c = {{Opus | cognomen = Lehtonen | nomen = Thomas Martinus Samuel | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy | annus = 1995 | lingua = en | locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]] | domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]] | isbn = 978-951-717-846-4 }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] il2v8g8xa23ajmp5j06og098b5iqrpc 0 327260 3989332 3989152 2026-09-19T16:07:59Z Andrew Dalby 1084 3989332 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{ores|Opus epistolarum}} est congeries scriptorum privatorum [[Petrus Martyr ab Angleria|Petrus Martyr ab Angleria]] aulici regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et [[Isabella II (regina Hispaniae)|Isabellae]]. Epistolae 813 colliguntur, quae secundum annos in libros 38 divisae sunt (libro primo annum 1488, libro trigesimo octavo annum 1525 comprehendente). Inter amicos, quibus epistulae missae erant, videntur (enumeratio epistularum editionis 1670 hic accipitur): * [[Aruna|Arunenses]]: fratres sui Georgius et Ioannes Baptista ab Angleria;<ref>Epistulae 78, 79, 412, 422 (1489-1509)</ref> condiscipulus iuvenilis Ioannes Maria Sardus,<ref>Epistulae 77, 83 (1489-1490)</ref> Ioannes Borromeus comes Aronae<ref>Inter alias epistulae 23, 30, 61, 94</ref> * [[Mediolanum|Mediolanenses]]: Franciscus Niger protonotarius,<ref>Epistula 42 (1488)</ref> [[Ioannes Iacobus Trivultius]] marchio Viglevanus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Arcimboldus||it|qid=Q1406791}} archiepiscopus Mediolanensis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Scaramutia Trivultius||it|qid=Q729751}} episcopus Comensis * Mediolanenses peregrini: [[Theodorus Guainerius]] Papiensis regi Francico archiatrus,<ref>Epistulae 28, 141. De eo cf. [https://www.academia.edu/42900870/Penser_la_médecine_construire_sa_pratique_Antonio_et_Théodore_Guaineri_deux_médecins_au_XVe_siècle dissertationem Bonnaffoux]</ref> [[Aloisius Marlianus (archiatrus)|Aloisius Marlianus]] "concivis" "conterraneus et amicissimus" regi [[Carolus V (imperator)|Carolo]] protomedicus et episcopus Tudensis<ref>Epistulae 361, 382, 516-518, 529, 551, 554, 573-576, 579, 581, 584, 611, 656-662, cf. 655 (1507-1520). De eo cf. [https://emlo.bodleian.ox.ac.uk/profile/person/3f2206c1-0e91-4f54-be4d-62d94b563aa6 indicem epistularum Erasmi] et [https://theses.hal.science/tel-02917360v1/file/GORDEZIANI_Lika_2_com_20190107.pdf dissertationem Gordeziani p. 96 (nota subiuncta)]</ref> et [[Mercurinus Gattinara]] regi Carolo magnus cancellarius marescalcusque Franciae * [[Roma]]ni: cardinalis [[Ascanius Maria Sfortia]] (epistulis saepe "Ascanio" superscriptis), [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponius Laetus]]<ref>Epistulae 6, 88, 146, 152, 156, 181, 185, 189, cf. 190 (1488-1498)</ref> * Itali alii: [[Petrus Ranzanus]] Panormitanus<ref>Epistula 166 (1495)</ref> * Scholastici eruditique [[Pontificia Universitas Salmanticensis|Salmanticenses]]: [[Lucius Marineus Siculus]],<ref>Epistulae 54, 55</ref> [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gutterius a Toleto||es|qid=Q48739562}}, Arius Lusitanus, Petrus Pontensis, "doctor Villasandinus" * Familia regia: [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabella I]] regina et [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandus II]] rex,<ref>Inter alias epistula 280 (1504) "futuro ... regi Parthenopeo", i.e. Neapolitano, superscripta</ref> Ioannes princeps * Aulici et clerici Hispani: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)||es|qid=Q8078615}} (epistulis saepe "suo comiti" superscriptis) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ferdinandus a Talavera||en|qid=Q559368}} archiepiscopus Granatensis reginaeque [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] consiliarius (epistulis saepe "Comiti et Archiepiscopo" superscriptis), Alphonsus Carillus episcopus Pompilonensis et Georgius de Costa archiepiscopus Bracarensis amici ut videtur inseparabiles,<ref>Epistulae saepe ambobus missae 9, 10, 27, 43, 48, 86-87, 93, 115, 124, 135 [de Columbo], 144, 171, 186, 190, 192, 194, 197</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Gonzalus Mendocius (cardinalis)||es|qid=Q786748}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Murus (decanus Compostellanus)||es|qid=Q8471018}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Villascusae||es|qid=Q5806511}} episcopus Conchensis deinde Malacitanus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Michael Perez Almacanus||es|qid=Q15816415}} regis secretarius, Gometius a Toleto canonicus Granatensis, Fernandus a Vega consiliarius et commendatarius Castellae * Hispani in Italia morantes: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bernardinus Lupus Caravaialus||es|qid=Q2537990}} cardinalis Sanctae Crucis, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcias Lassus (orator)|Garcias Lassus|es|qid=Q17632800}} orator Hispanus apud Pontificem<ref>Epistulae 244-245 (1502)</ref> * Discipuli: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius||es|qid=Q2297287}} poëta et legatus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius||es|qid=Q3754494}} epistulis "mei Tendillae comitis filio" atque deinde "marchioni Mondejaris" etc. superscriptis<ref>Epistulae 514-561, 564-565 (1513-1515)</ref> et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)||es|qid=Q2615834}} (epistulis nonnullis "marchionibus discipulis" etc. superscriptis),<ref>E. g. epistula 582 (1517); cf. epistula 790 (1523)</ref> Ioannes Portugallicus dux Brigantiae, Iacobus Ghimaraneus dux Portugalliae, Alfonsus a Silva Cifontei comitis haeres, Garsias a Toleto, Praefectus Damicellorum Stellae arcem habens * Itali in Hispania morantes: Lucius Marineus Siculus supra enumeratus, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Geraldinus||it|qid=Q3610043}} episcopus futurus [[Dominicopolis|Dominicopolitanus]],<ref>Epistulae 38, 76 (1488-1489)</ref> Antonius Geraldinus protonotarius,<ref>Epistula 37 (1488)</ref> Bartholomeus Scandianus nuntius in Hispanis apostolicus, Condulmarius protonotarius, Dominicus Trivisanus quondam orator in Hispania, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)||it|qid=Q64779142}} legatus apostolicus,<ref>Epistulae 325-330 (1507)</ref> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vianesius Albergatus||d|qid=Q68862084}} nuntius apostolicus * Francogallus: [[Georgius de Ambacia]] cardinalis * Batavus: [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis Dertosensis Hispaniaeque regens (Hadrianus VI futurus)<ref>Epistulae 728-730 (1521)</ref> == Editiones et versiones == * 1530 : ''Opus epistolarum P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''; [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh Textus apud Internet Archive] * 1670 : ''Opus epistolarum Petri Martyris Anglerii Mediolanensis ...'' Amstelodami: typis Elzevirianis; [https://archive.org/details/bub_gb_QB0VAAAAQAAJ Textus apud Internet Archive] * 1885 : Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] * 1953-1957 :José López de Toro, ed., ''Pedro Mártir de Anglería: Epistolario''. Matriti; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1503686w Textus ultimi fasciculi] * 1966 : Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum) == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}} * J. Bernays, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Argentorati: Trübner, 1891; [https://archive.org/details/petrusmartyrang00berngoog/page/n8/mode/2up Textus imperfectus] {{Google Books|Om0WbNSwTGUC}} (sunt qui "Isaac Bernays", qui "Jakob Bernays" adscribunt) * Heinrich Heidenheimer, ''Petrus Martyr Anglerius und sein Opus epistolarum''. Berolini: Seehagen, 1881; [https://archive.org/details/petrusmartyrang01heidgoog/page/n7/mode/2up Textus] * Johannes Gerigk, ''Das Opus epistolarum des Petrus Martyr, ein Beitrag zur Kritik der Quellen des ausgehenden 15. und beginnenden 16. Jahrhunderts''. Braunsberg: Druck der Ermlœndischen Zeitungs und Verlagsdruckerei J. A. Wichert, 1881 (dissertatio Regiomontana); [https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:bvb:824-dtl-0000086795 Textus] * Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288 [[Categoria:Scripta 1530]] [[Categoria:Litterae Latinae Renascentes]] [[Categoria:Hispaniae scripta]] [[Categoria:Epistulae]] [[Categoria:Monarchia Regum Catholicorum]] [[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria]] r00t41knfps3a8uliat4jovtb916rjm 0 328040 3989374 3984352 2026-09-19T20:05:08Z LilyKitty 18316 de familia 3989374 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Hacon VIII}} (natus [[Osloa]]e die [[20 Iulii]] [[1973]]), natus {{res|Hacon Magnus}} (vulgo ''Haakon Magnus''), est [[rex]] [[Norvegia]]e a die [[28 Augusti]] [[2026]], cum pater eius mortuus sit. [[Filius]] [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi V]] regis et Soniae reginae est. [[Uxor]]em habet [[Margareta-Marit de Norvegia|Margaretam-Marit]] et duos liberos, [[Ingrida Alexandra|Ingridam Alexandram]] et Sverrerum Magnum. == Bibliographia == * Kjetil S. Østli. ''Haakon. Historier om en tronarving''. 2023. * Fredrik Wandrup. ''Haakon : et portrett av Kronprinsen som ung mann''. 1998. * Arvid Møller. ''Kronprins Haakon : kongsemne''. 1991. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Haakon VIII of Norway|Haconem VIII}} {{Fontes biographici}} * {{IMDb|1090056|Hacone VIII}} {{bio-stipula}} {{Formula:Reges Norvegiae}} {{Anni vitae|1973||Hacon}} [[Categoria:Alumni Universitatis Osloensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Californiensis Berkeleiensis]] [[Categoria:Reges Norvegiae]] cpabodvqvmhxo8pkc1p5gjtju9u8nuu 0 328355 3989349 3986838 2026-09-19T17:53:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989349 wikitext text/x-wiki {{Pagina autotranslata}} {{Vicificanda}} {{Latinitas|-6}} '''Rosh HaAyin''' ('Caput Fontis'; [[Hebraice]] ראש העין) est [[civitas]] in [[Israele]], sita in parte centrali regni,{{dubsig}} in [[Mediridionalis Sharon|Mediridionali Sharon]]{{dubsig}} et in limite Montes{{dubsig}} Iudaeae. Civitas locata{{dubsig}} est approximatim{{dubsig}} XX{{dubsig}} chilometris{{dubsig}} ab [[Civitas Tel Aviv|Tel Aviv]] et ab [[Ierusalem]]. Rosh HaAyin est urbs moderna quae fundatus est anno MCMLXIX ex iniciativa constructiva Israelis. Hodie civitas censum habitatorum CCCM habet et est centrum industriale et commerciale significans in regione. == Etymologia == Nomen "Rosh HaAyin" derivatum est e lingua Hebraica, ubi "Rosh" significat "caput" et "HaAyin" significat "oculus" vel "fons". Interpretatio Latina est "Caput Fontis" vel "Fons Principalis", quod refertur ad aquam abundantem quae regionem circumdat. == Geographia == === Locatio === Rosh HaAyin sita est in: * '''Provincia''': Mediridionalis Sharon (Sharon Australis) * '''Districtus''': Districutsus Centralis * '''Latitudo''': 32.185°N * '''Longitudo''': 35.200°E * '''Altitudo''': 60-70 metra supra mare * '''Clima''': Mediterraneum, temperatum et humidum === Topographia === Urbs constructa est in planitiem levi inclinatus versus mare. Aquae abundantes de fontibus naturalibus fluunt, quae regionem ad agriculturam et industriam aptam reddunt. == Historia == === Fundatio et Initiis === * '''MCMLXIX''': Fundatio Rosh HaAyin incepta est ut civitas planificata * Gubernamentum Israelense et societates private cooperate sunt ut urbs moderna construatur * Finis erat habitat residentia et industriale centrum creare === Developmentum Moderni === * '''MCMLXX-MCMLXXX''': Constructio rapida, population crescens * '''MCMLXXX-MM''': Industrializatio accelerata, fabrica multiplicae * '''MM-MMXX''': Expansio urbana, centri commerciales, residentia luxuria * '''MMXX-Hodie''': Infrastructura moderna, technologia centrium == Populatio et Demographia == {| class="wikitable" |- ! Anno ! Populatio ! Crescentia |- | MCMLXIX | 3,000 | Initiis |- | MCMLXXX | 25,000 | Rapida |- | MM | 35,000 | Moderata |- | MMXVI | 39,000 | Lentior |- | MMXXVI | 30,000+ | Hodierna |} === Ethnicitas === Populatio Rosh HaAyin est: * '''Iudaei Ashkenazi''': 45% * '''Iudaei Sephardi''': 30% * '''Iudaei ex Afica''': 15% * '''Alii''': 10% === Religio === Civitas primarie Iudaica est, cum numerosis synagogis: * Synagoga Orthoxa Traditionalis * Synagoga Reconstructionist * Synagoga Reformata * Centra religiosa minora == Economica == === Industriae Principales === '''Industria Plastica et Petrochimica''' * Fabrica multiplicae ad materia plastica producenda * Chemicalium productio * Amballatorum manufacturae '''Technologia et Computatores''' * Centri industriales technologiae * Softwae firmae * Electronica '''Agricultura et Horticoltura''' * Agricoltura modernae technologiae * Frucuum cultivatio * Florarium et seminium '''Commercium et Servicium''' * Centri commerciales * Hospitalitas et turisma * Servicii financiales === Firmae Celebres === Multae societates Israelenses maior sunt locationem in Rosh HaAyin: * Industria Plastica Israelis * Technologiae Companiae * Agriculturae Exportationes == Infrastructura == === Transportatio === * '''Viae Principales''': - Route 40 (Nord-Sud) - Route 65 (Est-Vest) - Route 5 (Autostrada Tel Aviv-Haifa) * '''Publica Transportatio''': - Autobus servicium municipale - Connexio ad Tel Aviv et Ierusalem - Planificatio ferroviae futuri === Utilitas === * '''Aquam''': Systemae moderna distributa ex fontes et deposita * '''Electricitas''': Conexio ad rete nazionale * '''Gas Naturalis''': Distributa ad residentia et industria * '''Communicatio''': Banda lata, 5G networks == Institutiones et Servicii == === Educatio === * '''Scholae Primaria''': 8 scholae * '''Scholae Secundaria''': 4 scholae * '''Instituta Technologiae''': Centri professionalis * '''Bibliothecam Publicam''': Bibliotheca Civica Centralis === Medicina === * '''Hospital Principale''': Shamir Medical Center (anteriormente Assaf Harofeh) * '''Clinica Ambulatoria''': Centri medici multiplicae * '''Pharmaciae''': Distributio medicamentorum === Cultura === * '''Theater Civicus''': Performances dramaticas * '''Musaeum Locale''': Historia et cultura * '''Parci Publici''': Parci recreatione * '''Clubes Culturales''': Musica, dansa, arte === Recreatio === * '''Parci Verdes''': - Parci Centrale (Gan Merkazit) - Parci Aquaticus - Parci Sportive * '''Installationes Athleticae''': - Stadion municipale - Piscinaam - Curtes tennis et badminton - Palestra modernae == Communitas == === Populatio Specialis === Rosh HaAyin est notum pro: * '''Communita Atypica''': Residentia communitas (Beit Amit et similes) pro adultes cum necessitatibus specialibus * '''Supporto Sociali''': Servicii comprehensivi ad vulnerabiles populationes * '''Programma Inclusio''': Integratione persone disabilitate in communitate === Organizationes Non-Profitales === * Servicii sociale municipales * Organizationes iuvenilis * Programma medica * Supporto legale == Cultura et Eventus == === Eventus Annuales === * '''Festival Urbis''': Celebratio anniversarium fundationis * '''Festival Musicae''': Concertus et performances * '''Marcha Memoria''': Commemoratio historica * '''Festivales Religioses''': Pesach, Shavuot, Sukkot, Chanukah === Arte et Cultura === * Galleria arte locale * Centri culturales * Clubes litteraturae * Performationes traditionales == Comparatio cum Urbes Similares == {| class="wikitable" |- ! Urbs ! Regio ! Populatio ! Fundatio ! Industria Principalis |- | Rosh HaAyin | Israele | 30,000+ | MCMLXIX | Plastica, Technologia |- | Petach Tikva | Israele | 230,000 | MDCCCLXXXII | Agricultura, Industria |- | Netanya | Israele | 185,000 | MDCCCCV | Diamantes, Turisma |- | Rehovot | Israele | 130,000 | MDCCCCVI | Scientia, Agricultura |- | Ashdod | Israele | 225,000 | MCMLVI | Portus, Industria |} == Transitus et Connexiones == === Distantiae === * Ad Tel Aviv: XX chilometri (XXX minuta auto) * Ad Ierusalem: LX chilometri (I hora, LX minuta auto) * Ad Haifa: C chilometri (I hora, XXX minuta auto) * Ad Eilat: CCXL chilometri (III horae auto) * Ad Mare Mortuum: CXX chilometri === Accessus Internationale === * '''Aeroportus Internationale Ben Gurion''': XXX chilometri * '''Portus Tel Aviv''': XX chilometri * '''Portus Ashdod''': LX chilometri == Nexus Externi == === Officiales === * https://web.archive.org/web/20260831074723/http://www.rosh-haayin.muni.il/ (Situm Municipale) * https://www.wikidata.org/wiki/Q168202 * https://en.wikipedia.org/wiki/Rosh_HaAyin === Informatio Turistica === * Informatio turistica Israelis * Guida urbana * Accommodationes et Hotelis === Servicii === * Servicii municipales * Registratione residentia * Applicationes civicas == Bibliotheca == * Schama, Simon (1993). ''Landscape and Memory''. Alfred A. Knopf. * Kellerman, Aharon (1993). ''Society and Settlement: Jewish Land of Israel in the Twentieth Century''. SUNY Press. * Trebuil, Guy; Gould, William T.S. (2002). ''Urbanization and the Development of Third World''. Routledge. * Falah, Ghazi-Walid (2005). ''Living Together Apart: Arabs and Jews in Contemporary Jerusalem''. Princeton University Press. [[Categoria:Civitates Israelis]] [[Categoria:Sharon]] [[Categoria:Urbis Modernae]] [[Categoria:Industriae Centrorum]] [[Categoria:Districtus Centralis Israelis]] [[Categoria:Civitates Fundatum XX Saeculo]] == Nexus Internae == * [[Israele]] * [[Tel Aviv]] * [[Ierusalem]] * [[Petach Tikva]] * [[Industria Israelis]] * [[Geographia Israelis]] * [[Populationes Israelensies]] 27vte097eioaoc2t1ojodh5hza7t6tw 0 328673 3989419 3989100 2026-09-20T00:25:24Z Grufo 64423 /* Probabilitas transitionis */ 3989419 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Beta-minus Decay.svg|thumb|Dilapsio β⁻ in [[nucleus atomicus|nucleo atomico]] ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} comitans omittitur). In imagine dilapsio β⁻ [[neutron]]is liberi ostenditur. Utroque in processu emissio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intermedii (qui deinde in [[electron]]em et antineutrinum dilabitur) non ostenditur.]] In [[physica particularum]], {{res|interactio Fermiana}}, etiam {{res|plene=Interactio quadrifermionica|quadrifermionica}} dicta, est explanatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio beta|dilapsionis beta|en|qid=Q306786}} quam [[Henricus Fermi]] anno [[1933]] proposuit.<ref>{{qc|Yang, 2012}}, pp. 27–30.</ref> Eius [[theoria]] postulat quattuor [[fermion]]es in eodem vertice {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Feynmanianum|diagrammatis Feynmaniani|en|qid=Q386272}} inter se ita agere ut dilapsio beta [[neutron]]is per copulationem directam ipsius cum [[electron]]e, [[neutrinum|neutrino]] (quod postea {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} esse statutum est) et [[proton]]e explicari possit.<ref name="feynman-1962-capp6-7">{{qc|Feynman, 1962}}, capitula VI & VII.</ref> Fermi suam theoriam anno [[1933]] edidit.<ref name="fermi-1933">{{qc|Fermi, 1933}}.</ref><ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref><ref name="fermi-1933-bis">{{qc|Fermi, 1934 bis}}.</ref><ref name="griffiths-2009-pp314-315">{{qc|Griffiths, 2009 [1987]}}, [https://archive.org/details/elementarypartic00grif/page/n328 pp. 314–315].</ref> Eius explanatio theoriam [[interactio debilis|interactionis debilis]] praecedebat, in qua interactiones inter protonem et neutronem atque inter electronem et antineutrinum per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonem {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intercedentem fiunt. Theoria Fermiana est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria campi efficax||en|qid=Q281778}}, tantummodo in regiminibus humilium [[energia]]rum valida. Secundum [[Eugenius Wigner|Eugenium Wigner]], qui unā cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Paschalis Jordan|Paschali Jordan|en|qid=Q61761}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transformatio Jordana-Wigneriana|transformationem Jordanam-Wignerianam|en|qid=Q898893}} introduxit, commentatio Fermiana de dilapsione beta inter praecipua physici Italici opera in [[historia physicae|historiam physicae]] numeratur.<ref>{{qc|Cronin, 2004}}, pp. 241–244.</ref> == De prima recusatione et de posteriore editione == Fermi theoriam suam de dilapsione beta, quam ipse “temptativam” appellavit (Italice {{barbarice|lingua=it|tentativo}}),<ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref> ad inclitam ephemeridem scientificam ''[[Nature]]'' primitus misit; quae tamen theoriam recusavit quum putaret eam “speculationes a veritate nimis remotas continere ut lectori usui essent”.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Rasetti, 1962}}, [https://web.archive.org/web/20230523070233/https://operedigitali.lincei.it/Fermi/Fermi-omnia1_testo.pdf vol. 1], p. 540: “Fermi intended to announce the results of his beta-decay theory in a letter to ‘Nature’, but the manuscript was rejected by the Editor of that journal as containing abstract speculations too remote from physical reality to be of interest to the readers. He then sent a somewhat longer paper {{ellipsis sparsa}} to ‘Ricerca Scientifica’ where it was promptly published.”</ref><ref name="close-2012">{{qc|Close, 2012}}, p. 24.</ref><ref>{{qc|Pais, 1986}}, [https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0/page/418 p. 418].</ref> Traditum est postea ''Nature'' hanc recusationem inter maximos errores suae historiae editoriae numeravisse; David N. Schwartz tamen, biographus Henrici Fermi, huic [[traditio]]ni obiecit eam nec comprobatam neque verisimilem esse.{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{Cfr.}} {{qc|Schwartz, 2017}}, annotationes 60, 61, 63 sectione octava secundae partis. Secundum Schwartz, incertum est ephemerisne [[manuscriptum]] reiecerit, quoniam tabularia ad illa tempora pertinentia, sede ephemeridis translata, amissa sunt. Argumentatur quoque parum verisimile esse Fermi serio petivisse ut opus suum in illa ephemeride divulgaretur, quoniam eo tempore ''Nature'' de similibus commentationibus tantummodo brevissimas annotationes edebat, neque apta erat ad novas theorias physicas divulgandas. Aptior, si quid, fuisset ephemeris ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Proceedings of the Royal Society|<>|en|qid=Q1193201}}''.|2=Q1193201}} Fermi versiones commentationis suae ad ephemerides [[Italia|Italicas]] et [[Germania|Germanicas]] misit, quae annis [[1933]] et [[1934]] acceperunt atque ediderunt.<ref name="fermi-1933" /><ref name="fermi-1933-bis" /><ref name="fermi-1934" /><ref name="fermi-et-wilson-1968">{{qc|Fermi & Wilson, 1968}}.</ref> Anno [[1968]] prima editio [[Lingua Anglica|Anglica]] in ephemeride ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|American Journal of Physics||en|qid=Q465346}}'' apparuit.<ref name="close-2012" /><ref name="fermi-et-wilson-1968" /> Fermi primam recusationem commentationis suae adeo graviter tulit ut aliquantum temporis a [[physica theoretica]] abesset et solam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|physica experimentalis|physicam experimentalem|en|qid=Q18366}} exerceret. Paulo post, haec mutatio studiorum ad praeclarum opus de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Temperatura neutronica|activatione nucleorum|en|qid=Q1969703}} ope {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Neutron thermicus|neutronum tardorum|it|qid=Q951990}} eum perduxit, cuius gratiā [[Praemium Nobelianum physicae]] anno [[1938]] accepit. == ''“{{Op|Tentativo|plene=𝘛𝘦𝘯𝘵𝘢𝘵𝘪𝘷𝘰 𝘥𝘪 𝘶𝘯𝘢 𝘵𝘦𝘰𝘳𝘪𝘢 𝘥𝘦𝘪 𝘳𝘢𝘨𝘨𝘪 𝛽|lingua=it}}”'' == Theoria Fermiana tria genera particularum tractat, quae directe inter se interagere putantur: primitus “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particula gravis|en|qid=Q102165}}” in “statu neutronico” (<math>\rho = +1</math>), quae deinde, electrone neutrinoque emissis, in “statum protonicum” (<math>\rho = -1</math>) transit. ==== Status electronis ==== Electronis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae||en|qid=Q2362761}} hac [[aequatio]]ne describitur: : <math>\psi = \sum_s \psi_s a_s</math> ubi <math>\psi</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae Coulombiana||en|qid=Q17007968}} unius electronis et <math>\psi_s</math> sunt eius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statūs stationarii|en|qid=Q911951}}. <math>a_s</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatra creationis annihilationisque|operatrum quod electronem in statu {{mvar|s}} annihilat|en|qid=Q902336}}, quod in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|spatium Fockianum|spatio Fockiano|en|qid=Q899044}} hoc modo agit: : <math>a_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} (1 - N_s) \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> <math>a_s^*</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} creationis electronis in statu {{mvar|s}}: : <math>a_s^* \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} N_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> ==== Status neutrini ==== Similiter, functio undae neutrini (<math>\phi</math>) hac aequatione describitur : <math>\phi = \sum_\sigma \phi_\sigma b_\sigma</math> ubi <math>\phi_\sigma</math> sunt statūs stationarii unius neutrini. <math>b_\sigma</math> est operatrum quod neutrinum in statu {{mvar|σ}} annihilat et quod in spatio Fockiano hoc modo agit: : <math>b_\sigma \Phi(M_1, M_2, \ldots, M_\sigma, \ldots) = (-1)^{M_1 + M_2 + \cdots + M_\sigma - 1} (1 - M_\sigma) \Phi(M_1, M_2, \ldots, 1 - M_\sigma, \ldots)</math> <math>b_\sigma^*</math> est creationis operatrum neutrini in statu {{mvar|σ}}. ==== Status particulae gravis ==== <math>\rho</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} a [[Wernerus Heisenberg|Wernero Heisenberg]] introductum (postea in notione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vertigo isotopica|vertiginis isotopicae|en|qid=Q836938}} ampliatum) quo status {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particulae gravis|en|qid=Q102165}} describitur; si particula est neutron valorem proprium {{math|+1}} habet, et {{math|−1}} si particula est proton. Itaque statūs particularum gravium per vectores columnarios duarum componentium repraesentabuntur, ubi : <math>\begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix}</math> neutronem repraesentat, et : <math>\begin{pmatrix}0\\1\end{pmatrix}</math> protonem repraesentat (in illa repraesentatione in qua <math>\rho</math> est consueta {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrix Pauliana||en|qid=Q336233}} <math>\sigma_z</math>). Operatra quae particulam gravem e statu protonicum in neutronicum et vice versa mutant per : <math>Q = \sigma_x - i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 1\\ 0 & 0\end{pmatrix}</math> et : <math>Q^* = \sigma_x + i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 0\\ 1 & 0\end{pmatrix}</math> repraesentantur. <math>u_n(x)</math> et <math>v_n(x)</math> sunt functiones propriae particulae gravis in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statu stationario|en|qid=Q911951}} {{comp|<math>n</math>^mo|“Ennensimo”}}, quum <math>\rho = +1</math> (neutron) et <math>\rho = -1</math> (proton), ubi <math>x</math> est positio particulae gravis. === Operatrum Hamiltonianum === {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatrum Hamiltonianum||en|qid=Q660488}} tribus partibus constat: pars <math>H_\text{h.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum gravium repraesentat; pars <math>H_\text{l.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum levium repraesentat; et pars <math>H_\text{int.}</math>, quae interactionem praebet. : <math>H_\text{h.p.} = \frac{1}{2}(1 + \rho)N + \frac{1}{2}(1 - \rho)P</math> ubi <math>N</math> et <math>P</math> sunt operatra energiae neutronis et protonis, ita ut, si <math>\rho = 1</math>, <math>H_\text{h.p.} = N</math>, et, si <math>\rho = -1</math>, <math>H_\text{h.p.} = P</math>. : <math>H_\text{l.p.} = \sum_s H_s N_s + \sum_\sigma K_\sigma M_\sigma</math> ubi <math>H_s</math> est energia electronis in statu <math>s</math> intra campum Coulombianum [[nucleus atomicus|nuclei]], et <math>N_s</math> est numerus electronum in illo statu; <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>, et <math>K_\sigma</math> est energia uniuscuiusque talis neutrini (quod in libero statu {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unda plana|undae planae|en|qid=Q122518}} assumitur). In parte interactionis terminus continendus est qui transformationem protonis in neutronem, unā cum emissione electronis et neutrini (nunc scimus hoc esse antineutrinum), repraesentet, necnon terminus qui processum inversum repraesentet; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis electrica|vis Coulombiana|en|qid=Q83152}} inter electronem et protonem omittitur, quia ad dilapsionem β non pertinet. Fermi duo valores possibiles quantitatis <math>H_\text{int.}</math> proposuit: primum, quandam formam non relativisticam in qua [[vertigo quantica|vertigo]] omittitur: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \psi(x) \phi(x) + Q^* \psi^*(x) \phi^*(x) \right]</math> deinde, quum assumeret particulas leves esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor Diracianus|versores Diracianos|en|qid=Q688945}} componentium quattuor, sed velocitatem particularum gravium parvam esse respectu constantis <math>c</math>, et omnes interactionis terminos qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|potentialis vectorialis|potentiali vectoriali|en|qid=Q521126}} electromagnetico similes erant omitti posse, hanc formam alteram: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \tilde{\psi}^* \delta \phi + Q^* \tilde{\psi} \delta \phi^* \right]</math> ubi <math>\psi</math> et <math>\phi</math> nunc sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor (geometria)|versores|en|qid=Q604907}} Diraciani componentium quattuor, <math>\tilde{\psi}</math> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Matrix transposita coniugata|coniugatam Hermitianam|en|qid=Q2051983}} ipsius <math>\psi</math> repraesentat, et <math>\delta</math> est matrix : <math>\begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 & 0\\ 1 & 0 & 0 & 0\\ 0 & 0 & 0 & 1\\ 0 & 0 & -1 & 0 \end{pmatrix}</math> === Elementa matricis === Status systematis [[n-plex|sequentiā ''en''plici]] <math>\rho, n, N_1, N_2, \ldots, M_1, M_2, \ldots</math> dari intellegitur, ubi <math>\rho = \pm 1</math> indicat utrum particula gravis sit neutron an proton, <math>n</math> est status quanticus particulae gravis, <math>N_s</math> est numerus electronum in statu <math>s</math>, et <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>. Formā relativisticā quantitatis <math>H_\text{int.}</math> utens, Fermi illud elementum matricis exhibet inter statum in quo neutron est in statu <math>n</math> et nulli electrones in statu <math>s</math> nullaque neutrina in statu <math>\sigma</math> adsunt, et statum in quo proton est in statu <math>m</math> et electron ac neutrino in statibus <math>s</math> et <math>\sigma</math> adsunt, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \int v_m^* u_n \tilde{\psi}_s \delta \phi^*_\sigma d\tau</math> dummodo [[integrale]] per totum spatium configurationis particularum gravium (praeter <math>\rho</math>) computetur. Signum <math>\pm</math> ex eo dependet, utrum numerus omnium particularum levium sit impar (−) an par (+). === Probabilitas transitionis === Ad tempus vitae mediocre neutronis in statu <math>n</math> secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum quantica|theoriam perturbationum quanticam|en|qid=Q911364}} computandum, elementa matricis supradicta de omnibus statibus electronum et neutrinorum nondum occupatis summanda sunt. Hoc simplicatur assumendo functiones proprias electronis et neutrini <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> intra nucleum esse constantes ({{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Longitudo undae Comptoniana|longitudines undarum Comptonianarum|en|qid=Q1145377}} electronis et neutrini multo maiores esse quam magnitudinem nuclei). Hoc dat, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \tilde{\psi}_s \delta \phi_\sigma^* \int v_m^* u_n d\tau</math> ubi nunc <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> in positione nuclei aestimantur. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula aurea Fermiana|regulam auream Fermianam|en|qid=Q1073295}}, probabilitas huius transitionis est : <math>\begin{align} \left|a^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 &= \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} \times \frac{\exp{\frac{2\pi i}{h} (-W + H_s + K_\sigma) t} - 1}{-W + H_s + K_\sigma}\right|^2 \\ &= 4 \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \times \frac{\sin^2\left(\frac{\pi t}{h}(-W + H_s + K_\sigma)\right)}{(-W + H_s + K_\sigma)^2}, \end{align}</math> ubi <math>W</math> est differentia energetica inter statum protonis et statum neutronis. Per omnes directiones [[medietas|medietatem]] omnium [[vertigo quantica|vertiginum]] et omnium [[motus|motuum]] neutrinorum capiendo qui energiam habent positivam (ubi <math>\Omega^{-1}</math> est densitas statuum neutrinorum, quae postremo ad infinitum tendere sumitur), habetur: : <math> \left\langle \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \right \rangle_\text{avg} = \frac{g^2}{4\Omega} \left|\int v_m^* u_n d\tau\right|^2 \left( \tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right)</math> ubi <math>\mu</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|massa quietis||en|qid=Q1097654}} neutrini et <math>\beta</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrices Diracianae|matrix Diraciana|en|qid=Q1151645}}. Quum valoribus <math>p_\sigma</math> quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math> probabilitas transitionis fiat maximam, prior formula in sequentem formam redigitur: : <math> t\frac{8\pi^3 g^2}{h^4} \times \left| \int v_m^* u_n d\tau \right|^2 \frac{p_\sigma^2}{v_\sigma}\left(\tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right),</math> ubi <math>p_\sigma</math> et <math>K_\sigma</math> sunt valores quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math>. Fermi tria de hac functione observavit: * Quum statūs neutrinorum habeantur liberi, <math>K_\sigma > \mu c^2</math>, atque ideo limes superior spectri continui <math>\beta</math> est <math>H_s \leq W - \mu c^2</math>. * Quum respectu electronum [[inaequatio]] <math>H_s > mc^2</math> sit vera, energiae protonis secundum inaequationem <math>W \geq (m + \mu)c^2</math> ab energia neutronis ita differendum est ut dilapsio β eveniat. * In probabilitate transitionis factori <math>Q_{mn}^* = \int v_m^* u_n d\tau</math> magnitudinis unius esse solet; sed aliquando, peculiaribus condicionibus, evanescit; inde (approximatae) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula selectionis|regulae selectionis|en|qid=Q570412}} dilapsionis β oriuntur. === Transitiones prohibitae === Ut supra dictum est, quum multiplicatio <math>Q_{mn}^*</math> inter statūs <math>u_n</math> et <math>v_m</math> particulae gravis evanescit, talis transitus dicitur “prohibitus” (vel potius multo minus probabilis quam casibus quibus eadem multiplicatio uni propinqua est). Si descriptio nuclei per singulos statūs quanticos protonum et neutronum satis accurate valet, tum <math>Q_{mn}^*</math> evanescit nisi status neutronicus <math>u_n</math> et status protonicus <math>v_m</math> idem momentum angulare habent; alioquin, momentum angulare totius nuclei ante et post dilapsionem describendum est. == De primis effectibus novae theoriae == Paulo postquam theoria Fermiana apparuit, [[Wernerus Heisenberg]] in [[epistula]] ad [[Volfgangus Pauli|Volfgangum Pauli]] missa<ref>{{qc|Hermann & al., 1985 [1979]}}, p. 250, littera {{*numero}} 341, ''Wernerus Heisenberg Volfgango Pauli salutem dicit'', die 18 Ianuarii anno 1934.</ref> animadvertit emissionem et absorptionem neutrinorum electronumque in nucleo, in secundo ordine {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum|theoriae perturbationum|en|qid=Q10886678}}, vim gignere qua protones et neutrones in vicem se attraherent, item ut emissio et absorptio [[photon|photonum]] vim electromagneticam gignebat. Ipse invēnit talem vim formam <math>\frac{\text{Const.}}{r^5}</math> habituram esse, sed animadvertit [[experimentum|experimenta]] illius temporis quantitatem nimis parvam, ordine [[magnitudo|magnitudinis]] circiter unius [[millio]]nensimae partis, indicare.<ref>{{qc|Brown, 1996}}, sectio 3.3.</ref> Anno sequenti, [[Hideki Yukawa]] eandem notionem secutus est,<ref>{{qc|Yukawa, 1935}}, p. 1.</ref> sed in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|interactio Yukawiana|sua theoria|en|qid=Q31387}} in locum neutrinorum electronumque novam particulam [[hypothesis|opinabilem]], cuius [[massa]] quietis circiter ducentiens maior erat quam massa electronis, substituit. Talis particula postea “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pion|<>|en|qid=Q4097}}” appellata est.<ref>{{qc|Mehra, 2001}}, p. 832.</ref> == De posteriore progressu == [[Fasciculus:MuonFermiDecay.gif|thumb|upright=0.8|Interactio Fermiana per [[vector|vectores]] quattuor in singulum punctum sub constante Fermiana {{mvar/G_F}} convergentes hic ostenditur.]] Theoria Fermiana quadrifermionica [[interactio debilis|interactionem debilem]] egregie describit. Infeliciter, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|sectio efficax||en|qid=Q17128025}} calculata, {{*ie}} probabilitas interactionis per aream interactionis communem multiplicata, secundum quadratum energiae crescit, velut <math> \sigma \approx G_{\rm F}^2 E^2 </math> (in aequatione <math>G_{\rm F}</math> est [[constans Fermiana]], quae vim interactionis debilis aestimat). Quum sectio efficax sine fine crescat, ad energias multo maiores quam fere 100 [[electronvolta|GeV]] theoria valere cessat. Hinc demum theoria amplior orta est quae interactionem quadrifermionicam per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|completio ultraviolacea|completionem ultraviolaceam|en|qid=Q7876097}} explanat; in nova theoria, quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|electrodebilis|en|qid=Q466416}} appellatur, interactio interpositione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}} aut {{mvar|Z}}|en|qid=Q211922}} explanatur. Nova theoria electrodebilis, eādem vi fundamentali agente, per interactionem inter [[muon]]em, antineutrinum electronicum, neutrinum muonicum et electronem etiam dilapsionem muonis explanare poterat. Haec hypothesis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Semyon Gershtein||en|qid=Q2269323}} et [[Iacobus Zel'dovič|Yakov Zeldovich]] proposita est, atque hodie nota est nomine “hypothesis conservationis fluxūs vectorialis”.<ref>{{qc|Gerstein & Zeldovich, 1955}}, pp. 698–699.</ref> In sua theoria Fermi censuit interactioni esse formam copulationis cuiusdam contactu duorum fluxuum vectorialium effectae. Postea tamen [[Tsung-Dao Lee]] et [[Chen Ning Yang|Yang Chen-Ning]] ostenderunt nihil impedire quin fluxus quidam axialis, qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paritas (physica)|paritatem|en|qid=Q141160}} violaret, appareret. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Experimentum Wu|Experimenta|en|qid=Q1303351}} a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Chien-Shiung Wu||en|qid=Q450317}} peracta violationem paritatis probaverunt.<ref>{{qc|Lee & Yang, 1956}}, pp. 254–258.</ref><ref>{{qc|Wu & al., 1957}}, pp. 1413–1415.</ref> [[Georgius Gamov]] et [[Eduardus Teller]] primum siverunt violationem paritatis in interactionem Fermianam includere. Nam postea intellectum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transitiones Gamowianae-Tellerianae||en|qid=Q5520378}} dilapsionibus “permissis”—paritatem violantibus―et dilapsionibus “superpermissis”—paritatem conservantibus—secundum [[vertigo quantica|vertiginem]] electronis antiparallelam et vertiginem parallelam neutrini interactionem Fermianam describere. Iam ante adventum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|theoriae electrodebilis|en|qid=Q466416}} et [[theoria canonica|theoriae canonicae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Sudarshan|<>|en|qid=Q1384866}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Robertus Marshak|<>|en|qid=Q181687}}, atque, suo uterque consilio, [[Ricardus Feynman]] et [[Murray Gell-Mann]], structuram tensorialem ({{*ie}} [[vector (mathematica)|vector]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pseudovector|vectore axiali|en|qid=Q621476}} detracto, {{math|''V'' − ''A''}}) interactionis quadrifermionicae determinare potuerunt.<ref>{{qc|Feynman & Gell-Mann, 1958}}, p. 193.</ref><ref>{{qc|Sudarshan & Marshak, 1958}}, p. 1860.</ref> == Constans Fermiana == {{Pagina principalis|Constans Fermiana}} [[Constans Fermiana]] vim interactionis debilis in regiminibus humilium energiarum aestimat. Duae formae eiusdem constantis ({{mvar/G_F}} et, formā naturali, {{mvar/G0_F}} notatae), cuius [[dimensio]]nes sunt {{Dimensiones|5|1|−2}} ({{mvar/G_F}}) et {{Dimensiones|−4|−2|4}} ({{mvar/G0_F}}), hac ratione inter se coniunguntur: : <math>G_{\rm F}^0=\frac{G_{\rm F}}{(\hbar c)^3}</math> Accuratissima determinatio e mensurā {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio exponentialis|temporis vitae|en|qid=Q574576}} [[muon]]is habetur, quod inversē {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proportio|proportionale|en|qid=Q117209928}} est [[quadratura (mathematica)|quadrato]] constantis Fermianae ({{mvar/G_F}}).<ref name="chitwood-et-al-2007">{{qc|Chitwood & al., 2007}}.</ref> Forma naturalis constantis—{{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unitates naturales|unitatibus naturalibus|en|qid=Q3962243}} expressa—est,<ref name="griffiths-2009-pp314-315" /> : <math>G_{\rm F}^0=\frac{\sqrt{2}}{8}\frac{g^{2}}{M_{\rm W}^{2} c^4}</math> ubi {{mvar|g}} est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|constans copulationis||en|qid=Q1193095}} [[Vis debilis|interactionis debilis]] et {{math|{{mvar|M}}_W}} est massa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}}|en|qid=Q211922}}, qui, intercedens, dilapsionem de qua agitur moderatur. Ex hoc invenitur constantem Fermianam valere {{val|1.435851|(7)|e=-62|u=[[chiliogramma|kg]]&thinsp;[[metrum|m]]⁵&thinsp;[[secundum|s]]⁻²}}, atque constantem Fermianam naturalem valere {{val|4.5437956|(23)|e=14|u=[[chiliogramma|kg]]⁻²&thinsp;[[metrum|m]]⁻⁴&thinsp;[[secundum|s]]⁴}}. == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Brown, 1996 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Brown | nomen auctoris = Laurie Marcus | titulus = The Origin of the Concept of Nuclear Forces | annus = 1996 | lingua = en | domus editoria = Institute of Physics Publishing | url = https://archive.org/details/originofconcepto0000brow | accessus ad url = sociis | isbn = 978-0-7503-0373-6 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Chitwood & al., 2007 | c = {{Opus | cognomen 1 = Chitwood | nomen 1 = D. B. | cognomen 2 = Banks | nomen 2 = T. I. | cognomen 3 = Barnes | nomen 3 = M. J. | cognomen 4 = Battu | nomen 4 = S. | cognomen 5 = Carey | nomen 5 = R. M. | cognomen 6 = Cheekatmalla | nomen 6 = S. | cognomen 7 = Clayton | nomen 7 = S. M. | cognomen 8 = Crnkovic | nomen 8 = J. | cognomen 9 = Crowe | nomen 9 = K. M. | cognomen 10 = Debevec | nomen 10 = P. T. | cognomen 11 = Dhamija | nomen 11 = S. | cognomen 12 = Earle | nomen 12 = W. | cognomen 13 = Gafarov | nomen 13 = A. | cognomen 14 = Giovanetti | nomen 14 = K. | cognomen 15 = Gorringe | nomen 15 = T. P. | cognomen 16 = Gray | nomen 16 = F. E. | cognomen 17 = Hance | nomen 17 = M. | cognomen 18 = Hertzog | nomen 18 = D. W. | cognomen 19 = Hare | nomen 19 = M. F. | cognomen 20 = Kammel | nomen 20 = P. | cognomen 21 = Kiburg | nomen 21 = B. | cognomen 22 = Kunkle | nomen 22 = J. | cognomen 23 = Lauss | nomen 23 = B. | cognomen 24 = Logashenko | nomen 24 = I. | cognomen 25 = Lynch | nomen 25 = K. R. | cognomen 26 = McNabb | nomen 26 = R. | cognomen 27 = Miller | nomen 27 = J. P. | cognomen 28 = Mulhauser | nomen 28 = F. | cognomen 29 = Onderwater | nomen 29 = C. J. G. | cognomen 30 = Ozben | nomen 30 = C. S. | cognomen 31 = Peng | nomen 31 = Q. | cognomen 32 = Polly | nomen 32 = C. C. | cognomen 33 = Rath | nomen 33 = S. | cognomen 34 = Roberts | nomen 34 = B. L. | cognomen 35 = Tishchenko | nomen 35 = V. | cognomen 36 = Wait | nomen 36 = G. D. | cognomen 37 = Wasserman | nomen 37 = J. | cognomen 38 = Webber | nomen 38 = D. M. | cognomen 39 = Winter | nomen 39 = P. | cognomen 40 = Zolnierczuk | nomen 40 = P. A. | auctores dumtaxat = 1 | titulus = Improved Measurement of the Positive-Muon Lifetime and Determination of the Fermi Constant | contextus = Physical Review Letters | lingua = en | volumen = 99 | fasciculus = 3 | annus = 2007 | bibcode = 2007PhRvL..99c2001C | doi = 10.1103/PhysRevLett.99.032001 | s2cid = 3255120 | pmid = 17678280 | arxiv = 0704.1981 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Close, 2012 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Close | nomen auctoris = Francus | titulus = Neutrino | lingua = en | tempus = 2012-02-23 | domus editoria = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-969599-7 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Cronin, 2004 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen redactoris = Cronin | nomen redactoris = Iacobus Watson | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi Remembered | lingua = en | tempus = 2004-09-11 | domus editoria = University of Chicago Press | isbn = 0-226-12111-9 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1933 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = La ricerca scientifica | lingua = it | volumen = 4 | fasciculus = 2 | tempus = 1933-07-31 | paginae = 491–495 | url = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/page/n541/mode/2up | url contextus = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/ | url contextus forma pdf = https://archive.org/download/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/La%20Ricerca%20Scientifica%20%20A.%204%20vol%202.pdf }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = Il nuovo cimento | lingua = it | volumen = 11 | annus = 1934 | paginae = 1–19 | doi = 10.1007/BF02959820 | bibcode = 1934NCim...11....1F | s2cid = 123342095 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 bis | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Versuch einer Theorie der beta-Strahlen. I | contextus = Zeitschrift für Physik | volumen = 88 | fasciculus = 3–4 | annus = 1934 | lingua = de | pagina = 161 | bibcode = 1934ZPhy...88..161F | doi = 10.1007/BF01351864 | s2cid = 125763380 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi & Wilson, 1968 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen interpretis = Wilson | nomen interpretis = Fred L. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi's Theory of Beta Decay | contextus = American Journal of Physics | volumen = 36 | fasciculus = 12 | lingua = en | annus = 1968 | annus primae editionis = 1934 | paginae = 1150–1160 | url = https://microboone-docdb.fnal.gov/cgi-bin/RetrieveFile?docid=953;filename=FermiBetaDecay1934.pdf;version=1 | accessus ad url = emptoribus | bibcode = 1968AmJPh..36.1150W | doi = 10.1119/1.1974382 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman & Gell-Mann, 1958 | c = {{Opus | cognomen auctoris 1 = Feynman | nomen auctoris 1 = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore 1 = Ricardus Feynman | cognomen auctoris 2 = Gell-Mann | nomen auctoris 2 = Murray | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of the Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 1 | annus = 1958 | url = https://authors.library.caltech.edu/3514/1/FEYpr58.pdf | bibcode = 1958PhRv..109..193F | doi = 10.1103/physrev.109.193 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman, 1962 | c = {{Opus | cognomen = Feynman | nomen = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore = Ricardus Feynman | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of Fundamental Processes | lingua = en | annus = 1962 | domus editoria = W. A. Benjamin }} }}. * {{Ecce citatio | id = Gerstein & Zeldovich, 1955 | c = {{Opus | cognomen 1 = Gerstein | nomen 1 = S. S. | cognomen 2 = Zeldovich | nomen 2 = Ya. B. | titulus = Meson corrections in the theory of beta decay | contextus = Zh. Eksp. Teor. Fiz. | annus = 1955 | lingua = en }} }}. * <!-- Etiam prima editio in interrete invenitur: https://archive.org/details/GriffithsD.IntroductiontoelementaryparticlesWiley1987 -->{{Ecce citatio | id = Griffiths, 2009 [1987] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Griffiths | nomen auctoris = David | nomenclatura = compendiaria | titulus = Introduction to Elementary Particles | lingua = en | annus = 2009 | editio = 2 | annus primae editionis = 1987 | url = https://archive.org/details/elementarypartic00grif | isbn = 978-3-527-40601-2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Hermann & al., 1985 [1979] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pauli | nomen auctoris = Volfgangus | commentatio de auctore = Volfgangus Pauli | cognomen redactoris 1 = Hermann | nomen redactoris 1 = A. | cognomen redactoris 2 = von Meyenn | nomen redactoris 2 = K. | cognomen redactoris 3 = Weisskopf | nomen redactoris 3 = V. F. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Scientific Correspondence with Bohr, Einstein, Heisenberg a.o. Volume II: 1930–1939 | lingua = en | annus = 1985 | annus primae editionis = 1979 | domus editoria = Springer-Verlag Berlin Heidelberg GmbH }} }}. * {{Ecce citatio | id = Lee & Yang, 1956 | c = {{Opus | cognomen 1 = Lee | nomen 1 = T. D. | cognomen 2 = Yang | nomen 2 = C. N. | titulus = Question of Parity Conservation in Weak Interactions | contextus = Physical Review | volumen = 104 | fasciculus = 1 | annus = 1956 | lingua = en | bibcode = 1956PhRv..104..254L | doi = 10.1103/PhysRev.104.254 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Mehra, 2001 | c = {{Opus | cognomen = Mehra | nomen = Jagdish | titulus = The Historical Development of Quantum Theory, Volume 6 Part 2 (1932–1941) | lingua = en | annus = 2001 | domus editoria = Springer }} }}. * {{Ecce citatio | id = Pais, 1986 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pais | nomen auctoris = Abraham | titulus = Inward Bound | tempus = 1986-09-12 | lingua = en | locus = Oxford | domus editoria = Oxford University Press | url = https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0 | accessus ad url = sociis | isbn = 0-19-851997-4 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Rasetti, 1962 | c = {{Opus | cognomen redactoris = Rasetti | nomen redactoris = Francus | titulus = Enrico Fermi: Note e Memorie | annus = 1962 | domus editoria = Accademia Nazionale dei Lincei | locus = [[Roma]]e | url = https://operedigitali.lincei.it/Fermi/index.php | retrospectio = 20230522093259 | salus url = vivit }} }}. * {{Ecce citatio | id = Schwartz, 2017 | c = {{Opus | cognomen = Schwartz | nomen = David N. | titulus = The Last Man Who Knew Everything. The Life and Times of Enrico Fermi, Father of the Nuclear Age | lingua = en | tempus = 2017-09-12 | domus editoria = Basic Books | isbn = 978-0-465-09312-0 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Sudarshan & Marshak, 1958 | c = {{Opus | cognomen 1 = Sudarshan | nomen 1 = E. C. | cognomen 2 = Marshak | nomen 2 = R. E. | titulus = Chirality invariance and the universal Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 5 | annus = 1958 | bibcode = 1958PhRv..109.1860S | doi = 10.1103/physrev.109.1860.2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Wu & al., 1957 | c = {{Opus | cognomen 1 = Wu | nomen 1 = C. S. | cognomen 2 = Ambler | nomen 2 = E | cognomen 3 = Hayward | nomen 3 = R. W. | cognomen 4 = Hoppes | nomen 4 = D. D. | cognomen 5 = Hudson | nomen 5 = R. P. | titulus = Experimental Test of Parity Conservation in Beta Decay | contextus = Physical Review | volumen = 105 | fasciculus = 4 | annus = 1957 | lingua = en | bibcode = 1957PhRv..105.1413W | doi = 10.1103/PhysRev.105.1413 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yang, 2012 | c = {{Opus | cognomen 1 = Yang | nomen 1 = C. N. | titulus = Fermi's β-decay Theory | contextus = Asia Pacific Physics Newsletter | lingua = en | volumen = 1 | fasciculus = 1 | annus = 2012 | doi = 10.1142/s2251158x12000045 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yukawa, 1935 | c = {{Opus | cognomen = Yukawa | nomen = H. | titulus = On the interaction of elementary particles | contextus = Proceedings of the Physico-Mathematical Society of Japan | volumen = 17 | annus = 1935 | lingua = en }} }}. {{NexInt}} * [[Constans Fermiana]] * [[Henricus Fermi]] * [[Vis debilis]] [[Categoria:Henricus Fermi]] [[Categoria:Interactio debilis]] [[Categoria:Notiones in physica]] [[Categoria:Physica]] bxzan3cuheux3a2sbq8s8aoezlwd95n 3989420 3989419 2026-09-20T00:25:50Z Grufo 64423 /* Probabilitas transitionis */ 3989420 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Beta-minus Decay.svg|thumb|Dilapsio β⁻ in [[nucleus atomicus|nucleo atomico]] ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} comitans omittitur). In imagine dilapsio β⁻ [[neutron]]is liberi ostenditur. Utroque in processu emissio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intermedii (qui deinde in [[electron]]em et antineutrinum dilabitur) non ostenditur.]] In [[physica particularum]], {{res|interactio Fermiana}}, etiam {{res|plene=Interactio quadrifermionica|quadrifermionica}} dicta, est explanatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio beta|dilapsionis beta|en|qid=Q306786}} quam [[Henricus Fermi]] anno [[1933]] proposuit.<ref>{{qc|Yang, 2012}}, pp. 27–30.</ref> Eius [[theoria]] postulat quattuor [[fermion]]es in eodem vertice {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Feynmanianum|diagrammatis Feynmaniani|en|qid=Q386272}} inter se ita agere ut dilapsio beta [[neutron]]is per copulationem directam ipsius cum [[electron]]e, [[neutrinum|neutrino]] (quod postea {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} esse statutum est) et [[proton]]e explicari possit.<ref name="feynman-1962-capp6-7">{{qc|Feynman, 1962}}, capitula VI & VII.</ref> Fermi suam theoriam anno [[1933]] edidit.<ref name="fermi-1933">{{qc|Fermi, 1933}}.</ref><ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref><ref name="fermi-1933-bis">{{qc|Fermi, 1934 bis}}.</ref><ref name="griffiths-2009-pp314-315">{{qc|Griffiths, 2009 [1987]}}, [https://archive.org/details/elementarypartic00grif/page/n328 pp. 314–315].</ref> Eius explanatio theoriam [[interactio debilis|interactionis debilis]] praecedebat, in qua interactiones inter protonem et neutronem atque inter electronem et antineutrinum per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonem {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intercedentem fiunt. Theoria Fermiana est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria campi efficax||en|qid=Q281778}}, tantummodo in regiminibus humilium [[energia]]rum valida. Secundum [[Eugenius Wigner|Eugenium Wigner]], qui unā cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Paschalis Jordan|Paschali Jordan|en|qid=Q61761}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transformatio Jordana-Wigneriana|transformationem Jordanam-Wignerianam|en|qid=Q898893}} introduxit, commentatio Fermiana de dilapsione beta inter praecipua physici Italici opera in [[historia physicae|historiam physicae]] numeratur.<ref>{{qc|Cronin, 2004}}, pp. 241–244.</ref> == De prima recusatione et de posteriore editione == Fermi theoriam suam de dilapsione beta, quam ipse “temptativam” appellavit (Italice {{barbarice|lingua=it|tentativo}}),<ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref> ad inclitam ephemeridem scientificam ''[[Nature]]'' primitus misit; quae tamen theoriam recusavit quum putaret eam “speculationes a veritate nimis remotas continere ut lectori usui essent”.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Rasetti, 1962}}, [https://web.archive.org/web/20230523070233/https://operedigitali.lincei.it/Fermi/Fermi-omnia1_testo.pdf vol. 1], p. 540: “Fermi intended to announce the results of his beta-decay theory in a letter to ‘Nature’, but the manuscript was rejected by the Editor of that journal as containing abstract speculations too remote from physical reality to be of interest to the readers. He then sent a somewhat longer paper {{ellipsis sparsa}} to ‘Ricerca Scientifica’ where it was promptly published.”</ref><ref name="close-2012">{{qc|Close, 2012}}, p. 24.</ref><ref>{{qc|Pais, 1986}}, [https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0/page/418 p. 418].</ref> Traditum est postea ''Nature'' hanc recusationem inter maximos errores suae historiae editoriae numeravisse; David N. Schwartz tamen, biographus Henrici Fermi, huic [[traditio]]ni obiecit eam nec comprobatam neque verisimilem esse.{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{Cfr.}} {{qc|Schwartz, 2017}}, annotationes 60, 61, 63 sectione octava secundae partis. Secundum Schwartz, incertum est ephemerisne [[manuscriptum]] reiecerit, quoniam tabularia ad illa tempora pertinentia, sede ephemeridis translata, amissa sunt. Argumentatur quoque parum verisimile esse Fermi serio petivisse ut opus suum in illa ephemeride divulgaretur, quoniam eo tempore ''Nature'' de similibus commentationibus tantummodo brevissimas annotationes edebat, neque apta erat ad novas theorias physicas divulgandas. Aptior, si quid, fuisset ephemeris ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Proceedings of the Royal Society|<>|en|qid=Q1193201}}''.|2=Q1193201}} Fermi versiones commentationis suae ad ephemerides [[Italia|Italicas]] et [[Germania|Germanicas]] misit, quae annis [[1933]] et [[1934]] acceperunt atque ediderunt.<ref name="fermi-1933" /><ref name="fermi-1933-bis" /><ref name="fermi-1934" /><ref name="fermi-et-wilson-1968">{{qc|Fermi & Wilson, 1968}}.</ref> Anno [[1968]] prima editio [[Lingua Anglica|Anglica]] in ephemeride ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|American Journal of Physics||en|qid=Q465346}}'' apparuit.<ref name="close-2012" /><ref name="fermi-et-wilson-1968" /> Fermi primam recusationem commentationis suae adeo graviter tulit ut aliquantum temporis a [[physica theoretica]] abesset et solam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|physica experimentalis|physicam experimentalem|en|qid=Q18366}} exerceret. Paulo post, haec mutatio studiorum ad praeclarum opus de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Temperatura neutronica|activatione nucleorum|en|qid=Q1969703}} ope {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Neutron thermicus|neutronum tardorum|it|qid=Q951990}} eum perduxit, cuius gratiā [[Praemium Nobelianum physicae]] anno [[1938]] accepit. == ''“{{Op|Tentativo|plene=𝘛𝘦𝘯𝘵𝘢𝘵𝘪𝘷𝘰 𝘥𝘪 𝘶𝘯𝘢 𝘵𝘦𝘰𝘳𝘪𝘢 𝘥𝘦𝘪 𝘳𝘢𝘨𝘨𝘪 𝛽|lingua=it}}”'' == Theoria Fermiana tria genera particularum tractat, quae directe inter se interagere putantur: primitus “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particula gravis|en|qid=Q102165}}” in “statu neutronico” (<math>\rho = +1</math>), quae deinde, electrone neutrinoque emissis, in “statum protonicum” (<math>\rho = -1</math>) transit. ==== Status electronis ==== Electronis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae||en|qid=Q2362761}} hac [[aequatio]]ne describitur: : <math>\psi = \sum_s \psi_s a_s</math> ubi <math>\psi</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae Coulombiana||en|qid=Q17007968}} unius electronis et <math>\psi_s</math> sunt eius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statūs stationarii|en|qid=Q911951}}. <math>a_s</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatra creationis annihilationisque|operatrum quod electronem in statu {{mvar|s}} annihilat|en|qid=Q902336}}, quod in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|spatium Fockianum|spatio Fockiano|en|qid=Q899044}} hoc modo agit: : <math>a_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} (1 - N_s) \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> <math>a_s^*</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} creationis electronis in statu {{mvar|s}}: : <math>a_s^* \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} N_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> ==== Status neutrini ==== Similiter, functio undae neutrini (<math>\phi</math>) hac aequatione describitur : <math>\phi = \sum_\sigma \phi_\sigma b_\sigma</math> ubi <math>\phi_\sigma</math> sunt statūs stationarii unius neutrini. <math>b_\sigma</math> est operatrum quod neutrinum in statu {{mvar|σ}} annihilat et quod in spatio Fockiano hoc modo agit: : <math>b_\sigma \Phi(M_1, M_2, \ldots, M_\sigma, \ldots) = (-1)^{M_1 + M_2 + \cdots + M_\sigma - 1} (1 - M_\sigma) \Phi(M_1, M_2, \ldots, 1 - M_\sigma, \ldots)</math> <math>b_\sigma^*</math> est creationis operatrum neutrini in statu {{mvar|σ}}. ==== Status particulae gravis ==== <math>\rho</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} a [[Wernerus Heisenberg|Wernero Heisenberg]] introductum (postea in notione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vertigo isotopica|vertiginis isotopicae|en|qid=Q836938}} ampliatum) quo status {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particulae gravis|en|qid=Q102165}} describitur; si particula est neutron valorem proprium {{math|+1}} habet, et {{math|−1}} si particula est proton. Itaque statūs particularum gravium per vectores columnarios duarum componentium repraesentabuntur, ubi : <math>\begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix}</math> neutronem repraesentat, et : <math>\begin{pmatrix}0\\1\end{pmatrix}</math> protonem repraesentat (in illa repraesentatione in qua <math>\rho</math> est consueta {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrix Pauliana||en|qid=Q336233}} <math>\sigma_z</math>). Operatra quae particulam gravem e statu protonicum in neutronicum et vice versa mutant per : <math>Q = \sigma_x - i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 1\\ 0 & 0\end{pmatrix}</math> et : <math>Q^* = \sigma_x + i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 0\\ 1 & 0\end{pmatrix}</math> repraesentantur. <math>u_n(x)</math> et <math>v_n(x)</math> sunt functiones propriae particulae gravis in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statu stationario|en|qid=Q911951}} {{comp|<math>n</math>^mo|“Ennensimo”}}, quum <math>\rho = +1</math> (neutron) et <math>\rho = -1</math> (proton), ubi <math>x</math> est positio particulae gravis. === Operatrum Hamiltonianum === {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatrum Hamiltonianum||en|qid=Q660488}} tribus partibus constat: pars <math>H_\text{h.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum gravium repraesentat; pars <math>H_\text{l.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum levium repraesentat; et pars <math>H_\text{int.}</math>, quae interactionem praebet. : <math>H_\text{h.p.} = \frac{1}{2}(1 + \rho)N + \frac{1}{2}(1 - \rho)P</math> ubi <math>N</math> et <math>P</math> sunt operatra energiae neutronis et protonis, ita ut, si <math>\rho = 1</math>, <math>H_\text{h.p.} = N</math>, et, si <math>\rho = -1</math>, <math>H_\text{h.p.} = P</math>. : <math>H_\text{l.p.} = \sum_s H_s N_s + \sum_\sigma K_\sigma M_\sigma</math> ubi <math>H_s</math> est energia electronis in statu <math>s</math> intra campum Coulombianum [[nucleus atomicus|nuclei]], et <math>N_s</math> est numerus electronum in illo statu; <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>, et <math>K_\sigma</math> est energia uniuscuiusque talis neutrini (quod in libero statu {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unda plana|undae planae|en|qid=Q122518}} assumitur). In parte interactionis terminus continendus est qui transformationem protonis in neutronem, unā cum emissione electronis et neutrini (nunc scimus hoc esse antineutrinum), repraesentet, necnon terminus qui processum inversum repraesentet; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis electrica|vis Coulombiana|en|qid=Q83152}} inter electronem et protonem omittitur, quia ad dilapsionem β non pertinet. Fermi duo valores possibiles quantitatis <math>H_\text{int.}</math> proposuit: primum, quandam formam non relativisticam in qua [[vertigo quantica|vertigo]] omittitur: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \psi(x) \phi(x) + Q^* \psi^*(x) \phi^*(x) \right]</math> deinde, quum assumeret particulas leves esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor Diracianus|versores Diracianos|en|qid=Q688945}} componentium quattuor, sed velocitatem particularum gravium parvam esse respectu constantis <math>c</math>, et omnes interactionis terminos qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|potentialis vectorialis|potentiali vectoriali|en|qid=Q521126}} electromagnetico similes erant omitti posse, hanc formam alteram: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \tilde{\psi}^* \delta \phi + Q^* \tilde{\psi} \delta \phi^* \right]</math> ubi <math>\psi</math> et <math>\phi</math> nunc sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor (geometria)|versores|en|qid=Q604907}} Diraciani componentium quattuor, <math>\tilde{\psi}</math> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Matrix transposita coniugata|coniugatam Hermitianam|en|qid=Q2051983}} ipsius <math>\psi</math> repraesentat, et <math>\delta</math> est matrix : <math>\begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 & 0\\ 1 & 0 & 0 & 0\\ 0 & 0 & 0 & 1\\ 0 & 0 & -1 & 0 \end{pmatrix}</math> === Elementa matricis === Status systematis [[n-plex|sequentiā ''en''plici]] <math>\rho, n, N_1, N_2, \ldots, M_1, M_2, \ldots</math> dari intellegitur, ubi <math>\rho = \pm 1</math> indicat utrum particula gravis sit neutron an proton, <math>n</math> est status quanticus particulae gravis, <math>N_s</math> est numerus electronum in statu <math>s</math>, et <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>. Formā relativisticā quantitatis <math>H_\text{int.}</math> utens, Fermi illud elementum matricis exhibet inter statum in quo neutron est in statu <math>n</math> et nulli electrones in statu <math>s</math> nullaque neutrina in statu <math>\sigma</math> adsunt, et statum in quo proton est in statu <math>m</math> et electron ac neutrino in statibus <math>s</math> et <math>\sigma</math> adsunt, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \int v_m^* u_n \tilde{\psi}_s \delta \phi^*_\sigma d\tau</math> dummodo [[integrale]] per totum spatium configurationis particularum gravium (praeter <math>\rho</math>) computetur. Signum <math>\pm</math> ex eo dependet, utrum numerus omnium particularum levium sit impar (−) an par (+). === Probabilitas transitionis === Ad tempus vitae mediocre neutronis in statu <math>n</math> secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum quantica|theoriam perturbationum quanticam|en|qid=Q911364}} computandum, elementa matricis supradicta de omnibus statibus electronum et neutrinorum nondum occupatis summanda sunt. Hoc simplicatur assumendo functiones proprias electronis et neutrini <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> intra nucleum esse constantes ({{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Longitudo undae Comptoniana|longitudines undarum Comptonianarum|en|qid=Q1145377}} electronis et neutrini multo maiores esse quam magnitudinem nuclei). Hoc dat, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \tilde{\psi}_s \delta \phi_\sigma^* \int v_m^* u_n d\tau</math> ubi nunc <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> in positione nuclei aestimantur. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula aurea Fermiana|regulam auream Fermianam|en|qid=Q1073295}}, probabilitas huius transitionis est : <math>\begin{align} \left|a^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 &= \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} \times \frac{\exp{\frac{2\pi i}{h} (-W + H_s + K_\sigma) t} - 1}{-W + H_s + K_\sigma}\right|^2 \\ &= 4 \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \times \frac{\sin^2\left(\frac{\pi t}{h}(-W + H_s + K_\sigma)\right)}{(-W + H_s + K_\sigma)^2}, \end{align}</math> ubi <math>W</math> est differentia energetica inter statum protonis et statum neutronis. Per omnes directiones [[medietas|medietatem]] omnium [[vertigo quantica|vertiginum]] et omnium [[motus|motuum]] neutrinorum capiendo qui energiam habent positivam (ubi <math>\Omega^{-1}</math> est densitas statuum neutrinorum, quae postremo ad infinitum tendere sumitur), habetur: : <math> \left\langle \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \right \rangle_\text{avg} = \frac{g^2}{4\Omega} \left|\int v_m^* u_n d\tau\right|^2 \left( \tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right)</math> ubi <math>\mu</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|massa quietis||en|qid=Q1097654}} neutrini et <math>\beta</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrices Diracianae|matrix Diraciana|en|qid=Q1151645}}. Quum valoribus <math>p_\sigma</math> quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math> probabilitas transitionis fiat maxima, prior formula in sequentem formam redigitur: : <math> t\frac{8\pi^3 g^2}{h^4} \times \left| \int v_m^* u_n d\tau \right|^2 \frac{p_\sigma^2}{v_\sigma}\left(\tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right),</math> ubi <math>p_\sigma</math> et <math>K_\sigma</math> sunt valores quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math>. Fermi tria de hac functione observavit: * Quum statūs neutrinorum habeantur liberi, <math>K_\sigma > \mu c^2</math>, atque ideo limes superior spectri continui <math>\beta</math> est <math>H_s \leq W - \mu c^2</math>. * Quum respectu electronum [[inaequatio]] <math>H_s > mc^2</math> sit vera, energiae protonis secundum inaequationem <math>W \geq (m + \mu)c^2</math> ab energia neutronis ita differendum est ut dilapsio β eveniat. * In probabilitate transitionis factori <math>Q_{mn}^* = \int v_m^* u_n d\tau</math> magnitudinis unius esse solet; sed aliquando, peculiaribus condicionibus, evanescit; inde (approximatae) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula selectionis|regulae selectionis|en|qid=Q570412}} dilapsionis β oriuntur. === Transitiones prohibitae === Ut supra dictum est, quum multiplicatio <math>Q_{mn}^*</math> inter statūs <math>u_n</math> et <math>v_m</math> particulae gravis evanescit, talis transitus dicitur “prohibitus” (vel potius multo minus probabilis quam casibus quibus eadem multiplicatio uni propinqua est). Si descriptio nuclei per singulos statūs quanticos protonum et neutronum satis accurate valet, tum <math>Q_{mn}^*</math> evanescit nisi status neutronicus <math>u_n</math> et status protonicus <math>v_m</math> idem momentum angulare habent; alioquin, momentum angulare totius nuclei ante et post dilapsionem describendum est. == De primis effectibus novae theoriae == Paulo postquam theoria Fermiana apparuit, [[Wernerus Heisenberg]] in [[epistula]] ad [[Volfgangus Pauli|Volfgangum Pauli]] missa<ref>{{qc|Hermann & al., 1985 [1979]}}, p. 250, littera {{*numero}} 341, ''Wernerus Heisenberg Volfgango Pauli salutem dicit'', die 18 Ianuarii anno 1934.</ref> animadvertit emissionem et absorptionem neutrinorum electronumque in nucleo, in secundo ordine {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum|theoriae perturbationum|en|qid=Q10886678}}, vim gignere qua protones et neutrones in vicem se attraherent, item ut emissio et absorptio [[photon|photonum]] vim electromagneticam gignebat. Ipse invēnit talem vim formam <math>\frac{\text{Const.}}{r^5}</math> habituram esse, sed animadvertit [[experimentum|experimenta]] illius temporis quantitatem nimis parvam, ordine [[magnitudo|magnitudinis]] circiter unius [[millio]]nensimae partis, indicare.<ref>{{qc|Brown, 1996}}, sectio 3.3.</ref> Anno sequenti, [[Hideki Yukawa]] eandem notionem secutus est,<ref>{{qc|Yukawa, 1935}}, p. 1.</ref> sed in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|interactio Yukawiana|sua theoria|en|qid=Q31387}} in locum neutrinorum electronumque novam particulam [[hypothesis|opinabilem]], cuius [[massa]] quietis circiter ducentiens maior erat quam massa electronis, substituit. Talis particula postea “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pion|<>|en|qid=Q4097}}” appellata est.<ref>{{qc|Mehra, 2001}}, p. 832.</ref> == De posteriore progressu == [[Fasciculus:MuonFermiDecay.gif|thumb|upright=0.8|Interactio Fermiana per [[vector|vectores]] quattuor in singulum punctum sub constante Fermiana {{mvar/G_F}} convergentes hic ostenditur.]] Theoria Fermiana quadrifermionica [[interactio debilis|interactionem debilem]] egregie describit. Infeliciter, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|sectio efficax||en|qid=Q17128025}} calculata, {{*ie}} probabilitas interactionis per aream interactionis communem multiplicata, secundum quadratum energiae crescit, velut <math> \sigma \approx G_{\rm F}^2 E^2 </math> (in aequatione <math>G_{\rm F}</math> est [[constans Fermiana]], quae vim interactionis debilis aestimat). Quum sectio efficax sine fine crescat, ad energias multo maiores quam fere 100 [[electronvolta|GeV]] theoria valere cessat. Hinc demum theoria amplior orta est quae interactionem quadrifermionicam per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|completio ultraviolacea|completionem ultraviolaceam|en|qid=Q7876097}} explanat; in nova theoria, quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|electrodebilis|en|qid=Q466416}} appellatur, interactio interpositione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}} aut {{mvar|Z}}|en|qid=Q211922}} explanatur. Nova theoria electrodebilis, eādem vi fundamentali agente, per interactionem inter [[muon]]em, antineutrinum electronicum, neutrinum muonicum et electronem etiam dilapsionem muonis explanare poterat. Haec hypothesis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Semyon Gershtein||en|qid=Q2269323}} et [[Iacobus Zel'dovič|Yakov Zeldovich]] proposita est, atque hodie nota est nomine “hypothesis conservationis fluxūs vectorialis”.<ref>{{qc|Gerstein & Zeldovich, 1955}}, pp. 698–699.</ref> In sua theoria Fermi censuit interactioni esse formam copulationis cuiusdam contactu duorum fluxuum vectorialium effectae. Postea tamen [[Tsung-Dao Lee]] et [[Chen Ning Yang|Yang Chen-Ning]] ostenderunt nihil impedire quin fluxus quidam axialis, qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paritas (physica)|paritatem|en|qid=Q141160}} violaret, appareret. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Experimentum Wu|Experimenta|en|qid=Q1303351}} a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Chien-Shiung Wu||en|qid=Q450317}} peracta violationem paritatis probaverunt.<ref>{{qc|Lee & Yang, 1956}}, pp. 254–258.</ref><ref>{{qc|Wu & al., 1957}}, pp. 1413–1415.</ref> [[Georgius Gamov]] et [[Eduardus Teller]] primum siverunt violationem paritatis in interactionem Fermianam includere. Nam postea intellectum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transitiones Gamowianae-Tellerianae||en|qid=Q5520378}} dilapsionibus “permissis”—paritatem violantibus―et dilapsionibus “superpermissis”—paritatem conservantibus—secundum [[vertigo quantica|vertiginem]] electronis antiparallelam et vertiginem parallelam neutrini interactionem Fermianam describere. Iam ante adventum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|theoriae electrodebilis|en|qid=Q466416}} et [[theoria canonica|theoriae canonicae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Sudarshan|<>|en|qid=Q1384866}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Robertus Marshak|<>|en|qid=Q181687}}, atque, suo uterque consilio, [[Ricardus Feynman]] et [[Murray Gell-Mann]], structuram tensorialem ({{*ie}} [[vector (mathematica)|vector]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pseudovector|vectore axiali|en|qid=Q621476}} detracto, {{math|''V'' − ''A''}}) interactionis quadrifermionicae determinare potuerunt.<ref>{{qc|Feynman & Gell-Mann, 1958}}, p. 193.</ref><ref>{{qc|Sudarshan & Marshak, 1958}}, p. 1860.</ref> == Constans Fermiana == {{Pagina principalis|Constans Fermiana}} [[Constans Fermiana]] vim interactionis debilis in regiminibus humilium energiarum aestimat. Duae formae eiusdem constantis ({{mvar/G_F}} et, formā naturali, {{mvar/G0_F}} notatae), cuius [[dimensio]]nes sunt {{Dimensiones|5|1|−2}} ({{mvar/G_F}}) et {{Dimensiones|−4|−2|4}} ({{mvar/G0_F}}), hac ratione inter se coniunguntur: : <math>G_{\rm F}^0=\frac{G_{\rm F}}{(\hbar c)^3}</math> Accuratissima determinatio e mensurā {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio exponentialis|temporis vitae|en|qid=Q574576}} [[muon]]is habetur, quod inversē {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proportio|proportionale|en|qid=Q117209928}} est [[quadratura (mathematica)|quadrato]] constantis Fermianae ({{mvar/G_F}}).<ref name="chitwood-et-al-2007">{{qc|Chitwood & al., 2007}}.</ref> Forma naturalis constantis—{{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unitates naturales|unitatibus naturalibus|en|qid=Q3962243}} expressa—est,<ref name="griffiths-2009-pp314-315" /> : <math>G_{\rm F}^0=\frac{\sqrt{2}}{8}\frac{g^{2}}{M_{\rm W}^{2} c^4}</math> ubi {{mvar|g}} est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|constans copulationis||en|qid=Q1193095}} [[Vis debilis|interactionis debilis]] et {{math|{{mvar|M}}_W}} est massa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}}|en|qid=Q211922}}, qui, intercedens, dilapsionem de qua agitur moderatur. Ex hoc invenitur constantem Fermianam valere {{val|1.435851|(7)|e=-62|u=[[chiliogramma|kg]]&thinsp;[[metrum|m]]⁵&thinsp;[[secundum|s]]⁻²}}, atque constantem Fermianam naturalem valere {{val|4.5437956|(23)|e=14|u=[[chiliogramma|kg]]⁻²&thinsp;[[metrum|m]]⁻⁴&thinsp;[[secundum|s]]⁴}}. == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Brown, 1996 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Brown | nomen auctoris = Laurie Marcus | titulus = The Origin of the Concept of Nuclear Forces | annus = 1996 | lingua = en | domus editoria = Institute of Physics Publishing | url = https://archive.org/details/originofconcepto0000brow | accessus ad url = sociis | isbn = 978-0-7503-0373-6 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Chitwood & al., 2007 | c = {{Opus | cognomen 1 = Chitwood | nomen 1 = D. B. | cognomen 2 = Banks | nomen 2 = T. I. | cognomen 3 = Barnes | nomen 3 = M. J. | cognomen 4 = Battu | nomen 4 = S. | cognomen 5 = Carey | nomen 5 = R. M. | cognomen 6 = Cheekatmalla | nomen 6 = S. | cognomen 7 = Clayton | nomen 7 = S. M. | cognomen 8 = Crnkovic | nomen 8 = J. | cognomen 9 = Crowe | nomen 9 = K. M. | cognomen 10 = Debevec | nomen 10 = P. T. | cognomen 11 = Dhamija | nomen 11 = S. | cognomen 12 = Earle | nomen 12 = W. | cognomen 13 = Gafarov | nomen 13 = A. | cognomen 14 = Giovanetti | nomen 14 = K. | cognomen 15 = Gorringe | nomen 15 = T. P. | cognomen 16 = Gray | nomen 16 = F. E. | cognomen 17 = Hance | nomen 17 = M. | cognomen 18 = Hertzog | nomen 18 = D. W. | cognomen 19 = Hare | nomen 19 = M. F. | cognomen 20 = Kammel | nomen 20 = P. | cognomen 21 = Kiburg | nomen 21 = B. | cognomen 22 = Kunkle | nomen 22 = J. | cognomen 23 = Lauss | nomen 23 = B. | cognomen 24 = Logashenko | nomen 24 = I. | cognomen 25 = Lynch | nomen 25 = K. R. | cognomen 26 = McNabb | nomen 26 = R. | cognomen 27 = Miller | nomen 27 = J. P. | cognomen 28 = Mulhauser | nomen 28 = F. | cognomen 29 = Onderwater | nomen 29 = C. J. G. | cognomen 30 = Ozben | nomen 30 = C. S. | cognomen 31 = Peng | nomen 31 = Q. | cognomen 32 = Polly | nomen 32 = C. C. | cognomen 33 = Rath | nomen 33 = S. | cognomen 34 = Roberts | nomen 34 = B. L. | cognomen 35 = Tishchenko | nomen 35 = V. | cognomen 36 = Wait | nomen 36 = G. D. | cognomen 37 = Wasserman | nomen 37 = J. | cognomen 38 = Webber | nomen 38 = D. M. | cognomen 39 = Winter | nomen 39 = P. | cognomen 40 = Zolnierczuk | nomen 40 = P. A. | auctores dumtaxat = 1 | titulus = Improved Measurement of the Positive-Muon Lifetime and Determination of the Fermi Constant | contextus = Physical Review Letters | lingua = en | volumen = 99 | fasciculus = 3 | annus = 2007 | bibcode = 2007PhRvL..99c2001C | doi = 10.1103/PhysRevLett.99.032001 | s2cid = 3255120 | pmid = 17678280 | arxiv = 0704.1981 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Close, 2012 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Close | nomen auctoris = Francus | titulus = Neutrino | lingua = en | tempus = 2012-02-23 | domus editoria = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-969599-7 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Cronin, 2004 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen redactoris = Cronin | nomen redactoris = Iacobus Watson | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi Remembered | lingua = en | tempus = 2004-09-11 | domus editoria = University of Chicago Press | isbn = 0-226-12111-9 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1933 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = La ricerca scientifica | lingua = it | volumen = 4 | fasciculus = 2 | tempus = 1933-07-31 | paginae = 491–495 | url = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/page/n541/mode/2up | url contextus = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/ | url contextus forma pdf = https://archive.org/download/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/La%20Ricerca%20Scientifica%20%20A.%204%20vol%202.pdf }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = Il nuovo cimento | lingua = it | volumen = 11 | annus = 1934 | paginae = 1–19 | doi = 10.1007/BF02959820 | bibcode = 1934NCim...11....1F | s2cid = 123342095 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 bis | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Versuch einer Theorie der beta-Strahlen. I | contextus = Zeitschrift für Physik | volumen = 88 | fasciculus = 3–4 | annus = 1934 | lingua = de | pagina = 161 | bibcode = 1934ZPhy...88..161F | doi = 10.1007/BF01351864 | s2cid = 125763380 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi & Wilson, 1968 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen interpretis = Wilson | nomen interpretis = Fred L. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi's Theory of Beta Decay | contextus = American Journal of Physics | volumen = 36 | fasciculus = 12 | lingua = en | annus = 1968 | annus primae editionis = 1934 | paginae = 1150–1160 | url = https://microboone-docdb.fnal.gov/cgi-bin/RetrieveFile?docid=953;filename=FermiBetaDecay1934.pdf;version=1 | accessus ad url = emptoribus | bibcode = 1968AmJPh..36.1150W | doi = 10.1119/1.1974382 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman & Gell-Mann, 1958 | c = {{Opus | cognomen auctoris 1 = Feynman | nomen auctoris 1 = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore 1 = Ricardus Feynman | cognomen auctoris 2 = Gell-Mann | nomen auctoris 2 = Murray | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of the Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 1 | annus = 1958 | url = https://authors.library.caltech.edu/3514/1/FEYpr58.pdf | bibcode = 1958PhRv..109..193F | doi = 10.1103/physrev.109.193 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman, 1962 | c = {{Opus | cognomen = Feynman | nomen = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore = Ricardus Feynman | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of Fundamental Processes | lingua = en | annus = 1962 | domus editoria = W. A. Benjamin }} }}. * {{Ecce citatio | id = Gerstein & Zeldovich, 1955 | c = {{Opus | cognomen 1 = Gerstein | nomen 1 = S. S. | cognomen 2 = Zeldovich | nomen 2 = Ya. B. | titulus = Meson corrections in the theory of beta decay | contextus = Zh. Eksp. Teor. Fiz. | annus = 1955 | lingua = en }} }}. * <!-- Etiam prima editio in interrete invenitur: https://archive.org/details/GriffithsD.IntroductiontoelementaryparticlesWiley1987 -->{{Ecce citatio | id = Griffiths, 2009 [1987] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Griffiths | nomen auctoris = David | nomenclatura = compendiaria | titulus = Introduction to Elementary Particles | lingua = en | annus = 2009 | editio = 2 | annus primae editionis = 1987 | url = https://archive.org/details/elementarypartic00grif | isbn = 978-3-527-40601-2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Hermann & al., 1985 [1979] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pauli | nomen auctoris = Volfgangus | commentatio de auctore = Volfgangus Pauli | cognomen redactoris 1 = Hermann | nomen redactoris 1 = A. | cognomen redactoris 2 = von Meyenn | nomen redactoris 2 = K. | cognomen redactoris 3 = Weisskopf | nomen redactoris 3 = V. F. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Scientific Correspondence with Bohr, Einstein, Heisenberg a.o. Volume II: 1930–1939 | lingua = en | annus = 1985 | annus primae editionis = 1979 | domus editoria = Springer-Verlag Berlin Heidelberg GmbH }} }}. * {{Ecce citatio | id = Lee & Yang, 1956 | c = {{Opus | cognomen 1 = Lee | nomen 1 = T. D. | cognomen 2 = Yang | nomen 2 = C. N. | titulus = Question of Parity Conservation in Weak Interactions | contextus = Physical Review | volumen = 104 | fasciculus = 1 | annus = 1956 | lingua = en | bibcode = 1956PhRv..104..254L | doi = 10.1103/PhysRev.104.254 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Mehra, 2001 | c = {{Opus | cognomen = Mehra | nomen = Jagdish | titulus = The Historical Development of Quantum Theory, Volume 6 Part 2 (1932–1941) | lingua = en | annus = 2001 | domus editoria = Springer }} }}. * {{Ecce citatio | id = Pais, 1986 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pais | nomen auctoris = Abraham | titulus = Inward Bound | tempus = 1986-09-12 | lingua = en | locus = Oxford | domus editoria = Oxford University Press | url = https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0 | accessus ad url = sociis | isbn = 0-19-851997-4 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Rasetti, 1962 | c = {{Opus | cognomen redactoris = Rasetti | nomen redactoris = Francus | titulus = Enrico Fermi: Note e Memorie | annus = 1962 | domus editoria = Accademia Nazionale dei Lincei | locus = [[Roma]]e | url = https://operedigitali.lincei.it/Fermi/index.php | retrospectio = 20230522093259 | salus url = vivit }} }}. * {{Ecce citatio | id = Schwartz, 2017 | c = {{Opus | cognomen = Schwartz | nomen = David N. | titulus = The Last Man Who Knew Everything. The Life and Times of Enrico Fermi, Father of the Nuclear Age | lingua = en | tempus = 2017-09-12 | domus editoria = Basic Books | isbn = 978-0-465-09312-0 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Sudarshan & Marshak, 1958 | c = {{Opus | cognomen 1 = Sudarshan | nomen 1 = E. C. | cognomen 2 = Marshak | nomen 2 = R. E. | titulus = Chirality invariance and the universal Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 5 | annus = 1958 | bibcode = 1958PhRv..109.1860S | doi = 10.1103/physrev.109.1860.2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Wu & al., 1957 | c = {{Opus | cognomen 1 = Wu | nomen 1 = C. S. | cognomen 2 = Ambler | nomen 2 = E | cognomen 3 = Hayward | nomen 3 = R. W. | cognomen 4 = Hoppes | nomen 4 = D. D. | cognomen 5 = Hudson | nomen 5 = R. P. | titulus = Experimental Test of Parity Conservation in Beta Decay | contextus = Physical Review | volumen = 105 | fasciculus = 4 | annus = 1957 | lingua = en | bibcode = 1957PhRv..105.1413W | doi = 10.1103/PhysRev.105.1413 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yang, 2012 | c = {{Opus | cognomen 1 = Yang | nomen 1 = C. N. | titulus = Fermi's β-decay Theory | contextus = Asia Pacific Physics Newsletter | lingua = en | volumen = 1 | fasciculus = 1 | annus = 2012 | doi = 10.1142/s2251158x12000045 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yukawa, 1935 | c = {{Opus | cognomen = Yukawa | nomen = H. | titulus = On the interaction of elementary particles | contextus = Proceedings of the Physico-Mathematical Society of Japan | volumen = 17 | annus = 1935 | lingua = en }} }}. {{NexInt}} * [[Constans Fermiana]] * [[Henricus Fermi]] * [[Vis debilis]] [[Categoria:Henricus Fermi]] [[Categoria:Interactio debilis]] [[Categoria:Notiones in physica]] [[Categoria:Physica]] 4hi8wc8npuax6gfsxhp9oumq5ricsqs 3989436 3989420 2026-09-20T02:52:11Z Grufo 64423 /* Probabilitas transitionis */ 3989436 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Beta-minus Decay.svg|thumb|Dilapsio β⁻ in [[nucleus atomicus|nucleo atomico]] ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} comitans omittitur). In imagine dilapsio β⁻ [[neutron]]is liberi ostenditur. Utroque in processu emissio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intermedii (qui deinde in [[electron]]em et antineutrinum dilabitur) non ostenditur.]] In [[physica particularum]], {{res|interactio Fermiana}}, etiam {{res|plene=Interactio quadrifermionica|quadrifermionica}} dicta, est explanatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio beta|dilapsionis beta|en|qid=Q306786}} quam [[Henricus Fermi]] anno [[1933]] proposuit.<ref>{{qc|Yang, 2012}}, pp. 27–30.</ref> Eius [[theoria]] postulat quattuor [[fermion]]es in eodem vertice {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|diagramma Feynmanianum|diagrammatis Feynmaniani|en|qid=Q386272}} inter se ita agere ut dilapsio beta [[neutron]]is per copulationem directam ipsius cum [[electron]]e, [[neutrinum|neutrino]] (quod postea {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|antineutrinum||it|qid=Q1066748}} esse statutum est) et [[proton]]e explicari possit.<ref name="feynman-1962-capp6-7">{{qc|Feynman, 1962}}, capitula VI & VII.</ref> Fermi suam theoriam anno [[1933]] edidit.<ref name="fermi-1933">{{qc|Fermi, 1933}}.</ref><ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref><ref name="fermi-1933-bis">{{qc|Fermi, 1934 bis}}.</ref><ref name="griffiths-2009-pp314-315">{{qc|Griffiths, 2009 [1987]}}, [https://archive.org/details/elementarypartic00grif/page/n328 pp. 314–315].</ref> Eius explanatio theoriam [[interactio debilis|interactionis debilis]] praecedebat, in qua interactiones inter protonem et neutronem atque inter electronem et antineutrinum per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonem {{mvar|1=W<sup style="font-style: inherit;">−</sup>}}|en|qid=Q211922}} intercedentem fiunt. Theoria Fermiana est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria campi efficax||en|qid=Q281778}}, tantummodo in regiminibus humilium [[energia]]rum valida. Secundum [[Eugenius Wigner|Eugenium Wigner]], qui unā cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Paschalis Jordan|Paschali Jordan|en|qid=Q61761}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transformatio Jordana-Wigneriana|transformationem Jordanam-Wignerianam|en|qid=Q898893}} introduxit, commentatio Fermiana de dilapsione beta inter praecipua physici Italici opera in [[historia physicae|historiam physicae]] numeratur.<ref>{{qc|Cronin, 2004}}, pp. 241–244.</ref> == De prima recusatione et de posteriore editione == Fermi theoriam suam de dilapsione beta, quam ipse “temptativam” appellavit (Italice {{barbarice|lingua=it|tentativo}}),<ref name="fermi-1934">{{qc|Fermi, 1934}}.</ref> ad inclitam ephemeridem scientificam ''[[Nature]]'' primitus misit; quae tamen theoriam recusavit quum putaret eam “speculationes a veritate nimis remotas continere ut lectori usui essent”.<ref>{{*Cfr}} {{qc|Rasetti, 1962}}, [https://web.archive.org/web/20230523070233/https://operedigitali.lincei.it/Fermi/Fermi-omnia1_testo.pdf vol. 1], p. 540: “Fermi intended to announce the results of his beta-decay theory in a letter to ‘Nature’, but the manuscript was rejected by the Editor of that journal as containing abstract speculations too remote from physical reality to be of interest to the readers. He then sent a somewhat longer paper {{ellipsis sparsa}} to ‘Ricerca Scientifica’ where it was promptly published.”</ref><ref name="close-2012">{{qc|Close, 2012}}, p. 24.</ref><ref>{{qc|Pais, 1986}}, [https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0/page/418 p. 418].</ref> Traditum est postea ''Nature'' hanc recusationem inter maximos errores suae historiae editoriae numeravisse; David N. Schwartz tamen, biographus Henrici Fermi, huic [[traditio]]ni obiecit eam nec comprobatam neque verisimilem esse.{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{Cfr.}} {{qc|Schwartz, 2017}}, annotationes 60, 61, 63 sectione octava secundae partis. Secundum Schwartz, incertum est ephemerisne [[manuscriptum]] reiecerit, quoniam tabularia ad illa tempora pertinentia, sede ephemeridis translata, amissa sunt. Argumentatur quoque parum verisimile esse Fermi serio petivisse ut opus suum in illa ephemeride divulgaretur, quoniam eo tempore ''Nature'' de similibus commentationibus tantummodo brevissimas annotationes edebat, neque apta erat ad novas theorias physicas divulgandas. Aptior, si quid, fuisset ephemeris ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Proceedings of the Royal Society|<>|en|qid=Q1193201}}''.|2=Q1193201}} Fermi versiones commentationis suae ad ephemerides [[Italia|Italicas]] et [[Germania|Germanicas]] misit, quae annis [[1933]] et [[1934]] acceperunt atque ediderunt.<ref name="fermi-1933" /><ref name="fermi-1933-bis" /><ref name="fermi-1934" /><ref name="fermi-et-wilson-1968">{{qc|Fermi & Wilson, 1968}}.</ref> Anno [[1968]] prima editio [[Lingua Anglica|Anglica]] in ephemeride ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|American Journal of Physics||en|qid=Q465346}}'' apparuit.<ref name="close-2012" /><ref name="fermi-et-wilson-1968" /> Fermi primam recusationem commentationis suae adeo graviter tulit ut aliquantum temporis a [[physica theoretica]] abesset et solam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|physica experimentalis|physicam experimentalem|en|qid=Q18366}} exerceret. Paulo post, haec mutatio studiorum ad praeclarum opus de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Temperatura neutronica|activatione nucleorum|en|qid=Q1969703}} ope {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Neutron thermicus|neutronum tardorum|it|qid=Q951990}} eum perduxit, cuius gratiā [[Praemium Nobelianum physicae]] anno [[1938]] accepit. == ''“{{Op|Tentativo|plene=𝘛𝘦𝘯𝘵𝘢𝘵𝘪𝘷𝘰 𝘥𝘪 𝘶𝘯𝘢 𝘵𝘦𝘰𝘳𝘪𝘢 𝘥𝘦𝘪 𝘳𝘢𝘨𝘨𝘪 𝛽|lingua=it}}”'' == Theoria Fermiana tria genera particularum tractat, quae directe inter se interagere putantur: primitus “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particula gravis|en|qid=Q102165}}” in “statu neutronico” (<math>\rho = +1</math>), quae deinde, electrone neutrinoque emissis, in “statum protonicum” (<math>\rho = -1</math>) transit. ==== Status electronis ==== Electronis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae||en|qid=Q2362761}} hac [[aequatio]]ne describitur: : <math>\psi = \sum_s \psi_s a_s</math> ubi <math>\psi</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|functio undae Coulombiana||en|qid=Q17007968}} unius electronis et <math>\psi_s</math> sunt eius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statūs stationarii|en|qid=Q911951}}. <math>a_s</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatra creationis annihilationisque|operatrum quod electronem in statu {{mvar|s}} annihilat|en|qid=Q902336}}, quod in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|spatium Fockianum|spatio Fockiano|en|qid=Q899044}} hoc modo agit: : <math>a_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} (1 - N_s) \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> <math>a_s^*</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} creationis electronis in statu {{mvar|s}}: : <math>a_s^* \Psi(N_1, N_2, \ldots, N_s, \ldots) = (-1)^{N_1 + N_2 + \cdots + N_s - 1} N_s \Psi(N_1, N_2, \ldots, 1 - N_s, \ldots)</math> ==== Status neutrini ==== Similiter, functio undae neutrini (<math>\phi</math>) hac aequatione describitur : <math>\phi = \sum_\sigma \phi_\sigma b_\sigma</math> ubi <math>\phi_\sigma</math> sunt statūs stationarii unius neutrini. <math>b_\sigma</math> est operatrum quod neutrinum in statu {{mvar|σ}} annihilat et quod in spatio Fockiano hoc modo agit: : <math>b_\sigma \Phi(M_1, M_2, \ldots, M_\sigma, \ldots) = (-1)^{M_1 + M_2 + \cdots + M_\sigma - 1} (1 - M_\sigma) \Phi(M_1, M_2, \ldots, 1 - M_\sigma, \ldots)</math> <math>b_\sigma^*</math> est creationis operatrum neutrini in statu {{mvar|σ}}. ==== Status particulae gravis ==== <math>\rho</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|operatrum (mathematica)|operatrum|en|qid=Q131030}} a [[Wernerus Heisenberg|Wernero Heisenberg]] introductum (postea in notione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vertigo isotopica|vertiginis isotopicae|en|qid=Q836938}} ampliatum) quo status {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|nucleon|particulae gravis|en|qid=Q102165}} describitur; si particula est neutron valorem proprium {{math|+1}} habet, et {{math|−1}} si particula est proton. Itaque statūs particularum gravium per vectores columnarios duarum componentium repraesentabuntur, ubi : <math>\begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix}</math> neutronem repraesentat, et : <math>\begin{pmatrix}0\\1\end{pmatrix}</math> protonem repraesentat (in illa repraesentatione in qua <math>\rho</math> est consueta {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrix Pauliana||en|qid=Q336233}} <math>\sigma_z</math>). Operatra quae particulam gravem e statu protonicum in neutronicum et vice versa mutant per : <math>Q = \sigma_x - i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 1\\ 0 & 0\end{pmatrix}</math> et : <math>Q^* = \sigma_x + i \sigma_y = \begin{pmatrix}0 & 0\\ 1 & 0\end{pmatrix}</math> repraesentantur. <math>u_n(x)</math> et <math>v_n(x)</math> sunt functiones propriae particulae gravis in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|status stationarius|statu stationario|en|qid=Q911951}} {{comp|<math>n</math>^mo|“Ennensimo”}}, quum <math>\rho = +1</math> (neutron) et <math>\rho = -1</math> (proton), ubi <math>x</math> est positio particulae gravis. === Operatrum Hamiltonianum === {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Operatrum Hamiltonianum||en|qid=Q660488}} tribus partibus constat: pars <math>H_\text{h.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum gravium repraesentat; pars <math>H_\text{l.p.}</math>, quae energiam liberarum particularum levium repraesentat; et pars <math>H_\text{int.}</math>, quae interactionem praebet. : <math>H_\text{h.p.} = \frac{1}{2}(1 + \rho)N + \frac{1}{2}(1 - \rho)P</math> ubi <math>N</math> et <math>P</math> sunt operatra energiae neutronis et protonis, ita ut, si <math>\rho = 1</math>, <math>H_\text{h.p.} = N</math>, et, si <math>\rho = -1</math>, <math>H_\text{h.p.} = P</math>. : <math>H_\text{l.p.} = \sum_s H_s N_s + \sum_\sigma K_\sigma M_\sigma</math> ubi <math>H_s</math> est energia electronis in statu <math>s</math> intra campum Coulombianum [[nucleus atomicus|nuclei]], et <math>N_s</math> est numerus electronum in illo statu; <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>, et <math>K_\sigma</math> est energia uniuscuiusque talis neutrini (quod in libero statu {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unda plana|undae planae|en|qid=Q122518}} assumitur). In parte interactionis terminus continendus est qui transformationem protonis in neutronem, unā cum emissione electronis et neutrini (nunc scimus hoc esse antineutrinum), repraesentet, necnon terminus qui processum inversum repraesentet; {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|vis electrica|vis Coulombiana|en|qid=Q83152}} inter electronem et protonem omittitur, quia ad dilapsionem β non pertinet. Fermi duo valores possibiles quantitatis <math>H_\text{int.}</math> proposuit: primum, quandam formam non relativisticam in qua [[vertigo quantica|vertigo]] omittitur: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \psi(x) \phi(x) + Q^* \psi^*(x) \phi^*(x) \right]</math> deinde, quum assumeret particulas leves esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor Diracianus|versores Diracianos|en|qid=Q688945}} componentium quattuor, sed velocitatem particularum gravium parvam esse respectu constantis <math>c</math>, et omnes interactionis terminos qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|potentialis vectorialis|potentiali vectoriali|en|qid=Q521126}} electromagnetico similes erant omitti posse, hanc formam alteram: : <math>H_\text{int.} = g \left[ Q \tilde{\psi}^* \delta \phi + Q^* \tilde{\psi} \delta \phi^* \right]</math> ubi <math>\psi</math> et <math>\phi</math> nunc sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|versor (geometria)|versores|en|qid=Q604907}} Diraciani componentium quattuor, <math>\tilde{\psi}</math> {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Matrix transposita coniugata|coniugatam Hermitianam|en|qid=Q2051983}} ipsius <math>\psi</math> repraesentat, et <math>\delta</math> est matrix : <math>\begin{pmatrix} 0 & -1 & 0 & 0\\ 1 & 0 & 0 & 0\\ 0 & 0 & 0 & 1\\ 0 & 0 & -1 & 0 \end{pmatrix}</math> === Elementa matricis === Status systematis [[n-plex|sequentiā ''en''plici]] <math>\rho, n, N_1, N_2, \ldots, M_1, M_2, \ldots</math> dari intellegitur, ubi <math>\rho = \pm 1</math> indicat utrum particula gravis sit neutron an proton, <math>n</math> est status quanticus particulae gravis, <math>N_s</math> est numerus electronum in statu <math>s</math>, et <math>M_\sigma</math> est numerus neutrinorum in statu <math>\sigma</math>. Formā relativisticā quantitatis <math>H_\text{int.}</math> utens, Fermi illud elementum matricis exhibet inter statum in quo neutron est in statu <math>n</math> et nulli electrones in statu <math>s</math> nullaque neutrina in statu <math>\sigma</math> adsunt, et statum in quo proton est in statu <math>m</math> et electron ac neutrino in statibus <math>s</math> et <math>\sigma</math> adsunt, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \int v_m^* u_n \tilde{\psi}_s \delta \phi^*_\sigma d\tau</math> dummodo [[integrale]] per totum spatium configurationis particularum gravium (praeter <math>\rho</math>) computetur. Signum <math>\pm</math> ex eo dependet, utrum numerus omnium particularum levium sit impar (−) an par (+). === Probabilitas transitionis === Ad tempus vitae mediocre neutronis in statu <math>n</math> secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum quantica|theoriam perturbationum quanticam|en|qid=Q911364}} computandum, elementa matricis supradicta de omnibus statibus electronum et neutrinorum nondum occupatis summanda sunt. Hoc simplicatur assumendo functiones proprias electronis et neutrini <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> intra nucleum esse constantes ({{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Longitudo undae Comptoniana|longitudines undarum Comptonianarum|en|qid=Q1145377}} electronis et neutrini multo maiores esse quam magnitudinem nuclei). Hoc dat, : <math>H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} = \pm g \tilde{\psi}_s \delta \phi_\sigma^* \int v_m^* u_n d\tau</math> ubi nunc <math>\psi_s</math> et <math>\phi_\sigma</math> in positione nuclei aestimantur. Secundum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula aurea Fermiana|regulam auream Fermianam|en|qid=Q1073295}}, probabilitas huius transitionis est : <math>\begin{align} \left|a^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 &= \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1} \times \frac{\exp{\frac{2\pi i}{h} (-W + H_s + K_\sigma) t} - 1}{-W + H_s + K_\sigma}\right|^2 \\ &= 4 \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \times \frac{\sin^2\left(\frac{\pi t}{h}(-W + H_s + K_\sigma)\right)}{(-W + H_s + K_\sigma)^2}, \end{align}</math> ubi <math>W</math> est differentia energetica inter statum protonis et statum neutronis. Per omnes directiones [[medietas|medietatem]] omnium [[vertigo quantica|vertiginum]] et omnium [[motus|motuum]] neutrinorum capiendo qui energiam habent positivam (ubi <math>\Omega^{-1}</math> est densitas statuum neutrinorum, quae postremo ad infinitum tendere sumitur), habetur: : <math> \left\langle \left|H^{\rho=1, n, N_s=0, M_\sigma=0}_{\rho=-1,m,N_s=1,M_\sigma=1}\right|^2 \right \rangle_\text{avg} = \frac{g^2}{4\Omega} \left|\int v_m^* u_n d\tau\right|^2 \left( \tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right)</math> ubi <math>\mu</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|massa quietis||en|qid=Q1097654}} neutrini et <math>\beta</math> est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|matrices Diracianae|matrix Diraciana|en|qid=Q1151645}}. Quum valoribus <math>p_\sigma</math> quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math> probabilitas transitionis fiat maxima, prior formula in sequentem formam redigi potest: : <math> t\frac{8\pi^3 g^2}{h^4} \times \left| \int v_m^* u_n d\tau \right|^2 \frac{p_\sigma^2}{v_\sigma}\left(\tilde{\psi}_s \psi_s - \frac{\mu c^2}{K_\sigma} \tilde{\psi}_s \beta \psi_s\right),</math> ubi <math>p_\sigma</math> et <math>K_\sigma</math> sunt valores quibus <math>-W + H_s + K_\sigma = 0</math>. Fermi tria de hac functione observavit: * Quum statūs neutrinorum habeantur liberi, <math>K_\sigma > \mu c^2</math>, atque ideo limes superior spectri continui <math>\beta</math> est <math>H_s \leq W - \mu c^2</math>. * Quum respectu electronum [[inaequatio]] <math>H_s > mc^2</math> sit vera, energiae protonis secundum inaequationem <math>W \geq (m + \mu)c^2</math> ab energia neutronis ita differendum est ut dilapsio β eveniat. * In probabilitate transitionis factori <math>Q_{mn}^* = \int v_m^* u_n d\tau</math> magnitudinis unius esse solet; sed aliquando, peculiaribus condicionibus, evanescit; inde (approximatae) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|regula selectionis|regulae selectionis|en|qid=Q570412}} dilapsionis β oriuntur. === Transitiones prohibitae === Ut supra dictum est, quum multiplicatio <math>Q_{mn}^*</math> inter statūs <math>u_n</math> et <math>v_m</math> particulae gravis evanescit, talis transitus dicitur “prohibitus” (vel potius multo minus probabilis quam casibus quibus eadem multiplicatio uni propinqua est). Si descriptio nuclei per singulos statūs quanticos protonum et neutronum satis accurate valet, tum <math>Q_{mn}^*</math> evanescit nisi status neutronicus <math>u_n</math> et status protonicus <math>v_m</math> idem momentum angulare habent; alioquin, momentum angulare totius nuclei ante et post dilapsionem describendum est. == De primis effectibus novae theoriae == Paulo postquam theoria Fermiana apparuit, [[Wernerus Heisenberg]] in [[epistula]] ad [[Volfgangus Pauli|Volfgangum Pauli]] missa<ref>{{qc|Hermann & al., 1985 [1979]}}, p. 250, littera {{*numero}} 341, ''Wernerus Heisenberg Volfgango Pauli salutem dicit'', die 18 Ianuarii anno 1934.</ref> animadvertit emissionem et absorptionem neutrinorum electronumque in nucleo, in secundo ordine {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria perturbationum|theoriae perturbationum|en|qid=Q10886678}}, vim gignere qua protones et neutrones in vicem se attraherent, item ut emissio et absorptio [[photon|photonum]] vim electromagneticam gignebat. Ipse invēnit talem vim formam <math>\frac{\text{Const.}}{r^5}</math> habituram esse, sed animadvertit [[experimentum|experimenta]] illius temporis quantitatem nimis parvam, ordine [[magnitudo|magnitudinis]] circiter unius [[millio]]nensimae partis, indicare.<ref>{{qc|Brown, 1996}}, sectio 3.3.</ref> Anno sequenti, [[Hideki Yukawa]] eandem notionem secutus est,<ref>{{qc|Yukawa, 1935}}, p. 1.</ref> sed in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|interactio Yukawiana|sua theoria|en|qid=Q31387}} in locum neutrinorum electronumque novam particulam [[hypothesis|opinabilem]], cuius [[massa]] quietis circiter ducentiens maior erat quam massa electronis, substituit. Talis particula postea “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pion|<>|en|qid=Q4097}}” appellata est.<ref>{{qc|Mehra, 2001}}, p. 832.</ref> == De posteriore progressu == [[Fasciculus:MuonFermiDecay.gif|thumb|upright=0.8|Interactio Fermiana per [[vector|vectores]] quattuor in singulum punctum sub constante Fermiana {{mvar/G_F}} convergentes hic ostenditur.]] Theoria Fermiana quadrifermionica [[interactio debilis|interactionem debilem]] egregie describit. Infeliciter, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|sectio efficax||en|qid=Q17128025}} calculata, {{*ie}} probabilitas interactionis per aream interactionis communem multiplicata, secundum quadratum energiae crescit, velut <math> \sigma \approx G_{\rm F}^2 E^2 </math> (in aequatione <math>G_{\rm F}</math> est [[constans Fermiana]], quae vim interactionis debilis aestimat). Quum sectio efficax sine fine crescat, ad energias multo maiores quam fere 100 [[electronvolta|GeV]] theoria valere cessat. Hinc demum theoria amplior orta est quae interactionem quadrifermionicam per {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|completio ultraviolacea|completionem ultraviolaceam|en|qid=Q7876097}} explanat; in nova theoria, quae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|electrodebilis|en|qid=Q466416}} appellatur, interactio interpositione {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}} aut {{mvar|Z}}|en|qid=Q211922}} explanatur. Nova theoria electrodebilis, eādem vi fundamentali agente, per interactionem inter [[muon]]em, antineutrinum electronicum, neutrinum muonicum et electronem etiam dilapsionem muonis explanare poterat. Haec hypothesis a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Semyon Gershtein||en|qid=Q2269323}} et [[Iacobus Zel'dovič|Yakov Zeldovich]] proposita est, atque hodie nota est nomine “hypothesis conservationis fluxūs vectorialis”.<ref>{{qc|Gerstein & Zeldovich, 1955}}, pp. 698–699.</ref> In sua theoria Fermi censuit interactioni esse formam copulationis cuiusdam contactu duorum fluxuum vectorialium effectae. Postea tamen [[Tsung-Dao Lee]] et [[Chen Ning Yang|Yang Chen-Ning]] ostenderunt nihil impedire quin fluxus quidam axialis, qui {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|paritas (physica)|paritatem|en|qid=Q141160}} violaret, appareret. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Experimentum Wu|Experimenta|en|qid=Q1303351}} a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Chien-Shiung Wu||en|qid=Q450317}} peracta violationem paritatis probaverunt.<ref>{{qc|Lee & Yang, 1956}}, pp. 254–258.</ref><ref>{{qc|Wu & al., 1957}}, pp. 1413–1415.</ref> [[Georgius Gamov]] et [[Eduardus Teller]] primum siverunt violationem paritatis in interactionem Fermianam includere. Nam postea intellectum est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|transitiones Gamowianae-Tellerianae||en|qid=Q5520378}} dilapsionibus “permissis”—paritatem violantibus―et dilapsionibus “superpermissis”—paritatem conservantibus—secundum [[vertigo quantica|vertiginem]] electronis antiparallelam et vertiginem parallelam neutrini interactionem Fermianam describere. Iam ante adventum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|theoria electrodebilis|theoriae electrodebilis|en|qid=Q466416}} et [[theoria canonica|theoriae canonicae]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Georgius Sudarshan|<>|en|qid=Q1384866}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Robertus Marshak|<>|en|qid=Q181687}}, atque, suo uterque consilio, [[Ricardus Feynman]] et [[Murray Gell-Mann]], structuram tensorialem ({{*ie}} [[vector (mathematica)|vector]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Pseudovector|vectore axiali|en|qid=Q621476}} detracto, {{math|''V'' − ''A''}}) interactionis quadrifermionicae determinare potuerunt.<ref>{{qc|Feynman & Gell-Mann, 1958}}, p. 193.</ref><ref>{{qc|Sudarshan & Marshak, 1958}}, p. 1860.</ref> == Constans Fermiana == {{Pagina principalis|Constans Fermiana}} [[Constans Fermiana]] vim interactionis debilis in regiminibus humilium energiarum aestimat. Duae formae eiusdem constantis ({{mvar/G_F}} et, formā naturali, {{mvar/G0_F}} notatae), cuius [[dimensio]]nes sunt {{Dimensiones|5|1|−2}} ({{mvar/G_F}}) et {{Dimensiones|−4|−2|4}} ({{mvar/G0_F}}), hac ratione inter se coniunguntur: : <math>G_{\rm F}^0=\frac{G_{\rm F}}{(\hbar c)^3}</math> Accuratissima determinatio e mensurā {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dilapsio exponentialis|temporis vitae|en|qid=Q574576}} [[muon]]is habetur, quod inversē {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proportio|proportionale|en|qid=Q117209928}} est [[quadratura (mathematica)|quadrato]] constantis Fermianae ({{mvar/G_F}}).<ref name="chitwood-et-al-2007">{{qc|Chitwood & al., 2007}}.</ref> Forma naturalis constantis—{{*ie}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|unitates naturales|unitatibus naturalibus|en|qid=Q3962243}} expressa—est,<ref name="griffiths-2009-pp314-315" /> : <math>G_{\rm F}^0=\frac{\sqrt{2}}{8}\frac{g^{2}}{M_{\rm W}^{2} c^4}</math> ubi {{mvar|g}} est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|constans copulationis||en|qid=Q1193095}} [[Vis debilis|interactionis debilis]] et {{math|{{mvar|M}}_W}} est massa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bosones W et Z|bosonis {{mvar|W}}|en|qid=Q211922}}, qui, intercedens, dilapsionem de qua agitur moderatur. Ex hoc invenitur constantem Fermianam valere {{val|1.435851|(7)|e=-62|u=[[chiliogramma|kg]]&thinsp;[[metrum|m]]⁵&thinsp;[[secundum|s]]⁻²}}, atque constantem Fermianam naturalem valere {{val|4.5437956|(23)|e=14|u=[[chiliogramma|kg]]⁻²&thinsp;[[metrum|m]]⁻⁴&thinsp;[[secundum|s]]⁴}}. == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Brown, 1996 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Brown | nomen auctoris = Laurie Marcus | titulus = The Origin of the Concept of Nuclear Forces | annus = 1996 | lingua = en | domus editoria = Institute of Physics Publishing | url = https://archive.org/details/originofconcepto0000brow | accessus ad url = sociis | isbn = 978-0-7503-0373-6 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Chitwood & al., 2007 | c = {{Opus | cognomen 1 = Chitwood | nomen 1 = D. B. | cognomen 2 = Banks | nomen 2 = T. I. | cognomen 3 = Barnes | nomen 3 = M. J. | cognomen 4 = Battu | nomen 4 = S. | cognomen 5 = Carey | nomen 5 = R. M. | cognomen 6 = Cheekatmalla | nomen 6 = S. | cognomen 7 = Clayton | nomen 7 = S. M. | cognomen 8 = Crnkovic | nomen 8 = J. | cognomen 9 = Crowe | nomen 9 = K. M. | cognomen 10 = Debevec | nomen 10 = P. T. | cognomen 11 = Dhamija | nomen 11 = S. | cognomen 12 = Earle | nomen 12 = W. | cognomen 13 = Gafarov | nomen 13 = A. | cognomen 14 = Giovanetti | nomen 14 = K. | cognomen 15 = Gorringe | nomen 15 = T. P. | cognomen 16 = Gray | nomen 16 = F. E. | cognomen 17 = Hance | nomen 17 = M. | cognomen 18 = Hertzog | nomen 18 = D. W. | cognomen 19 = Hare | nomen 19 = M. F. | cognomen 20 = Kammel | nomen 20 = P. | cognomen 21 = Kiburg | nomen 21 = B. | cognomen 22 = Kunkle | nomen 22 = J. | cognomen 23 = Lauss | nomen 23 = B. | cognomen 24 = Logashenko | nomen 24 = I. | cognomen 25 = Lynch | nomen 25 = K. R. | cognomen 26 = McNabb | nomen 26 = R. | cognomen 27 = Miller | nomen 27 = J. P. | cognomen 28 = Mulhauser | nomen 28 = F. | cognomen 29 = Onderwater | nomen 29 = C. J. G. | cognomen 30 = Ozben | nomen 30 = C. S. | cognomen 31 = Peng | nomen 31 = Q. | cognomen 32 = Polly | nomen 32 = C. C. | cognomen 33 = Rath | nomen 33 = S. | cognomen 34 = Roberts | nomen 34 = B. L. | cognomen 35 = Tishchenko | nomen 35 = V. | cognomen 36 = Wait | nomen 36 = G. D. | cognomen 37 = Wasserman | nomen 37 = J. | cognomen 38 = Webber | nomen 38 = D. M. | cognomen 39 = Winter | nomen 39 = P. | cognomen 40 = Zolnierczuk | nomen 40 = P. A. | auctores dumtaxat = 1 | titulus = Improved Measurement of the Positive-Muon Lifetime and Determination of the Fermi Constant | contextus = Physical Review Letters | lingua = en | volumen = 99 | fasciculus = 3 | annus = 2007 | bibcode = 2007PhRvL..99c2001C | doi = 10.1103/PhysRevLett.99.032001 | s2cid = 3255120 | pmid = 17678280 | arxiv = 0704.1981 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Close, 2012 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Close | nomen auctoris = Francus | titulus = Neutrino | lingua = en | tempus = 2012-02-23 | domus editoria = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-969599-7 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Cronin, 2004 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen redactoris = Cronin | nomen redactoris = Iacobus Watson | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi Remembered | lingua = en | tempus = 2004-09-11 | domus editoria = University of Chicago Press | isbn = 0-226-12111-9 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1933 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = La ricerca scientifica | lingua = it | volumen = 4 | fasciculus = 2 | tempus = 1933-07-31 | paginae = 491–495 | url = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/page/n541/mode/2up | url contextus = https://archive.org/details/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/ | url contextus forma pdf = https://archive.org/download/la-ricerca-scientifica-a.-4-vol-2/La%20Ricerca%20Scientifica%20%20A.%204%20vol%202.pdf }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Tentativo di una teoria dei raggi β | contextus = Il nuovo cimento | lingua = it | volumen = 11 | annus = 1934 | paginae = 1–19 | doi = 10.1007/BF02959820 | bibcode = 1934NCim...11....1F | s2cid = 123342095 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi, 1934 bis | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | nomenclatura = compendiaria | titulus = Versuch einer Theorie der beta-Strahlen. I | contextus = Zeitschrift für Physik | volumen = 88 | fasciculus = 3–4 | annus = 1934 | lingua = de | pagina = 161 | bibcode = 1934ZPhy...88..161F | doi = 10.1007/BF01351864 | s2cid = 125763380 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Fermi & Wilson, 1968 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Fermi | nomen auctoris = Henricus | commentatio de auctore = Henricus Fermi | cognomen interpretis = Wilson | nomen interpretis = Fred L. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Fermi's Theory of Beta Decay | contextus = American Journal of Physics | volumen = 36 | fasciculus = 12 | lingua = en | annus = 1968 | annus primae editionis = 1934 | paginae = 1150–1160 | url = https://microboone-docdb.fnal.gov/cgi-bin/RetrieveFile?docid=953;filename=FermiBetaDecay1934.pdf;version=1 | accessus ad url = emptoribus | bibcode = 1968AmJPh..36.1150W | doi = 10.1119/1.1974382 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman & Gell-Mann, 1958 | c = {{Opus | cognomen auctoris 1 = Feynman | nomen auctoris 1 = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore 1 = Ricardus Feynman | cognomen auctoris 2 = Gell-Mann | nomen auctoris 2 = Murray | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of the Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 1 | annus = 1958 | url = https://authors.library.caltech.edu/3514/1/FEYpr58.pdf | bibcode = 1958PhRv..109..193F | doi = 10.1103/physrev.109.193 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Feynman, 1962 | c = {{Opus | cognomen = Feynman | nomen = Ricardus Phillippus | commentatio de auctore = Ricardus Feynman | nomenclatura = compendiaria | titulus = Theory of Fundamental Processes | lingua = en | annus = 1962 | domus editoria = W. A. Benjamin }} }}. * {{Ecce citatio | id = Gerstein & Zeldovich, 1955 | c = {{Opus | cognomen 1 = Gerstein | nomen 1 = S. S. | cognomen 2 = Zeldovich | nomen 2 = Ya. B. | titulus = Meson corrections in the theory of beta decay | contextus = Zh. Eksp. Teor. Fiz. | annus = 1955 | lingua = en }} }}. * <!-- Etiam prima editio in interrete invenitur: https://archive.org/details/GriffithsD.IntroductiontoelementaryparticlesWiley1987 -->{{Ecce citatio | id = Griffiths, 2009 [1987] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Griffiths | nomen auctoris = David | nomenclatura = compendiaria | titulus = Introduction to Elementary Particles | lingua = en | annus = 2009 | editio = 2 | annus primae editionis = 1987 | url = https://archive.org/details/elementarypartic00grif | isbn = 978-3-527-40601-2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Hermann & al., 1985 [1979] | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pauli | nomen auctoris = Volfgangus | commentatio de auctore = Volfgangus Pauli | cognomen redactoris 1 = Hermann | nomen redactoris 1 = A. | cognomen redactoris 2 = von Meyenn | nomen redactoris 2 = K. | cognomen redactoris 3 = Weisskopf | nomen redactoris 3 = V. F. | nomenclatura = compendiaria | titulus = Scientific Correspondence with Bohr, Einstein, Heisenberg a.o. Volume II: 1930–1939 | lingua = en | annus = 1985 | annus primae editionis = 1979 | domus editoria = Springer-Verlag Berlin Heidelberg GmbH }} }}. * {{Ecce citatio | id = Lee & Yang, 1956 | c = {{Opus | cognomen 1 = Lee | nomen 1 = T. D. | cognomen 2 = Yang | nomen 2 = C. N. | titulus = Question of Parity Conservation in Weak Interactions | contextus = Physical Review | volumen = 104 | fasciculus = 1 | annus = 1956 | lingua = en | bibcode = 1956PhRv..104..254L | doi = 10.1103/PhysRev.104.254 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Mehra, 2001 | c = {{Opus | cognomen = Mehra | nomen = Jagdish | titulus = The Historical Development of Quantum Theory, Volume 6 Part 2 (1932–1941) | lingua = en | annus = 2001 | domus editoria = Springer }} }}. * {{Ecce citatio | id = Pais, 1986 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Pais | nomen auctoris = Abraham | titulus = Inward Bound | tempus = 1986-09-12 | lingua = en | locus = Oxford | domus editoria = Oxford University Press | url = https://archive.org/details/inwardboundofmat00pais_0 | accessus ad url = sociis | isbn = 0-19-851997-4 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Rasetti, 1962 | c = {{Opus | cognomen redactoris = Rasetti | nomen redactoris = Francus | titulus = Enrico Fermi: Note e Memorie | annus = 1962 | domus editoria = Accademia Nazionale dei Lincei | locus = [[Roma]]e | url = https://operedigitali.lincei.it/Fermi/index.php | retrospectio = 20230522093259 | salus url = vivit }} }}. * {{Ecce citatio | id = Schwartz, 2017 | c = {{Opus | cognomen = Schwartz | nomen = David N. | titulus = The Last Man Who Knew Everything. The Life and Times of Enrico Fermi, Father of the Nuclear Age | lingua = en | tempus = 2017-09-12 | domus editoria = Basic Books | isbn = 978-0-465-09312-0 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Sudarshan & Marshak, 1958 | c = {{Opus | cognomen 1 = Sudarshan | nomen 1 = E. C. | cognomen 2 = Marshak | nomen 2 = R. E. | titulus = Chirality invariance and the universal Fermi interaction | contextus = Physical Review | lingua = en | volumen = 109 | fasciculus = 5 | annus = 1958 | bibcode = 1958PhRv..109.1860S | doi = 10.1103/physrev.109.1860.2 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Wu & al., 1957 | c = {{Opus | cognomen 1 = Wu | nomen 1 = C. S. | cognomen 2 = Ambler | nomen 2 = E | cognomen 3 = Hayward | nomen 3 = R. W. | cognomen 4 = Hoppes | nomen 4 = D. D. | cognomen 5 = Hudson | nomen 5 = R. P. | titulus = Experimental Test of Parity Conservation in Beta Decay | contextus = Physical Review | volumen = 105 | fasciculus = 4 | annus = 1957 | lingua = en | bibcode = 1957PhRv..105.1413W | doi = 10.1103/PhysRev.105.1413 | accessus ad doi = liberus }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yang, 2012 | c = {{Opus | cognomen 1 = Yang | nomen 1 = C. N. | titulus = Fermi's β-decay Theory | contextus = Asia Pacific Physics Newsletter | lingua = en | volumen = 1 | fasciculus = 1 | annus = 2012 | doi = 10.1142/s2251158x12000045 }} }}. * {{Ecce citatio | id = Yukawa, 1935 | c = {{Opus | cognomen = Yukawa | nomen = H. | titulus = On the interaction of elementary particles | contextus = Proceedings of the Physico-Mathematical Society of Japan | volumen = 17 | annus = 1935 | lingua = en }} }}. {{NexInt}} * [[Constans Fermiana]] * [[Henricus Fermi]] * [[Vis debilis]] [[Categoria:Henricus Fermi]] [[Categoria:Interactio debilis]] [[Categoria:Notiones in physica]] [[Categoria:Physica]] 8yz6hrjmy2hkmc64sn546ewsfr4itfm 0 328705 3989285 3989125 2026-09-19T14:00:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989285 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Presbyopia.png|thumb|Quomodo presbyopia e [[refractio|refractionis]] defectu nascatur. Focalizatio in retinam depravatur. ]] '''Presbyopia''' (e verbo Graeco πρεσβύς = senex et suffixo -opia ad visionem pertinente: "senis visus"<ref>[[Plutarchus]] in ''[[Quaestiones convivales|Quaestionibus convivalibus]]'' (I.8: Cur seniores facilius litteras eminus legant) hoc vitium iam descripsit.</ref>) est vitium [[visus]] progrediente aetate naturaliter accidens e quo fit ut seniores homines res proximas non iam dilucide dispiciunt sed [[Perspicillum|vitris ocularibus]] ad legendum utuntur. Nam post quadraginta annos [[Lens (anatomia)|lens cristallina]] [[Elasticitas|elasticitatem]] paulatim amittit nec a musculo ciliario distenta tam facile formam nativam convexamque redintegrat. Quae elasticitatis amissio facultatem accomodationis ad distantiam oculorum male adficit. Homines [[Myopia|myopes]] minus et tardius presbyopia adficiuntur quia myopia aliquatenus hoc vitium compensat: nam ''punctum proximum'' visus minus longe ab oculis apud eos amovetur. Presbyopia facile perspicillis et vitris convexis corrigitur. Hodie etiam [[chirurgia |chirurgia]] refractiva adhibetur<ref>Assouline (2009).</ref>. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *C. Albou-Ganem, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551219300658 Presbytie et chirurgie réfractive]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2019: 790-798 *M. Assouline, C. Girard, T. Guedj, C. Denis. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551209733728 245 Résultats de la compensation chirurgicale de la presbytie par PresbyLasik ou implants pseudophakes multifocaux]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2009: 1S84 *Leon N.Davies, "[https://link.springer.com/article/10.1007/s44402-026-00083-7 Presbyopia: Current Perspectives and Prospects for Patients]", ''Ophthalmic and Physiological Optics'', 2026 *"Timothy R. Fricke, Nina Tahhan, Serge Resnikoff et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0161642017337971 Global Prevalence of Presbyopia and Vision Impairment from Uncorrected Presbyopia: Systematic Review, Meta-analysis, and Modelling]", ''Ophthalmology'', 2018: 1492-1499 *Brien A. Holden; Timothy R. Fricke; S. May Ho et alii. "[https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/fullarticle/420914 Global Vision Impairment Due to Uncorrected Presbyopia]", ''Archives of Ophthalmology'', 2008: 1731-1739. * Maria Markoulli, Timothy R Fricke, Anitha Arvind . "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1367048424000493 BCLA CLEAR Presbyopia: Epidemiology and impact]", ''Contact Lens and Anterior Eye'', 2024: 102157 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Presbyopia presbyopiam] spectant * Damien Gatinel [https://www.gatinel.com/recherche-formation/presbytie-multifocalite/#quelques-precisions-sur-la-presbytie de chirurgia presbyopiae adplicata] [[Categoria:Ophthalmologia]] [[Categoria:Visus]] 94jsfpvby3bpfjbskb7ijhgxnt4wsrr 0 328777 3989284 3989122 2026-09-19T13:49:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989284 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] pe3bcbi57lyd7zn4inengras6utcs8x 3989294 3989284 2026-09-19T14:21:14Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989294 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] fmvvzfkugotoag4h6g2fd12fsnhe6zc 3989295 3989294 2026-09-19T14:22:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De pathologia */ 3989295 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] nhqps2l2fdodwz6xzhs9ob2zcy73bbp 3989296 3989295 2026-09-19T14:24:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De pathologia */ 3989296 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] ktd2sqpc86zi3bhzlgy7niiieq9g9jr 3989298 3989296 2026-09-19T14:29:00Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De pathologia */ 3989298 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. In omni casu postquam cornea pelluciditatem amittens opaca facta est nullum aliud remedium restat nisi transplantatio. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 9k6ykcksypzxwhay0tg9h2gjyc8o6bq 3989299 3989298 2026-09-19T14:31:31Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De pathologia */ 3989299 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Fasciculus:Astigmatism (Eye).png|thumb|Quomodo cornea deformata astigmatismum generet]] [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. In omni casu postquam cornea pelluciditatem amittens opaca facta est nullum aliud remedium restat nisi transplantatio. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] dp37eb9gvnmnfg2micnlg6p2cz2ephm 3989300 3989299 2026-09-19T14:37:41Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3989300 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Fasciculus:Astigmatism (Eye).png|thumb|Quomodo cornea deformata astigmatismum generet]] [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. In omni casu postquam cornea pelluciditatem amittens opaca facta est nullum aliud remedium restat nisi transplantatio. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 * Arun Kumar Raut et alii, "[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/cbdv.202402224?msockid=2a059abc712d66fc0f948d6e70db67e0 The Human Cornea: Unraveling Its Structural, Chemical, and Biochemical Complexities]", ''Chemistry & Biodiversity'', 2025: 202402224 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] hdxfxnl2oh6p1fa6vbq09hzdsfaasa1 3989322 3989300 2026-09-19T15:43:12Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989322 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Fasciculus:Astigmatism (Eye).png|thumb|Quomodo cornea deformata astigmatismum generet]] [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. In omni casu postquam cornea pelluciditatem amittens opaca facta est nullum aliud remedium restat nisi transplantatio. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 * Arun Kumar Raut et alii, "[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/cbdv.202402224?msockid=2a059abc712d66fc0f948d6e70db67e0 The Human Cornea: Unraveling Its Structural, Chemical, and Biochemical Complexities]", ''Chemistry & Biodiversity'', 2025: 202402224 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant necnon ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Corneal_disorders corneae pathologiam] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 3hin2kuj3rkwfdlv784qntgadtu2p5a 3989323 3989322 2026-09-19T15:43:25Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989323 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cornea.png|thumb|Cornea in fronte bulbi ocularis]] '''Cornea''' est pars anterior mire pellucida tunicae exterioris (alias fibrosae) bulbi [[Oculus|oculi]] quae simul lucem intra oculum admittit atque per curvaturam hanc lucem [[Refractio|refringit]] ita ut imago apta in [[Retina (anatomia)|retina]] formetur. [[Sclera|Scleram]] bulbum cingentem continuat a qua tamen multum differt. [[Vas sanguineum|Vasis sanguineis]] caret: [[Nutrimentum|nutrimenta]] ex [[Humor aquosus|humore aquoso]] camerae anterioris haurit et [[oxygenium]] e [[Lacrimae|lacrimis]]. Itaque e [[Systema immunitarium|systemate immunitario]] quoque abest, quod corneae [[Transplantatio organorum|transplantationes]] faciliores reddit quia reactio immunitaria minor est. Econtra [[nociceptorium|nociceptoriis nervis]] bene instructa est et sensui [[Dolor|doloris]] imprimis obnoxia. Quod necessarium invenitur ad [[Reflexus|reflexus]] qui integritatem oculi custodiunt movendos. == De pathologia == [[Fasciculus:Astigmatism (Eye).png|thumb|Quomodo cornea deformata astigmatismum generet]] [[Pathologia|Pathologiae]] graves corneae sive ex [[Contagio|infectione]] [[Bacteria|bacteriali]] aut [[Virus biologicum|virali]] imprimis [[Herpesviridae|herpetica]] sive ex [[dystrophia]] sive ex vulnere [[Ulcus|ulcereve]] perforante plerumque oriri solent<ref>[https://www.comr.fr/soins/pathologies-oculaires/cornee/ Centre ophtalmologique Maison Rouge]</ref>. *[[Ceratitis|Keratitis]] (Graece κέρας = cornu) est [[inflammatio]] corneae saepe cum [[Coniunctivitis|coniunctivite]] sociata, ruborem et dolorem gignens. Causae frequentes sunt infectiones, siccitas oculi, [[Radiatio ultraviolacea|radii UV]]... * [[Ceratoconus|Keratoconus]] est exemplum dystrophiae: nam cornea tenuatur et [[sphaera|sphaericitatem]] amittens [[conus|coni]] aspectum praebet. Ita fragilior fit et refractionis munus perturbatur (vitium visus ita nascens [[Astigmatismus (medicina)|astigmatismus]] dicitur). Astigmatismus primo [[Lens inserticia|lentibus inserticiis]] duris corrigi potest sed si deformatio longius progreditur ad transplantationem decurritur. Causae keratoconi non iam satis perspectae sunt. In omni casu postquam cornea pelluciditatem amittens opaca facta est nullum aliud remedium restat nisi transplantatio. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *V. Borderie et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1762584X04000263 Physiologie de la cornée]", ''EMC - Ophtalmologie'', 2005: 103-117 *J.-L. Bourges, ''La Cornée'', Elsevier Masson, 2020 ISBN: 978-2-294-76748-7 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294767487/la-cornee] ** "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217301675 Les dystrophies de cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 606-621 *Chloé Giraudet et Jean-Marc Allain, "[https://www.openscience.fr/La-cornee-humaine-saine-et-keratoconique-structure-imagerie-caracterisation La cornée humaine saine et kératoconique : structure, imagerie, caractérisation mécanique et modélisation]", ''Ingénierie et systèmes'', 2023 * A. Labbé, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551212001295 Imagerie de la cornée]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2012: 628-634 *Jiaonan Ma et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625718300584 Biomechanics and structure of the cornea: implications and association with corneal disorders]", ''Survey of Ophthalmology'', 2018: 851-861 * Arun Kumar Raut et alii, "[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/cbdv.202402224?msockid=2a059abc712d66fc0f948d6e70db67e0 The Human Cornea: Unraveling Its Structural, Chemical, and Biochemical Complexities]", ''Chemistry & Biodiversity'', 2025: 202402224 == Nexus externi == *Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Cornea corneam] spectant necnon ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Corneal_disorders corneae pathologicam] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] eacb0atffie5s9j3zs2wdpm6nfnuja3 0 328779 3989405 3989156 2026-09-19T22:58:35Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3989405 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Sornphet Sornsuphan''' (vel litteris Thai :ศรเพชร ศรสุพรรณ; natus die 23 Martii 1948; mortuus die 8 Ianuarii 2022) fuit [[cantor]] masculus [[Thai|Thailandiensis]], genere musicae ''luk thung'' celebris. Notus erat propter facultatem canendi in registro vocis alto, necnon propter amplitudinem ambitus vocalis et facultatem notas altas insigniter canendi.<ref>[https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/2249139/saying-goodbye-to-cultural-giants Saying goodbye to cultural giants]</ref> Ob has facultates inter cantores Thailandienses qui excellenter vocis altae usum callent numerabatur. Praeterea moribus taciturnis, severis, ordinatis et studio vitae privatae notus erat, ita ut multi homines in industria oblectamentorum eum verecundia quadam prosequerentur neque ei directe colloqui auderent.<ref>[http://www.maemaiplengthai.com/webboard/viewthread.php?tid=352 จริงหรือไม่ที่"ศรเพชร ศรสุพรรณ"หยิ่ง"]{{Dead link|date=september 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sornphet in familia agricolarum in provincia [[Suphan Buri]] natus est et initium vitae suae cantoricae fecit cum gregi musico Dam Daensuphan adiungeretur, qui musicam in genere ''ram wong'' exsequebatur. Postea Phophin Phornsuphan, cantorem eiusdem gregis, convenit, atque ambo primum carmen ad phonographi laminam imprimendum paraverunt. Carmen illud «Rizum ad vendendum non habemus» («Khao Mai Mi Khai»; vel litteris Thai : ข้าวไม่มีขาย) inscriptum anno 1975 editum est. Hoc carmen Sornphet magnopere celebrem reddidit atque ei praemium «Antennam Auream» («Sao Akat Thong Kham»; vel litteris Thai : เสาอากาศทองคำ) attulit, quod eo tempore inter praemia praecipua hominibus variarum partium industriae oblectamentorum Thailandiensis tribuebatur.<ref>[http://www.thaimusicstory.com/index.php?topic=91.0 ชีวประวัติ ศรเพชร ศรสุพรรณ]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Postea Sornphet gregem musicum suum condidit et arcte cum auctoribus carminum Kiat Chalermchai et Nopphanan Kwanprapha cooperatus est. Anno 1993 iterum popularis factus est propter carmina «Lacrimae in cafea» («Sia Namta Thi Kha Fe»; vel litteris Thai : เสียน้ำตาที่คาเฟ่) et «Te quinque annos amavi» («Rak Ma Ha Pi»; vel litteris Thai : รักมาห้าปี), quae ab iisdem duobus auctoribus composita erant. Inter alia carmina celebria ab eisdem auctoribus composita fuerunt «Riam ignosce» («Apai Hai Riam»; vel litteris Thai : อภัยให้เรียม) et «Wang certo morietur» («Ai Wang Tai Nae»; vel litteris Thai : ไอ้หวังตายแน่), anno 1983.<ref>[https://www.chiangmainews.co.th/topstories/1894007/ ศรเพชร ศรสุพรรณ นักร้องลูกทุ่งชื่อดัง เจ้าของบทเพลง ‘ไอ้หวังตายแน่’ เสียชีวิตแล้ว ด้วยวัย 73 ปี ที่ โรงพยาบาลศิริราช]</ref> Sornphet ter uxorem duxit et octo liberos omnino habuit. Anno 2021 Sornphet graviter aegrotavit atque pluries in valetudinariis curatus est. Die 8 Ianuarii 2022 pacifice mortuus est, aetate 73 annorum. Exsequiae eius una tantum hebdomade post mortem celebratae sunt.<ref>[https://www.bangkokbiznews.com/news/981580 เผยกำหนดการรดน้ำศพ "ศรเพชร ศรสุพรรณ" หลังสิ้นตำนานนักร้องลูกทุ่ง]</ref> == Notae == <references/> {{Lifetime|1948|2022|Sornphet Sornsuphan}} [[Categoria:Cantores Thailandiae]] dnqceyaa5pnjgvuqvr0q2mwvistmhka 1 328785 3989272 3989218 2026-09-19T12:34:14Z Grufo 64423 /* Alec Smithson? */ Re 3989272 wikitext text/x-wiki == Alec Smithson? == Haec mihi videtur esse nova pagina spammifera ab Alec Smithson scripta. @[[Usor:A09|A09]]? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:08, 19 Septembris 2026 (UTC) :@[[Usor:Grufo|Grufo]]: Yes, I agree. See also [[Hildouinus Nantolii]]. Best, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 08:57, 19 Septembris 2026 (UTC) :: @[[Usor:A09|A09]]: Thank you. I added both to our [[Vicipaedia:Vexatissimae paginae]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:33, 19 Septembris 2026 (UTC) jeeutxod0pqh28is2avqoovxuaapybu 3989273 3989272 2026-09-19T12:34:56Z Grufo 64423 3989273 wikitext text/x-wiki == Alec Smithson? == Haec mihi videtur esse nova pagina spammifera ab Alec Smithson scripta. @[[Usor:A09|A09]]? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:08, 19 Septembris 2026 (UTC) :@[[Usor:Grufo|Grufo]]: Yes, I agree. See also [[Hildouinus Nantolii]]. Best, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 08:57, 19 Septembris 2026 (UTC) :: @[[Usor:A09|A09]]: Thank you. I [[Specialis:Diff/3972916/3989271|added]] both to our [[Vicipaedia:Vexatissimae paginae]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:33, 19 Septembris 2026 (UTC) alu4123n2cs5a6375ll2dth6hqws6or 3989274 3989273 2026-09-19T12:35:28Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Disputationes orbae|Disputationes orbae]]}} 3989274 wikitext text/x-wiki {{Disputationes orbae}} == Alec Smithson? == Haec mihi videtur esse nova pagina spammifera ab Alec Smithson scripta. @[[Usor:A09|A09]]? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:08, 19 Septembris 2026 (UTC) :@[[Usor:Grufo|Grufo]]: Yes, I agree. See also [[Hildouinus Nantolii]]. Best, [[Usor:A09|A09]] ([[Disputatio Usoris:A09|disputatio]]) 08:57, 19 Septembris 2026 (UTC) :: @[[Usor:A09|A09]]: Thank you. I [[Specialis:Diff/3972916/3989271|added]] both to our [[Vicipaedia:Vexatissimae paginae]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:33, 19 Septembris 2026 (UTC) 4ek770pclns3hg9nide23ddmihs60hu 0 328804 3989267 2026-09-19T11:59:04Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdelmagidus]] 3989267 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdelmagidus]] {{De hac redirectione}} [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Arabica]] fyp1h0qosor5tbf42rpa2tkv7s7o8oh 0 328805 3989268 2026-09-19T12:00:44Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Othmanus (nomen)]] 3989268 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Othmanus (nomen)]] {{De hac redirectione}} [[Categoria:Nominum redirectiones]] oa1fhftimd42cumito7q5ef7bd8nrdi 0 328806 3989291 2026-09-19T14:18:45Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [['Abd al-Qādir Masāhil]] 3989291 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [['Abd al-Qādir Masāhil]] feh7b2j40vtlb80ci8d44jt1upc7znu 0 328807 3989292 2026-09-19T14:19:48Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdul Kader Keïta]] 3989292 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdul Kader Keïta]] efealcmgjme1i1es1q3pqponpdae1z9 0 328808 3989293 2026-09-19T14:20:19Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdoulkader Kamil Mohamed]] 3989293 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdoulkader Kamil Mohamed]] hato8aek8g4q9a3n45xczgcxkzzjwfj 0 328809 3989302 2026-09-19T14:39:20Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Müden (Alara)]] ad [[Mutha]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3989302 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mutha]] hltkpl5vm0v4x0bb1az6bpowoqjydax 0 328810 3989303 2026-09-19T14:39:24Z ~2026-49405-65 214731 , 3989303 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Arabica | significatio = “servus Potentis” | imago = Emir Abd el Qader.jpg | capitulum = [[Abdelcader (emirus)|Abdelcader]], emirus Algerinus }} {{res|Abdelcader}},<ref>"Dissertatio ''De Alcorani legibus'', cujus auctor ABDELCADER BEN MOHAMAD ALPHAKEHI"; Michaël Casiri, ''Bibliotheca arabico-hispana escurialensis'' (Matriti, 1760): 207 [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_Arabico_Hispana_Escurialensi/VvhfAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Abdelcader+Alphakehi&pg=PA207&printsec=frontcover].</ref> seu {{Res|Abdelcaderus}},<ref>"ABDELCADERUS EBN MOHAMAD ALANSARÆUS"; Michaël Casiri, ''Bibliotheca arabico-hispana escurialensis, Vol. 2'' (Matriti, 1770): 172 [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_Arabico_Hispana_Escurialensi/QvhfAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Abdelcaderus&pg=PA172&printsec=frontcover].</ref> sive {{Res|Abdel-Caderus}},<ref>"Scirifiani victi, & Abdel-Caderus in conflictu occisus"; Iacobus Augustus Thuanus, ''Historiae Sui Temporis Opera'' (Francofurti, 1616): 138 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Sui_Temporis_Opera/cfpPAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Abdelcaderum&pg=PA138&printsec=frontcover].</ref> est nomen atque [[praenomen]] masculinum Arabicum ([[Arabice]] عبد القادر, ''ʿAbd al-Qādir''), quod e vocabulis ''ʿabd'' (عبد, 'servus') et ''qādir'' (قادر, 'potens') originem ducit.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/abd00al01qadir Abd al-Qadir]". {{Ling|Anglice}}</ref> ''Al-Qādir'' est inter 99 nomina [[Allāh]], igitur significatio praenominis est "servus (Dei) Potentis". == Qui hoc nomen habuerint == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Abdelcader (emirus)|<>|ar|qid=Q179825}} == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Abdelcader Ghezzal]] * [[Abdelcader Keïta]] * [[Abdelcader Masāhil]] * [[Abdulcader Kamil Mohamed]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 6sjlnt84jcxk8qrh7s96j3xisrnzi2g 0 328811 3989304 2026-09-19T14:40:05Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdelcader]] 3989304 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdelcader]] {{De hac redirectione}} [[Categoria:Nominum redirectiones]] [[Categoria:Praenomina Arabica]] ovl78zxlntbwr2hb1s4dr295tjwoq0m 0 328812 3989305 2026-09-19T14:40:28Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdelcader]] 3989305 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdelcader]] {{De hac redirectione}} [[Categoria:Nominum redirectiones]] cax5ywi7709ovhzjzesho9d3jhg2qr4 0 328813 3989306 2026-09-19T14:40:40Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Abdelcader]] 3989306 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Abdelcader]] {{De hac redirectione}} [[Categoria:Nominum redirectiones]] cax5ywi7709ovhzjzesho9d3jhg2qr4 0 328814 3989309 2026-09-19T14:59:13Z ~2026-49405-65 214731 Redirigens ad [[Håkon Opdal]] 3989309 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Håkon Opdal]] rz20dgj72b3099ue51nddk7k1x5ci2v 0 328815 3989311 2026-09-19T15:02:34Z ~2026-49405-65 214731 , 3989311 wikitext text/x-wiki {{Nomen|genus=Masculinum|origo=Norvegica|significatio="filius altus" vel "filius pugnae"|imago=Portrett av Kong Haakon VII - King Haakon VII (6966513875).jpg |capitulum=[[Hacon VII]], rex Norvegiae}} {{Res|Hacon}}<ref>"Hacon V. rex Norweg., fil. Magni V."; ''Ex rerum Danicarum scriptoribus saec. XII et XIII'' (Hannoverae, 1892): 623 [https://www.google.it/books/edition/Ex_rerum_Danicarum_scriptoribus_saec_XII/C_wsnBg4wWEC?hl=it&gbpv=1&dq=hacon+rex&pg=PA623&printsec=frontcover].</ref> est nomen et [[praenomen]] masculinum, hodie adhibitum in [[Norvegia]] ([[Norvegice]] ''Håkon'', [[Norvegice antique]] ''Hákon'').<ref name=":0" /> Ductum est e [[Vocabulum|vocabulis]] ''hár'' ('altus'), sive ''hǫð'' ('pugna'), atque ''konr'' ('filius').<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/ha17kon Håkon]". {{Ling|Anglice}}.</ref> Etiam adhibetur apud [[Suecia|Suecicos]] (vulgo ''Håkan''). == Homines == * [[Hacon Opdal]] === Reges Norvegiae === * [[Hacon I Bonus]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hacon II|<>|no|qid=Q316398}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hacon III|<>|no|qid=Q343084}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hacon IV|<>|no|qid=Q316039}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hacon V|<>|no|qid=Q313153}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hacon VI|<>|no|qid=Q313015}} * [[Hacon VII]] * [[Hacon VIII]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] tppp3nb0edosgw82ll7h4uer0t534vs 0 328816 3989317 2026-09-19T15:31:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 Paginam instituit, scribens ''''Sclera''' est membrana dura et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tu...' 3989317 wikitext text/x-wiki '''Sclera''' est membrana dura et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 04nwp3r124hbexnnwswhoo7geump4jo 3989318 3989317 2026-09-19T15:34:06Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989318 wikitext text/x-wiki '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 1gofrv0m0dhmwxp5go7z245lxti8d56 3989319 3989318 2026-09-19T15:36:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989319 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] k1v894hwja8ealzsktc37sf9xl7thug 3989320 3989319 2026-09-19T15:38:45Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989320 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam primates) sclera saepe fusca est. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] ejvtkmt6wulfql7ydpewmod8xmcr0is 3989321 3989320 2026-09-19T15:39:11Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989321 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 4o2lq21umal8xfic2efj2ro3jc4kpyu 3989324 3989321 2026-09-19T15:45:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989324 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 998q33xhu3kxsng1awf0cnsbqif3t9o 3989326 3989324 2026-09-19T15:52:01Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989326 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] jaai31b5xht1crg5o6xhiodg1arsoot 3989327 3989326 2026-09-19T15:52:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989327 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 3cjeobn7ve97obbk1cxlvn184t6se8n 3989328 3989327 2026-09-19T15:57:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Notae */ 3989328 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] hjq862jw63emwn43i72nev0n9fevrqp 3989329 3989328 2026-09-19T16:00:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3989329 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Yan Huo, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] re8qt2eqg4s6j0vbe4tqyiudy5mgjxm 3989330 3989329 2026-09-19T16:05:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3989330 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] lfiyywtxonxsm0ia4qkzbwic12ja16q 3989331 3989330 2026-09-19T16:06:28Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989331 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] gd1j2kfebmsgastfhsvix45ctaykpxy 3989333 3989331 2026-09-19T16:09:43Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Nexus externi */ 3989333 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 33s5v5blk33ixxtw61drhw967xegtuo 3989334 3989333 2026-09-19T16:13:23Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989334 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt [[Arteria ophthalmica|arteria]] et [[vena]] ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 4hagqnw7rdps9et2kuc6ox68jx04obg 3989335 3989334 2026-09-19T16:18:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989335 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt ramus [[Arteria ophthalmica|arteriae]] et [[vena]]e ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Lentes inserticiae]] rigidae quae in sclera ponuntur 'sclerales' appellantur ut a lentibus communioribus quae in cornea ponuntur distingantur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] nbjx1lhog0rrefppkor07uw2ign2c5o 3989336 3989335 2026-09-19T16:19:27Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989336 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt ramus [[Arteria ophthalmica|arteriae]] et [[vena]]e ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Lentes inserticiae]] rigidae quae in sclera ponuntur 'sclerales' appellantur ut a lentibus communioribus quae in cornea ponuntur distinguantur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] b93zlqlmmnsq7n3f08a3kd4ghpdzsti 3989337 3989336 2026-09-19T16:21:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989337 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt ramus [[Arteria ophthalmica|arteriae]] et [[vena]]e ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Lentes inserticiae]] rigidae quae in sclera ponuntur 'sclerales' appellantur<ref>[https://labocontact.fr/actualites/lentilles-sclerales-avantages-inconvenients/ Labocontact]</ref> ut a lentibus communioribus quae in cornea ponuntur distinguantur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576nRegional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] 12rtfhq5tzkapn1v5f5spqlagf80yy7 3989338 3989337 2026-09-19T16:24:47Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3989338 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt ramus [[Arteria ophthalmica|arteriae]] et [[vena]]e ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (oculus)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Lentes inserticiae]] rigidae quae in sclera ponuntur 'sclerales' appellantur<ref>[https://labocontact.fr/actualites/lentilles-sclerales-avantages-inconvenients/ Labocontact]</ref> ut a lentibus communioribus quae in cornea ponuntur distinguantur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576n Regional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] pnglq47mj3i22havmytqcofm8t0qccp 3989340 3989338 2026-09-19T16:27:32Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3989340 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sclera.PNG|thumb|Sclera in structura oculi.]] '''Sclera''' est membrana dura (Graece σκληρός = durus) et opaca e [[Textus conexivus|textu coniunctivo denso]] [[Tendo|tendinibus]] simili<ref>Ghada Atta et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0940960221001849 Is the human sclera a tendon-like tissue? A structural and functional comparison]", ''Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger'', 2022: 151858 </ref> cum paucis [[Vas sanguineum|vasis sanguineis]] quae bulbum oculi cingit nisi quod in parte anteriore locum [[cornea|corneae]] pellucidae dat. Sclera simul oculum interiorem protegit et formam bulbi constantem retinet. Insuper ligationis puncta [[Nervus oculomotorius|nervis oculomotoriis]] praebet. Sclera (quattuor partes) et cornea (quinta pars) tunicam extimam oculi etiam fibratam dictam formant. Foramen in postica parte relinquit quod transitum [[Nervus opticus|nervi optici]] permittat et ubi cum [[Dura mater|dura matre]] coalescit. Per idem foramen transeunt ramus [[Arteria ophthalmica|arteriae]] et [[vena]]e ophthalmicae. Apud homines sclera colore albo et lucido insignis in oculo circa [[iris (anatomia)|iridem]] conspicua est ubi iam [[Coniunctiva|coniunctiva]] tegitur, membrana pellucida quae etiam [[Palpebra|palpebras]] interiores tegit. Apud alia animalia (etiam [[primates]]) sclera saepe fusca est. [[Lentes inserticiae]] rigidae quae in sclera ponuntur 'sclerales' appellantur<ref>[https://labocontact.fr/actualites/lentilles-sclerales-avantages-inconvenients/ Labocontact]</ref> ut a lentibus communioribus quae in cornea ponuntur distinguantur. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Craig Boote et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946219300497 Scleral structure and biomechanics]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2020: 100773 *Ahmed Elsheikh et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0014483510000576n Regional variation in the biomechanical properties of the human sclera]", ''Experimental Eye Research'', 2010: 624-633 *Yan Huo et alii, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001448352500154X Analysis of the sclera elasticity properties and comparison with corneal biomechanics properties in vivo and in vitro]", Experimental Eye Research, 2025: 110383 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Disorders_of_sclera scleram pathologicam] pertinent * [https://fr.scribd.com/presentation/859918036/SCLERE-anatomie scribd] [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/sclere-1557868976# imaios] [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Anatomia]] hjvmt82nwaj1dto0uevd7vmfyzs0iux 0 328817 3989352 2026-09-19T18:19:39Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Munimeri]] 3989352 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Munimeri]] 4ipt2mc50bs068ty4hqwx4fdh6d61rh 1 328818 3989361 2026-09-19T19:28:08Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Grand Est Theodisce? */ nova pars 3989361 wikitext text/x-wiki == Grand Est Theodisce? == Cypriane, Grand Est est nomen Francicum regionis Francicae quod Germani mutuati sunt nec Theodisce verterunt. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 19:28, 19 Septembris 2026 (UTC) g64369eq41y4naxwwge5p04bknzl0mo 0 328819 3989363 2026-09-19T19:36:54Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Praesepe]] ad [[Praesaepe]] praeter redirectionem: Latinitas 3989363 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Praesaepe]] eias37clu70jmek6ndmcsci9t01jznj 1 328820 3989365 2026-09-19T19:36:54Z Grufo 64423 Grufo movit paginam [[Disputatio:Praesepe]] ad [[Disputatio:Praesaepe]]: Latinitas 3989365 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disputatio:Praesaepe]] {{De hac redirectione}} it8h326x0pm1b2qeprk4yx4ds4yoosw 0 328821 3989379 2026-09-19T20:55:36Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Nahrendorf]] ad [[Nahrendorfium]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3989379 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nahrendorfium]] 34l12b5in9zil9qd90qi1faqyq73ocj 0 328822 3989380 2026-09-19T20:55:36Z LilyKitty 18316 Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:Mette-Marit av Norge.jpg|thumb|Margarita-Marit de Norvegia anno 2013]] '''Margareta-Marit de Norvegia''' (origine: ''Mette-Marit Tjessem Høiby'', nata die [[19 Augusti]] [[1973]]) est [[uxor]] [[Hacon VIII]] et regina [[Norvegia]]e. Die [[25 Augusti]] anno [[2001]], regem Hacon VIII nuptavit.<ref>[https://www.tatler.com/article/crown-prince-haakon-princess-mette-marit-wedding Why Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit of Norway's weddi...' 3989380 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mette-Marit av Norge.jpg|thumb|Margarita-Marit de Norvegia anno 2013]] '''Margareta-Marit de Norvegia''' (origine: ''Mette-Marit Tjessem Høiby'', nata die [[19 Augusti]] [[1973]]) est [[uxor]] [[Hacon VIII]] et regina [[Norvegia]]e. Die [[25 Augusti]] anno [[2001]], regem Hacon VIII nuptavit.<ref>[https://www.tatler.com/article/crown-prince-haakon-princess-mette-marit-wedding Why Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit of Norway's wedding caused a public backlash]</ref> Ritus apud [[Ecclesia Cathedralis Anslogensis|Ecclesiam Cathedralem Anslogensem]] factus est. Eius prima filia [[Ingrida Alexandra]]<ref>Die [[28 Augusti]] [[2026]] principissa domus regalis Norvegiae facta est post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldum V]].</ref> et flius Sverre Magnus sunt. Alumuna [[Universitas Osloensis|Universitatis Osloensis]] (ab anno 2000 ad annum 2002) et SOAS<ref>[[Anglice]]: ''School of Oriental and African Studies''</ref> [[Universitas Londiniensis|Universitatis Londiniensis]] est et anno [[2006]] praeses spicialis Programma [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]] [[SCDI]] facta est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Queen Mette-Marit of Norway|Margareta-Marit de Norvegia}} [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Nati 1973]] [[Categoria:Alumni Universitatis Osloensis]] [[categoria:Incolae Norvegiae]] ku33ct9264lvogp6nnv6ag6vg2rci4l 3989390 3989380 2026-09-19T21:36:08Z IacobusAmor 1163 Alumuna→Alumna &c &c &c &c &c 3989390 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mette-Marit av Norge.jpg|thumb|Margarita-Marit de Norvegia anno 2013.]] '''Margarita-Marit{{dubsig}} de Norvegia''' (nafa ''Mette-Marit Tjessem Høiby'' die [[19 Augusti]] [[1973]]) est [[uxor]] [[Hacon VIII|Haconis VIII]] Regis [[Norvegia]]e et eius [[uxor]]is, quae ei [[princeps designatus|principi designato]] die [[25 Augusti]] [[2001]] nupsit.<ref>[https://www.tatler.com/article/crown-prince-haakon-princess-mette-marit-wedding Why Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit of Norway's wedding caused a public backlash]</ref> Ritus apud [[Ecclesia Cathedralis Anslogensis|Ecclesiam Cathedralem Anslogensem]] celebratus est. Regis [[filia]] [[Ingrida Alexandra]]<ref>Die [[28 Augusti]] [[2026]] principissa domus regalis Norvegiae facta est post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi Regis V]].</ref> et [[filius]] Sverre{{dubsig}} Magnus sunt. Alumna [[Universitas Osloensis|Universitatis Osloensis]] (ab anno 2000 ad annum 2002) et [[SOAS]]<ref>[[Anglice]] ''School of Oriental and African Studies.''</ref> [[Universitas Londiniensis|Universitatis Londiniensis]] est, et anno [[2006]] praeses [[SCDI]] praecipui [[programma]]tis{{dubsig}} [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] facta est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Queen Mette-Marit of Norway|Margareta-Marit de Norvegia}} {{Anni vitae|1973||Margareta-Marit de Norvegia}} [[Categoria:Alumni Universitatis Osloensis]] [[Categoria:Incolae Norvegiae]] gjfdnldqwi2r1kw4wuthcc0g9jcpv2n 3989391 3989390 2026-09-19T21:36:44Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Margareta-Marit de Norvegia]] ad [[Margarita-Marit de Norvegia]]: Lemma (ad tempus?) 3989390 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Mette-Marit av Norge.jpg|thumb|Margarita-Marit de Norvegia anno 2013.]] '''Margarita-Marit{{dubsig}} de Norvegia''' (nafa ''Mette-Marit Tjessem Høiby'' die [[19 Augusti]] [[1973]]) est [[uxor]] [[Hacon VIII|Haconis VIII]] Regis [[Norvegia]]e et eius [[uxor]]is, quae ei [[princeps designatus|principi designato]] die [[25 Augusti]] [[2001]] nupsit.<ref>[https://www.tatler.com/article/crown-prince-haakon-princess-mette-marit-wedding Why Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit of Norway's wedding caused a public backlash]</ref> Ritus apud [[Ecclesia Cathedralis Anslogensis|Ecclesiam Cathedralem Anslogensem]] celebratus est. Regis [[filia]] [[Ingrida Alexandra]]<ref>Die [[28 Augusti]] [[2026]] principissa domus regalis Norvegiae facta est post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi Regis V]].</ref> et [[filius]] Sverre{{dubsig}} Magnus sunt. Alumna [[Universitas Osloensis|Universitatis Osloensis]] (ab anno 2000 ad annum 2002) et [[SOAS]]<ref>[[Anglice]] ''School of Oriental and African Studies.''</ref> [[Universitas Londiniensis|Universitatis Londiniensis]] est, et anno [[2006]] praeses [[SCDI]] praecipui [[programma]]tis{{dubsig}} [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] facta est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Queen Mette-Marit of Norway|Margareta-Marit de Norvegia}} {{Anni vitae|1973||Margareta-Marit de Norvegia}} [[Categoria:Alumni Universitatis Osloensis]] [[Categoria:Incolae Norvegiae]] gjfdnldqwi2r1kw4wuthcc0g9jcpv2n 1 328823 3989383 2026-09-19T21:12:49Z IacobusAmor 1163 /* Lemma */ nova pars 3989383 wikitext text/x-wiki == Lemma == The lemma ''endoscopia'' was published by Jondel in 2013, and the attesting reference was added by Wimpus~lawiki in 2014, but are the lemma and its attestation correct? The term ''endoscopium'' feels more natural, and it's found in reliable-seeming sources; indeed, Vicipaedia has [[endoscopium|an article on it]], published by Jondel in 2016. Would someone like to resolve this duplication. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 21:12, 19 Septembris 2026 (UTC) phgigus1akajddo8bilg6s2s8prxm8z 3989395 3989383 2026-09-19T21:55:44Z IacobusAmor 1163 + 3989395 wikitext text/x-wiki == Lemma == This article, under the lemma ''endoscopia,'' was published by Jondel in 2013, and the attesting reference was added by Wimpus~lawiki in 2014, but are the lemma and its attestation correct? The term ''endoscopium'' feels more natural, and it's found in reliable-seeming sources; indeed, Vicipaedia has [[endoscopium|an article on it]], published by Jondel in 2016. Wouldn't someone like to resolve this duplication. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 21:12, 19 Septembris 2026 (UTC) 0o8lztvcui41y6pztknxgx2i07j2nzs 3989406 3989395 2026-09-19T23:04:39Z Grufo 64423 /* Lemma */ 3989406 wikitext text/x-wiki == Lemma == This article, under the lemma ''endoscopia,'' was published by Jondel in 2013, and the attesting reference was added by Wimpus~lawiki in 2014, but are the lemma and its attestation correct? The term ''endoscopium'' feels more natural, and it's found in reliable-seeming sources; indeed, Vicipaedia has [[endoscopium|an article on it]], published by Jondel in 2016. Wouldn't someone like to resolve this duplication. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 21:12, 19 Septembris 2026 (UTC) : Mea sententia, :* endoscopīa = instrospectio, actio instrospiciendi (ἔνδον + σκοπεῖᾰ) :* endoscopium = instrumentum ad introspiciendum : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:04, 19 Septembris 2026 (UTC) qvi5498d1536sypbur3s8eaagpcik7l 3989407 3989406 2026-09-19T23:05:49Z Grufo 64423 3989407 wikitext text/x-wiki == Lemma == This article, under the lemma ''endoscopia,'' was published by Jondel in 2013, and the attesting reference was added by Wimpus~lawiki in 2014, but are the lemma and its attestation correct? The term ''endoscopium'' feels more natural, and it's found in reliable-seeming sources; indeed, Vicipaedia has [[endoscopium|an article on it]], published by Jondel in 2016. Wouldn't someone like to resolve this duplication. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 21:12, 19 Septembris 2026 (UTC) : Mea sententia, :* endoscopīa = instrospectio, actio instrospiciendi (ἔνδον + σκοπεῖα) :* endoscopium = instrumentum ad introspiciendum : --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:04, 19 Septembris 2026 (UTC) ch58w0255jnv5rslfsc2jujftem6cja 0 328824 3989386 2026-09-19T21:26:28Z LilyKitty 18316 Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:Prinsesse Ingrid Alexandra Kadettangen 03.jpg|thumb|Ingrida Aleandra anno 2025]] '''Ingrida Alexandra de Norvegia''' (nata die [[21 Ianuarii]] [[2004]]) est [[principissa]] [[Norvegia]]e a die [[1 Septembris]] anno [[2026]],<ref>Post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi V]], avus eius.</ref> cuius pater [[Hacon VIII]], rex Norvegiae et mater [[Margareta-Marit de Norvegia]].<ref>[https://www.snl.no/Ingrid_Alexandra De Indrida Alexandra]</ref>...' 3989386 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Prinsesse Ingrid Alexandra Kadettangen 03.jpg|thumb|Ingrida Aleandra anno 2025]] '''Ingrida Alexandra de Norvegia''' (nata die [[21 Ianuarii]] [[2004]]) est [[principissa]] [[Norvegia]]e a die [[1 Septembris]] anno [[2026]],<ref>Post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi V]], avus eius.</ref> cuius pater [[Hacon VIII]], rex Norvegiae et mater [[Margareta-Marit de Norvegia]].<ref>[https://www.snl.no/Ingrid_Alexandra De Indrida Alexandra]</ref> Alumna [[Universitas Sidneiensis|Universitatis Sidneiensis]] ab anno [[2025]] est, post officium [[miles|militariae]] Norvegiae per [[conscriptio]]nem<ref>Ab mense [[Ianuarius|Ianuario]] anno [[2024]] ad mensem [[Aprilis]] annum 2025</ref> facta est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ingrid Alexandra av Norge|Ingrida Alexandra}} [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Alumni Universitatis Sidneiensis]] [[Categoria:Incolae Norvegiae]] [[Categoria:Nati 2004]] odxw7gs1yqn1exo1uzwnymltcslj95u 3989394 3989386 2026-09-19T21:44:03Z IacobusAmor 1163 ~ 3989394 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Prinsesse Ingrid Alexandra Kadettangen 03.jpg|thumb|Ingrida Aleandra anno 2025.]] '''Ingrida Alexandra de Norvegia''' (nata die [[21 Ianuarii]] [[2004]]) est [[principissa]] [[Norvegia]]e ex die [[1 Septembris]] anno [[2026]],<ref>Post mortem [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldi V]], avi eius.</ref> cuius pater [[Hacon VIII]] [[Rex]] Norvegiae et mater [[Margarita-Marit de Norvegia|Margarita-Marit Regina]] sunt.<ref>[https://www.snl.no/Ingrid_Alexandra De Indrida Alexandra]</ref> Alumna [[Universitas Sidneiensis|Universitatis Sidneiensis]] ex anno [[2025]] facta st, post officium [[miles|militare]] Norvegiae per [[conscriptio]]nem effectum.<ref>A mense [[Ianuarius|Ianuario]] anno [[2024]] ad mensem [[Aprilis]] annum 2025 factum.</ref> == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ingrid Alexandra av Norge|Ingridam Alexandram}} {{Anni vitae|2004||Ingrida Alexandra de Norvegia}} [[Categoria:Alumni Universitatis Sidneiensis]] [[Categoria:Incolae Norvegiae]] ixze73soxlkllyr3qv9rjqqurmof2lq 0 328825 3989392 2026-09-19T21:36:45Z IacobusAmor 1163 IacobusAmor movit paginam [[Margareta-Marit de Norvegia]] ad [[Margarita-Marit de Norvegia]]: Lemma (ad tempus?) 3989392 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Margarita-Marit de Norvegia]] 0lajn31qxt0yhxl4ta5fuquqalm5zgz 0 328826 3989401 2026-09-19T22:52:27Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Nahrendorfium]] 3989401 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nahrendorfium]] 34l12b5in9zil9qd90qi1faqyq73ocj 0 328827 3989409 2026-09-19T23:16:27Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Natendorf]] ad [[Notendorpe]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3989409 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Notendorpe]] cluf99xi6l4w5hu9uhwd9gfkt00zu5g 0 328828 3989417 2026-09-20T00:14:57Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Notendorpe]] 3989417 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Notendorpe]] cluf99xi6l4w5hu9uhwd9gfkt00zu5g 0 328829 3989423 2026-09-20T00:44:11Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Neetze]] ad [[Netesse]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3989423 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Netesse]] tafu7utyf8r64y3v3veiob8llcx507r 0 328830 3989426 2026-09-20T01:30:48Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Netesse]] 3989426 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Netesse]] tafu7utyf8r64y3v3veiob8llcx507r 0 328831 3989427 2026-09-20T01:31:21Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Netesse]] 3989427 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Netesse]] tafu7utyf8r64y3v3veiob8llcx507r 0 328832 3989455 2026-09-20T11:48:00Z Cyprianus Marcus 66550 Cyprianus Marcus movit paginam [[Negenborn]] ad [[Nighunburni]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam 3989455 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nighunburni]] rb4rzaesqwkasbm0bjsx93r6xwh1gw7 0 328833 3989458 2026-09-20T11:58:13Z Cyprianus Marcus 66550 Redirigens ad [[Nighunburni]] 3989458 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nighunburni]] rb4rzaesqwkasbm0bjsx93r6xwh1gw7